TIMOTI TE TEL TƆN
11Min waa, Pɔɔl, la sɔbi tɔn nɔ. Koosa naa funɛ yisi ya a li ya tum tagna ni di yaa tiŋ un, awa Yesu Kristo naa nyɛ ya kpak bambi bɛgim un ni, ba funɛ ŋɔu di mu ya Yesu Kristo nitumi.
2Mu la sɔbi tɔn nɔ a nyɛ Timoti naa si funɛ su Yesu wuti ni a li mu biksi ni.
Ya kunyana Koosa awa ya kunyan Yesu Kristo kpak hin siki a kisuŋi hin a nyɛ hin bara sɔɔna.
Doso Ba Naa La Biksi Chenani Vɛ Ya Wuti
3Mu daŋni i kpalimi Ɛfɛsus nɛɛ a chi chenani mu fun ŋɔ hin saha naa mu wa hin fun nyɛn ka mu gali Masɛdonia pulum ni chen. Nara ba naa nyɛn Ɛfɛsus ni, bɔnɛ biksi chenani vɛ ya wutirɛ. La ŋɔ ba di ba gil chen biksi. 4Ŋɔ ba di ba kpa ba mura awa ba nawaalsa sɔn biksi a ta, domi a wa nyɛ nara di dɔŋa amɔrɛ saha maga. Chenani baa tum wa nyɛ nara se su Koosa awa o wuti biksi ti. 5Mu ŋɔ hin nannɛ, chen ni ya tusa zi chaaniu ka ya kpak tuha bɛgim wa Koosa ni ka ya se su un wuti ya daŋni nara maga. 6Nibiksɛ nama funɛ bur wuti biksi ti niu a nyuksi ba nyinbaan. Saha maga baa di dɔŋa wa amɔrɛ yɔri yɔri. 7Ba kpak unu ba bambi ni a biksi nara Koosa chiksɛ wɛ, amaa ba wa fun zim sɛm naa ba biksi chen mun.
8Ya zimu di Koosa chiksɛ ta weru, amaa o lawa nara zim a wuti munu. 9Koosa wa fun nyɛ o chiksɛ ta nibin were daharɛ. O fun kpa a a nyɛ ba naa vɛ tiŋ a, a vɛ tiŋ Koosa nɔ a vɛ daŋni ba zim un a la tum tum tagna a kpu nara hali ba nyama awa ba numa, 10a la tum chɔkumsi tuma a daŋni ba wa ba dɔŋtima nibaala kichɔ, a kpaksi nara a la yogli a la sɛm nusun sɛma a la chɔk nara sɔna a la tum tum naa vɛ tiŋ wuti nyinbaan biksi ti. 11Koosa naa zen kinkan a wer hali o wa peti, funɛ kpa o wuti biksi nɔ a du mu nin nee di mu kpa nyɛ nara ni. Waa ya o laaboor weri ti.
Pɔɔl Fun Zaami Koosa Di O Kpak Un Siki
12Mu zaami ya kunyan Yesu Kristo, domi o funɛ lisi minu di mu ya o tumtumna a kpa o kpok ti a nyɛ min di muu tum o tuma. 13Saha digi mu fun zim un a la chɔk o sɔn a la pini o zoma a la muksi o nitiŋɛ ta kinkan. Mu si wa fun su un. Chendaha mu wa fun zim chenani mu tum. Amaa Koosa funɛ kpak min sikiu, 14a suŋi min hali o vɛ kpak bɔ di mu si su un, chen ni mu zi kotiu a daŋni nara. Ba naa maga wa Yesu Kristo ya nibɛgim, o suŋi ya nan. 15Chenani mu kaa ŋɔ nan ya wuti sɛma a naa ya maga zi la nɔɔni. Yesu Kristo funɛ wa tɛɛnɛ nɔ maga di o wa yisi nara a li ba tum tagna ni baa tiŋ Koosa. Min funɛ tum tum tagna a kaali nara maga. 16Chendaha Koosa fun a kpak min siki ka muu tum tum tagna a kaali nara maga ka Yesu Kristo fun kpak kanyita kinkan min ni. Chenani ba fun ya a nyɛ min biksi ba naa la zi wa a nyɛ ba se su un, chenani ba zi wa la o mi fali naa vɛ kpak bɔ. 17Ma nyɛ ya yaa kipɛgi Koosa a kinyɛ un jirima kinkan. Waa ya ya koora naa nyɛnɛɛ hali saha naa vɛ kpak bɔ, a ya nibɛgim duŋduŋ. Nandigi wa koti a na un. Ami.
18Mu be, Timoti, mu kpa sɛm nama a du i nin nee. Saha digi nara bɔnɛ funɛ sɛm i wɛ a li Koosa kpok ni. Nyɛ ba sɛm ta kpami hin i tum i tuma nɛnɛ a nyɛ Koosa ni, 19a kpak nɛnɛ aa tiŋ un wa tuha bɛgim ni. Bɔnɛ ka wa fun tiŋ wa tuha bɛgim a bur a chɔk ba se suuli kinkan. 20Nara balɛ naa ba yir Haiminius awa Alɛzanda, nyɛn ba ni. Mu fun lisi ba a du sintana nin ni, chen ni ba zi buksiu a ta chɔk Koosa sɔn.
2Chenani Yesu Nitiŋɛ Zi Lagmi A Jɛɛmi Koosa
1-2Mu daŋni mu kpami hinu i sumi Koosa a kizaami un ba naa ya koorsa awa ba naa maga dɔ ya daha. Kisumi un di o suŋi ba, chen ni ya maga zi nyɛn wa bara sɔɔnau a tiŋ Koosa nɛnɛ aa nyɛ un jirima. 3Ya tum chen maga, o zi sɔɔni Koosa tuhau, 4domi o daŋni o yisi nara magwa a li ba tum tagna ni baa tiŋ un a wa zim o wuti ti. 5Koosa ya nibɛgimnɛ. Yesu Kristo gbanko ya nibɛgimnɛ a fun wa tɛɛnɛ nɔ maga a wa ya nibine, chen ni o zi la mo ninu Koosa wati a nyɛ ya. 6Kristo funɛ sou ya daharɛ, chen ni o zi kotiu a la nibinsa nyuuna a nyɛ ba. Saha nɔwa Koosa fun lisi di ya la biksi nara kin nama wɛ. 7Chendaha o fun nyɛ mu ya o nitumi a tum min di mu la biksi ba naa vɛ ya Ju tima di ba se su un ka ba wa zim wuti ti. Mu sɛma ya wutirɛ. Mu wa ya nusun tiina.
8Chendaha mu daŋni nibaala ba naa maga tiŋ Koosa nɛnɛ a nyɛn bawu maga ni ba sumi un. Ba ta na paan a kidi dɔŋ wa amɔrɛ. 9Mu gbanko daŋni nihaana ba ta niŋi gata a chi sakaalsa a kiniŋi wa nɛha ni. Ba ta kpa malɛ damata a vɔti ba nyuksa a ta laari salma kina awa buŋkul were awa gar were. 10O ka bɔu di baa tum tum were domi baa tiŋ Koosarɛ. 11O lawa nihaana ya jɛrgɛu a moori aa kibuksi. 12Mu wa la nɔɔni di nihaana kibiksi koo a dɔ nibaala. O lawa ba mooriu. 13Koosa funɛ te naami Adam awa Iif. 14Sintana wa fun mur Adam, amaa nihaan tirɛ sintana fun mur o chɔk Koosa chiksɛ ta. 15Amaa nihaana ba naa la dɛɛsi bisa, ba kpak nɛnɛ a nyɛ ba se su Koosa kinkan a daŋni dɔŋa aa ya bambi tima, wuzu digi Koosa zi yisi bau a li ba tum tagna ni hali o wa peti.
3Ba Naa I Zi Lisi Ba Ya Yesu Nitiŋɛ Nihɛɛta Wɛ
1Mu sɛm wutirɛ. Nar kpak un o bambi ni di o ya Yesu nitiŋɛ nyuhu tiina, o daŋni kiwerere. 2O lawa o kpak sɔn weriu nara wati a kpak nihaan bɛgim duŋduŋ a kpak o titi nɛnɛ a ya bambi tiina a tiŋ nɛnɛ a la hɔɔra a du o dam ni a koti aa biksi nara. 3O wa lawa o nyɔ sin a dɛɛsi a kpak nara wa tuha sa a kidaŋni o ya malɛ tiina. O lawa o ka ya jɛrgiu a kpak bara sɔɔna saha maga, 4a koti a nyini o walɛ nɛnɛ a nyɛ o bisa tiŋ o nɔ aa nyɛ un jirima. 5Nar vɛ koti a nyini o walɛ nɛnɛ, yɛrɛ o kaa ya a koti a nyini ba naa tiŋ Koosa? 6O si su Koosa tama, o wa kiya Yesu nitiŋɛ nyuhu tiina. O ya nyuhu tiina lalaga, o zi zer o titiu ka Koosa zi na o galimsa a chi o funɛ na sintana galimsa chen. 7O lawa ba naa vɛ zim Koosa, kinyɛ un jirimau, chen ni sintana wa zi wa mo o lo o di hiisa.
Ba Naa I Zi Lisi Ba Ya Yesu Nitiŋɛ Nisuŋɛ
8O lawa Yesu nitiŋɛ nisuŋɛ kpak nara jirimau a tum ba tuma a li ba bambe ni. Ba gbanko ta nyɔ sin a dɛɛsi a kidaŋni ba ya malɛ tima. 9Amaa o lawa ba kpak wuti naa funɛ sogli ka Koosa kpa un li gbampulim chenu a kpak tu bɛgim wa Koosa ni. 10O lawa Yesu nitiŋɛ ta te a zaamsi ba, chen ni ka ba di, ba zi ya ba nisuŋɛu. 11Nisuŋi naa ya nihaan, o lawa o kpak nara jirimau a kpak o titi nɛnɛ a ya wuti tiina a li kina maga ni. O ta lɔ nara gantɛl. 12Nisuŋi lawa o kpak nihaan bɛgim duŋduŋnɛ a kinyini o bisa awa o walɛ nɛnɛ. 13Ba naa la suŋi nɛnɛ, zi na jirimau a koti a kpak bambi aa ŋɔ nara ni chenani ya se su Yesu Kristo domi ya wa un ya nibɛgimnɛ.
Yɛrɛ Yesu Kristo Zen Mak
14Mu lisu di o wa zi vusi ka mu wa i wati. 15Mu vusɛɛ, tɔn nɔ zi biksi hinu chenani ya zi nyɛn wa dɔŋ niu. Ya naa la tiŋ Koosa naa nyɛnɛɛ, ya waa ya o wuti niilɛ. 16Wuti naa funɛ sogli ka Koosa lisi un a li gbampulim, yɛrɛ o zen mak.
Yesu Kristo fun wa burgi nibine,
ka Koosa siim weri ti fun biksi nara tima di chenani o ŋɔ o titi wɛ chen ya wutirɛ.
Koosa malaikasa funɛ nyini un ka Koosa wa lɛli un a li o sou ni a zini o tɔhɔn ti.
O nitiŋɛ ta fun a mɔɔli o laaboor weri ti bar damata ni ka nara se su un.
4Chenani Nara Bɔnɛ Daŋni Ba Mur Nara
1Koosa siim weri ti biksi nyɛn gbampulim ni di saha kurgɛ wau, nibin bɔnɛ zi wa buru a tiŋ Koosa. Ba ka zi wa nu alizin tagna biksiu a kitiŋ ba naa la mur ba nɔ. 2Biksi nɔ li nusun tima ba naa la daŋni ba mur nara nɛɛ. O bak ka wu bu to wu were koo wa tagna ni. 3Nara nama la biksi di nara kichi diwe bɔnɛ ka nibaala ta kpa haanasa. Amaa Koosa daŋni ba naa se su un a zim wuti ti di ba kpa diwe naa maga o fun naami chen a sumi un aa di. 4Kin nawara maga Koosa fun naami weru. O wara daŋni ya chi diwe bɔnɛ, amaa o daŋni ya kpa diwe magwa a sumi un aa kidi. 5Ya ya chen, Koosa zi kpa o ninu a sak diwe ta ni ka ya di.
Pɔɔl Daŋni Timotiu O Ya Yesu Tumtum Weri
6I yaa lisi Koosa wuti biksi naa i fun la aa tiŋ, a kpa a biksi Yesu nitiŋɛ ta, i ya Yesu Kristo tumtum werire. 7Ta lagmi ba naa la biksi mura a naa vɛ ya Koosa wɛ, a nyɛ nara ni. Ba mur ta ya yɔrirɛ. Kpaŋi i titi kinkan Koosa wuti biksi ti nyɛn i bambi ni. 8I kpa i bara a tum di o kpok, chen weru, amaa ii tiŋ Koosa nɛnɛ, waa bɔɛɛ kinkan, chen ni i zi tum o tumau lalaknɔ awa saha naa wa wa. 9A waa ya wuti sɛma a naa ya maga zi la nɔɔni kinkan. 10Chendaha yaa tum ya tuma kinkan a nyɛ Koosa ni, domi ya kpak bambi bɛgimu un ni. O nyɛnu a daŋni o yisi nara maga a li ba tum tagna ni baa tiŋ un. O piin ya chenu a nyɛ ya naa se su un ni.
11Kiŋɔ a kibiksi kin nama a nyɛ nara ni. 12Nyɛ i sɛma awa i nyɛni wa chenani i daŋni nara wa chenani i si su wa i tum were, biksi Yesu nitiŋɛ ta chenani ba zi tiŋ Koosa. I ya chen, nandigi wa zi ŋɔ di i ya bichɛllɛ. 13Hali mu wa wa i wati, kpak si sɛm a karimi Koosa sɛm tɔn ti nara suwachak ni a kibiksi ba Koosa wɛ. 14Ta suglɛ papaha naa Koosa fun nyɛ hin saha naa o wa yir hin di i ya o tumtumna a nyɛ o witiina sɛm a li o kpok ni ka Yesu nitiŋɛ nihɛɛti ta kpa ba nisa a sak hin ni. 15Nyɛ kin nama nyɛn i bambi ni i tiŋ a, chen ni nara maga zi na chenani i tum tum were a gbaariu. 16Kidoso i nyɛni ni awa chenani i biksi nara. I kpak kin nama nɛnɛ, wuzu digi Koosa zi wa yisi i wa ba naa la nu i nɔu a li ma tum tagna ni hali a wa peti.
5Chenani Timoti Zi Nyini Yesu Nitiŋɛ
1Ta zulimi nihɛɛ, amaa sumi un a chi o ya i nyana. Kisɛm sɛma bunɔɔna wati a chi ba ya i niinbisa, 2awa nihaana a chi ba ya i niina, awa butoosa a chi ba ya i toosa. Kilisi chenani weree aa nyɛ ba.
3Kinyɛ luhaana ba naa vɛ kpak nara ba nyini ba, wa jirima. 4Amaa luhaan kpak niisisa akoo bisa, ba nyini un a bɔ chenani ba nyana awa ba niina fun ya nyɛ ba. Chene ba zi tiŋ Koosau ba dam ni a sɔɔni o tuha. 5Luhaan vɛ kpak nandigi o nyini un ka o kpak bambi bɛgim Koosa ni a la sumi un di o suŋi un nha awa dusum, o ya luhaan wutirɛ. 6Amaa luhaan naa ka tiŋ o titi daŋni, o nyɛnu a chi o wa zim Koosa. 7Kibiksi kin nama a nyɛ i nara ni, chen ni nandigi wa zi koti a nyɛ ba sɔn tagin. 8Nandigi vɛ nyini o titi walɛ, o wa tiŋ Koosa nɛnɛ. O tum tagna a kaali ba naa vɛ zim Koosa, domi ba waa koti a nyini ba walɛ.
9-10Luhaan bunsa kaali bun fumnɔra, ka o fun kpak baal bɛgim duŋduŋ a dɛɛsi o bisa nɛnɛ a la Koosa nara awa hɔɔra a du o dam ni a la suŋi ba naa nyɛn muksi ni a kpak un o bambi ni di o tum tum werewa, Yesu nitiŋɛ ta zi nyini unu.
11Luhaana vɛ tel bun fumnɔra, ta nyɛ Yesu nitiŋɛ ta kinyini ba. Ba zi daŋni ba yu baal falɛu, ba wa zi bu kpak un ba bambi ni di ba tum Kristo tuma. 12Ba ya chen, ba zi chɔk ba vɔwiu di ba zi tum Kristo tumau duŋduŋ. Chendaha Koosa zi wa na ba galimsau. 13Luhaan butoosa gbanko zi kpak zanyɛrkau a gba nara damsa a zu ba wɛ ni aa lɔ nara gantɛl. 14Mu daŋni luhaan butoosa kiyu baalasau a lul bisa a kinyini ba dama, chen ni ya dɔma wa zi na nyinbaan a chɔk ya sɔn. 15Luhaan butoosi ta bɔnɛ piin bur Koosa nyinbaan tiŋi niu di ba tiŋ sintana. 16Nihaan naa tiŋ Kristo a kpak luhaana o walɛ ni, o lawa o nyini bau. Yesu nitiŋɛ ta ka nyini luhaana ba naa vɛ kpak nara.
17Yesu nitiŋɛ nihɛɛta ba naa la nyini ba nara nɛnɛ a kpak si sɛm aa biksi nara Koosa wɛ kinkan, o lawa ba na jirima bilɛu. 18Ba fun a sɔbi a li Koosa sɛm tɔn ti ni a ŋɔ,
“Ma ta vɔu nuha naa la sɔrgi niŋmɛna di o chɛri a, nɔ.”
Ba fun bukoo sɔbi,
“Tumtumna kila o bɔta.”
19Nandigi daŋni o fiksi Yesu nitiŋɛ nihɛɛ, nyɛ o kpa nara balɛ koo nara batora ba wa a ya sɛhɛra tima, chen ni i zi nu ba sɛmau. O vɛ ya chen, ta nu o wati. 20Ba naa la tum tum tagna, kpaŋi a burgi ba nyuuna nara suwachak ni, chen ni ba naa nuɛɛ zi ɔmu.
21Mu chiŋi Koosa awa Yesu Kristo awa o malaikasa naa o lisi suwachak ni, mu ŋɔ hinu di ii tiŋ mu biksi ŋɔ. Ta nyini digi a kaali digi. 22Ta kpa i nisa a saksi nara ni lalaga di ba ya ya kunyan ti tumtumsa. Ta lagmi ba naa la tum tum tagna wati, amaa i kpak i titi wa tu chaan ni saha maga.
23Ta nyɔ ni duŋduŋ, amaa i yaa kinyɔ sin tama, domi i lo wi yɔri yɔri. O zi suŋi hinu.
24Bɔnɛ tum ba tum tagna gbampulim nɛɛ, chen ni ya zi zim a wɛu. Bɔnɛ ka tum ba tum tagna a sogli, chen ni ya wa zi zim a wɛ. Amaa wuzu digi Koosa zi wa di ba maga sɛriau. 25Ya zim tum were naa nibinsa tumu wɛ, hali a naa sogli wɛ, domi a zi wa li gbampulimu.
61O lawa yosa kinyɛ ba kunyama awa jirimau, chen ni nandigi wa zi koti a chɔk Koosa sɔn a kisɛm di ya biksi ti ya yɔrirɛ. 2Ba kunyam ta ya Yesu nitiŋɛ, ba ta vɛ ba jirima nyɛɛli, domi ba ya ba dɔŋtima daha. Ba tum tuma kinkan a gbaari, domi ba dɔŋtim ta ba daŋni chen la zi na nyɔɔra a li ba tum ta ni. Kibiksi kin nama a nyɛ i nara ni.
Nusun Nibiksɛ Daŋni Ba Na Nyɔɔrrɛ A Li Ba Biksi Ni
3Ba naa maga vɛ la nɔɔni ya kunyana Yesu Kristo wuti sɛma a naa nyɛ ya tiŋ un nɛnɛ, amaa a kpak ba titi biksi a nyɛ nara ni, 4ba zer ba titi a vɛ zim kundɔŋ. Saha maga ba yaa daŋni ba di amɔrɛrɛ kinkan a kidaŋni tɛl sɛma, chen ni ba naa la nu ba sɛm ta ya handɔta timawa a waligi dɔŋ ni a la chɔk dɔŋ sɔna a ya beeli tima. 5Nibiksɛ nama ya ba naa vɛ zim wuti ti, ka ba lisi lisi tagna saha maga. Ba yaa daŋni bara borare a du dɔŋ ni, a la lisi di ba naa tiŋ ba biksi ti chen zi wa ya malɛ timau.
6O ya wutirɛ di ba naa tiŋ Koosa wuti biksi ti zi na nyɔɔrau kinkan, amaa ba kpak tu sɔɔna awa kin naa ba kpak chen ni. 7Ba funɛ lul ya, ya wa fun koti a kpa kundɔŋ a wa. Ya wa sou, ya wa zi vɛɛn koti a kpa kundɔŋ aa la. 8Ya kpak diwe a di a kpak kilaarɛ a laari, chen la zi puŋ ya. 9Amaa ba naa la daŋni ba ya malɛ tima, sintana zi wa zaamsi bau a mo ba lo a li ba womsa awa ba tum tagna daŋni ni, chen ni ba zi wa chɔku kinkan. 10Domi tum tagna damata li malɛ daŋni nɛɛ. Bɔnɛ kpak a ba bambe nee kinkan di ba na malɛ a la bur Koosa nyinbaan ni. Chen nyɛ ba tusa chɔk kinkan.
O Lawa Timoti Tiŋ Pɔɔl Biksiu
11Amaa i waa naa la tiŋ Koosa, ta tum tum tagna chen ni. Nyɛ i si sɛri wa tum were tumi ni ka i tiŋ Koosa nɛnɛ. Nyɛ i si su un kinkan a ya jɛrgi a kidi i namsi a kidaŋni nara maga. 12I funɛ gil i tum tagna a chiŋi Koosa sɛhɛra tima nidamata suwachak ni, o fun kpa o mi fali naa vɛ kpak bɔ a nyɛ hin. Kpak un nɛnɛ. Nyɛ i si su un kinkan saha maga, chen ni i zi tiŋ unu nɛnɛ. 13Mu chiŋi Koosa naa funɛ naami kina maga, awa Yesu Kristo naa funɛ sɛm a kok o titi nɛnɛ a nyɛ Pɔntius Pailɔt ni a li ba suwachak ni, mu ŋɔ hinu di, 14ii tiŋ chenani mu fun biksi hin. Nyɛ i tuha kichaani, chen ni nandigi wa zi koti a chɔk i sɔn, hali ya kunyan Yesu Kristo wa bur wa. 15Koosa naa zenee a dɔ kina maga a ya koorsa maga kaŋkoora, waa la zi tum un saha naa o daŋni. 16Koosa duŋduŋ nyɛnɛɛ saha maga a li chaani naa nandigi zi vɛ koti a zuuli. Nandigi ha wa na un koo zi koti a na un. O kpok zen awa o jirima zi nyɛnu hali saha naa vɛ kpak bɔ.
17Kibiksi ba naa kpak kidamata di ba ta daŋni sɔn a daha. Ba ta kpak bambi bɛgim a li ba kin naa la zi wa chɔk ni, amaa ba ka kpak bambi bɛgim Koosa naa la nyɛ ya kina maga di ya tusa sɔɔni ni. 18Kibiksi ba baa tum tum were nɛnɛ a kidaŋni ba bɔni ba kina a nyɛ ba dɔŋtima ni. 19Ba ya chen, ba zi kotiu a chiŋsi ba kina saha naa la wa nan a koti a kpak Koosa wuti miisa naa o zi kpa nyɛ ba.
20Timoti, kiil kin tima mu fun kpa a du i nin ni chen. Ta lagmi ba naa la sɛm di ba biksi nara chenani ba zi wa zim Koosa. Ba biksi ti ya yɔrirɛ. Saha maga nara nama di ba titi womsi amɔrɛrɛ a la sɛm sɛm tagna. 21Bɔnɛ funɛ tiŋ ba a bur a tiŋ Koosa wuti nyinbaan.
O suŋi ma maga.