Stori bilong

Ol Makabi

Buk 1

Tok i go pas

Namba wan buk bilong ol Makabi i tok long ol samting i bin kamap long ol Juda long taim Antiokus Epifanes i stap king na i go inap long taim Jon Hirkanus i kamap.

Dispela buk i tokaut long ol wok ol lain bilong wanpela famili i bin mekim. Nem bilong dispela famili em ol Makabi. Dispela buk i laik soim olsem God yet i bin makim ol Makabi bilong helpim ol Israel long taim bilong bikpela hevi.

Dispela buk i gat strongpela tingting long God yet i wok long lukautim ol manmeri bilong em. Na God inap helpim ol stretpela man i save bihainim lo bilong God. Na long helpim bilong God ol inap win long ol birua bilong ol.

Long dispela buk ol i save kaunim ol yia stat long taim kantri Siria i kamap, em 312 yia bipo long taim bilong Krais. Dispela ol samting i kamap insait long samting olsem 40 yia, stat long yia 137 bilong kantri Siria, em 175 yia bipo long taim bilong Krais, na i go inap long yia 177 bilong kantri Siria, em 134 yia bipo long taim bilong Krais.

1

Antiokus i mekim save long ol Juda na Matatias i kirapim pait long em

(Sapta 1-2)

Aleksander em i bikpela king

1 Aleksander, em pikinini bilong Filip, king bilong kantri Masedonia, em i kisim ol ami bilong en na i lusim hap bilong Masedonia na em i go kirapim pait long Darius, em king bilong kantri Persia na Midia. Aleksander i winim Darius olgeta na i kamap king bilong ol Persia. Pastaim em i bin i stap king bilong ol Grik tasol. 2 Aleksander i pait planti taim na i winim ol strongpela taun. Na em i kilim i dai ol king na em i go nabaut long ol longwe kantri na bagarapim planti pipel na stilim ol samting bilong ol. 3 Bihain em i winim na bosim olgeta kantri bilong graun na em i ting em i moa yet. 4 Em i kirapim wanpela strongpela lain ami tru, na em i bosim planti kantri na pipel na king, na ol i givim takis long em.

5 Tasol bihain Aleksander i painim sik na em i save klostu bai em i dai. 6 Orait em i singautim ol man i bin poroman wantaim em taim em i liklik manki yet na nau ol i stap ofisa long ami bilong em, na em i tilim ol hap bilong ol kantri em i bosim i go long ol. 7 Aleksander i stap king 12-pela yia na em i dai. 8 Na bihain long taim em i dai, ol wan wan ofisa i kirap na bosim ol provins ol i bin kisim, 9 na ol i kamap king. Na bihain ol lain pikinini bilong ol i kisim wok bilong tumbuna papa i go inap planti yia. Na ol i givim planti hevi long ol manmeri bilong graun.

Antiokus Epifanes na ol Juda i kamap pren wantaim ol haiden

(2 Makabi 4.7-17)

10 Antiokus - 1.10 2 Mkb 4.7 Epifanes, em pikinini bilong King Antiokus namba 3, em i wanpela bilong ol dispela lain king nogut. Em i bin i stap kalabus long biktaun Rom bipo, na em i kamap king long yia ol Grik i kolim 137.

11 Long dispela taim wanpela lain bilong sakim lo bilong God i kamap insait long Israel, na ol i paulim tingting bilong planti manmeri na ol i tok, “Goan, yumi go long ol haiden i stap klostu na yumi wok bung wantaim ol. Long wanem, oltaim yumi save stap longwe long ol, na planti trabel i save painim yumi.” 12 Planti manmeri i laikim dispela tok, 13 na sampela i amamas tru long en na ol i go long king na ol i kisim tok orait long bihainim ol pasin na lo bilong ol haiden. 14 Orait ol i wokim wanpela bikpela ples pilai long Jerusalem, olsem ol Grik i save wokim.+ 1.14 Long dispela pasin ol Grik i laik grisim ol yangpela Juda long lusim ol pasin na lotu bilong ol na bihainim ol pasin haiden.15 Ol - 1.15 1 Ko 7.18 dispela lain Juda i stretim bek skin bilong sem ol i katim pinis bipo, na long dispela pasin ol i brukim kontrak ol i bin mekim wantaim God. Na ol i kamap pren bilong ol haiden na ol i mekim ol kain kain pasin nogut.

Antiokus i go pait long ol Isip

16 Taim Antiokus i strongim pinis wok gavman long kantri bilong em, em i ting long daunim gavman bilong Isip na kamap king bilong Isip tu. Olsem bai em i ken bosim tupela kantri wantaim. 17 Em i kisim ol strongpela lain ami bilong en na em i kirap i go long Isip. Na em i gat ol karis bilong pait na ol elefan+ 1.17 I no gat ol elefan i stap long ol kantri i stap klostu long Israel, tasol ol lain bilong Antiokus i bin kisim ol elefan long India na bringim ol i kam bilong helpim ol long pait. na hos na planti bikpela sip tu. 18 Em i kirapim pait long Tolemi, king bilong Isip. Na Tolemi em i pret na i tanim i go bek na i ranawe na planti soldia bilong en i dai. 19 Antiokus i winim ol strongpela taun bilong Isip na em i stilim ol gutpela samting bilong ol.

Antiokus i mekim save long ol Juda

20 Taim Antiokus i winim Isip pinis long yia 143, em i kam bek na em i kisim bikpela lain ami na i go long distrik Israel na long taun Jerusalem. 21 Em i hambak tru na em i go insait long tempel bilong God na em i stilim ol samting bilong lotu. Em i stilim alta ol i bin wokim long gol, na stik bilong putim ol lam wantaim ol samting bilong em, 22 na tebol bilong putim bret ol i givim long God na ol kap bilong ofaim wain na ol dis na ol plet gol bilong ofaim smok i gat gutpela smel, na bikpela laplap bilong hangamapim long dua bilong Rum Tambu Tru, na ol bilas gol. Na em i rausim olgeta gol ol i bin bilasim fran bilong tempel long en. 23 Em i kisim olgeta silva na gol na olkain kap i dia tumas na olgeta mani ol i bin haitim i stap. 24 Na em i karim olgeta dispela samting i go long kantri bilong em. Em i kilim i dai planti manmeri na em i tok hambak na litimapim nem bilong em yet long ol samting em i bin mekim. 25 Na long olgeta hap bilong Israel bikpela krai sori i kamap.

26 Ol hetman na ol lida i sori

na i krai nogut tru.

Ol yangpela man na yangpela meri

i no gat strong

na naispela lukluk bilong ol meri

i senis olgeta.

27 Olgeta man i marit nupela

ol i kirapim singsing sori.

Na olgeta meri i marit nupela

ol i sindaun na krai i stap.

28 Graun i guria

long krai bilong ol manmeri

na olgeta lain bilong Israel

i sem nogut tru.

29 Tupela yia i go pinis, na king i salim wanpela namba wan ofisa bilong kisim takis i go long Jerusalem wantaim bikpela lain ami. 30 Dispela ofisa i autim ol switpela tok, tasol pasin bilong trik na giaman i pulap long bel bilong em. Taim em i pulim tingting bilong ol manmeri long laikim toktok bilong em, orait wantu em i kirapim pait long ol. Em i daunim ol nogut tru na em i kilim i dai planti Israel. 31 Em i stilim ol gutpela samting bilong Jerusalem na em i kukim taun. Em i brukim ol haus wantaim ol banis bilong taun. 32 Na em i kalabusim ol meri na pikinini, na em i stilim ol bulmakau tu. 33 Bihain ol ami bilong en i strongim dispela hap bilong Jerusalem ol i kolim Taun Bilong Devit, na ol i wokim banis i antap tru na i gat ol strongpela taua. 34 Ol i makim sampela man nogut tru i save brukim lo, bilong bosim dispela strongpela haus bilong ol. 35 Ol i strongim sindaun bilong ol pinis, orait ol i bungim ol kaikai na ol samting bilong pait tu. Na long dispela hap ol i hipim olgeta samting ol i bin stilim long Jerusalem, na ol i haitim i stap.

36 Ol i kamap birua nogut tru bilong ol Israel, na ol i pretim ol manmeri i laik i go long tempel. 37 Ol i kilim i dai ol gutpela manmeri nabaut long tempel. Na long pasin nogut bilong ol, ol i mekim doti dispela ples holi. 38 Ol manmeri i pret tru long ol na ol i lusim Jerusalem na ranawe i go. Na Jerusalem i kamap ples bilong ol manmeri bilong ol arapela lain. Em i kamap olsem taun bilong ol ausaitman. Na ol manmeri tru bilong Jerusalem, ol i lusim taun olgeta. 39 Tempel bilong God i stap nating olsem ples i no gat man. Ol bikpela de bilong lotu i kamap olsem de bilong sori na krai. Ol de Sabat i kamap olsem de bilong sem tasol. Ol manmeri i no givim biknem moa long tempel. Nogat. Ol i tok bilas long em tasol. 40 Bipo Jerusalem i gat biknem, tasol nau em i kisim sem. Bipo em i amamas. Tasol nau amamas bilong en i senis na i kamap sori.

41 Orait king i wokim wanpela lo i tok olsem, ol manmeri bilong olgeta kantri i stap aninit long em, ol i mas lusim pasin tumbuna bilong ol na kamap wanpela lain pipel. 42 Ol pipel bilong olgeta hap i orait long dispela tok bilong king. 43 Na planti manmeri bilong Israel tu i bihainim pasin bilong lotu bilong king, na ol i mekim ofa long ol giaman god na ol i no moa bihainim lo bilong de Sabat.

44 King i salim ol man i karim pas bilong en i go long Jerusalem na long ol arapela taun bilong distrik Juda. Em i tok olsem, ol i mas bihainim ol nupela pasin. 45 Em i tokim ol tu long ol i no ken mekim ol ofa bilong paia i kukim olgeta na ol ofa bilong kukim wit na ol ofa bilong kapsaitim wain. Na em i tok, ol i mas mekim wok long ol de Sabat na long ol arapela bikpela de bilong lotu. 46 Ol i mas mekim nogut long tempel na long ol pris bilong em. 47 Ol i mas wokim sampela alta bilong ol giaman god na sampela haus lotu na ples holi. Ol i kisim ol pik na ol arapela animal i tambu long kaikai na ol i mas mekim ofa. 48 Ol i no ken katim skin bilong sem bilong ol pikinini man bilong ol. Na ol i mas mekim ol kain kain pasin i mekim ol yet i kamap doti long ai bilong God. 49 Ol i mas lusim tingting long dispela lo Bikpela i bin givim long Moses. Na ol i mas sakim dispela lo olgeta. 50 Na king i tok, wanem ol manmeri i no bihainim dispela lo bilong king, ol i mas i dai.

51 King i salim dispela tok i go long olgeta pipel bilong kantri bilong em. Em i makim sampela hetman bilong bosim ol manmeri, na em i tok, ol manmeri i mas mekim ofa long ol giaman god long olgeta wan wan taun bilong Juda. 52 Planti Juda moa i bihainim tok bilong ol dispela hetman, na ol i givim baksait long lo bilong Bikpela. 53 Tasol dispela pasin nogut i mekim sampela Juda i ranawe na i hait nabaut long olgeta hap.

54 Orait long de namba 15 bilong mun Kislev, long yia 145, King Antiokus i tok na ol i sanapim dispela “samting nogut tru” antap long alta bilong tempel.+ 1.54 Ol Grik i bin putim piksa o alta bilong giaman god Sus antap long bikpela alta i stap long tempel long Jerusalem. Lukim 2 Makabi 6.2. Ol Juda i kolim dispela samting olsem, “samting nogut tru.” Lukim tu Daniel 9.27 na 11.31 na 12.11 na 1 Makabi 6.7 na Matyu 24.15 na Mak 13.14. Mun Kislev bilong ol Israel i save kamap long mun Novemba na Disemba bilong yumi. Na tu ol i wokim ol alta bilong ol giaman god long ol arapela taun bilong Juda. 55 Na long fran bilong ol haus na long ol rot ol i mekim ol ofa bilong kamapim smok i gat gutpela smel. 56 Taim ol i lukim ol buk bilong lo bilong Moses, ol i brukim na kukim.+ 1.56 Ol dispela buk, em ol buk Stat na Kisim Bek na Wok Pris na Namba na Lo.57 Man i holim buk bilong kontrak, na i bihainim lo bilong God, em i mas i dai. Em strongpela tok bilong king. 58 Inap long planti mun ol dispela man i wok long bagarapim ol manmeri bilong Israel ol i bin holimpasim insait long ol taun.

59 Long de namba 25 bilong mun Kislev ol i mekim ofa long alta bilong giaman god, em ol i bin putim antap long alta bilong God tru. 60 Ol - 1.60 2 Mkb 6.10 i bihainim lo bilong king na ol i kilim i dai ol meri i bin orait long ol man i ken katim skin bilong ol pikinini bilong ol. Ol i hangamapim ol bebi long nek bilong mama bilong ol. 61 Na ol i kilim i dai tu ol famili bilong ol, wantaim ol man i bin katim skin bilong ol pikinini. 62 Tasol planti manmeri long Israel i sakim tok bilong king na ol i no kaikai ol samting i tambu. Nogat tru. 63 Ol i redi long i dai, long wanem, ol i no laik brukim kontrak ol Israel i bin mekim wantaim God, na ol i no laik kaikai kain abus i tambu long ol. Na long dispela as, planti bilong ol i dai. 64 Na ol i karim bikpela hevi long dispela taim.

2

Matatias i holimpas bilip

1 Long dispela taim Matatias i lusim Jerusalem na i kam sindaun long taun Modein. Matatias em i pikinini bilong Jon, na Jon em i pikinini bilong Simeon, em wanpela pris bilong lain bilong Jehoiarip. 2 Matatias i gat 5-pela pikinini man. Wanpela em Jon, em i gat narapela nem Gadi, 3 na narapela em Saimon, ol i kolim em Tasi, 4 na Judas, ol i kolim em Makabeus, 5 na Eleasar, em i gat narapela nem Avaran, na Jonatan, ol i kolim em Afus.

6 Taim Matatias i lukim ol manmeri i mekim sin na i sakim lo bilong God long Juda na Jerusalem, em i tok olsem, 7 “Bilong wanem mama i karim mi bilong lukim ol dispela samting nogut tru? Mi lukim taun holi bilong God i pundaun, na ol lain manmeri bilong mi i bagarap. Taim ol i givim dispela taun long ol birua, ol manmeri i sindaun lukluk nating, na ol ausaitman i kirap bosim tempel bilong God. 8 Tempel i stap rabis pinis, olsem man i no gat nem. 9 Ol birua i stilim pinis ol gutpela samting bilong wok lotu na karim i go. Ol i kilim ol pikinini long arere bilong ol rot bilong taun. Na ol i kilim ol yangpela man long bainat. 10 Nau ol pipel bilong olgeta kantri bilong graun ol i kam sindaun long ol taun bilong ol Israel, na ol i stilim ol gutpela samting bilong ol. 11 Ol i rausim pinis olgeta bilas bilong taun. Nau em i stap olsem wanpela wokboi nating. Em i no moa i stap fri. 12 Lukim dispela naispela tempel. Bipo em i olsem gutpela bilas bilong yumi, tasol nau ol man bilong ol arapela lain i bagarapim pinis, na i no gat wanpela gutpela samting moa i stap long en. 13 Bilong wanem yumi stap laip? Mobeta yumi dai.” 14 Na Matatias wantaim ol pikinini man bilong em, ol i bel hevi tru na ol i brukim klos bilong ol, na ol i putim klos bilong sori na ol i krai nogut tru.

15 Orait ol ofisa bilong king, em ol lain i save wok long mekim ol manmeri i givim baksait long God, ol i kam long taun Modein bilong mekim ol manmeri i lotu long ol giaman god. 16 Planti Israel i bung wantaim ol. Tasol Matatias wantaim ol lain bilong en ol i sanap i stap long arere. 17 Na ol ofisa bilong king i tokim Matatias olsem, “Yu wanpela lida tru bilong dispela taun, na yu gat biknem tu long hia. Na ol pikinini bilong yu wantaim ol lain bilong yu, ol i save bihainim yu. 18 Olsem wanem na yu no laik i go pas long bihainim ol tok bilong king? Olgeta arapela lain pipel, na ol Juda wantaim ol manmeri i stap yet long Jerusalem, ol i bihainim. Sapos yu tu yu mekim olsem, orait bai yu wantaim ol pikinini bilong yu i kisim nem ‘Pren Bilong King.’+ 2.18 Taim ol king i laik givim biknem na namba long ol man, ol i gat ol kain kain nem ol i save givim ol, olsem “Pren Bilong King” na “Namba Wan Pren Bilong King” (lukim 1 Makabi 10.65) na “Wanblut Bilong King” (lukim 1 Makabi 10.89). Na bai yupela olgeta i kisim biknem na silva na gol na planti arapela presen.”

19 Tasol Matatias i tokaut strong na em i bekim tok olsem, “Maski sapos olgeta manmeri bilong ol kantri king i bosim ol i bihainim tok bilong king na ol i lusim pasin bilong lotu bilong ol tumbuna bilong ol, tasol mi no ken tru. 20 Mi wantaim ol famili na ol lain bilong mi, mipela bai i holimpas dispela kontrak God i bin mekim wantaim ol tumbuna bilong mipela. 21 Tru antap, mipela i no ken brukim lo bilong God o sakim tok bilong em. Nogat tru. 22 Mipela i no inap harim tok bilong king. Na mipela i no inap senisim lotu bilong mipela. Nogat tru.”

23 Taim Matatias i autim dispela tok pinis, wanpela man bilong Juda i kirap na i sanap long ai bilong ol arapela manmeri na em i laik mekim ofa long alta bilong ol giaman god. 24 Matatias i lukim dispela man na bel bilong en i paia olgeta, na em i guria nogut tru. Em i kalap i go long dispela man na em i kilim em i dai stret antap long alta. 25 Na em i kilim tu dispela ofisa bilong king i bin strongim ol manmeri long mekim ol dispela kain ofa. Na em i brukim na rausim dispela alta tu. 26 Taim - 2.26 Nam 25.6-15 Matatias i mekim ol dispela pasin, em i soim tru bilip bilong em long bihainim lo bilong God. Bipo yet Finias i bin mekim wankain pasin taim em i bin kilim Simri, pikinini man bilong Salu.

Matatias i kirapim pait long ol birua

27 Nau Matatias i wokabaut i go long ol rot bilong taun na em i singaut strong olsem, “Husat bilong yupela i save tingim yet lo bilong God na i save bihainim tru kontrak bilong em, orait yupela kam na bihainim mi nau.” 28 Na Matatias wantaim ol pikinini bilong em ol i go long ples maunten na ol i lusim ol samting bilong ol i stap long taun.

29 Long dispela taim tu i gat planti manmeri bilong Israel ol i strong long bihainim lo bilong God. 30 Ol i kisim ol pikinini na ol meri na ol bulmakau samting bilong ol, na ol i go i stap long ples i no gat man, long wanem, ol i bin karim planti pen na hevi. 31 Na ol ofisa na ol soldia i stap long Jerusalem, long Taun Bilong Devit, i harim ripot long ol dispela manmeri i bin sakim tok bilong king, na ol i go hait. 32 Olsem - 2.32 2 Mkb 6.11 na planti soldia i hariap i go bihainim ol. Ol i kamap long ol dispela manmeri na ol i wokim kem long ai bilong ol, bai ol i ken kirapim pait long ol long de Sabat. 33 Ol ofisa i singaut strong long ol dispela manmeri bilong Israel olsem, “Yupela i gat liklik taim i stap yet. Sapos yupela i lusim ol ples hait na yupela i kam ausait na bihainim tok bilong king, orait yupela bai i no inap i dai.” 34 Tasol ol dispela manmeri i bekim tok olsem, “Nogat tru. Mipela i no inap kam ausait. Mipela i no ken bihainim tok bilong king. Na mipela i no ken brukim lo bilong de Sabat.”

35 Orait wantu ol soldia i kirapim pait long ol. 36 Tasol ol Juda i no bekim pait. Nogat. Ol i no tromoim ston na ol i no banisim ples hait bilong ol. Nogat. 37 Ol i tok, “I orait. Mipela i ken i dai. Mipela i no gat asua. Heven na graun i ken i stap olsem witnes long bikpela rong yupela i mekim, long kilim mipela nating.” 38 Olsem na ol birua i kirapim pait long de Sabat. Na ol i kilim i dai 1000 man na meri na pikinini, na ol i kilim ol bulmakau bilong ol tu.

39 Taim Matatias na ol pren bilong en i harim tok long dispela samting i bin kamap, ol i pilim bikpela sori tru. 40 Na ol i tok namel long ol yet olsem, “Yumi no ken mekim olsem ol dispela lain bilong yumi i bin mekim. Ol i no bekim pait long ol birua, olsem na ol i no bin lukautim laip na ol lo bilong ol. Sapos yumi tu i mekim olsem, orait ol lain bilong yumi bai i pinis olgeta long graun.” 41 Orait long dispela de tasol, ol i pasim tok olsem, “Sapos ol birua i kirapim pait long de Sabat, yumi mas bekim pait long ol. Nogut yumi tu i dai long wankain pasin olsem ol brata i bin i dai bipo long ples hait bilong ol.”

42 Orait wanpela lain strongpela man bilong pait bilong ol Israel, em ol i kolim ol Hasidi, ol i kam bung wantaim Matatias. Ol i laik pait na daunim ol birua bilong lo bilong God. 43 Na tu ol arapela lain Israel i bin ranawe pastaim, ol i kam joinim ol ami bilong Matatias. 44 Olgeta dispela lain wantaim i kamap strongpela lain ami. Na ol i belhat long ol man bilong Israel i bin sakim lo, na ol i pait long ol. Sampela bilong ol dispela Israel nogut ol i ranawe long pait na ol i go na hait i stap wantaim ol haiden. 45 Na Matatias na ol pren bilong em ol i raun long olgeta hap na ol i wok long rausim ol alta bilong ol giaman god. Ol i holimpas ol yangpela manki bilong Israel, 46 na ol i katim skin bilong sem bilong ol, sapos ol i no bin katim bipo. 47 Ol i ranim ol birua i bin hambak tumas. Na pait bilong ol i go het gut tru. 48 Ol i no larim ol haiden na ol king bilong ol i bagarapim lo bilong Moses. Olsem na ol i pinisim strong bilong ol man bilong mekim sin.

Matatias i dai

49 Taim Matatias i laik i dai, em i givim dispela tok long ol pikinini bilong em, “Pasin bikhet i kamap strong pinis na i wok long traim yumi. Dispela taim nau em i taim bilong bikpela hevi tru. 50 Tasol yupela ol pikinini bilong mi, yupela i mas holimpas lo bilong God na yupela i mas redi oltaim long i dai long bihainim tru dispela kontrak God i bin mekim wantaim ol tumbuna bilong yumi. 51 Tingim gut pasin bilong ol tumbuna bilong yumi na ol dispela wok ol i bin mekim long taim ol i stap long dispela graun. Bihainim ol tru, bai yupela i ken kisim biknem tru, na ol man bai i tingim nem bilong yupela i go inap oltaim. 52 Tingim - 2.52 Stt 15.16, 22.15-18 Abraham. Em i bin bilip long God, na bilip bilong en i no pundaun long taim God i traim em. Nogat. Olsem na God i kolim em stretpela man. 53 Na - 2.53 Stt 39.1—45.28 Josep, long taim em i painim trabel, em i bihainim lo bilong God, olsem na em i kamap bikman bilong kantri Isip. 54 Finias, em tumbuna papa bilong yumi, em i strong tru long bihainim ol pasin bilong lotu, na God i promis bai ol lain bilong en i stap pris oltaim. 55 Josua - 2.55 Nam 13.1—14.12 i kamap hetman long Israel, long wanem, em i holim strong lo bilong Moses. 56 Kalep i bringim ripot i kam bek long ol lain bilong em, na ol i givim em wanpela hap graun olsem pe bilong em. 57 Devit - 2.57 2 Sml 7.16 i kamap king, na God i mekim promis long em bai ol lain pikinini bilong en i stap king oltaim, long wanem, em i bin i stap pren tru bilong God. 58 Elaija - 2.58 2 Kin 2.9-12 i holimpas ol tok bilong lo, na God i kisim em i go antap long heven. 59 God - 2.59 Dan 3.8-30 i kisim bek Hanania na Asaria na Misael long paia, long wanem, ol i bilip tru long em. 60 Daniel - 2.60 Dan 6.1-24, Bel 31-42 i stap stretpela man, na God i no larim ol laion i kaikaim em.

61 “Tingim gut ol dispela gutpela pasin bilong ol tumbuna bilong yumi, bai yupela inap save gut long dispela lo. Man i bilip long God, em i no save lus. 62 Yupela i no ken pret long strongpela tok bilong ol man nogut. Tingim gut, ol tu i mas i dai na ol gutpela samting bilong ol tu bai i pinis. Na bihain bodi bilong ol bai i kamap kaikai bilong ol liklik snek bilong graun. 63 Tru, nau ol i gat biknem. Tasol tumora bai ol i no moa i stap. Bodi bilong ol bai i go bek gen long graun na olgeta samting ol i ting long mekim, ol bai i pinis wantaim ol. 64 Tasol yupela ol pikinini bilong mi, yupela i mas kisim strong bilong yupela long lo bilong God, long wanem, long dispela lo tasol bai yupela i kisim biknem.

65 “Saimon, brata bilong yupela, em i wanpela saveman tru. Olsem na yupela i mas harim tok bilong em na em bai stap olsem papa bilong yupela. 66 Judas Makabeus em i strongpela man, taim em i manki yet. Olsem na mi makim em olsem lida bilong yupela na em i mas i go pas long ol pait. 67 Singautim olgeta man i save bihainim lo bilong God, bai ol i ken bung wantaim yupela. 68 Bekim tru ol pasin nogut ol haiden i bin mekim long yumi. Na bihainim oltaim olgeta tok bilong lo.”

69 Orait Matatias i givim blesing long ol na em i dai. 70 Em i dai long yia 146 na ol i planim em long matmat bilong ol tumbuna bilong em long taun Modein. Na ol Israel i mekim bikpela krai sori long em.

Judas Makabeus i go pas long pait

(Sapta 3.1—9.22)

3

Judas i winim sampela pait

(2 Makabi 8.1-7)

1 Judas Makabeus i kisim ples bilong Matatias, papa bilong em. 2 Ol brata bilong em wantaim ol manmeri i bin bihainim papa bilong em bipo, ol i bung bilong helpim em. Na olgeta i wanbel long skruim pait bilong ol Israel i go het.

3 Long wok bilong Judas, ol lain manmeri bilong en i kisim biknem tru. Em i pasim klos pait bilong em na em i sanap olsem traipela man tru. Em i kisim ol samting bilong pait na em i mekim save long ol birua. Em i holim bainat na em yet i was long kem bilong em. 4 Em i raun olsem wanpela laion, olsem yangpela laion i krai long abus. 5 Em i raun na painim ol man na meri i save sakim lo bilong God. Na ol pipel i mekim nogut long ol lain bilong em, em i kukim ol long paia. 6 Ol man nogut i pret tru long em, na ol i bung na guria i stap. Tasol ol i no gat rot bilong ranawe. Nogat. Judas i mekim gutpela wok bilong helpim ol manmeri long kamap fri. 7 Em i hatim bel bilong planti king. Tasol em i givim bikpela amamas long ol manmeri bilong Israel, na ol i litimapim nem bilong em oltaim. 8 Em i go nabaut long ol taun bilong Juda na em i pinisim tru ol man nogut. Em i pinisim dispela bikpela hevi i stap long Israel. 9 Biknem bilong en i kamap long olgeta hap bilong graun, na em i wok long bungim ol manmeri i laik lus.

10 Orait Apolonius i bungim bikpela lain ami bilong ol haiden wantaim bikpela lain ami bilong Samaria, bilong pait long ol Israel. 11 Taim Judas i harim tok long dispela samting, em i kirap i go pait long Apolonius, na em i winim em na i kilim em i dai. Planti bilong ol dispela lain birua i dai na planti i ranawe.

12 Taim ol i bungim ol samting ol i winim long pait, Judas i kisim bainat bilong Apolonius na holim olsem bainat bilong em yet. Em i save holim dispela bainat tasol i go inap em i dai.

13 Seron, em namba wan ofisa bilong ol ami bilong Siria, em i harim olsem Judas i bin bungim planti soldia. Ol i man bilong bilip tru long God, na ol i save gut long pait. 14 Seron i tingting olsem, “Bai mi kirapim pait long ol soldia bilong Judas na bai mi winim dispela lain i save sakim ol tok bilong king. Olsem na bai mi kisim biknem tru long olgeta hap graun king i bosim.” 15 Orait em i go kirapim nupela pait long Judas, na planti Juda nogut i joinim ol ami bilong em, bilong helpim em long daunim tru ol Israel. 16 Taim em i kamap long ples we rot i brukim ples maunten bilong Bethoron, Judas wantaim liklik lain soldia bilong en i go bungim ol lain bilong Seron. 17 Taim ol soldia bilong Judas i lukim dispela bikpela lain ami bilong ol birua, ol i askim em olsem, “Olsem wanem na liklik lain soldia bilong yumi bai inap winim dispela bikpela lain ami? Na tu, nau mipela i no bin kaikai, na mipela i no gat strong.”

18 Judas i bekim tok olsem, “Em i no hatwok long wanpela liklik lain long daunim wanpela bikpela lain. Nogat. Long ai bilong God em i wankain tasol sapos planti man o liklik lain tasol i pait. 19 Long taim bilong pait, i no dispela lain i gat planti soldia i mas win. Nogat. Dispela lain i kisim strong long God, em bai i win. 20 Ol birua i man bilong bikhet tru na bilong mekim sin, na ol i kirap i kam long yumi. Ol i laik bagarapim ol meri wantaim pikinini bilong yumi, na stilim ol samting bilong yumi. 21 Tasol yumi pait bilong lukautim laip na pasin bilong bilip bilong yumi. 22 Olsem na God bai i pinisim tru ol birua bilong yumi. Yumi no ken pret long ol.”

23 Orait Judas i toktok pinis, na wantu em i go kirapim pait long Seron wantaim ol ami bilong em. 24 Ol Israel i ranim ol birua i go bihainim dispela rot i brukim ples maunten bilong Bethoron i go inap long ples daun. Ol i kilim i dai 800 man, na ol arapela i ranawe i go long distrik Filistia.

25 Bihain long dispela de, ol haiden long olgeta hap i pret long Judas na ol brata bilong em. 26 King i harim tok long ol bikpela wok bilong Judas. Na ol pipel bilong olgeta kantri i stori long Judas na long pasin bilong em long winim ol birua long pait.

King i makim Lisias bilong i stap namba wan gavman

27 Taim King Antiokus i harim tok long ol samting Judas i bin mekim, em i belhat nogut tru. Em i singautim olgeta soldia bilong kantri bilong em long kam bung olsem wanpela traipela lain ami. 28 Em i opim haus mani bilong em na i givim pe inap long wan yia long ol soldia bilong em na em i tokim ol olsem ol i mas i stap redi oltaim long kirapim pait. 29 Tasol bihain em i painimaut olsem ol mani bilong en i laik pinis, na ol takis mani i sot tu. Long wanem, em i bin rausim ol lo na pasin bilong bipo, na dispela i bin kamapim olkain trabel na taim nogut long olgeta hap bilong graun. 30 Orait Antiokus i ting, nogut em i sot gen long mani, olsem bipo tu em i bin sot. Em i wari na ting bai em i no inap baim ol samting na bai em i no inap tilim nabaut ol kain kain presen i dia tumas. Long dispela grispasin em i winim tru ol arapela king i bin i stap bipo. 31 Wari bilong en i mekim na em i bel hevi tru na em i tingting long i go kisim takis long ol provins bilong Persia, na bungim planti man gen.

32 Antiokus i makim Lisias, em wanpela bikman i wanblut bilong king, long kamap namba wan gavman bilong ol provins i stap namel long wara Yufretis na kantri Isip. 33 Na taim king i laik i go long Persia, em i makim Lisias long lukautim Antiokus, pikinini bilong king, inap em yet i kam bek gen. 34 Em i makim Lisias long bosim hap bilong ol ami bilong em wantaim ol elefan. Em i tokim em gut long olgeta samting em i mas mekim. 35 Em i tokim Lisias tu long salim wanpela lain ami i go pait long ol manmeri bilong Judia na Jerusalem na bagarapim ol. Em i mas pinisim tru strong bilong Israel na bilong ol man i stap yet long Jerusalem, bai ol man bilong graun i ken lus tingting olgeta long ol. 36 Em i tokim Lisias tu long kisim graun bilong ol Israel na tilim long ol man bilong ol arapela lain, bai ol i ken i kam sindaun long en. 37 Na king i kisim ol arapela ami bilong en, na em i lusim Antiok, em namba wan taun bilong em, long yia 147. Em i brukim wara Yufretis na em i wokabaut i go long Persia.

Judas i winim ol pait

(2 Makabi 8.8-29 na 8.34-36)

38 Lisias i makim Tolemi, em pikinini bilong Dorimenes, na Nikanor na Gorgias bilong bosim ol ami. Ol dispela tripela man i gutpela soldia na ol i gat nem olsem, Pren Bilong King. 39 Em i makim ol long bosim 40,000 soldia nating na 7,000 soldia i save sindaun long hos na pait. Em i tokim ol long i go long distrik Juda na bagarapim olgeta, olsem king i bin tok. 40 Orait ol i kirap i go na ol i go kamap long stretpela graun klostu long taun Emeus, na ol i wokim kem. 41 Wanpela lain soldia bilong Idumea na Filistia tu i joinim ol. Ol bisnisman bilong ol taun i stap klostu ol i harim tok long strong bilong dispela lain ami, na ol i ting, taim ol i winim pinis ol Israel, ol yet bai i baim ol Israel olsem ol wokboi nating. Olsem na ol i karim planti gol na silva i kam long kem, na ol sen bilong pasim ol man.

42 Taim Judas wantaim ol brata bilong en i lukim ol birua i wokim kem insait long kantri bilong ol, ol i save nau bikpela trabel i laik kamap long ol. Na tu ol i harim pinis olsem king i bin tokim ol ami bilong em long pinisim tru ol manmeri bilong Israel. 43 Olsem na ol i pasim tok long strongim gen bel bilong ol Israel long kirapim pait bilong lukautim kantri na tempel bilong ol. 44 Na olgeta manmeri i kam bung wantaim bilong redi long pait, na ol i prea long God bai em i ken marimari long ol.

45 Jerusalem i stap nating olsem wanpela ples wesan nating. I no gat wanpela bilong ol manmeri i go i kam moa long en. Nogat. Ol haiden i wokim kem insait long strongpela haus bilong taun, na lek bilong ol man bilong ol arapela lain i krungutim tempel na bagarapim em. Ol Israel i no amamas moa, na i no gat krai bilong musik i kamap. Nogat tru.

46 Orait Judas wantaim ol soldia bilong en i bung long taun Mispa, long hapsait bilong Jerusalem, long wanem, bipo ol Israel i save lotu long dispela ples. 47 Ol i tambu long kaikai inap long wanpela de. Na ol i putim klos bilong sori, na ol i kapsaitim sit bilong paia antap long het bilong ol, na ol i brukim klos bilong ol, bilong soim sori bilong ol. 48 Taim ol haiden i laik save long samting ol i mas mekim, ol i save askim ol giaman god bilong ol. Tasol ol Israel i opim buk bilong lo, bilong painimaut laik bilong God.+ 3.48 I luk olsem ol Israel bilong dispela taim i save opim buk bilong lo long wanpela hap na ritim wanem tok i stap long dispela hap, na long dispela pasin ol i save painimaut laik bilong God.49 Ol i bringim ol klos bilong pris na ol ofa bilong nupela wit na ofa bilong wanpela bilong ol 10-pela hap bilong ol samting. Na tu ol i singautim ol Nasa i kam, em ol lain man i bin inapim ol promis bilong ol. 50 Olgeta manmeri i prea olsem, “God, bai mipela i mekim wanem long ol dispela lain Nasa na bai mipela i putim ol dispela samting we? 51 Ol man nabaut i rabisim pinis tempel bilong yu na nau em i stap doti tru. Na ol pris bilong yu i no gat nem moa na ol i gat bikpela sori tru. 52 Na ol haiden i kam kirapim pait bilong pinisim mipela. Yu save long ol samting ol i laik mekim long mipela. 53 Na sapos yu no helpim mipela, bai mipela i sanap strong olsem wanem?” 54 Na ol i winim ol biugel na ol i singaut strong moa.

55 Bihain Judas i tilim ol man long ol wan wan lain. Sampela lain i gat 10-pela man na sampela i gat 50 na 100 na 1000, na em i makim ol ofisa bilong bosim ol dispela lain. 56 Judas - 3.56 Lo 20.5-8, Het 7.3 i bihainim tok bilong lo, olsem na ol man i wokim nupela haus na ol man i marit nupela na ol man i planim nupela gaden wain na tu ol dispela man i pret long pait, em i salim olgeta i go bek long ples. 57 Na i kisim ol ami i go long hap saut bilong taun Emeus na ol i wokim kem. 58 Long dispela ples Judas i tokim ol soldia bilong en olsem, “Yupela i mas redi long pait long ol haiden. Ol i kam bilong pinisim tru yumi wantaim tempel bilong yumi. 59 Nogut yumi sanap nating na lukim ol i bagarapim tru kantri na tempel bilong yumi. Mobeta yumi dai long pait. 60 Tasol God bai i mekim olsem em yet i laik.”

4

Pait i kamap long taun Emeus

1 Gorgias i kisim 5,000 soldia nating na 1,000 soldia i save sindaun long hos na em i lusim kem long nait. 2 Sampela man bilong strongpela haus long Jerusalem i soim rot long em. Gorgias i ting long go kamap long ol ami bilong ol Juda long nait na pait long ol. 3 Tasol Judas i harim tok long dispela samting na em i kisim ol ami bilong em yet i go pait long ol ami bilong king long taun Emeus. 4 Long dispela taim Gorgias wantaim ol ami bilong en i stap longwe yet long kem bilong ol. 5 Taim Gorgias i kamap long kem bilong ol Juda long nait, ol i no lukim wanpela man i stap. Ol i ting Judas wantaim ol soldia bilong en i bin ranawe, olsem na ol i go painim ol long ol maunten nabaut.

6 Long moningtaim, Judas i sanap long stretpela ples wantaim 3,000 soldia, tasol ol i sot long klos pait na long ol bainat. 7 Ol i lukim bikpela kem bilong ol birua i strongpela moa. Na ol soldia i sindaun long hos na i save moa long pait, ol i was long dispela kem. 8 Judas i tokim ol soldia bilong em olsem, “Yupela i lukim ol ami bilong ol i traipela tru, tasol yupela i no ken seksek. Na yupela i no ken pret taim ol i kirapim pait. Nogat tru. 9 Tingim gut! Taim king bilong Isip wantaim ol ami bilong en i bin ranim ol tumbuna bilong yumi long solwara Retsi, God i bin kisim bek ol. 10 Nau yumi mas askim God bai em i ken marimari long yumi. Yumi prea bai em i tingim gen kontrak em i bin mekim wantaim ol tumbuna, na em i ken krungutim dispela lain ami taim yumi kirapim pait. 11 Olsem bai ol haiden i ken save olsem, yumi Israel i gat wanpela God tasol i save lukautim na kisim bek ol manmeri bilong em.”

12 Taim ol birua i lukim Judas wantaim ol soldia bilong en i wokabaut i kam, 13 ol tu i kam ausait long kem bilong statim pait. Na Judas wantaim ol soldia bilong en i winim ol biugel 14 na ol i kirapim pait. Na ol lain soldia bilong ol birua i bruk bruk nabaut, na ol i ranawe i go long stretpela hap graun. 15 Tasol ol man i no ran hariap tumas, ol Israel i kilim ol i dai. Ol Israel i ranim ol birua i go inap long taun Geser na long stretpela graun bilong Idumea na long taun Asdot na Japne. Ol i kilim i dai samting olsem 3,000 birua olgeta.

16 Taim Judas na ol soldia bilong en i ranim ol birua pinis ol i kam bek gen. 17 Na Judas i tokim ol soldia bilong em olsem, “Yupela i no ken mangalim ol gutpela samting bilong ol birua, long wanem, yumi gat planti wok pait i stap yet. 18 Gorgias wantaim ol ami bilong en i stap long ol maunten i stap klostu. Olsem na yupela i mas sanap strong na pait yet. Bihain yupela i ken pinisim laik bilong kisim ol samting.” 19 Judas i toktok pinis, orait wanpela lain soldia bilong ol birua i lusim ples maunten na i kam kamap, 20 na ol i lukim smok i go antap, na ol i save olsem ol ami bilong ol i lus na kem bilong ol i paia pinis. 21 Taim ol i lukim ol dispela samting, ol i kirap nogut tru. Na taim ol i lukim ol ami bilong Judas i stap long stretpela graun na i redi long pait, 22 ol i ranawe i go long distrik Filistia. 23 Na Judas i go kisim ol gutpela samting i stap long kem bilong ol birua. Em i kisim planti gol na silva na ol kain kain retpela laplap, na ol arapela samting i dia tumas.

24 Taim ol Juda i kam bek long kem bilong ol yet, ol i kirapim wanpela song bilong litimapim nem bilong God. Long wanem, God em i gutpela, na marimari bilong en i no save pinis. 25 Long dispela de ol manmeri bilong Israel i win tru.

Ol Israel i winim ol ami bilong Lisias

26 Ol soldia bilong ol arapela lain i bin ranawe long pait, ol i go long Lisias na tokim em long olgeta samting i bin kamap long ol. 27 Na taim Lisias i harim dispela tok, em i kirap nogut na em i bel hevi, long wanem, ol ami bilong en i no bin daunim ol Israel olsem king i bin tokim ol long mekim.

28 Long yia bihain, Lisias i bungim 60,000 soldia i bin trening gut tru na 5,000 soldia i save sindaun long hos, na em i ting em inap winim ol Juda. 29 Ol dispela lain i kirap i go long distrik Idumea na ol i wokim kem long taun Betsur. Na Judas i kam wantaim 10,000 soldia bilong bungim ol. 30 Em - 4.30 1 Sml 17.41-54, 14.1-23 i lukim bikpela strong bilong ol lain ami bilong ol birua na em i prea olsem,

“God, mipela i laik litimapim nem bilong yu. Yu bin kisim bek ol Israel. Yu bin brukim strong bilong wanpela traipela man long han bilong wokboi bilong yu, Devit. Yu bin helpim Jonatan, pikinini bilong Sol, wantaim dispela man i karim ol samting bilong pait, na tupela i winim ol ami bilong ol Filistia. 31 Olsem tasol, yu ken helpim mipela ol manmeri bilong yu long winim ol ami bilong ol birua. Semim ol dispela man i tingting long strong bilong ol soldia na hos bilong ol, na ol i wok long hambak i stap. 32 Mekim ol i pret na i ranawe. Mekim strong bilong ol i kamap olsem wara nating. Na helpim mipela long wilwilim ol nogut tru. 33 Kilim i dai ol dispela birua long han bilong ol manmeri i save laikim yu, na mekim bai ol manmeri i save long nem bilong yu, ol i ken singsing amamas long yu.”

34 Orait pait i kirap na 5,000 soldia bilong Lisias i dai long bainat. 35 Lisias i lukim ami bilong en i lus long pait, na em i lukim Judas wantaim ol soldia bilong em, ol i no pret liklik. Ol i redi long i dai olsem ol man tru. Olsem na Lisias i go bek long Antiok na em i baim planti soldia bilong joinim ol lain ami bilong em. Em i ting long kisim wanpela lain ami i bikpela moa yet na i go bek gen long distrik Judia.

Ol Israel i mekim tempel i kamap klin gen

36 Judas wantaim ol brata bilong en i tok olsem, “Yumi rausim ol birua pinis. Nau yumi ken i go long Jerusalem na mekim tempel i kamap klin gen long ai bilong God, na givim em bek long wok bilong God.”+ 4.36 Ol haiden yet i bin go insait long tempel, na tu ol i bin bringim ol kain kain samting i tambu tru long karim i go insait long tempel. Na ol i bin mekim ol kain kain pasin nogut insait long tempel. Long olgeta dispela pasin ol i bin mekim tempel i kamap doti tru long ai bilong God.37 Olsem na ol manmeri i bung na i go antap long maunten Saion. 38 Ol i lukim tempel i stap nating. Alta i bagarap. Ol dua i paia pinis. Gras nogut i karamapim banis bilong tempel na mekim ples i kamap olsem bus stret. Ol rum bilong ol pris i bruk olgeta. 39 Ol manmeri i lukim na ol i sori nogut tru, na ol i brukim klos bilong ol. Ol i krai strong na kapsaitim sit bilong paia antap long het bilong ol. 40 Na ol i pundaun pes i go daun long graun. Na taim ol i harim krai bilong biugel, olgeta i singaut long God.

41 Taim Judas i laik bihainim pasin bilong mekim tempel i kamap klin gen, em i makim sampela soldia bilong em long i go kirapim pait long ol man i stap long dispela strongpela haus ol Siria i bin wokim. 42 Na em i makim sampela pris i no save mekim rong na i save bihainim gut lo bilong God, 43 bilong mekim tempel i kamap klin gen long ai bilong God. Ol ston i bin kamap doti long ai bilong God, ol i rausim na karim i go ausait na tromoim long wanpela ples i no klin long ai bilong God.

44 Tasol ol i paitim tok bai ol i mas mekim wanem samting long alta bilong kukim ol ofa long en, 45 long wanem, ol haiden i bin mekim em i kamap doti long ai bilong God. Ol i pasim tok long rausim em, nogut em i stap olsem wanpela mak i givim sem long ol. Olsem na ol i rausim dispela alta 46 na ol i bungim ol ston bilong en long wanpela ples hait long maunten bilong tempel. Ol ston i mas stap hait i go inap long taim wanpela profet i kamap na i tok long wanem samting ol i mas mekim long ol dispela ston. 47 Na - 4.47 Kis 20.25, Lo 27.5-6 ol i kisim ol nupela ston ol man i no bin katim yet, olsem lo bilong Moses i tok, na ol i wokim nupela alta i wankain olsem olpela. 48 Ol i stretim tempel gen, insait na ausait wantaim, na ol i blesim graun i stap insait long banis bilong tempel. 49 Olgeta samting bilong lotu ol i wokim nupela gen. Na ol i kisim stik bilong putim ol lam na alta bilong ofaim smok i gat gutpela smel, na tebol bilong putim bret ol i givim long God, na ol i bringim ol i kam insait long tempel. 50 Ol i kukim smok i gat gutpela smel antap long alta na ol i laitim ol lam long stik lam, na lait i kamap gen insait long tempel. 51 Ol i putim bret long tebol na ol i hangamapim ol bikpela laplap. Ol i mekim ol dispela samting na ol i pinisim wok.

52 Long - 4.52 1 Mkb 1.54 de namba 25 bilong namba 9 mun, em mun Kislev, long yia 148, 53 ol i kirap long moningtaim tru na ol i mekim ofa long nupela alta, olsem lo i tok. 54 Na long de bipo ol haiden i bin mekim alta i kamap doti,+ 4.54 Long dispela de stret long yia 145 ol lain bilong King Antiokus i bin mekim ofa long giaman god insait long tempel. Lukim 1 Makabi 1.59. long dispela de tasol ol Israel i blesim dispela nupela alta na ol i kirapim ol song na mekim musik long gita na mambu na kundu. 55 Olgeta manmeri i pundaun pes i go daun long graun na ol i lotu na i litimapim nem bilong God, long wanem, em i bin helpim ol na ol i win long pait.

56 Inap 8-pela de olgeta ol i mekim lotu bilong blesim dispela alta. Ol i amamas na ol i bringim ol ofa bilong paia i kukim olgeta, na ol ofa bilong kamap wanbel wantaim God, na ol ofa bilong tenkyu long God. 57 Ol i wokim ol rop bilas long gol na hangamapim wantaim ol plang bilong pait long fran bilong tempel. Ol i wokim gut gen ol dua bilong banis na ol rum bilong ol pris, na ol i putim ol dua long ol. 58 Ol manmeri i amamas moa yet, long wanem, ol i rausim pinis ol samting nogut ol haiden i bin kisim i kam bilong semim ol. 59 Orait Judas na ol brata bilong em na ol manmeri bilong Israel i pasim tok olsem, long olgeta yia long dispela taim ol i mas tingim dispela de ol i bin blesim alta long en. Dispela lotu i mas stat long de namba 25 bilong mun Kislev, na em i mas i go inap long 8-pela de olgeta.+ 4.59 Ol Juda i save makim ol dispela de olsem bikpela de bilong lotu long olgeta yia, i kam inap nau. Ol i save kolim ol dispela bikpela de olsem, Hanuka.

60 Ol i wokim ol strongpela banis ston i antap moa i raunim maunten Saion, em ples bilong tempel, na ol i wokim ol strongpela taua antap long dispela banis. Nogut ol haiden i kam insait bilong krungutim gen ol samting na mekim i kamap doti gen, olsem ol i bin mekim bipo. 61 Judas i makim wanpela lain soldia bilong was long tempel. Na tu em i strongim taun Betsur, bai ol Israel i gat wanpela strongpela kem i lukluk i go long hap bilong distrik Idumea.

5

Ol Israel i pait long ol kantri i stap klostu

1 Ol arapela kantri i stap klostu long Israel i kirap nogut long taim ol i harim tok olsem ol Juda i wokim alta gen na ol i stretim bek tempel olsem em i bin i stap bipo. 2 Olsem na ol i pasim tok long pinisim olgeta manmeri bilong Israel i stap namel long ol. Na ol i stat long kilim na bagarapim ol. 3 Orait Judas i kirapim pait long ol lain bilong Iso i stap long distrik Idumea, long wanem, ol i bin pasim rot long ol Israel. Em i pait long ol long ples Akrabatene na em i winim ol na daunim ol tru na em i kisim planti samting bilong ol. 4 Judas i tingim pasin nogut ol lain Baian i bin mekim bipo. Ol i save mekim trabel long ol Israel. Ol i save hait arere long rot na bagarapim ol manmeri i wokabaut long en. 5 Olsem na Judas i go banisim ol man bilong lain Baian insait long ol taua bilong ol. Em i tok tru antap long ol i mas dai. Olsem na em i kukim ol taua wantaim ol manmeri i stap insait. 6 Bihain Judas i kirap i go pait long ol pipel bilong Amon. Ol Amon i gat bikpela strongpela lain ami, na Timoti i bosim ol. 7 Judas i pait long ol dispela lain planti taim, inap em i daunim ol tru. 8 Em i kisim taun Jaser na ol ples i stap klostu long en, na bihain em i go bek long Judia.

9 Ol lain bilong distrik Gileat i bung bilong kirapim pait na pinisim ol Israel i stap long graun bilong ol. Tasol ol manmeri bilong Israel i ranawe i go long wanpela strongpela kem long ples Datema. 10 Na ol i salim wanpela pas i go long Judas na ol brata bilong em na ol i tok olsem, “Ol haiden i stap long dispela hap, ol i bung wantaim ol ami bilong Timoti. Mipela i ranawe na i kam long dispela strongpela kem. Tasol nau ol haiden i redi long bagarapim dispela ples. 12 Yu kam kwik na helpim mipela. Planti bilong mipela i dai pinis. 13 Ol i kilim pinis olgeta wantok i stap long hap bilong taun Top. Na ol birua i kalabusim ol meri na pikinini bilong ol, na ol i stilim ol gutpela samting bilong ol. Klostu 1,000 man i bin i dai long dispela hap.”

14 Taim Judas i wok long ritim dispela pas yet, sampela man bilong distrik Galili i bringim narapela tok i kam. Ol i bin brukim klos bilong ol, olsem mak bilong sori bilong ol, 15 na ol i tok olsem, “Ol man bilong 3-pela taun Tolemes na Tair na Saidon, na olgeta man i stap long hap not bilong distrik Galili ol i bungim ol ami bilong ol na ol i laik pinisim mipela olgeta.”

16 Judas na ol manmeri i harim dispela tok, na ol i mekim wanpela bikpela kibung bilong pasim tok long wanem samting ol i mas mekim bilong helpim ol wantok i laik bagarap long han bilong ol birua. 17 Judas i tokim Saimon, brata bilong em, olsem, “Makim sampela man bilong i go helpim ol wantok bilong yumi i stap long Galili. Na Jonatan na mi bai mitupela i go long Gileat.” 18 Judas i tokim ol arapela lain ami long ol i mas lukautim distrik Judia. Na em i makim tupela lida, Asaria na Josep, pikinini bilong Sekaraia, bilong bosim ol manmeri. 19 Em i tokim tupela olsem, “Mi makim yutupela bilong bosim ol manmeri i stap hia. Yutupela i no ken kirapim pait long ol arapela lain. Nogat. Yutupela i mas wet pastaim, inap mipela i kam bek.” 20 Na 3,000 man i go wantaim Saimon na ol i wokabaut i go long Galili, na 8,000 man i wokabaut i go wantaim Judas long Gileat.

21 Saimon i go na i kirapim planti pait long ol haiden long distrik Galili, na em i winim ol. 22 Em i ranim ol i go inap long taun Tolemes na em i kilim samting olsem 3,000 man na em i mumutim ol samting bilong pait long ol soldia i dai pinis. 23 Na em i kisim ol Juda i stap long distrik Galili na Arbata, wantaim ol meri na pikinini na olgeta samting bilong ol, na em i bringim ol i kam long Judia. Ol dispela lain i gat bikpela amamas tru.

24 Long dispela taim Judas Makabeus na Jonatan, brata bilong em, i brukim wara Jordan na i wokabaut 3-pela de i go long ples nating. 25 Tupela i bungim ol lain Nabatia,+ 5.25 Ol Nabatia em ol strongpela lain man i bin i stap long hap sankamap bilong wara Jordan, em dispela graun bipo kantri Idom i bin i stap long en. Ol king bilong ol i bin wokim ol gutpela taun long dispela hap. Dispela King Aretas Pol i bin tok long en long 2 Korin 11.32, em wanpela king bilong ol dispela lain. na ol dispela lain i belgut long ol na ol i tokim Judas long olgeta samting i bin kamap long ol Juda i stap long distrik Gileat. 26 Ol i tok olsem, “I gat planti Juda i stap kalabus insait long ol dispela bikpela strongpela taun, em long Bosra na Bosor na Alema na Kasfo na Maket na Karnaim. 27 Na ol arapela Juda i kalabus i stap long ol arapela liklik taun bilong Gileat.” Na tu ol i tok olsem, tumora tasol ol birua i laik i go bagarapim strongpela kem bilong ol Juda, long wanem, ol i laik pinisim ol tru long wanpela de tasol.

28 Orait na wantu Judas wantaim ol ami bilong en i bihainim rot i go long Bosra, em taun i stap long ples nating. Ol i pait na winim dispela taun na ol i kilim i dai olgeta man i stap long en, na ol i mumutim olgeta samting bilong ol na kukim taun. 29 Bihain ol i lusim dispela hap na long nait yet ol i go na ol i kamap klostu long dispela strongpela kem bilong Datema, ol Israel i hait i stap long en. 30 Tulait i bruk, orait Judas na ol soldia bilong en i lukim wanpela traipela lain ami i stat long bagarapim dispela strongpela kem. Ol i wok long bringim ol lata na olkain masin bilong pait bilong brukim dispela haus. 31 Taim Judas i lukim dispela samting na em i harim nois bilong ol man i bikmaus na i winim biugel insait long taun, em i save olsem, pait i kirap pinis. 32 Na em i tokim ol soldia bilong em olsem, “Nau yumi mas pait strong bilong helpim ol brata bilong yumi.”

33 Em i brukim ol ami bilong en long 3-pela lain na ol i go pait long baksait bilong ol birua. Ol Juda i winim ol biugel bilong ol na ol i singaut strong long prea. 34 Taim ol ami bilong Timoti i lukim Judas Makabeus i kamap, ol i tanim bek na ol i ranawe. Na long dispela de Judas i krungutim ol na i kilim i dai 8,000 man.

35 Orait Judas i go pait long ol man bilong taun Alema. Em i winim dispela taun na em i kilim i dai olgeta man i stap long en. Em i mumutim ol gutpela samting na em i kukim taun. 36 Em i lusim dispela hap na em i go pait na winim taun Kasfo na taun Maket na taun Bosor na ol arapela taun bilong distrik Gileat.

37 Bihain Timoti i bungim ol arapela lain ami na ol i wokim kem long hapsait bilong dispela baret wara i stap long hapsait bilong taun Rafon. 38 Judas i salim sampela man i go bilong lukluk stil long kem bilong ol. Na ol i kam bek na i tokim em olsem, “Ol haiden bilong dispela hap ol i joinim Timoti pinis, na lain ami bilong en i kamap bikpela tru. 39 Timoti i bin baim ol man bilong Arebia long helpim em long pait, na ol i wokim kem long hapsait bilong wara na ol i redi long kirapim pait long yumi.” Olsem na Judas i go long pait long ol.

40 Taim Judas wantaim ol ami bilong en i kam klostu long wara, Timoti i tokim ol ofisa bilong em olsem, “Sapos Judas i brukim wara pastaim na i kam long yumi, bai yumi no inap winim em long pait, tasol em bai winim yumi. 41 Tasol sapos em i pret na em i kam sanap long hapsait bilong wara, bai yumi brukim wara na kirapim pait na winim em.” 42 Tasol taim Judas i kamap long dispela wara, em i putim ol ofisa bilong em arere long wara na em i tokim ol olsem, “Yupela i no ken larim wanpela soldia i sanap nating i stap. Olgeta i mas i go insait tru long pait.” 43 Juda yet i go paslain na i brukim dispela wara bilong pait long ol birua, na olgeta soldia i bihainim em. Ol haiden i ran i go nabaut. Ol i tromoim ol samting bilong pait, na ol i ranawe i go long haus lotu bilong giaman god bilong taun Karnaim. 44 Tasol Judas na ol soldia bilong en i winim dispela taun na ol i kukim tempel wantaim ol pipel i stap insait long en. Ol i winim taun Karnaim olgeta na ol lain bilong dispela taun i no inap mekim trabel moa long Judas.

45 Orait Judas i bungim olgeta Israel i stap long distrik Gileat na ol i wokabaut i go bek long Juda. Ol i kamap wanpela traipela lain moa. I gat ol kain kain manmeri, wantaim ol meri na pikinini, na ol samting bilong ol tu. 46 Ol i go kamap long Efron, em wanpela bikpela taun i gat banis ston i raunim em, na dispela taun i pasim rot bilong ol. Ol i no inap tru long go raun long em long rait sait o long lep sait, olsem na ol i mas i go namel stret long dispela taun. 47 Tasol ol pipel bilong dispela taun i no orait long ol Israel i kam insait, na ol i kisim ol ston na pasim strong ol bikpela dua bilong taun. 48 Judas i salim gutpela tok i go long ol olsem, “Larim mipela i wokabaut long hap graun bilong yupela, bai mipela i ken kamap gen long as ples bilong mipela. Bai mipela i wokabaut i go tasol. Na i no gat wanpela trabel bai i kamap long yupela.” Tasol ol i no orait long Judas na ol i larim dua i pas i stap.

49 Orait Judas i tokim olgeta manmeri long sindaun na wet pastaim long ples ol i stap long en. 50 Ol soldia i redim ol samting na ol i kirapim pait. Ol i pait long san na long nait inap long ol i winim dispela taun. 51 Judas i kilim i dai olgeta man na em i bagarapim tru dispela taun, na em i mumutim ol gutpela samting bilong en. Na Judas wantaim ol soldia bilong em ol i wokabaut antap long ol bodi bilong ol man i dai pinis. 52 Ol i brukim wara Jordan na ol i go kamap long wanpela stretpela ples i stap long hapsait bilong taun Betsan. 53 Taim ol i kirap i go, Judas i wok givim gutpela tok long ol man i les pinis na i kam bihain, na em i strongim bel bilong ol manmeri i go inap long taim ol i kamap long graun bilong Juda. 54 Bikpela amamas i pulap long bel bilong ol na ol i givim tenkyu long God na wokabaut i go antap long maunten Saion na mekim ofa bilong paia i kukim olgeta, long wanem, ol i bin i stap gut long pait na long rot, na i no gat wanpela bilong ol i bin i dai.

55 Long taim Judas na Jonatan i stap long distrik Gileat, Saimon, brata bilong tupela, i wok long pait long taun Tolemes long distrik Galili. 56 Na Josep na Asaria, tupela lida bilong ol ami bilong Juda, i harim ripot long ol 3-pela brata i winim ol pait. 57 Na tupela i tok olsem, “Yumi go na kirapim pait long ol haiden i stap klostu long yumi, na bai yumi tu i ken kisim biknem.” 58 Orait na tupela i kisim ol soldia na ol i go bilong kirapim pait long taun Japne. 59 Gorgias wantaim ol soldia bilong en i lusim dispela taun na i go bungim tupela bilong pait. 60 Ol lain bilong Gorgias i winim ol lain bilong Josep na Asaria na i ranim ol i go inap long graun bilong Juda. Na samting olsem 2,000 man bilong Israel i dai long dispela de. 61 Ol Israel i lus long dispela pait, long wanem, tupela lida bilong ol i no harim tok bilong Judas na ol brata bilong em. Nogat. Tupela i tingting tasol long kisim biknem. 62 Na tu, tupela i no bilong dispela lain lida God i bin makim bilong kisim bek ol Israel.

63 Tasol Judas Makabeus na ol brata bilong en i kisim biknem tru long ai bilong ol Israel na long ai bilong ol haiden tu. Ol manmeri i harim stori bilong bikpela wok bilong ol, 64 na taim ol i lukim ol, ol i litimapim nem bilong ol.

65 Bihain Judas na ol brata bilong en i go kirapim pait long ol lain bilong Iso, long hap saut. Judas i kirapim pait long Hebron na ol taun i stap klostu long en. Em i bagarapim ol strongpela banis bilong ol na i kukim ol taua. 66 Na em i bringim ol lain bilong en i wokabaut i go long graun bilong ol Filistia na em i go namel long taun Maresa. 67 Long dispela de sampela pris i tingting kranki na i go long pait, long wanem, ol tu i laik kisim biknem. Tasol ol i lus. 68 Judas i tanim na i go long taun Asdot long distrik Filistia. Em i rausim ol alta na kukim ol piksa bilong ol giaman god. Na em i mekim save tru long ol taun i stap long dispela hap na em i go bek gen long Juda.

6

Antiokus namba 4 i dai

(2 Makabi 1.1-17 na 9.1-29 na 10.9-11)

1 King Antiokus namba 4 i wokabaut long hap bilong distrik Mesopotemia, na em i harim tok long wanpela taun long kantri Persia, nem bilong en Elimais. Dispela taun i gat biknem, long wanem, em i gat planti silva na gol i stap long en. 2 Insait long haus lotu bilong dispela taun i gat planti samting i dia tumas. Ol hap plang bilong pait ol i bin bilasim long gol, na ol klos pait, na ol arapela samting bilong pait i pulap long dispela haus lotu. King Aleksander bilong Masedonia i bin lusim ol dispela samting i stap long dispela haus. Aleksander em i pikinini bilong Filip na em i namba wan man i bin kamap bikpela king bilong ol Grik. 3 Orait Antiokus i bringim ol ami bilong en i go long Elimais na em i laik winim dispela taun na stilim ol dispela gutpela samting, tasol em i no inap, long wanem, ol manmeri i harim tok pinis long ol samting em i laik mekim, 4 na ol i bekim pait. Orait Antiokus i tanim bek na i go long Babilon, na bel bilong en i hevi olgeta.

5 Long Persia wanpela man i kam long em na i tokim Antiokus olsem, “Ol ami bilong yu long Judia i lus long pait. 6 Na ol Juda i ranim Lisias na ol strongpela lain ami bilong em. Na tu ol i kamap strong moa yet, long wanem, ol i kisim ol samting bilong pait na ol kago na ol gutpela samting bilong ol ami ol i bin winim. 7 Ol - 6.7 1 Mkb 1.54 Juda i rausim dispela ‘samting nogut tru’ yu bin sanapim antap long alta long Jerusalem. Na raun long tempel ol i wokim wanpela banis i antap moa, olsem olpela banis bipo. Na ol i strongim tu taun Betsur, em wanpela taun bilong yu yet.”

8 Taim king i harim dispela tok em i kirap nogut tru, na bel bilong en i hevi tumas. Olsem na em i painim sik na i go long bet na tingting bilong en i bagarap olgeta, long wanem, ol samting em i laik mekim i no kamap stret. 9 Planti de em i stap olsem, na bikpela wari i daunim em moa yet. Olsem na em i pilim olsem em bai i dai. 10 Na em i singautim olgeta man i bin kisim nem “Pren Bilong King,” na em i tokim ol olsem, “Mi no save slip moa, na bikpela wari i bagarapim lewa bilong mi. 11 Pastaim mi askim mi yet, bilong wanem ol kain kain trabel i kamap long mi. Long wanem, bipo mi save stap man bilong bel isi, na ol manmeri i save laikim mi. 12 Tasol nau mi tingim ol pasin nogut mi bin mekim long Jerusalem, long taim mi stilim ol samting bilong lotu, em ol i bin wokim long silva na gol. Na tu mi bin traim long kilim nating ol manmeri bilong lain Juda. 13 Nau mi save pinis, dispela samting em i as bilong olkain trabel i bin kamap long mi. Nau bel bilong mi i pas, na mi save olsem, mi bai i dai hia long dispela longwe ples.”

14 Na Antiokus i singautim Filip, em wanpela man i gat nem “Pren Bilong King,” na em i makim em bilong i stap hetman bilong olgeta kantri em i bosim. 15 Em i givim hat na klos na ring bilong king long em. Na em i makim em tu bilong skulim pikinini bilong em Antiokus namba 5, bai em i ken kamap king bihain. 16 King Antiokus namba 4 i dai long yia 149, long dispela longwe ples. 17 Na taim Lisias i harim tok olsem King Antiokus i dai pinis, em i tokaut long ol pipel olsem yangpela Antiokus i kisim ples bilong papa bilong em. Em i kamap king pinis na nupela nem bilong en em Yupator. Long taim dispela nupela king i stap manki yet, Lisias i bin lukautim em.

18 Ol birua i stap long dispela strongpela haus ol i bin wokim long Jerusalem, ol i save pasim rot bilong ol manmeri bilong Israel long dispela hap klostu long tempel. Oltaim ol i mekim trabel long ol. Na tu ol i helpim ol haiden. 19 Olsem na Judas i tok pinis olsem em bai i pinisim ol olgeta. Long yia 150 em i bungim ol man bilong kirapim pait long ol lain i stap insait long dispela strongpela haus, 20 na em i sanapim olkain masin bilong pait.

21 Tasol sampela man bilong ol lain i stap long dispela strongpela haus wantaim sampela hambakman bilong Israel, ol i ranawe i go long king na ol i tokim em olsem, 22 “Hamas taim bai yu wet bilong bekim ol dispela samting ol birua i mekim long ol lain bilong mipela? 23 Mipela i bin orait long i stap aninit long papa bilong yu, na mipela i bin harim ol tok bilong em na bihainim ol lo bilong em. 24 Tasol dispela pasin i helpim mipela olsem wanem? Nau ol wanblut yet i kamap birua bilong mipela. Na ol i bin kilim sampela bilong mipela. Na ol i stilim ol samting bilong mipela tu. 25 Ol i no bagarapim mipela tasol. Nogat. Ol i save kirapim pait tu wantaim ol arapela lain i stap klostu long ol. 26 Na nau ol i kirapim pait long ol man i stap long strongpela haus long Jerusalem, na ol i ting long winim ol. Na ol i strongim pinis tempel long Jerusalem na taun Betsur. 27 Sapos nau tasol yu no mekim wanpela samting, bai ol i bagarapim mipela moa yet, na bihain yu no inap pasim ol.”

Antiokus namba 5 na Lisias i kirapim pait

28 Taim king i harim tok bilong ol dispela man i bin lusim Jerusalem na kam, em i belhat nogut tru. Em i bungim olgeta bikman i gat nem “Pren Bilong King,” na ol namba wan ofisa bilong ami, na ol ofisa bilong ol soldia i save sindaun long ol hos. 29 Em i baim sampela soldia tu bilong ol arapela kantri na bilong ol ailan. 30 Em i gat 100,000 soldia nating na 20,000 soldia i save sindaun long ol hos na 32 elefan ol i bin skulim ol long pait. 31 King Antiokus wantaim ol ami bilong en i wokabaut i go namel long distrik Idumea na ol i kirapim pait long Betsur, na ol i pait longpela taim long dispela ples. Ol i sanapim ol kain kain masin bilong pait, tasol ol man bilong dispela taun i save pait strong tru na ol i kam ausait na ol i kukim ol dispela masin ol birua i wokim.

32 Orait Judas i kisim ol soldia bilong en i stap long strongpela haus long Jerusalem na em i go wantaim ol bilong wokim kem long ples Bet Sekaraia. Na long dispela pasin em i pasim rot bilong ol ami bilong king. 33 Long bikmoning tru king wantaim ol ami bilong en i kirap na i go kwik long bihainim rot i go long Bet Sekaraia, na ol soldia bilong en i redim ol samting bilong kirapim pait na ol i winim ol biugel. 34 Ol i larim ol elefan i smelim wara bilong pikinini wain na bilong pikinini malberi, bilong kirapim bel bilong ol long pait. 35 Ol i tilim ol dispela traipela animal long ol wan wan lain soldia. Olgeta lain tausen soldia i gat ol hat ain na ol klos pait ol i bin wokim long ol liklik sen, ol i bung long ol wan wan elefan. 36 Na 500 soldia i save sindaun long ol hos, ol tu i save stap klostu long ol wan wan elefan. 37 Ol i bin wokim strongpela bet diwai na i pasim wantaim let long baksait bilong ol wan wan elefan. Na tripela soldia wantaim wanpela draiva i sindaun long ol wan wan elefan. 38 Lisias i putim olgeta arapela soldia i save sindaun long hos long han sut na han kais bilong ol ami bilong en. Olsem bai ol i ken skrapim bel bilong ol birua, na was long ol soldia nating. 39 San i lait long ol hap plang bilong pait ol i bin bilasim long bras na gol, na i luk olsem planti bombom i lait i stap long dispela maunten ol soldia i sanap long en. 40 Wanpela hap bilong ol lain ami bilong king i stap nabaut long ol hap bilong maunten, na narapela hap i stap nabaut long ples daun. Tasol olgeta ol i go het wantaim, na ol i no wet liklik. 41 Taim ol man i harim pairap bilong ol samting bilong pait, na nois bilong lek bilong bikpela lain ami i wokabaut, olgeta i pret. 42 Judas wantaim ol ami bilong en i go kirapim pait na ol i kilim 600 soldia bilong king. 43 Eleasar Avaran i lukim wanpela elefan i bikpela moa, na i gat bilas bilong king long en, na em i ting king yet i sindaun antap long en. 44 Olsem na Eleasar i lusim laip bilong em bilong helpim ol lain bilong em, na em i kisim biknem inap oltaim. 45 Em i no pret. Em i ran i go stret long dispela elefan i stap namel long wanpela lain soldia. Em i kilim ol soldia i stap long han sut na han kais, na ol birua i surik i go long tupela sait wantaim. 46 Orait Eleasar i go aninit long elefan na subim spia bilong en i go insait long bel bilong elefan na elefan i pundaun antap long em na kilim em i dai.

Pait i kamap long taun Betsur na long maunten Saion

47 Taim ol Juda i lukim strong bilong ol ami bilong king na pasin ol i pait long en, ol i surik bek. 48 Olsem na ol ami bilong king i go kirapim pait gen long ol Juda i stap long Jerusalem. Ol i bringim pait i go tu long ol arapela hap bilong Judia na long maunten Saion. 49 King i sekan wantaim ol manmeri bilong taun Betsur na ol i lusim taun, long wanem, ol i no gat inap kaikai bilong pulim pait i go moa. Na tu, dispela yia em wanpela namba 7 yia bilong ol Juda, olsem na ol i no bin planim kaikai long ol gaden.+ 6.49 Ol Juda i save wokim ol gaden na planim kaikai inap 6-pela yia, na long namba 7 yia ol i no save planim kaikai long ol gaden na ol i no kisim kaikai i mau. Lukim Kisim Bek 23.10-11 na Wok Pris 25.2-7. Olsem na long yia bihain long wanpela namba 7 yia, ol i save sot long kaikai.50 Olsem na king i kisim taun Betsur na em i makim sampela soldia bilong bosim dispela taun. 51 Na em i go kirapim pait long tempel na pait i go planti de moa. Em i sanapim ol kain kain masin bilong tromoim paia na ol ston samting, na ol arapela masin bilong sutim spia. 52 Tasol ol man i stap insait long banis bilong tempel, ol tu i wokim olkain masin bilong pait. Olsem na pait i go longpela taim moa. 53 Tasol i no gat kaikai moa i stap insait long bakstua bilong tempel, long wanem, em i wanpela namba 7 yia bilong ol Juda. Na tu, ol wantok i bin ranawe long ol birua na i bin kam long Judia, ol i pinisim tru olgeta kaikai. 54 Olsem na planti manmeri i go bek long ples, long wanem, ol i sot long kaikai. Na nau liklik lain tasol i stap long tempel.

King i sekan wantaim ol Juda

(2 Makabi 13.23-26)

55 Long dispela taim Filip i lusim Persia na Midia na i kam bek gen long ples. Filip em i dispela man King Antiokus namba 4 i bin makim bilong skulim pikinini bilong em, Antiokus namba 5, long holim wok king. Em i kam bek wantaim ol ami bilong King Antiokus namba 4 na nau em yet i laik bosim gavman. Taim Lisias i harim tok long samting Filip i laik mekim, 57 em i tingting long redim ol samting bilong i go bek long ples. Olsem na em i tokim yangpela king, Antiokus namba 5, na ol ofisa na ol soldia olsem, “Olgeta de strong bilong yumi i wok long pinis, na yumi no gat planti kaikai moa. Na dispela taun yumi laik winim, em i strongpela tru. Na long ples bilong yumi i gat sampela bikpela wok gavman yumi mas stretim. 58 Olsem na mobeta yumi sekan na stretim tok wantaim ol Juda na ol lida bilong ol. 59 Yumi mas larim ol i bihainim ol lo na pasin tumbuna bilong ol. Pastaim ol dispela trabel i kamap, long wanem, yumi bin rausim ol lo na pasin bilong ol.”

60 King wantaim ol ofisa i laikim tru dispela tok. Olsem na ol i salim tok i go long ol Juda long sekan wantaim ol. Na ol Juda i orait long dispela tok bilong ol. 61 Olsem na king na ol ofisa i tok tru antap long bihainim dispela kontrak. Na ol Juda i lusim strongpela haus bilong ol. 62 Tasol taim king i go long maunten Saion na em i lukim ol strongpela banis i stap long en, em i brukim dispela kontrak na em i tokim ol soldia long ol i mas rausim ol banis i raunim tempel. 63 Na em yet i hariap na i lusim dispela ples na em i go bek long taun Antiok. Long Antiok em i lukim olsem Filip i bin kamap hetman bilong taun. Na king i kirapim pait long em, na em i winim bek dispela taun.

7

Alkimus i kamap hetpris na Nikanor i kam pait long ol Juda

(2 Makabi 14.1-36 na 15.1-36)

1 Long yia 151 Demitrius, pikinini bilong Selukus, wantaim sampela soldia i lusim taun Rom na ol i kam long wanpela taun i stap long nambis bilong solwara. Na long dispela hap em i tokaut olsem em yet i king. 2 Taim em i wokabaut i kam long haus king bilong ol tumbuna bilong em, ol soldia bilong en i kalabusim Antiokus namba 5 wantaim Lisias na bringim tupela i go long Demitrius. 3 Demitrius i harim tok long tupela i kam pinis na em i tok olsem, “Mi no laik lukim tupela.” 4 Olsem na ol soldia i kilim tupela i dai na Demitrius yet i kamap king.

5 I gat wanpela lain hambakman bilong ol Juda i stap, na ol i no save bihainim lo. Na lida bilong ol, nem bilong en Alkimus, em i skrap long kamap hetpris. Orait dispela lain man i go lukim Demitrius, 6 na ol i tokim em olsem, “Judas wantaim ol brata bilong en i kilim pinis olgeta man i laikim yu, na ol i rausim mipela long kantri bilong mipela yet. 7 Mipela i laik bai yu salim wanpela poroman bilong yu i go lukim gut olsem Judas i bin bagarapim ol samting bilong mipela, na provins bilong yu tu. Na yu mas givim bekim nogut long Judas na long ol brata bilong em na long ol arapela manmeri i bin helpim ol.”

8 Orait King Demitrius i makim wanpela lida bilong gavman bilong em, nem bilong em Bakides, bipo em i stap namba wan hetman bilong dispela provins i stap long hapsait bilong wara Yufretis. 9 King i salim Bakides i go wantaim Alkimus bilong givim bekim nogut long ol Israel. Dispela man Alkimus i no bihainim lo bilong God, tasol king i bin makim em bilong i stap hetpris. 10 Ol i lusim Antiok na ol i go kamap long distrik Judia wantaim wanpela bikpela lain ami. Bakides i laik trikim Judas na ol brata bilong em, na em i salim sampela man i go long Judas bilong tokim em olsem Bakides i laik sekan wantaim ol. 11 Tasol Judas na ol brata bilong en i lukim bikpela lain ami bilong ol, na ol no bilipim tok bilong ol. Nogat.

12 Wanpela lain saveman bilong lo i kamap long Alkimus na Bakides na ol i askim tupela long mekim stretpela pasin long ol manmeri. 13 Ol Hasidi i bin i go pas long ol Juda bilong traim sekan wantaim Alkimus na Bakides. 14 Ol i harim tok bilong Alkimus, long wanem, em i pris bilong lain bilong Aron, na ol i ting em bai i no inap mekim nogut long ol. 15 Alkimus i tok promis olsem em i laik sekan wantaim ol, na bai i no gat wanpela trabel i ken kamap long ol na long ol pren bilong ol. 16 Ol i bilipim tok bilong em. Tasol em i kirap na kalabusim 60 man bilong ol na i kilim ol i dai long wanpela de tasol. Dispela samting i kamap olsem buk bilong God i tok,

17 “Ol - 7.17 Sng 79.2-3 birua i tromoi nabaut

ol bodi bilong ol manmeri

i bilip long yu.

Na blut bilong ol i kapsait

na i ran olsem wara

insait long Jerusalem.

Na i no gat wanpela man i stap

bilong planim bodi bilong ol.”

18 Ol manmeri i lukim Alkimus na Bakides i mekim dispela kain pasin, na olgeta i pret long tupela. Ol manmeri i tok olsem, “Tupela i no save tru long as bilong tok i tru o long as bilong stretpela pasin. Nogat. Tupela i bin mekim tok tru antap na bihain tupela i brukim promis gen.” 19 Bakides i lusim Jerusalem na em i go wokim kem long taun Betsait. Em i tokim ol soldia long kalabusim sampela gutpela man bilong lain Juda na long kalabusim tu ol Juda nogut i bin amamas long joinim em. Na em i tokim ol long kilim ol i dai na tromoim bodi bilong ol i go long wanpela hul i daun tru. 20 Bakides i makim Alkimus bilong bosim kantri, na em i givim sampela soldia bilong helpim em, na em yet i go bek long king. 21 Hetpris Alkimus i wok strong long kisim namba tru long ai bilong ol manmeri. 22 Olgeta man nogut i joinim em. Na ol i kisim pawa bilong bosim Judia, na ol i givim bikpela hevi long ol manmeri bilong Israel.

23 Judas i lukim Alkimus na ol pren bilong en i mekim planti trabel long ol Israel, olsem ol haiden i bin mekim bipo. 24 Olsem na em i raun long olgeta hap bilong distrik Judia. Na em i mekim save long ol Juda i bin joinim ol birua na em i tambuim ol long lusim ol taun. 25 Alkimus i lukim Judas wantaim ol poroman bilong en i kamap strong moa. Na tu, em i save olsem em i no inap winim ol. Olsem na em i go bek long king na em i tok giaman long king olsem, Judas i bin mekim ol kain kain pasin nogut.

26 Orait king i singautim Nikanor, wanpela ofisa bilong en i gat biknem na i birua tru bilong ol Juda, na em i tokim em long i go pinisim tru ol manmeri bilong Judia. 27 Nikanor i kam long Jerusalem wantaim bikpela lain ami tru. Em i laik trikim Judas na ol brata bilong em, na em i salim tok olsem em i laik sekan wantaim ol. Em i tokim Judas olsem, 28 “Mitupela i no ken kros. Bai mi kam long yu wantaim wanpela liklik lain soldia na mitupela i ken toktok olsem tupela pren.” 29 Orait em i kam long Judas na tupela i kamap wanbel olsem tupela gutpela pren tru. Tasol ol birua bilong Judas i stap redi long holimpasim Judas. 30 Na bihain Judas i painimaut olsem Nikanor i laik trikim em, olsem na em i pret na i no laik lukim Nikanor gen. 31 Nikanor i pilim olsem ol i save pinis long trik bilong em, olsem na em i lusim Jerusalem na em i kirapim pait long Judas klostu long ples Kafarsalama. 32 Samting olsem 500 soldia bilong Nikanor i dai, na ol arapela ami bilong en i ranawe i go long Jerusalem, long Taun Bilong Devit.

33 Liklik taim bihain long pait, Nikanor i go long maunten Saion. Sampela pris wantaim sampela lida bilong ol manmeri i kam ausait long tempel na ol i tok welkam long em. Na ol i soim em ofa bilong paia i kukim olgeta ol i laik mekim bilong helpim king. 34 Tasol em i tok bilas long ol na i lap nogut long ol, na em i spetim ol na mekim ol i kamap doti long ai bilong God. Em i hambak 35 na i tok kros long ol olsem, “Judas i mas givim em yet wantaim ol ami bilong em long han bilong mi. Sapos nogat, bai mi go winim em long pait na bai mi kam bek gen na kukim dispela tempel.” Nikanor i belhat tru na em i lusim ol na i go.

36 Orait ol pris i go insait na ol i sanap na lukluk i go long alta na tempel. Ol i krai na singaut strong na ol i prea olsem, 37 “Bikpela, yu makim dispela tempel olsem haus bilong yu tasol, na em i ples we ol manmeri i ken kam na prea na lotuim yu. 38 Yu mas givim bekim nogut long dispela man wantaim ol ami bilong em. Kilim em i dai long pait. Tingim gut ol tok bilas em i bin mekim long yu, na yu no ken marimari long em.”

39 Nikanor i lusim Jerusalem na em i go wokim kem long taun Bethoron. Na long dispela hap ol ami bilong Siria i joinim em. 40 Na Judas wantaim 3,000 soldia i wokim kem long taun Adasa. Na Judas i prea olsem, 41 “Bikpela, - 7.41 2 Kin 19.35 buk bilong yu i tok long wanpela king i bin salim sampela man bilong tok bilas long yu, na ensel bilong yu i bin i kam na kilim i dai 185,000 soldia bilong em.+ 7.41 Lukim 2 King 18.17—19.37.42 Olsem tasol, yu mas krungutim dispela ami i stap hia nau long ai bilong mipela, bai olgeta manmeri i ken save, yu bin mekim nogut long Nikanor, long wanem, em i bin tok bilas long tempel bilong yu. Mekim save tru long em bilong bekim dispela bikpela rong em i bin mekim.”

43 Orait ol i kirapim pait long de namba 13 bilong mun Adar.+ 7.43 Mun Adar bilong ol Israel i save kamap long mun Februeri na Mas bilong yumi. Na wantu Nikanor i dai na ami bilong en i lus long pait. 44 Taim ol soldia bilong en i lukim em i dai pinis, ol i tromoim ol samting bilong pait na ol i ranawe i go. 45 Ol Juda i ranim ol, stat long taun Adasa na i go inap long taun Geser. Na taim ol i ran i go long rot, ol i winim ol biugel bilong mekim ol soldia i kirapim pait moa yet. 46 Orait na ol manmeri bilong ol ples nabaut long Judia i kam ausait. Na ol tu i kirapim pait long han sut na long han kais bilong ol birua. Olsem na ol birua i surik i go bek na ol i bungim ol lain soldia i wok long ranim ol. Na olgeta birua i dai long pait, na i no gat wanpela moa i stap.

47 Ol Juda i kisim olgeta gutpela samting bilong ol birua. Na ol i katim het na han sut bilong Nikanor, long wanem, em i bin hambak na litimapim han bilong em bilong soim em i antap long God. Ol i karim het na han sut bilong en i kam long Jerusalem, na ol i soim long olgeta manmeri. 48 Ol Juda i amamas nogut tru. Ol i makim dispela de olsem bikpela de bilong lotu bilong ol. 49 Olsem na de namba 13 bilong mun Adar i kamap wanpela bikpela de bilong lotu long olgeta yia. 50 Na inap long sotpela taim i no gat pait i kamap long distrik Judia.

8

Ol Juda i mekim wanpela kontrak wantaim ol Rom

1 Judas i bin harim stori long strong na biknem bilong ol Rom na em i harim tu olsem ol i save sekan wantaim ol lain pipel i laik kamap poroman bilong ol. Olgeta lain pipel i wok bung wantaim ol Rom, ol i save kamap pren tru bilong ol.+ 8.1 Long taim bilong ol Makabi, Rom em wanpela strongpela kantri i stap longwe liklik long graun bilong ol Juda. Ol Juda i ting ol Rom bai inap long helpim ol long taim ol arapela kantri i laik daunim ol na mekim nogut long ol, olsem na ol i laik kamap pren wantaim ol Rom. Tasol bihain long dispela taim, ol Rom i kamap strong moa yet na ol yet i stat long daunim na bosim olgeta kantri i stap klostu long biksolwara Mediterenian. Olsem na long taim bilong Jisas, ol Juda i stap aninit long ol Rom, na ol i no laikim ol Rom moa. Nogat. Ol i kros tru long ol na ol i laik rausim ol long kantri bilong ol.2 Em i harim tok long ol bikpela pait ol i bin mekim, na long strong bilong ol long winim ol Gal na mekim ol i baim takis long ol. 3 Em i harim tok tu long ol gutpela wok ol Rom i bin mekim long kantri Spen na long ol i save bosim ol wok gol na silva bilong dispela kantri. 4 Long gutpela tingting na strongpela wok bilong ol, ol Rom i bin winim Spen olgeta, maski em i stap longwe. Planti king bilong olgeta hap bilong graun i kirapim pait long ol Rom. Tasol ol Rom i winim ol tru, na i mekim ol i baim takis long ol long olgeta yia. 5 Ol Rom i winim tupela king bilong kantri Masedonia, em Filip na Perseus, na ol i winim tu ol arapela lain i bin pait long ol. 6 Antiokus namba 3, em bikpela king bilong Siria, em tu i bin kirapim pait long ol Rom. Em i gat strongpela lain ami wantaim 120 elefan na ol soldia i save sindaun long ol hos na ol karis tu. Tasol ol Rom i bagarapim ol nogut tru, 7 na ol i kalabusim Antiokus. Ol i mekim em wantaim ol tumbuna pikinini bilong en i baim bikpela takis long ol long olgeta yia. Na ol i mekim em i salim sampela bikman bilong kantri bilong en i go i stap kalabus long kantri Rom. 8 Na tu ol i mekim em i putim ol gutpela hap bilong kantri India na Midia na Lidia aninit long gavman bilong Rom. Ol Rom i kisim ol dispela kantri bilong Antiokus na ol i givim long King Yumenes.

9 Taim ol Rom i harim tok olsem ol Grik i laik kirapim pait na pinisim ol, 10 ol i salim wanpela bikpela lain ami i go pait long ol Grik. Pait i kirap na planti Grik i lus. Ol Rom i kalabusim ol meri na pikinini bilong ol Grik, na ol i stilim ol gutpela samting bilong ol, na ol i kisim graun bilong ol. Ol i brukim ol strongpela kem, na tu ol i mekim olgeta manmeri i kamap wokboi nating, na ol i stap olsem yet i kam inap nau. 11 Ol Rom i bagarapim tru na daunim ol arapela kantri na ailan na pipel i bikhet long ol. 12 Ol i save stap pren wantaim ol poroman bilong ol na bilong ol arapela pipel i bin singaut long ol Rom long lukautim ol. Na long dispela pasin ol i save win long ol king i stap klostu o i stap longwe. Na olgeta lain pipel i harim tok long biknem bilong ol Rom, ol i save pret tru long ol. 13 Sapos ol Rom i laik bai wanpela man i kamap king bilong wanpela kantri, orait em i kamap king. Sapos ol i laik rausim man i stap king pinis, orait ol i rausim. Olsem na ol i kisim biknem na pawa long olgeta hap. 14 Maski ol Rom i gat biknem na pawa, i no gat wanpela man bilong ol i save resis long kisim hat o klos bilong king, bilong litimapim nem bilong em. Nogat tru. 15 Ol i kirapim palamen bilong ol, na olgeta de 320 memba i bung wantaim bilong paitim tok long ol gutpela rot bilong helpim sindaun bilong ol manmeri, na bilong mekim kantri i go het. 16 Olgeta yia, ol yet i makim wanpela memba bilong holim wok long bosim gavman na lukautim ol graun bilong kantri bilong ol. Olgeta manmeri i save bihainim tok bilong dispela bikman na i no gat wanpela i mangalim samting bilong narapela.

17 Orait - 8.17 2 Mkb 4.11 Judas i salim tupela man i go long ol Rom bilong mekim kontrak long kamap pren na poroman wantaim ol. Narapela man em Yupolemus, pikinini bilong Jon na tumbuna pikinini bilong Akos, na narapela man em Jeson, pikinini bilong Eleasar. 18 Judas i mekim olsem bai ol Rom i ken helpim ol long pinisim ol wari i save kamap long ol, long wanem, nau i luk olsem ol Grik i laik krungutim ol Israel. 19 Yupolemus na Jeson i winim longpela rot, na tupela i kamap long Rom. Na tupela i go long haus palamen na i autim dispela tok long ol memba, 20 “Judas Makabeus na ol brata bilong em wantaim ol arapela Juda i salim mitupela i kam hia bilong mekim wanpela kontrak, bai mipela i ken kamap wanbel wantaim yupela, na bai yumi ken i stap pren na poroman wantaim.”

21 Ol Rom i orait long dispela tingting, 22 olsem - 8.22 1 Mkb 14.18 na ol i raitim ol toktok bilong dispela kontrak antap long sampela slet bras na ol i salim i go long Jerusalem. Ol dispela slet i stap olsem mak bilong kontrak namel long tupela kantri. 23 Ol toktok i stap long ol slet i go olsem, “Mipela i laik bai ol gutpela samting tasol i ken kamap oltaim oltaim namel long ol Rom na ol Juda, long graun na long solwara. I no gat wanpela taim tupela i ken kamap birua, na ol pait i no ken kamap long dispela tupela kantri. 24 Sapos wanpela kantri i kirapim pait long ol Rom o long wanpela pren bilong Rom, 25 orait ol Juda i mas bung tru wantaim ol Rom na helpim ol long dispela pait olsem poroman tru. 26 Na tu, ol Juda i no ken givim kaikai o mani o samting bilong pait o ol sip long ol kantri i kirapim pait long ol Rom. Mipela i tok olsem, na ol Juda i mas bihainim ol dispela tok, na ol i no ken askim mipela long givim pe long ol.

27 “Olsem tasol, sapos wanpela kantri i kirapim pait long ol Juda, orait ol Rom bai i bung tru wantaim ol Juda na helpim ol long dispela pait olsem poroman tru. 28 Na ol Rom i no ken givim kaikai o mani o samting bilong pait o ol sip long ol birua bilong ol Juda. Mipela ol Rom i tok olsem, na mipela i no ken giaman na mekim narakain pasin.

29 “Long ol dispela tok, mipela ol Rom i mekim wanpela kontrak wantaim ol Juda. 30 Tasol sapos bihain dispela tupela kantri yet i tok orait long skruim sampela tok moa long dispela kontrak o long rausim wanpela hap tok bilong en, orait tupela i ken mekim olsem, na dispela kain senis bai i stret na i tru.

31 “Na tu, mipela ol Rom i bin raitim wanpela pas i go long King Demitrius bilong tokim em long ol rong em i bin mekim long ol Juda. Mipela i raitim tok olsem, ‘Bilong wanem yu bin givim bikpela hevi long ol pren na poroman bilong mipela, em ol Juda? 32 Sapos ol i kam long mipela gen na kotim yu, bai mipela i kam helpim ol na kirapim pait long yu long graun na long solwara tu.’”

9

Judas Makabeus i dai

1 Taim King Demitrius i harim olsem Nikanor wantaim olgeta soldia bilong en i dai pinis, em i salim Bakides na Alkimus i go long Judia. Tupela i go namba 2 taim nau, na tupela i kisim sampela lain ami i go wantaim. 2 Ol i wokabaut i go long rot bilong taun Gilgal, na ol i wokim kem bilong kirapim pait long ol manmeri bilong ples Mesalot long hap bilong Arbela. Ol i kisim dispela ples na ol i kilim i dai planti man. 3 Long namba wan mun+ 9.3 Namba wan mun bilong ol Juda, em mun Nisan. Em i save kamap long mun Mas na Epril bilong yumi. bilong yia 152 ol i wokim kem bilong pait long ol Jerusalem. 4 Bihain ol i go long ples Beria. Namba bilong ol inap long 20,000 soldia nating na 2,000 soldia i save sindaun long ol hos.

5 Judas i stap long kem long ples Elasa. Em i gat 3,000 man em yet i bin makim. 6 Taim ol i lukim bikpela namba bilong ol birua, ol i pret nogut tru. Na planti man i ranawe, na i lusim kem. Samting olsem 800 man tasol i stap. 7 Taim Judas i lukim klostu olgeta soldia bilong en i ranawe pinis, na ol birua i redi long pait, bel bilong en i pas olgeta. Long wanem, em i no gat taim bilong bungim gen ol soldia. 8 Pastaim bel bilong en i seksek tru. Tasol bihain em i mekim tok olsem long ol man i stap yet, “Yumi kirap na go pait long ol birua. Ating yumi inap winim ol.”

9 Tasol ol man i traim senisim tingting bilong em, na ol i tok olsem, “Yumi no inap. Mobeta yumi stap laip na yumi surik i go bek. Yumi bung wantaim ol brata. Na bihain yumi kam bek na pait long ol birua. Nau yumi liklik lain tumas.” 10 Tasol Judas i tok olsem, “Nogat tru. Yumi no ken ranawe long ol birua. Sapos taim bilong yumi long dai i kam nau, yumi no ken pret. I orait, yumi ken i dai bilong helpim ol brata bilong yumi, na bai gutpela nem bilong yumi i no inap bagarap.”

11 Orait ol ami bilong Bakides i lusim kem na i redi long pait long ol Juda. Ol soldia i save sindaun long ol hos i bruk long tupela lain. Ol man i save sut long katapel na ol lain i holim banara ol i go pas long bikpela lain ami. Na ol man i save gut tru long pait ol i sanap long namba wan lain. 12 Bakides i stap long rait sait. Tupela lain bilong ol birua i winim ol biugel na i wokabaut i go. Na ol soldia bilong Judas tu i winim biugel. 13 Nois bilong tupela lain ami i pait, em i mekim graun i guria. Pait i stat long moningtaim na i go i go inap long apinun tru.

14 Judas i lukim Bakides wantaim ol nambawan soldia i stap long han sut. 15 Olsem na Judas i kisim ol soldia i no save pret na ol i go krungutim dispela lain na ol i ranim ol i go inap long maunten Asdot. 16 Taim ol birua i stap long lep sait i lukim ol lain bilong rait sait i pundaun pinis, ol i tanim na i kamap baksait long Judas wantaim ol lain bilong em, na ol i ranim ol i go. 17 Orait pait i kamap strong tru na planti soldia bilong tupela lain ami i kisim bagarap na planti i dai. 18 Judas tu i dai na ol lain bilong en i ranawe.

19 Bihain Jonatan wantaim Saimon i kisim bodi bilong Judas, brata bilong tupela, na karim i go. Ol i planim em long matmat bilong ol lain tumbuna bilong ol long taun Modein, na ol i krai long em. 20 Ol Israel i mekim bikpela krai sori inap long planti de, na ol i singaut olsem, 21 “Sori tru, olsem wanem na bikman bilong kisim bek yumi Israel em i dai pinis?”

22 Ol i no bin raitim olgeta arapela stori bilong ol pait na ol bikpela wok na ol arapela samting i bin givim biknem long Judas, long wanem, ol dispela stori i planti tumas.

Jonatan i bosim ol Juda

(Sapta 9.23—12.53)

Jonatan i kisim ples bilong Judas

23 Taim Judas i dai pinis, ol man bilong sakim lo bilong God i kirap gen long olgeta hap bilong Israel. Na ol man nogut i kisim strong gen. 24 Long dispela taim, taim bilong bikpela hangre i kamap, na olgeta manmeri i go bung wantaim ol birua. 25 Na Bakides i kisim ol Juda i no pret long God na em i makim ol bilong bosim kantri. 26 Ol dispela hetman i wok long painim ol pren bilong Judas na ol i bringim ol i go long Bakides bai em i ken semim ol na bagarapim ol. 27 Nau taim nogut i kamap long ol Israel. Long taim bilong ol profet i kam inap nau, kain bikpela hevi olsem i no bin kamap long ol Israel.

28 Nau ol pren bilong Judas i bung wantaim na ol i tokim Jonatan olsem, 29 “Brata bilong yu i dai pinis na nau i no gat narapela man olsem em i stap, inap long mekim save long kain birua olsem Bakides na ol wantok nogut bilong yumi. 30 Olsem na nau mipela i makim yu bilong kisim ples bilong Judas, bai yu stap hetman bilong mipela na lida bilong pait.” 31 Long dispela de Jonatan i kisim ples bilong brata bilong em na em i kamap hetman bilong ol Israel.

Jonatan i bringim ol Israel i go pait

32 Bakides i harim tok long Jonatan i bin kamap hetman bilong ol Israel na em i trai hat long kilim Jonatan. 33 Tasol Jonatan na brata bilong em Saimon, wantaim ol man bilong ol, ol i save pinis long samting Bakides i laik mekim, na ol i ranawe i go long ples nating bilong Tekoa, na ol i wokim kem klostu long hul wara bilong Aspar. 34 Long wanpela de Sabat Bakides i painimaut olsem ol i stap long dispela hap na em wantaim olgeta ami bilong en i go brukim wara Jordan. 35 Jonatan i singautim brata bilong em Jon, em i hetman bilong ol lain kagoboi bilong ami, na Jonatan i salim em i go lukim ol pren bilong em long graun bilong ol Nabatia. Jon i mas askim ol long larim em i putim ol kago bilong em long ples bilong ol. 36 Tasol ol lain Jambri bilong taun Medeba i kamap, na ol i kalabusim Jon na stilim ol kago bilong em na karim i go.

37 Bihain liklik, Jonatan na brata bilong em Saimon i harim tok olsem, “Ol lain Jambri i gat bikpela amamas. Nau tasol wanpela bikpela lain bilong ol i lusim taun Nadabat bilong bringim wanpela meri i laik marit. Dispela meri em i pikinini bilong wanpela bikman bilong ol Kenan.” 38 Orait tupela i tingim i dai bilong Jon, brata bilong tupela, na tupela i go antap long wanpela liklik maunten, na i sanap redi long ples hait. 39 Tupela i lukluk i stap, na tupela i lukim planti man i bung wantaim. Ol i mekim planti nois na ol i karim planti kago. Man i laik marit, wantaim ol pren na ol brata bilong em, ol i wokabaut i kam long rot bilong bungim lain bilong meri. Ol i karim ol samting bilong mekim musik na ol i holim ol samting bilong pait. 40 Jonatan wantaim ol lain bilong en i lusim ples hait na ol i go kirapim pait wantaim ol Jambri. Planti man i dai na ol arapela i ranawe i go long ol maunten. Na ol Juda i karim ol kago bilong ol i go. 41 Olsem na amamas bilong marit i senis na i kamap krai bilong sori. Nek bilong musik i senis na i kamap krai bilong planim man. 42 Long dispela pasin tupela i bekim nogut blut bilong brata. Na bihain tupela i go bek long ples tais klostu long wara Jordan.

43 Taim Bakides i harim tok long dispela samting tupela i bin mekim, em i kirap wantaim bikpela lain ami long de Sabat na i go kamap long arere bilong wara Jordan. 44 Orait Jonatan i tokim ol man bilong em olsem, “Yumi kirap long pait. Wari yumi kisim nau em i narakain olgeta. Nau bai yumi win o yumi dai. 45 Harim gut. Ol birua i stap long fran bilong yumi na wara Jordan i stap long baksait. Long tupela sait i gat tais na bus tasol i stap. I no gat rot bilong i go bek. 46 Olsem na yumi mas singaut strong, bai God i kisim bek yumi long han bilong ol birua.”

47 Pait i kirap na Jonatan i laik hamaim Bakides. Tasol Bakides i abrus na i surik i go bek. 48 Orait Jonatan wantaim ol man bilong en i kalap long wara Jordan na i swim i go long hapsait. Tasol ol birua i no brukim wara na bihainim ol. Nogat. 49 Na long dispela de samting olsem 1,000 man bilong Bakides i dai.

50 Bakides i go bek long Jerusalem na em i strongim sampela taun bilong Judia. Em i wokim ol kem long taun Jeriko na Emeus na Bethoron na Betel na Timnat na Piraton na Tefon. Em i wokim ol banis i go antap moa, na em i wokim ol bikpela dua tu na em i pasim ol long ol ba ain. 51 Na long olgeta taun em i putim ol lain soldia bilong givim hevi long ol Israel. 52 Em i strongim tupela taun Betsur na Geser na strongpela haus long Jerusalem, na long ol dispela taun em i putim planti soldia na ol kago bilong ol. 53 Na em i kisim ol pikinini man bilong ol lida bilong ol Juda na em i kalabusim ol long strongpela haus bilong Jerusalem.

54 Long namba 2 mun bilong yia 153 Alkimus i tok olsem ol i mas rausim namba 2 banis i raunim tempel.+ 9.54 Ol manmeri bilong ol arapela lain inap i go insait long namba wan banis i raunim tempel, tasol ol Israel tasol inap i go insait long namba 2 banis. Sapos ol i rausim dispela namba 2 banis, ol Israel bai i pilim olsem ol lain i no klin long ai bilong God bai i go klostu long haus bilong God, na haus yet bai i kamap doti long ai bilong God. Namba 2 mun bilong ol Juda i save kamap long mun Epril na Me bilong yumi. Long dispela pasin em i laik bagarapim wok ol profet i bin mekim bipo. 55 Tasol long taim ol i statim dispela wok, Alkimus i painim bikpela sik, na dispela sik i stopim wok bilong em. Maus bilong en i pas na han lek bilong en i dai. Em i no inap mekim wanpela tok o stretim ol samting bilong haus bilong em. 56 Na Alkimus i dai wantaim bikpela pen. 57 Taim Bakides i kisim tok long Alkimus i dai pinis, em i go bek long king na ol Juda i sindaun isi inap long tupela yia.

58 Orait ol man bilong sakim lo bilong God ol i bung wantaim, na ol i tok olsem, “Lukim. Jonatan wantaim ol manmeri bilong em ol i sindaun isi na i no gat trabel. Yumi mas bringim Bakides i kam bek, na em i ken kalabusim ol long wanpela nait tasol.” 59 Na ol i go lukim Bakides 60 na em i kam wantaim bikpela lain ami. Em i salim ol pas hait i go long olgeta pren bilong en i stap long distrik Judia, bai ol i kalabusim Jonatan wantaim ol lain bilong em. Tasol ol i no inap, long wanem, Jonatan i painimaut pinis tingting bilong ol. 61 Na lain bilong Jonatan i kalabusim 50 hetman i bin mekim dispela wok nogut na ol i kilim ol i dai. 62 Orait Jonatan na Saimon wantaim ol lain bilong ol, ol i lusim ples na i go long Betbasi, em wanpela taun i stap long ples nating. Ol i kirapim gen hap bilong dispela taun i bin bagarap pinis, na ol i strongim olgeta. 63 Taim Bakides i harim tok long samting tupela i mekim, em i bungim olgeta soldia bilong em na em i singautim ol man bilong Judia. 64 Na bihain em yet i kam na em i wokim kem bilong bringim pait i go long Betbasi. Em i sanapim ol masin bilong pait, na ol i pait i go inap long planti de. 65 Jonatan i larim brata bilong em Saimon i stap long taun. Na em yet i lusim ples na i go long bus wantaim liklik lain soldia bilong em. 66 Em i bagarapim Odomera wantaim lain bilong em, na em i pinisim tu ol lain bilong Fasiron i stap long kem bilong ol. Na Jonatan wantaim ol ami bilong en i stat long pait long lain bilong Bakides. 67 Long dispela taim Saimon wantaim ol lain bilong en i lusim taun na ol i kukim ol masin bilong pait. 68 Ol i pait long Bakides na krungutim na winim ami bilong em. Bakides i les tru nau, long wanem, olgeta tingting na wok bilong en i popaia stret. 69 Em i kros tru long ol man nogut bilong Juda i bin singautim em long kam insait long kantri bilong ol. Na em i kilim planti bilong ol. Bihain em i pasim tingting long i go bek long kantri bilong em yet.

70 Taim Jonatan i harim olsem Bakides i laik i go bek long ples bilong em, em i salim sampela man i go bilong stretim tok bilong sekan na bilong kisim bek ol Juda i stap kalabus. 71 Bakides i orait long dispela tingting na em i bihainim laik bilong Jonatan. Em i tok tru antap long Jonatan bai em i no inap givim hevi long em inap long taim em i dai. 72 Olsem na em i salim bek ol kalabusman em i bin kisim long Judia. Em i go olgeta long ples bilong em na em i no kam bek moa. 73 Long dispela pasin ol bikpela pait i pinis long Israel. Jonatan i go sindaun long taun Mikmas. Na em i stat long bosim ol manmeri na pinisim ol man i sakim lo bilong God.

10

Aleksander Epifanes i makim Jonatan bilong i stap hetpris

1 Long yia 160 Aleksander Epifanes, pikinini bilong Antiokus, i kam long taun Tolemes na em i kisim dispela taun. Ol pipel i welkamim em, na em i bosim gavman bilong dispela taun. 2 Taim King Demitrius i harim tok long dispela samting, em i bungim wanpela bikpela lain ami bilong pait long Aleksander. 3 Na Demitrius i ting long salim wanpela gutpela pas i go long Jonatan bilong grisim em. 4 Em i gat tingting olsem, “Mi mas sekan hariap wantaim Jonatan. Nogut em i sekan wantaim Aleksander pastaim, na tupela wantaim i pait long mi. 5 Mi save, Jonatan i tingim yet ol rong mipela i bin mekim long em na long ol brata na ol pipel bilong em.” 6 Olsem na Demitrius i orait bai Jonatan i ken kirapim wanpela lain ami, na kisim ol samting bilong pait, na em i tok olsem Jonatan i ken i stap poroman bilong em. Em i tok olsem ol i mas lusim ol man i stap kalabus long strongpela haus bilong Jerusalem, na ol i ken go bek long Jonatan. 7 Jonatan i kam long Jerusalem na em i ritim dispela pas long ai bilong ol manmeri na ol soldia i was long strongpela haus. 8 Taim ol i harim olsem king i bin givim pawa long Jonatan bilong kirapim wanpela lain ami, ol i kirap nogut. 9 Na ol wasman bilong strongpela haus i givim ol kalabusman long Jonatan, na em i larim ol i go bek long papamama bilong ol.

10 Orait Jonatan i sindaun long Jerusalem na em i kirapim wok bilong stretim taun. 11 Em i givim tok long ol wokman i mas kisim ol ston i gat stretpela kona na wokim banis bilong taun na strongim banis i raunim maunten Saion. Na ol i mekim olsem em i tok. 12 Ol man bilong ol arapela lain i bin i stap long ol strongpela kem Bakides i bin wokim, ol i ranawe i go. 13 Olgeta i lusim ples na i go bek long kantri bilong ol yet. 14 Sampela man i bin sakim ol tok bilong lo, ol i stap yet long taun Betsur. Em i ples hait bilong ol.

15 Orait King Aleksander i harim tok long ol promis Demitrius i bin mekim long Jonatan. Em i kisim ripot long ol pait Jonatan wantaim ol brata bilong en i bin kirapim, na long ol bikpela wok ol i bin mekim, na long ol hevi ol i bin karim. 16 Na em i tingting olsem, “Ating i no gat narapela strongpela man kain olsem Jonatan. Mobeta em i mas i stap pren na poroman bilong mipela.” 17 Na em i salim pas i go long Jonatan i gat tok olsem, 18 “King Aleksander i givim gude long brata bilong em Jonatan. 19 Mipela i harim pinis olsem, yu strongpela man tru bilong pait, olsem na yu inap i stap pren bilong mipela. 20 Olsem na nau mipela i makim yu bilong i stap hetpris bilong ol lain manmeri bilong yu. Mipela i kolim yu ‘Pren Bilong King.’ Yu mas i stap poroman na pren bilong mipela.” Na Aleksander i kisim wanpela retpela klos na wanpela hat bilong king ol i wokim long gol, na salim i go long Jonatan. 21 Long Ol Bikpela De Bilong I Stap Long Haus Win, long mun namba 7,+ 10.21 Namba 7 mun bilong ol Juda em i save kamap long mun Septemba na Oktoba bilong yumi. Jonatan i putim klos bilong hetpris. Na em i bungim planti soldia na em i givim planti samting bilong pait long ol.

Jonatan i helpim Aleksander Epifanes

22 Taim Demitrius i harim tok long Jonatan i kamap hetpris, em i bel nogut na em i tok olsem, 23 “Bilong wanem na mipela i larim Aleksander i go pas long mipela? Em i kamap pren pinis wantaim ol Juda na ol i poromanim em. 24 Mi tu bai mi raitim wanpela pas i swit moa na bai mi kisim helpim bilong ol tu. Na bai mi givim namba na presen tu long ol.” 25 Na em i raitim pas olsem, “King Demitrius i givim gude long ol manmeri bilong Judia. 26 Mipela i amamas long harim olsem yupela i bin holim promis bilong yupela, na yupela i stap pren wantaim mipela, na yupela i no bin poroman wantaim ol birua bilong mipela. 27 Sapos yupela i stap gutpela pren bilong mipela, bai mipela i mekim gut long yupela. 28 Bai mipela i katim planti takis bilong yupela na givim ol arapela presen tu long yupela. 29 Nau mi tokaut long yupela ol Juda olsem, yupela i no mas baim sampela kain takis, em takis bilong baim sol na takis bilong king stret. 30 Na - 10.30 1 Mkb 11.34 bipo yupela i save givim namba 3 hap bilong ol wit na hap bilong ol prut bilong diwai. Tasol stat long nau yupela i no mas givim moa. Stat long nau na i go inap oltaim mi no ken kisim ol dispela kain takis long graun bilong Judia na long ol tripela nupela distrik ol i bin rausim long distrik Samaria na Galili na skruim long Judia. 31 Mi makim Jerusalem wantaim ol hap ples nabaut long en olsem ples holi, na em i fri long olgeta kain takis. 32 Mi yet mi laik lusim wok bilong bosim strongpela haus bilong Jerusalem, na mi laik putim dispela wok long han bilong hetpris. Em yet i ken makim ol soldia bilong lukautim dispela haus.

33 “Mi pinisim kalabus bilong ol soldia bilong Judia i stap long olgeta hap bilong kantri bilong mi. Yupela i no mas baim ol bek. Ol bai i go fri nating. Na tu, bai i no gat takis moa long ol bulmakau na ol sipsip na ol arapela samting bilong ol dispela kalabusman. 34 Long ol de Sabat na long ol bikpela de bilong nupela mun na long ol arapela bikpela de bilong lotu, i tambu long ol man long olgeta hap bilong kantri bilong mi i no ken kisim takis long ol man bilong Juda. Na tu i tambu long kisim takis long tripela de bipo na tripela de bihain long ol bikpela de bilong lotu. 35 Long ol dispela de ol man i no ken tru singaut long pe o mekim yupela i wari long wanpela samting.

36 “Inap long 30,000 man bilong lain Juda i ken joinim ami bilong king. Na ol i mas kisim wankain pe olsem ol arapela soldia. 37 Sampela i ken i stap long ol strongpela kem bilong king, na sampela i ken kisim ol bikpela wok insait long gavman. Ol i ken bihainim ol pasin tumbuna bilong ol, olsem king i bin tok orait long ol Juda bipo.

38 “Tripela distrik bilong Samaria ol i bin bungim wantaim Judia, nau bai i kamap hap tru bilong Judia. Olsem na bai i gat wanpela gavman tasol, na bai ol i stap long han bilong hetpris stret. 39 Mi givim takismani ol i save kisim long taun Tolemes na ol graun bilong en olsem presen bilong mekim wok bilong ples holi long Jerusalem. 40 Na mi promis long givim 15,000 mani silva long olgeta yia, na dispela mani bai i kam long haus mani bilong king. 41 Inap long sampela yia gavman i bin pasim mani em i bin makim bilong helpim wok bilong haus holi, tasol nau mi laik bekim ol dispela mani. Na stat long nau, pe bai i kamap stret long olgeta yia.

42 “Na tu mipela i no moa laik pulim 5,000 mani silva olsem takis bilong ol wok lotu long olgeta yia. Dispela mani i ken i stap, long wanem, em i bilong baim ol pris i wok long Tempel. 43 Wanem man long kantri bilong mi i gat dinau long king o long narapela man, na em i ranawe i go hait long tempel o long graun bilong tempel, orait dispela man i no ken i stap kalabus. Na ol i no ken rausim olgeta samting bilong em.

44 “Mani bilong kirapim bek na stretim ol banis bilong tempel i mas i kam long king yet. 45 Olsem tu king yet i mas baim ol wok bilong kirapim na strongim ol banis i raunim taun Jerusalem, na ol arapela taun bilong Judia.”

Jonatan i givim baksait long Demitrius

46 Jonatan wantaim ol manmeri i no laik bilipim olgeta tok ol i harim pinis, long wanem, ol i tingim yet ol bikpela rong Demitrius i bin mekim long ol bipo, na ol bikpela hevi em i bin putim long ol. 47 Ol i laik holim tasol kontrak ol i bin mekim wantaim Aleksander, long wanem, em i bin sekan wantaim ol pastaim. Na ol i stap pren wantaim em i go inap long taim em i dai.

48 Orait King Aleksander i bungim bikpela lain ami na em i putim kem stret long ai bilong Demitrius. 49 Tupela king i bung bilong pait na ol ami bilong Demitrius i ranawe. Aleksander i ranim ol na i winim ol. 50 Ol i pait strong inap long san i go daun, na Demitrius i dai long dispela de.

Aleksander i maritim Kleopatra

51 Bihain Aleksander i salim sampela man bilong bringim tok i go long Tolemi, king bilong Isip. King Aleksander i tok olsem, 52 “Mi kam bek pinis long kantri bilong mi. Na nau mi sindaun long sia king bilong ol tumbuna bilong mi. Mi bin stretim gavman bilong mi na nau mi bosim kantri. 53 Mi bin brukim strong bilong Demitrius wantaim ol ami bilong em, na nau mi bosim kantri bilong em tu. 54 Nau mi laik pasim kontrak wantaim yu. Yu ken orait long mi maritim pikinini meri bilong yu. Na bai mi givim presen inap long namba bilong yutupela.” 55 King Tolemi i bekim tok olsem, “Mipela i amamas long de yu bin i kam bek long kantri bilong yu, na yu kamap king olsem ol tumbuna bilong yu. 56 Mi orait long askim bilong yu, na yu ken maritim pikinini meri bilong mi. Tasol yu mas kam bungim mi long taun Tolemes, na bai mi ken save gut long yu, na yu ken save gut long mi.” 57 Olsem na long yia 162 Tolemi wantaim pikinini meri bilong em Kleopatra i lusim Isip na tupela i kam long taun Tolemes. 58 King Aleksander i bungim tupela, na Tolemi i givim Kleopatra long em long marit. Tupela i marit long taun Tolemes wantaim planti naispela bilas olsem ol king i save laikim.

Aleksander i makim Jonatan olsem namba wan ofisa bilong ami

59 Aleksander i raitim wanpela pas long Jonatan na i askim em long kam lukim em. 60 Olsem na Jonatan i putim planti bilas na i go long taun Tolemes na em i bungim tupela king. Em i presen long tupela long silva na gol. Em i givim sampela presen tu long ol ofisa bilong tupela king. Na ol manmeri i tok amamas long Jonatan. 61 Tasol long dispela taim tu sampela ol Israel nogut i laik mekim trabel na ol i sutim tok nating long Jonatan. Tasol King Aleksander i no putim yau long dispela tok. 62 King i tok olsem Jonatan i mas pasim retpela klos bilong king. 63 Na tu, king i mekim em i sindaun long tebol long han sut bilong em, na em i tokim ol ofisa bilong em olsem, “Yupela kisim Jonatan i go namel long taun. Na yupela toksave long ol manmeri olsem ol i no ken tru kotim em long wanpela samting. Na i no gat wanpela i ken givim wari long em.” 64 Taim ol man bilong sutim tok i harim dispela toksave na ol i lukim biknem king i givim long Jonatan, na ol i lukim retpela klos bilong em, ol i ranawe i go. 65 Olsem tasol king i givim biknem long em, na i makim em olsem “Namba Wan Pren Bilong King,” na i putim em i stap namba wan ofisa bilong ami na namba wan bilong provins. 66 Amamas i pulap long bel bilong Jonatan na em i stap bel isi tru na em i go bek long Jerusalem.

Jonatan i win long Apolonius

67 Long yia 165 Demitrius namba 2, em pikinini bilong Demitrius namba wan, em i lusim ailan Krit na i go long kantri Siria, em as ples bilong ol tumbuna bilong em. 68 King Aleksander i harim tok long Demitrius i kam bek, na em i bel hevi na em i go bek long Antiok, em biktaun bilong Siria. 69 Demitrius i makim Apolonius olsem namba wan gavman bilong provins Koelesiria. Apolonius i kirapim strongpela lain ami na em i go wokim kem klostu long taun Japne. Na em i salim dispela tok i go long hetpris Jonatan, 70 “Yu wanpela tasol yu wok long pait long mi. Olsem na yu rabisim mi long ai bilong ol manmeri. Bilong wanem yu mekim olsem? 71 Sapos yu bilip tru long strong bilong ol ami bilong yu, orait yu lusim ples maunten na yu kam daun bungim mi long pait hia long ples stret. Na bai mitupela i ken traim strong bilong yumi. Na tingim gut. Ol ami bilong ol taun ol i sanap wantaim mi. 72 Yu wet, bai yu painimaut mi husat, na husat i sambai wantaim mi. Yu no inap long mi, long wanem, tupela taim ol papa bilong yu i bin lus na ranawe long pait long kantri bilong ol yet. 73 Yu ting bai yu winim mi olsem wanem? Mi gat ol soldia i save sindaun long ol hos na traipela lain ami na long dispela stretpela ples i no gat wanpela liklik ston yu ken hait long en, na i no gat wanpela rot bilong ranawe.”

74 Jonatan i harim dispela tok bilong Apolonius na em i kros nogut tru. Em i kisim 10,000 nambawan soldia na em i lusim Jerusalem. Na brata bilong em, Saimon, em tu i bringim ol soldia i kam. Na tupela lain i wokim kem ausait long taun Jopa. 75 Tasol ol man bilong taun ol i pasim ol dua bilong taun, long wanem, wanpela lain soldia bilong Apolonius i stap insait long Jopa. 76 Tasol maski, Jonatan i kirapim pait long Jopa. Na ol man bilong taun i pret na ol i opim ol dua na Jonatan i kisim taun. 77 Taim Apolonius i harim tok long Jonatan i kisim Jopa pinis, em i bungim 3,000 soldia i save sindaun long ol hos wantaim bikpela lain ami na em i giaman olsem em i laik ranawe long taun Asdot. Em i laik yusim bikpela lain soldia i sindaun long ol hos, olsem na em i kirap i go long ples i stret. 78 Jonatan i bihainim em i go inap long Asdot na long dispela hap tupela ami i kirapim pait. 79 Tasol Apolonius i bin putim 1,000 soldia i sindaun long ol hos i hait i stap long baksait bilong Jonatan. 80 Na Jonatan i painimaut trik bilong Apolonius. Long wanem, tupela lain ami bilong Apolonius i banisim ol ami bilong em, na stat long moningtaim i go inap long apinun tru, ol i sutim ol spia na ol i kam pundaun long ol soldia bilong Jonatan. 81 Tasol ol soldia bilong Jonatan i harim tok bilong em na ol i sanap strong. Na ol hos bilong ol birua i tait, na strong bilong ol i pinis.

82 Orait Saimon i kamap wantaim ol ami bilong em. Em i kirapim pait na i wilwilim tru ol soldia bilong Apolonius. Ol lain i bruk bruk nabaut na i ranawe i go. 83 Ol soldia i sindaun long ol hos ol i longlong nabaut long ples pait. Ol i ranawe i go inap long Asdot, na ol i hait i stap long haus lotu bilong Dagon, em giaman god bilong ol. 84 Tasol Jonatan i kukim taun Asdot na ol liklik taun nabaut. Na em i mumutim ol gutpela samting bilong ol. Na em i kukim tu haus lotu bilong Dagon wantaim ol man i bin i go hait insait long en. 85 Namba bilong ol man i dai long bainat wantaim ol man i dai long paia i go inap long 8,000. 86 Bihain Jonatan i lusim dispela ples na i go mekim kem long taun Askelon. Ol man bilong dispela taun i kam ausait na ol i bungim em long rot. Ol i givim biknem tru long em. 87 Na bihain Jonatan wantaim ol lain bilong en i go bek long Jerusalem na ol i karim ol gutpela samting bilong ol birua i go wantaim.

88 King Aleksander i harim ol stori bilong ol pait na em i givim biknem moa long Jonatan. 89 Em i salim wanpela hat ol i bin wokim long gol i go long em. Ol i save givim dispela kain bilas long ol “Wanblut Bilong King” tasol. Em i givim tu taun Ekron wantaim ol hap graun i stap klostu long en, bai em i stap olsem taun bilong Jonatan stret.

11

Aleksander Epifanes i lus long pait

1 Long dispela taim King Tolemi namba 6 bilong Isip i bungim bikpela lain ami moa. Namba bilong ol soldia i winim wesan bilong nambis. Na em i gat planti sip tu. Em i laik trikim Aleksander na kisim kantri bilong em na bungim wantaim kantri bilong em yet. 2 Em i go long Siria na em i grisim ol pipel long switpela tok. Ol pipel bilong ol biktaun i opim dua bilong ol taun na ol i kam ausait bilong bungim em long rot. King Aleksander yet i bin tokim ol olsem, ol i mas welkamim Tolemi, long wanem, Tolemi em i papa bilong meri bilong em. 3 Tasol long olgeta wan wan taun em i go long en, Tolemi i putim wanpela lain ami i stap. 4 Taim em i kamap klostu long taun Asdot, ol i soim em haus lotu bilong giaman god Dagon i paia pinis. Asdot wantaim ol liklik ples nabaut i bagarap olgeta. Ol bodi bilong ol man i dai long pait i slip nabaut yet. Na ol bodi bilong ol man Jonatan i bin kukim long paia, ol i hip i stap long arere bilong rot Tolemi i laik wokabaut long en. 5 Ol pipel i tokim King Tolemi long ol samting Jonatan i bin mekim. Ol i laik putim hevi long Jonatan. Tasol king i no autim wanpela tok. 6 Jonatan i go bungim king long taun Jopa na i givim bikpela welkam long em. Tupela i sekan na i amamas wantaim, na i slip long dispela taun. 7 Jonatan i go wantaim king inap long wara Eluterus. Na bihain em i go bek long Jerusalem. 8 Olsem na King Tolemi i kamap bos bilong olgeta bikpela taun bilong nambis i go inap long taun Selusia. Na long dispela pasin em i trikim Aleksander.

9 King Tolemi i salim tok i go long King Demitrius olsem, “Kaman, yumi mekim wanpela kontrak. Pikinini meri bilong mi i marit long Aleksander. Tasol bai mi kisim em bek, na yu ken maritim em. Na yu ken bosim kantri bilong papa bilong yu. 10 Mi sori mi bin givim pikinini meri bilong mi long Aleksander, long wanem, Aleksander i bin traim long kilim mi.” 11 Em i putim dispela hevi long Aleksander, long wanem, em i mangalim kantri bilong em. 12 Olsem na em i kisim bek pikinini meri bilong em na i givim long Demitrius, na em i pinisim olgeta kontrak em i bin mekim wantaim Aleksander. Tupela i kamap birua long ai bilong ol pipel. 13 Bihain Tolemi i go long taun Antiok na em i kamap king bilong Siria. Olsem na em i kamap king bilong tupela kantri wantaim, em Isip na Siria.

14 Long dispela taim King Aleksander i go i stap long distrik Silisia, long wanem, ol pipel long dispela hap i bin sakim tok bilong gavman bilong em. 15 Aleksander i harim tok long ol samting Tolemi i bin mekim na em i go kirapim pait long em. Tasol Tolemi i kamap wantaim bikpela lain ami, na em i bungim Aleksander long rot, na i ranim em. 16 Aleksander i ranawe i go hait long kantri Arebia, na nem bilong King Tolemi i kamap bikpela moa. 17 Na wanpela man bilong Arebia, nem bilong em Sapdiel, i katim het bilong Aleksander na i salim em i go long Tolemi. 18 Tasol tripela de bihain, King Tolemi tu i dai. Na ol pipel bilong ol taun i kirap na i kilim ol soldia bilong Tolemi i stap long ol strongpela kem nabaut. 19 Olsem na Demitrius namba 2 i kamap king long yia 167.

Jonatan i kamap pren bilong Demitrius namba 2

20 Long dispela taim Jonatan i bungim ol man bilong Judia na em i wokim planti masin bilong pait bilong bagarapim strongpela haus bilong Jerusalem. 21 Tasol sampela Juda nogut, em ol lain i no laikim ol manmeri bilong ol yet, ol i go tokim king olsem, “Jonatan i banisim pinis strongpela haus bilong Jerusalem.” 22 King Demitrius i harim dispela tok, na em i kros na wantu em i kirap na i go long taun Tolemes. Em i raitim pas i go long Jonatan na i tokim em long em i mas pinisim pait, na Jonatan i mas i kam kwiktaim long kibung wantaim em.

23 Jonatan i ritim dispela pas, tasol em i no pinisim pait. Em i makim sampela bikman na sampela pris bilong i go wantaim em bilong lukim king. Em i no pret long kisim trabel. 24 Na em i karim sampela silva na gol na klos na planti arapela presen i go long taun Tolemes. Na king i amamas long lukim em. 25 Sampela wantok nogut i sutim tok nating long Jonatan, 26 tasol king yet i mekim gut long em olsem ol king bipo i bin mekim. Em i givim namba long Jonatan long ai bilong olgeta pren bilong em. 27 Em i strongim em long wok bilong hetpris na em i givim biknem long em, na em i makim em gen olsem “Namba Wan Pren Bilong King.”

28 Na Jonatan i askim king long pinisim takis bilong Judia na bilong tripela distrik bilong Samaria, na em yet i promis long givim 10,000 kilogram silva long king.

Pas bilong Demitrius

29 King i orait long ol dispela samting na em i raitim wanpela pas long Jonatan i gat tok olsem, 30 “King Demitrius i givim gude long brata+ 11.30 Jonatan em i no brata tru bilong king, na Lastenes em i no kandere bilong em. King i laik givim biknem long dispela tupela man, na em i bihainim dispela pasin bilong tok tasol. bilong em Jonatan na long olgeta manmeri bilong Judia. 31 Mipela i bin raitim wanpela pas i go long Lastenes, kandere bilong mipela, na mipela i tokim em long yu. Dispela pas i olsem,

32 “‘King Demitrius i tok gude long Lastenes, kandere bilong em. 33 Mipela i bin pasim tok long mekim gut long ol manmeri bilong Judia. Ol i pren bilong mipela na ol i holim kontrak wantaim mipela. 34 Mipela - 11.34 1 Mkb 10.30 i orait long ol i bosim ol graun bilong Judia na bilong tripela distrik Efraim na Lida na Arimatea. Ol dispela graun mipela i bin rausim long Samaria na givim long Judia. Mipela i laik helpim ol manmeri i save go lotu long Jerusalem. Olsem na takis bilong ol kaikai bilong gaden na ol prut bilong ol diwai i no ken i go moa long king. Ol dispela mani i mas i go bilong helpim tempel tasol. 35 Na mipela i laik lusim tu ol arapela takis ol i save baim long mipela, em takis bilong wanpela bilong olgeta 10-pela samting na takis bilong baim sol na takis bilong king stret. 36 I no gat wanpela hap tok bilong dispela pas i ken senis long taim bihain.

37 “‘Olsem na yu mas wokim wanpela pas i wankain stret long dispela, na givim long Jonatan, bai em i ken hangamapim long ples klia long maunten holi.’”

Jonatan i helpim Demitrius namba 2

38 King Demitrius i lukim ol manmeri i sindaun isi aninit long gavman bilong em. Na tu em i no gat birua moa. Olsem na em i pinisim wok ami bilong em na em i salim olgeta soldia i go bek long ples bilong ol. Tasol dispela lain soldia i kam long ol ailan, em i larim ol i stap. Ol arapela soldia i bin wok gut wantaim papa bilong em bipo, ol i bel nogut long Demitrius, long wanem, nau ol no gat wok. 39 Long dispela taim wanpela man i stap, nem bilong em Trifo. Bipo em i bin i stap gutpela poroman bilong Aleksander. Em i lukim olgeta soldia i kros long Demitrius, olsem na em i go long wanpela man bilong kantri Arebia, nem bilong em Imalkue. Dispela man i olsem waspapa bilong Antiokus, yangpela pikinini bilong Aleksander. 40 Trifo i wok strong long askim Imalkue long putim Antiokus long han bilong em bai Antiokus i ken kamap king na kisim ples bilong Aleksander, papa bilong em. Trifo i tokim Imalkue tu long ol lo bilong Demitrius, na long ol soldia i no laikim Demitrius olgeta.

41 Jonatan i salim tok i go long King Demitrius long em i mas kisim bek ol soldia bilong en i stap long strongpela haus bilong Jerusalem na long ol arapela strongpela kem long Judia. Long wanem, oltaim ol i save skrap long pait long ol Israel. 42 Demitrius i bekim tok bilong Jonatan olsem, “Mi orait long ol askim bilong yu. Na tu, bai mi painim rot bilong litimapim nem bilong yu na bilong kantri bilong yu wantaim. 43 Tasol i gutpela sapos yu ken salim ol soldia bilong yu tu i kam helpim mi. Long wanem, olgeta soldia bilong mi i bin sakim tok bilong mi.”

44 Olsem na Jonatan i salim 3,000 soldia i save gut long pait i go long taun Antiok. Na taim king i lukim ol i kamap, em i amamas tru. 45 Long wanem, nau tasol 120,000 manmeri nating bilong dispela taun i bin bung wantaim na ol i laik kilim king. 46 Tasol king i ranawe na i go long haus bilong em. Na ol manmeri bilong taun i go long ol bikrot bilong kirapim pait. 47 King i singautim ol soldia bilong Judia, na wantu ol i kam helpim em. Ol i go nabaut long olgeta hap bilong biktaun. Na long dispela de yet ol i kilim i dai samting olsem 100,000 pipel. 48 Ol soldia i was gut long king, tasol ol i kukim biktaun na stilim planti samting. 49 Taim ol manmeri i lukim ol Juda i bosim biktaun olgeta, ol i guria. Na ol i singaut long king long marimari long ol. Ol i tokim em olsem, 50 “Pinisim kros bilong yu, na stopim ol Juda long ol i no ken pait moa. Na yumi sekan.” 51 Na ol man bilong taun i tromoim ol samting bilong pait, na pait i pinis. Ol Juda i kisim biknem long ai bilong king na bilong ol pipel bilong kantri bilong en. Na ol i go bek long Jerusalem wantaim planti gutpela samting ol i bin kisim long pait. 52 King Demitrius i bosim gut kantri bilong em, na ol manmeri bilong kantri i malolo liklik. 53 Tasol bihain king i brukim ol promis bilong em. Na em i no moa poroman wantaim Jonatan. Nogat. Em i no bekim ol gutpela wok bilong em, na em i wok tasol long givim hevi long Jonatan.

Jonatan i helpim Antiokus namba 6

54 Sampela taim bihain, Trifo i kam bek wantaim yangpela manki Antiokus, na em i putim hat king long em. 55 Ol soldia Demitrius i bin salim i go bek long ples, nau ol i bung wantaim Antiokus. Ol i pait long Demitrius, na ol i winim em, na em i ranawe. 56 Na Trifo i kisim ol elefan na em i kamap hetman bilong taun Antiok. 57 Nau yangpela Antiokus i raitim wanpela pas i go long Jonatan. Na em i tok olsem, “Mi orait long yu ken i stap hetpris na mi makim yu bilong bosim ol 4-pela distrik na mi kolim yu ‘Pren Bilong King.’” 58 Em i salim ol plet gol long em, na em i tok long Jonatan i ken putim retpela klos bilong king na em i ken pasim let ol i wokim long dispela gol i save makim ol “Wanblut Bilong King.” 59 Na brata bilong em, Saimon, i kamap namba wan gavman bilong ol taun bilong nambis, stat long distrik Fonisia na i go inap long mak bilong Isip.

60 Jonatan wantaim ol ami bilong en i wokabaut i go long provins i stap long hapsait bilong wara Yufretis na em i go long ol taun bilong dispela provins, na olgeta ami bilong Siria i bung wantaim em na ol i kamap poroman. Em i go long taun Askelon na ol pipel bilong taun i kam ausait na bungim em long rot na welkamim em. 61 Tasol taim em i kamap long taun Gasa, ol man i pasim dua bilong taun. Olsem na em i kirapim pait long ol, na em i kukim ol ples i stap klostu long en na i stilim ol gutpela samting. 62 Orait ol pipel bilong Gasa i askim Jonatan long pinisim kros bilong em. Olsem na em i sekan wantaim ol. Tasol em i kisim ol pikinini man bilong ol hetman na i salim ol i go kalabus long Jerusalem. Na bihain em i wokabaut i go inap long taun Damaskus.

63 Jonatan i harim olsem ol ofisa bilong Demitrius wantaim bikpela lain ami i bin kam long taun Kades long Galili, na ol i tingting long pasim rot bilong em. 64 Olsem na em i lusim brata bilong em, Saimon, long Judia na em i go bungim ol long pait. 65 Saimon i kirapim pait long hap bilong taun Betsur na em i pait longpela taim. 66 Tasol ol i askim em long sekan, na Saimon i orait. Em i rausim ol pipel long taun, na i kisim dispela ples na i putim wanpela lain ami long was long en.

67 Jonatan wantaim ol ami bilong en i wokim kem long raunwara Genesaret. Na long tulait ol i wokabaut i go long stretpela graun bilong taun Hasor. 68 Wanpela lain ami bilong ol birua i kam bungim em long dispela ples, tasol Jonatan i no save ol i bin haitim narapela lain ami bilong ol long ples maunten. 69 Na taim ol man i hait long ol maunten i kirap tu na joinim pait, 70 ol soldia bilong Jonatan i ranawe. I gat tupela ofisa tasol i stap yet wantaim Jonatan, em Matatias, pikinini bilong Apsalom, na Judas, pikinini bilong Kalpi. 71 Orait Jonatan i sem nogut tru na i brukim klos bilong em, na em i putim das bilong graun long het bilong em, na em i prea. 72 Na em i go bek na pait long ol birua na em i winim ol, na ol i ranawe. 73 Ol soldia bilong Jonatan, pastaim ol i bin ranawe, ol i lukim dispela na ol i kam bek na joinim em gen. Ol i ranim ol birua inap long Kades, em kem bilong ol, na ol Juda yet i kisim dispela kem. 74 Samting olsem 3,000 birua i dai long dispela de. Na Jonatan i kirap na i go bek long Jerusalem.

12

Ol Juda i poroman wantaim ol Rom na ol Sparta

1 Taim Jonatan i lukim olgeta wok bilong en i kamap gut, em i makim sampela mausman bilong en i go long biktaun Rom. Ol i mas kirapim gen na strongim kontrak ol Juda i bin mekim wantaim ol Rom. 2 Na tu, em i salim ol pas i gat wankain tok i go long taun Sparta na long ol arapela strongpela taun. 3 Ol mausman i go kamap long Rom na ol i go insait long haus palamen. Ol i tok olsem, “Jonatan, hetpris bilong mipela, na ol manmeri bilong Judia, ol i bin salim mipela i kam bilong kirapim gen na strongim ol kontrak mipela i bin mekim wantaim yupela.” 4 Ol hetman bilong Rom i givim sampela pas long han bilong ol. Ol i mas soim ol dispela pas long ol hetman bilong ol arapela kantri bai ol i ken lukautim ol gut long rot taim ol i go bek long Judia.

5 Dispela pas Jonatan i raitim i go long ol Sparta, em i tok olsem, 6 “Hetpris Jonatan na ol lida bilong gavman, na ol pris na olgeta manmeri bilong Judia i givim gude long ol brata bilong ol long Sparta. 7 Pastaim Arius, king bilong yupela, i bin raitim wanpela pas i kam long Onias, hetpris bilong mipela. Em i tok, yumi olgeta i brata wantaim. Mipela i bin raitim dispela pas bilong Arius gen na mipela i salim i go long yupela wantaim dispela pas nau mipela i raitim, bai yupela i ken lukim. 8 Onias i bin welkamim mausman bilong yupela na em i kisim pas long han bilong em. Dispela pas i tok klia long yumi stap poroman na pren. 9 Tru, sapos yumi no gat wanpela kontrak, mipela bai i no inap sot long wanpela samting, long wanem, mipela i save kisim strong long ol Buk bilong God bilong mipela. 10 Tasol mipela i laik kirapim gen kontrak bilong i stap pren na poroman wantaim yupela. Long wanem, mipela i no laik lusim yupela. Tasol inap planti yia pinis, mipela i no bin kisim wanpela pas i kam long han bilong yupela. Nogat.

11 “Mipela i save tingim yupela oltaim long ol bikpela de bilong lotu na long ol arapela bikpela de bilong mipela, na long taim mipela i mekim ofa, na long taim mipela i prea. Long wanem, em i gutpela pasin long tingim ol brata. 12 Na mipela i amamas long yupela i gat biknem. 13 Tasol mipela yet, mipela i bin painim planti trabel na mipela i bin pait planti taim. Long wanem, ol king nabaut i bin putim planti hevi long mipela. 14 Long taim bilong pait mipela i no laik givim hevi long yupela na long ol arapela pren na poroman. 15 Long wanem, God i save sambai long mipela na helpim mipela. Olsem na ol birua bilong mipela i lus pinis, na mipela i stap gut.

16 “Long dispela as, mipela i bin makim Numenius, pikinini bilong Antiokus, na Antipater, pikinini bilong Jeson, na mipela i bin salim tupela i go long Rom bilong kirapim gen na strongim kontrak mipela i bin mekim bilong pren na poroman wantaim ol. 17 Na mipela i tokim tupela long i go givim gude long yupela tu na long givim dispela pas long yupela, em dispela pas i gat tok bilong strongim kontrak. 18 Nau plis, mipela i laik bai yupela i bekim dispela pas bilong mipela.”

19 Dispela em pas ol Sparta i bin salim i kam long Onias bipo, 20 “Arius, king bilong Sparta, i givim gude long hetpris Onias. 21 I gat wanpela tok ol i bin raitim i stap, na dispela tok i olsem. Ol Sparta na ol Juda ol i brata, long wanem, tupela wantaim i bilong lain bilong Abraham. 22 Nau mipela i painimaut dispela pinis, olsem na mipela i laik save, sindaun bilong yupela i orait, o nogat? 23 Sapos yupela i raitim pas i kam long mipela, orait mipela bai i bekim tok bilong yupela, na tok olsem mipela i laik givim ol bulmakau na graun samting i go long yupela, sapos yupela tu i laik mekim olsem long mipela. Mipela i bin tokim ol mausman bilong mipela long givim ripot long yupela long olgeta dispela samting.”

Jonatan tupela Saimon i kirapim ol pait

24 Orait Jonatan i harim tok long ol namba wan ofisa bilong ami bilong Demitrius i kam bek pinis, na ol i bungim bikpela lain ami tru, i winim ol lain bilong bipo, na ol i ting long kirapim pait. 25 Olsem na em i lusim Jerusalem na i go bungim ol birua long hap bilong taun Hamat, long wanem, Jonatan i no laik bai ol i kam insait long kantri bilong em. 26 Em i salim ol man i go bilong lukstil long kem bilong ol, na taim ol i kam bek, ol i ripot olsem, ol birua i redi pinis long kirapim pait nau long nait. 27 Olsem na taim san i go daun, Jonatan i tokim ol soldia bai ol i no ken slip. Ol i mas holim ol samting bilong pait na sambai na redi i stap. Na em i putim ol sentri bilong sanap nabaut long kem. 28 Tasol ol birua i painimaut long ol samting Jonatan i mekim, olsem na ol i pret na guria. Ol i lusim ol paia bilong ol i lait i stap, na ol i ranawe i go. 29 Long nait Jonatan wantaim ol lain bilong en i lukim ol paia, tasol ol i no klia long wanem samting i bin kamap. Tulait i bruk, 30 orait Jonatan i kirap bihainim ol birua, tasol em i no inap kisim ol, long wanem, ol i brukim wara Eluterus pinis. 31 Olsem na Jonatan i lusim ol na em i go kirapim pait long ol Arap bilong taun Sabat. Em i bagarapim ol na i stilim ol gutpela samting bilong ol. 32 Na bihain em i lusim dispela hap na em i go long taun Damaskus. Na em i lukluk raun long olgeta hap bilong dispela distrik.

33 Long dispela taim Saimon tu i bin i go nabaut, inap long taun Askelon na ol strongpela kem i stap klostu. Em i tanim na i go long taun Jopa na em i putim wanpela lain ami bilong was long taun, 34 long wanem, em i bin harim olsem ol manmeri bilong Jopa i redi long givim strongpela kem bilong ol long ol soldia bilong Demitrius.

35 Taim Jonatan i kam bek, em i singautim ol lida bilong gavman na ol i tingting long rot bilong wokim ol strongpela kem long Judia. 36 Na ol i ting long wokim ol banis i raunim taun Jerusalem i go antap moa, na tu long sanapim wanpela bikpela banis namel long strongpela haus na taun. Olsem bai ol i ken pasim rot bilong ol man i stap long strongpela haus, na ol bai i no inap long baim na salim ol samting. 37 Ol manmeri i wok bung wantaim long stretim banis bilong taun. Long wanem, wanpela hap banis long hap sankamap em i pundaun pinis. Na narapela hap ol i kolim Kafenata em i bagarap tru. 38 Saimon i kirapim bek taun Adida long ol liklik maunten long hap san i go daun. Em i strongim dispela taun na putim ol dua i gat ba ain.

Trifo i kalabusim Jonatan

39 Orait Trifo i traim kilim Antiokus bai em yet i ken kamap king bilong Siria. 40 Tasol em i pret bai Jonatan i no orait long dispela tingting bilong em, na em bai i kirapim pait bilong pasim rot bilong em. Olsem na Trifo i redim ol ami na em i go long taun Betsan. Em i laik holimpas Jonatan na kilim em. 41 Tasol Jonatan tu i go long Betsan wantaim 40,000 soldia i save gut long pait. 42 Trifo i lukim bikpela ami bilong Jonatan na em i pret long kilim em. 43 Olsem na em i givim bikpela welkam long Jonatan long ai bilong olgeta pren bilong em. Em i givim ol presen long em, na em i tok bai olgeta man i mas harim tok bilong Jonatan olsem ol i harim tok bilong em yet. 44 Na em i tokim Jonatan olsem, “Mitupela i no gat kros. Olsem na bilong wanem yu givim hatwok long ol dispela soldia bilong yu? 45 Salim ol i go bek long ples. Sampela tasol i ken i stap wantaim yu, na yumi go long taun Tolemes. Mi laik givim dispela taun long yu wantaim ol arapela strongpela kem na ol ami na ol ofisa tu. Na bihain bai mi tanim na go bek long ples. Mi bin kam bilong mekim ol dispela samting tasol.” 46 Jonatan i bilipim tok bilong em na em i salim planti soldia i go bek long Judia. 47 Em i larim 3,000 soldia tasol i stap wantaim em. Na 2,000 bilong ol i stap long distrik Galili na 1,000 i go wantaim em. 48 Taim Jonatan i go insait long taun Tolemes, ol man bilong ples i pasim ol dua na kalabusim em, na ol i kisim ol bainat na kilim ol soldia i bin i kam insait wantaim em.

49 Orait Trifo i salim ol soldia nating wantaim ol soldia i save sindaun long ol hos i go long distrik Galili na long ples i stret, bilong kilim ol arapela soldia bilong Jonatan. 50 Ol dispela soldia bilong Israel i pilim olsem, Jonatan i dai pinis wantaim ol soldia bilong em. Olsem na ol i strongim bel bilong ol yet na ol i lain gut na redi long pait na ol i wokabaut i go. 51 Taim ol ami bilong ol birua i lukim ol soldia bilong Israel i redi long pait na i no pret long i dai, ol i tanim bek. 52 Olsem na ol soldia bilong Israel i wokabaut na i kamap gut long Judia. Olgeta Juda i krai long Jonatan wantaim ol soldia bilong em inap longpela taim. Ol i pret nogut tru na ol i krai sori. 53 Na olgeta kantri nabaut ol i traim long pinisim ol Juda. Ol i ting olsem, “Nau ol i no gat lida o man bilong helpim ol. Olsem na yumi kirapim pait na pinisim tru nem bilong ol, bai i no gat man i ken tingim ol moa.”

Saimon i stap hetman bilong ol Juda

(Sapta 13-16)

13

Saimon i kamap hetman

1 Saimon i harim olsem Trifo i bin bungim wanpela bikpela lain ami bilong kam long Judia na bagarapim em. 2 Na em i lukim ol manmeri i pret na i guria. Olsem na em i go long Jerusalem na i bung wantaim ol. 3 Em i strongim bel bilong ol na i tok olsem, “Yupela yet i save long ol bikpela wok mi wantaim ol brata bilong mi, na ol lain bilong papa bilong mi, i bin mekim bilong lukautim tempel na lo bilong Moses. Na yupela i save tu long ol pait mipela i bin mekim na long ol hevi mipela i bin karim. 4 Olgeta brata bilong mi i bin i dai bilong helpim yumi Israel. Na mi wanpela tasol i stap. 5 Nogut yupela i ting mi bin lukautim tasol laip bilong mi yet long taim bilong pait. Nogat. Mi no antap long ol brata bilong mi. Nogat tru. 6 Nau ol ausaitman i bung bilong bagarapim yumi, olsem na mi laik pait bilong helpim kantri na tempel na ol meri na pikinini bilong yupela.” 7 Taim ol i harim dispela tok, bel bilong ol manmeri i strong gen. 8 Na ol i bekim tok na singaut strong olsem, “Saimon, yu hetman bilong mipela nau. Kisim ples bilong Judas na Jonatan, tupela brata bilong yu. 9 Kirapim ol pait bilong mipela. Mipela bai i bihainim olgeta tok bilong yu.” 10 Olsem na Saimon i bungim olgeta soldia na em i hariapim ol long pinisim ol wok long banis bilong Jerusalem, na long strongim taun long olgeta hap. 11 Em i salim Jonatan, pikinini bilong Apsalom, wantaim wanpela bikpela lain ami i go long taun Jopa. Dispela Jonatan i rausim ol man i stap long Jopa na em yet i kisim ples bilong ol.

12 Orait Trifo wantaim bikpela lain ami bilong en i lusim taun Tolemes na i go insait long Judia. Jonatan, em brata bilong Saimon, i stap wantaim Trifo olsem wanpela kalabusman. 13 Long dispela taim Saimon i wokim kem long taun Adida long arere bilong graun i stret. 14 Trifo i harim tok olsem Saimon i bin kamap lida na i kisim ples bilong brata bilong em Jonatan, na em i redi long pait. Olsem na Trifo i salim dispela tok long Saimon, 15 “Jonatan, brata bilong yu, i stap kalabus hia wantaim mipela, long wanem, long taim em i stap hetman bilong Jerusalem, em i no bin salim takis mani i go long king. 16 Sapos yu salim 3,000 kilogram silva i kam, mi bai pinisim kalabus bilong em. Tasol tupela pikinini bilong em tu i mas i kam bilong kisim ples bilong papa long kalabus, nogut papa i kirapim trabel gen, taim em i stap fri.”

17 Saimon i kisim dispela tok na em i tokim ol man long redim mani na bringim tupela pikinini bilong Jonatan i kam. Em i save pinis olsem Trifo i laik giamanim em, tasol em i pret, nogut ol Juda i sutim tok long em olsem, 18 “Jonatan i dai pinis, long wanem, Saimon i no salim mani na tupela pikinini i go.” 19 Olsem na em i salim tupela pikinini na mani i go. Tasol Trifo i brukim promis bilong em na em i no larim Jonatan i go.

20 Bihain long dispela, Trifo i kam insait moa yet long distrik Judia bilong bagarapim em. Em i bihainim longpela rot i baut i go long hap bilong taun Adora. Tasol Saimon wantaim ol ami bilong en i bihainim wankain rot, na i wok long pasim rot bilong Trifo.

21 Orait ol man i stap long strongpela haus bilong Jerusalem i wok long salim tok i go long Trifo na ol i askim em strong long em i mas bihainim rot long ples nating na kam hariap na bringim sampela kaikai i kam long ol. 22 Olsem na Trifo i tokim ol soldia i save sindaun long ol hos long ol i mas redi long i go. Tasol long dispela nait planti ais i pundaun, na i pasim rot. Olsem na em i surik i go long distrik Gileat. 23 Na taim em i kam klostu long ples Baskama, em i kilim Jonatan i dai. Na ol i planim em long dispela ples. 24 Na Trifo i go bek long kantri bilong em.

25 Saimon i salim sampela man i go kisim bodi bilong Jonatan, brata bilong em. Na em i planim em long Modein, em taun bilong ol tumbuna bilong ol. 26 Ol Israel i krai sori long Jonatan inap long planti de. 27 Saimon i wokim wanpela bikpela taua long matmat bilong papa na ol brata bilong em, bilong tingim ol. Dispela taua i antap moa, inap yu ken lukim taim yu stap longwe yet. Ol i bilasim fran na baksait bilong taua long ol ston i lait moa. 28 Saimon i sanapim 7-pela bikpela ston long wanpela lain, bilong tingim papa na mama na 4 pela brata bilong em. 29 Nabaut long ol dispela ston em i putim wanpela lain pos i antap tru. Na long ol dispela pos ol i wokim ol kaving i soim ol klos bilong pait na ol sip. Ol dispela pos i olsem mak bilong tingim ol pait ol i bin winim. Saimon i laik bai ol man bilong ol longwe ples i ken i kam lukim ol dispela samting. 30 Nau yet ol dispela samting i stap long dispela matmat long taun Modein.

31 Trifo i trikim na i kilim i dai yangpela king Antiokus namba 6, 32 na em yet i kamap king bilong Siria na i kirapim planti trabel long dispela kantri.

33 Saimon i wokim ol strongpela kem long Judia. Em i sanapim ol taua i antap moa na em i wokim ol strongpela banis na ol dua i gat ba ain. Bihain em i putim planti kaikai long ol strongpela kem.

34 Saimon i salim tupela mausman i go lukim King Demitrius namba 2 na i askim em long katim takis bilong kantri, long wanem, Trifo i wok long stilim na bagarapim ol samting. 35 King Demitrius i bekim tok na i raitim dispela pas i kam long ol, 36 “King Demitrius i givim gude long Saimon, hetpris na pren bilong ol king, na long ol lida na manmeri bilong Judia. 37 Mipela i kisim pinis dispela hat gol na dispela han bilong diwai pam, em yupela i bin salim i kam. Mipela i redi long sekan wantaim yupela. Na mipela i toksave long ol ofisa bilong mipela, bai ol i no ken kisim moa ol takis long yupela. 38 Mipela i orait yet long olpela kontrak bilong yumi. Ol strongpela kem yupela i bin wokim, ol i ken i stap long han bilong yupela tasol. 39 Mipela i lusim olgeta rong yupela i bin mekim i kam inap nau. Na mipela i lusim tu ol takis bilong king, em yupela i no bin baim yet. Na maski long ol arapela takis mipela i save kisim long Jerusalem, mipela i no laik kisim moa. 40 Sapos ol i laik, orait ol Juda i gat save long pait, ol i ken joinim ami bilong king. Gutpela taim tasol i mas i stap namel long yumi.”

41 Olsem na long yia namba 170 ol Israel i no gat trabel moa wantaim ol haiden. 42 Ol manmeri i kirapim pasin bilong raitim dispela kain tok long het bilong ol pepa na kontrak bilong ol, “Long yia namba wan bilong Saimon i stap hetpris na namba wan ofisa na lida bilong ol Juda.”

43 Long - 13.43 2 Mkb 10.32-38 dispela taim Saimon i wokim kem long taun Geser na ol ami bilong en i sanap raun long dispela taun. Em i wokim wanpela masin bilong pait, na subim em i go klostu long banis bilong taun na ol i hamaim wanpela taua i stap long banis na brukim dispela taua, na ol man bilong Saimon i kisim. 44 Na ol man i stap long masin bilong pait ol i kalap i go insait long taun na ol manmeri i ranawe nabaut. 45 Ol man bilong taun wantaim ol meri na pikinini, ol i brukim klos bilong ol, na ol i kalap i go antap long banis bilong taun na ol i singaut strong na askim Saimon long sekan wantaim ol. 46 Ol i tok, “Plis, yu mas marimari long mipela. Yu no ken bekim olgeta rong bilong mipela.”

47 Olsem na Saimon i orait long ol na i stopim olgeta pait. Tasol em i rausim ol manmeri long taun na em i mekim klin gen ol haus i gat giaman god. Taim em i go insait long taun, em i singsing na amamas long God. 48 Em i rausim olgeta samting i no klin, na em i kisim ol man i save bihainim lo bilong Moses na bringim ol i kam sindaun long dispela taun. Em i strongim ol banis tu, na insait long taun em i wokim wanpela haus bilong em yet.

49 Long dispela taim ol dua bilong strongpela haus bilong Jerusalem i pas na ol man i stap insait i no inap i go i kam long maket. Olsem na ol i sot tru long kaikai na planti i dai long hangre. 50 Olsem na ol i askim Saimon long sekan wantaim ol. Em i sekan, tasol em i rausim ol man i bin i stap long strongpela haus, na em i mekim haus i kamap klin gen long ai bilong God. 51 Long de namba 23 bilong namba 2 mun+ 13.51 Namba 2 mun bilong ol Juda i save kamap long mun Epril na Me bilong yumi. bilong yia 171, ol Juda i go insait long dispela strongpela haus. Saimon na ol man bilong en i amamas long God. Na ol i karim ol han diwai na ol i mekim musik na ol i paitim gita na kundu. Ol i mekim bikpela amamas long Jerusalem, long wanem, bikpela birua bilong Israel i bagarap pinis. 52 Na Saimon i putim wanpela lo i gat tok olsem, long olgeta yia ol i mas amamas gen long dispela de. Em i strongim ol banis bilong tempel long hap i lukluk i go long strongpela haus, na ol lain man bilong en i wokim het ofis long dispela hap. 53 Jon, pikinini bilong Saimon, i kamap bikpela man pinis, olsem na Saimon i makim em bilong i stap namba wan ofisa bilong olgeta ami. Na Jon i go sindaun long taun Geser.

14

Saimon i gat biknem

1 Long yia 172 King Demitrius namba 2 i bungim ol ami bilong em na em i go long Midia. Em i laik bai ol Midia i mas helpim em long pait long Trifo. 2 Taim Arsakes namba 6, em king bilong Persia na Midia, i harim olsem Demitrius i bin kam insait long kantri bilong em, em i salim wanpela ofisa wantaim sampela soldia bilong kalabusim em. 3 Dispela ofisa i go na em i winim ol ami bilong Demitrius na i holimpasim em, na i kisim em i go long Arsakes. Na Arsakes i putim em long kalabus.

4 Taim Saimon i bosim Judia, olgeta samting i ran gut. Long olgeta yia bilong em i stap lida, em i yusim gut pawa na namba bilong em bilong helpim ol manmeri. Olsem na ol i amamas long em oltaim. 5 Em i kisim biknem tru taim em i winim pasis bilong Jopa, na em i opim rot i go long ol ailan bilong ol Grik. 6 Em i winim planti graun na i mekim kantri bilong en i kamap bikpela moa, na em i bosim olgeta hap bilong em. Em i kalabusim planti birua. 7 Em i bosim taun Geser na Betsur na strongpela haus bilong Jerusalem. Na em i mekim klin dispela strongpela haus na i no gat wanpela man i sakim tok bilong em.

8 Ol Juda i sindaun gut na i wokim gaden bilong ol. Ol gaden i save karim gutpela kaikai na ol diwai i karim gutpela prut. 9 Ol lapun i sindaun long ol maket bilong taun, na ol i stori long ol bikpela samting i bin kamap long taim bipo. Ol yangpela i amamas long putim klos bilong ami wantaim ol bilas bilong en. 10 Saimon i givim planti kaikai long ol bikpela taun, na em i putim ol samting bilong pait bai ol taun i stap gut. Em i kisim biknem long olgeta hap bilong graun. 11 Em i bringim taim bilong bel isi i kam long kantri, na ol Israel i amamas moa moa yet. 12 Ol wan wan man i sindaun isi aninit long diwai wain na diwai fik bilong em yet, na i no pret long wanpela birua. 13 I no gat wanpela birua i stap bilong pait long ol Juda, long wanem, olgeta king i lus pinis. 14 Saimon i save helpim ol tarangu tu. Em i bihainim lo bilong Moses, na em i rausim ol hambakman. 15 Em i bilasim tempel naispela moa na em i givim planti kap plet samting bilong yusim long lotu.

Ol Juda i mekim kontrak gen wantaim ol Rom na ol Sparta

16 Taim Jonatan i dai pinis, tok i bin i go inap long taun Rom na Sparta, na ol pipel i sori tru. 17 Tasol ol Sparta i amamas long taim ol i harim olsem Saimon i kisim ples bilong Jonatan olsem hetpris, na em i bosim kantri na ol bikpela taun bilong em. 18 Dispela - 14.18 1 Mkb 8.22 kontrak bilong pren ol i bin mekim bipo wantaim Judas na Jonatan, nau ol i raitim gen long wanpela slet bras, na ol i salim dispela slet bras i go long Jerusalem. 19 Na ol i ritim long ai bilong ol manmeri. 20 Em hia tok bilong dispela kontrak ol Sparta i bin raitim,

“Ol lida na pipel bilong Sparta i givim gude long hetpris Saimon na long ol hetman na ol pris na ol brata bilong Judia. 21 Yupela i bin salim tupela mausman i kam long ol pipel bilong mipela na tupela i tokim mipela long namba na biknem bilong yupela. Tupela i bin i kam na mipela i amamas. 22 Mipela i bin raitim dispela ripot long wok bilong tupela na putim long buk i stap. Tok i go olsem. Numenius, pikinini bilong Antiokus, na Antipater, pikinini bilong Jeson, tupela mausman bilong ol Juda, i kam pinis long mipela bilong strongim gen kontrak bilong pren wantaim. 23 Ol pipel bilong mipela i bung na i givim welkam na biknem long tupela. Mipela i amamas long putim namba wan pepa bilong tok bilong tupela i stap nau long rum buk bilong gavman. Olsem na bai ol pipel bilong Sparta i gat dispela tok i stap. Na namba 2 pepa bilong dispela tok, ol i bin salim i go long hetpris Saimon.”

24 Bihain long dispela Saimon i salim Numenius i go long Rom bilong strongim kontrak wantaim ol Rom. Na em i karim wanpela plang bilong pait ol i wokim long gol tasol. Hevi bilong en em inap long 500 kilogram.

25 Taim ol Israel i harim tok long ol dispela samting Saimon i bin mekim, ol i tingting planti na ol i askim ol yet olsem, “Bai yumi tenkyu long Saimon wantaim ol pikinini bilong em olsem wanem? 26 Em yet wantaim ol brata bilong em na ol lain bilong papa bilong em, ol i bin i stap strong. Ol i bin pait na rausim ol birua, na ol i bin mekim dispela kantri i kamap fri.” Ol i raitim dispela tok long sampela slet bras na i hangamapim long sampela bikpela pos long maunten Saion. 27 Ol i raitim tok olsem, “Long de namba 18 bilong mun Elul+ 14.27 Mun Elul em namba 6 mun bilong ol Juda. Em i save kamap long mun Ogas na Septemba bilong yumi. long yia 172, em yia namba 3 bilong Saimon i stap hetpris, 28 mipela i mekim wanpela bikpela kibung wantaim ol pris na ol manmeri, na ol hetman bilong kantri, na mipela i autim dispela tok. 29 Planti taim pait i kamap long dispela kantri, na Saimon, pikinini bilong Matatias, wanpela pris bilong lain bilong Jehoiarip, wantaim ol brata bilong em, ol i no bin pret long i dai. Nogat. Ol i pait bilong helpim kantri na tempel na lo. Ol i givim biknem long kantri bilong mipela. 30 Jonatan i bin mekim ol manmeri i stap wanbel na em i kamap hetpris na em i stap olsem inap long em i dai.

31 “Taim ol birua i tingting long kisim kantri na bagarapim tempel, 32 Saimon i kirap na em i pait long ol. Em i lusim bikpela mani bilong em yet long baim ol samting bilong pait na bilong givim pe long ol soldia. 33 Em i strongim ol bikpela taun bilong Judia, na taun Betsur long arere bilong Judia, em dispela taun bipo ol birua i bin putim ol samting bilong pait long en. Na em i putim sampela soldia bilong lukautim dispela taun. 34 Em i strongim Jopa, wanpela taun i stap long nambis, na taun Geser long arere bilong taun Asdot, em ples we ol birua i bin i stap bipo. Na em i putim ol Juda i sindaun long ol dispela taun, na em i helpim ol long olgeta samting bilong mekim wok bilong ol.

35 “Ol manmeri i lukim Saimon i strong long helpim kantri long kisim namba na biknem, olsem na ol i makim em bilong i stap hetman na hetpris wantaim. Ol i mekim olsem, long wanem, long olgeta dispela wok bilong em, em i bringim stretpela pasin na biknem i kam long kantri bilong em. Tru tumas, em i litimapim ol manmeri bilong em. 36 Taim em i stap hetman, em i rausim ol haiden. Na em i rausim tu ol birua i stap long ol hap klostu long tempel. Ol i bin wokim wanpela strongpela haus long dispela hap na planti taim ol i bin kam ausait na mekim haus bilong God i kamap doti. 37 Olsem na Saimon i putim ol man bilong Judia yet i stap insait long strongpela haus na em i strongim dispela haus bai kantri na tempel i ken i stap gut. Na em i wokim ol banis bilong Jerusalem i go antap moa.

38 “King Demitrius i lukim ol wok bilong Saimon na em i orait long Saimon i ken i stap hetpris. 39 Na em i kolim em, ‘Pren Bilong King’ na i givim bikpela namba long em. 40 Demitrius i bin mekim olsem, long wanem, em i harim pinis, ol Rom i bin kolim ol Juda pren na poroman na brata bilong ol. Na tu ol Rom i bin givim biknem long ol mausman bilong Saimon. 41 Olsem na ol Juda na ol pris i amamas long larim Saimon na ol lain bilong en i stap lida na hetpris bilong ol, inap long taim profet tru i kamap. 42 Ol i orait long Saimon i mas stap namba wan gavman bilong ol, na lukautim tempel na bosim ol ami. Em yet i mas makim ol man bilong bosim gavman na ol samting bilong pait na ol strongpela kem na haus bilong God. 43 Na ol i tok bai olgeta man i mas harim tok bilong Saimon. Na olgeta kontrak bilong gavman i mas i gat nem bilong Saimon i stap long en. Em i mas putim klos bilong king na pasim let ol i wokim long gol. 44 I no gat wanpela pris o man i ken brukim dispela lo o sakim tok bilong Saimon, o putim retpela klos o let ol i wokim long gol. Na sapos ol man i laik putim wanpela kibung, Saimon i mas givim tok orait pastaim. 45 Wanem man i brukim o givim baksait long dispela lo, em i mas sanap long kot.

46 “Olgeta manmeri i orait long Saimon i ken bihainim dispela lo na bosim ol. 47 Saimon i orait long kisim wok bilong hetpris na bilong namba wan ofisa bilong ami, na long i stap hetman bilong ol pris na ol manmeri.”

48 Ol i pasim tok olsem, ol i mas raitim dispela toksave long slet bras na ol i mas hangamapim long ples klia insait long banis bilong tempel. 49 Na tu ol i mas raitim dispela toksave long ol arapela slet na putim ol long haus mani bilong tempel, bai Saimon wantaim ol pikinini bilong en i ken lukim.

15

Saimon i helpim Antiokus namba 7

1 Antiokus, pikinini bilong King Demitrius, i stap long ol ailan bilong ol Grik. Em i salim wanpela pas i go long Saimon, em hetpris na hetman bilong ol Juda, na long olgeta manmeri em i bosim.

2 Em i raitim tok olsem, “King Antiokus i givim gude long Saimon, hetpris na hetman, na long ol Juda tu. 3 Ol man nogut i bin stilim kantri bilong papa bilong mi, tasol mi strong long kisim bek na stretim, bai em i ken i stap gen olsem bipo. Mi baim bikpela lain soldia bilong ausait i kam helpim mi long pait. Na mi bin redim ol bikpela sip tu. 4 Mi laik go sua long bikples na kirapim pait long ol man i bin bagarapim planti taun na ples long kantri bilong mi.

5 Nau mi tu mi laik pinisim olgeta takis olsem ol papa bilong mi i bin mekim bipo, na mi yet mi laik pinisim tu olgeta arapela pe yupela i mas bekim long ol. 6 Mi orait long yupela i ken wokim mani bilong kantri bilong yupela yet. 7 Mi laik pinisim takis long Jerusalem wantaim tempel bilong em. Olgeta samting bilong pait yupela i bin wokim, na olgeta strongpela kem yupela i bin kirapim na yupela i holim nau, olgeta dispela samting i ken i stap long han bilong yupela yet. 8 Maski wanem dinau yupela i bin kisim long haus mani bilong king, o wanem dinau i kamap bihain, dispela mipela i katim bilong nau na bilong oltaim. 9 Taim mi stat long bosim gen kantri bilong mi, bai mi givim bikpela biknem long yu na long ol manmeri na long tempel. Olsem na bai olgeta hap bilong graun i ken save long biknem bilong yupela.”

10 Long yia 174 Antiokus i go bek insait long as ples bilong ol tumbuna bilong em. Planti soldia i kam joinim em na liklik lain tasol i stap wantaim Trifo. 11 Antiokus i ranim Trifo na em i ranawe i go long Dor, wanpela taun i stap long nambis. 12 Trifo i save pinis olsem em bai i lus olgeta, long wanem, olgeta soldia bilong en i bin lusim em. 13 Orait Antiokus i kam kirapim pait long taun Dor, wantaim 120,000 soldia i save tru long pait na 8,000 soldia i save sindaun long ol hos. 14 Ol sip i joinim pait long hap bilong solwara na long dispela pasin Antiokus i banisim dispela bikpela taun olgeta. Ol lain bilong en i pait strong long graun na long solwara wantaim. Na em i no larim wanpela man i go insait o ausait long taun. Nogat.

Ol Rom i helpim ol Juda

15 Long - 15.15 1 Mkb 12.16 dispela taim tasol, Numenius wantaim ol poroman bilong en i lusim Rom na i bringim wanpela pas i kam long ol king na long ol kantri nabaut. Dispela pas i tok olsem, 16 “Lusius, hetman bilong ol Rom, i givim gude long King Tolemi. 17 Hetpris Saimon wantaim ol Juda i bin salim sampela mausman i kam bilong strongim gen kontrak mipela i bin mekim bipo bilong i stap pren na poroman. 18 Ol i bin bringim wanpela plang bilong pait ol i wokim long gol, na hevi bilong em inap long 500 kilogram. 19 Mipela i pasim tok pinis na salim pas i go long ol king na long ol kantri i bin bagarapim ol Juda. 20 Mipela i orait tu long kisim dispela plang bilong pait long han bilong ol. 21 Na sapos sampela man nogut i ranawe i kam long yupela, yupela i mas putim ol long han bilong hetpris Saimon. Na em i ken mekim save long ol, olsem lo bilong ol Juda i tok.”

22 Lusius i raitim wankain pas i go long King Demitrius na long King Atalus na King Ariarates na King Arsakes. 23 Dispela pas i go tu long ol dispela kantri, long Samsames na long Sparta na long Delos na long Mindos na long Sision na long Karia na long Samos na long Pamfilia na long Lisia na long Halikarnasus na long Rodes na long Faselis na long Kos na long Side na long Aradus na Gortina na Nidus na Saiprus na Sairini. 24 Wanpela pas i go tu long hetpris Saimon.

Antiokus namba 7 i givim baksait long Saimon

25 King Antiokus i kirapim pait long taun Dor namba 2 taim. Em i bungim planti soldia na ol masin bilong pait, na em i traim planti taim long winim dispela taun. Em i banisim taun, na Trifo i no inap i go i kam. 26 Saimon i helpim Antiokus long 2,000 man em yet i bin makim, na long silva na gol na planti samting bilong pait. 27 Tasol Antiokus i no laik kisim ol dispela samting na em i brukim olgeta promis em i bin mekim long Saimon. Na tupela i kamap birua.

28 Antiokus i salim Atenobius, wanpela pren bilong em, i go toktok wantaim Saimon. Na em i go tokim olsem, “Nau yu bosim taun Jopa na Geser na strongpela haus bilong Jerusalem. Olgeta dispela taun i bilong kantri bilong mi tasol. 29 Yu bin bagarapim ol dispela hap. Yu bin pulim planti trabel i kam insait long kantri. Yu bin kisim planti hap bilong kantri bilong mi. 30 Nau yu mas givim bek long mi olgeta dispela bikpela taun yu bin kisim. Na yu mas baim takis mani bilong olgeta taun yu bin kisim ausait long hap bilong Judia. 31 Sapos yu no laik mekim olsem, orait yu mas givim mi 15,000 kilogram silva bilong bekim ol taun, na narapela 15,000 bilong bekim ol takis na ol samting yu bagarapim pinis. Sapos nogat, bai pait i kamap.”

32 Taim Atenobius i kamap long Jerusalem, em i lukim ol bilas bilong Saimon na em i lukim ol plet gol na plet silva long tebol bilong em, na em i lukim olgeta pasin bilong Saimon na em i kirap nogut. Em i givim tok bilong King Antiokus long Saimon. 33 Tasol Saimon i bekim tok bilong em olsem, “Mipela i no bin stilim graun o arapela samting bilong ol arapela kantri. Nogat. Mipela i bin kisim bek tasol ol samting bipo i stap long han bilong ol tumbuna bilong mipela. Em ol samting ol birua i bin stilim long mipela bipo. 34 Nau tasol mipela i bin painim gutpela rot bilong kisim bek ol dispela samting bilong ol tumbuna. 35 Yu laik askim long taun Jopa na Geser, a? Dispela tupela taun i bin givim planti trabel long kantri bilong mipela na long ol manmeri bilong en. Tasol maski, mipela i ken givim yu 3,000 kilogram silva bilong baim dispela tupela taun.”

Atenobius i no bekim wanpela tok. 36 Em i belhat tru na em i go bek long king. Em i ripot long olgeta tok bilong Saimon na em i stori tu long ol bilas em i bin lukim. King i harim na em tu i kros nogut tru.

Jon i win long Sendebeus

37 Long dispela taim tasol, Trifo i kalap long wanpela sip na i ranawe i go long taun Ortosia. 38 King i makim Sendebeus olsem namba wan hetman bilong ol kantri i stap long nambis, na em i givim em sampela soldia nating na sampela soldia i save sindaun long ol hos. 39 Em i tokim Sendebeus long kirapim pait long ol Juda. Na tu em i tokim em long wokim gen taun Kedron na long strongim ol dua bilong taun, bai em i ken kirapim pait. Tasol king yet i wok long ranim Trifo.

40 Sendebeus i kamap long taun Japne na em i stat long bagarapim ol samting. Em i go insait long graun bilong Judia, na em i kalabusim ol manmeri na kilim ol. 41 Em i wokim gen taun Kedron na em i putim ol soldia nating na ol soldia i save sindaun long ol hos i stap insait long en, bai ol i ken i go patrol long ol rot bilong Judia. Long dispela pasin em i bihainim tok bilong king.

16

1 Jon i lusim taun Geser na em i go ripot long Saimon, papa bilong em, long olgeta samting Sendebeus i bin mekim. 2 Orait Saimon i singautim namba wan na namba 2 pikinini bilong em, Judas na Jon, na em i tokim tupela olsem, “Mi wantaim ol brata bilong mi na ol lain bilong papa bilong mi, mipela i bin pait bilong helpim ol Israel, stat long taim mipela i yangpela yet i kam inap long nau. Planti taim mipela i bin go long pait na mipela i bin kisim bek ol Israel long han bilong ol birua. 3 Tasol nau mi lapun pinis, na mi tenkyu long God, long wanem, yutupela i kamap bikpela man pinis. Nau yutupela i mas kisim ples bilong mi na bilong ol brata bilong mi. Yutupela i mas i go pait bilong helpim kantri bilong yumi. God i ken sambai long yutupela.”

4 Orait Jon i bungim 20,000 soldia i save gut long pait na sampela soldia i save sindaun long ol hos. Ol i go bilong bungim Sendebeus long pait, na long nait ol i slip long taun Modein. 5 Taim tulait i bruk ol i kirap na i go long ples i stret. Long dispela hap wanpela bikpela lain soldia nating wantaim ol soldia i sindaun long hos i bungim ol. Tasol wanpela wara i stap namel long tupela lain ami. 6 Jon wantaim ol ami bilong en i go sanap na lukluk i go long ol birua. Tasol Jon i painimaut olsem ol soldia bilong en i pret long brukim wara. Olsem na em i go pas long brukim wara, na ol i lukim na bihainim em. 7 Na Jon i putim ol soldia i sindaun long hos namel long tupela lain soldia nating, long wanem, ol birua i gat planti tumas bilong ol soldia i sindaun long hos. 8 Ol i winim ol biugel, na ol i kirap ranim Sendebeus wantaim ol ami bilong em. Planti birua i kisim bagarap na planti i dai. Ol arapela i ranawe i go long strongpela kem long taun Kedron.

9 Long dispela pait Judas i kisim bagarap. Tasol Jon, brata bilong em, i ranim ol birua i go inap long Kedron, em ples Sendebeus yet i bin wokim. 10 Ol birua i ranawe i go tu long ol taua long hap bilong taun Asdot. Tasol Jon i kukim taun na 2,000 man i dai. Bihain em i go bek long Judia, na em i kamap gut long ples.

Ol i kilim Saimon wantaim tupela pikinini bilong em

11 Tolemi, pikinini bilong Abubus, em i kamap namba wan gavman bilong ples daun long hap bilong taun Jeriko. Em i gat planti silva na gol, 12 long wanem, meri bilong en em i pikinini bilong hetpris Saimon. 13 Tolemi i stat long hambak tumas na em i laik bosim kantri olgeta. Em i gat tingting bilong trikim Saimon na kilim em wantaim ol pikinini bilong em. Long yia 177, long namba 11 mun, em mun ol i kolim Sebat,+ 16.13 Mun Sebat bilong ol Juda i save kamap long mun Janueri na Februeri bilong yumi.14 Saimon i go lukluk raun long ol taun insait long kantri bilong em. Em i laik save long ol laik na wari bilong ol manmeri. Em i go wantaim tupela pikinini bilong em, Matatias na Judas, na ol i kamap long Jeriko. 15 Tolemi i trikim Saimon na tupela pikinini bilong em. Em i askim ol long kam lukim em long liklik kem bilong em, ol i kolim Duk, em Tolemi i bin wokim. Em i wokim wanpela bikpela pati, tasol em i bin haitim sampela man insait long haus. 16 Taim Saimon wantaim tupela pikinini bilong en i spak pinis, Tolemi wantaim ol man bilong en i kirap na ol i kisim ol samting bilong pait na i ran i go insait long rum kaikai. Ol i kilim Saimon wantaim tupela pikinini bilong en na sampela wokman bilong ol. 17 Olsem na Tolemi i paulim nogut tru ol tambu bilong em. Em i bekim gutpela pasin bilong ol long pasin nogut bilong em.

18 Bihain Tolemi i raitim wanpela ripot bilong ol dispela samting em i bin mekim, na em i salim i go long king. Em i askim king long salim ol ami i kam bilong helpim em, bai em yet i ken bosim dispela graun. 19 Orait Tolemi i salim ol man i go long taun Geser bilong pinisim Jon. Em i raitim pas i go long ol ofisa bilong ami na em i singautim ol long kam kisim silva na gol na ol kain kain presen. 20 Na em i salim ol arapela man bilong i go kisim Jerusalem na maunten bilong tempel. 21 Tasol wanpela man i bin ran i go pas na i kamap long Geser na i tokim Jon olsem, “Papa bilong yu wantaim tupela brata bilong yu i dai pinis. Na Tolemi i salim sampela man i kam bilong kilim yu tu.”

22 Jon i harim dispela tok na em i kirap nogut tru. Tasol em i save pinis long trik bilong Tolemi, olsem na em i kalabusim ol man i kam bilong kilim em. Na em yet i kilim ol i dai.

23 Yu ken lukim tok bilong ol arapela wok bilong Jon long dispela buk i stori long ol samting em i bin mekim long taim em i stap hetpris. Dispela buk i stori long ol pait bilong Jon, na ol banis bilong taun em i bin sanapim bek, na ol arapela wok bilong em. Tok bilong dispela buk i stat long taim Jon i senisim papa bilong em na i kamap hetpris.+ 16.23-24 Dispela buk i stori long ol arapela wok bilong Jon, em i no i stap moa. I luk olsem em i lus bipo tru.