KƆRINT BILƐ TIMA TƆN
11Min waa, Pɔɔl, naa Koosa fun a lisi di mu ya Yesu Kristo nitumi, awa ya niinbe, Timoti, zaami mau.
Min, Pɔɔl, la sɔbi tɔn nɔ a nyɛ ma naa Koosa fun lisi di ma tiŋ un a li Kɔrint ni awa ba naa maga ya o nara a nyɛn Girik pulum ni.
2Ya kunyan Koosa awa ya kunyan Yesu Kristo kisuŋi ma a kinyɛ ma bara sɔɔna.
Pɔɔl Fun Zaami Koosa Chenani O Suŋi Ya
3Ma nyɛ ya pɛgi Koosa naa ya ya kunyan Yesu Kristo nyana. Waa ya siki tiina awa belimi tiina. 4O yaa belimi yau a li ya namsi maga ni. Domi o yaa suŋi ya chene, ya koti a chiŋi ya dɔŋtima gantɛl ni a li ba namsi ni. 5Ya namsi awa Kristo namsi ya kibɛgimnɛ. Ya namsi gbaari, o yaa belimi yau a gbaari. 6Mu wa Timoti funɛ namsi di Koosa koti a suŋi ma a yisi ma a li ma tum tagna ni ma tiŋ un. Ma namsi awa ya namsi ti ya kibɛgimnɛ. Domi Koosa belimi ya, ya gbanko koti a belimi ma a la kpami ma, chen ni ma zi si ma namsiu wa kanyita ni. 7Ya se su di ma zi kpaku a kpok. Ya zimu di ma namsi ti awa ya namsi ya kibɛgimnɛ. Chendaha Koosa belimi ma awa ya.
8Mu niinbisa, mu daŋni maa lisi chenani ba naa nyɛn Azia pulum ni, fun nyɛ ya na namsiu kinkan. Chen saha ti ya namsi funɛ zenu a kaali a maga. Hali ya fun lisi di ya zi sitiu. 9O chi ba funɛ di ya sou sɛriau. Koosa funɛ nyɛ kin nama ya yau, chen ni o zi biksi yau di ya ta nyini ya titi se ni, amaa ya nyini o waa naa lɛlɛ nara a li ba sou ni se ni saha maga. 10Chen saha ti, Koosa fun a yisi ya a li sou ni. Ya se su di o zi yisi yau a li wɛ niu. 11Maa sumi un ya daha. Koosa bu wa yisi ya a li ya namsi ni kinkan, ma wa nidamata kipɛgi un chen daha.
Kin Naa Nyɛ Pɔɔl Vɛ La Zaami Ba
12Ya tusa sɔɔniu domi ya zimu di ya ha wa tiŋ tɛɛnɛ nɔ tim maga zima. Koosa ka suŋi ya di ya nyɛn wa tu chaana awa tu bɛgim ni nara maga suwachak ni. Ya wa ma funɛ nyɛn chen, ya fun doso a kaali chenani ya fun nyɛn. 13Chenani mu sɔbi a nyɛ ma, o wa bɔm wa ma zim. 14Ma ha wa zim min nɛnɛ, amaa mu daŋni ma zim min nɛnɛ, chen ni mu zi ya ma jirima naru. Ya kunyan Yesu wa bur wa, ma zi kut ya mu jirima narau.
15-16Kin nama daha, mu funɛ daŋni mu wa gali ma ni a la Masɛdonia pulum a bur wa na ma, chen ni ma zi suŋi minu a li Judia pulum nyinbaan ni. Mu fu ya chen, mu fu zi suŋi mau bilɛ. 17Mu funɛ te daŋni mu wa ma watiu a bu vɛ daŋni, nan nyɛ mu burgi a chi naa chɛrgi o bambi saha magaa? Mu kpak sire a te daŋni mu wa ma wati a bu vɛ daŋnii? 18Koosa ya mu sɛhɛra tiina di mu wa ya chen tiina. Mu ya nibine naa ya wuti tiinnɛ. 19Min, Sailas awa Timoti funɛ nyɛn ma wati chen, ya fun a biksi ma Yesu Kristo naa ya Koosa be, wɛ. Yesu wara vɔu a nyɛ ma wa o nyina ni. O ka tum o tum magawa wa tu bɛgim ni. 20Koosa funɛ tum Yesu di o nyɛ vɔwɛ naa maga Koosa fun kpa nyɛ nara ni a li o piili ti ni, chen ya wuti. Ya zaami Koosau a la nyɛ un jirima kinkan kin nama daha. 21Waa nyɛ ya wa ma kpak nɛnɛ di Kristo nyɛn ya nɛɛ. O titi funɛ lisi ya, 22a zer o dani a du ya ni. O gbanko funɛ kpa o siim weri ti a du ya bambe niu. Waa ya o purigiri bɔɔli kin naa maga o zi kpa a nyɛ ya.
23Mu daŋni Koosarɛ ya mu sɛhɛra tiina ma zim di mu sɛm ta ya wutiu. Mu wa fun wa di mu wa na ma, chen ni ma wa zi nu mu sɛm kpoka. 24Ya wara daŋni ya wa gbaari chenani ma se su Yesu Kristo. Ma se piin su unu nɛnɛ. Ya ka daŋni ya wa suŋi mau ma tum were la suwachak ka ma tusa sɔɔni a gbaari.
21Mu wara daŋni di mu sɛm kpok ta nyɛ ma tusa bu wa chɔk. Chendaha mu vɛ wa ma wati. 2Mu fu wa ma wati ka mu sɛma nyɛ ma tusa wa chɔk, anti fu zi nyɛn a kpami min? Ma nawara tusa chɔk chen fu wa zi ya chen. 3Chendaha mu fun te sɔbi tɔn a nyɛ ma. Chen saha ti mu wa fun wa di mu wa na ma, domi ma naa fu zi nyɛ mu tuha sɔɔni, ma waa nyɛ o chɔk. Mu zim mu bambi niu di kinkin naa la sɔɔni mu tuha, waa la sɔɔni ma gbanko tusa. 4Mu funɛ sɔbi a nyɛ ma, o funɛ muksi minu kinkan ma daha. Mu tuha funɛ chɔku kinkan mu wi. Amaa mu wa funɛ daŋni mu tɔn ti sɛma chɔk ma tusa. Mu funɛ daŋni mu biksi mau chenani muu daŋni mau.
Ma Ta Bu Lɛrgi Tum Tagna Nitumɛ Diŋsa
5-6Ma lisi baal naa wɛ mu sɔbi a du mu tɔn ti ni, awa chenani o funɛ burgi ma. Waa funɛ nyɛ ma tusa chɔk a kaali chenani o chɔk min. Chenani ma tusa fun chɔk chen wa li o duŋduŋ ni. Mu tɔn ti sɛm ta funɛ gbaari ma tu chɔk ti ni. Chen saha tirɛ ma nidamata fun lɛrgi chen tiina diŋna. Ma petiu lalaknɔ. 7Ma gil a nyɛ un a la kpami un, chen ni o tu chɔk ti wa zi nyɛ un gbaŋchɛlyɛla. 8Mu sumi mau di ma ŋɔ un di maa daŋni unu kinkan. 9Chendaha mu fun sɔbi tɔn ti a nyɛ ma. Mu funɛ daŋni mu zimu di ma zi tiŋ mu nɔu a li kina maga ni. Mu daŋni mu zaamsi mau. 10Ma gil a nyɛ nar ni, mu zi chiŋi ma gantɛl niu. Mu daŋni mu suŋi mau. Chendaha ma ya chen. O chi Kristo nyini chenani mu yarɛ. 11Ya zim chenani sintana tumu saha maga. Chendaha ma zer chen nyinbaan o wa kikoti a nyaŋi ma.
Kin Naa Muksi Pɔɔl Bambi Troas Ni
12Mu funɛ wa tel Troas, ya kunyan ti fun a nyɛ min nyinbaan kinkan di mu biksi nara Yesu Kristo laaboor weri ti wɛ. 13Amaa o funɛ muksi minu kinkan mu vɛ koti a dɛu Taitus dooni. Chendaha mu vɛ nyɛn Troas tima wati a vusi a kaali Masɛdonia pulum.
Koosa Funɛ Nyɛ Pɔɔl Biksi Nara Ba Zim Kristo
14Ma nyɛ ya pɛgi Koosa kinkan. Waa funɛ nyɛ ya wa Kristo ya nibɛgim. Lalaknɔ waa dɔ ya. Saha maga waa nyɛ ya gba a biksi nara, chen ni ba zi na nyinbaanu a zim un. 15Ya nara biksi nɔ sɔɔni Koosa tuha kinkan. Ba naa nu o laaboor weri ti Kristo wɛ, Koosa la yisi ba a li ba tum tagna ni ba tiŋ un. Ba naa vɛ nu un, Koosa zi na ba galimsau a ta ba yɔri. 16Doon naa maga ya wa tel, ya chi sɔɔr taginnɛ a li ba naa Koosa zi wa ta yɔri wati. Ya ka chi sɔɔr lɛmnɛ a li ba naa wa zim Kristo. Anti ya nikpok a la zi tum tum na a nyɛ Koosa ni? 17Nidamata biksi nara Koosa laaboor weri ti wɛ wa ba nyina nɛɛ, chen ni ba zi na nyɔɔrau a nyɛ ba titi ni. Ya waa wa chi chen tima. Koosa funɛ tum ya di ya wa biksi nara o wɛ wa tu bɛgim ni. O chi Koosa la nyini ya. Ya chiŋɛ o bar chiŋi nɛɛ a biksi nara a li kpok naa Kristo kpa nyɛ ya chen.
3Koosa Wa Ya Fun Bu Ya Nɔ Bɛgim
1Ya bu a zer ya titirɛ ma suwachak nii? Nibiksɛ ba naa na nyɔɔra a li ba biksi ni kpa tɔnawa a nyɛ ma, chen ni ma zi zim chenani ba duu. Ba wa li, ba zi bukoo la tɔnau ma wati a kaali bar digi. Ya chi ba warɛɛ? 2Aai. Ya wara daŋni ya kpa tɔna a nyɛ ma. Chenani maa zim a tiŋ Koosa mu biksi daha biksi nara maga di Koosa sir tum min. 3Koosa naa nyɛnɛɛ funɛ kpa o siim weri ti a du ma ni. Chendaha ma chi Kristo tɔn naa ya fun sɔbi chene. Chenani Koosa ya nyɛ ma kaali chenani o fun sɔbi o chiksɛ ta a sak buŋkula ni a nyɛ Mosis saha digi chen.
4Ya se su Koosa Kristo daha. Chendaha ya ŋɔ ma nan ni. 5Ya wa kikoti a kpa ya kpok a tum tuma a nyɛ Koosa ni. Waa kpa o kpok ti a nyɛ ya ya tum tuma a nyɛ un. 6Waa la suŋi ya di ya ŋɔ nara ni chenani o wa ba fun bu ya nɔ bɛgim chen a la daŋni o siim weri ti wa nyɛn ba ni. Chenani o ya chen a nyɛ ba ya kibirigi a kaali o chiksɛ naa o fun kpa nyɛ Mosis ni saha digi chen. Nara tiŋ o chiksɛ ta a la tel a bɔ, ba ya sowu. Koosa siim weri ti nyɛn ba bambe ni, ba ka zi kpak miisa naa vɛ kpak bɔu.
7Koosa funɛ kpa o chiksɛ ta a nyɛ Mosis ni saha digi, Koosa fun sɔbi a a sak buŋkula daha ni. Mosis fun na Koosa jirima awa o chaani kinkan, chen ni o gbanko se fun chaani kinkan. Mosis funɛ bur a la chem Ju tim ta, o se ta chaani ti wa fun bu hi, amaa ba wa fun koti a nyini a. Koosa fun kpa o jirima awa o chaani kinkan a du o chiksɛ naa nyɛ nara siti ni, 8amaa o funɛ kpa o jirima awa o chaani kinkan naa kaali chenu a du o siim weri naa nyɛ nara kpak miisa naa vɛ kpak bɔ ni. 9O chiksɛ naa nyɛ Koosa na nara galimsa a ta ba yɔri, dɔ Koosa jirima awa o chaani kinkan. Amaa o siim weri naa nyɛ nibinsa deŋli Koosa suwachak ni, dɔ o jirima awa o chaani kinkan kaali o te tel ti. 10Jirima awa o chaani naa Koosa kpa nyɛ o siim weri ti ni nyɛ jirima awa o chaani naa o fun kpa nyɛ o chiksɛ ta ni saha digi chen, chi yɔrirɛ. 11Koosa chiksɛ naa funɛ dɔ o jirima awa o chaani kinkan wa fun vusi. O siim weri ti ka nyɛnu hali saha naa vɛ kpak bɔ. Chendaha o jirima awa o chaani kaali Koosa chiksɛ ta jirima awa chaani kinkan.
12Kin nama daha, ya kpak bambe kpok a biksi nara chenani Koosa fun tum nyɛ ba. 13Ya wa chi Mosis naa funɛ kpa gar a tɔ o se, chen ni Ju tim ta wa zi koti a na Koosa chaani kinkan a li o se ni. 14-15Amaa Ju tim ta ka chi un. Chen saha ti hali wa zinan, ba yaa funɛ karimi Koosa chiksɛ ta a li o sɛm tɔn ti ni. A chi gar tɔ ba lise. Ba bambe gbanko chi bambe sitɛwa. Nyinbaan bɛgim duŋduŋ nyɛ ba wa zim Koosa. O lawa ba se su Yesu Kristou. 16Nara maga nyɛ ba se su ya kunyan ti, ba bambe sitɛ zi wa zim Koosau. 17Ya kunyan ti awa Koosa siim weri naa wa nyɛn ba ni chen ya nibɛgimnɛ. Ba waa lisɛ ba. 18Ya naa ya Yesu nitiŋɛ ta, ya se wa tɔ. A chi diga naa la nyiksirɛ ya kunyan ti jirima awa o chaani kinkan. O siim weri ti tum ya bambe nee a chɛrgi ya di ya chi un a gbaari.
4Ya Chi Choha Tempilsiwa Koosa Wati
1Koosa naa funɛ kpak ya siki chen, funɛ lisi yau di yaa biksi nara kin nama wɛ. Ya wa zi bur gantɛl a li tum naa o kpa nyɛ ya nan. 2Ya wa fun tum tum tagna a sogli di ya na hiisa. Ya wa fun la mur nara. Ya wa fun kpa ya titi biksirɛ a gbaari chenani Koosa fun biksi ya ni. Yaa ka biksi nara o wuti a li gbampulim nɛɛ saha maga, chen ni nara maga zi la nɔɔniu ba bambe ni di ya waa ya Koosa nitiŋɛ ta. 3Nidamata wara nu Koosa laaboor weri naa ya kpa biksi ba. Koosa zi wa na ba galimsau a ta ba yɔri. 4Ba wa koti a nyɛ ba se su o laaboor weri ti. O chi nharɛ a chaani nara bambe ni, amaa sintana naa dɔ tɛɛnɛ nɔ tim maga, tɔ ba lise. Koosa laaboor weri ti ya Kristo wɛ. O bambi chi Koosa bambire. Koosa awa un bɔnɛ o jirima awa o chaani ti kinkan. 5Ya wara biksi narawa ya titi wɛ. Ya ka biksi ba Yesu Kristo naa ya ya kunyan ti wɛwa. O daha ya wa ya ma tumtumsa. 6Koosa funɛ naami tɛɛnɛ nɔ maga saha digi, o fun ŋɔ,
“Ma nyɛ birsa burgi nha.”
O be Yesu Kristo funɛ kpa Koosa jirima awa o chaani ti kinkan a biksi ya. Nan chi fitina a chaani ya bambe ni.
7Amaa Koosa funɛ naami ya naa kpak o fitin birigi nɔ kinkan a chi choha tempile, chen ni o zi kotiu a biksi nara di o kpok kinkan nɔ wa li ya ni. O li un nɛɛ. 8Yaa namsi kinkan saha maga, amaa ya kote a di au. Ya wa fun zim nyinbaan naa ya zi tiŋ, amaa chen wa fun muksi ya. 9Dɔma la dɛu ya, amaa Koosa wara daŋni ya chel ba nin ni. Hali nara mosi yau di ya chel, amaa ba wa kpu ya. 10Yesu funɛ namsiu a sou ya daha. Chendaha ya saksi wuzu kam di ya sou a nyɛ un. Chenani o il ya biksi nara di o nyɛn ya nɛɛ. 11Saha maga ya nyɛn sou bar nyɛni nɛɛ Yesu daha, chen ni nara zi zimu di o miisa naa nyɛn ya ni kok ya dooni. 12Domi ya nyɛn sou bar nyɛni nɛɛ a chi nan saha maga, ma waa ka nyɛn Koosa miisa naa vɛ kpak bɔ bar nyɛni nɛɛ.
13Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Min funɛ ŋɔ Koosa ni domi mu si su un.”
O siim weri ti funɛ nyɛ ya se su un, chen ni ya zi biksi narau o wɛ. 14Ya zimu di Koosa naa funɛ lɛli ya kunyana Yesu a li o sou ni chen, o gbanko zi lɛli yau a li ya sou ni a chi Yesu, a nyɛ ya wa ma lagmi o suwachak ni. 15Yaa di namsiu a chi nan ma Yesu nitiŋɛ ta daha. Chenani Koosa suŋi nidamata ba wa zim un a gbaari, ma zaami awa ma Koosa pɛgi zi lagmiu a gbaari.
Ya Bara Chi Lɛuwa A Zi Wa Chɔk
16Kin nama daha, ya wa zi bur gantɛl a li tum naa Koosa kpa nyɛ ya nan. Ya bara hɛɛsiu aa gbaari, amaa wuzu kam Koosa waa ka gbaari o miisa naa o nyɛ ya chenu. 17Ya namsi naa ya namsi nan, a wa zi vusi. A wa peti, Koosa zi zeru a li o jirima zenzen naa vɛ kpak bɔ ni, a nyɛ ya. O jirima zenzen nɔ kaali ya lalaknɔ namsi kinkan. 18Ya baga wa to tɛɛnɛ nɔ maga kin nawara vɛ vusi ni. Ya baga ka nyɛnu a li kin nawara Koosa zi wa kpa nyɛ ya wuzu digi ni. A waa la zi nyɛn hali saha naa vɛ kpak bɔ.
51Ya bara chi lɛwa naa nibinsa kɔɔrirɛ. A wa chɔk, Koosa zi kpa ya kaali o tɔhɔn tiu a la nyɛ ya bara falɛ naa o titi naami chenu. Ya zi kpak au hali saha naa vɛ kpak bɔ. 2Lalaknɔ ya wiu a la daŋni Koosa zer ya kinkan a la o tɔhɔn ti a la nyɛ ya o bar falɛ ta dooni. 3O wa ya chen, ya siimsa wa zi pɔɔgi bara. 4Ya lalaknɔ bara naa chi lɛwa chen, a nyɛ ya na namsirɛ. Ya wara daŋni ya ta ya lalaknɔ bara lalaga, amaa ya kpak unu ya bambe ni di Koosa zi kpa o bara falɛ tau a nyɛ ya a chiŋi a bar chiŋɛ ni. O ya chen, ya lalaknɔ bara a naa sitɛɛ, zi burgi o bara falɛu. A waa kpak miisa naa vɛ kpak bɔ. 5Koosa fun naami ya di ya la o bara falɛ na. O funɛ kpa o siim weri ti a nyɛ ya di o ya o purigiri bɔɔli di o sir zi ya chenu.
6Chendaha ya kpak tu sɔɔna saha maga. Ya zimu di ya nyɛn lalaknɔ nan, ya ha wa kikoti a chiŋi ya kunyan ti suwachak ni. 7Ya wa na ya se ni chenani Koosa zi tum, amaa ya se su di chenani o ŋɔ chen, zi wa ya wutiu. 8Ya tusa sɔɔnɛu kinkan. Ya wa kpak hansura di ya sou. Chen yɛɛ, ya zi la dugli ya kunyan tiu. 9Ya nyɛn bar nɔ koo ya duglɛ un a li Koosa tɔhɔn ti ni, o lawa ya kpak unu ya bambe ni o ya Koosa wa tu sɔɔna. 10Ya wa siti, ya maga zi la Kristo suwachaku di o di ya sɛria. Chenani ya fun a tum tum were koo tum tagna a li ya lalaknɔ bara ni, chene o zi wa bɔ ya chim.
Koosa Daŋni O Wa Nara Maga Bu Ya Nɔ Bɛgim
11Domi ya ɔm ya kunyan tiu, chendaha muu daŋni mu biksi ma di yaa tum Koosa tuma wa wutirɛ. Waa zim di ya tum o tuma wutirɛ. Mu si su di ma gbanko zi tum chenu. 12Ya wa bur a daŋni sɔna a nyɛ ya titi ni. Ya waa ka la nyɛ ma nyinbaan di ya ya ma jirima tima, chen ni ma zi kotiu a sɛm ba naa la nyini nibinsa se ni a vɛ nyini ba bambe ni. 13Ya la sɛm nan, ma bɔnɛ baa di yaa zu galɛŋwaa? Ya zuɛɛ, ya daŋni ya nyɛ Koosa wa jirimarɛ daha. Ma bɔnɛ baa di ya kpak alaafɛuu? Ya kpakɛɛ, o ya ma daharɛ. 14Yesu Kristo daŋni yau kinkan. Ya zimu di waa chiŋɛ nara maga bar chiŋɛ ni a sou ba daha. O la daŋni ya chen daha, ya se sɛrɛu di ya tum o tuma. 15O funɛ sou chene, chen ni ba naa la o mi fali ti wa zi bu tiŋ ba titi tutɔ, amaa ba zi tiŋ unu naa funɛ sou a si o sou ni ba daha.
16Chendaha ya wara bur a di nibinsa sɛria a chi tɛɛnɛ nɔ tim maga. Ya funɛ di Kristo sɛria chene, amaa lalaknɔ ya wa bur a di un. 17Nara burgi tiŋ Yesu Kristo, Koosa ya chɛrgi ba bambe a ya kifalɛ. Ba gantɛl tu kina wɛ wa bu toli. 18Kin nama magawa Koosa fun ya nyɛ ya. Yesu Kristo siwi daha, Koosa wa ya fun bu ya nɔ bɛgim a daŋni ya la ŋɔ nara ni o wɛ, chen ni o wa ba gbanko zi bu ya nɔ bɛgimu. 19Kristo siwi ti daha, Koosa fun na nyinbaan a nyɛ o wa nara maga bu ya nɔ bɛgim, chen ni o wa zi bu lisi ba tum tagna wɛ. Laaboor weri nɔwa o fun kpa du ya nisa ni di ya biksi nara.
20Yesu Kristo funɛ tum ya ma wati, chen ni Koosa zi kotiu a sɛm sɛma a nyɛ ma. Ya sumi mau Yesu Kristo daha di ma wa Koosa ya nɔ bɛgim a peti. 21Yesu Kristo funɛ nyɛn tɛɛnɛ nɔ maga ni, o wa fun tum tum tagna hali tama, amaa Koosa funɛ kpa ya tum tagnau a du o nin ni. Domi ya wa Yesu Kristo ya nibɛgimnɛ lalaknɔ, Koosa wa zi bu na ya galimsa o wati.
61Min, Timoti awa Koosa lagmi a tum o tuma. Chendaha ya sumi ma di ma kpa chenani Koosa fun suŋi ma a tum tuma a nyɛ un. 2Ba funɛ sɔbiu a li o sɛm tɔn ti ni saha digi di o ŋɔ,
“Mu saha werire ma fun kpa wa mu wati di mu nu ma ta.
Mu funɛ na nyinbaan di mu yisi ma a li ma tum tagna ni,
mu funɛ suŋi mau.”
Ma cheŋi ma diŋsa a nu chenani ya kaa sɛm ma. Koosa saha weri ti nyɛnu lalaknɔ. O pɔu di o yisi nara a li ba tum tagna ni ba tiŋ un.
3Ya wara daŋni nandigi nyini ya tuma a na ya galimsa. Chendaha ya doso di ya ta wa tum wu digi a tɔ nara nyinbaanasa. 4Ya tum maga yaa biksi nara di ya ya Koosa tumtumsiwa. Ba namsi yau kinkan, amaa ya di ya namsiu wa kanyita ni. 5Ba yaa fun tuksi yau a tɔ ya dɛ. Tɔhɔn dami yaa funɛ li ya nɛɛ. Ya yaa funɛ tumu hali a wa gbarigi a gil ya diwe awa ya do. 6Chenani ya ya bambi chaanɛ tima a zim Koosa nɛnɛ a kpak kanyita wa nara ni a ya jɛrgɛ tima, a kpak o siim weri ti a li ya bambe ni a la daŋni ya dɔŋtima wa tu bɛgim ni, 7a la biksi nara wa wuti a li Koosa kpok ti ni, a nama maga biksi nara di ya ya o tumtumsiwa. Ya chi lanjimasiwa. Koosa nyɛ ya tum tum were a nyɛ un, chen ni ya zi koti a yo ya dɔmau a kok ya titi. 8Nara nyɛ ya jirimarɛ aa nyɛ ya na hiisa. Ba pɛgi yau a la pini ya zoma. Ya sɛm sɛm wutɛu, amaa ba ŋɔ di ya ya nusun timwa. 9Ya wa ya nibin zene, amaa nara maga zim ya wɛu. Ya chi nibin sitɛwa, amaa ya ka ha vɛɛn kpak miisau. Ba nyɛ ya na namsiu kinkan, amaa ba ha wa kpu ya. 10Ya tusa yaa chɔku a bu sɔɔni kinkan. Ya ya fara timwa, amaa ya suŋi nidamatau kinkan di ba wa zim Koosa. Nibinsa lisi di ya wa kpak kundɔŋ, amaa ya waa ka dɔ kina maga.
11Ma Kɔrint tima, wu digi wa ka mu vɛ sɔbi a du tɔn nɔ ni. Ya chasi ya tusau a nyɛ ma. 12Ma ka wa chasi ma tusa a nyɛ ya. 13Ya daŋni ya ŋɔ mau lalaknɔ a chi ma ya ya bisa. Ma biksi ya di maa daŋni yau a chi chenani yaa daŋni ma. Ma gbanko ka chasi ma tusa a nyɛ ya.
Ma Ta Nyɛ Ma Wa Ba Naa Yaa Jɛɛmi Vursa Lagmi
14Ma wa ba naa se vɛ su Koosa, ta lagmi a tum tuma. Tum tagna awa tum were wa kilagmi dɔŋ ni. Dusum wa nha wa kilagmi dɔŋ ni. 15Kristo awa sintana kikoti a ya nɔ bɛgimuu? Nara se su Koosa awa nara se vɛ su Koosa kikoti a ya nɔ bɛgimuu? 16Ya chi Koosa naa nyɛn, damnɛ. Ya chi chen, yɛrɛ ya wa vursa kaa ya nyɛn? Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni di o ŋɔ,
“Mu wa mu nara zi nyɛnu a lagmi aa val.
Min la zi ya ba Koosa.”
17O gbanko fun ŋɔ,
“Ma waligi ma titi a li ba naa la jɛɛmi vursa ni,
chen ni ma wa zi bu gbaŋsi a kina.
Ma ya chen,
mu titi zi la ma a duu.
18Mu zi ya ma nyanau,
ka ma kiya mu bisa.
Mu waa, Koosa,
naa kpak kina maga kpok, ŋɔ nan.”
71Mu bi daŋnɛ, sɛm nama ya vɔwi naa o fun vɔu a nyɛ ya. Ma nyɛ ya chaksi ya titi, chen ni ya zi yisi doŋau a li ya bara awa ya bambe ni a ta. Ma nyɛ ya kpaŋi saha maga hali a wa peti a ya tu chaan tima, domi ya nyɛ Koosa wa jirima.
Ma Nyɛ Mu Tuha Sɔɔni A La Gali Saha Maga
2Ma chasi ma tusa a nyɛ ya. Ya ha wa tum tum tagna a nyɛ nandigi ni. Ya ha wa di nandigi koo a mur ba. 3Ya wara sɛm nannɛ a nyɛ ma di ya na ma galimsa. Ya funɛ piin ŋɔ mau di ya daŋni mau kinkan. Ya nyɛnɛɛ koo ya sitɛɛ, ma zi vɛɛn nyɛn ya bambe niu. 4Ya se su ma kinkan, domi ma waa ya ya jirima nara. Ma kpami ya a li ya namsi maga ni, chen ni ya tusa zi sɔɔniu a la gali saha maga.
5Ya funɛ wa tel Masɛdonia pulum, ya wa fun koti a hiisi. Doonani maga ya yaa fun burgi, ya yaa na namsiu. Nidamata yaa funɛ muksi yau kinkan. Chendaha tu chɔk yaa fun su ya tusau, 6amaa Koosa naa la belimi ninamsɛ chen, waa funɛ tum Taitus di o wa kpami ya. 7Ya tusa funɛ sɔɔniu ya na un chen a nu o laaboor chenani ma fun a kpami un. O fun ŋɔ ya di maa daŋni ma na minu kinkan, awa chenani ma tusa chɔk domi muksi naa ma kpa du min chen daha. O gbanko funɛ ŋɔ yau di lalaknɔ ma se sɛrɛu di ma tiŋ ya biksi ti. O funɛ ŋɔ ya o laaboor ti peti, ya tusa fun sɔɔni kinkan a kaali o te tel ti ni.
8Mu tuha funɛ chɔk kinkan a li tɔn naa mu fun te sɔbi a nyɛ ma chen ni, amaa mu funɛ nu di ma tusa wa chɔk vusi, chen fun bu ya min tu sɔɔna. 9Chenani mu fun chɔk ma tusa wa fun nyɛ mu tuha sɔɔni, amaa chenani ma gil ma tum tagna a bur a tiŋ Koosa nyɛ o sɔɔniu. Chenani ma tusa fun chɔk sɔɔni Koosa tuha gbankou. 10Chenani ma tusa fun chɔk nyɛ ma gil ma tum tagna a bur a tiŋ un. Ya ya chen, wuzu digi o zi kotiu a yisi ya a li ya tum tagna ni hali a wa peti. O wa ya kin naa ya zi vɛ. Naa vɛ nyɛ Koosa chɔk o tuha, wuzu digi Koosa zi wa na o galimsau a ta un yɔri. 11Domi ma waa funɛ nyɛ Koosa chɔk ma tusa, ma se sɛrɛu di ma kɔɔri ma sɔna a bu kɔɔri wi naa kaɛɛ. Ma daŋni di ma bu na ya kinkan a kpak un ma bambe ni di ma lɛrgi naa la tum tum tagin diŋna. Tum naa maga ma fun tum, ya wa na ma galimsa.
12Ya funɛ sɔbi tɔn tiu di ya suŋi naa funɛ tum tum tagin ti awa naa funɛ la tum tagin ti. Ya gbanko funɛ sɔbi chen ni di Koosa biksi ma chenani ma daŋni ya. Nan kaali kin naa balɛ na maga. 13Ma waa funɛ kpami ya kinkan a sɔɔni ya tusa.
Taitus funɛ ŋɔ ya chenani ma kpami un, ya tusa fun sɔɔni a kaali chenani a fun te sɔɔni. 14Taitus funɛ li bar nɔ di o wa ma wati, ya funɛ ŋɔ unu di ma ya ya jirima narawa. Ma wa fun nyɛ ya na hiisa. Ya ha vɛɛn a sɛm sɛm wutɛwa a nyɛ ma. Chen vɛɛna, chenani ya fun ŋɔ Taitus ni, chen ya wutirɛ. 15O lisi chenani ma fun la un a du a kpa ma titi a nyɛ un a saksi di ma tiŋ o nɔ. Lalaknɔ oo daŋni mau a gbaari chen daha. 16Mu tuha sɔɔnɛu kinkan di mu se su ma a chi nan.
8Ma Lisi A Li Ma Kidamata Ni A Nyɛ Ma Dɔŋtim Ni
1Mu niinbisa, ya daŋni ma zimu chenani Koosa fun a suŋi Yesu nitiŋɛ ba naa nyɛn Masɛdonia pulum ni. 2Ba funɛ na namsi kinkan, amaa chenani ba funɛ na namsi, chene ba fun vɛɛn a na tu sɔɔna kinkan. Ba ya fara timwa kinkan, amaa ba funɛ lisiu a li ba kina tam ni a wa nyɛ nara ni. 3Min ya ba sɛhɛra tiina hali ba funɛ kpa ba kina a nyɛu ka a bu vɛ tel ba. Nandigi wa fun muksi ba di ba ya chen. 4Ba fun sumi ya di ya la ba papaha, chen ni ya zi kotiu a suŋi Koosa nara ba naa nyɛn bar dumsi ni. 5Ba papaha ti funɛ kaali chenani ya lisi. Ba fun te kpa ba titi a nyɛ ya kunyan ti ni a tiŋ Koosa nɔ a lisi ba kin ta a nyɛ ya. 6Chendaha yaa sumi Taitus naa piin piili di o la ma papaha ti, di o suŋi ma a kpa o maga a nyɛ un. Mu zimu di maa ya nannɛ, domi maa daŋni ma suŋi ma dɔŋtimwa kinkan. 7Koosa wa fun lisi a li o kidamata nɛɛ a nyɛ maa? Ma se su un kinkan ka ma koti a sɛm o sɛma a nyɛ nara ni nɛnɛ a kpak zima kinkan. Ma kpak un ma bambe ni di maa suŋi dɔŋa ka maa daŋni ya kinkan. Ma nyɛ ya gbaari bɔnɛ a li kin nama ni. Ma biksi ya chenani ma zi lisi a li ma kin ta ni a nyɛ nara nama ni a kaali chenani ma fu zi nyɛ.
8Mu wara daŋni mu ŋɔ ma chenani ma zi ya, amaa mu piin ŋɔ mau chenani ba naa nyɛn Masɛdonia pulum ni fun kpak un ba bambe ni ba suŋi ba dɔŋtima kinkan. Mu daŋni mu zaamsi mau a na ma daŋni ma dɔŋtim tau a chi chenani ba daŋni ba. 9Ma zimu chenani ya kunyan Yesu Kristo funɛ daŋni ya a la suŋi ya kinkan. O funɛ kpa o kidamatiwa a ta, a fun a ya fara tiina ma daha, chen ni ma zi lau a li o kidamati ta ni.
10Ta lɛm nɛɛ mu ŋɔ ma kin nama wɛ. Bunaani ma kpak un ma bambe ni a piili a pa ma kin ta a nyɛ Taitus ni. Lalaknɔ ma pa a petiu. Ma waa funɛ ya nitele a lisi a vɛɛn piili. 11Ma la a la peti chenani ma fun piili. Ma funɛ piili wa si sɛm nɛ. Ma vɛɛn peti un wa si sɛm ni a nyɛ chenani ma zi koti. 12Ma daŋni kinkan di ma lisi a li ma kin ta ni a nyɛ nara ni, Koosa zi la ma papahau. O bak wa to kin naa ma vɛ koti a nyɛ ba. O baga nyɛnu di ma kpa nyɛ ba chenani ma koti.
13Mu wara daŋni mu nyɛ o bɔm ma wati, a vɛ bɔm ba naa ma suŋi chen wati. 14Lalaknɔ ma kpak kidamatau. Chendaha o weru di ma lisi a li a ni a suŋi ba naa la daŋni a. Ba kpak kidamata ka ma wa daŋni a, ba zi suŋi mau. Nan ni ma wa chel a li kundɔŋ ni. 15Ba funɛ sɔbiu a li Koosa sɛm tɔn ti ni chenani o fun kpa diwe a nyɛ o nara ni a li nyabaan ni a ŋɔ,
“Nibine naa funɛ na diwe kinkan funɛ bɔni a nyɛ naa na tam nɛɛ.
Ba maga fun ya kibɛgim.”
16Ya pɛgi Koosau di Taitus fun kpak un o bambi ni a suŋi ma a chi chenani ya kpak un a li ya bambe ni nan. 17Mu funɛ ŋɔ Taitus ni di o bu wa zaami ma, o tuha funɛ sɔɔniu kinkan. O daŋniu kinkan di o bu na ma hali o wara daŋni mu ŋɔ un. 18Ya funɛ tum ya niinbe digirɛ awa un di ba wa ma wati. Yesu nitiŋɛ ta maga nyɛ un jirima kinkan, domi o funɛ biksi nidamatiwa Koosa laaboor weri ti wɛ. 19Ba funɛ lisi unu di o wa ya kpa ma papaha ti a la nyɛ Yesu nitiŋɛ ba naa nyɛn Judia pulum ni. Nan la zi nyɛ ya kunyan ti wa jirima a biksi nara di yaa daŋni ya suŋi bau.
20Ya daŋni ya dosou a li ya tum nama ni di nandigi wa zi koti a na ya galimsa a daha. Chendaha o wa ya kaa gba. 21Ya daŋni ya ya chenani deŋli ya kunyan ti awa nara maga suwachak niu.
22Ya gbanko tum nara balɛ tiina di o wa ma wati. O wa ba lagmi a kaali. Ya funɛ zaamsi unu bu damata a zim di o kpak unu o bambi ni di o suŋi ya a li ya tum ni. O zimu di mu si su mau kinkan. Chendaha o kpak un o bambi ni a gbaari di o wa suŋi ma kinkan. 23Nandigi wa pɛɛsi ma nara nama wɛ, ŋɔ ba di mu wa Taitus la tum tum bɛgim. Ma bu ŋɔ ba di Yesu nitiŋɛ ba naa nyɛn bar kurgɛ ni, funɛ lisi nara balɛ ta di ba wa chiŋi ba bar chiŋɛ ni. Ba tuma la nyɛ Yesu Kristo wa jirima kinkan. 24Ba wa tel, ma la ba a du a nyɛ ba zim di maa daŋni bau. Ma ya chen, Yesu nitiŋɛ ba naa funɛ tum ba, zi la nɔɔniu di ma waa ya ya jirima nara.
9Ba Naa La Nyɛ Awa Nin Fuŋsɛ Sɔɔni Koosa Tuha
1O wa lawa mu bu sɔbi a nyɛ ma di ma suŋi Koosa nara. 2Mu zim di ma daŋni ma suŋi bau. Mu funɛ ŋɔ Yesu nitiŋɛ ba naa nyɛn Masɛdonia pulum ni, di ba niinbisa ba naa nyɛn Girik tim pulum ni, funɛ piiliu a saksi ba papaha ti bunaani. Ba funɛ nu chenani ma kpak un ma bambe ni di ma tum nan, ba nidamata fun saksi ba papaha gbanko. 3Lalaknɔwa mu tum ya niinbisa na ma wati, chen ni ma zi lagmi ma papaha tiu a peti. Mu funɛ ŋɔ bau di ma zi ya chenu. Ma ta du min hiisa. 4Mu wa Masɛdonia nara tima bɔnɛ wa na di ma ha wa ya wu digi, chenani ya se su a li ma ni zi burgi hiisau. Ma gbanko zi na hiisau kinkan. 5Chendaha mu fun te tum ya niinbisa na ya suwachak ni, chen ni ba zi wa suŋi mau ma saksi papaha naa ma fun vɔu di ma nyɛ ya chen a chiŋsiu. Ya wa pu ma, a zi vaan chiŋiu a pɔ ya. Chen la zi biksi ya di ma nisa wa zuk, amaa ma nisa ka fuŋsɛu wa ma nyɛ ya.
6Ma zimu di niparɛ du kin tama, o zi kum tamau, amaa o du kidamata, o zi kum kinkanu. 7Ma maga kpa chenani ma lisi di ma nyɛ ya. Ma ta nyɛ ma nisa zugi a li ma papaha ti nyɛɛli ni. Ba naa la nyɛ awa nin fuŋsɛ ni yaa sɔɔni Koosa tuha kinkan. 8Ma ya chen, Koosa zi bu gbaari mau a i a kaali chen, chen ni saha maga ma zi kpaku a mak ma titi ka ma nyɛ nara ni. 9Ba funɛ sɔbiu a li o sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Naa tiŋ Koosa tutɔ,
o lisi a li o kin ni a nyɛ fara tim ni a kaali chenani o fu zi nyɛ.
O tum were zi nyɛnu hali saha naa vɛ kpak bɔ.”
10Koosa kpa kiduha aa nyɛ niparɛ ni di ba du, chen ni a zi nyɛ ba diweu. Chen vɛɛna, o yaa lisiu a li o kin ni a nyɛ ma a gbaari, chen ni ma zi kotiu a suŋi ma dɔŋtima. 11O yaa daŋni ma lisi a li kidamata a naa o fun nyɛ ma ni di ma suŋi ma dɔŋtima. Ya kpa ma papaha ti a nyɛ ba naa la daŋni un ni, ba zi pɛgi Koosau ma daha. 12Kina lɛ wa liɛɛ a li chenani ma tum ni. Ma suŋi bau a li ba wu muksi ni ka ba pɛgi Koosa kinkan. 13Ma suŋi ba kinkan chen ni, ma biksi narawa di maa tiŋ Koosa laaboor weri ti Yesu Kristo wɛ nɛnɛ. Ba zi nyɛ Koosa jirimau, domi ma waa la suŋi ba awa nara maga kinkan. 14Ba zi daŋni mau a sumi Koosa a nyɛ ma, domi o suŋi mau kinkan di ma suŋi ba. 15Koosa funɛ kpa o beu a nyɛ ya. Wuti waa kaali a maga kinkan. Chendaha ma nyɛ yaa zaami un.
10Koosa Fun Kpa O Kpok A Nyɛ Pɔɔl Ni
1Ma bɔnɛ ŋɔ dɔŋ ni di mu funɛ nyɛn ma wati mu funɛ ya jɛrgɛrɛ, amaa mu funɛ bol, mu funɛ sɔbi sɛm kpokwa a nyɛ ma. Yesu Kristo daŋni mu ya jɛrgirɛ ma wati. Chendaha mu waa, Pɔɔl, sumi ma lalaknɔ, 2mu wa wa ma wati, ma ta wa muksi min mu sɛm sɛm kpoka a nyɛ ma. Mu wa pu ba naa la ŋɔ di yaa tiŋ ya tutɔ daŋnɛrɛ, mu zi sɛm sɛm kpokau a nyɛ ba. 3O ya wutirɛ di ya nyɛn tɛɛnɛ nɔ maga ni, amaa ya wara tiŋ ya tutɔ daŋnɛ a chi chenani tɛɛnɛ nɔ tim maga tiŋ a. 4Ya wara nyini ya titi kpok se nee, amaa Koosa kpa o kpok ti a nyɛ ya, chen ni ya zi chiŋiu a du nibiksɛ ba naa vɛ nu Koosa laaboor weri ti, biksi ni, 5a lisi chenani nara zer ba titi a vɛ zim Koosa a ta. Ya kpa o kpokre a biksi ba, chen ni ba zi burgi a tiŋ Yesu Kristo nɔu awa ba bambe ni. 6Ya se su di ya wa wa ma wati, ma maga zi tiŋ Yesu Kristou nɛnɛ. Ya ka wa na ka ma bɔnɛ vɛ tiŋ un nɛnɛ, ya zi lɛrgi ba diŋsau.
7Ma bɔnɛ nyini ya se nee, a vɛ nyini ya bambe ni. Ma bɔnɛ lisi di Yesu Kristo dɔ maa? Ma lisi di waa dɔ ya gbanko a chi o dɔ ma chen. 8Ya kunyan ti kpa o kpok ti a nyɛ ya di yaa suŋi ma a ta lɛrgi ma diŋsa. Ya fa sɔbi nan kinkan, hiisa wa zi kpak ya. 9Ya wara daŋni ya tɔn nama kpak ma hansura. 10Mu funɛ piin sɔbiu di ma bɔnɛ ŋɔ di mu funɛ nyɛn ma wati, mu funɛ ya jɛrgɛrɛ ka mu sɛma ya yɔri. Mu funɛ bol a sɔbi ma, tɔni ta maga funɛ suu wa sɛm kpoka ni. 11Nara nama ba naa la sɛm nan, mu daŋni ba zimu di mu wa wa ma wati mu zi kpa mu tɔn ta sɛm kpokau a sɛm ma.
12Nara nama ya womniwa kinkan. Ba lisiu di ba ya nibin zenewa. Ba wara daŋni ba kpa ba titi a lagmi ya ni. Ba funɛ naami ba titi chiksɛ a la tiŋ a. 13Ya wara daŋni sɔna a kaali chenani Koosa fun lisi ya di ya tum o tuma. Chenani ya suŋi ma ya tum ta bar digirɛ. 14Ya funɛ te wa biksi ma Koosa laaboor weri naa ya Yesu Kristo wɛ chen. Chendaha ya kpak nyinbaan di yaa suŋi ma. 15Ya wara daŋni nyɔɔra a li chenani nara biksi ma a li Koosa laaboor weri ti ni. Ya kpak bambi bɛgimu di ma se zi su unu ka ya wa ma tuma pisi a gbaari. 16Ma maga tiŋ chen, ya wa ma zi lagmiu a te biksi Koosa laaboor weri ti a nyɛ tɔsi naa go ma ni. Ya ya chen, nandigi wa zi ŋɔ di ya daŋni nyɔɔrrɛ a li nara tum ni.
17Ba fun a sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Ma ta daŋni sɔn a li ma titi tum ni.
Ma ka daŋni sɔn a li chenani ya kunyan ti tum ni.”
18Ma pi ma titi, chen wa deŋli. Ya kunyan ti ka pi ma, chen deŋlee kinkan.
11Chenani Ma Bɔnɛ Vɛ Tiŋ Mu Wuti Biksi Yesu Wɛ
1Lalaknɔ mu daŋni mu sɔbi mu wɛwa a li tɔn nɔ ni. Ma bɔnɛ zi lisiu di mu sɛma wa kpak nyuha. Ma ya min kanyita tama. 2Muu daŋni ma kinkannɛ a chi chenani Koosa daŋni ma. Ma chi nihabichɛllɛ mu fun a vɔu di mu nyɛ baal naa sɔn ya Yesu Kristo chen. 3O muksi minu kinkan ma daha. Ma bɔnɛ nyɛ nara burgi ma bambeu a li chenani ma fun te tiŋ Yesu Kristo a li tu bɛgim ni. Ma burgi nɔ chi chenani sintana fun nɛɛgi a mur Iif saha digi chen. 4Ma bɔnɛ la nu ba naa vɛ tiŋ ya wuti biksi Yesu wɛ. Ba funɛ chɛrgi Koosa laaboor weri tiu a biksi ma siim naa vɛ ya Koosa siim weri ti wɛ. Ma funɛ la nɔɔniu ka o vɛ bɔm ma wati.
5Ma lisu di nibiksɛ nama ya nibirigewa a kaali min. Mu wa la nɔɔni a nyɛ ma. 6O ya wutirɛ mu vɛ koti a sɛm sɛma nɛnɛ nara suwachak ni, amaa mu zima wa pɔɔgi min. Mu yaa biksi mau di nan ya wutirɛ.
7Mu funɛ te nyɛn ma wati a biksi ma Koosa laaboor weri ti wɛ, mu wa funɛ daŋni bɔta. Mu funɛ bur mu titirɛ gantɛl di ma zer ma nyuuna buudaha. Chen wa fun deŋlii? 8Ma nyɛ mu ŋɔ ma chenani o fun du. Mu funɛ nyɛn ma wati, Koosa nitiŋɛ ba naa nyɛn tɔ bar boli ni, bɔnɛ funɛ kpa papaharɛ a nyɛ min, chen ni mu zi kotiu a suŋi ma yɔri. 9Wuzu digi mu malɛ fun wa peti, amaa mu wa fun wa pɛɛsi ma di ma suŋi min. Mu niinbisa ba naa nyɛn Masɛdonia pulum ni, funɛ zer kin naa maga mu daŋniu a wa nyɛ min. Mu yaa fun dosou di mu wa zi nyini ma se ni a li kundɔŋ ni. Chene o kaa nyɛn kpa la saha wa wa. 10Mu sɛm ta ya wutirɛ domi Yesu Kristo nyɛn min ni. Ba naa maga nyɛn Girik tim pulum ni zi nuu di mu wara nyini ma se ni a li kundɔŋ ni. 11Ma lisi di mu la tum nan, mu wara daŋni maa? Koosa zimu di mu daŋni mau kinkan.
12Mu wa zi chɛrgi chenani mu tum nan, chen ni nibiksɛ nama wa zi na nyinbaan a ŋɔ di ba tuma awa mu tuma ya kibɛgimnɛ. 13Ba wa ya Koosa wuti nitumɛ. Ba ka ya nusun timwa, domi ba mur mau di ba biksi awa ya biksi ti ya kibɛgimnɛ. Ba fun chɛrgi ba titi di ma lisi di Yesu Kristo funɛ tum ba ma wati. 14Hali sintana gbanko koti a chɛrgi o titi, chen ni nara zi lisiu di o ya Koosa malaikasi ta nichaani digirɛ. 15Sintana koti a tum chen, o wa bɔm wa o tumtumsa chɛrgi ba titi, chen ni ma zi lisiu di ba ya Koosa tumtumsiwa. Koosa wa di ba sɛria, o zi na ba galimsau a ta ba yɔri.
Chenani Pɔɔl Fun Namsi A Biksi Nara Koosa Wɛ
16Mu piin sɔbiu di ma bɔnɛ zi lisiu di mu sɛm ta wa kpak nyuha. Mu bur a sumi mau di ma kpak min kanyita. Lalaknɔ ma nyɛ mu daŋni sɔn tama. 17Ya kunyan ti wa fun biksi ya di ya daŋni sɔna. Womna la daŋni chen duŋduŋ. 18Nibiksɛ nama la tiŋ ba titi daŋnɛ aa daŋni sɔna a du ba titi ni. Chendaha mu gbanko daŋni sɔn. 19Ma lisu di ma kpak zima kinkannɛ, amaa ma wa vusi a nu womsi biksi nɔ. 20Ba wa kpa tuha sa a du ma ni a dɛɛsi ma a chi bichɛsa, a nyɛ ma chɔk ma malɛ awa diwe kinkan a pini ma aa gbaari. Ma la kin nama maga. 21Ya wa ma funɛ nyɛn, Koosa wa fun nyɛ ya bambi kpoka di ya ya chen a nyɛ ma.
Baa daŋni sɔna, mu gbanko zi ya womu a tum chen. 22Ba ya Ju timwaa? Mu gbanko ya Ju timwa. Ba ya Abraham bi lulɛwaa? Mu gbanko ya ba warɛ. 23Ba ŋɔ ma di ba ya Yesu Kristo tumtumsiwaa? Ma zi ŋɔ di mu zu galɛŋwa, amaa mu daŋni mu ŋɔ ma di mu ya o tumtumnɛ a kaali ba kinkan. Mu funɛ tum tumwa kinkan a nyɛ un. Ba fun a tɔ min dɛ bu damata a kpa vurmsa a tuk min. Mu fun wa dugli siwi bu damata. Mu kaali bau a li kina maga ni kinkan. 24Ju tim ta fun a kpa vurmsa a tuk min fumnaasi di kibɛgim wa to. Ba funɛ ya chene naval bunyuu. 25Nara fun kpa daasa a tuk min naval butora. Nara fun kpa buŋkula a yaksi min bu bɛgim. Mu funɛ nyɛn arŋ zen nee, peha fun wa mo un a la zini gbɛntɛla o pɛksi. O funɛ ya chene naval butora. Mu funɛ nyɛn teku ni ti nee aa di nha wa dusum maga bu bɛgim. 26Mu yaa si bar digi niu a gba hali a la li bar tagna ni kinkan. Mu funɛ ji mɔɔga jibaŋ naa ni fun su a pisi chen. Nara funɛ muksi min kinkan a daŋni ba fuksi mu kina. Ju tim ta awa ba naa vɛ ya Ju tima fun nyɛ min na namsi kinkan. Hali ba naa mu fun lisi di ba ya mu chɛnsiwa, ba fun bur a ka min. Mu funɛ gbau a la li tɔsa awa nyabaan wa teku, a maga funɛ ya bar tagniwa. 27Mu funɛ tumu a la gali a gil mu do bu damata. Nyɔksa awa lɔsa fun a kpak min. Mu kilaarɛ wa fun mak min ka mu vɛ kpak bar chɔɔli wuzu kama. 28Kin nawara nyɛnɛɛ mu ha vɛ sɛm ma a wɛ. Mu baga nyɛnu kinkan saha maga di Yesu nitiŋɛ ta maga zi tiŋ unu nɛnɛ. 29Nar vɛ tiŋ un nɛnɛ, o muksi minu. Nar ka tum tum tagna, mu tuha zi chɔku kinkan a daha.
30Mu funɛ piin ŋɔ mau di mu ya womnɛ a la daŋni sɔn. Kinkin naa mu lisi mu ŋɔ ma biksɛɛ di mu wa kpak kpok kinkan. 31Koosa naa ya ya kunyan Yesu nyana, zimu di mu wa ya nusun tiina. Ma nyɛ ya pɛgi un hali saha naa vɛ kpak bɔ. 32Mu funɛ nyɛn Damaskus nɛɛ, gɔbnati nyuhu tiina naa ba funɛ yir Aretas, fun tum o lanjimasa di ba la il tɔhɔn ti nɔɔna a kpak min. 33Amaa mu chɛnsa funɛ kpa min a du chenchise ni a kpa ŋmɛn a vɔu chenchise ti, a kpa min a dau chechepure ziŋi naa ba fun sa a go tɔhɔn ti chen, mun ni. Mu funɛ wa pu tɛɛnɛ, mu fun chɔ a li o nin ni.
12Pɔɔl Fun Na Ya Kunyana A Chi O Deesi
1Ma nyɛ mu ŋɔ ma tama a gbaari mu titi wɛ ni. Chenani mu zi ŋɔ ma wa zi suŋi ma kinkan, amaa nyinbaan wa to mu zi vɛ sɛm ma. Wuzu digirɛ Koosa fun suŋi min di mu na ya kunyan ti. 2Bun fidanaasi gantɛl ni, Koosa fun lisi min a zini a zu o tɔhɔn ti. Mu wa zim di o funɛ ya nan koo o chi mu funɛ deesiu. O duŋduŋ zim chen. 3Ma nyɛ mu bukoo ŋɔ ma. Koosa funɛ lisi min a zini a zu bar weri kinkan. O duŋduŋ zim di o funɛ ya nan koo o chi mu funɛ deesiu. 4Mu funɛ zu dooni, mu funɛ nu sɛmau a naa mu vɛ koti a sɛm ma. 5Mu fu zi daŋni sɔnu a daha, amaa mu wa zi bu daŋni sɔn. Mu ka daŋni mu biksi mau di mu titi kpok ti ya yɔrirɛ. 6Mu fu ŋɔ ma chenani mu du, ma fu wa zi ŋɔ di mu sɛma wa kpak nyuha. Mu fu zi ŋɔ ma wutiu. Mu wara daŋni nara zim di mu ya nibin zenne a kaali ba, domi chenani Koosa fun ya a nyɛ min daha. Mu daŋni ba ka di min sɛriarɛ mu tuma awa mu sɛma daha.
7Koosa wa funɛ daŋni mu zer mu titi, domi o funɛ nyɛ mu nu alaazibu sɛmau. Chendaha o fun kpa wichɔɔrta a nyɛ min o wi mu bara ni saha maga. O chi Koosa nyɛ sintana tuksi minu saha maga. 8Mu funɛ sumi ya kunyan ti kin nɔ wɛ butora a ŋɔ un di o kpa un a ta. 9O fun vɛ la nɔɔni a ŋɔ min, “Mu zi nyɛ hin mu kpok tiu i di un. Nibine kpok bur gantɛlu, kpok naa mu kpa du un ni chen la gbaari.” Chendaha mu tuha sɔɔni ka mu daŋni sɔn di mu titi kpok ti ya yɔrirɛ, chen ni Yesu Kristo kpok ti zi nyɛn min niu kinkan. 10Nara pini min a nyɛ mu na namsi a la muksi min kinkan Yesu Kristo daha ka mu vɛ koti a nyini mu titi kpok se ni, mu tuha sɔɔnɛu.
Pɔɔl Baga Funɛ Nyɛn Ba Ni
11Ma muksi minu di mu sɔbi a nyɛ ma a chi mu ya wom. Yɛrɛ ma bɔnɛ vɛ nyɛ min jirima? Mu titi kpok ti ya yɔrirɛ, amaa mu wara tiŋ nusun nibiksɛ ba naa ma lisi di ba wa ya nibirige, gantɛl. 12Mu funɛ nyɛn ma wati, ma wa funɛ beeli di mu ya Koosa nitumirɛ wuti. Waa funɛ suŋi min di mu tum tum zene a kitum alaazibu tuma awa kanyita kinkan ni a nyɛ ma. 13Chenani mu fun a biksi ma awa chenani mu fun a biksi Koosa nitiŋɛ ba naa nyɛn bar kurgɛ ni, ya kibɛgimnɛ, amaa kibɛgim funɛ ka. Mu wa fun pɛɛsi ma di ma suŋi min wa diwe ni. Mu vɛ nyɛ ma tusa sɔɔni diwe na daha, ma gil nyɛ min.
14Mu funɛ piin a wa ma watiu bilɛ. Lalaknɔ mu bur a saksiu di mu wa. Mu wa pu ma, mu wara daŋni ma wa lisi kundɔŋ a li ma kin ni a nyɛ min. Mu daŋni ma kpa ma titirɛ a ka nyɛ min. Ma chi mu bisiwa. Bichɛsa wara dɛɛsi ba nyama awa ba numa, amaa ba nyama awa ba numa ka la dɛɛsi ba. 15Mu daŋni mu kpu mu titirɛ a nyɛ ma, chen ni mu zi suŋi mau. Chenani mu daŋni ma la suwachak, ma daŋni zi bur gantɛluu?
16Ma zimu nɛnɛ di mu funɛ nyɛn ma wati, mu wa funɛ nyini ma diwe se ni. Ma bɔnɛ zi buru a ŋɔ dɔŋ ni di mu sɛm ta ya wutirɛ amaa mu nɛɛgiu a mur ma. 17Yɛrɛ mu nɛɛgi a la mur ma? Ba naa mu fun tum ma wati chen, ba funɛ di mauu? 18Mu funɛ sumi Taitusu di o la ma wati. O fun la nɔɔni, mu fun tum o wa ya niinbe digi ma wati. Taitus funɛ di mauu? Ma wa zim di chenani mu wa Taitus bambe lisi awa chenani yaa tum, ya kibɛgimnɛɛ?
19Ma lisi di ya kɔɔri ya sɔniwa ma wati a li tɔn nɔ nii? Chen wa ya wuti. Koosa dɔ ya ya sɔbi sɛm naa Yesu Kristo fun kpa nyɛ ya. Mu bi daŋnɛ, ya tum tagna la zi suŋi ma. 20O muksi minu mu wa wa ma wati, ma bɔnɛ wa zi tiŋ chenani mu daŋni maa tiŋ. Ma zi wa di dɔŋa wa amɔrɛu a kpak dɔŋa handɔta a na paan a du dɔŋ ni a ya se tima a kichɔk dɔŋ sɔna a kilɔ dɔŋ gantɛla a zer ma titi a vɛ tiŋ ma nihɛɛta nɔɔna. O du chen, ma wa zi daŋni chenani mu wa ma zi nyɛn. 21O muksi minu mu wa wa ma wati, Koosa zi nyɛ mu na hiisau ma daha. Mu tuha zi chɔku kinkan domi ma nidamata wa zi gil ma chɔkumsa tuma awa ma sakaal tuma awa ma tum doŋa kinkan a bur wa tiŋ Koosa.
13Pɔɔl Mak O Tɔn Nɔ Bar Nɔwa
1Mu funɛ piin wa ma watiu bilɛ. Lalaknɔ mu bur a saksiu di mu wa. Maa lisi chenani ba fun sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni. Ba funɛ ŋɔ, “Ma daŋni ma fiksi nandigi, ma kpak nara alɛ akoo nara batora ba ya ma sɛhɛra tima.” 2Mu funɛ nyɛn ma wati bilɛ tiin chen, mu funɛ tɛ ma naa la tum tum tagna chen ninu. Lalaknɔ mu bol ma niu, mu ha vɛɛn a tɛ ma awa ba naa ka, ninu. Mu saksiu di mu wa lɛrgi ma diŋsa kinkan. 3Yesu Kristo kpak kpok kinkan. Mu wa pu ma, ma zi zim di o kpok ti nyɛn min niu. 4Ba funɛ wa kpa un a la kpaasi a mari o daakakli ti ni o sou, o wa fun kpak kpok. Amaa lalaknɔ o bu nyɛn Koosa kpok naa funɛ lɛli un a li o sou ni, daharɛ. Chen vɛɛna, mu funɛ nyɛn ma wati saha digi, mu funɛ ya jɛrgirɛ ma wati. Mu wa kaa bur wa, mu wa Koosa kpok kinkan zi bur wau.
5Maa zaamsi ma titi di ma se su Yesu Kristo nɛnɛ. Ma zim di o nyɛn ma bambe niu akoo ma higliu di ma tiŋ unuu? 6Ma zimu di ya wara higli. Ya kpak unu nɛnɛ. 7Yaa sumi Koosau di ma bur a li ma tum tagna ni, chen ni mu wa zi wa lɛrgi ma diŋsa. Ma bur a tum tum were, chen bɔɛɛ di mu biksi ma chenani Yesu Kristo kpok ti nyɛn min ni. 8Ya yaa kpami mau di ma tum were a nyɛ Koosa ni a tiŋ o wuti nyinbaan. 9Ya vɛ kpak kpok ka ma wa kpak kpok, ya tusa zi sɔɔniu. Chendaha ya yaa sumi Koosau di kin naa nyɛn ma wati maga kɔɔri. 10Mu sɔbi tɔn nɔwa a te nyɛ ma di ma kɔɔri kin nama, chen ni ka mu wa wa ma wati, mu wa zi bu kpa kpok naa ya kunyan ti fun kpa nyɛ min chen a lɛrgi ma diŋsa. O funɛ kpa unu a nyɛ min di mu suŋi ma ma zim un a gbaari.
11Ya niinbisa, lalaknɔ ya daŋni ya mak tɔn nɔ sɔbi bar nɔwa. Ma nu chenani mu sɛm ma chen a kɔɔri kin nawara vɛ deŋli maga. Ma kpak nɔ bɛgim wa dɔŋ ni a kpak bara sɔɔna awa dɔŋ ni. Koosa naa la daŋni ma a la nyɛ ma bara sɔɔna, o zi suŋi mau a chi nan.
12Ma zaami dɔŋa nɛnɛ.
13Koosa nara maga zaami mau.
14Koosa naa la daŋni ma, awa ya kunyan Yesu Kristo naa la suŋi ma, awa Koosa siim weri naa nyɛ ma ya nɔ bɛgim wa dɔŋ ni, ba maga zi nyɛn ma niu.