Tizaret

Tizaret

TIZARET

1.1-4.26

Tizaret n ak haret

¹S tizaret Yaḷḷah yexlek aǧenna d ǎmǎḍal. ²Ǎmǎḍal wr ilé elhal, yefraɣ, tihay ellanet denneg ǧeréw wan tizaret. Unfas n Yaḷḷah yeɣlay, iggad denneg aman. ³Yenna Yaḷḷah : « Temlét taffawt », temelt taffawt. ⁴Yeney Yaḷḷah as taffawt tekna ezzar yeẓmeẓley taffawt d tihay. ⁵Iǧa isem i taffawt ahel d tihay iǧasnet isem éheḍ. Yokey éheḍ, tokey tufat, ahel wa yezzaren.

⁶Yenna Yaḷḷah : « Yemlét asfel iyyen yǎẓimeẓleyen aman. » ⁷Yeǧa awas yenna, yexlek asfel yǎẓimeẓleyen aman win afella d win érés. ⁸Asfel wanǧam igas isem aǧenna. Yokey éheḍ, tokey tufat, ahel wan essin.

⁹Yenna Yaḷḷah : « Dukkelnét aman win érés dɣ édeg iyyen baš éd yuman édeg wa yeqqoren. » Awén a iǧen. ¹⁰Iǧa isem i édeg wa yeqqoren ǎmǎḍal d aman iǧa sn isem ǧeréw. Yosa awén yekna.

¹¹Yenna Yaḷḷah : « Yelsét ǎmǎḍal iškan : ak iyyen s iyyen iyyen, ak iyyen s ennoƹ ennét, yekrehét téfest ennét dɣ térwa ennét. » Awén a iǧen. ¹²Yesla ǎmǎḍal tekkewelt : iškan emdan, wi meḍruynén aked wi maqqornén, ak iyyen yérew téfest dɣ térwa ennét ak iyyen s ennoƹ ennét. Yosa Yaḷḷah awén yekna. ¹³Yokey éheḍ, tokey tufat : ahel wan kǎraḍ.

¹⁴Yenna Yaḷḷah : « Emlinét ifatten dɣ aǧenna baš éd saknén ahel d éheḍ ; éd saknén iméren n imadden ; éd saknén iheḍan d iwetyan. ¹⁵Ifatten win afella ǎǧinét taffawt fol ǎmǎḍal ! » Awén a iǧen. ¹⁶Yexlek Yaḷḷah essin ifatten wi ǎmunnén : wa mǎqqeren tǎfuk, teqqalet taffawt n ahel, d ta mǎḍriyet tallit, tǎmoset taffawt n éheḍ, yessétin itran. ¹⁷Yeǧén dɣ aǧenna baš éd eǧan taffawt i ǎmǎḍal, ¹⁸éd enniheḍen dɣ ahel d éheḍ, ǎzimeẓleyen tihay d taffawt. Yosa Yaḷḷah awén yekna. ¹⁹Yokey éheḍ tokey tufat, ahel wan ekkoẓ.

²⁰Yenna Yaḷḷah : « Emlinét ǎxxuten ǎǧǧotnén ǎwinekneken dɣ aman d igḍaḍ eggadnén dɣ aǧenna denneg ǎmǎḍal ! » ²¹Yexlek Yaḷḷah ǎxxuten wi mǎqqornén n aman d isolmiyen ǎǧǧotnén, ǎwinekneken, ak iyyen d ennoƹ ennét, d ǎxxuten wi taggednén emdan, ak iyyen d ennoƹ ennét. Yosa awén yekna. ²²Yegasen Yaḷḷah elbaraka yenna : « Aruwnét ǎxxuten win aman s ǎǧut dɣ aman, eṭkernét aman, d igḍaḍ fol ǎmǎḍal s ǎǧut, eṭkernét ǎmǎḍal ! » ²³Yokey éheḍ tokey tufat, ahel wan semmos.

²⁴Yenna Yaḷḷah : « Yekrehét ǎmǎḍal ǎxxuten ak iyyen d ennoƹ ennét : éheré, ǎxxuten wi enḍuknén, ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén, iweɣsan ! » Awén a iǧen. ²⁵Yexlek Yaḷḷah ǎxxuten ak iyyen d ennoƹ ennét : éheré, ǎxxuten wi enḍuknén, ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d iweɣsan. Yosa awén yekna.. ²⁶Yenna Yaḷḷah : « Nexlekét ǎwadem, yola dnɣ, hund nekkenéḍ ! Éd yumas messis n isolmiyen dɣ aman d igḍaḍ d éheré d ǎxxuten wi enḍuknén d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d iweɣsan ! » ²⁷Yexlek Yaḷḷah ǎwadem ds yolan. Yola d Yaḷḷah ast yexlek, yexlekt éy d tunté. ²⁸Yeǧa sn Yaḷḷah elbaraka yenna : « Arwet, eqqelet i ǎǧǧotnén, eṭkeret ǎmǎḍal imda, neheḍet ds, umaset aked messawsen n isolmiyen dɣ aman d igḍaḍ d éheré d ǎxxuten wi enḍuknén d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d iweɣsan. » ²⁹Yenna daɣ : « Hékwet, éd kewen ekfeɣ iškan tarewnén fol ǎrori n ǎmǎḍal imda. Téfsén d ǎmaris n iškan éd folwn eqqelen imekšan. ³⁰Iškan wi kewalnén ekfeɣ tn i ǎxxuten wi ezzeɣnén fol ǎmǎḍal d igḍaḍ d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d wi eddernén emdan baš éd hasn umasin imekšan. » Awén a iǧen. ³¹Yeney Yaḷḷah awa yexlek imda, nɣwah, awén yekna emuken hullan. Yokey éheḍ tokey tufat, ahel wan seḍis.

¹Hund awéndɣ a eǧen eknen aǧenna d awadt ihen d ǎmǎḍal d awadt iwaren. ²As yesmenda Yaḷḷah ǎxalak n awéndɣ imda, yessunfa ahel wan essa. ³Yekna dɣ ahel wéndɣ n essa ahel n elbaraka, yesnefrent, yezmeẓleyt ǧér iheḍan wi heḍnén emdan, baš éd yumas innét édét ahel héndɣ ad yessunfa.

Ǎfǎraǧ wan Ƹaden

⁴Nɣwéndɣ awa iǧen awad exleken aǧenna d ǎmǎḍal. As yexlek Amaɣlol Yaḷḷah ǎmǎḍal d aǧenna, ⁵wr enkeren iškan arweh fol ǎmǎḍal ula wi mǎqqornén ula wi enḍuknén édét Amaɣlol Yaḷḷah wr yesseswa ǎmǎḍal s aǧenna, wrt ellén ǎddunet wi hé exdemnén ǎmǎḍal. ⁶Beššan tellé téṭ iyyet d tegmaḍet ǎmǎḍal, tsaswé imda. ⁷Yermes Amaɣlol Yaḷḷah tǎlaq yexlek ss ales. Yesheḍ as unfas dɣ tinhar ezzar yekreh ales wah iman. ⁸Ezzar yessenker Amaɣlol Yaḷḷah ǎfǎraǧ iyyen dɣ ǎkal n Ƹaden berén awas d tgammeḍ tǎfuk. Yeǧa ds ales wa yexlek. ⁹Yessenker dɣ ǎmǎḍal ǎǧut ašek eẓlaynén ǧérésn, ǎhoseynén, tarewnén a yeẓéden. Ǧér iškan emdan iǧa ašek wa ihakken tǎmeddort d ašek wa ihakken muzyet n awa yehoseyen méɣ awa yexlen. ¹⁰Eɣǎher iyyen yefal ǎkal n Ƹaden, aman ennét saswén ǎfǎraǧ. Γor déndɣ ad yemmizzey s ekkoẓ eḍaren ohalnen. ^11-12Wa yezzaren isem ennét Fišon, yeɣlay i ǎkal n Hawila. Ǎkal wah ihé orǎɣ wa yehoseyen. Ellant aked tǎɣeŋɣert d ikedéwen wi ǎhoseynén heggaɣnén. ¹³Wan essin dɣ éḍaren n eɣǎher isem ennét Jihun, yeɣlay i ǎkal wan Kuš. ¹⁴Wan karaḍ, Hiddaqil yekka aɣil was-d tgammeḍ tǎfuk i ǎkal wan Ašur. Wan ekkoẓ isem ennét Elferat. ¹⁵Yermes Amaɣlol Yaḷḷah ales, yeǧé dɣ ǎfǎraǧ wan Ƹaden, yesseɣlef ast baš edt yexdem, edt yageẓ. ¹⁶Yenna has : « Teddobéd éd tekšed dɣ iškan emdan win ǎfǎraǧ, ¹⁷ar iyyen ɣas, ašek wa ihakken muzyet n awa yehoseyen d awa yexlen. Ahel héndɣ d-édt tekšed éd temmeted ! » ¹⁸Yexxemmem Amaɣlol Yaḷḷah : « Wr yǎhosey in ales éd yeqqim ɣas ennét. Éd has eǧeɣ tǎmidit tenihegget ds, tilal as. » ¹⁹Yexlek Amaɣlol Yaḷḷah s tǎlaq ǎǧut ǎxxu d egaḍéḍ, yéwey tn ɣor ales éd issen isem wa hasn éd yeǧ. Ak ǎxxu yeǧa isem wa has yosa ales. ²⁰Yeǧa ismawen i ǎxxuten emdan : éheré, igḍaḍ d iweɣsan. Beššan wr yosé i yeqqalen éré has yellilen. ²¹Yessoḍes Amaɣlol Yaḷḷah Adam s éḍes iyyen yeẓẓayen, yekkes as ǎɣerdés ezzar yergel isan fol édeg ennét. ²²S ǎɣerdés wah yekna Amaɣlol Yaḷḷah tǎmǎṭ, yewey tt s Adam. ²³As tt yeney Adam, yenna : « Nɣwah éɣes wan éɣesanin, isan win isanin ! Éd teǧ isem tǎwadamt édét Adam ad-d tefal. » ²⁴Fol awéndɣ as ales éd yefel mas d tis baš éd yerti d hennis, éd ǎqqelen iyyen n heret. ²⁵Ales d tǎmǎṭ, issenen ésn ezzafen beššan wr ǎqquššemen ǧérésn.

Yetwestaɣ Adam dɣ ǎfǎraǧ wan Ƹaden

¹Ǎxxuten emdan wi yexlek Amaɣlol Yaḷḷah yoǧer tn aššel tittéwen. Yenna i tǎmǎṭ : « Tidet in Yaḷḷah yenna wr tettim ašek wl iyyen dɣ ǎfǎraǧ ? » ²Tenna has tǎmǎṭ : « Kela, neddobet éd nekš iškan emdan wi ehenén ǎfǎraǧ. ³Beššan ašek wa ihen ammas n ǎfǎraǧ yenna hanɣ Yaḷḷah wr neddobet téteté ennét d éḍés ennét kud wr neré éd nemmet. » ⁴Yenna aššel i tǎmǎṭ : « Kela wr éd teqqelem éd tamettem ! ⁵Beššan Yaḷḷah issan ss : as ds tekšem éd emérinet téṭṭawén nwn s tidet, éd teqqelem hund Yaḷḷah wa yessanen ǧér awa yehoseyen d awa yexlen. » ⁶Teney tǎmǎṭ as ašek yǎhosey, éd tenned yeẓéd, éd tt yekf tayetté. Téwey heret dɣ térwa ennét tekšét. Tekfa iyyen i ales ennét wa-d teddéw yekša ds aked enta. ⁷Dédih essenen, ǎmérenet téṭṭawén nsn elmeden as ezzafen. Éweyen ifrawen n tahart eknen dsn iselsa tn effarnén. ⁸S iẓelluwaẓ eslen ales d tǎmǎṭ i Amaɣlol Yaḷḷah yeɣlay dɣ ǎfǎraǧ. Elɣesen ǧér iškan. ⁹Yeɣra Yaḷḷah ales yessestent : « Ma tǧéd ? » ¹⁰Yegmeḍ d ales, yenna : « Esléɣ i ǎfékas ennek dɣ ǎfǎraǧ, eksoḍeɣ édét ezzafeɣ, elɣeseɣ. » ¹¹Yenna has Yaḷḷah :"Mi hak yennen in tezzafed, toremed ašek was ak ennéɣ wrt tetted ? » ¹²Yenna has ales : « Tǎmǎṭ ta dɣ teknéd tamiditin, enta ahi yekfen ašek ekšéɣ ds. » ¹³Yenna Amaɣlol Yaḷḷah i tǎmǎṭ : « Mafol teǧéd awén ? » Tenna : « Aššel waɣ, enta ahi yeɣderen, ekšéɣ dɣ ašek » ¹⁴Yenna Amaɣlol Yaḷḷah i aššel : « Édét teǧéd awén, tewar key tilɣant, dɣ ǎxxuten emdan key éd tǎhimemmeréd fol tesa ennek tatted tǎgoḍrart a tekked teddared. ¹⁵Éd eǧeɣ ǎššer ǧérék d tǎmǎṭ, ǧér térwa ennek d térwa ennét. Térwa ennét éd key teɣdem dɣ éɣef. Key éd tt teɣdemed dɣ azreh. ¹⁶Yenna Yaḷḷah i tǎmǎṭ : « Ǎsemrew ennem éd terreɣ yeṣṣohet, éd tɣasseled as tarewed. Tera ennem i ales ennem, tǎmixataredt, enta éd dm yenniheḍ. » ¹⁷Yenna i ales : « Tesgeded awa hak tenna tǎmǎṭ, toremed ašek was ak ennéɣ wr tetted. Dimaɣ éd hak eǧeɣ tilɣant fol ǎmǎḍal. Éd folk yeqqel yeṣṣohet ukus n imekšan dɣ ǎmǎḍal a tekkéd teddared. ¹⁸Éd hak ikan ǎmǎḍal iškan wi ehen isennanen d awekraẓ. Éd tatted awa inakkeren fol ǎmǎḍal, ¹⁹ilzam ak erǎbax n imekšan ennek s tidé ennek ad teqqeled ǎmǎḍal wa dɣ teknéd édét teknéd dɣ tǎgoḍrart éd teqqeled tǎgoḍrart. » ²⁰Iǧa Adam isem i tǎmǎṭ ennét Ḥawa (elmeƹna ennét tǎmeddort), édét enta as mas n wi eddernén emdan. ²¹Yekna Amaɣlol Yaḷḷah argag s élem i ales d tǎmǎṭ ennét baš éd tn isels. ²²Ezzar yenna Amaɣlol Yaḷḷah dɣ iman ennét : « Dimaɣ ales yeqqel hund iyyen dnɣ dɣ ǎẓemmeẓli n awa yehoseyen d awa yexlen. Dimaɣ éd has nekkes éd yaweḍ ašek wan tǎmeddort, kud yekšé éd yedder ar abedǎh. ²³Yesteɣ Amaɣlol Yaḷḷah Adam dɣ ǎfǎraǧ n Ƹaden, yessoké éd yexdem dɣ ǎmǎḍal wa dɣ ikna. ²⁴Ast yesteɣ, yeǧa aɣil was-d tǧammeḍ tǎfuk i ǎfǎraǧ wan Ƹaden ǎngelosen n imastanen d tǎkoba tolat d ahes, teɣlay enta d témsé ennét. Ogaẓen ǎbǎreqqa wa yekken ašek wan tǎmeddort.

Kayin d Abel

¹Yezzey Adam tǎmǎṭ ennét Ḥawa, tessimrew. Tekreh Kayin ezzar tenna : « S telilt n Yaḷḷah eknéɣ ǎwadem. » ²Tekreh arraw iyyen heḍen, isem ennét Abel. Abel yǎmos ǎmǎḍan, Kayin ixaddem ǎmǎḍal. ³As okeyen iwetyan, Kayin yeǧa takuté i Yaḷḷah s awa yexdem dɣ iferǧan ennét. ⁴Abel yéwey-in ikerwaten d éɣeyden ennét wi ewenén ezzaren entenéḍ d tadent nsn, ikkat awa yufen dsn i Yaḷḷah. Yaḷḷah iǧa ǎsǎwaḍ yehoseyen i Abel d takuté ennét, ⁵beššan Kayin d takuté tannét, widih wr hasn iǧé ǎsǎwaḍ yehoseyen. Yeggoret Kayin dɣ iman ennét, yergel udem ennét. ⁶Yenna has Yaḷḷah : « Ma yenfa in teggoréd dɣ iman ennek, yergal udem ennek hund aydɣ ? ⁷Kud temmugnéd, weggéɣ éd teṭkeled éɣef ? Beššan kud wr temmugnéd ǎbekkaḍ yohaẓ key, hund ǎxxu yeffaren, yegmay éd key yernu, beššan key, ilzam ak éd ternud. » ⁸Beššan Kayin yenna i ǎmeḍray ennét Abel : « Neǧmeḍét. » As eǧmeḍen dɣ igeg, yertek Kayin fol Abel, yeŋɣé. ⁹Yenna Yaḷḷah : « Ma iǧa ǎmeḍray ennek Abel ? » Yenna Kayin : « Ma essaneɣ. Weggéɣ nk adt yeḍanen. » ¹⁰Yenna Yaḷḷah : « Mafol teǧéd awén ? Salleɣ i ahni n Abel yesiɣeret ahi yefal-d ǎmǎḍal ! ¹¹Dimaɣ tewer key tilɣant, estaɣeɣ key dɣ ǎmǎḍal wa yoren émi ennét baš édt iggeh ahni n ǎmeḍray ennek wa teŋɣéd. ¹²Fol awéndɣ, id texdemed ǎmǎḍal wr key éd yekf ula enḍerren. Éd tumased ǎɣǎrib yehureǧen fol ǎmǎḍal. » ¹³Yenna Kayin i Yaḷḷah : « Ǎḥezanin yeṣṣohet foli. ¹⁴Ahel waɣ testeɣed ahi dɣ ǎmǎḍal wa yehoseyen, éd eqqeleɣ taffereɣ imanin fol udem ennek. Éd eqqeleɣ ǎɣǎrib yehureǧen dɣ ténéré. I hi yosen éd hi yeŋɣ. » ¹⁵Dédih yenna has Yaḷḷah : « Kela, édét kud yeŋɣa iyyen Kayin ilzam essahet timettanén baš éd yexelles ǎmerwas. »

Yezzehwel Yaḷḷah Kayin baš wrt éd yeŋɣ wl iyyen d yemheyyet. ¹⁶Yefel Kayin dat Yaḷḷah, yekka éd yezzeɣ ǎkal wan Nod, illen aɣil wan aǧmoḍ n tǎfuk i Ƹaden.

¹⁷Yezzey Kayin hennis, tǎssimrew, tekreh Hénok. Yebna Kayin aɣrem s iǧa isem Hénok hund rurés. ¹⁸Hénok yérew Ƹirad, Ƹirad yérew Mehwel, Mehwel yérew Metušayel. Metušayel yérew Lamek. ¹⁹Yéwey Lamek senatet téḍéḍén, ta tezzaret isem ennét Ada, ta heḍet isem ennét Ṣilla. ²⁰Ada térew Yabal. Yabal enta a yeziheyewen wi ezzeɣnen ihenan d eḍanen éheré. ²¹Yekreh Yabal ǎmeḍray, isem ennét Yubal, enta a yeziheyewen wi eggatnén imzaḍ d tǎẓemmart. ²²Ṣilla aked enta tekreh arraw, isem ennét Tubal-Kayin, yeqqal éneḍ, ikan hereten wi nekkeḍnén s eɣer d taẓoli. Tǎmeḍrayt n Tubal-Kayin isem ennét Naƹma. ²³Yenna Lamek i téḍéḍén ennét : « Ada d Ṣilla, segedmet ahi, Téḍéḍén n Lamek segedmet i awalin : eŋɣeɣ ales kud yeɣdem ahi, eŋɣeɣ arraw kud yewet ahi. ²⁴Kud emmuten essa médden dɣ érét n Kayin éd emmeten essahet temerwén d essa dɣ érét n Lamek. » ²⁵Ekrehen Adam d Hawa arraw iyyen heḍen. Tegas Hawa isem Šet, tenna : « Yaḷḷah yekfahi ara iyyen heḍen dɣ édeg n Abel wa yeŋɣa Kayin. » ²⁶Yekreh Šet arraw s iǧa isem Enoš. Déndɣ ad aqqelen ǎddunet ɣarren isem n Amaɣlol.

IHEYAWEN N ADAM

5.1-11.9

¹Awah tǎnǎqqést tan Adam d iheyawen ennét : ahel wad yexlek Yaḷḷah Adam yekné yola ds. ²Yexlek tn ǎmosen éy d tunté. Yeǧa sn elbaraka ezzar yeǧa sn isem ales d tǎmǎṭ ahel wa dɣ exleken. ³As yekreh Adam téméḍé n ǎwetay d keraḍet temerwén yekreh arraw hund enta, yola ds. Igas isem Šet. ⁴Ḍeffer tiwit n Šet yedder Adam ettamet temaḍ n ǎwetay arweh. Yekreh arrawen wiyeḍ heḍnén d tarrawén. ⁵Yedder teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d keraḍet temerwén ezzar yemmut. ⁶As yekreh Šet téméḍé n ǎwetay d semmos yekreh arraw isem ennét Enoš. ⁷Ḍeffer tiwit n Enoš, yedder Šet ettamet temaḍ n ǎwetay d essa. Yekreh arrawen d tarrawén wiyeḍ heḍnén. ⁸Yedder teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d meraw d essin ezzar yemmut. ⁹As yekreh Enoš teẓẓahet temerwén n ǎwetay yekreh arraw isem ennét Qenan. ¹⁰Ḍeffer tiwit n Qenan yedder Enoš ettamet temaḍ n ǎwetay d meraw d semmos. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹¹Yedder teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d semmos ezzar yemmut. ¹²As yekreh Qenan essahet temerwén n ǎwetay yekreh arraw isem ennét Mahlalyel. ¹³Ḍeffer tiwit n Mahlalyel yedder Qenan ettamet temaḍ n ǎwetay d ekkoẓet temerwén. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹⁴Yedder teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d meraw ezzar yemmut. ¹⁵As yekreh Mahlalyel seḍiset temerwén n ǎwetay d semmos yekreh arraw isem ennét Yared. ¹⁶Ḍeffer tiwit n Yared, yedder Mahlalyel ettamet temaḍ n ǎwetay d keraḍet temerwén. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹⁷Yedder ettamet temaḍ n ǎwetay d teẓẓahet temerwén d semmos ezzar yemmut. ¹⁸As yekreh Yered téméḍé n ǎwetay d seḍiset temerwén d essin yekreh arraw isem ennét Hénok. ¹⁹Ḍeffer tiwit n Hénok yedder Yered ettamet temaḍ n ǎwetay. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²⁰Yedder teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d seḍiset temerwén d essin ezzar yemmut. ²¹As yekreh Hénok seḍiset temerwén n ǎwetay d semmos yekreh arraw isem ennét Matušaleḥ. ²²Ḍeffer tiwit n Matušaleḥ, yedder Hénok keraḍet temaḍ n ǎwetay, yelkam i ǎbǎreqqa n Yaḷḷah. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²³Yedder keraḍet temaḍ n ǎwetay d seḍiset temerwén d semmos. ²⁴Dɣ tǎmeddort ennét yelkam i ǎbǎreqqa n Yaḷḷah, ad yexrek édét Yaḷḷah yéweyt ɣors. ²⁵As yekreh Matušaleḥ téméḍé n ǎwetay d ettamet temerwén d essa yekreh arraw isem ennét Lamek. ²⁶Ḍeffer tiwit n Lamek yedder Matušaleḥ essahet temaḍ n ǎwetay d ettamet temerwén d essin. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²⁷Yedder teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d seḍiset temerwén d teẓẓa ezzar yemmut. ²⁸As yekreh Lamek téméḍé n ǎwetay d ettamet temerwén d essin yekreh arraw, ²⁹yeǧas isem Noḥ. Yenna : « Édét waɣ éd haneɣ isesmeḍ fol oḍuh d elxedmet ta teṣṣohét n ǎmǎḍal wa fol iǧa Amaɣlol tilɣant. » ³⁰Ḍeffer tiwit n Noḥ, yedder Lamek semmoset temaḍ n ǎwetay d teẓẓahet temerwén d semmos. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ³¹Yedder essahet temaḍ n ǎwetay d essahet temerwén d essa ezzar yemmut. ³²Ila Noḥ semmoset temaḍ n ǎwetay as yekreh keraḍ arrawen ismawen nsn Sam, Ḥam d Jafet.

Anǧi wa mǎqqeren

¹Élwen aytadem fol ǎmǎḍal, ekrehen tarrawén, ²dg Yaḷḷah eneyen eššét aytadem ǎhoseynet, éweyen ti hasn egraẓnén. ³Yenna Amaɣlol: « Wr éd eyyeɣ unfasin dɣ ǎwadem baš éd yeddar ar abedǎh, édét yekna dɣ isan. Tǎmeddort ennét wr éd takey téméḍé n ǎwetay d senatet temerwén. » ⁴Émér héndɣ aked ḍeffer adih, ellant ijabbaren fol ǎmǎḍal. Entenéḍ ewen ǧér enmerti n dg Yaḷḷah d eššét aytadem. Wiɣ a yǎmosen ǎddunet wi elenén tisellet ɣor kél éru. ⁵Yeney Amaɣlol as aytadem eqqelen exlan fol ǎmǎḍal, ulawen nsn abedǎh wr ekkén ar berén tǎxellawt. ⁶Yessexzent dɣ ul ennét awén ezzar yemmuǧreẓ fol emuken nsn fol ǎmǎḍal. ⁷Yenna : « Éd amseɣ fol ǎmǎḍal aytadem wi exlekeɣ, entenéḍ d ǎxxuten emdan, wi enḍuknen d wi mǎqqornén d igḍaḍ. Emmuǧreẓeɣ in eknéɣ-tn. » ⁸Beššan Noḥ yeǧraẓ i Amaɣlol.

Tǎnǎqqést tan Noḥ

⁹Awah tǎnǎqqést n Noḥ d iheyawen ennét : Noḥ ales yeẓẓalen, i yolaɣen ǧér ǎddunet win ezzeman ennét. Yelkam i ǎbǎreqqa n Yaḷḷah. ¹⁰Ikrah keraḍ arrawen Sam, Ḥam d Jafet. ¹¹Beššan ɣor Yaḷḷah edduniya texla, iǧiten n ǎddunet eššaḍen. ¹²As ikyed Yaḷḷah edduniya, yosét texla, awa iddaren imda yeǧmaḍ ǎbǎreqqa. ¹³Yenna i Noḥ : « Ennéɣ-tn ! Ǎheddem ahé eǧeɣ i ǎddunet d a iddaren. Dɣ érét n erk iǧiten n ǎddunet, edduniya texla, esilekeneɣ ak as éd tt ehheddemeɣ. ¹⁴Eken essendoq yolan d elbabor yeknan dɣ ǎseɣér yeṣṣohén ; éd ds tekned téɣehmén ǎǧǧotnén, éd fols teblenbeliḍ keḍran ammas aked dɣ ténéré. ¹⁵Nɣwah awa has éd teǧed : Ilzem yela keraḍet temaḍ n iɣallen fol tezzegret ennét d semmoset temerwén fol eluseɣ ennét d keraḍet temerwén n iɣallen fol tébeddé. ¹⁶Eken as temmérit dɣ afella ennét, ékét ennét aɣil. Eken as émi fol ǎgenena d tekned as keraḍ leƹléten. ¹⁷Awah Nk, éd-d zihleɣ anǧi iyyen mǎqqeren, aman ennét éd ahlin fol adt illen dag aǧenna d fol ǎmǎḍal imda, éd eŋɣin a ilan unfas n iman. Adt illen fol ǎmǎḍal éd yemmet. ¹⁸Éd egeɣ téséq ǧéri dk. Éd teggehed dɣ essendoq key d hennik d meddank d tiḍulén ennek. ¹⁹A yedderen, a ilan unfas édt tzughed ; ǎxxuten s essin essin dɣ ak ennoƹ, éy d tunté n ak ǎxxu baš éd edderen hund key. ²⁰Éy d tunté n ak ǎxxu d egǎḍéḍ, a enḍukken d a mǎqqeren ak iyyen d ennoƹ ennét, éd key d asin baš éd ennejjin. ²¹Key, eǧmi a tekšéd key dsn, eken taheqqa. » ²²Awén a iǧa Noḥ, yeǧa awa has yenna Yaḷḷah imda.

Noḥ dɣ essendoq

¹Yenna Amaɣlol i Noḥ : « Eggeh essendoq key d ǎddunet ennek édét key ɣas a hanneyeɣ yeẓẓalen ǧér ǎddunet emdan. ²Awi essa éyyan d essahet tuntawén dɣ ak ǎxxu xelalen ; awi tunté d éy dɣ ǎxxuten wi xeramnén. ³Dɣ igḍaḍ awi essa éyyan d essahet tuntawén dɣ ak ennoƹ baš éd ennejjin ǎxxuten wiɣ fol ǎmǎḍal. ⁴Eqqimen essa iheḍan, dédih éd-d sewteɣ aǧenna fol ekkoẓet temerwén n ahel d ekkoẓet temerwén n éheḍ, éd amseɣ awad exlekeɣ imda fol ǎmǎḍal. » ⁵Yeǧa Noḥ awa has yenna Amaɣlol.

⁶As-d yosa anǧi wa mǎqqeren fol ǎmǎḍal, ila Noḥ seḍiset temaḍ n ǎwetay. ⁷Yeggeh essendoq enta d hennis d meddans d tiḍulén ennét baš éd ennejjin fol anǧi. ⁸Ǎxxuten wi xelalnén d wi xeramnen d igḍaḍ d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén ⁹osen in emdan dɣ essendoq ɣor Noḥ, s essin essin, éy d tunté hund awa yenna Yaḷḷah.

¹⁰As okeyen essa iheḍan anǧi wa mǎqqeren yenkel ǎmǎḍal. ¹¹Ǎwetay wa dɣ yekreh Noḥ seḍiset temaḍ n ǎwetay, ahel wan meraw d essa dɣ tallit tan senatet, osen-d aman wi-d efalnén édér n ǎmǎḍal, yaméra aǧenna yoyya-d aman. ¹²Yewet aǧenna fol ǎmǎḍal, aǧenna yewat ad eǧen ekkoẓet temerwén n ahel d éheḍ. ¹³Ahel héndɣ d-yeggeh Noḥ essendoq enta d hennis d meddans Sam d Ḥam d Jafet d tiḍulén ennét keraḍet, ¹⁴eddéwen dsn ǎxxuten emdan, ak iyyen d ennoƹ ennét : éheré d iweɣsan d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d igḍaḍ d a ilan tifakfakén. ¹⁵Éyyan d tuntawén n a iha unfas, osen in ɣor Noḥ dɣ essendoq. ¹⁶Éy d tunté n a iha unfas, yeggeh hund awa has yenna Yaḷḷah i Noḥ. Ezzar yergel Amaɣlol taflut.

¹⁷Anǧi wa mǎqqeren iǧa ekkoẓet temerwén n ahel d éheḍ fol ǎmǎḍal. Éwenen aman denneg awén, dédih yéwen essendoq denneg ǎmǎḍal yeqqim yediweylel fol aman. ¹⁸Esséten aman animér ezzar yegla essendoq fol aman. ¹⁹Ak ahel tawenen aman a yeggén ad okeyen tidreɣén ti mǎqqornén, ti ellenen dag aǧenna. ²⁰Éwenen aman denneg awén s meraw iɣallen d semmos, okeyen tidreɣén.

²¹A yedderen fol ǎmǎḍal yemmut : igḍaḍ, éheré, iweɣsan, awa yehimemmerén d awa yedderen fol ǎmǎḍal imda, aked ǎddunet. ²²A ilan unfas dɣ tinhar, a yedderen fol ǎmǎḍal yemmut. ²³Yomes Yaḷḷah a yedderen fol ǎmǎḍal : ǎddunet, éheré, iweɣsan, igḍaḍ, ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén. Emdan omesen fol ǎrori n ǎmǎḍal. Wr yeddér ar Noḥ d wi ehenen essendoq. ²⁴Aqqimen aman fol ǎmǎḍal ad okeyen téméḍé n ahel d semmoset temerwén.

Yeǧmeḍ Noḥ essendoq

¹Ezzar yesmekta Yaḷḷah Noḥ d ǎxxuten emdan wi ds eddéwnén dɣ essendoq. Yesheḍ aḍu fol ǎmǎḍal ezzar eglen aman sollan sollan. ²Aman wid efalnén édér n ǎmǎḍal d win aǧenna ergelen. Aǧenna yessosem. ³Eglen aman sollan sollan fol ǎmǎḍal. Eresen aman ḍeffer téméḍé n ahel d semmoset temerwén. ⁴Ahel wan meraw d essa dɣ tallit tan essahet, yeres essendoq fol tidreɣén tin Araraṭ. ⁵Eqqimen aman errasen arweh ar tallit tan merawet. Ahel wa yezzaren dɣ tallit taɣ, ǎmunnet tidreɣén.

⁶As okeyen ekkoẓet temerwén n ahel yora Noḥ eṭṭaga ta yekna fol essendoq. ⁷Yessegla ǎɣaleǧ. Igal itaqqel-d a ekken aman toɣaren fol ǎmǎḍal. ⁸Ezzar yessegla Noḥ tedǎbért baš éd yessen aman eresen fol ǎmǎḍal méɣ animér. ⁹Beššan wr tosé id tejjen édét aman ellant arweh, teqqel-d essendoq ɣor Noḥ. Yeẓẓel ǎfus yermes tt, yezzogeh tt ɣors dɣ essendoq. ¹⁰Okeyen essa iheḍan ezzar yesseglet arweh. ¹¹Teqqel-d tedǎbért s iẓelluwaẓ teṭṭaf dɣ émi ennét afraw n ezzeytun. Yelmed Noḥ as aman eresen. ¹²Yessokey essa iheḍan arweh, ezzar yessegla tedǎbért beššan wr-d teqqél.

¹³Ahel wa yezzaren dɣ seḍiset temaḍ d iyyen dɣ iwetyan n Noḥ ad yeswa ǎmǎḍal aman. Yora Noḥ asfel n essendoq, yekyed dɣ ténéré, ma ihanney deh ? Ihanney ǎmǎḍal yeqqoren, ǎbas-t ellen aman. ¹⁴Ahel wan senatet temerwén d essa dɣ tallit tan senatet ǎmǎḍal yeqqor. ¹⁵Yesséwel Yaḷḷah i Noḥ, yenna has : ¹⁶« Egmeḍ essendoq, key d hennik d meddank d tiḍulén ennek. ¹⁷Segmeḍ ǎxxuten wi dk eddéwnén emdan : éheré, iweɣsan d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d igḍaḍ. Éd ewnekneken, éd ilwin fol ǎmǎḍal.

¹⁸Yegmeḍ Noḥ essendoq enta d hennis d meddans d tiḍulén ennét. ¹⁹Egmeḍen ǎxxuten emdan ak iyyen d ennoƹ ennét : éheré, iweɣsan d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d igḍaḍ, wiyeḍ ḍeffer wiyeḍ.

²⁰Yekna Noḥ ǎsǎɣres i Amaɣlol. Yeŋɣa iyyen dɣ ak ǎxxu xelalen d ak egǎḍéḍ xelalen yeket tn i Yaḷḷah eqqaden fol témsé. ²¹Yesreɣ Amaɣlol aḍu wah yeẓéden, yegreẓ as, yeɣbelt ezzar yenna dɣ iman ennét : « Mn dimaɣ ǎbas taggeɣ tilɣant fol ǎmǎḍal dɣ érét n ǎddunet. Tidet as wa fol meḍriyen exlan ulawen nsn. Beššan ǎbas naqqeɣ a yedderen hund awa egeɣ dimaɣ.

²²A yekka illé ǎmǎḍal,

a yeŋɣelen d a yeŋŋen,

tuksé d esǎméḍ,

ǎwélen d tagrest,

ahel d éheḍ,

wr éd emmendun. »

Téséq ǧér Yaḷḷah d Noḥ

¹Iǧa Yaḷḷah elbaraka i Noḥ d meddans, yenna hasn : « Arwet, ǎqqelet i ǎǧǧotnén, eṭkeret ǎmǎḍal imda. ²Ǎxxuten emdan fol ǎmǎḍal éd kewen uksaḍin hullan, igḍaḍ emdan, wi ǎhimemmeretnén emdan, isolmiyen win ǧeréw emdan : emdan ellan ǧér ifassen nwn. ³A yemmussen d a yedderen éd hawen yumas ǎmekši. Hund as kewen ekféɣ tekkewelt n iškan, dimaɣ hakkeɣ kewen awaɣ imda. ⁴Beššan wr tettim isan iha ahni, édét ahni a ehan iman. ⁵Édét iman ahni a ehan, fol awéndɣ as i iǧen iman, ǎxxu méɣ ǎwadem, éd ds egmeyeɣ ǎrreẓam n iman wi iǧa. Éré yeŋɣen eŋŋas, éd ds egmeyeɣ ǎrreẓam n ahni ennét. ⁶Wa yesseŋɣelen ahni n ǎwadem, ahni ennét éd yeŋɣel s ǎwadem, édét Yaḷḷah yekna ǎwadem yola ds, hund enta. ⁷Kewenéḍ, arwet, ǎqqelet i ǎǧǧotnén, eṭkeret ǎmǎḍal imda. »

⁸Yenna Yaḷḷah i Noḥ d meddans : ⁹« Nk, éd eǧeɣ téséq ǧéri dewen d iheyawen nwn, ¹⁰d a-wa yedderen imda ɣorwen : eheriwen, iweɣsan d ǎxxuten wi ǎhimemmeretnén d igḍaḍ, wid igmeḍnén essendoq emdan. ¹¹Nɣtah téséqin ǧéri dewen : a yedderen ǎbas éd yemmet s anǧi wa mǎqqeren, ǎbas-d éd siwyeɣ anǧi wa mǎqqeren baš éd yeɣhed ǎmǎḍal » ¹²Yenna Yaḷḷah arweh : « Nɣwah éhwel n téséqin ǧéri dewen d awa yedderen imda d wi hé eddernén dɣ ezzemanen wi-d eǧlenén ar abedǎh : ¹³éd eǧeɣ tǎẓẓel-aḍer dɣ éẓyaren, éd tumas éhwel n téséqin ǧéri d ǎmǎḍal. ¹⁴I-d élwen eẓyaren dɣ aǧenna ezzar temun-d tǎẓẓel-aḍer, ¹⁵éd ektuɣ téséqin ǧéri dewen d awa yedderen imda, in ǎbast éd yemel anǧi wa mǎqqeren hé yeŋɣin awa iha unfas imda. ¹⁶I-d eneyeɣ tǎẓẓel-aḍer éd ektuɣ téséq tan abedǎh ; ta tellet ǧér Yaḷḷah d awa yedderen fol ǎmǎḍal. » ¹⁷Yenna Yaḷḷah i Noḥ arweh : « Tǎẓẓel-aḍer tǎmos éhwel n téséq ǧéri d awa yedderen fol ǎmǎḍal imda. »

¹⁸Meddans n Noḥ wi-d eǧmeḍnén essendoq entenéḍ Sam, Ḥam d Jafet. Ḥam yeqqal tis n Kenƹan. ¹⁹Awa yezzeɣen ǎmǎḍal yefal-d dg Noḥ win keraḍ.

²⁰Noḥ, yǎmosen elfellaḥ, yessenker tǎzzebibt. ²¹Yeswa elboẓa, yexbeṭ, yezzef dɣ éhen ennét. ²²Ḥam, tis n Kenƹan yeney tis yezzaf, yeǧmeḍ yennen i ayet-mas. ²³Sam d Jafet eṭkelen ǎbǎtéɣ, eswerent éẓéren nsn, eggehen s ḍeffer ḍeffer dɣ éhen ezzar esselsen tisn. Ekyaden aɣil wa dɣ wr illé baš wr éd eynin tisn yezzaf. ²⁴As ǎbas yexbeṭ Noḥ yelmed awa iǧa rurés wa meḍriyen, ²⁵yenna : « Tilɣant tewer Kenƹan ! Yumaset akli n éklan n ayet-mas ! » ²⁶Yenna arweh : « Nemmuyet i Amaɣlol, Messineɣ n Sam ! Yumasét Kenƹan akli n Sam ! ²⁷Yekfét Yaḷḷah Jafet d iheyawen ennét ǎkal mǎqqeren, yezzeɣét Jafet dɣ ihenan n Sam, yumasét Kenƹan akli nsn ! »

²⁸Ḍeffer anǧi wa mǎqqeren, yedder Noḥ arweh keraḍet temaḍ n ǎwetay d semmoset temerwén. ²⁹Yedder Noḥ teẓẓahet temaḍ n ǎwetay d semmoset temerwén ezzar yemmut.

Iheyawen n Noḥ

¹Ḍeffer anǧi wa mǎqqeren, dg Noḥ Sam, Ḥam d Jafet ekrehen arrawen. Nɣwih iheyawen nsn : ²Dg Jafet : Gomer, Magog, Maday, Yawan, Tubal, Mašek d Tiras. ³Dg Gomer : Aškenaz, Rifat d Togarma. ⁴Dg Yawan : Eliša, Tarsis, Kittim d Dodanim. ⁵Dg Jafet a-d efalen ǎddunet wi ezzeɣnén ɣor ǧeréw, ak wiyyeḍ d ellametén nsn d ikallen nsn d tawsitén nsn d awalen nsn. ⁶Dg Ḥam : Kuš, Miṣrayim, Fuṭ d Kenƹan. ⁷Dg Kuš : Seba, Hawila, Sabta, Raƹma d Sabteka. Dg Raƹma : Saba d Dédan. ⁸Kuš yǎmos aked tis n Nemrod, yeqqalen amɣar mǎqqeren, wa yezzaren ǧér ǎddunet. ⁹Nemrod yeqqal amagdal mǎqqeren ɣor Amaɣlol fol awéndɣ as itahawal : « Amagdal mǎqqeren ɣor Amaɣlol hund Nemrod. » ¹⁰Dɣ ikallen wi ezzarnén fol yemnakel, ellant éɣermen win Babel, Erek, Akad d Kalne dɣ ǎkal n Šinƹar. ¹¹Yefel Nemrod ǎkal wah yekka ǎkal n Aššur. Yebna ds éɣerman win Niniwa d Rehobot d Kelaḥ, ¹²d Ressen, illan ǧér Niniwa d Kelaḥ, aɣrem mǎqqeren. ¹³Miṣrayim yǎmos tis n Luditen, Ƹanamiten, Lehabiten, Naftuhiten, ¹⁴Fatros, Kasluḥ, wad efelen Filistiniten d Kaftorten. ¹⁵Kenƹan yǎmos tis n Sidon wa mǎqqeren dɣ meddans d Ḥeth, ¹⁶yǎmosen aked tis n Yabusiten, Amoriten, Girgašiten, ¹⁷Hiwiten, Arqiten, Siniten, ¹⁸Arwaditen, Sémariten d Hematiten. Ḍeffer awén tawsitén ti-d efelnén Kenƹan emmezeynet. ¹⁹Ǎkal nsn yemel ǧér Sidon berén Gerar ar Γaza berén Sodoma, Ƹamora, Adma d Ṣeboyim ar Leša. ²⁰Awén dg Ḥam, ak iyyen d tawsit ennét d awal ennét dɣ ǎkal ennét d ellamet ennét.

²¹Sam, ǎmeqqar n Jafet yekreh arrawen. Yǎmos tis n Eber d wi yérew. ²²Dg Sam : Elam, Aššur, Arfakšad, Lud d Aram. ²³Dg Aram : Uṣ, Ḥul, Geter d Maš. ²⁴Arfakšad yǎmos tis n Šelaḥ, Šelaḥ yérew Eber. ²⁵Eber yekreh essin arrawen : iyyen isem ennét Feleg, -Azmezzi-, édét émér wa dɣ yeddar ǎddunet win edduniya emmezzeyen, wa heḍen isem ennét Yoqtan. ²⁶Yoqtan yǎmos tis n Almodad, Šelef, Haḍarmawet, Yeraḥ, ²⁷Hadoram, Uzal, Diqla, ²⁸Obal, Abimayel, Saba, ²⁹Ofir, Hawila, Yobab, wiɣ emdan ǎmosen meddans n Yoqtan. ³⁰Ezzaɣen ǧér Meša d ǎkal n tidreɣén n Sefar berén awas d tgammeḍ tǎfuk. ³¹Awén meddans n Sam ak iyyen d tawsit ennét d awal ennét dɣ ǎkal ennét d ellamet ennét.

³²Awén tawsitén ti-d efelnén Dg Noḥ, ak iyyet d iheyawen ennét d ellametén ennét. Entenéḍ a-d efalen ǎddunet emdan wi ezzeɣnén ǎmǎḍal ḍeffer anǧi wa mǎqqeren.

Aɣrem n Babel

¹Ǎddunet emdan sawalen awal iyyen d tifér tiyyeḍ. ²Ǎddunet efelen berén awas d tǧammeḍ tǎfuk osen édeg iyyen dɣ asyaf dɣ ǎkal n Šinƹar ǎqqimen ds. ³Ennen ǧérésn : « Eywah ! Neknét oṭṭében ezzar éd tn enseŋ dɣ témsé ! » Oṭṭében ǎmosen asn éẓẓeden d ǎbeleɣleɣ teqqal asn tǎlaq ta temmalet ǧér oṭṭében. ⁴Ennen arweh : « Eywah ! Nexdemét baš éd neken aɣrem d elburj iyyen yéwaḍen aǧenna ! Éd nekreh tisellet, wr éd nemmezzey fol ǎrori n ǎmǎḍal imda. » ⁵Yeres-d Amaɣlol itassen ma-d yola aɣrem d elburj wi kannen ǎddunet. ⁶Ezzar yenna Amaɣlol dɣ iman ennét : « Ellamet iyyet, awal iyyen ! Nɣwah awas ebden emuken ennét, kud ebden hund awaɣ éd eknin awa eran imda. ⁷Eywah ! Endawtet neres, éd ensemmerti awal nsn baš éd ǎbas éd tanefhamen ǧérésn. » ⁸Yezmezzey tn Amaɣlol fol ǎmǎḍal imda, ezzar oyyen elbeni n aɣrem.. ⁹Fol awéndɣ as aɣrem iǧa isem Babel, -ǎsemmerti-, édét Amaɣlol déndɣ ad yesmertey awal n ǎddunet, yesmertey-tn fol ǎrori n ǎmǎḍal imda.

TǍNǍQQÉST TAN IBRAHIM

11.10-25.18

Abbaten n Ibrahim

¹⁰Awah iheyawen n Sam. Ila Sam téméḍé n ǎwetay as yewa rurés Arfakšad, essin iwetyan ḍeffer anǧi wa mǎqqeren. ¹¹Ḍeffer tiwit n Arfakšad yedder Sam semmoset temaḍ n ǎwetay. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹²As yekreh Arfakšad keraḍet temerwén n ǎwetay d semmos yekreh arraw isem ennét Šelaḥ. ¹³Ḍeffer tiwit n Šelaḥ yedder Arfakšad ekkoẓet temaḍ n ǎwetay d keraḍ. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹⁴As yekreh Šelaḥ keraḍet temerwén n ǎwetay yekreh arraw isem ennét Eber. ¹⁵Ḍeffer tiwit n Eber yedder Šelaḥ ekkoẓet temaḍ n ǎwetay d keraḍ. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹⁶As yekreh Eber keraḍet temerwén n ǎwetay d ekkoẓ yekreh arraw isem ennét Feleg. ¹⁷Ḍeffer tiwit n Feleg yedder Eber ekkoẓet temaḍ n ǎwetay d keraḍet temerwén. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ¹⁸As yekreh Feleg keraḍet temerwén n ǎwetay yekreh arraw isem ennét Reƹu. ¹⁹Ḍeffer tiwit n Reƹu, yedder Feleg senatet temaḍ n ǎwetay d teẓẓa. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²⁰As yekreh Reƹu keraḍet temerwén n ǎwetay d essin yekreh arraw isem ennét Serug. ²¹Ḍeffer tiwit n Serug yedder Reƹu senatet temaḍ n ǎwetay d essa. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²²As yekreh Serug keraḍet temerwén n ǎwetay yekrah arraw isem ennét Naḥor. ²³Ḍeffer tiwit n Naḥor yedder Serug senatet temaḍ n ǎwetay. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²⁴As yekreh Naḥor senatet temerwén n ǎwetay d teẓẓa yekreh arraw isem ennét Teraḥ. ²⁵Ḍeffer tiwit n Teraḥ yedder Naḥor téméḍé n ǎwetay d meraw d teẓẓa. Yekreh arrawen d tarrawén heḍnén. ²⁶As yekreh Teraḥ essahet temerwén n ǎwetay yekreh keraḍ arrawen Abram d Naḥor d Haran.

²⁷Awah iheyawen n Teraḥ : Teraḥ yérew Abram d Naḥor d Haran. Yekreh Haran arraw isem ennét Loṭ. ²⁸Haran yemmut arweh yeddar tis Teraḥ dɣ Ur ǎkal wa dɣ yewa dɣ ǎkal n Kaldé. ²⁹Yewey Abram Saray, Naḥor yéwey Milka wlt Haran. Haran tis n Milka aked n Yiska. ³⁰Saray, tǎmeǧǧaǧrut, wr telé arraw wl iyyen. ³¹Yéwey Teraḥ rurés Abram d aheya ennét Loṭ ag Haran d tǎḍeggalt ennét Saray, hennis n Abram, efelen Ur dɣ ǎkal n Kaldé ekken ǎkal n Kenƹan, as éweḍen Ḥaran ǎqqimen ds. ³²Yedder Teraḥ senatet temaḍ n ǎwetay d semmos ezzar yemmut dɣ Haran.

Yenna Messineɣ i Abram éd ifel ǎkal ennét

¹Yenna Amaɣlol i Abram : « Efel ǎkal ennek d ǎddunet ennek d win tǎɣǎhamt n tik, ek ǎkal wa key éd sekneɣ. ²Éd dk ekneɣ ellamet mǎqqeret. Éd hak eǧeɣ elbaraka. Éd erreɣ isem ennek yetiwezzay hullan. Éd dk eǧeɣ elbaraka i wi heḍnén. ³Éd ekfeɣ elbaraka-hin i wi key hakkenén ta nsn beššan éd elɣeneɣ wi key leɣɣennén. Tawsitén tin ǎmǎḍal emdanet éd eǧrewnet elbaraka-hin serek. » ⁴Yegla Abram, hund awa has yenna Amaɣlol, yeddéw ds Loṭ. Ila Abram essahet temerwén n ǎwetay d semmos as yefel Haran. ⁵Yéwey hennis Saray d Loṭ, yǎmosen rurés n eɲɲas, éweyen a elen, aked éklan nsn wi ezzenhen dɣ Haran. Ekken ǎkal wan Kenƹan. Éweḍent. ⁶Yejjer Abram akal ar édeg wa iǧen isem Šakim, ar ašek wan Moré. Γor déndɣ Kenƹaniten ezzaɣen ǎkal. ⁷Yemun-d Amaɣlol i Abram yenna has : « Éd ekfeɣ ǎkal waɣ i iheyawen ennek. » Yekna Abram ǎsǎɣres i Amaɣlol dɣ édeg wéngɣ dɣ has-d yemun. ⁸Yekka tidreɣén ellanén s aǧmoḍ n tǎfuk n Beytel, yekres ihenan ennét ǧér Beytel d Ay. Yeqqal as Beytel aɣil wan ǎgǎḍel n tǎfuk, Ay illas aɣil was d tǧammeḍ tǎfuk. Yekna ǎsǎɣres i Amaɣlol, yeƹbedt s isem n Amaɣlol. ⁹Éhen s wa heḍen, yennehel Abram ǎnǎhol berén ǎkal wan Negeb.

Ǎsikel s Maṣar

¹⁰Tellé menna dɣ ǎkal, fol awéndɣ yekka Abram Maṣar, yezzeɣ ds, édét menna teṣṣohet hullan dɣ ǎkal. ¹¹As deroɣ yeǧǧeh Maṣar yenna Abram i Saray : « Seged ahi Saray, essaneɣ as km tǎmǎṭ tǎhoseyet a tǎmosed. ¹²As km éd eynin Elmesriten éd ennin tǎmǎṭin a tǎmosed, éd hi eŋɣin, km, éd km eyyin teddared. ¹³Inhod ad tennéd tǎmeḍraytin a tǎmosed baš wr hi éd eŋɣin dɣ érét ennem, baš éd hi eknin taɣera dɣ érét ennem. » ¹⁴As yéweḍ Abram Maṣar, eneyen Elmesriten tihusay ti teǧa hennis. ¹⁵Eneyen tt erraysen n Ferƹaon, ǎmǎnokal n Maṣar, ezzar ennen i amɣar in tekna tihusay. Teméwey-d tǎmǎṭ ɣor ǎmǎnokal. ¹⁶Dɣ érét ennét Ferƹaon yekna taɣera i Abram. Yekfé éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén, ihéḍan, d éklan d teklatén d tihéḍén d imnas. ¹⁷Beššan Amaɣlol yesséwey fol Ferƹaon d tǎɣahamt ennét tilɣanén, wr has yegreẓ awén, yesséwey tǎxellawt dɣ érét n Saray hennis n Abram. ¹⁸Adih yeɣra Ferƹaon Abram, yenna has : « Mafol teǧéd ahi awén ? Mafol wr hi tennéd as hennik a tǎmos ? ¹⁹Mafol tennéd ahi tǎmeḍrayt ennek a tǎmos, eknéɣ ds tǎmǎṭin, dimaɣ nɣtaḥ tǎmaṭ ennek, awi-tt d tegled ! » ²⁰Yessofeḍt Ferƹaon s médden, enta d hennis d tela nsn temda ad eǧmeḍen ǎkal.

Ǎmezziy n Abram d Loṭ

¹Yefel Abram Maṣar, yekka berén Negeb enta d hennis d awa ila imda. Yeddéw ds Loṭ. ²Abram yeɣmar hullan. Ila éheré d aẓref d oreɣ ǎǧǧotnén. ³Mn Negeb, ǎmǎzzaɣ s ǎmǎzzaɣ, yéweḍ Beytel, édeg wa dɣ kelad yekras éhen ennét, ǧér Beytel d Ay, ⁴édeg wa dɣ yekna ǎsǎɣres i Amaɣlol. Yeƹbed ds Abram s isem n Amaɣlol. ⁵Loṭ yeddéw ds, aked enta ila éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén, ila ihenan ennét aked enta. ⁶Ǎkal wr hasn yegdéh issenen ésn, tela nsn tekna dɣ ilwi ar wr ǎddobén muzɣet édeg iyyen. ⁷Eknesen imaḍinen nsn. Kenƹaniten d Feriziten a yezzaɣen ǎkal émér héndɣ. ⁸Yenna Abram i Loṭ : « Wr éd yemlét ǎkennas ǧérénɣ ula ǧér imaḍinen nnɣ édét noɲɲat ! ⁹Ǎkal imda illa dat-k. Nemmezzeyét : kud tekkéd afella éd ekkeɣ ǎtǎram, kud tekkéd ǎtǎram éd ekkeɣ afella. » ¹⁰Yeṭkel Loṭ ǎsewaḍ ennét, yeney as ǎkal wan ǎɣǎher n Elurdun yeksa, awén ar aɣrem wan Soɣar. Animér wr yeɣhéd Amaɣlol ikallen win Sodoma d Ƹamora, yola d ǎfǎraǧ wan Amaɣlol d ǎɣǎher wan Ennil dɣ Maṣar. ¹¹Yesnefren Loṭ ǎkal wa ɣor Elurdun, yegla yessokel berén awas-d tǧammeḍ tǎfuk, hund awéndɣ as emmezzeyen. ¹²Yezzeɣ Abram dɣ Kenƹan. Loṭ, enta wadih, yekres ihenan ennét ɣor éɣremen wi ellenén ɣor Elurdun, ihenan ennét ekkan ar Sodoma. ¹³Ǎddunet wi ezzeɣnén Sodoma eššaḍen, ǎmosen inesbekkaḍen mǎqqornén fol Amaɣlol.

Elɣaheden eynaynén i Abram

¹⁴As yemmezzey Loṭ d Abram, yenna Amaɣlol i Abram : « Ǎṭkel ǎsewaḍ ennek dɣ édeg wa-d telléd, ekyed afella d ǎtǎram, berén awas d tǧammeḍ tǎfuk d ǎgǎḍel ennét. ¹⁵Ǎkal wa thanneyed imda, ekféɣ ak key d iheyawen ennek ar abedǎh. ¹⁶Iheyawen ennek éd tn erreɣ eggeten hund tǎkessélt : as neqqel neddobet ǎseḍen n tǎkessélt dédih éd neséḍen aked iheyawen ennek. ¹⁷Enker, sikel dɣ ǎkal imda édét key ast éd ekfeɣ. » ¹⁸Yezzeɣ Abram ɣor iškan win Mamré dɣ Hebron, yekres ds ihenan ennét, yekna déndɣ ǎsǎɣres i Amaɣlol.

Abram d imenokalen win ekkoẓ

¹Dɣ ezzeman wan imenokalen Amrafel wan Šinƹar d Ariok wan Alasar d Kedor-Layomer wan Elam d Tidal wan Goyim ²eggehen enmeŋɣi d imenokalen Béra wan Sodoma, Birša wan Ƹamora, Šinab wan Adma, Šemeber wan Ṣeboyim d ǎmǎnokal wan Béla, aɣrem wah iǧa aked isem wan Soɣar. ³Wiɣ ehreynén emelen dɣ ǎɣǎher wan Sidim ta tǎmoset ǧeréw wan tésemt. ⁴Dat awén, ǎmosen imɣad n Kedor-Layomer fol meraw iwetyan d essin beššan dɣ ǎwetay wan meraw d keraḍ enkeren fols. ⁵Ǎwetay wan meraw d ekkoẓ yenker Kedor-Layomer yessenker imidiwen ennét imenokalen. Ernen Refayiten dɣ Ašertaroṭ-Karnayim, Zuziten dɣ Ham, Emiten dɣ asyaf wan Qiriatayim. ⁶Horiten widih ernen-tn ɣorsn dɣ tidreɣén nsn, dɣ ǎkal n Seƹir, eḍrenen-tn ar El-Faran ɣor tinariwén. ⁷Ezzar eqqelen-d In-Mišefaṭ, wa yǎmosen Qadeš. Ernen Amalékiten dɣ ǎkal nsn d Amoriten wi ezzeɣnén Hasason-Tamar. ⁸Imenokalen n ikallen win Sodoma d Ƹamora d Adma d Ṣeboyim d Béla, wa yǎmosen Soɣar, essegmeḍen médden nsn, eǧen enmeŋɣi dɣ ǎɣǎher n Sidim, ⁹entenéḍ d imenokalen Kedor-Layomer wan Elam d Tidal wan Goyim d Amrafel wan Šinƹar d Ariok wan Alasar, ǎmosen semmos imenokalen fol ekkoẓ. ¹⁰Ellant unan n keḍran dɣ ǎɣǎher n Sidim. Imenokalen n Sodoma d Ƹamora erwelen ezzar oḍen dsn, wi heḍnén efferen dɣ tidreɣén. ¹¹Wi ernenén éweyen awa elen kél Sodoma d Ƹamora aked imekšan emdan ezzar eglen. ¹²Loṭ, ag eŋŋas n Abram yezzaɣ Sodoma. Éweyent aked enta d awa ila imda. ¹³Iyyen dɣ wi erwelnén yennén i Abram wan Ƹibrani wa yezzeɣen ɣor iškan n Amori iyyen, Mamré. Mamré yǎmos eŋŋas n Ešekol d Aner, keraḍ ésn ǎmosen imidiwen n Abram, eǧan téséq ǧérésn ds. ¹⁴As yelmed Abram in ag eŋŋas yettermes, yesdew keraḍet temaḍ d meraw d ettam éklan, wi ewenén dɣ tǎɣǎhamt ennét, yelkem i ihenǧa ar Dan. ¹⁵Yezmezzey Abram éklan ezzar oḍen fol ihenǧa dɣ éheḍ. Yerna imenokalen, yeḍren tn ar Hoba denneg Damašqa. ¹⁶Yéwey awa ohaɣen imda aked eɲɲas Loṭ d awa ila, téḍéḍén d ǎddunet wi ohaɣen ihenǧa emdan.

Melkisedek yeborek Abram

¹⁷As yerna Abram Kedor-Layomer d imenokalen wi heḍnén, yosé hin ǎmǎnokal n Sodoma dɣ ǎɣǎher n Šawa, yǎmosen ǎɣǎher wan Ǎmǎnokal. ¹⁸Yosé hin ales iyyen heḍen, isem ennét Melkisedek yeqqalen ǎmǎnokal n Salam d ǎmǎrabu n Messineɣ wan Afella, yéwey-in tagella d elboẓa. ¹⁹Yeǧa elbaraka i Abram, yenna : « Temlét elbaraka n Messineɣ wan Afella wa yexleken aǧenna d ǎmǎḍal fol Abram ! ²⁰Yeborek Messineɣ wan Afella wa key yessernén ihenǧa ennek ! » Yekfé Abram wa fol meraw n awad yéwey. ²¹Yenna ǎmǎnokal n Sodoma i Abram : « Ekf ahi ǎddunet d tawyed hereten wi heḍnén. » ²²Yenna has Abram : « Eṭkeleɣ ǎfus s Amaɣlol, Messineɣ wan Afella wa yexleken aǧenna d ǎmǎḍal : ²³Ahaḍeɣ as wr éd awyeɣ ula enḍerren ennek, ula ahed méɣ awa iraggelen iɣǎtémen ennek. Baš wr éd tenned : "Esseɣmereɣ Abram." ²⁴Wr éd agẓeɣ ula enḍerren i imanin. Wr eɣbéleɣ ar awa ekšen imidiwenin d tafolt n médden wi dɣi ǎddéwnén Aner d Ešekol d Mamré, widih éd awyin tafolt nsn. »

Téséq ta ǧér Amaɣlol d Abram

¹Ḍeffer awén, yemun-d awal n Amaɣlol i Abram, iganna as : « Wr teksoḍed Abram ! Ǎmihahéɣ dk, nk ǎmoseɣ ǎmastan ennek, elkera ennek imaqqeren hullan. » ²Yenna Abram : « Ma hi éd tekfed Émeli Amaɣlol ? Egléɣ wr eléɣ arraw. Was éd eyyeɣ telahin enta Elyezer wan Damašqa. » ³Yesséta daɣ : « Nk, wr hi tekféd arraw wa hé yekrehen telahin, enta wa yewen dɣ ihenanin. » ⁴Adih Amaɣlol yenna has : « Kela, weggéɣ enta a hé yekrehen tǎkasit ennek, wa hé yekkussin, enta wa hé tarwed. » ⁵Yessegmeḍt éhen ennét ezzar yenna has : « Ekid aǧenna ezzar séḍen itran kud teddobét. » Ezzar yesseta daɣ : « Hund entenéḍ iheyawen ennek éd umasin eggeten. » ⁶Yesfella Abram fol Amaɣlol. Fol awéndɣ as ast yesséḍen dɣ elhaq. ⁷Yenna has : « Ǎmoseɣ Amaɣlol, nk a key d issegmeḍen Ur dɣ Kaldé baš éd key ekfeɣ ǎkal waɣ théd baš éd yumas innek. » ⁸Yessesten Abram : « Émeli Amaɣlol menék awa hé eǧeɣ éd elmedeɣ as édt ekreheɣ ? » ⁹Yenna has Yaḷḷah : « Awi ahid tésut n keraḍ iwetyan, téɣsé d ékrer elanén keraḍ iwetyan, tǎgerregert d tǎdebért meḍriyet. » ¹⁰Yéwey as in Abram ǎxxuten wih. Yezmezzey-tn dɣ ǧéréǧéré sl igḍaḍ, yeznehel ak aɣil d ămidi ennét. ¹¹Osen-in iẓẓaẓen éd ekšin timeɣsay beššan Abram yesteɣ tn. ¹²As toḍa tǎfuk, yeṭṭes Abram s éḍes yeẓẓayen, yermeɣ dɣ tihay, tosé hid tǎremméq. ¹³Yenna has Amaɣlol : « Selleken as iheyawen ennek éd ezzeɣen dɣ ǎkal n elɣurba, éd ds umasen éklan, wr éd ds eynin ar toẓẓért ad akyin ekkoẓet temaḍ n ǎwetay. ¹⁴Beššan ellametén tih dsn éd eknin éklan, tidih éd tnt eḥasbeɣ, ḍeffer adih eddobén éd eglin éwayen tela teǧǧét. ¹⁵Key éd temmeted dɣ esselamet ezzar éd tenbeled as tessokeyed tewehré tǎhoseyet. ¹⁶Wr-d éd yeqqel déɣ ar iheyawen ennek win ennubet tan ekkoẓet édét Amoriten wr eɣréden erk iǧiten baš éd tn esteɣeɣ. » ¹⁷As toḍa tǎfuk, emelnet tihay mǎqqornén ; adih temelt témsé, témsé taɣ d ehu ennét takeyen ǧér ǎxxuten wi emmezzeynén. ¹⁸Ahel héndɣ yeǧa Amaɣlol téséq ǧérés d Abram. Yenna has : « Éd ekfeɣ ǎkal waɣ i iheyawen ennek, yekkan mn ǎɣǎher wan Maṣar ar ǎɣǎher wa mǎqqeren n Elferat, ¹⁹ǎkal wan Qeniten d Qeniziten d Qadmoniten ²⁰d Ḥethiten d Feriziten d Refayiten ²¹d Amoriten d Kenƹaniten d Girgašiten d Yabusiten. »

Tiwit tan Ismaƹil

¹Wr tekréh Saray, hennis n Abram, arrawen. Beššan tela taklit Telmeṣrit iyyet isem ennét Hajar. ²Tenna Saray i ales ennét : « Ekid : Amaɣlol yekkas ahi térwa. Tiǧenén éd ekreheɣ arraw s taklitin. Inhod, egel sukey éheḍ ɣors. » Yeɣbel Abram awa has tenna Saray. ³Tenker Saray, hennis Abram, téwey Hajar, taklit ennét tan Telmeṣrit, tekfét i Abram, ales ennét. Awén itaǧ as yessokey Abram meraw iwetyan dɣ Kenƹan. ⁴Yosa Abram Hajar, tessimrew. As telmed as tessimrew teqqim taǧ erk ǎkeyad i Saray, messas. ⁵Tenna Saray i Abram : « Yeqqelét key akwer wa hi yeweren ! Nk a hak-in iǧen taklitin dɣ édeg ennek ! As teney in tessimrew, taǧǧahi erk ǎkeyad. Yumasét Amaɣlol elqadi ǧérénɣ nk d key ! » ⁶Yenna has Abram : « Awén taklit tannem a tǎmos, tella ǧér ifassen ennem. Eǧ as awa teréd. » Teqqim Saray taǧ a yexlan i Hajar ad tegla tekka ténéré. ⁷Yosét ǎngelos n Amaɣlol dɣ ténéré ɣor téṭ ta tellet dɣ ǎbǎreqqa n Šur. ⁸Yessesten tt : « Hajar, taklit n Saray, mis-d tefeled ? Mis tekkéd ? » Tenna : « Erweleɣ fol Saray, ta hi telet. » ⁹Yenna has ǎngelos n Amaɣlol : « Eqqel ɣor messam, teqqimed taǧǧed awa ham tganna. » ¹⁰Yenna has ǎngelos n Amaɣlol : « Éd kem ekfeɣ iheyawen s wr neddobet ǎséḍen nsn awa hasn iǧa ǎǧut. » ¹¹Ǎngelos n Amaɣlol yenna has daɣ :

« Tessimrewed dimaɣ.

Éd tekrehed arraw.

Eǧ as isem Ismaƹil (elmeƹna ennét yesla Messineɣ)

édét Amaɣlol yesla i toẓẓért ennem.

¹²Rurém éd yumas hund eyhéḍ yeholelen.

Yeṭkal ǎfus ennét fol ǎddunet emdan ;

ǎddunet emdan eṭkalen ifassen nsn fols.

Éd yezzeɣ yenimehal d ayet-mas emdan. »

¹³Teǧa isem i Amaɣlol wa has yesséwelen : « Tǎmosed El-Roy, (elmeƹna ennét Messineɣ wa hi ihanneyen) » Tenna : « Eneyeɣ déɣ méɣ kela wa hi i ihanneyen ? » ¹⁴Fol awéndɣ as anu iǧa isem Lahay-Roy, (elmeƹna ennét Anu wan wa yedderen hi ihanneyenen). Anu waɣ illa ǧér Qadeš d Béred. ¹⁵Térew Hajar arraw i Abram, iǧa Abram i arraw wa has térew Hajar isem wan Ismaƹil. ¹⁶Ila Abram ettamet temerwén n ǎwetay d seḍis émer wad térew Hajar Ismaƹil i Abram.

Éhwel n téséq ǧer Yaḷḷah d Abram

¹As yekreh Abram teẓẓahet temerwén n ǎwetay d teẓẓa yemun asin Amaɣlol yenna has : « Nk Messineɣ wan Ǎneddabu. Egel dati, umas yebbillel. ²Éd eḍmeneɣ téséqin ǧéri dk éd key ekfeɣ iheyawen eknanén ǎǧut hullan. » ³Yenḍew Abram udem ennét fol ǎmǎḍal ezzar yenna has Yaḷḷah daɣ : ⁴« Nɣtah téséqin ǧéri dk : éd teqqeled tis n ellametén ǎǧǧotnén. ⁵Ǎbas key enɣar s Abram, éd teqqeled Ibrahim édét éd teqqeled tis n ellametén ǎǧǧotnén. ⁶Éd key ekfeɣ iheyawen eknanén ǎǧut hullan, éd dk ekneɣ ellametén d imenokalen a key-d éd eǧmeḍen. ⁷Ogaẓeɣ téséqin ǧéri dk, d ǧéri d iheyawen ennek ḍeffer-k, éd tumas téséq teɣlalet, baš éd umaseɣ Messineɣ ennek d Messineɣ n térwa ennek. ⁸Éd key ekfeɣ key d iheyawen ennek ǎkal waɣ dɣ tǎmosed ǎɣǎrib, ǎkal n Kenƹan. Éd yumas ǎkal nwn ar abedǎh. Éd umaseɣ Messineɣ n térwa ennek. ⁹Yenna Yaḷḷah i Ibrahim : « Keyunan, éd tagẓed téséqin, key d iheyawen ennek ḍeffer-k dɣ ezzemanen emdan. ¹⁰Nɣtah téséqin ta hé taǧẓim ǧéri dk d ǧéri d iheyawen ennek : ak ales dɣ winnek ilzam as ǎzeyyen. ¹¹Édt tezzeyyenem, éd yumas éhwel n téséq ta ǧéri dewen. ¹²Dɣ ak ezzeman, éyyan emdan n ǎddunet ennek éd ezzeyyenen as ekrehen ettam iheḍan, awén aked éklan wi uwenén ɣor-k méɣ wi tezzenhed s aẓref wrn ǎmos in térwa ennek. ¹³Akli wa yuwen ɣor-k d wa tezzenhed s aẓref éd ezzeyenen, téséqin dɣ isan nwn téséq teɣlalet. ¹⁴Ales wa wrn yezzeyyen éd yemmukkes dɣ ellamet ennét folin yeɣtes téséqin. » ¹⁵Yenna Yaḷḷah i Ibrahim daɣ : « Saray, hennik tadih, ǎbas tt tɣarred s isem wan Saray, dimaɣ isem ennét Sara. ¹⁶Éd has eǧeɣ elbaraka, éd key ekfeɣ arraw n éy ds. Éd has eǧeɣ elbaraka éd tumas mas n ellametén ǎǧǧotnén, imenokalen n ellametén ǎǧǧotnén a tt-d éd yeǧmeḍen. » ¹⁷Yenḍew Ibrahim udem ennét fol ǎmǎḍal ezzar yeṭsa, yenna dɣ iman ennét : « Menék awa hé eǧeɣ éd ekreheɣ arraw, nk wa ilen téméḍé n ǎwetay d Sara telat teẓẓahet temerwén n ǎwetay ? » ¹⁸Yenna i Yaḷḷah : « Wr eréɣ ar éd yedder Ismaƹil dat-k. » ¹⁹Yenna Yaḷḷah : « Kela, hennik Sara éd key tekf arraw d teǧed as isem Isḥaq. Éd agzeɣ téséqin ǧéri ds d ǧéri d iheyawen ennét ar abedǎh. ²⁰Awa tennéd fol Ismaƹil, esléɣ as : éd has eǧeɣ elbaraka, éd yekreh ǎǧut arraw, éd yekreh iheyawen. Éd yumas tis n meraw imenokalen d essin. Éd yeqqel tis n ellamet mǎqqeret. ²¹Beššan téséqin éd tt agzeɣ ǧéri d Isḥaq, arraw wa hak éd taru Sara ǎwetay wad iglen hund émér waɣ. » ²²As yesmenda Yaḷḷah awal ǧérés d Ibrahim, yefelt.

²³Yezzeyyen Ibrahim arraw ennét Ismaƹil d médden wi ewenén dɣ tǎɣǎhamt ennét d wi yezzenha s aẓref ennét. Éyyan emdan dɣ ǎddunet win tǎɣǎhamt tan Ibrahim ezzeyyenen ahel héndɣ hund awa has yenna Yaḷḷah. ²⁴As yezzeyen Ibrahim ila teẓẓahet temerwén n ǎwetay d teẓẓa. ²⁵As yezzeyen rurés Ismaƹil ila meraw iwetyan d keraḍ. ²⁶Ahel iyyen ad ezzeyenen Ibrahim d arraw ennét Ismaƹil, ²⁷aked médden win tǎɣǎhamt n Ibrahim emdan, wi ewenén déndɣ méɣ wi enhenén s aẓref ɣor iɣǎriben, emdan ezzeyyenen.

Tamulé n tiwit tan Isḥaq

¹Yemun-d Amaɣlol i Ibrahim ɣor iškan win Mamré. Ibrahim yeqqim dɣ émi n éhen ennét émér wad yekkus ahel. ²Yeṭkel ǎsewaḍ ennét, yeney keraḍ médden ebdadnén illehasin, déndɣ-d tn yeney yohelin yefal émi n éhen ennét, yerkeƹ datsn ar ǎmǎḍal. ³Yenna : « Sidi, inhod, kud egreweɣ ɣorek udem, wr tokeyed ɣor akli ennek sl wr tebdeded ɣors. ⁴Éd hawen-d ǎmawyin heret n aman baš éd tsérdim éḍaren nwn ezzar éd tsunfum dɣ télé n ašek. ⁵Éd hawen-d awyeɣ a tekšem, aɣrum n tagella hawen yessokesen ulawen nwn, ezzar éd takyim ǎbǎreqqa nwn. Awéndɣ as tokeyem dat éhen n akli nwn ! » Ennen as : « Eǧ awas tennéd. » ⁶Yohel Ibrahim s éhen ɣor Sara yenna has : « Hik ! Eṭkel keraḍet tẓiwawén n éǧél wa yehoseyen d tekned keraḍet tiǧelwén. » ⁷Ezzar yohel yekka éheré, yéwey ǎloki yehoseyen, yedderén. Yekfé i akli ennét éd yerured éd ds imhihi. ⁸As eknen isan, yeǧén Ibrahim dat imegaren ennét entenéḍ d ax wa yeẓẓen d wa kefayen. Tatten a yekka Ibrahim yella édés nsn dag ašek. Esmenden téteté. ⁹Ezzar essestenent : « Magga hennik Sara ? » Yenna : « Tella deh, teha éhen. » ¹⁰Yenna : « Esilekeneɣ ak as éd-d ǎqqeleɣ aẓen ! Γor déndɣ Sara, hennik tekrah arraw. » Sara tesiged teha émi n éhen illan ḍeffers. ¹¹Beššan Ibrahim d Sara weššaren, eknan tewǎhré. Sara ǎbas tt-d tas ta-d taset téḍéḍén ak tallit. ¹²Teṭsa Sara dɣ iman ennét, tenna : « Dimaɣ-d weššereɣ d alesin weššer, émér n tǎẓudé édt yemel ? » ¹³Yessesten Amaɣlol Ibrahim : « Mafol teṭsa Sara ? Mafol tenna : "Wr yenmehal éd ekreheɣ arraw édét weššareɣ ?" ¹⁴Ma yendaren i Amaɣlol. Aẓen, dɣ émér ennét, as-d éd ǎqqeleɣ, éd tekreh arraw. » ¹⁵Termeɣ Sara, tenna bahu : « Wr eṭséɣ. » Yenna has Amaɣlol : « Tidet diš, teṭséd ! »

Yesséwel Ibrahim dɣ érét n Sodoma

¹⁶Enkeren médden baš éd eglin, ennehelen Sodoma. Yessofeḍ tn Ibrahim. ¹⁷Yenna Amaɣlol dɣ iman ennét : « Éd effereɣ i Ibrahim awas ǎbokeɣ tiǧawt ennét ? ¹⁸Yemmukken in éd yeqqel tis n ellametén ǎǧǧotnén hullan, mǎqqornén. Édt id tefel elbaraka ta hé tewrit ǎddunet n eddunya temda. ¹⁹Édét esnefreneɣt baš éd iselmed i meddans d iheyawen ennét ǎbǎreqqa n Amaɣlol, taǧǧen elḥaq d a yeẓẓalen. Baš éd yeǧ Amaɣlol i Ibrahim awa has yenna. » ²⁰Yenna Amaɣlol i Ibrahim : « Esléɣ i tǎɣerit ta tǎṣṣohét fol ǎmezzaɣ n Sodoma d Ƹamora, ibekkaḍen nsn elmenker mǎqqeren. ²¹Éd hin erseɣ éd esseneɣ tidet awas esléɣ itahawalen folsn. Kud taǧǧen elmenker wéndɣ folsn yehéwelen, éd ss elmedeɣ. » ²²Imegaren winǧam ekken Sodoma, Ibrahim yeqqim yebdad dat Amaɣlol. ²³Yoheẓ in Ibrahim yenna : « Tidet as teddobéd éd teŋɣed wa yeẓẓelen yeddéw d ănesbekkaḍ ? ²⁴Kud ellant semmoset temerwén n ǎwadem yeẓẓalen dɣ aɣrem. Teddobed éd tn teŋɣed aked entenéḍ ? Wr teddobéd éd tsorfed i édeg wéndɣ dɣ érét n win semmoset temerwén wi eẓẓelnén ? ²⁵Kela ! Wr teddobéd éd teŋɣed wi eẓẓelnén ! Kela ! Wr teddobéd éd teŋɣed wa yeẓẓelen yola d ănesbekkaḍ. Kela ! Mafol wr yeddobet elqaḍi n edduniya temda tiǧawt n a yeẓẓalen ? » ²⁶Yenna Amaɣlol : « Kud oséɣ semmoset temerwén n ǎwadem yeẓẓalen dɣ aɣrem, éd sorfeɣ i édeg waɣ imda dɣ érét nsn. » ²⁷Yenna Ibrahim : « Soref ahi, é Émeli, fol awal wa hak taggeɣ, wr ǎmoseɣ ar heret n tǎgoḍrart d éẓed, ula ǎmoseɣ. ²⁸Kud dag semmoset temerwén eẓẓalnén adt illan, kud ella ekkoẓet temerwén d semmos. Fol semmos wi osernén éd tn teŋɣed emdan ? » Yenna Amaɣlol : « Wr tn éd eŋɣeɣ kud oséɣ ekkoẓet temerwén d semmos. » ²⁹Yenna Ibrahim daɣ : « Kud wrt ellen ar ekkoẓet temerwén. » Yenna Amaɣlol : « Wr teǧǧeɣ ula dɣ érét n win ekkoẓet temerwén. » ³⁰Yenna Ibrahim : « Inhod wr tewweššened kud esséweleɣ daɣ, é Émeli. Tigenén wrt ellén ar keraḍet temerwén. » Yenna Amaɣlol : « Wr tn éd eŋɣeɣ kud oséɣ keraḍet temerwén. » ³¹Yenna Ibrahim : « Soref ahi kud esséweleɣ ak animér, é Émeli. Tigénén wrt ellén ar senatet temerwén ? » Yenna Amaɣlol : « Wr tn éd eŋɣeɣ kud oséɣ senatet temerwén. » ³²Yenna Ibrahim : « Inhod, é Émeli, wr tewweššened. Wr éd siwleɣ animér. Beššan tigenén wrt ellén ar meraw eẓẓalnén. » Yenna Amaɣlol : « Wr tn éd eŋɣeɣ dɣ érét n meraw widɣ. » ³³As yesmenda Amaɣlol awal yegla, Ibrahim yeqqel éhen ennét.

Ǎheddem n Sodoma d Ƹamora

¹Iẓelluwaẓ as éweḍen ǎngelosen winǧam essin Sodoma. Yeqqim Loṭ dɣ émi n aɣrem, édeg wa dɣ timheyyin ǎddunet. As tn yeney, yenker, yerkeƹ datsn ar ǎmǎḍal, udem yewer ǎmǎḍal. ²Yenna : « Inhodet, Siditenin, emmeret tǎɣǎhamtin. Teddobém éd tsérdim éḍaren nwn d tensim, awén ɣor akli nwn. Tufat s tufat éd takyim ǎbǎreqqa nwn. » Ennen : « Kela, éd neṭṭes dɣ ǧéréǧéré n aɣrem. » ³Beššan yeẓey tn Loṭ ad eɣbelen éd emmeren ɣors. Yekna sn amensu mǎqqeren, yesseŋŋa sn tiǧelwén wr thé elxemméra ezzar ekšen. ⁴Wr ensén animér as in osen médden win aɣrem, médden win Sodoma eɣleyen i tǎɣǎhamt, wi meḍruynén hund wi weššarnén, emdan osen in. ⁵Eɣren Loṭ ennen as : « Ma eǧen médden wi key-d osenén éheḍ waɣ ? Segmeḍ tn-d. Nera éd tn nk. » ⁶Yegmeḍ Loṭ dat émi, yergel taflut ḍeffers, ⁷yenna : « Inhodet imidiwenin wr tegem elmenker. ⁸Ekidet, eléɣ senatet tarrawén awenet wr ezzéynet médden, éd hawen tnt-in awyeɣ eǧet awa teram srsnt. Beššan wr teǧém heret i imeǧarenin édét ellan daw ihenanin. » ⁹Ennen as : « Efel datnɣ ! Wah wr yǎmos ar ǎɣerib, yosed yera éd yeǧ elxekuma ɣornɣ. Adih éd hak neǧ a yernan awa hasn éd neǧ ! » Ezzenkehen Loṭ s eṣṣahet ezzar eɣhelen éd erẓin taflut. ¹⁰Oren médden win essin taflut, eẓẓelen ifassen nsn, ermesen Loṭ, ezzogehent ezzar ergelen taflut. ¹¹Ǎddunet wi ellenén dat émi, ekfen tn teddǎrɣelt emdan wi meḍruynén hund wi mǎqqornén ad hasn tender tisit n taflut.

¹²Ennen médden win essin i Loṭ : « Teléd ǎddunet ennek arweh ? Iḍulan, arrawen, tarrawén d ǎddunet emdan. Seǧmeḍ wi tléd emdan aɣrem. ¹³Édét éd nehheddem aɣrem, édét Amaɣlol yesla i tǎɣerit mǎqqeret ta taǧǧet fol ǎddunet win déɣ. Yesséwey anɣ-d éd nehhedem aɣrem waɣ. » ¹⁴Yosa Loṭ médden wi hé awinén eššéš, yenna hasn : « Hik ! Téklé, Amaɣlol yera ǎheddem n aɣrem waɣ. » Beššan eɣélen tǎhǎnḍezzit.

¹⁵S ihokhaken, ennen ǎngelosen i Loṭ éd yermaḍ : « Téklé, téklé, ebded, awi hennik d tarrawén ennek tih senatet baš wr éd tehheddemem dɣ érét n ibekkaḍen n aɣrem. » ¹⁶Beššan yeǧa imehlan, ermesen médden Loṭ s ǎfus enta d hennis s ǎfus d eššeš s ǎfus, essegmeḍen tn aɣrem édét Amaɣlol yera éd tn yennej. ¹⁷A yekka isaǧmaḍ tn aɣrem yenna iyyen dɣ médden i Loṭ : « Erwel baš éd teddered, wr tekyeded ḍefferk, wr tebdeded dɣ ǎbǎreqqa dɣ ǎǧuras imda, ek tadreq baš éd teddered. » ¹⁸Yenna Loṭ : « Kela, inhod é Émeli, awah wr yemmuken. ¹⁹Tidet as teǧéd i akli ennét a yehoseyen, tessikned ahi tamella édét togaẓed ahi tǎmeddort. Beššan wr ǎddobéɣ d erweleɣ s tadreq arweh wr yehheddem aɣrem, éd emmeteɣ. ²⁰Inhod, hanneyed taɣremt tén toheẓet ? Tohaẓ, ey ahi éd ahleɣ a tt awḍeɣ. Inhod, meḍriy taɣremt téndɣ, ey ahi éd ss erweleɣ baš éd ennejjeɣ imanin. » ²¹Yenna has : « Egel, eɣbaleɣ ak éd eyyeɣ taɣremt tas tgannéd wr tehheddem. ²²As ét hik erwel ss édét wr eddobéɣ a eǧéɣ arweh wr tt-in téweḍed. » Fol awéndɣ as taɣremt téndɣ teǧa isem Soɣar, (elmeƹna ennét ta meḍriyet). ²³Déndɣ éd tenker tǎfuk ad yéweḍ Loṭ Soɣar. ²⁴Γor déndɣ a hin yessertek Amaɣlol témsé d-tefalet aǧenna a awḍis fol Sodoma d Ƹamora. ²⁵Yǎhheddem éɣermen win essin ehhedemen entenetéḍ d ǎǧuras imda, aked ǎddunet emdan d at illen n iškan. ²⁶Beššan hennis n Loṭ tesweḍ ḍeffers, teqqel tǎgettewt n tésemt.

²⁷Déndɣ-d yeffo ahel wa heḍen yekka Ibrahim édeg wadɣ yenmebded d-Amaɣlol. ²⁸As yekyed berén Sodoma d Ƹamora d ǎǧuras wa hasn yeɣlayen yeney ǎhu yeẓẓagen d-ifalen ǎmaḍal hund ǎhu d-ifalen elfor. ²⁹Hund awéndɣ adih, as yehheddem Yaḷḷah éɣermen win ǎǧuras, yesmekta-d Yaḷḷah Ibrahim, fol awéndɣ as yennejja Loṭ fol ǎheddem, yessegmeḍt aɣrem wa yezzeɣ.

Iheyawen n Loṭ

³⁰Yeksoḍ Loṭ éd yeqqayem dɣ Soɣar, yefel ǎkal baš éd yezzeɣ dɣ tadreq. Tarrawén ennét elkemnet as, yezzeɣ enta dsnt dɣ elkǎwri iyyen dɣ tadreq. ³¹Ahel iyyen tenna ta mǎqqeret i tǎmeḍrayt ennét : « Abbannɣ weššar, wrt illé ales dɣ ǎkal baš éd dnɣ yenmens hund awa itaweǧǧén dɣ ak édeg. ³²Endawet éd nesesu elboẓa i abbannɣ baš ak iyyet éd sukey éheḍ ɣors baš éd yekreh iheyawen. » ³³Esseswenet abba nsnt elboẓa, éheḍ héndɣ tensa ɣors ta mǎqqeret. Wr yeššek i ula enḍerren, ula awad tensa ula awad tenker. ³⁴Ahel wa heḍen ta mǎqqeret tenna i ta mǎḍreyet : « Nk ǎssokeyeɣ éheḍ ɣor abba nnɣ. Nesseswét éheḍ waɣ animér, maléla ennem. Hund aɣdɣ éd tnekf iheyawen. » ³⁵Essexbetnet tisnet arweh ezzar ta meḍriyet tessokey éheḍ ɣors. Wr yeššek i ula enḍerren, ula awad tensa ula awad tenker. ³⁶Essemrewnet eššét n Loṭ dɣ tisnt. ³⁷Ta mǎqqeret tekreh arraw teǧas isem Mowab. Enta tis n Mowabiten ar dimaɣ. ³⁸Ta meḍriyet aked enta tekreh arraw teǧas isem Ben-Ƹammi. Enta tis n Beni-Ƹammon ar dimaɣ.

Ibrahim d Abimalek

¹Yefel Ibrahim édeg wah, yekka ǎkal wan Negeb. Yezzeɣ ǧér Qadeš d Šur, ezzar yezzeɣ aɣrem wan Gerar. ²Iganna Ibrahim in Sara tǎmeḍrayt ennét a tǎmos. Yeṭṭef tt Abimelek ǎmǎnokal n Gerar. ³S éheḍ yosa Yaḷḷah Abimelek dɣ tihorǧa yenna has : « Key, éd temmeted dɣ érét n tǎmǎṭ ta teṭṭafed, enta teddéw. » ⁴Abimelek wa wrn tt yeḍés yenna i Yaḷḷah : « É Émeli, éd teŋɣed ellamet teẓẓalet ? ⁵Weǧǧén Ibrahim iman ennét ahi yennen in tǎmeḍrayt ennét a tǎmos, enta tenna ǎmeqqar ennét a yǎmos. Awa eǧéɣ, eǧéɣt s enniyetin, wrt eǧéɣ dɣ tekma wl iyyet. » ⁶Dɣ teharǧit ten dɣ yenna Yaḷḷah : « Aked nk essaneɣ as enniyet ennek as telkamed. Nk a hak yekkesen éd teǧed ǎbekkaḍ foli, awéndɣ as wr key oyyéɣ éd tt teḍsed. ⁷Dimaɣ er tǎmǎṭ i ales ennét. Enta ennebi a yǎmos, éd hak yemuhed baš éd teddered. Beššan kud wr tt terréd elmed as tǎmettant a hak yeqqalen key d winnek. » ⁸Yenker Abimelek déndɣ-d yeffo yeɣra éklan ennét emdan yenna hasn awén. Armeɣen médden hullan. ⁹Yeɣra Abimelek Ibrahim yessestent : « Ma haneɣ teǧéd deh ? Ma hak eɣhedeɣ baš éd hi tsewred nk d elmelekin ǎbekkaḍ mǎqqeren ? Teǧéd ahi a wrn iteweǧǧi. » ¹⁰Yesséta Abimelek daɣ : « Ma key iǧrawen as taǧǧed awén ? » ¹¹Yenna Ibrahim : « Ennéɣ dɣ imanin in itbat as ǎddunet windɣ wr eǧén eššek i Yaḷḷah, éd hi eŋɣin dɣ érét n tǎmǎṭin. ¹²Beššan tidet as tǎmeḍraytin édét abbannɣ iyyen, anna ɣas a wr nohér, adih teqqel tǎmǎṭin. ¹³As i yesfel Yaḷḷah tǎɣǎhamt n abbahin ennéɣ i tǎmǎṭin : "Is nekka, inhod ad tennéd as ǎmeqqar ennem a ǎmoseɣ". »

¹⁴Yekfa Abimelek Ibrahim éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén d éklan ǎmosnén téḍéḍén d médden, yerras hennis Sara. ¹⁵Yenna has : « Ǎkalin yǎmérak. Ek édeg wa teréd, ezzeɣ awad teréd. » ¹⁶Ezzar yenna i Sara : « Hanneyed, ekféɣ aǧim n erriyalen n aẓref i ǎmeqqar ennem, yǎmos am hund afer yewaren téṭṭawén n emdan wi ellenen ɣorm, éd elmeden as kem tezzubbéd. » ¹⁷Adih yemohed Ibrahim Yaḷḷah fol Abimelek, yǎzozey tn Yaḷḷah enta d hennis d téklatén ennét baš éd aruwnet. ¹⁸Édét Amaɣlol yekkas asn térwa emdan dɣ érét n Sara, hennis n Ibrahim.

Tiwit tan Isḥaq d téklé tan Ismaƹil

¹Yesres Amaɣlol elxér fol Sara s emmek was iǧa awal ennét, yeǧas Amaɣlol i Sara awas as yenna. ²Tessimrew Sara, Ibrahim weššar hullan émér héndɣ, térew arraw i Ibrahim émér was as yenna Yaḷḷah. ³Iǧa Ibrahim isem i arraw wa yekreh, wa has térew Sara Isḥaq (elmeƹna ennét taḍeẓẓa). ⁴Yezzeyen Ibrahim arraw ennét Isḥaq as yekreh ettam iheḍan hund awa has yenna Yaḷḷah. ⁵Ibrahim ila téméḍé n ǎwetay as yewa rurés Isḥaq. ⁶Tenna Sara : « Yesseṭsahi Yaḷḷah s tǎdewit. Emdan wi hé eslinén i tiwit n Isḥaq éd hi eṭsin. » ⁷Tenna arweh : « Mi yeddobén éd yen i Ibrahim, in ahel iyyen Sara éd tsenkes arrawen ? Beššan ekfeɣt arraw dɣ tewehré ennét ! »

⁸Yedwel arraw, yogel. As yogel Isḥaq iǧa Ibrahim teramman mǎqqeret. ⁹Teney Sara Ismaƹil arraw wan Ibrahim wa térew Hajar telmeṣrit, iḍazzen. ¹⁰Ezzar tenna i Ibrahim : « Esteɣ taklit tah enta d rurés. Wr eréɣ éd yaher tǎkasit d arrawin Isḥaq. » ¹¹Awal waɣ yessexzen Ibrahim hullan édét Ismaƹil rurés a yǎmos aked enta. ¹²Beššan yenna has Yaḷḷah : « Wr texzéned fol taklit ennek d rurés. Seged i awa hak tenna Sara. Édét s Isḥaq as éd tekrehed iheyawen ennek. Iheyawen ennek wi hé eǧinén isem ennek éd tn tekrehed s Isḥaq. ¹³Rurés n taklit aked enta éd yekreh iheyawen éd ds ekneɣ ellamet édét rurék a yǎmos. »

¹⁴Déndɣ-d yeffo ahel wa heḍen, yéwey Ibrahim tagella d ǎbeyoɣ yeṭkaren aman, yekfén i Hajar, yeǧas tn fol éẓér, yekfét aked arraw, ezzar yesseglét. Tegla tehoreǧ dɣ ténéré tan Beršéba. ¹⁵As as emmenden aman toyya arraw dag ašek iyyen, ¹⁶ezzar tegla teqqim illehasin, tenna : « Wr eréɣ éd eyneɣ arrawin itammet. » Teqqim illehasin teslef. ¹⁷Yesla Yaḷḷah i ǎmesli n arraw, yeɣra ǎngelos n Yaḷḷah Hajar dɣ aǧenna, yenna : « Ma kem yegrawen Hajar ? Wr tekṣoḍed. Yaḷḷah yesla i ǎmesli n rurém dén. ¹⁸Ebded ! Awiy arraw ennem d teṭefedt s ǎfus, édét éd ekneɣ ds ellamet mǎqqeret. » ¹⁹Yora Yaḷḷah téṭṭawén tin Hajar ezzar teney anu. Tekké, teṭker ds ǎbeyoɣ ennét, tesseswa arraw. ²⁰Yeɣlef Yaḷḷah fol arraw, yedwel. Yezzaɣ ténéré, yeqqel ǎmagdal s taɣǎyé. ²¹Yeqqim dɣ ténéré n Faran, mas tesnefren as tǎmǎṭ dɣ ǎkal n Maṣar.

Téséq n Ibrahim d Abimelek

²²Émer héndɣ Abimelek d Fikol, amɣar wan jonditen ennét, ennen i Ibrahim : « Yaḷḷah yeddéw dk dɣ a teǧéd. ²³Dimaɣ ǎheḍ ahi déɣ s Yaḷḷah, in wr hi éd teɣdered nk ula wihin, win dimaɣ d wi elkemnén. Hund awa hak eǧéɣ dɣ ǎkal waɣ, eǧ elxér aked key i ǎddunet d ǎkal waɣ dɣ tezzeɣed. » ²⁴Yenna Ibrahim : « Ayoh, ǎhaḍeɣ ak ! » ²⁵Yesséwel Ibrahim i Abimelek fol anu iyyen oheɣen ǎddunet win Abimelek. ²⁶Yenna has Abimelek : « Wr esséneɣ mi iǧen awah. Wr hi tn tennéd. Ar ahel waɣ a has esléɣ. » ²⁷Adih yéwey Ibrahim éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén yekfén i Abimelek eǧén téséq ǧérésn. ²⁸Yeẓmeẓley Ibrahim essahet tikerwatén dɣ éheré ennét. ²⁹Yessestent Abimelek : « Mafol teẓmeẓleyed essahet tikerwaten tih ? » ³⁰Yenna has Ibrahim : « Awi tnt baš éd tkuttud as nk a yeɣehen anu waɣ. » ³¹Fol awéndɣ as iǧa édeg isem wan Beršéba (elmeƹna ennét Anu wan Elɣahed méɣ Anu wan Essa), édét déndɣ ad eǧen elɣahed. ³²Eǧen téséq nsn dɣ Beršéba. Ezzar yegla Abimelek yeddéw d Fikol, amɣar n jonditen ennét, eqqelen ǎkal wan Filistiniten. ³³Yeẓẓa Ibrahim tǎberekkat dɣ Beršéba, yemohed fol Yaḷḷah, yeɣré s Amaɣlol wan iddaren abedǎh. ³⁴Yezzeɣ Ibrahim a yeggén dɣ ǎkal n Filistiniten.

Etwejerreb n Ibrahim

¹Ḍeffer awén, yorem Yaḷḷah Ibrahim. Yeɣré : «Ibrahim key. », yenna Ibrahim : « Nk deh. » ²Yenna Yaḷḷah : « Adih dimaɣ awiy Isḥaq, rurék wan iyyen, essaneɣ as teknéd as tera, ek ǎkal n Morya fol tadreq tas ak éd enneɣ ezzar, eket ahit takuté teqqadet. ³Ahel wa heḍen yenker Ibrahim déndɣ-d yeffo. Yeǧa ǎrukku fol eyhéḍ ennét, yéwey essin dɣ éklan ennét d rurés Isḥaq. Yerẓa iseɣéren win takuté teqqadet ezzar yekka édeg was as yenna Yaḷḷah. ⁴Ahel wan keraḍ, yeṭkel ǎsǎwaḍ ennét, yeney édeg dɣ iǧeǧ. ⁵Yenna i éklan ennét : « Γeymet déɣ kewenéḍ d eyhéḍ. Nk d arrawin éd nek afella éd neƹbed Messineɣ ezzar éd kewen-d neqqel. » ⁶Yeswer Ibrahim arraw ennét Isḥaq iseɣéren win tikutawén. Enta yéwey témsé d elmosi. Eglen eddéwen. ⁷Yenna Isḥaq i tis : « Abba ! » Yenna has Ibrahim : « Nk deh, arrawin. » Yenna Isḥaq : « Nela témsé d iseɣéren beššan ǎkerwat wan takuté ma iǧa ? » ⁸Yenna has Ibrahim : « Arrawin, Yaḷḷah iman ennét éd yeḍḍebber ǎkerwat wan takuté. » Eglen eddéwen. ⁹As éweḍen édeg was yenna Yaḷḷah, yekna Ibrahim ǎsǎɣres wa fol yessensa iseɣéren. Yekred rurés Isḥaq ezzar yessensé fol ǎseɣres denneg iseɣéren. ¹⁰Yeẓẓel ǎfus, yeṭkel elmosi baš éd yeɣres i rurés. ¹¹Beššan ǎngelos n Amaɣlol yeɣré dɣ iǧennawen : « Ibrahim, Ibrahim ! » Yenna Ibrahim : « Nk deh. » ¹²Yenna has ǎngelos : « Wr teḍésed arraw. Wr has teɣhéded ula. Essaneɣ dimaɣ as teksoḍed Yaḷḷah édét wr hi tenkéẓed rurék, rurék wan iyyen. » ¹³Yeṭkel Ibrahim ǎsǎwaḍ ennét, yeney ékrer yetiwermas s iskawen dɣ elweška iyyet. Yéweyt, yeŋɣé, yekna ss takuté teqqadet dɣ édeg n rurés. ¹⁴Yeǧa Ibrahim isem i édeg wéndɣ Yahwé-Yiré (elmeƹna ennét yeḍḍebber Amaɣlol). Fol awéndɣ as itahawal dimaɣ : fol tadreq tan Amaɣlol, éd yeḍḍebber. ¹⁵Yeɣra ǎngelos n Amaɣlol dɣ iǧennawen Ibrahim animér. ¹⁶Yenna has : « Awaɣ tanaṭ tan Amaɣlol : édét teǧéd awén, édét wr tenkéẓed rurék wan iyyen, ehaḍeɣ ak s imanin ¹⁷as éd hak eḍmeneɣ elbaraka hin s ǎǧut , éd silwiɣ iheyawen ennek hullan hund itran dɣ aǧenna méɣ ǎmǎḍal ɣor ǧeréw. Iheyawen ennek éd awyin iɣermen n ihenǧa nsn. ¹⁸Éd ekfeɣ elbaraka hin i ellametén tin ǎmǎḍal imdan, s térwa ennek, édét tesgeded i awalin. ¹⁹Yeqqel Ibrahim ɣor éklan ennét, ebdeden eqqelen Beršéba eddéwen, awad yezzeɣ Ibrahim.

Iheyawen n Naḥor

²⁰Ḍeffer awén, yehéwel i Ibrahim in Milka térew aked enta arrawen i eŋŋas Naḥor : ²¹Uṣ wa mǎqqeren, ǎmeḍray ennét Buz, Qemuwel tis n Aram, ²²Kesed, Hazon, Fildaš, Yidlaf d Betuwel. ²³Betuwel a yérawen Rébéka. Awén meddans win ettam wi térew Milka i Naḥor, eŋŋas n Ibrahim. ²⁴Naḥor ila tǎmǎṭ iyyet heḍet isem ennét Reyuma tekrahet arrawen : Teba d Gaham d Tahaš d Maƹka.

Tǎmettant tan Sara

¹Tedder Sara téméḍé n ǎwetay d senatet temerwén d essa. Awén iwetyan wi tedder Sara. ²Temmut dɣ Qiryat-Arba, yǎmosen Hebron dɣ ǎkal n Kenƹan. Yosin Ibrahim, yeḥzen fol hennis, yeslef fols. ³Yefel édeg wa teha taɣessa n hennis ezzar yosa Ḥethiten yenna hasn : ⁴« Wr ǎmoseɣ ar ǎɣerib, ǎmegar nwn. Ekfet ahi édeg dɣ eknéɣ asenso, édeg wa dɣ éd enbeleɣ tenemmitentin. » ⁵Esséwelen Ḥethiten i Ibrahim, ennen as : ⁶« Seged anɣ, Sidi ! Tǎmosed hund ǎmǎnokal n Yaḷḷah ǧérénɣ. Enbel tǎmǎṭ ennek dɣ ǎsenso wa tn yufen ɣornɣ. Wr haneɣ ihé wa hak éd yenkeẓen ǎsenso wah ula wa hak éd yenkeẓen éd tenbeled tenemmittent ennek. » ⁷Yenker Ibrahim ezzar yerkeƹ dat Ḥethiten wi ezzeɣnén ǎkal waɣ, ⁸yenna hasn : « Kud tebokem as, éd enbeleɣ henni déɣ, segdeti d siwlim ahi i Efron ag Sohar, ⁹baš éd hi yekf elkǎwri wan Makfela, yǎmosen innét, illa dɣ ǎǧenena n ǎfǎraǧ ennét. Éd hidt izenh datwn s ǎtuǧ ennét dɣ aẓref baš éd yeqqel asenso wah tela hin. » ¹⁰Efron yeqqim ǧér Ḥethiten. Yenna Efron wan Ḥethit i Ibrahim dat Ḥethiten, emdan wi hin tasenén dat émi n aɣrem, édeg wa dɣ timhiyyin ǎddunet : ¹¹« Kela, Sidi, seged ahi, ǎfǎraǧ ekféɣ akt, elkǎwri wat ihen, ekféɣ akt. Ekféɣ akt dat téṭṭawén n kél ellametin. Enbel tenemmittent ennek. » ¹²Yerkeƹ Ibrahim dat ǎddunet win ǎkal wah, ¹³ezzar yesséwel i Efron dat ellamet n akal temda yenna : « Kud teboked as, inhod seged ahi ! Éd key ekfeɣ ǎtuǧ n ǎfǎraǧ. Awi aẓref wah, éd enbeleɣ tenemmittentin. » ¹⁴Yesséwel Efron i Ibrahim, yenna has : ¹⁵« Seged ahi, Sidi. Édeg ihan ekkoẓet temaḍ n erriyalen n aẓref ula-t ihen ǧéri dk. Enbel tǎmǎṭ ennek. » ¹⁶Yeɣbel Ibrahim, hund awa yenna, yeket i Efron dat Ḥethiten ekkoẓet temaḍ n erriyalen n aẓref wa eššešɣelen ettejjaren ezzar yekfas tn. ¹⁷Dédih ǎmǎḍal n Efron illan dɣ Makfela berén Mamré d elkǎwri wadt ihen d iškan emdan wi ehenén ǎǧenena ennét ¹⁸eqqelen in Ibrahim, Ḥethiten emdan wi hin osenen dat émi n aɣrem ešhaden fol awén. ¹⁹Ḍeffer awén, yenbel Ibrahim hennis Sara dɣ elkǎwri n ǎmǎḍal n Makfela yenimehalen d Mamré, wa yǎmosen Hebron, dɣ ǎkal n Kenƹan. ²⁰Ǎmǎḍal d elkǎwri wadt ihen ǎmosen tela n Ibrahim d-tefalet Ḥethiten baš éd ds inabbel inemmuttan ennét.

Éhen wan Isḥaq d Rebéka

¹Weššar Ibrahim, yekna tewehré hullan. Iǧas Amaɣlol elbaraka fol ak heret. ²Ahel iyyen yenna Ibrahim i wa yezzaren dɣ éklan ennét, wa yǎmosen amɣar nsn : « Eǧ ǎfus ennek dag taɣmahin. ³Éd key zehḍeɣ s Amaɣlol, Yaḷḷah n aǧenna d ǎmǎḍal, in wr éd teǧmeyed i ruré tǎmǎṭ n ǎkal waɣ n Kenƹan, ǎkal waɣ dɣ ezzaɣeɣ. ⁴Beššan éd tekked ǎkalin wan tidet ɣor ǎddunetin ezzar éd hi teǧmeyed tǎmǎṭ i ruré, Isḥaq. » ⁵Yenna has akli : « Tiǧenén tǎmǎṭ éd tugay éd hi telkem dɣ ǎkal waɣ. Éd awyeɣ dédih rurék s ǎkal wa tefeled ? » ⁶Yenna Ibrahim : « Kela. Hékey éd tawyed ruré séndɣ. ⁷Amaɣlol, Yaḷḷah n aǧenna, wa hi yesfelen tǎɣǎhamt n abbahin d ǎkal wan ǎddunetin, yesséwel ahi yeheḍ ahi in éd yekf ǎkal waɣ i iheyawenin. Enta a hé isiwyin ǎngelos ennét datk baš éd-d tawyed tǎmǎṭ i ruré. ⁸Beššan kud wr teré tǎmǎṭ éd hak telkem, dédih éd key yefel éhéḍ wa teǧéd beššan wr teweyed ruré sendɣ fo ! » ⁹Yeǧa akli ǎfus ennét dag taɣma n messis Ibrahim ezzar yeheḍ as in éd yeǧ awa has yenna. ¹⁰Yéwey meraw imnas dɣ imnas win messis. Yéwey hereten wi tn unfenén dɣ win messis. Yegla yekka ǎkal wan Aram-Ennahreyn dɣ aɣrem wan Naḥor. ¹¹As yéweḍ ɣor anu wa yoheẓen aɣrem, yesgen imnas ɣor anu. Awén iẓelluwaẓ émér wad harreǧnet téḍéḍén aman. ¹²Yenna : « É Amaɣlol, Messineɣ n messi Ibrahim, ahi yellilen éd yeǧ amhiyyu ahel waɣ. Seken ahi sémɣar ennek i Ibrahim. ¹³Elléɣ ɣor téṭ, tarrawén ti ezzeɣnén aɣrem éd-d asinet ehraǧnet. ¹⁴Éd egmeyeɣ dɣ iyyet éd hi tekf aman baš éd esweɣ. Kud tenna : "Esu, éd ekfeɣ aman aked i imnas ennek", éd elmedeɣ dédih as enta a teréd éd tt yawi Isḥaq. Éd elmedeɣ adih as tessimɣered messi. » ¹⁵Animér wr yesmenda awa iganna as in tosa Rébéka welt Betuwel, wa érewen Milka d Naḥor, eŋŋas n Ibrahim. Teway elgeḷḷa ennét fol éẓér. ¹⁶Tǎmos tǎmawaṭ tǎhoseyet, atewa wr tezzéy médden. Teres s téṭ, teṭker elgeḷḷa ennét ezzar téwen. ¹⁷Yohelin srs akli n Ibrahim yenna has : « Inhod, seswahi dɣ aman n elgeḷḷa ennem. » ¹⁸Tenna has : « Esu, Sidi ! » Tesres-in elgeḷḷa ennét hik tekfé aman. ¹⁹As tesmenda tenna has : « Éd ehreǧeɣ aman i imnas ennek baš éd eknin tésesé aked entenéḍ. » ²⁰Termeḍ tesseŋɣel aman dɣ édeg wa dɣ sassen imnas ezzar tohel tehreǧ animér. Tesseswa imnas emdan. ²¹Yekyad tt ales, yessossem, itaxemmam in Amaɣlol yellil as méɣ dɣ asikel ennét.

²²As esmenden imnas tésesé, yekfa ales i tǎmawaṭ tiǧemt n oreɣ yogdan d aɣil n erriyal d essin ihebgan n oreɣ ogdanén d meraw erriyalen. ²³Yessesten tt : « Inhod leɣtahi mi kem yérewen ? D leɣted ahi kud illé édeg ɣor tim baš éd enseɣ éheḍ waɣ nk d wi dɣi eddéwnén ? » ²⁴tenna has : « Nk welt Betuwel ag Milka d Naḥor. ²⁵Γornɣ illé édeg wa dɣ éd tensim d iškan d ǎrummu s ǎǧut. » ²⁶Yeneh ales, yerkeƹ dat Amaɣlol. ²⁷Yenna : « Ǎborekeɣ Amaɣlol, Messineɣ wan messi Ibrahim, wa yogaẓen ellemana d sémɣar ennét i Ibrahim. Yeznehel ahi ɣor ǎddunet n messi déndɣ yezzaren. » ²⁸Tohel tǎmawaṭ s tǎɣǎhamt n mas éd teǧ isǎlan. ²⁹Rébéka tela eŋŋas igan isem Laban. Yegmeḍ Laban hik yosa ales ɣor teṭ. ³⁰Édét yenay tiǧemt d ihebgan dɣ ǎfus n welt mas, yeslâ i isǎlan wi yeǧa ales i Rébéka, yosa ales enta d imnas ennét ɣor téṭ. ³¹Yenna has : « As-d ɣori, key wa ilen elbaraka n Amaɣlol. Mafol teqqimed dɣ ténéré ? Ezwejjedeɣ tǎɣǎhamt, imanin, eknéɣ édeg i imnas. » ³²Yekka ales ɣor Laban. Yesseɣser Laban imnas, egrewen iškan d ǎrummu. Egrewen enta d ǎddunet wi ds eddéwnén aman éd serdin éḍaren nsn. ³³Yeǧrew imekšan beššan yenna : « Wr tetteɣ ar eskundebat ennéɣ awas eréɣ éd tn enneɣ. » Yenna has Laban : « Siwel adih ! » ³⁴Yenna ales : « Nk, akli n Ibrahim. ³⁵Amaɣlol iǧa elbaraka mǎqqeret i Ibrahim, wan messi, yeɣmer, yeqqel ales mǎqqeren édét yekfé Yaḷḷah éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén d aẓref d oreɣ, éklan d téklatén, imnas d iheḍan. ³⁶Hennis Sara, dɣ tewehré ennét, tekfa arraw i messi, yekfé tela ennét temda. ³⁷Yezheḍi messi Ibrahim, yenna : "Wr tǧemmiyed tǎmǎṭ i ruré dɣ šét Kenƹaniten, dɣ ǎkal waɣ ezzaɣeɣ. ³⁸Yuf tekkéd ǎddunet n ti, dɣ tawsitin baš éd tawyed tǎmǎṭ i ruré". ³⁹Ezzar essestenneɣt : "Kud tuǧey tǎmǎṭ éd dɣi tidaw ?" ⁴⁰Adih yenna hi : "Amaɣlol, was dat erriǧeheɣ abedǎh, éd yesiwiy ǎngelos ennét, yeddéw dk, éd hak yilal dɣ ǎsikel ennek baš éd tawyed tǎmǎṭ i arrawin ɣor ǎddunet n ti. ⁴¹Beššan kud tekkéd ɣor ǎddunet n tawsitin, kud uǧeyen ak éd key ekfin tǎmawaṭ, dédih yefal key éhéḍ wa hi teǧéd". ⁴²As-d éweḍeɣ ahel waɣ ɣor téṭ ennéɣ : "Amaɣlol, Messineɣ n messi Ibrahim, inhod a hi telliled dɣ ǎsikelin. ⁴³Adih nk deh elléɣ deh ebdadeɣ dat téṭ taɣ, dédih as-d teǧmeḍ tǎmawaṭ, tehraǧet, éd has enneɣ : ”Inhod ahi tekféd heret n aman n elgeḷḷa ennem’. ⁴⁴Adih, kud tenna hi : “Esu key, éd sesweɣ aked imnas ennek’, éd elmedeɣ as enta, tǎmǎṭ ta yesinefren Amaɣlol i rurés n messi. ⁴⁵Arweh wr esmendeɣ awal dɣ imanin, Rébéka nɣtah, tosed, tǎsiwer elgeḷḷa éẓér, teras s téṭ, tehraǧ aman. Ennéɣ as : "Inhod ahi tekféd aman". ⁴⁶Tesres-d elgeḷḷa ennét ta téway hik, tenna hi : "Esu key, ezzar éd sesweɣ imnas ennek." Eswéɣ ezzar tesseswa imnas. ⁴⁷As tt essesteneɣ mi tt yérewen, tenna : “Nk welt Betuwel ag Naḥor d Milka. » Eǧéɣ as tiǧemt dɣ tinhar d ihebgan dɣ ifassen. ⁴⁸Eneheɣ, erkeƹeɣ dat Amaɣlol, Messineɣ n messi Ibrahim, emmoyéɣ as, édét yesséwey ahi dɣ ǎbǎreqqa wan ellemana, yesséwey ahi s tǎheyawt n eŋŋas n Ibrahim. Ǎddobéɣ éd tt awyeɣ i rurés n Ibrahim. ⁴⁹Dimaɣ, kud teknam sémɣar i messi, teǧam ds ellemana, ennét ahi tn, kud kela, ennet ahi tn. Nk éd semmelelleyeɣ a iǧen. »

⁵⁰Nɣwah awa has ennen Betuwel d Laban : « Amaɣlol, iman ennét, a yesiweggen awén. Wr nelé a hé nen, ula a yehoseyen ula a yexlan. ⁵¹Rébéka nɣtah, datk. Awi tt. Éd tumas hennis n rurés n messik, hund awa yenna Amaɣlol. » ⁵²As yesla akli n Ibrahim awén, yerkeƹ ar ǎmǎḍal dat Amaɣlol. ⁵³Yekkes-d dɣ kaya ennét oɣnen n aẓref d oɣnen n oreɣ d iselsa, yekfén i Rébéka. Eǧrewen eŋŋas d mas n tǎmawaṭ hereten eknanén tihusay aked entenéḍ. ⁵⁴Ḍeffer awén, ekšen, eswen, enta d ǎddunet wi ds eddéwnén ezzar ekken éḍes. As yeffo, enkeren, yenna akli n Ibrahim : « Eyyet ahi éd eqqeleɣ ɣor messi. » ⁵⁵Ennen as : « Tǎqqeymét tǎmawaṭ ɣornɣ iheḍan wiyyeḍ, meraw iheḍan arweh ezzar teglét. » ⁵⁶Yenna akli : « Wr hi téwéɣem, dimaɣ-d hi yellil Amaɣlol dɣ ǎsikelin, eyyet ahi éd eqqeleɣ ɣor messi. » ⁵⁷Adih ennen : « Neɣrét tǎmawaṭ éd tt nesesten enta » ⁵⁸Eɣren Rébéka essestenen tt : « Teréd éd tegled teddéwed d ales waɣ ? » Tenna : « Éwalla. » ⁵⁹Eɣbelen éd eyyin Rébéka éd tegel teddéw d ta tt tessedwelet. Eglenet eddéwnet d akli n Ibrahim d ǎddunet wi ds eddéwnén. ⁶⁰Émér wan téklé, eǧen i Rébéka elbaraka nsn ennen as : « Kem, tǎmeḍrayt nnɣ umas mas n iǧiman d iǧiman n ǎddunet. Iheyawen ennem awyin iɣermen n ihenǧa ennem ! » ⁶¹Enkernet Rébéka d téklatén ennét, oɣarnet imnas, eǧlenet elkamnet i ales. Yéwey akli Rébéka, yegla.

⁶²Émér héndɣ, yefel-d Isḥaq anu wan Lahay-Roy, yezzaɣ ǎkal n Negeb. ⁶³Ahel iyyen d igmaḍ s iẓelluwaẓ, yerriǧeh fol iman ennét, yeṭkel éɣef, yemheyyet ǎsewaḍ ennét d imnas wi hin eglenén. ⁶⁴Teṭkel Rébéka ǎsewaḍ ennét aked enta, teney Isḥaq, teres amis ⁶⁵tessesten akli : « Ma yǎmos ales wén haneɣ-d inkaden dɣ ténéré ? » Yenna : « Awén messi. » Teswer afer udem ennét. ⁶⁶Yenna akli i Isḥaq awa iǧen imda. ⁶⁷Yessofeḍ Isḥaq Rébéka s éhen n mas, Sara, yéwey tt, teqqel hennis, yeɣhel tt. Tera taɣ has iǧa, tellil as fol iba n mas.

Tǎmettant tan Ibrahim

¹Yéwey Ibrahim tǎmǎṭ iyyet heḍet isem ennét Qetura. ²yekreh ds arrawen : Zimran, Yoksan, Medan, Madian, Išbak, Šuwwa. ³Yoksan yérew Saba d Dédan. Meddans n Dédan ǎmosen Ašuriten, Letušiten d Leyumiten. ⁴Meddans n Madian ǎmosen Efa, Efer, Hénok, Abida d Elda. Wiɣ emdan téraw tn Qetura. ⁵Yekfa Ibrahim tela ennét temda i Isḥaq. ⁶A yekka yeddar yekfa a yeǧǧén i arrawen n téḍéḍén ennét ti heḍnén ezzar yesséwey tn s ikallen oggegnén fol Isḥaq, berén ikallen wis d tǧammeḍ tǎfuk. ⁷Awaɣ tezzeǧret n tǎmeddort n Ibrahim, yedder téméḍé n ǎwetay d essahet temerwén d semmos. ⁸Ezzar eba Ibrahim, yemmut dɣ tewehré tǎhoseyet, weššar yeyyiwen tǎmeddort, ad yéweḍ édeg ennét ɣor innét. ⁹Enbelent meddans Isḥaq d Ismaƹil dɣ elkǎwri wan Makfela illan dɣ amaḍal n Efron ag Sohar, wan Ḥethit yenimehalen d Mamré. ¹⁰Yezzenha Ibrahim elkǎwri wéndɣ fol Ḥethiten. Déndɣ ad enbelen Ibrahim d hennis Sara. ¹¹Ḍeffer iba n Ibrahim, iǧa Yaḷḷah elbaraka i Isḥaq. Yezzaɣ Isḥaq ɣor anu wan Lahay-Roy.

Iheyawen n Ismaƹil

¹²Awah iheyawen n Ismaƹil ag Ibrahim wa térew telmeṣrit Hajar, taklit tan Sara. ¹³Awah ismawen n dg Ismaƹil s émér n tiwit nsn, mn wa yezzaren dɣ dg Ismaƹil, Nebayoṭ, elkamen as Qedar, Adabel, Mibsam, ¹⁴Mišema, Duma, Masa, ¹⁵Hadad, Téma, Yetur, Nafiš, Qedma. ¹⁶Nɣwih meddans win meraw d essin n Ismaƹil. Ak iyyen yǎmos amɣar n tawsit, ekfen ismawen nsn i ihenan nsn d tiɣermén ti ezzeɣen. Meraw imenokalen d essin ak iyyen d tawsit ennét. ¹⁷Awaɣ tezzeǧret n tǎmeddort n Ismaƹil, yedder téméḍé n ǎwetay d keraḍet temerwén d essa. Yéweḍ édeg ennét ɣor innét. ¹⁸Dg Ismaƹil ezzaɣen dɣ ǎmǎḍal wa yekken mn Hawila ar Šur. Šur yenimehal d Maṣar berén Ašur. Yezzeɣ Ismaƹil édés n ayet-mas emdan.

TǍNǍQQÉST TAN ISḤAQ

25.19-26.35

Esayu d Yaƹqub

¹⁹Awah iheyawen n Isḥaq ag Ibrahim. Ibrahim yérew Isḥaq. ²⁰As yekreh Isḥaq ekkoẓet temerwén n ǎwetay yéwey Rébéka, welt mas n Laban wan Arami, yéraw tt Betuwel, wan Arami n Fadan-Aram. ²¹Rébéka tǎmeǧǧaǧrut, yegmey Isḥaq dɣ Amaɣlol telilt i hennis baš éd tekreh arrawen. Yesged as Amaɣlol ezzar tessimrew hennis Rébéka.

²²Kannesen arrawen dɣ tesa. Tenna : « Kud nɣwaɣ, mafol hi iǧarrew awah ? » Tekka éd tsesten Amaɣlol. ²³Yenna has Amaɣlol : « Ellanet senatet ellametén dɣ tesa ennem, senatet tawsitén hé emezynén as km-d eǧmeḍnet. Iyyet terna ta heḍet, wa mǎqqeren édt yernu wa meḍreyen. » ²⁴Yéweḍ émér n térwa, yemun-d as Rébéka tela éknéwen dɣ tesa ennét. ²⁵Wa yezzaren ila imẓaden heggaɣnén. Yeṭkar imẓaden fol élem hund ǎbernuh. Iǧa isem Esayu (elmeƹna ennét wan ihǎfélen). ²⁶Ilkam as eŋŋas. Ǎfus ennét yeṭṭaf azreh n Esayu, iǧa isem Yaƹqub (elmeƹna ennét tefal-d isem wan ’azreh’). Γor tiwit n meddans ila Isḥaq seḍiset temerwén n ǎwetay.

²⁷Edwelen. Yǎmos Esayu ǎmagdal mǎqqeren, yegraẓ as ǎɣǎlay dɣ tinariwén. Yaƹqub wadih ales n imnay, yessof tǎɣimit dɣ ihenan. ²⁸Isḥaq yessof Esayu édét yegraẓ as awad irammes, beššan Rébéka, tadih, tessof Yaƹqub.

²⁹Ahel iyyen ikan Yaƹqub ǎliwa iyyen, yefeld Esayu tinariwén yeḍḍah, ³⁰yenna has i Yaƹqub : « Eḍḍaheɣ. Elluyyeɣeɣ. Zekš ahid. Waydɣ heggeɣen, ekf ahid dɣ ǎliwa waydɣ heggeɣen. » Fol awéndɣ as iǧa isem Edom (elmeƹna ennét Wa-Heggeɣen). ³¹Yenna has Yaƹqub : « Zenh ahi tumast n ǎmahwar ahel waɣ. » ³²Yenna Esayu : « Dimaɣ ad éd emmeteɣ, mas i tenfa tumast n ǎmahwar ? » ³³Yenna Yaƹqub : « Ǎheḍ ahidt ezzar. » Yeheḍ Esayu, yezzenhas tumast n ǎmahwar, ³⁴dédih yekfé Yaƹqub tagella d ǎliwa n elɣedes. Yekša Esayu, yeswa ezzar yenker, yegla. Hund awéndɣ as yelka tumast n ǎmahwar.

Isḥaq dɣ Gerar

¹Temelt menna iyyet heḍet, seléd ta temelet awad t illa Ibrahim. Yekka Isḥaq Gerar ɣor Abimelek ǎmǎnokal n Filistiniten. ²Yemun-d Amaɣlol yenna has : « Wr tekkéd Maṣar, ɣeyem dɣ ǎkal was ak éd enneɣ. ³Ezzeɣ dɣ ǎkal wéndɣ, éd dk imhihiɣ, éd hak eǧeɣ elbaraka édét key d iheyawen ennek as eréɣ éd ekfeɣ ikallen wih emdan. Éd setbeteɣ elɣahed wa ǧéri d tik Ibrahim. ⁴Éd erreɣ iheyawen ennek eggeten, ojaden hund itran dɣ aǧenna éd tn ekfeɣ ikallen wih emdan. S térwa ennek, éd eǧeɣ elbaraka i ellametén emdanet dɣ edduniya. ⁵Édét Ibrahim ilkam i awalin, ilkam i eššeréƹeténin d elwaṣyaténin, elqanunenin d tinaḍénin. » ⁶Yeqqim Isḥaq dɣ Gerar.

⁷Ahel iyyen essestenent kél Gerar fol hennis. Yenna welt mas a tǎmos. Wr yeré éd yen as Rébéka hennis a tǎmos édét yeksoḍ in éd-t eŋɣin dɣ érét ennét édét tǎhosey. ⁸Iha Isḥaq ǎkal a ilan ékét. Ahel iyyen ǎmǎnokal n Filistiniten Abimelek yekyad s eṭṭaga yeney Isḥaq yeḍḍas Rébéka s éḍés wa wr iteǧ ales i welt mas. ⁹Yeɣré yenna has : « Awén, tǎmǎṭ ennek a tǎmos. Mafol tennéd welt mak a tǎmos ? Yenna Isḥaq : « Édét eksoḍeɣ éd emmeteɣ dɣ érét ennét. » ¹⁰Yenna Abimelek : « Ma hanɣ teǧéd deh ? Deroɣ-d yensa iyyen dɣ win ellamet ɣor hennik, dédih nemda as neḍlam. » ¹¹Yenna Abimelek awah i ǎddunet ennét emdan : « I yeḍesen ales d tǎmǎṭ tah, itbat as éd yemmet. »

¹²Ǎwetay wéndɣ, yesseŋɣel Isḥaq ezzar yekreh téméḍé n awa yesseŋɣel édét Amaɣlol yekfé elbaraka. ¹³Yeqqel ales n ǎnesbeɣor, tela ennét teqqel ti mǎqqeret ak ahel, yeqqel yeɣmar hullan. ¹⁴Yekreh éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén d éklan ǎǧǧotnén. Osamen fols Filistiniten. ¹⁵Enbelen unan wi eɣehen éklan n tis Ibrahim, eṭkeren tn ǎmǎḍal. ¹⁶Yenna Abimelek i Isḥaq : « Teɣmered hullan, tokeyed anɣ, egel, eflaneɣ » ¹⁷Yegla Isḥaq, yekka ɣor ǎɣǎher wan Gerar, yeqqim ds.

¹⁸Yeɣeh unan win tis wi enbelen Filistiniten ḍeffer iba n Ibrahim. Yeǧa sn ismawen wi hasn iǧa Ibrahim. ¹⁹Ahel iyyen éklan n Isḥaq eɣehen dɣ ǎɣǎher osen aman wi kewalnén. ²⁰Imǎḍanen win Gerar eknesen d win Isḥaq gannén : « Aman ineneɣ. » Yeǧa Isḥaq isem i anu Esek (elmeƹna ennét ǎkennas), édét eknesen fols. ²¹Eɣehen éklan n Isḥaq anu iyyen heḍen eknesen fols aked enta. Igas Isḥaq isem Siṭna (elmeƹna ennét ihenǧa). ²²Yefel édeg wéndɣ yeɣeh anu iyyen heḍen, waɣ wr eknesen fols. Igas isem Rehobot (elmeƹna ennét édeg wa feroren). Yenna : « Dimaɣ Amaɣlol yekfanɣ édeg wa feroren, yellil anɣ baš éd neɣmer dɣ ǎkal. »

²³Yefel déndɣ, yekka Beršéba. ²⁴Yemun as-d Amaɣlol éheḍ wa ilkemen yenna has : « Ǎmoseɣ Messineɣ n tik Ibrahim. Wr teksoḍeḍ édét ǎddéweɣ dk, éd hak eǧeɣ elbaraka . Éd key sekreheɣ iheyawen ǎǧǧotnén dɣ érét n tik aklihin Ibrahim. » ²⁵Yekna Isḥaq ǎsǎɣres dɣ édeg wéndɣ, yeƹbed isem n Amaɣlol. Yekres ds ihenan ennét, éklan ennét eɣehen anu iyyen heḍen.

²⁶Yefeld Abimelek Gerar baš edt yeney, yeddéw d ămidi ennét Ahuzat d Fikol amɣar n jonditen ennét. ²⁷Yessesten tn Isḥaq : « Mafol tosem id édét teksanem dɣi, testaɣem ahi dɣ ǎkal nwn ? » ²⁸Ennen as : « Enhanney as Amaɣlol yeddéw dk ezzar nenna éd neǧ elƹahed ǧérénɣ dk. Éd neǧ téséq. ²⁹Ǎheḍ as wr haneɣ éd teǧéd a yexlan édét wr hak neǧé a yexlan, wr hak neǧé ar awa yehoseyen ; noyyik tegléd dɣ esselamet. Dimaɣ teléd elbaraka n Amaɣlol. » ³⁰Yesmegaret tn. Ekšen, eswen. ³¹Eknen iman nsn déndɣ-d yeffo, eǧen elƹahed ǧérésn. Yenna hasn Isḥaq ar essaɣet ezzar eglen dɣ elxér, dɣ esselamet.

³²Ahel héndɣ éklan n Isḥaq osent-in eǧen as isǎlan fol anu wa eqqahen, ennen as : « Nosa aman. » ³³Yeǧa Isḥaq isem i anu Šiba, fol awéndɣ as iǧa aɣrem isem Beršéba, ar ahel waɣ (elmeƹna ennét anu wan elɣahed).

³⁴Ila Esayu ekkoẓet temerwén n ǎwetay as yéwey senatet Telḥethitén, Yehudit welt Béri d Basmat welt Elon. ³⁵Éweynet-d tesemmé i Isḥaq d Rébéka.

TǍNǍQQEST TAN YAƸQUB

27.1-36.43

Elbaraka ta yeǧa Isḥaq i rurés Yaƹqub

¹Weššer Isḥaq. Deroɣ-d ǎbas ihanney. Yeɣra rurés wa mǎqqeren Esayu yenna has : « Esayu », yekéwen yenna : « Nk deh. » ²Yenna Isḥaq : « Hanneyed as weššareɣ, wr esséneɣ menekét hi yeqqimen i tǎmeddort. ³Dimaɣ, awi tǎɣayé d tinassabén. Egel, ek tinariwén, egdel ahid tǎweqqast, ⁴eken ahi ǎmekši yeẓéden hund wi essimɣereɣ, awi ahit-id. Éd ds ekšeɣ ezzar éd hak eǧeɣ elbaraka imanin animér wr emmuteɣ. » ⁵Rébéka tesiǧed, a yekka Isḥaq yesséwel i rurés Esayu. Ezzar yegla Esayu yekka tinariwén éd yegdel tǎwaqqast, éd tt-d yawi. ⁶Tenna Rébéka i rurés Yaƹqub : « Esléɣ i tik iganna i eŋŋak Esayu : ⁷"Egel awi ahid isan egdalnén ezzar seŋŋahi tn, eknahi ǎmekši yeknan tǎẓudé. As ekšéɣ éd hak eǧeɣ elbaraka dat Amaɣlol arweh wr hi eba". ⁸Dimaɣ arrawin, seged ahi d teǧed awa hak éd enneɣ. ⁹Ek éheré awid essin éɣeyden ǎhoseynén. Éd dsn ekneɣ ǎmekši yeknan taẓudé hund awast yessimɣer tik. ¹⁰Awi tn i tik baš éd tn yekš ezzar éd hak yeǧ elbaraka arweh wr yemmut. » ¹¹Yenna Yaƹqub i mas, Rébéka : « Esayu, eŋŋa, yeṭkar imẓaden, nk kela. ¹²Kud abbahin yeḍes ahi, éd yelmed as esseɣleḍeɣt, dédih weggéɣ elbaraka a hi éd yekf, tilɣant ɣas a hi éd yesewer. » ¹³Tenna mas : « Éd awyeɣ tilɣant tah fol imanin. Seged ahi ɣas, arrawin, eǧel awid éɣeyden. » ¹⁴Yegla yéwey-d Yaƹqub awas as tenna mas. Tesseŋŋa imekšan eknan taẓudé wi yessimɣer tis. ¹⁵Téwey iselsa win rurés wa mǎqqeren, wi ellenén ɣors, wi ǎhoseynén dsn, tesselsén i Yaƹqub rurés wa meḍreyen. ¹⁶Teswert élem n éɣeyden fol ifassen d éri wa wr ewéren imẓaden, ¹⁷teǧa dɣ ifassen n rurés Yaƹqub imekšan wi eẓédnen d tagella wi tesseŋŋa.

¹⁸Yosa tis yenna has : « Abba » yenna has Isḥaq : « Nk deh, en ahi ma tǎmosed arrawin. » ¹⁹Yenna Yaƹqub i tis : « Nk Esayu wa mǎqqeren dɣ meddank. Eǧéɣ awas i tennéd. Enker, as-d, ekš awa egdeleɣ ezzar eg ahi elbaraka ennek » ²⁰Yenna Isḥaq i rurés : « Menék awa teǧéd toséd tǎweqqast hik arraw in ? » Yenna has Yaƹqub : « Amaɣlol, Messineɣ ennek yeǧé fol ǎbǎreqqa hin. » ²¹Yenna Isḥaq i Yaƹqub : « Aheẓ. Eréɣ éd key eḍseɣ arrawin baš éd elmedɣ as Esayu a tǎmosed méɣ kela. » ²²Yoheẓ Yaƹqub tis Isḥaq, yeḍest tis ezzar yenna : « Ǎmesli waɣ in Yaƹqub beššan ifassen in Esayu. » ²³Wr yezzey Yaƹqub édét ifassen ennét ewaren tn imẓaden hund win eŋŋas Esayu. Yeǧas elbaraka, ²⁴yessestent arweh : « Key arrawin Esayu a tǎmosed ? » Yenna Yaƹqub : « Ayoh awah nk. » ²⁵Yenna Isḥaq : « Ekf ahi awa tegdeled arrawin, éd ekšeɣ ezzar éd hak eǧeɣ elbaraka. » Yekfé Yaƹqub ǎmekši, yekša, yekfé elboẓa, yeswa. ²⁶Ezzar yenna has tis Isḥaq : « Aheẓ mullet ahi, arrawin ! » ²⁷Yoheẓ Yaƹqub yemmullet as. Yesreɣ Isḥaq aḍu n iselsa ennét ezzar yekfé elbaraka ennét, yenna : « Aḍu n arrawin yola d aḍu n ǎmǎḍal yeborek Amaɣlol.

²⁸« É Yaḷḷah a key yekfen aman n aǧenna,

d ad yefalen ǎmǎḍal yolaɣen,

éred d elboẓa ta teynayet s ǎǧut.

²⁹Ellametén eqqelnét éklan ennek,

tawsitén erkeƹnét datk.

Umas amɣar n aɲɲaten ennek,

ayet-mak erkeƹnét datk !

Tewar tilɣant wa hak tt yesweren

d elbaraka i wa hak tt iǧen. »

³⁰As yesmenda Isḥaq elbaraka ennét, yegmeḍ Yaƹqub. Déndɣ d yefel ɣor tis yefel-d eɲɲas Esayu ǎgǎddil. ³¹Yekna ǎmekši yeẓéden aked enta, yéweyt i tis yenna has : « Enker abba, ekš awa hak d egdeleɣ ezzar éd hi teǧed elbaraka. » ³²Yenna has tis Isḥaq : « Ma tǎmosed key ? » Yenna has : « Nk Esayu wa mǎqqeren dɣ meddanek. » ³³Yeqqim Isḥaq yehikeḍkeḍ hullan ezzar yessestent : « Adih ma yǎmos wa hid yegdelen tǎweqqast, yéwey ahidt-id, ekšeɣt arweh wr-d toséd ? Enta as eǧéɣ elbaraka, éd teqqayem fols. » ³⁴As yesla awa yenna tis, yeǧa Esayu tǎɣerit mǎqqeret, teknat téẓawt. Yenna has i tis : « Inhod ahi teǧéd elbaraka aked nk Abba ! » ³⁵Yenna Isḥaq : « Eŋŋak yesseɣleḍ ahi. Yéwey elbaraka ennek. » ³⁶Yenna Esayu : « Awéndɣ as isem ennét Yaƹqub, édét yekkerres ahi essin iméren, yezzar, yéwey ahi tumast n ǎmahwar, dimaɣ yéwey ahi elbaraka hin ! » Ezzar yenna : « Wr hi yeqqim heret n elbaraka ? » ³⁷Awa yenna Isḥaq i Esayu : « Adih, eknéɣ ds amɣar ennek ezzar eknéɣ dɣ ayet-mas emdan éklan ennét. Akféɣt éred d elboẓa. Ula hak eddobéɣ arrawin ! » ³⁸Yenna Esayu i tis : « Wr teléd ar elbaraka iyyet ɣas ? Eǧ ahi elbaraka aked nk Abba ! » Yeslef hullan. ³⁹Yenna has tis Isḥaq :

« Ǎkal ennek illa illehin i ǎmǎḍal wa yoleyen,

illehin i tǎlamut ta-d tefalet aǧenna.

⁴⁰Tǎmeddort ennek, tǎkoba ennek ;

akli n eŋŋak, tumast ennek ;

ad tekrehed terna,

éd ds-d tekkesed iman ennek. »

⁴¹Yeqqim Esayu yeṭkar dɣ Yaƹqub dɣ érét n elbaraka ta yeǧrew ɣor tis. Yenna dɣ iman ennét : « Abba hin deroɣ éd yemmet. Ahel héndɣ éd eŋɣeɣ eŋŋa Yaƹqub. » ⁴²As telmed Rébéka a was yera éd t yeǧ rurés wa mǎqqeren, teɣra Yaƹqub, rurés wa meḍreyen, tenna has : « Hékey, eŋŋak Esayu yera éd ismaḍ s téneɣé ennek. ⁴³Adih, seged ahi dimaɣ arrawin. Enker, ek ɣor eŋŋa Laban dɣ Haran. ⁴⁴Γeyem ɣors ezzeman iyyen, ad hin yeššem ǎweššen wan Esayu, ⁴⁵as yokey aweššen n eŋŋak, ezzar yettewet key. Dédih éd key-d erreɣ. Mafol éd hi teflim issenen éwn ahel iyyen ? »

⁴⁶Tenna Rébéka i Isḥaq : « Wr hi egreẓen iman dɣ érét n tiḍulénin, Telḥethitén. Kud Yaƹqub aked enta yéwey Telḥethit n ǎkal waɣ, ǎbas hi éd teqqayem terha n iman ! »

Yerwel Yaƹqub

¹Yeɣra Isḥaq Yaƹqub yeǧas elbaraka ezzar yenna has : « Wr téweyed tarrawt n Kenƹan. ²Enker ! As Fadan-Aram ɣor Betuwel, tis n mak. Awi tǎmǎṭ ɣors, iyyet dɣ eššéš n Laban, eŋŋas n mak. ³É Messineɣ wan Ǎneddabu a key yekfen elbaraka, arew, ǎqqel i ǎǧǧotnén baš éd teqqeled tis n ellametén ǎǧǧotnén. ⁴Yeǧét ak elbaraka tan Ibrahim key d iheyawen ennek baš éd teǧrewed ǎkal waɣ dɣ tezzeɣed tǎmosed ds ǎɣerib, ǎkal wa yekfa Yaḷḷah i Ibrahim. » ⁵Yessoka Isḥaq Yaƹqub Fadan-Aram ɣor Laban ag wan Arami Betuwel, eŋŋas n Rébéka mas n Esayu d Yaƹqub.

⁶Yelmed Esayu as Isḥaq yeǧa elbaraka i Yaƹqub, yesséweyt éd yeǧ éhen dɣ Fadan-Aram. Yelmed as yenna Isḥaq i Yaƹqub in wr éd yawi tarrawt n Kenƹan. ⁷Yeney Esayu as yelkem Yaƹqub awa has ennen imerawen ennét yekka Fadan-Aram. ⁸Yelmed Esayu as tarrawén n Kenƹan wr egréẓnet i tis. ⁹Yegla yosa Ismaƹil ag Ibrahim, yéwey tarrawt ennét Mahalaṭ welt-mas n Nebayoṭ, yessétét-in fol téḍéḍén ennét.

Tǎharǧit n tisekkukal

¹⁰Yefel Yaƹqub Beršéba, yekka berén Haran. ¹¹Yensa dɣ édeg wa dɣ-t yeɣder ǎgǎḍel n tǎfuk. Yeṭkel aẓẓed yessomet déndɣ. ¹²Yehhorǧet, nɣwah awa yehhorǧet : tisekkukal ewarnet ǎmǎḍal, afella yewaḍ aǧenna. Ǎngelosen n Yaḷḷah tawenen errassen. ¹³Yebdad Amaɣlol dats iganna as : « Nk Amaɣlol, Messineɣ n abbaten ennek Ibrahim d Isḥaq. Ǎmǎḍal yemda wa fol tenséd éd hakt ekfeɣ key d iheyawen ennek. ¹⁴Iheyawen ennek éd umasin eǧǧeten hund tǎkessélt. Ǎkal nwn éd yefel aǧmoḍ n tǎfuk, yekka ǎgǎḍel n tǎfuk, afella d ǎteram. Tawsitén tin ǎmǎḍal emdanet éd eǧrewnet elbaraka-hin srk d iheyawen ennek. ¹⁵Nɣwah awa hé eǧeɣ : éd dk idaweɣ, éd key agẓeɣ is tekkéd, éd key-d ǎrreɣ ǎkal waɣ. Wr key éd eyyeɣ, éd eǧeɣ awas ak ennéɣ imda. »

¹⁶Yenker-d Yaƹqub dɣ éḍes ennét, yenna dɣ iman ennét : « Itbat as Amaɣlol illa déɣ beššan wr ss esséneɣ. » ¹⁷Yermeɣ, yenna : « Édeg waɣ yessukseḍ ! Itbat as tǎɣǎhamt n Yaḷḷah d émi n aǧenna ! » ¹⁸Yenker déndɣ-d yeffo. Yéwey aẓẓed wa yessomet, yessebdedt yǎmos as ǎmesenner n awa iǧen enḍéheḍ, yesseŋɣel fols ǎhatim. ¹⁹Iǧa isem i édeg wéndɣ Beytel (elmeƹna ennét éhen n Yaḷḷah), dat awén isem ennét Luz. ²⁰Yesmeḍren Yaƹqub, yenna : « Kud Yaḷḷah yeddéw dɣi, yogaẓ ahi fol ǎbǎreqqa hin, ihak ahi a ekšéɣ d a elséɣ, ²¹kud eqqeleɣ-d eddareɣ eslameɣ ɣor abbahin, dédih Amaɣlol éd yeqqel Messineɣin. ²²Aẓẓed waɣ essebdedeɣ, éd yumas éhen ennek key é Yaḷḷah, éd hak ekkateɣ elɣašer n awa hi éd tekfed. »

Yaƹqub yéweḍ ɣor Laban

¹Yessokel Yaƹqub berén ikallen wi ellenén s awas tǧammeḍ tǎfuk. ²Ahel iyyen yeney anu dɣ ténéré, yellé ɣors éheré yeganen ar keraḍ iméren, édét ɣor anu wéndɣ ad isas éheré. Aẓẓed wa yeharen émi n anu i mǎqqeren. ³As-t yemel éheré yemda, éd yemmukes aẓẓed dɣ émi ezzar éd isu éheré, ḍeffer adih éd yeher animér. ⁴Yessesten Yaƹqub imeḍinen : « Imidiwen in, mis d tefalem ? » Ennen as : « Nefal-d Haran. » ⁵« Tezzayem Laban ag Naḥor ? »- - « Ayoh, nezzayt » ⁶« Ma hin iǧa ? »- - « Yǎǧoḍey, yellés Rašél, nɣtén-d teglet enta d éheré ennét. » ⁷Yenna Yaƹqub : « Ahel heǧret animér, weggéɣ émér n tsedwim éheré, seswet-t ezzar teglim teḍanem animér. » ⁸Ennen as : « Wr neddobet éd nesesew éheré a ekken wr-d osén emdan, déndɣ ad nekkes aẓẓed éd nesesew éheré. » ⁹Yemisawal dsn Yaƹqub animér as in tosa Rašél enta d éheré n tis, tǎmǎḍint a tǎmos. ¹⁰As yeney Yaƹqub Rašél, yellés n Laban, eŋŋas n mas d éheré n Laban, yoheẓ anu, yezzenkeh aẓẓed ezzar yesseswa éheré n xali ennét. ¹¹Yemullet Yaƹqub i Rašél ezzar yeslef. ¹²Yenna has i Rašél in yoŋŋat d tis, térawt Rébéka. Tohel tennen i tis. ¹³As yesla Laban isǎlan n Yaƹqub, ag welt mas, yohel yenked as, yeṭṭeft dɣ ifassen ennét, yemullet as, yezzogeht tǎɣǎhamt. Iǧa Yaƹqub isǎlan emdan i Laban. ¹⁴Yenna Laban : « Key yemmukken as in éɣesanin. » Yessokey Yaƹqub tallit temda ɣor Laban.

Léya d Rašél

¹⁵Ahel iyyen yenna Laban i Yaƹqub : « Key in addunetin, beššan weǧǧén fol awéndɣ as éd txaddemed bennan ɣori. En ahi menekét teréd éd key raẓẓemeɣ. » ¹⁶Ila Laban senatet tarrawén. Ta mǎqqeret isem ennét Léya, ta meḍriyet isem ennét Rašél. ¹⁷Teṭṭawén tin Léya ǎhoseynet beššan Rašél tekna tihusay hullan. ¹⁸Yaƹqub yera Rašél, yenna i Laban : « Éd hak exdemeɣ essa iwetyan baš éd awyeɣ Rašél, ta meḍriyet dɣ tarrawén ennek. » ¹⁹Yerḍa Laban : « Ǎssofeɣ ekféɣ ak tt key ula i ales iyyen heḍen. Γǎyem ɣori. » ²⁰Baš éd yawiy Rašél yexdem Yaƹqub essa iwetyan i Laban. Beššan iwetyan windɣ ǎmosen as hund iheḍan édét yera Rašél. ²¹Yenna Yaƹqub i Laban : « Okeyen iwetyan. Ekfi tǎmǎṭin éd tt awyeɣ. » ²²Yeɣra Laban ǎddunet emdan win ǎkal i amensu n éhen. ²³Beššan as yeǧa éheḍ yéwey Laban tarrawt ennét Léya s Yaƹqub, yessokey éheḍ enta d nét. ²⁴Yekfa Laban taklit ennét Zilfa éd tumas taklit tan Léya. ²⁵As yeffo, teǧrew Yaƹqub tekunt, ma ihanney deh, Léya i illan dats. Yenna i Laban : « Ma hi teǧéd deh ? Weǧǧén elxedmet ta eǧéɣ ɣork, eǧéɣ tt baš éd awyeɣ Rašél ? Mafol teɣdered ahi ? » ²⁶Yenna Laban : « Weǧǧén dɣ iǧiten nnɣ in éd tidaw ta meḍriyet tezzar i ta mǎqqeret. ²⁷Semdu essa iheḍan key d ta mǎqqeret. Éd key nekf ta meḍriyet kud texdemed essa iwetyan arweh ɣori. » ²⁸Yeǧa Yaƹqub awén, yessemda essa iheḍan enta d Léya ezzar yekfé Laban Rašél. ²⁹Yekfa Laban taklit ennét Bilha éd tumas taklit tan Rašél. ³⁰Yessokey Yaƹqub éheḍ enta d Rašél, yeɣhel tt denneg Léya. Yexdem ɣor Laban essa iwetyan heḍnén.

Meddans n Yaƹqub

³¹As yeney Amaɣlol in Léya wr tt wera, yekfét ǎdabu n térwa beššan Rašél yerrét tǎmeǧǧaǧrut. ³²Tessimrew Léya, tekreh arraw s teǧa isem Ruben (elmeƹna ennét enyet éy). Tenna : « Amaɣlol yeney tǎɣaššimtin, dimaɣ alesin éd hi yeɣhel. » ³³Tessimrew arweh, tekreh arraw iyyen heḍen. Tenna : « Amaɣlol isal as wr etwereɣ ezzar yekf ahi arraw iyyen heḍen. » Teǧas isem Šimƹun (elmeƹna ennét isal). ³⁴Tessimrew arweh tekreh arraw iyyen heḍen. Tenna : « Dimaɣ alesin éd hi yesemɣer édét ekféɣt keraḍ éyyan. » Teǧa isem i arraw Léwi (elmeƹna ennét yessimɣer). ³⁵Tessimrew arweh tekreh arraw iyyen heḍen. Tenna : « Dimaɣ éd exmedeɣ Amaɣlol. » Teǧas isem Yehuda (elmeƹna ennét éd yexmed). Ezzar ǎbas tkarreh arrawen.

¹As teney Rašél in wr tkerreh arrawen, tosem fol tǎmeqqart ennét. Tenna i Yaƹqub : « Ekf ahi arrawen méɣ éd emmeteɣ. » ²Yewweššen fols Yaƹqub, yenna : « Teknéd dɣi Yaḷḷah, wa ham ikkasen éd tekrehed arrawen ? » ³Tenna : « Awi taklitin Bilha baš éd tekreh arrawen fol ifadden-in, éd tn sedweleɣ. Baš aked nk éd ekreheɣ ss arrawen ! » ⁴Adih tekfa taklit ennét i Yaƹqub, yessokey éheḍ ɣors. ⁵Tessimrew Bilha, térew éy i Yaƹqub. ⁶Tenna Rašél : « Yaḷḷah yeǧa hi elxekum, yesla i awa eréɣ, yekfahi arraw. » Fol awéndɣ as as teǧa isem Dan (elmeƹna ennét yeǧa elxekum). ⁷Tessimrew Bilha, taklit tan Rašél animér, térew ey iyyen heḍen i Yaƹqub. ⁸Tenna Rašél : « Nebbelen nk d tǎmeqqartin, tebbillant teṣṣohét, erbexeɣ. » Teǧa isem i arraw Neftali (elmeƹna ennét tebbillant).

⁹As teney Léya in ǎbas tkarreh arrawen, téwey taklit ennét Zilfa, tekfét i Yaƹqub. ¹⁰Térew Zilfa, taklit tan Léya éy i Yaƹqub, ¹¹tenna Léya : « Eléɣ ezzeher ! » Teǧas isem Jad (elmeƹna ennét ezzeher). ¹²Térew Zilfa, taklit tan Léya arraw iyyen heḍen i Yaƹqub. ¹³Tenna Léya : « I tǎdewitin ! Dimaɣ téḍéḍén eddobetnet éd enninet in eddiwéɣ. » Teǧas isem Ašer (elmeƹna ennét tǎdewit).

¹⁴Ahel iyyen, émér wa dɣ yeŋŋa éred, yekka Ruben tinariwén, yosa ellefax. Yéweyt i mas Léya. Adih tenna Rašél i Léya : « Ekf ahi dɣ ellefax n rurém inhod. » ¹⁵Tenna Léya : « Wr ham yegdéh in téweyed alesin ? Teréd éd tawyed aked ellefax n arrawin ! » Tenna Rašél : « Éd yesukey Yaƹqub éheḍ wad iglen ɣorm, semmeskelahit d ellefax wan rurém ! » ¹⁶As yeǧa éheḍ yefel-d Yaƹqub iferǧan, tegmeḍ Léya tenked as, tenna : « Γori ad éd tenséd éheḍ waɣ, erẓameɣt s ellefax wan arrawin. » Yessokey Yaƹqub éheḍ wéndɣ ɣors. ¹⁷Yesla Yaḷḷah i Léya. Tessimrew, tekreh arraw iyyen heḍen i Yaƹqub, wan semmos. ¹⁸Tenna : « Yekfahi Yaḷḷah elkerahin fol-in ekféɣ taklitin i alesin. » Teǧa isem i arraw ennét Isakar (elmeƹna ennét elkera). ¹⁹Tessimrew Léya arweh térew arraw wan seḍis i Yaƹqub. ²⁰Tenna : « Yekf ahi Yaḷḷah elkera yehoseyen. Dimaɣ alesin éd hi yekf elhimma édét ekfeɣt seḍis arrawen win eyyan. » Teǧas isem Zabulon (elmeƹna ennét yerrahi édegin). ²¹Ḍeffer awén tekreh tarrawt s teǧa isem Dina.

²²Yesmekta Yaḷḷah Rašél. Yeslas in tera éd tekreh arrawen, yekfét ǎdabu n térwa. ²³Tessimrew, tekreh arraw. Tenna : « Yaḷḷah yekkes ahi tǎɣaššimt. » ²⁴Teǧa isem i arraw ennét Yusef (elmeƹna ennét yesséta), tǧanna : « É Amaɣlol, ahi yesséten arraw iyyen heḍen. »

Yesséta Yaƹqub éheré

²⁵Ḍeffer tiwit n Yusef, yenna Yaƹqub i Laban : « Ey ahi éd eqqeleɣ ɣori, dɣ ǎkalin. ²⁶Ey ahi éd awyeɣ téḍéḍénin d arrawenin. Dɣ érét nsnt as exdemeɣ ɣork, key iman ennek tessaned elxedmet temda ta hak eǧéɣ. » ²⁷Yenna Laban : « Inhod, ekreheɣét udem datk. Elmedeɣ in Amaɣlol yeǧa hi elbaraka dɣ érét ennek. ²⁸En ahi menekét teréd éd key erẓemeɣ, éd hak-t ekfeɣ. » ²⁹Yenna Yaƹqub : « Tessaned iman ennek, menek awa eǧéɣ exdemeɣ ak baš éd yeqqel éheré awa yǎmos dimaɣ. ³⁰Awa enḍerren teléd arweh wr-d oseɣ, yeqqel imaqqeren hullan. Yegak Amaɣlol elbaraka wa fol d oseɣ ɣork. Weǧǧén yéweḍ émér wa fol éd exdemeɣ fol imanin d addunetin ? » ³¹Yenna Laban : « Ma hak éd erẓemeɣ ? » Yenna Yaƹqub : « Ula enḍerren. Kud teǧéd awa hak éd enneɣ eddobéɣ éd hak exdemeɣ animér, éd emhihiɣ d éheré ennek hund engom. ³²Éd ekyedeɣ éheré ennek imda ahel waɣ éd ẓemmeẓleyeɣ ak ékrer kewelen méɣ ilan titbeqqa meḍreynén méɣ mǎqqornén ; ak téɣsé telat titbeqqa meḍreynén méɣ mǎqqornén : awéndɣ ahe yumasin erreẓamin. ³³Éd foli yuman elhaq tufat as-d éd tased éd tekyeded erreẓamin. Ulli ti wrn elé titbeqqa meḍreynén méɣ mǎqqornén, ikraren wrn kewal eqqalen dédih iɣefawen ǎmékernén. » ³⁴Yenna Laban : « Eɣbaleɣ, eǧ awas tennéd. » ³⁵Ahel héndɣ, yeẓmeẓley Laban iholaɣen wi elenén ixerréren méɣ titbeqqa, ulli ti elenén titbeqqa meḍreynén méɣ maqqernén méɣ ti teha temellé d ikraren kewalnén. Yekfa iɣefawen wih i meddans. ³⁶Ezzar yesséwey-tn a yoǧǧeǧen s keraḍ iheḍan n téklé, yoǧǧeǧ fol Yaƹqub. Yaƹqub wadih yemhaha d éheré wa heḍen n Laban.

³⁷Yéwey Yaƹqub éẓlan n eṣṣefṣaf, ašek wan elluz d ašek iyyen heḍen, yekkes asn elem baš éd umanen ixerréren wi mǎllolnén. ³⁸Yeǧa eẓlan dɣ édeg wa d isas éheré dag téṭṭawén n wi tibukumnén émér wad sassen. ³⁹Tibukumen dat eẓlan fol awéndɣ as ulli d tihatten ekrehnet éɣeyden d ikerwaten elanen ixerréren d titbeqqa ti enḍuknén d ti mǎqqornén. ⁴⁰Iẓameẓlay Yaƹqub éɣeyden d ikerwaten, yeznehel-tn d éheré wan Laban wa ilen ixerréren d wa kewelen. Ikan éheré ennét, yeẓimeẓleyt d wan Laban. ⁴¹Id tibukumen iɣefawen wi eṣṣohetnén, éd yeǧ Yaƹqub éẓlan dat téṭṭawén nsn baš éd ebukumen datsn. ⁴²As ǎmosen iɣefawen wi emleyenén wr iteǧ éẓlan, fol awéndɣ as éheré wa yemleyen in Laban d wa yehoseyen in Yaƹqub.

⁴³Yeɣmer Yaƹqub hullan, yekreh éheré mǎqqeren, éklan d téklatén, imnas d ihéḍan.

Téklé n Yaƹqub s Kenƹan

¹Yelmed Yaƹqub as dg Laban ǧannén : « Yaƹqub yéwey a ila abbannɣ, awéndɣ as yekreh tela ennét temda. » ²Yeney as Laban ǎbas ds yeǧa amhihi wan enǧom. ³Dédih yenna Amaɣlol i Yaƹqub : « Eqqel ǎkal n abbaten ennek, ɣor ǎddunet ennek. Éd dk idaweɣ. »

⁴Yesosin Yaƹqub Rašél d Léya dɣ édeg wa iha éheré ennét, ⁵yenna hasnt : « Hanneyeɣ as tikmet ǎbas dɣi yemhaha hund enǧom, beššan Messineɣ n abba hin yeddéw dɣi. ⁶Kemetéḍ iman-nkmt, tessanmet as exdemeɣ i tikmet s eṣṣahetin temda ; ⁷beššan yeɣder ahi édét yebbeddel erreẓamin meraw iméren. Beššan Yaḷḷah wrt yoyyé éd hi yeǧ a yexlan. ⁸Kud tikmet iganna : "Iɣefawen wi elenen titbeqqa ti enḍuknen ǎmosen erreẓam ennek", tuntawén emdanet karrehnet arrawen n titbeqqa enḍuknén. Id yenna : "Iɣefawen wi elenén iẓelelan ǎmosen erreẓam ennek", tuntawén emdanet karrehnet arrawen n iẓelelan. ⁹Awén Yaḷḷah a yekkessen éheré wan tikmet, ikfahit. ¹⁰Émér wad tibukumen iɣefawen, eneyeɣ dɣ teharǧit : éyyan wi toɣarnén tihattén méɣ ulli elan iẓelelan, méɣ titbeqqa meḍreynén méɣ ganén ellunen. ¹¹Dɣ teharǧit tah ǎngelos n Yaḷḷah yeɣra hi : "Yaƹqub !" Enneɣ as : "Nk deh." ¹²Yenna hi : "Eṭkel ǎsewaḍ ennek, eniy : Eyyan emdan wi toɣarnén tihatten méɣ ulli elan iẓelelan méɣ titbeqqa d titbeqqa n ellunen. Awén, nɣwéndɣ, édét hanneyeɣ awa hak itaǧ Laban. ¹³Nk Yaḷḷah wa hak isseknen iman ennét dɣ Beytel, dɣ édeg wa dɣ tessensed aẓẓed wan ǎmesenner, teǧéd fols ǎhatim, édeg wa dɣ tesmeḍrened. Dimaɣ egel, efel ǎkal waɣ, eqqel ǎkal ennek." »

¹⁴Ennenet Rašél d Léya i Yaƹqub : « Waš ǎbas nela heret tǎkasit ɣor amɣar-nnɣ ? ¹⁵Weǧǧén yekna dnɣ hund weǧǧén tin déɣ, édét yezzenhaneɣ ezzar yekša aẓref-nnɣ ? ¹⁶Dédih, hereten wi yekkes Yaḷḷah dɣ abba-nnɣ eqqalen ineneɣ nekkenetéḍ d arrawen- nnɣ. Eg awas ak yenna Yaḷḷah. »

¹⁷Yenker Yaƹqub yessoɣer meddans d téḍéḍén ennét fol imnas. ¹⁸Yelwey éheré imda d tela ennét temda ta yekreh dɣ ǎkal n Fadan-Aram, baš éd yeqqel ɣor tis Isḥaq, dɣ ǎkal n Kenƹan. ¹⁹Laban wadih, a yekka éd yales tihattén ennét, toker Rašél eleṣnam n tis. ²⁰Yaƹqub wadih, yeɣder Laban wan Arami édét yerwel wr has tn yenné. ²¹Yeṭkel iman ennét enta d awa ila imda, yejjer eɣǎher wan Elferat ezzar yennehel tidreɣén tin Jelƹad.

Yesteɣ Laban Yaƹqub

²²Ahel wan keraḍ, yehéwel i Laban in Yaƹqub yerwel. ²³Yéwey Laban ǎddunet n tǎɣǎhamt ennét ezzar yesteɣ Yaƹqub ad iǧa essa iheḍan, yéweḍt dɣ tidreɣén tin Jelƹad. ²⁴Beššan dɣ éheḍ, yemun Yaḷḷah i Laban wan Arami dɣ teharǧit, yenna has : « Hékey éd tenned a yexlan i Yaƹqub ! » ²⁵As yéweḍ Laban Yaƹqub, waɣ yekras éhen ennét dɣ tidreɣén n Jelƹad. Ǎddunet win Laban ekresen ihenan nsn aked entenéḍ.

²⁶Yeɣra Laban Yaƹqub : « Ma teǧéd deh ? Teɣdered ahi, téweyed tarrawenin hund a termased dɣ enmeŋɣi. ²⁷Mafol terweled teffared foli, teɣdared ahi ? Kud tenned ahi tn, éd key sufḍɣ s isuhaɣ ǎhoseynén d gengaten d imẓad. ²⁸Beššan key wr hi toyyéd aked éd emmulluɣ i tarrawénin d iheyawenin. Tegléd hund éré wrn ilé tayetté. ²⁹Eddobéɣ éd hak eǧeɣ taxellawt beššan Messineɣ wan tik yenna hi enḍéhed : « Hékey éd tenned a yexlan i Yaƹqub ! » ³⁰Eywah, dimaɣ-d tegléd édét teroreded éd teqqeled ɣor tik. Beššan mafol tokered ahi messineɣenin ? »

³¹Yenna Yaƹqub i Laban : « Ermeɣeɣ ennéɣ dɣ imanin : "Wr eréɣ éd dɣi yekkes eššéš". ³²Dimaɣ kud toséd messineɣen ennek ɣor iyyen dɣ addunetin, wéndɣ wr éd yedder. Dat aɲɲaten-nnɣ, egmey awa illen ɣori d tawyed awa tléd. » Yaƹqub wr yeɣél Rašél téway elaṣnam n ǎddunet ennét. ³³Yegmey Laban dɣ ihenan n Yaƹqub, n Léya d téklatén senatet beššan ula yosa. As-d yeǧmeḍ éhen n Léya, yeǧǧeh dɣ wan Rašél. ³⁴Rašél a yéwayen eleṣnam, teǧén dag tebeyut ezzar teqqim folsn. Yeǧmey Laban dɣ éhen imda ula yosa. ³⁵Tenna Rašél i tis : « Wr tewweššened, abbahin, kud wr nekkereɣ datk, nk tosa hid ta-d taset téḍéḍén. » Yegmey Laban beššan wr yosé eleṣnam.

³⁶Yewweššen Yaƹqub ezzar yenna i Laban : « Ma eɣhadɣ ? Ma yǎmos ǎbekkaḍin as i testaɣed ? ³⁷Teǧmeyed dɣ kayatenin emdan. Toséd ad yefalen ɣork ? Sekent i ayet ma d ayet-mak éd tt efrun ǧérénɣ. ³⁸Essokeyeɣ senatet temerwén n ǎwetay ɣork, wr esserteknet tihattén ennek ula ulli ennek, awéɣ wr ekšéɣ ékrer dɣ éheré ennek. ³⁹Awéɣ wr hak d éweyeɣ éɣef ekšan iweɣsan, imanin a hak d itarren awa hak yemmekšen. Teǧmayed dɣi iɣefawen wi ǎmékernén dɣ ahel méɣ wi ǎmékernén dɣ éheḍ. ⁴⁰Tekšahi tuksé s ahel, yekšahi esǎméḍ s éheḍ, éḍes yefel téṭṭawenin. ⁴¹Aɣbeleɣ éd sukyeɣ senatet temerwén n ǎwetay ɣork : exdemeɣ ɣork meraw iwetyan d ekkoẓ baš éd awyeɣ tarrawén ennek senatet d seḍis iwetyan baš éd ekreheɣ éheré beššan key tebbedeled erreẓamin meraw iméren. ⁴²Messineɣ n abbahin, Messineɣ n Ibrahim, Messineɣ wa yessérmeɣen abbahin Isḥaq, kud wr hi yellil éd hi tsegled sl ula enḍerren. Beššan Messineɣ ihanney tǎɣaššimtin d elxedmet ta teṣṣohet eǧéɣ, enḍéhed yessekna as eẓẓaleɣ. »

⁴³Yenna Laban i Yaƹqub : « Tarrawén tiɣ tihin, arrawen nsnt innu, éheré innu d awa thanneyed imda innu. Beššan ma hé egeɣ ahel waɣ i tarrawénin d arrawen nsnt ? ⁴⁴Dimaɣ neǧét téséq ǧérénɣ, nk d key, tešhadet ǧéri dk. »

⁴⁵Yessebded Yaƹqub aẓẓed, yǎmosen ǎmesenner. ⁴⁶Ezzar yenna i ǎddunet ennét éd ekkemun éẓẓeden. Ekkemen tn ezzar eknen ssn tǎdebbont. Ezzar ekšen emdan fol tǎdebbont taɣ. ⁴⁷Iǧa Laban isem i édeg waɣ Yejer Sahduta, Yaƹqub wadih iǧas isem Jelƹid. ⁴⁸Yenna Laban : « Tǎdebbont taɣ tešhad ǧérénɣ. » Awéndɣ as teǧa isem Jelƹid (elmeƹna ennét tǎdebbont tan ǎmašhad). ⁴⁹Teǧa aked isem Miṣfa (elmeƹna ennét édeg wan wa isweḍen). Édét yenna Laban : « Amaɣlol a folnɣ yeswaḍen nk d key, émér wad ǎbas nenimenay. » ⁵⁰Kud teǧéd a yexlan i tarrawénin, kud téweyed téḍéḍén tiyyeḍ heḍnén, uksaḍ ɣas, weggéɣ ales ɣas a yešhaden, awén Yaḷḷah iman ennét a yešhaden ǧérénɣ. » ⁵¹Ezzar yenna Laban i Yaƹqub : « Ekid tǎdebbont n éẓẓeden, ǎmesenner wa eǧéɣ ǧérénɣ. ⁵²Tǎdebbont n éẓẓeden taɣ tǎmos ǧérénɣ ǎmašhad : wr tt éd akyeɣ berén ennek eléɣ erk ettexmam, aked key wr tt éd takyed berén in teléd erk ettexmam, tǎdebbont taɣ, ǎmesenner waɣ. ⁵³Messineɣ wan Ibrahim, Messineɣ wan Naḥor, Messineɣ n abba nsn yǎmos elqadi ǧérénɣ. » Ezzar yeheḍ Yaƹqub s wa yessérmeɣen tis Isḥaq. ⁵⁴Yeǧa Yaƹqub takuté fol tadreq ezzar yeɣra ayet-mas éd ekšin tagella. Ekšen, ensen fol tadreq.

¹Déndɣ-d yeffo, yenker Laban, yemmullet i tarrawén ennét d iheyawen ennét, yeǧasn elbaraka. Ezzar yegla yeqqel ǎkal ennét.

Yesséwey Yaƹqub ǎmahal i Esayu

²Yaƹqub, wadih yokey ǎbǎreqqa ennét, osent-in ǎngelosen n Yaḷḷah. ³As tn yeney, yenna : « Awah ǎmezzaɣ n Yaḷḷah ! » Yeǧa isem i édeg wéndɣ Maḥanayim (elmeƹna ennét essin imezzaɣen).

⁴Yesséwey Yaƹqub inemmahalen dats i eŋŋas Esayu dɣ Seƹir ihan ǎkal n Edom. ⁵Yenna hasn awah : « Siwlet i messi Esayu hund awah : "Nɣwah awa hak iganna akli ennek Yaƹqub : ’ezzeɣeɣ ɣor Laban, ǎmoseɣ ǎɣǎrib, ehléɣin ar dimaɣ. ⁶Ekreheɣ éswan d ihéḍan d éheré d éklan d tiklatén. Esséweyeɣ ǎmahal i messi, baš éd ekreheɣ udem dats’". »

⁷Eqqelen-d inemmahalen ɣor Yaƹqub ennen as : « Nosa eŋŋak Esayu. Yeglad, yenkad ak yeddéw d ekkoẓet temaḍ n ǎwadem. » ⁸Yermeɣ Yaƹqub hullan, yeksoḍ. Yezmezzey s essin henddegen ǎddunet wi ds eddéwnén d éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén d imnas. ⁹Yenna dɣ iman ennét : « Kud Esayu yerjem iyyen dɣ ihenan, wa heḍen éd yennej. »

¹⁰Yenna Yaƹqub : « Messineɣ n ti Ibrahim d Messineɣ n ti Isḥaq, é Amaɣlol wa hi yennen : "Ǎqqel ǎkal ennek ɣor ǎddunet ennek, éd hak egeɣ a yolaɣen !" ¹¹Wr ogdéɣ d ellemana d tǎhanint tihi tessekned i nk, wan akli ennét. Wr eléɣ ar taboritin baš éd ejjereɣ aman n ǎɣǎher wan Elurdun, nɣtah, dimaɣ ǎqqeleɣ-d eddéweɣ d ǎddunet ogdanén d essin imezzaɣen. ¹²Inhod ahi tennejjed fol eŋŋa, nejjahi fol Esayu ! Édét eksoḍeɣ éd-d yas éd hi yeŋɣ, éd yeŋɣ anna d arrawen. ¹³Beššan key a yennen : "Itbat as éd hak eǧeɣ a yolaɣen, éd key ekfeɣ iheyawen ogdanén d takesselt ta ɣor ǧeréw, ad ǎbas neddobet ǎseḍen nsn s ǎǧut nsn". »

¹⁴Yessokey Yaƹqub éheḍ dɣ édeg wéndɣ. Dɣ awa ila, yeǧmey a yekfa i eŋŋas Esayu : ¹⁵senatet temaḍ n téɣsé d senatet temerwén n eholaɣ, senatet temaḍ n téhelé d senatet temerwén n ékrer, ¹⁶keraḍet temerwén n teḷḷemen sankasnén entenetéḍ d meddansnet, ekkoẓet temerwén n tésut d meraw éswan, senatet temerwén n teyhéṭ d meraw ihéḍan. ¹⁷Yekfén i éklan ennét, ak éheré ɣas ennét ezzar yenna i éklan ennét : « Akyet dati, eyyet édeg feroren ǧér ak éheré. » ¹⁸Wa yezzaren yenna has : « As dk yemheyyet eɲɲa Esayu yessesten key : "Mi key ilen ? Mis tekked ? Mi ilen éheré wa datk ?" ¹⁹En as : "Awaɣ yesséweyt id akli ennek Yaƹqub i messis Esayu, enta yelkam anɣ-d". » ²⁰Yenna awén aked i wan essin dɣ éklan ennét, d wan keraḍ d emdan wi hasn elkamnén eḍanen éheré. Yenna hasn : « Nɣwah awa hé tennim i Esayu as ds temheyyém, ²¹éd tennim : "Adih, aked Yaƹqub, akli ennek, yelkam anɣ-d". » Yenna dɣ iman ennét : « Édt ethennuɣ s awadt éd ekfeɣ yezzar ahi, ezzar édt-in aseɣ, tiǧenén dédih éd hi yerrexeb. » ²²Yegla éheré waɣ yezzar, éheḍ héndɣ enta yeqqim dɣ ihenan.

²³Éheḍ héndɣ yenker, yéwey téḍéḍén ennét senatet, téklatén ennét senatet d arrawen ennét meraw d iyyen, yokey dɣ édeg wa dɣ wr élwén aman dɣ téǧert tan Yaboq. ²⁴Yessokey tn aman, yessokey tela ennét temda.

Yaƹqub dɣ Fanyel

²⁵Yeqqim Yaƹqub ɣas ennét. Yebbillen ds iyyen ar ihokhaken. ²⁶Ihanney in wrt éd yernu, yewet adih ɣor ǎɣezzug, ǎɣezzug wan Yaƹqub yemmezzey. ²⁷Yenna : « Ey ahi édét ihokhaken éweḍen. » Beššan yenna has Yaƹqub : « Wr key éd eyyeɣ a tekked wr hi teǧéd elbaraka. » ²⁸Yessestent : « Isem ennek ? » Yenna : « Yaƹqub. » ²⁹Yenna daɣ : « Ǎbas ak itahawal Yaƹqub, dimaɣ éd hak itahawal Israyil (elmeƹna ennét yebbillen d Yaḷḷah) édét tebbillened d Yaḷḷah d médden, ternéd. » ³⁰Yenna Yaƹqub : « Inhod ahi tennéd isem ennek. », beššan yenna has : « Mafol sastaned ahi d isemin ? » Déndɣ a has yeǧa elbaraka. ³¹Yeǧa Yaƹqub isem i édeg wéndɣ Fanyel (elmeƹna ennét udem n Messineɣ), yenna : « Édét eneyeɣ Yaḷḷah udem d udem, beššan eqqimeɣ eddareɣ. » ³²As yeffo, yokey Fanyel yesiketew dɣ érét n ǎɣezzug. ³³Fol awéndɣ as Israyliten wr tettin ar dimaɣ aẓar d isan wi illenén ɣor ǎɣezzug, édét yewet Yaƹqub déndɣ fol aẓar.

Tǎmǎẓela ǧér Yaƹqub d Esayu

¹Yeṭkel Yaƹqub ǎsewaḍ, ma ihanney deh ? Ihanney Esayu yeddéw d ekkoẓet temaḍ n ales. Yeẓun arrawen ǧér Léya d Rašél d téklatén senatet. ²Yeǧa dɣ éɣef téklatén d arrawen nsnt, ḍeffersnt Léya d arrawen ennét, ḍeffer s arweh yeǧa Rašél d Yusef. ³Enta Yemel dɣ éɣef datsn emdan. Yerkeƹ ar essa iméren a yekka itaweḍin ɣor eŋŋas. ⁴Yohel ss Esayu, yenḍew iman ennét dɣ éri ennét, yeṭṭeft dɣ ifassen ennét, yemmullet as. Eslefen issenen ésn.

⁵Yeṭkel Esayu ǎsǎwaḍ, yeney téḍéḍén d arrawen, yessesten : « Ma ǎmosen ǎddunet wih dk eddéwnen ? » Yenna Yaƹqub : « Awén arrawen wi yekfa Yaḷḷah dɣ tǎhanint ennét i akli ennek. » ⁶Oheẓnet téklatén entenetéḍ d meddansnet, erkeƹen. ⁷Ḍeffer sn oheẓen in Léya d meddans, erkeƹen aked entenéḍ, elkamen asn Yusef d Rašél erkeƹen aked entenéḍ. ⁸Yessesten Esayu : « Mas teboked éd teǧed s ǎmezzaɣ imda wad emheyyeɣ ? » Yenna has Yaƹqub : « Egmayeɣ éd ekreheɣ udem datk, sidi. » ⁹Yenna Esayu : « Eléɣ tela hi tegdahet, ageẓ awa teléd, eŋŋa. » ¹⁰Yenna Yaƹqub : « Kela, inhod. Kud eǧraweɣ udem datk, awi awa key ekféɣ. Amhiyyu hin dk yola d amhiyyu d Yaḷḷah, édét terrexeb ahi. ¹¹Inhod ad téweyed awa hak d eweyeɣ édét Yaḷḷah dɣ tǎhanint ennét, yekfahi a yeǧǧén, eléɣ awa eréɣ imda. » Yoded ad yeɣbel Esayu awa yeǧrew.

¹²Yenna Esayu : « Endawet ! Éd hak izareɣ. » ¹³Beššan yenna Yaƹqub : « Tessaned as arrawen wr eṣṣohén, ilzam ahi aked éd emhihiɣ d tihattén d ulli d tisista ti sankasnén : kud oẓernet ahel iyyen, éheré imda éd yemmet. ¹⁴Egel tezzared, eɲɲa, izarahi, nk wan akli ennek, éd egleɣ sollan eddéweɣ d éheré was elkameɣ d arrawen a hin awḍeɣ ɣork dɣ ǎkal n Seƹir. » ¹⁵Yenna Esayu : « Éd hak eyyeɣ ǎddunet wiyyeḍ éd key sufḍin ! » Beššan yenna has Yaƹqub : « Mafol awén ? Inhod, sidi, ekreheɣét udem datk ɣas ! » ¹⁶Yegla Esayu ahel héndɣ yekka Seƹir. ¹⁷Beššan Yaƹqub wadih, yekka Sukut, yekna tǎɣǎhamt i iman ennét d ikebran ǎmosnén ibakken i éheré ennét, fol awéndɣ as iǧa édeg wéndɣ isem Sukut (elmeƹna ennét ikebran).

Ǎddunet win Yaƹqub dɣ Šakim

¹⁸As-d yefel Fadan-Aram, yéweḍ Yaƹqub, yeddar yeslam, aɣrem wan Šakim dɣ ǎkal n Kenƹan, yekres ihenan ennét ɣor aɣrem. ¹⁹Yezzenha s téméḍé n erriyalen n aẓref, i dg Ḥamor, tis n Šakim, édeg iyyen dɣ yekres éhen ennét. ²⁰Yekna ǎsǎɣres iyyen s iǧa isem El-Ilaha-Israyil (elmeƹna ennét Yaḷḷah enta Messineɣ n Israyil).

¹Ahel iyyen tekka, Dina, yellés n Yaƹqub d Léya, ɣor timawaḍén tin ǎkal. ²Yeney tt Šakim ag amɣar n ǎkal, Ḥamor wan Hiwit, yéwey tt, yenmensa ds s tǎkeréṭ, yohaɣ tt. ³Ezzar teggǎh Dina welt Yaƹqub iman n Šakim, yeɣhel tǎmawaṭ, yesséwel as ad yegreẓ i ul ennét. ⁴Yenna i tis Ḥamor : « Eǧmi ahi tǎmawaṭ taɣ, eréɣ éd tt awyeɣ. » ⁵Yelmed Yaƹqub elɣib wa iweren yellés Dina ɣor Šakim. Edét meddans eḍanen, wr yenné ula enḍerren ad eqqelen.

⁶Yosa Ḥamor tis n Šakim ɣor Yaƹqub baš éd has isiwel. ⁷As-d eqqelen dg Yaƹqub, eggehen tn isǎlan. Ǎkkusen, ewweššenen hullan édét Šakim iǧa alhin fol welt Yaƹqub, awén wr iteweǧǧi ɣor kél Israyil. ⁸Adih yenna hasn Ḥamor : « Ruré Šakim ikna tera i talyaḍt nwn hullan. Ekfet as tt, inhodet, éd tt yawi. ⁹Erteyet dnɣ : ekfet anɣ tarrawén nwn d tawyim tinenɣ. ¹⁰Éd tezzeɣem édés nnɣ. Éd hawen yemar ǎkal, teddobém éd ds tezzeɣem, éd ds teknim eššeɣlen nwn, éd ds tekrehim tela. »

¹¹Yosin Šakim iman ennét ayet-mas n tǎmawaṭ d tis, yenna hasn : « Ekreheɣét udem ɣorwen ! Eddobeɣ éd kewen ekfeɣ awa terem. ¹²Teddobem éd dɣi tegmeyem taggalt mǎqqeret d eddelil mǎqqeren. Éd kewen ekfeɣ awa dɣi tegmeyem, ekfet ahi tǎmawaṭ ɣas éd tt awyeɣ. »

¹³Ǎjéweben dg Yaƹqub s tittéwen i Šakim d tis Ḥamor, édét Šakim iǧa elɣib fol welt masn Dina. ¹⁴Esséwelen asn hund awah : « Wr neddobet éd nekf tarrawt nnɣ i ales wrn yezzeyyen, éd yumas fol nɣ elɣar. ¹⁵Wr neddobet éd hawen nerḍu ar s ǎšerreḍ iyyen : ilzam in médden nwn emdan éd ezzeyenen hund nekkenéḍ. ¹⁶Dédih éd kewen nekf tarrawén nnɣ, éd nawiy ti-nwn. Éd nezzeɣ édés nwn, éd numas ellamet iyyet. ¹⁷Beššan kud wr terḍém s ǎziyyen dédih éd nawiy tǎmeḍrayt nnɣ ezzar éd negel. »

¹⁸Awal nsn yegréẓ i Ḥamor d rurés. ¹⁹Yerored ǎmawaḍ éd yeǧ awa yehéwelen, édét yera welt Yaƹqub hullan. Enta yamos ales s lakkemen ǎddunet ennét, ewweqqerent.

²⁰Emelen Ḥamor d rurés Šakim awad timheyyin ǎddunet dɣ émi n aɣrem, ennen asn : ²¹« Médden wiɣ wr haneɣ erén ar elɣafyet. Addoben éd emlin dɣ ǎkal nnɣ, éd ds exdemen, édét ǎkal imaqqeren ! Neddobet éd nawiy tarrawén nsn, eddoben éd awyin ti-nnɣ. ²²Eɣbelen éd ezzeɣen édés nnɣ, éd numas ellamet iyyet, beššan awén ila ašeraḍ iyyen : ilzam dɣ médden nnɣ éd nezzeyen hund entenéḍ. ²³Kud neɣbel asn, éd d asin éd ezzeɣen édés nnɣ, dédih éheré nsn d tela nsn éd eqqelen i-nnɣ. »

²⁴Emdan wi ellenén déndɣ eɣbelen awa ennen Ḥamor d rurés Šakim, médden emdan win aɣrem ezzeyenen. Médden emdan wi okeynén émi n aɣrem ezzeyyenen. ²⁵Ahel wan keraḍ, médden oẓaren arweh, eǧǧehen essin dɣ dg Yaƹqub aɣrem, Šimƹun d Léwi ayet-mas n Dina, ak iyyen d tǎkoba ennét, eɣderen médden, eŋɣen tn emdan, ²⁶aked amɣar nsn Ḥamor d rurés Šakim. As efelen tǎɣǎhamt tan Šakim éweyen Dina. ²⁷Osen-d meddans n Yaƹqub éweyen awa iweren timeɣsay, éweyen awa ihen aɣrem, dɣ érét n welt masn ta iwer elɣib. ²⁸Éweyen éheré wa ǧezzulen d wa heǧrén d iheḍan, awa ihen aɣrem d ténéré imda. ²⁹Éweyen tela temda, éweyen arrawen d téḍéḍén, éweyen awa ihen téɣehmén imda.

³⁰Dédih yenna Yaƹqub i Šimƹun d Léwi : « Teǧem foli elɣib, terrem ahi éré yexlan fol udmawen n ǎddunet win ǎkal, Kerƹaniten d Fariziten. Ǎddunet wih éd ertiyen foli éd hi eŋɣin nk d addunetin, nk wr eléɣ médden eǧǧotnén. ³¹Ennen as aŋŋaten : « Ales wah wr yeddobet éd yeǧ i tǎmeḍrayt nnɣ hund awa itaweǧǧén i tǎmasrayt. »

Yaƹqub dɣ Beytel

¹Yenna Yaḷḷah i Yaƹqub : « Ebded, ek Beytel, ɣǎyem ds. Eken déndɣ ǎsǎɣres i Messineɣ wa hak-d yemunen émér wa d terweled i eŋŋak Esayu.

²Yenna Yaƹqub i ǎddunet n tǎɣǎhamt ennét d ǎddunet wi ds eddéwnén emdan : « Ekkeset elaṣnam n messineɣen win ǎɣerib, ellanen ǧéréwn. Ṭehheret iman nwn, beddelet iselsa nwn. ³Enkeret ! Éd nk Beytel, éd ekneɣ ǎsǎɣres i Messineɣ wa hi yellilen ahel wad eǧǧeheɣ mihi. Yeddéw dɣi dɣ ǎbǎreqqa wa dɣ erriǧeheɣ. »

⁴Ekfen messineɣen win ǎɣerib, wi eṭṭefen dɣ ifassen nsn d tiẓabaten ti ehenén timeẓẓuǧén nsn. Yenbel tn Yaƹqub dag ašek wa mǎqqeren illen ɣor Šakim. ⁵Efelen édeg wéndɣ ezzar tosin tukseḍa n Yaḷḷah fol éɣermen wi ellenen déndɣ : wrt illé i yeḍrenen Yaƹqub d winnét. ⁶Yéweḍ Yaƹqub d ǎddunet wi ds eddéwnén Luz, was itahawal Beytel, illa dɣ ǎkal wan Kenƹan. ⁷Yekna ǎsǎɣres, yeǧa isem i édeg wéndɣ El-Beytel (elmeƹna ennét Messineɣ wan Beytel), édét dɣ édeg wéndɣ a has-in yemun Yaḷḷah émér wa fol yerwel fol eɲɲas.

⁸Eba Débora, ta tessedwelet Rébéka, tenbel dag Beytel, dag ašek biluṭ was iǧa Yaƹqub isem biluṭ wan tǎseloft. »

⁹Yemun Yaḷḷah i Yaƹqub arweh, émér wad-d yefel Fadan-Aram, yeǧas elbaraka. ¹⁰Yenna Yaḷḷah : « Isem ennek Yaƹqub, beššan ǎbas ak itahawal Yaƹqub, isem ennek yeqqel Israyil. » Fol awéndɣ ast yeɣra s Israyil. ¹¹Yenna has Yaḷḷah : « Nk Messineɣ wan Ǎneddabu. Aruw, umas ǎǧut, ellametén eǧǧotnén a key-d éd eflin, imenokalen a key-d éd eǧmeḍen. ¹²Ǎkal wa ekfeɣ i Ibrahim d Isḥaq, ekfeɣ akt, édt ekfeɣ i iheyawen ennek ḍefferek. » ¹³Yefel Yaḷḷah édeg wa dɣ has yesséwel. ¹⁴Yekna Yaƹqub ǎmesenner dɣ édeg wa dɣ has yesséwel Yaḷḷah, ǎmesenner yeknan s ikedewen, yeǧa fols takuté teknat dɣ awa itameswen ezzar yesseŋɣel fols ǎhatim. ¹⁵Yeǧa Yaƹqub isem wan Beytel i édeg wa dɣ yemsawal d Yaḷḷah.

Tiwit n Benyamin d iba n Rašél

¹⁶Efelen Beytel. Oggegen Efrata as térew Rašél, térwa ennét teṣṣohet hullan. ¹⁷A tekka terhan s terwa ennét, tenna has tǎmǎṭ ta has tellilet s terwa : « Wr tekṣoḍed, édét ey iyyen heḍen a tekrehed. » ¹⁸Dɣ unfas ennét wa yehreyen, émér wéndɣ s tebok éd temmet, teǧas isem Ben-Oni (elmeƹna ennét ag toẓẓértin) beššan tis iǧas isem Benyamin (elmeƹna ennét ag aɣil). ¹⁹Eba Rašél, tetwenbal dɣ ǎbǎreqqa wan Efrata, dɣ édeg wa iǧen isem Beytlaḥm. ²⁰Yessebded Yaƹqub aẓẓed fol aẓekka ennét : ar dimaɣ illé aẓẓed n aẓekka wan Rašél.

²¹Yefel Israyil édeg wéndɣ, yekres éhen ennét illehin i Mijdal-Γedr. ²²A yekka yezzaɣ Israyil ǎkal wéndɣ, yekka Ruben Bilha, tǎmǎṭ iyyet n tis, yelmed ss Israyil.

Dg Yaƹqub ǎmosen meraw d essin : ²³Dg Léya : Ruben, wa yezzaren dɣ dg Yaƹqub, Šimƹun, Léwi, Yehuda, Isakar, Zabulon. ²⁴Dg Rašél : Yusef d Benyamin. ²⁵Dg Bilha, taklit tan Rašél : Dan d Neftali. ²⁶Dg Zilfa, taklit tan Léya : Jad d Ašer. Awén dg Yaƹqub wi ewenén dɣ Fadan-Aram.

²⁷Yéweḍ Yaƹqub ɣor tis Isḥaq dɣ Mamré, dɣ Qiryat-Arba, enta Hebron, édeg wa dɣ ezzeɣen Ibrahim d Isḥaq ǎmosen iɣeriben.

²⁸Yedder Isḥaq téméḍé n ǎwetay d ettamet temerwén. ²⁹Yemmut. Yéweḍ ɣor innet, weššar, yekna tǎmeddort. Enbelent meddans Esayu d Yaƹqub.

Iheyawen n Esayu

¹Awah iheyawen n Esayu wa yǎmosen Edom. ²Yéwey Esayu téḍéḍén n Kenƹan : Ada welt Elon wan Ḥethit, Oholibama welt Ana, welt Sibɣon wan Hiwit, ³d Basmat welt Ismaƹil, welt mas n Nebayoṭ. ⁴Yekreh Esayu dɣ Ada, Elifaz d Basmat térew as Raƹuyil. ⁵Oholibama tekreh Yeƹuš, Yelam, Qoraḥ. Awén dg Esayu wi yekreh dɣ ǎkal n Kenƹan.

⁶Yéwey Esayu téḍéḍén ennét, meddans d eššéš, d ǎddunet win tǎɣǎhamt ennét, éheré ennét d awa yezzenha imda dɣ ǎkal n Kenƹan, ezzar yekka ǎkal yoǧǧeǧen ǎkal wa yezzeɣ eŋŋas Yaƹqub. ⁷Tela nsn ti mǎqqeret, wr eddobén éd ezzeɣen édeg iyyen, ǎkal wa dɣ ezzaɣen wr yeddobet éd yekf akesa i éheré nsn édét imaqqeren. ⁸Yezzeɣ Esayu tidreɣén tin Seƹir : Esayu enta as Edom.

⁹Awah iheyawen n Esayu, tis n kél Edom, dɣ tidreɣén tan Seƹir : ¹⁰Nɣwih ismawen n dg Esayu : Elifaz ag Ada, hennis n Esayu d Raƹuyil ag Basmat, hennis n Esayu. ¹¹Dg Elifaz entenéḍ Téman, Omar, Sefo, Jaƹtam d Qenaz. ¹²Elifaz ag Esayu yekreh éy iyyen dɣ Timna tǎmǎt iyyet heḍet, yekreh ds éy, isem ennét Amalék. Awén iheyawen win Ada, hennis n Esayu.

¹³Nɣwih dg Raƹuyil : Nahat, Zera, Šamma d Mizza. Awén iheyawen win Basmat, hennis n Esayu.

¹⁴Nɣwih dg Oholibama, welt Ana welt Sibɣon, hennis n Esayu, térew as Yeƹuš, Yelam d Qoraḥ.

¹⁵Nɣwih imɣaren n dg Esayu : Dg Elifaz, wa yezzaren dɣ dg Esayu : amɣar Téman, amɣar Omar, amɣar Sefo, amɣar Qenaz, ¹⁶amɣar Qora, amɣar Jaƹtam, amɣar Amalék. Awén imɣaren win Elifaz dɣ ǎkal n Edom, awén iheyawen win Ada. ¹⁷Nɣwih dg Raƹuyil, ag Esayu : amɣar Nahat, amɣar Zera, amɣar Šamma, amɣar Mizza. Awén imɣaren n Raƹuyil dɣ ǎkal n Edom ; awén iheyawen win Basmat, hennis n Esayu. ¹⁸Nɣwih dg Oholibama, hennis n Esayu : amɣar Yeƹuš, amɣar Yelam, amɣar Qoraḥ. Awén imɣaren n Oholibama, welt Ana, hennis n Esayu. ¹⁹Wiɣ entenéḍ dg Esayu, awén imɣaren nsn. Esayu enta as Edom.

²⁰Nɣwih dg Seƹir wan Horit, ǎmezzaɣ n ǎkal : Lotan, Šobal, Sibƹon, Ana, ²¹Dišon, Eser d Dišan. Awén imɣaren n Horiten, dg Seƹir dɣ ǎkal n Edom. ²²Dg Lotan ǎmosen Hori d Hemam, welt mas n Lotan enta as Timna. ²³Nɣwih dg Šobal : Alwan, Manaḥat, Eybal, Šefo d Onam. ²⁴Nɣwih dg Sibƹon : Ayya d Ana. Ana a yosen téṭ n aman wi ekkusnén dɣ ténéré, awad yeḍan ihéḍan win tis Sibƹon. ²⁵Nɣwih dg Ana : Dišon d Oholibama welt Ana. ²⁶Nɣwih dg Dišan : Hemdan, Ešban, Yitran d Keran. ²⁷Nɣwih dg Eser : Bilhan, Zaƹwan, Aqan. ²⁸Nɣwih dg Dišan : Uṣ d Aran.

²⁹Nɣwih imɣaren n Horiten : amɣar Lotan, amɣar Šobal, amɣar Sibƹon, amɣar Ana, ³⁰amɣar Dišon, amɣar Eser, amɣar Dišan. Awén imɣaren n Horiten ak iyyen d tawsit ennét dɣ ǎkal n Seƹir.

³¹Nɣwih imenokalen wi emnakelnén dɣ ǎkal n Edom arweh wr ekréhen Israyiliten imenokalen : ³²Béla ag Beƹor, yemnakel fol Edom, isem n aɣrem ennét Dinhaba. ³³Yemmut Béla, yelkem as Yobab ag Zera wan Boṣra. ³⁴Yemmut Yobab, yelkem as Hušam wan ǎkal wan Temaniten. ³⁵Yemmut Hušam, yelkem as Hadad ag Bedad. Yewet Madian dɣ ǎkal wan Mowab, isem n aɣrem ennét Awit. ³⁶Yemmut Hadad, yelkem as Semla wan Masreqa. ³⁷Yemmut Semla, yelkem as Šaul wan Rehobot ɣor ǎɣǎher. ³⁸Yemmut Šaul, yelkem as Baƹl-Hanan ag Akbor. ³⁹Yemmut Baƹl-Hanan ag Akbor, yelkem as Hadar ; isem n aɣrem ennét Faƹu. Isem n hennis Mehetabeel welt Matred welt Me-Zahab.

⁴⁰Nɣwih ismawen n imɣaren n Esayu, ak iyyen d tawsit ennét d ǎkal ennét : amɣar Timna, amɣar Alwa, amɣar Yatét, ⁴¹amɣar Oholibama, amɣar Ela, amɣar Finon, ⁴²amɣar Qenaz, amɣar Téman, amɣar Mibṣar, ⁴³amɣar Magdiel, amɣar Iram. Awén imɣaren n Edom ak iyyen d awad yezzeɣ dɣ ǎkal wa dɣ iǧa tela.

Awén iheyawen win Esayu tis n Edom.

TǍNǍQQÉST TAN YUSEF

37.1-50.26

Tihorǧa tin Yusef

¹Yosa Yaƹqub ǎkal wa-n Kenƹan, dɣ édeg was kela ds izzeɣ tis. ²Awah tǎnǎqqést n iheyawen n Yaƹqub. Yusef, ǎmawaḍ n meraw iwetyan d essa. Yeḍḍan éheré wa meḍriyen enta d ayet-mas, wi érewnet Bilha d Zilfa, tiyeḍ dɣ téḍéḍén n tis. Itaǧ i tisn isǎlan n awa itahawalen wrn oléɣ. ³Yoǧer sémɣar wa iǧa Yaƹqub i Yusef, édét yekreht dɣ tewehré ennét. Ikfé tǎkǎmést ta tnt tufet. ⁴Ayet mas n Yusef hanneyen sémɣar wa iǧa tisn i Yusef. Fol awéndɣ ekyeḍent, ǎbas has sawalen ar s tǎxellawt. ⁵Ahel iyen, yehhorǧet Yusef, yennen i ayet-mas, essoten ds ikeḍ. ⁶Nɣwah awa hasn yenna : « Seǧdet i tǎharǧitin, ⁷as iɲɲa éred, nefrest, nekredt, nekna ds tizzemén. Tahin tazzemt tebded, tinewen eɣleynet as, erkaƹnet dats ». ⁸Ennen as ayet-mas : « Teɣéled éd teqqeled ǎmǎnokal nnɣ ? ». Yota ikeḍ wa ds eǧen. ⁹Yehhorǧet Yusef arwah, yennen i ayet-mas : « Ehhorǧéɣ awah : tǎfuk, ǎyor d meraw itran d iyyen erkaƹen dati ». ¹⁰Iǧa isǎlan aked i tis. Yeggoret fols, yenna has : « Ma tǧannéd deh, teɣéled nk d ayet-mak d mak, éd nerkeƹ datk ? » ¹¹Ayet mas osemen fols, beššan tis yeqqim yoǧaẓ awéndɣ ul ennét.

Yusef ezzenhent-in ayet-mas

¹²Ahel iyyen ekken ayet-mas n Yusef ǎkal n Šakim, eḍanen ds éheré n tisn. ¹³Yenker Yaƹqub, yenna has i Yusef : « Ayet mak eḍanen éheré édés n Šakim. Egel asén » – « Ayoh Abba. » Yenna has Yusef. ¹⁴Yenna has Yaƹqub : « Egel essen ma dsn iǧan, entenéḍ d éheré, d teqqel-d, d teǧed ahi isǎlan. »

Yesfelt ǎɣǎher wan Hebron, wa hen ihanén nsn. As yéweḍ Yusef édés n Šakim, ¹⁵yemheyyet d ǎwadem iyyen t-ihanneyen hund yexrak ezzar yessestent : « Ma teǧmayed ? » ¹⁶Yenna has Yusef : « Eǧmayeɣ ayet ma, teddobéd éd hi tenned mi-d eḍanen éheré nsn ? » ¹⁷Yenna has ales wah : « Efelen édeg waɣ. Esléɣ asn ǧannén in ekkan berén Dotan. » Yegmey tn Yusef, yosén dɣ ǎkal wan Dotan. ¹⁸Eneyent dɣ iǧeǧ, arwah wr tn in yéweḍ, eǧǧehen anmekni fol téneɣé ennét. ¹⁹Ennen ǧérésn : « Hahet ! Ales wan tihorǧa ihiwen ! ²⁰Endawtet, neŋɣét dimaɣ. Édt nenḍuw dɣ anu, éd nen yeŋɣé ǎxxu iyyen. Éd nessen ma has éd eǧinet tihorǧa ennét tinǧam ! » ²¹As asn yesla Ruben, yeǧmey édt yennej, yenna hasn : « Wr enteǧǧét ds iman ! » ²²Yenna hasn daɣ : « Wr teǧém iman : enḍewet dɣ anu dɣ ténéré ɣas », yera édt yennej fol ayet-mas, baš édt yer i tis. ²³As tn in yéweḍ Yusef, ermesenet, ekkesen as tǎkǎmést ennét ta tǎhoseyet, ²⁴enḍewent dɣ anu. Anu wéndɣ yeqqor. ²⁵Ḍeffer adih eqqimen éd ekšin. Eṭkelen ǎsǎwaḍ nsn ezzar eneyen tǎrǎkeft n Ismaƹiliten, efalen-d ǎkal n Jelƹad, ekkan Maṣar. Imnas nsn egguggen ikrora d elɣetren d tament. ²⁶Yenna Yehuda i iyet mas : « Mas haneɣ tenfa téneɣé n Yusef d ufur n ahni ennét ? » ²⁷Wr yuf nezzenhéhin i Ismaƹiliten ula neǧa iman ? Enta ǎmeḍray nnɣ a yǎmos, nohar ds ahni ». Eɣbelen ayet-mas. ²⁸A yekka essewelen fol awa hé eǧin, okeyen ettejjaren Ismaƹiliten n Madian winǧam. Ekkesen-d Yusef dɣ anu, ezzenhent-in i Ismaƹiliten wih, ezzenhent-in senatet temerwén n erriyalen n azref. Eweyent Ismaƹiliten s Maṣar.

²⁹As yeqqel Ruben ɣor anu, wr yosé Yusef, yekun, abas yessen mad ihen fols, yessenxer iselsa ennét awa has iǧa ǎḥezan, ³⁰yohel s ayet-mas, yenna hasn : « Yusef abas-t illa ! Ma hé eǧeɣ dimaɣ ?. » ³¹Ayet mas eŋɣen ǎholaɣ, esweren tǎkǎmést n Yusef ahni n ǎholaɣ wah. ³²Ezzar esseweynt i tisn yeddéw d ǎmahal wah : « Nosa awaɣ. Essen weǧǧén ǎreswey n rurék. » ³³Yezzeyt Yaƹqub, yenna : « Itbat as tǎkǎmést taɣ tin Yusef ! Okeleɣ yekša hit ǎxxu ! » ³⁴Yessenxer iselsa ennét, yeslef, ilsa iselsa n ǎḥǎzan, yeḥzen ad iǧa a yeǧǧén. ³⁵Meddans emdan eǧmeyen éd tsismeḍen, yuǧey asn. Iganna : « Éd selfeɣ ad igen éheḍin aked nk. » Yeqqim yesilef fols. ³⁶Yusef wadih éweyent Madianiten winǧam ar Maṣar, ezzenhent-in i Foṭifar, yǎmosen ales mǎqqeren ɣor Feraƹon, ales n ǎnaɣlaf. Yǎmos amɣar n wi tageẓnén Feraƹon.

Tǎnǎqqést n Yehuda d Tamar

¹Iwetyan windɣ, yefel Yehuda ɣor ayet-mas, yeres s ǎkal iǧan isem Adulam, ɣor ales iǧan isem Hira. ²Déndɣ ad iney yellés n Šuƹa, iyyen dɣ Kenƹaniten. Yéwey tt. ³Yekreh ds arraw, iǧas isem Γer. ⁴Tessimrew animér, tekreh arraw iyyen heḍen, teǧas isem Onan. ⁵D iyyen heḍen, wan keraḍ, teǧas isem Šila. As iwa waɣ yehreyen, Yehuda iha Kezib. ⁶Yehuda iǧa éhen i Γer, wa mǎqqeren dɣ meddans, yéwey tǎmǎṭ iyyet s isem ennét Tamar. ⁷Amaɣlol yeŋɣa Γer fol as wr has eǧrezen iǧiten ennét. ⁸Yenna Yehuda i Onan : « Eŋŋak abat wr ila arrawen, eǧel eǧ awa yeqqalen folk ǎššil, awi tǎmǎṭ tas kelad tt yéwey, ekreh ds arrawen i ǎmǎqqar ennek ». ⁹Yessan Onan as arraw wéndɣ wr éd yeqqel innét, éd yumas arraw n ǎmǎqqar ennét. Fol awén, i-d yenmensa d tǎleggest ennét, éd yahes fol ǎmǎḍal. ¹⁰Wr yegréẓ awén i Amaɣlol, yeŋɣé aked enta. ¹¹Yenna Yehuda i tǎḍeggalt ennét : « Édét tǎmosed tadhant, eǧel eqqel ɣor tim ad idwel Šila. » Yenna dɣ iman ennét : « Wr ǎréɣ éd yemmet Šila hund ayet-mas ». Tenker Tamar, teqqel tezzeɣ ɣor tis.

¹²Ḍeffer adih, okeyen iwetyan, eba welet Šuƹa, hannis n Yehuda. As yokey ǎḥǎzan, yenker Yehuda, yekka Timna enta d ămidi ennét Hira wan Adulam, ekken éd enyin ǎddunet wi talesnen tihatten ti-n Yehuda. ¹³Γor déɣ teslas Tamar, yahewel as : « aḍaggal ennem Yehuda yosa-d, ikka éd yales éheré ennét. » ¹⁴Tefel iselsa ennét win tadhant, tengeḍ afer, teswer-t udem ennét, tegla teqqim dat émi n aɣrem wan Enaym, aɣrem ihan ǎbǎreqqa n Timna. Teǧa awén-dɣ édét han tt isǎlan n-innin Šila yedwal, yeqqel ales, beššan wr hasn eǧen éhen. ¹⁵Yeney tt Yehuda, yekna ds temasrayt fol in teffar udem ennét. ¹⁶Wr yeɣel tǎḍeggalt ennét, yoset in awa-d teqqim dɣ ǎbǎreqqa, yenna has éd yenmensi ds, éd tt yas, tenna has : « ma hi éd tekfed elkera hin? » ¹⁷Yenna has « éd ham-d siwyeɣ eɣeyd n éheré hin », tenna has : « beššan areɣ teɣelift ta hi éd tekfed dimaɣ a d-d yas eɣeyd ». ¹⁸Yenna has « ma tered ? » Tenna has : « Ǎẓeẓlu ennek d ǎhellum wa teṭṭafed, d teborit ta teṭṭafed ». Yekf-as tn, ezzar yeddew d-s. Tessimrew. ¹⁹Teqqel tǎɣǎhamt ennét, tekkes afer ennét, ezzar teqqel iselsa ennét win tadhant.

²⁰Yessewey Yehuda eɣeyd i tǎmǎṭ tanǧam, yekfe i ămidi ennét wan Adulam, yenna has éd yawi teɣalift ennét ta ɣor-s tellet. Ămidi ennét wr tt yose, ²¹yessesten ds ǎddunet win Enaym : « maǧǧa temasrayt ta s kelad tella déɣ edes n ǎbǎreqqa ? » Ennen as ǎddunet : « wr telle temasrayt déɣ wl iyyet » ²²Yaqqel-d Hira ɣor Yehuda, yenna has : « Tǎmǎṭ ta hi tesseǧmeyed wr tt oseɣ, aked ǎddunet win ǎkal wéndɣ, wr has eslen, wr tt ezzeyen. » ²³Yenna Yehuda : « Tagże-t hereten winǧam, wr nezɣešumet iman nnɣ. Asseweyeɣ eɣeyd, key wr tt tosed ».

²⁴Γor keraḍet tilil ḍeffer adih, yos-d ales iyyen ɣor Yehuda, yenna has : « Tǎḍeggalt ennek teɣšad taɣera ennét, tekf-in iman ennét, tessimrew » yenna Yehuda : « Awyed tt-d, éd tt neqqed ! »

²⁵As tt-d osen baš éd tt awyin, tenna hasn : « Ẓeyderawet, awyet ǎmahal waɣ i aḍeggalin, ennét as wiɣ kayaten in tis n arrawin », tesseknen teɣalift tangam, tamoset aẓeẓlu, ǎhellum d tǎborit. ²⁶Yezzey Yehuda hereten winǧam ezzar yenna : « Tǎmǎṭ taɣ teżżal, teẓẓal fol-i, awa-d eba Onan, enneɣ as éd tt yawi Šila, ezzar wr hasn egeɣ éhen ». Ebas ds yenmensa Yehuda animér.

²⁷Ahel wan terwa, eneyen as iknewen a hé tekreh. ²⁸Iyyen yesegmaḍ-d ǎfus. Tǎmǎṭ ta tt sasarawet, tekred ahed heggeɣen dɣ ǎfus wanǧam. Tenna : « Waɣ enta as ǎmǎqqar ». ²⁹Beššan yekkes ǎfus ennét, wa heḍen yegmeḍ-d enta yezzar. Tenna tǎmǎṭ ta teɣleyet Tamar : « Iket n ǎbǎreqqa tored i iman ennek ! » Yeǧa-s Yehuda isem Fareṣ -elmeƹna ennét temmerit-. ³⁰Yelkem as arraw wan ahed wa heggeɣen, yeǧ-as Yehuda isem Zera. Zera elmeƹna ennét taffawt tamileɣleɣet.

Yusef d Fotifar elmasri

¹Eweyen Ismaƹiliten Yusef s Maṣar, ezzenhen-t in i elmasri iyyen igan isem Fotifar. Fotifar yexdam ɣor Ferƹaon, yǎmos ales mǎqqeren ɣor Feraƹon, ales n anaɣlaf. Yǎmos amɣar n wi tageẓnen Feraƹon. ²Yusef yezzaɣ ɣor Fotifar dɣ éhen ennét. Yellil as Amaɣlol. A yekna Yusef iǧǧah-t elxér, ikna emuken. ³Ihanney Fotifar as Amaɣlol yellil i Yusef. ⁴Yegreż Yusef i Fotifar hullan, yekfe tanaṭ n tǎɣǎhamt ennét temda.Yekfa ds taflest n tidet. ⁵Men ahel wéndɣ, teǧǧeh elbaraka tǎɣǎhamt tan elmasri. Awén, dɣ ak heret, kud yera dɣ tǎɣǎhamt ula dɣ iferǧan. ⁶Dédih, yenna Fotifar i Yusef éd iken ak haret. Ebas yemhaha d ula enḍerren ar-d téteté ennét. Tinaḍen emdanet yeǧenet dɣ ifassen n Yusef.

Yusef d hennis n Fotifar

Yusef yǎmos ales iknan tihusay. ⁷Ahel iyyen, teneyt tǎmǎṭ tan Fotifar, tenna has : « as a-hid, éd nenmensi ! » ⁸Yuǧey Yusef, yenna has : « messi a ila dɣ errezɣen d a ila dɣ tanaṭ d a-dɣ inniheḍ iǧa hi-t dɣ ifassen, nk ahel waɣ manek awa hé egeɣ éd enkereɣ éd eɣdereɣ fol-s éd egeɣ iǧi yogdan d waɣ, wrn eẓẓel ⁹Ikfi tanaṭ n a-dɣ inniheḍ dɣ tǎɣǎhamt taɣ, ar kem ɣas, wr eleɣ ettesrex n éd kem eḍseɣ, édét tǎmosed hannis. Manek awa hé aǧeɣ nekkunan fol tiǧawt n ǎbekkaḍ yogdan d déɣ ǧér-i d Messineɣ, ma-d ekkeɣ imanin ɣor Amaɣlol fol iǧi yogdan d waɣ ». ¹⁰Ak ahel tasehin, tegan as éd enmensin, beššan enta asǧed wr has esǧed, yuǧay éd ds yidaw, éd ds inmensi, .

¹¹Ahel iyyen, yeǧǧeh Yusef tǎɣǎhamt éd iken eššeɣlen ennét, ahel hen-dɣ inaxdamen wrt ellen. ¹²Termes-t tǎmǎṭ n Fotifar s aselso, tenna has : « endawet nemensi dɣ-i ! » Yusef yerwel, yoyya-s aselso déndɣ. ¹³As yegla, teney aselso dɣ ifassen ennét, ¹⁴tesɣeret a td yerren, tenna i inaxdamen : « Enyet ƹibrani waɣ haneɣ-d yelwey ales in yeǧmey éd nenmensi, beššan esɣereɣ a hi-d yerren. ¹⁵As i yesla asiɣreɣ, yerwel, yoyya aselso ennét ɣor-i ».

¹⁶Togaż areswey wanǧam ɣor-s a-d yosa ales ennét. ¹⁷Tenna has awa tenna i inaxdamen : « akli ƹibrani wa haneɣ-d tewey-d, nɣ-wah awa iǧa, yeǧmey éd nenmensi. ¹⁸As asɣereɣ yerwel, yoyya aselso ennét ɣor-i. » ¹⁹As yesla messis n Yusef i isǎlan wiɣ, yewwešen. ²⁰Yesseǧmey Yusef, yeǧe dɣ tǎkormut tan ǎmǎnokal.

Yusef dɣ tǎkormut

Yusef yemel dɣ tǎkormut, ²¹beššan dɣ tamayt ennét, Amaɣlol iǧa i Yusef elbaraka. Yesmadew-t d amɣar n tǎkormut. ²²Amɣar waɣ yekfa i Yusef tanaṭ n éd yenneheḍ dɣ imidiwen ennét win tǎkormut. Enta a yeqqelen yenniheḍ dɣ awa itaweknen imda dɣ tǎkormut. ²³Amɣar ebas itimhihi d ula enḍerren, édét ihanney elxér wa yekfa Amaɣlol i Yusef.

Tihorǧa tin Yusef

¹Ahel iyyen, ḍeffer awén emelent essin imɣaren dɣ elxeddamen n ǎmǎnokal n Maṣar, eǧen harat iyyen wrn has igreż. Iyyen yǎmos amɣar n wi saswenen ǎmǎnokal, iyyen amɣar n wi has toẓannen tiǧelwen. ^2-3Yewwešen Feraƹaon, yeǧen dɣ tǎkormut n amɣar n wi tageẓnen Ferƹaon, dɣ édeg wéndɣ iha Yusef. ⁴Yaẓẓogeẓ-tn amɣar wan-ǧam n tǎkormut i Yusef. Eǧen eket yeǧǧen dɣ tǎkormut. ⁵Éheḍ iyyen ehhorgen médden win-ǧam essin, ahhorǧen éheḍ iyyen beššan ak iyyen d teharǧit ennét. Ak tǎharǧit d tamulé ennét. ⁶As yeffo, yosen-in Yusef, yeɣley tn-in, yeney tn azikenẓaren dɣ iman nsn. ⁷Yessesten tn : « Ahel waɣ as kewen-d yeffo wr tesxem, ma kewen iǧrawen ? » Ennen as : ⁸« Ak iyyen deneɣ yehhorǧet teharǧit iyyet, beššan déɣ wr-t ille i tafeysaren tihoraǧa. » Yenna hasn Yusef : « Tihorǧa Messineɣ a tnt itafeysaren ! Leɣt-t i tihorǧa nwn éd hasnt esleɣ. »

⁹Ales wanǧam i hakken tésesé i ǎmǎnokal yenna : « Nekkunan, dɣ teharǧitin, enayeɣ tǎzzebibt. ¹⁰Tǎzzebibt taɣ tela karaḍ eẓlan. Tessegmeḍ, tekreh tisekkunén, eŋŋenet. ¹¹Aṭṭefeɣ elkar wa-n Ferƹaon. Ekkeseɣ-d ǎzzebib, egeɣ iẓeman ennét dɣ elkar wan Ferƹaon, ezzar eẓẓeleɣ ast. » ¹²Yenna has Yusef : « Tamulé n teharǧit ennek neɣtah : eẓlan winǧam karaḍ, ǎmosen karaḍ iheḍan. ¹³Dɣ keraḍ iheḍan éd key yeseǧmeḍ Ferƹaon, éd hak yer elxedmat ennek. Éd hak yeṭkel éɣef. Éd has tagged dɣ elkas ennét awa ises hund eru. ¹⁴As tegmeḍed déɣ, teknak taɣera, kud tekted ahi, inhod a has tenned i Ferƹaon éd hi yesegmeḍ tǎkormut taɣ. ¹⁵Amehaɣeɣ, efeleɣ-d akalin s takareṭ, wr eɣhedɣ ula enḍerren as eǧǧeheɣ tǎkormut. » ¹⁶As yeney amɣar wan tiǧelwen as afeyser waɣ yǎhosey, yeǧreẓ as awén, dédih yenna has i Yusef : « Dɣ teharǧit tahin, ellanet keraḍet tisenaten n tagella, asiwereɣ tnt eɣefin. ¹⁷Dɣ tesǎnit tan afella dsnt, wr tt ihe ar hereten wi yessof Ferƹaon, beššan han tt igḍaḍ afella n eɣefin tatten tn. » ¹⁸Yenna has Yusef : « Nɣ-wah afeyser n teharǧit ennek : tisenaten ti-dɣ emosnet karaḍ iheḍan. ¹⁹Dɣ keraḍ iheḍan, éd key yeseǧmeḍ Ferƹaon, éd hak yeṭkel éɣef, éd key isiliy dɣ ašek, éd key-d asin igḍaḍ, éd key ekšin déndɣ. »

²⁰As okeyen keraḍ iheḍan winǧan, Ferƹaon iǧa teramman n ahel wan tiwit ennét, yeɣra elxeddamen ennét wi-t oheẓnen emdan. Yesseǧmeḍ-d winǧam essin. Yeṭkel asn iɣefawen dat elxeddamen emdan. ²¹Wa yezzaren n tésesé, yerra-s elxedmet ennét, yeqqim ihak elkas i Ferƹaon hund enǧom. ²²wa heḍen n tiǧelwen yeskerareyt. Awén hund awa hasn yenna Yusef dɣ afeyser n tihoǧa nsn. ²³Beššan wa ihakken tésesé i Ferƹaon wr yekte Yusef, yettuwt.

Tihorǧa tin Ferƹaon

¹Okeyen essin iwetyan, ahel iyyen yehhorget Ferƹaon innin yeqqim ɣor ǎɣǎher wan Ennil, ²yeney essahet tisita ehoseynen, edderetnen, egmaḍnet-d eɣǎher, efrednet dat-s akesa wan eɣǎher. ³Elkamnet asnt essahet heḍnén exlanen, elbaknen, amosnet imlay, ebdednet edes n ti ezzarnen. ⁴Tisita ti emleynen ekšenet ti ehoseynen. Émér hen-dɣ yenker-d Ferƹaon dɣ eḍes.

⁵Yeṭṭes, ezzar yehhorǧet animér : ihanney fol aẓenkew iyyen essahet tihammaren ehoseynen, eṭkarnen teḍaɣen. ⁶Edes nsnt egmaḍnet-d essahet tihamarren exlanen, yekšenet ahoḍ. ⁷Tiɣ ehreynen ekšenet ti ezzarnen. Émér hen-dɣ yenker-d Ferƹaon dɣ eḍes, yelmed as tǎharǧit a iǧa.

⁸A-s yeffo, yeqqan éɣef n Ferƹaon, yessegmey édeg d illa dɣ ǎkal imda n Maṣar amaššexew d aneddebber ula elkehhani. Illeɣet asn tihorǧa ennét, eba éré wa has tnt yeffeyserin. ⁹Γor déndɣ, yesséwel amɣar wan iseswiten, yenna i Ferƹaon : « Ahel waɣ a-d éd semmektuɣ dat-k awa eɣhedɣ a ilan iwetyan, ¹⁰ahel iyyen teggored fol-i nk d fol amɣar wan tiǧelwen, tenḍewed aneɣ dɣ tǎkormut tan amɣar n wi eɣleynen Ferƹaon. ¹¹Nehhorǧet issenen-eneɣ éheḍ iyyen. Ak tǎharǧit d tamulé ennét. ¹²Dɣ tǎkormut tanǧam ille ǎmawaḍ iyyen ƹibrani yamosen akli wan amɣar wan tǎkormut. Nenna has awa nehhorǧet, yekfaneɣ ak iyyen elmeƹna n tǎharǧit ennét. ¹³Awén-dɣ haneɣ yenna enta a iǧen : nk, yenna hi éd aqqeleɣ elxedmetin, eqqeleɣ-tt, amidihin enta yenna has, éd tekririyed, yekrarey ».

Yusef d tihorǧa tin Ferƹaon

¹⁴Yesseǧmey Ferƹaon Yusef. Essegmeḍen-t id dɣ tǎkormut, efrenen as, ebbedelen as iselsa, ezzar elweyent-id dat ǎmǎnokal. ¹⁵Yenna has ǎmǎnokal i Yusef : « ahhorǧeɣ tihorǧa hin, esdekkeleɣ id t-illa ǎwadem issanen heret, elleɣeɣ asn tihorǧa hin, wr tn ihe éré yekfen elmeƹna n tihorǧa hin. Esleɣ in as tesled i tehharǧit, teddobed éd tekfed elmeƹna ennét ». ¹⁶Yenna has Yusef : « Awén Amaɣlol a hé yekfin elmeƹnaten n elxér i tihorǧa tin Ferƹaon, weǧǧén nk. »

¹⁷Yenna Ferƹaon : « ehhorǧeɣ in eqqimeɣ ɣor Ennil. ¹⁸Essahet tisita huharnen ehoseynen egmaḍnet-d eɣǎher, efrednet fol aǧenena. ¹⁹Elkamnet asnt essahet exlanen, emlaynen, a-eweɣ wr neyeɣ dɣ ǎkal n Maṣar tisita ǧanen tǎxellawt ten-dɣ. ²⁰Ekšenet ti ezzarnen, ti edderetnen. ²¹Tisita tiɣ, as egreyyetnet ti ezzarnen, eqqimnet emlaynet hund enǧom. Den-dɣ a-d enkereɣ. ²²Eṭṭeseɣ, egeɣ teharǧit iyyet heḍet : eneyeɣ fol aẓenkew iyyen essahet tihemmaren ahoseynen, essanen teḍaɣen. ²³Eǧmeḍnet-d essahet tihemmaren heḍnén exlanen, wr tnt tehe isem n ṭaḍaq, aqqornet. ²⁴Tihemmaren ti exlanen ekšenet ti ehoseynen. Elleɣeɣ tihorǧa tiɣ i imeššexewen d ineddubbar, eba éré hi yennen elmeƹna wl iyyet ».

²⁵Yenna has Yusef : « tihorǧa ennek amosnet heret iyyen. Itileɣut Messineɣ i Ferƹaon awa hé yeǧ. ²⁶Tisita ti ehoseynen d tihemarren ti ehoseynen amosnet essa iwetyan. Essa iwetyan n akesa : tihorǧa ennek iyyen n heret. ²⁷Tiheḍnen tisita d tihemmaren, aked entaneteḍ amosnet essa iwetyan, beššan essa iwetyan n menna. ²⁸Awéndɣ hak enneɣ : Messineɣ itileɣut ak awa-s yebok éd t-weǧ. ²⁹Essa iwetyan wiɣ d eglenen, éd t-imel akesa yeǧǧen dɣ ǎmǎḍal n Maṣar imda. ³⁰Éd hasn elkemen essa iwetyan n menna. Menna ten-dɣ éd tehheddem ǎkal imda. ³¹Éd tumas heret iyyen éd haneɣ éd isettewin aked isem n akesa. ³²Tihorǧa ennek amosnet senatet édét Messineɣ yera éd key iselmed as awén-dɣ itbat, wr éd yebbedel, yerored tigawt ennét. ³³Adih egmiy ales yessanen, ilan tayetté, éd hak yilal s elxekem n Maṣar. ³⁴Egmiy aked ǎddunet wi-s ak ǎwetay, dɣ ǎkal imda éd eṭṭefen tan semmoset n afaras fol essa wetyan n akesa. ³⁵Éd ṭaṭṭefen allon fol iwetyan n akesa wiɣ-d eglenen, éd eṭṭefen éred, éd t-eǧin dɣ tiheqqiwen n eɣremen emdan. Awéndɣ imda éd yemel dag elxekem ennek. ³⁶As-d éd asin iwetyan win menna, wr éd emmeten ǎddunet s laż ».

Aṭkul n Yusef

³⁷Egreżnet tifér tiɣ i Ferƹaon d elwezeren ennét ; ³⁸yenna hasn Ferƹaon : « Tordam in éd nas éré ds yolan, ales iha Unfas n Messineɣ ? ». ³⁹Ezzar yenna i Yusef : « édét Messineɣ isselmed key awén-dɣ imda, wr ordeɣ as éd neǧrew ales dk yolan musnet d tayetté dɣ Maṣar s elxedmet taɣ. ⁴⁰Key a hé yeqqelen amɣar n tǎɣǎhamt-in temda, éd texkemed fol ellamet-in d fol ǎkal imda. Wr key éd akyeɣ ar s tamennukela. »

Yusef yǎmos amɣar n Maṣar

⁴¹Yenna Ferƹaon i Yusef : « key a hé yexkemen, a hé yenneheḍen fol Maṣar imda ». ⁴²Yekkes Ferƹaon tisaq ennét tan tammenukela ezzar yeǧet dɣ aḍaḍ wan Yusef ; yesselse iselsa n elkettan wi tn ufenén, yeǧa-s tasɣalt n oreɣ. ⁴³yessewen-t fol elkerwila tan senatet, ta wr itiwen ar ales wa ilkemen elxukuma i Ferƹaon. Ezzaren-as ǎddunet wiyeḍ asiɣeren : « Hekwet ! Erkeƹet ! »

⁴⁴Yenna Ferƹaon i Yusef : « nk a yǎmosen Ferƹaon ! Beššan wr t-ille éré yesmessen aḍer ula ǎfus sl wr has tesserrexed ». ⁴⁵Ferƹaon yeǧa isem i Yusef wan Mesriten, isem waɣ Safnat-Feƹnia, iǧa-s ṭameṭ tega-t isem Asnat welt Foti-fereƹ, yǎmosen amerabu dɣ aɣrem wan On. Dédih Yusef yegla yeɣley dɣ ǎkal n Maṣar. ⁴⁶Émér hen-dɣ Yusef ila keraḍet temerwén n ewetay. Yefel Yusef édeg wa iha Ferƹaon, yessokel dɣ Maṣar imda. ⁴⁷Fol essa iwetyan, yemel-t akesa yeǧǧen, ⁴⁸isadaw Yusef awa yeddobet imda dɣ Maṣar imda, ak aɣrem ikna ds iǧenden dɣ isadaw allon n iferǧan wi has eɣlaynen. ⁴⁹Yesdew éred yeǧǧen. Ǧannen ǎddunet a-d yogda d tekesselt ta ɣor ǧeréw, ǎǧut wa iǧa a-d ǎbas eddoben éd tseḍnin.

⁵⁰Arwah wr-d teweḍ menna, tekreh Asnat, hennis n Yusef, essin arrawen. ⁵¹As yewa wa mǎqqeren yenna Yusef : « yestewet ahi Messineɣ awa yexlen, wa fol efeleɣ addunetin » fol awén-dɣ as as iǧa isem wan Mensi. ⁵²As iwa wa meḍriyen yenna : « yekf-i Messineɣ arrawen dɣ ǎkal wa dɣ oseɣ toẓẓért » fol awén-dɣ as as iǧa isem Efraym.

⁵³Okeyen iwetyan wi-n akesa dɣ Maṣar. ⁵⁴Elkemen asn iwetyan win menna, hund awa yenna Yusef. Temelt menna dɣ ikallen emdan, beššan dɣ Maṣar yelle allon dɣ iǧenden, iǧenden ennét eṭkarnet. ⁵⁵As yeŋɣa laż kél Maṣar, osen Ferƹaon ennen as yeŋɣa nɣ laż. Yenna hasn : « aset Yusef, d t-egim awa hawen éd yen. » ⁵⁶Menna tella dɣ ikallen emdan. Yora Yosef tiheqqiwen, yezzenhin éred i ǎddunet win Maṣar. Menna tassota aṣahu dɣ Maṣar ⁵⁷Aked ǎddunet win ikalen wi heḍnén osen-d ɣor Yusef, zanhen éred édét menna mǎqqeret a ihan ikalen emdan.

Yezmahel Yaƹqub arrawen ennét s Maṣar

¹Yelmed Yaƹqub in ille éred dɣ Maṣar ; yenna hasn i meddans : « ma tkannem deh, tenimekyadem ? ²Esleɣ in Maṣar ihet éred. Eglet zenhet id. Wr nere éd nemmet ». ³Eglen ayet-mas n Yusef meraw essen, ekken Maṣar éd ds zenhin éred. ⁴Benyamin wadih, Yaƹqub yeṭṭeft. Yaƹqub wr issegla Benyamin, rurés wa meḍreyen, ǎmeḍray n Yusef, yenna : « Wr ereɣ éd t-yeǧrew a yexlan. » ⁵Eweḍen in Dg Yaƹqub Maṣar eddewen d ǎddunet wiyeḍ heḍnén win Kenƹan, édét menna telwa dɣ ǎkal nsn.

⁶Yusef enta as amɣar, enta a izazenhen éred. Osen-t in ayet-mas, esseslement, erkeƹen dat-s, udem yeḍas maḍal édét amɣar a yǎmos. ⁷Yezzeyten Yusef, beššan wr hasn yeẓẓel awal, iǧa iman ennét hund wr tn izzey. Yessestenten : « Mis-d tefelem ? » Ennen as : « Ǎkal wan Kenƹan, nera éd nezenh isudar. » ⁸Yezzey tn Yusef, beššan entenéḍ wr t-ezzeyen. ⁹Γor déndɣ yesmekta Yusef tihorǧa ennét. Yenna hasn : « Kawaneḍ dimaɣ temosem kél tinawen (imaɣlayen) ! Teram éd teynim taɣaššimt n ǎkal waɣ ». ¹⁰Ennen as : « kela Sidi, nos-d éd nezenh isudar ɣas. ¹¹Nakkeneḍ nemos araten n ales iyyen. Wr nere a yexlan i ǎkal waɣ, wr fol-s neǧmey tinawen.» ¹²Yenna Yusef : « Bahu nwn, taɣaššimt n ǎkal a-d tosem éd tt teynim ». ¹³Ennen : « kela, nefal-d ǎkal wan Kenƹan. Nemos maraw aŋŋaten d essin, wa meḍriyen yeqqim ɣor abba nnɣ, iyyen heḍen ebat ». ¹⁴Yenna Yusef : « awén-dɣ enneɣ : temosem kél tinawen (imaɣlayen). ¹⁵Nɣ-tah tametart nwn : Ahaḍeɣ awn fol Ferƹaon éd kud tefelem waɣ ǎkal as kundebat yosed ǎmeḍray nwn wa enḍerren déɣ. ¹⁶Seglet iyyen dewen éd t-id yawi, wi heḍnén éd eqqeymin déɣ dɣ tǎkormut a-d yeqqel. Éd esseneɣ ǧannem ahi tidet méɣ kala, méɣ ahaḍeɣ awn fol Ferƹaon ar imaɣlayen a temosem ».

¹⁷Yeǧen Yusef emdan dɣ tǎkormut, as okeyen keraḍ iheḍan yesseǧmeḍ tn. ¹⁸Ahel wan keraḍ yenna hasn : « a-wah a hé tegim, baš éd teqqeymim teddarem, édét eksoḍeɣ Messineɣ. ¹⁹Kud tidet a ǧannem, iyyen dewen éd yeqqayem dɣ tǎkormut taɣ. Wi heḍnén, éd eqqelen ǎkal nsn, éd awyin éred d isudar i ǎddunet nsn édét manna a igan. ²⁰Éd hi-d tawyim ǎmeḍray nwn. Éd elmedɣ dédih as tidet a ǧannem. Éd teqqeymim teddarem ». Eɣbelen awén. ²¹Beššan ǧér-essen ennen : « Ah ! Teweḍ aneɣ addeɣwet n ǎmeḍray nnɣ, wr has nesged as deneɣ iǧmey tinaheɣén émér wa-t noya, dimaɣ iǧarrew-aneɣ awa-t iǧrewen. » ²²Yenna Ruben : « Ennéɣ awn tn innin wr teŋɣem Yusef. Beššan wr hi tesgedem, adiš dimaɣ éd nerẓem tǎmettant ennét ! » ²³Wr eɣelen in Yusef yefham tn, édét as yekka yesséwel asn, yelle muṭerjem. ²⁴Dédih, yefel tn Yusef, yegla yeslef. As-d yeqqel, yenna hasn éd yeṭṭef Šimƹun, igas tihebeǧiwen dat-sen.

Eqqelen Dg Yaƹqub Kenƹan.

²⁵Yenna Yusef i elxeddamen ennét éd hasn eṭkeren ibelbaḍ nsn allon, éd hasn errin aẓref nsn dɣ ibelbaḍ nsn, éd tn ekfin ezzad i asikel nsn, eǧen awén. ²⁶Aǧuǧǧen iheḍan nsn, ezzar eglen. ²⁷As tn iǧa éheḍ esseɣseren, yora iyyen dsn ǎbelboḍ ennét baš éd izekš eyhéḍ ennét, ma yeney deh ? Aẓref wanǧam dɣ émi n abelboḍ. ²⁸Yenna hasn i ayet-mas : « arahwet, nekkunan erren ahi-d aẓref in ! Yella deh, dɣ ǎbelboḍ in ! » Enmekyeden, ermeɣen, ehtebben ulawen nsn, ennen : « ma d ihen fol-nɣ ? Ma haneɣ iǧa Messineɣ deh ? » ²⁹As eweḍen Kenƹan ɣor tisn, ennen as awa iǧen imda : ³⁰« Ales wa yǎmosen amɣar n ǎkal, yesséwel aneɣ s tǎxellawt, iǧa-nɣ erk awal. Ikna deneɣ imaɣlayen. ³¹Nekkenéḍ nelleɣet as in wr nexle, wr nemos imaɣlayen. ³²Nemos meraw aŋŋaten d essin, iyyen deneɣ ebat, wa enḍerren yeqqim ɣor abba-nnɣ dɣ Kenƹan. ³³Yenna haneɣ yera éd yelmed in enǧanna tidet méɣ bahu. Yenna : « Eyyet iyyen dewen déɣ, eglet awyet tanafek i ǎddunet nwn. ³⁴Awyet ahi-d ǎmeḍray nwn wa yehreyen. Éd elmedɣ in gannem tidet méɣ. Éd hawen erreɣ ǎmeḍray nwn Šimƹun, ɣor déndɣ éd kewen eyyeɣ dédih tessokelem dɣ ǎkal imda. » ³⁵Esseɣseren kayaten nsn, i hé yarin ǎbelboḍ ennét éd yas aẓref ennét ihe. As eneyen aẓref wah, ermeɣen, ehtebben ulawen nsn, aked ul wan tisn yehtebbet. ³⁶Yenna hasn Yaƹqub : « teram éd ǎbas leɣ meddani : ǎbas leɣ Yusef ula Šimƹun, dimaɣ teram éd dɣ-i tekkesem aked Benyamin ! Ma eɣhedɣ ar déndɣ ? Ma eɣhedɣ a-d eǧǧeheɣ erk emmek waɣ ? » ³⁷Yenna has Ruben : « Kud wr hak d erreɣ Benyamin, eŋɣ arrawen in essin essen. Eyyahi-t, éd hak id erreɣ ». ³⁸Yenna has Yaƹqub : « Kela, arrawin wr dewn éd yidaw. Eŋas yemmut, wr hi yeqqim ar enta. Kud yeǧrewt heret iyyen dɣ esikel, s tewehre hin éd emmeteɣ dɣ érét nwn. »

Yaƹqub yoyya Benyamin éd yeǧel

¹Teṣṣohet menna dɣ ǎkal n Kenƹan. ²As yemmenda éred wa-d ifelen Maṣar ɣor Yaƹqub, yenna hasn i meddans : « aqqelet, zenhet aneɣ-d a nekša ». ³Yenna has Yehuda : « amɣar wéndɣ yenna haneɣ kud nosin sel ǎmeḍray nnɣ, wr haneɣ éd yekf ula enḍerren. ⁴Kud toyed aneɣ éd nawiy Benyamin, éd d-neqel neway isudar ». ⁵Kud tuǧeyed, wr neǧle, édét ales wéndɣ, tinawt yenna haneɣ-tn : « kud amaḍray nwn wr dewn yeddew, wr hawen ilkem éd hi teynim ! » ⁶Yenna Yaƹqub : « Mafol a hi teǧem elɣib waɣ ? Mafol has tileɣum in telam ǎmeḍray ? ». ⁷Ennen as : « Enta a-haneɣ yessestenen fol ǎddunet nnɣ. « Tikwen yeddar ? Telam ǎmeḍray iyyen heḍen ? Newejeb as. Wr neɣel éd haneɣ yen éd d-nawiy ǎmeḍray nnɣ ».

⁸Yenna Yehuda : « Abba, ey Benyamin éd deneɣ yidaw. Ilzem éd neǧel, kud nera éd nedder, nekkenéḍ d ǎddunet nnɣ. Wr nere éd nemmet. ⁹Nk a-hé yekkelefin fol amaḍray nnɣ Benyamin. Kud wr hak t id erreɣ, nk a yeḍlamen ar abedǎh. ¹⁰Dimaɣ kud wr haneɣ teṭṭefed, kud nera neǧa essin isikilen ». ¹¹Yenna hasn Yaƹqub : « Adih eǧlet, beššan awyet hereten n ǎkal nnɣ aẓednen emdan i elmasri wéndɣ. Akfet ikrora d elɣetren d torawet d fustaq d elluz d tament. ¹²Awyet aked aẓref wa tosem dɣ ibelbaḍ nwn, tiǧenen iyyen dsn a yeɣleḍen, sitet fol-s aẓref iyyen heḍen i awa hé-d t-zenhim. ¹³Dimaɣ eǧlet, idawet d ǎmeḍray nwn. ¹⁴É Messineɣ, key wan Ǎneddabu, a iǧen tamella dɣ ales waɣ baš éd kewen d yer kewenéḍ d imeḍrayen nwn Šimƹun d Benyamin ! Nk dédih kud ilkam éd hi exreken arrawenin, exrekenet ».

¹⁵Eglen aŋŋaten winǧam, ewayen aẓref waɣ imda d tihekkiwen, eddewen d Benyamin, osen Yusef dɣ Maṣar, ebdeden dat-s eket nsn. ¹⁶As yeney Yusef Benyamin, yenna has i amɣar n inaxdamen ennét : « Elwey ǎddunet win s teɣahamtin, eŋɣasen éɣef, éd umasen imeǧarenin, éd eklin ɣori ». ¹⁷Yeǧa amɣar wah awa has yenna Yusef, yelweten s tǎɣǎhamt n Yusef. ¹⁸As asn yehewel éd eǧǧehen, ermaɣen, ennen ǧér-essen : « Tiǧenen dɣ érét n aẓref wan asikel wa yezzaren. Aran éd haneɣ zuǧhin déɣ, baš éd erteken deneɣ, éd awyin iheḍan nnɣ, éd eneɣ eknin éklan ». ¹⁹As deroɣ eǧǧehen, oheẓen-in ales wanǧam sollan, ennen as : ²⁰« Inhoḍ a haneɣ tesǧeded, kela-d d nosa déɣ dat ahel waɣ, enzanha isudar. ²¹Dɣ ebaraqqa wan oɣul, nora ibelbaḍ nnɣ, ak iyyen deneɣ yosa dɣ innet aẓref was yezzenha isudar winǧam imda. Nerre hid aẓref wen. ²²Newey-d aẓref iyyen heḍen i isudar wi hé-nzenh asihey waɣ. Wr nessen mi erren aẓref dɣ ibelbaḍ nnɣ ». ²³Yenna hasn amɣar wah : « Kela kela, tǎhanint, wr termeɣem, wr teksoḍem, Messineɣ nwn, Messineɣ n abbaten nwn a ha wen yerren aẓref nwn dɣ ibelbaḍ, aẓref wan isudar ermeseɣ-t. » Yessegmeḍ asn-d ales Šimƹun dɣ tǎkormut. ²⁴Yezzoǧeh tn emdan ɣor Yusef. Egrewen aman éd serdin eḍaren nsn, iheḍan nsn eǧrewen iškan. ²⁵Ezwejjeden awa-d eweyen i Yusef, eqqelen as éd hin yas s terut édét elmeden as yeklin. ²⁶As in yeǧǧeh Yusef, ekfent hereten winǧam. arkaƹen dat-s. ²⁷Yesseslem tn Yusef, ezzar yenna : « Ma hin iǧa amɣar nwn ? yeddar arwah ? » ²⁸Ennen : « Ayoh, yegoḍey. » Arkaƹen dat-s animér. ²⁹Yeṭkel Yusef ǎsewaḍ ennét, yeney Benyamin, aŋŋas, wa terew mas, ezzar yenna : « Awah ǎmeḍray nwn was-i tennem. » Itter as : « É Messineɣ a key yoǧeẓen abaraḍin ! »

³⁰Yusef teweḍt tamella n aŋŋas, yenker hik, yerwel, édét éwenen as imeṭṭawen dɣ téṭṭawén. Yeǧla yeslef ɣas ennét. ³¹Yessered udem ennét, ezzar yeqqel-d. Yenna hasn i ǎddunet ennét éd d-awyin ameklu. ³²Yos-d ǎmekši. Yeqqim Yusef ɣas ennét, ayet-mas yosen-d ǎmekši ɣas nsn. Elmesriten aked entenéḍ ekšen ɣas nsn, édét wr tihrin taɣahut d ƹibraniten, xaram fol-sn. ³³Yesɣeymen Yusef dat-s, mn wa mǎqqeren ar wa enḍerrenn, enmeswaḍen ǧérésn akirebben. ³⁴Yekfen Yusef imekšan wi t-ellenen dat-s. Beššan tafolt ta yekfa i Benyamin toǧer s semmos meren tiful tin wi heḍnén. Yeswa elboẓa yertay dsn, a-d ezhen.

Yezozey Yusef iman ennét dat ayet-mas

¹Yenna Yusef i amɣar n inaxdamen ennét : « Aṭker ibelbaḍ n ǎddunet wih, eǧ-asn awa eddoben. Er aẓref dɣ imawen n ibelbaḍ nsn. ²Dɣ abelboḍ n wa meḍreyen, eǧ ds aẓref ennét, aked elkasin wa yeknen dɣ aẓref. » Yeǧa ǎwadem awa has yenna Yusef. ³Déndɣ d yeffo ahel wa heḍen, eglen Dg Yaƹqub entenéḍ d iheḍan nsn. ⁴Efelen aɣrem, beššan wr oǧeǧǧen animér, as yenna Yusef i amɣar n inaxdamen ennét : « Enker, aweḍ-tn, en asn : « Mafol as taǧǧem elɣib dɣ édeg n elxér wa teǧrewen ? ⁵Mafol tokerem elkas wa dɣ isas elwezer, elkas wa dɣ ilammed awa iǧen d awa hé eǧin ? Elɣib mǎqqeren a teǧem deh ! »

⁶Yosen in ales, illeɣet asn awa has yenna Yusef. ⁷Ennen as : « Ma yǎmos waɣ heret ? Xaram-aneɣ in neǧa awén-ɣ ! ⁸Ner-d aẓref wa newey s Kenƹan, wa nosa dɣ ibelbaḍ nnɣ. Ma-fol as éd naker aẓref méɣ oreɣ dɣ tǎɣǎhamt n ales wéndɣ ? ⁹Kud nosa elkas dɣ kaya n iyyen deneɣ, yemmetet ! Éd neqqel dédih éklan ennek. » ¹⁰Yenna amɣar n elxeddamen : « Eɣbaleɣ. Beššan ǎmǎker ɣas a-hé yeqqelen akli hin, wi heḍnén esserexen, éd eǧlin ». ¹¹Esseɣseren kaya nsn hik, oren tn. ¹²Yeǧǧeh ales asefferetwi, yebda s kaya n wa mǎqqeren, yezzehrey s wan wa meḍreyen. Yemesa elkas dɣ abelboḍ wan Benyamin. ¹³Ermaɣen, essenxeren iselsa nsn, erren kaya fol iheḍan nsn, emlellayen aqqelen aɣrem. ¹⁴Eweḍen Yehuda d ayet ma-s ɣor Yusef : iha tǎɣǎhamt ennét animér. Erkeƹen dat-s udem yewaḍ ǎmǎḍal. ¹⁵Yenna hasn Yusef : « Mafol taǧǧem awén-dɣ ? Wr teɣelem as ǎwadem hund nk yeddobet éd elmed awa iǧen ? » ¹⁶Yenna has Yehuda : « Ma hak éd nen dimaɣ ? Ma hak éd nen baš éd teflesed in wr neḍlem ? Messineɣ a haneɣ yermesen. Éd neqqel éklan ennek, nekkenéḍ d was nosa elkas dɣ abelboḍ ennét.. » ¹⁷Yenna Yusef : « Kela, Wr eddobeɣ éd egeɣ awén ! Wr éd awyeɣ ar was oseɣ elkas dɣ abelboḍ ennét. Wi heḍnén eqqelnet ɣor tisn dɣ elxér d esselamet. »

¹⁸Yoheẓin Yehuda sollan ɣor Yusef, yenna has : « Adobeɣ éd enneɣ tafert iyyet, wr-t key tzewweššen ? Key wa yolan d Ferƹaon. ¹⁹Asihey wa yezzaren, tessestened aneɣ kud nela abba nnɣ animér d ǎmeḍray iyyen heḍen. ²⁰Nelleɣet ak n innin amɣar nnɣ yeddar, nela ǎmeḍray, yekreht abba nnɣ dɣ tewehre ennét, yere hullan. Berén mas ta eba, wr has-d yeqqim ar enta, aŋŋas ebat. ²¹Tenned aneɣ : « Awyet id, ereɣ éd t-enyeɣ s teṭṭawenin ». ²²Nelleɣet ak innin wr neddobet éd t-id nawiy, kud wr-t in nerre, abba nnɣ éd t-iba. ²³Tenned aneɣ kud wr ti-d newey, kela wr d entaset, wr key éd neney. ²⁴Neqqel ɣor abba nnɣ, nenna has awa haneɣ tenned imda. ²⁵As aneɣ yezmahel animér éd hin nawey isudar, ²⁶Nenna has : « Wr neddobet éd neǧel ar neddew d ameḍay nnɣ, fol as amɣar wan ǎkal, kud wr hin nose neddew ds, iǧaneɣ eššeɣel wan innin wr-t éd neney, wr haneɣ éd yerrexeb ». ²⁷Yenna haneɣ abba nnɣ : « Tessanem as tǎmǎṭ in Rašél, wr ds ekreheɣ ar essin arrawen. ²⁸Iyyen ebat ; tiǧenen ekšen-t exxuten, édét mn axarok wa iǧa eggeden isǎlan ennét. ²⁹Teram éd hi tawyim aked wa heḍen ! Kud yeǧrewt haret iyyen, nk éd emmeteɣ dɣ tewehre-hin ». ³⁰Dimaɣ, menek awa hé egeɣ éd eqqeleɣ ɣor abba hin sel arraw waɣ ? Tǎmeddort n abba nnɣ togda d awa hé yeǧrewen arraw waɣ ³¹Éd t-iba kud wr hin neqqel neddew d arraw. Dɣ érét-nnɣ, s tewehre ta iǧa, éd iba abba-nnɣ. ³²Enneɣ as i abba-hin : « Kud wr d erreɣ arraw, nk as ǎnaḍlam ». ³³Inhod, ey ahi éd eqqeymeɣ déɣ, eṭṭefi nk, éd umaseɣ akli ennek, ey arraw éd iǧel, enta d ayet-mas. ³⁴Wr eddobéɣ éd eqqeleɣ ɣor abbahin sl arraw. Wr eddobéɣ ǎhenay n toẓẓért ta hé tegrewet abbahin. »

Yezozey Yusef iman ennét i ayet-mas

¹Ǎbas yeddobet Yusef éd yeffer iman ennét dat ǎddunet emdan, yesɣeret asn, yenna hasn éd eǧmeḍen. Yera éd eǧmeḍen baš yeqqayem ɣas-ennét enta d aŋŋaten ennét émér wad tn éd yezozey iman-ennét. ²Beššan yeslef tǎseloft teknan tuksé, ad has eslen Elmesriten, eqqimen ǧannen tn, ad éweḍen isǎlan ɣor Ferƹaon. ³Yenna Yusef i ayet-mas : « Awaɣ nk Yusef ! Abba hin yeddar animér méɣ ? » Ayet mas ǎbas essanen ad ihen folsn, wr ennen ula. ⁴« Ahẓet id » yenna hasn. Oheẓent in. Yenna Yusef : « Nk awah Yusef, ǎmeḍray nwn, wa hin tezzenhem s Maṣar. ⁵Dimaɣ wr kewen itaǧǧehet elhem n ininnin tezzenhem ahi, ula enḍerren. Awén Messineɣ a hi yesseweyen s Maṣar, baš éd hawen ekkeseɣ tǎmettant dɣ émér n menna. ⁶Okeyen essin iwetyan n menna beššan eqqimen semmos arweh, semmos iwetyan wiɣ wr tn thé elxedmet, wr tn ihe afaras, wrt illé a dsn iknen. ⁷Yesséweyen a hid Messineɣ dɣ ǎkal waɣ baš éd ds tekrehem arrawen, éd ds tezzeɣem. Hund awéndɣ yeddobet éd kewen yennej, ǎnejji mǎqqeren. ⁸Hanneyem as weǧǧén kewenéḍ a hid yesseweyen déɣ, awén isweǧǧan win Messineɣ. Enta a dɣi yeknen elwezér n Ferƹaon, amɣar n éhen ennét d Maṣar imda. ⁹Dimaɣ, eǧlet hik, siwḍet ǎmahal i abba-hin, ennét as : “Awaɣ Yusef yehulkey-d, yenna : Messineɣ yekna dɣi amɣar wan Maṣar. As ahid dimaɣ hik, wr tehléd. ¹⁰As-d éd tezzeɣed ǎkal was itahawal Jasen key d meddank d iheyawen ennek d éheré ennek wa ǧezzulen d wa heǧren d errezɣen ennek emdan. Éd hid tahẓed. ¹¹Déɣ, ula-s éd tafriyem, ula hawen éd yasrin, édét eglan-d semmos iwetyan n menna.” » ¹²Yenna Yusef arweh : « Tessanem as nk a-hawen yesséwelen, aked eŋŋa Benyamin issan awén. ¹³Eglet aset abba-nnɣ, leɣtet as innin ǎmoseɣ ales mǎqqeren dɣ Maṣar, leɣtet as awa teneyem imda. Teqqelim-d déɣ teddewem ds hik. » ¹⁴Dédih yermes dɣ ifassen ennét Yusef ǎmeḍray ennét Benyamin, eslefen issenen ésn.

¹⁵Yennermes d ayet-mas aked wi heḍnén, yemmullet asn emdan yesilef. Ɣor déndɣ ɣas a-ds esdewennén.

¹⁶Dɣ éhen wan ǎmǎnokal, elmeden ǎddunet s innin Yusef osent id ayet-mas. Iǧreẓ awén i Ferƹaon d inaɣlafen-ennét. ¹⁷Yenna has i Yusef : « En-asn i ayet-mak éd eǧaǧǧin ihéḍan nsn, d eqqelnet ǎkal nsn, ¹⁸éd-d awyin tisn d ǎddunet-nsn. Éd tn egeɣ dɣ ǎkal wa t-n yufen dɣ Maṣar, édeg wa hen hereten wi tn ufenen dɣ ǎkal. ¹⁹En-asn i ayet-mak éd d-awyin elkerwiletén ti dɣ-d éd awyin téḍéḍén nsn, d arrawen nsn, d tisn. ²⁰Wr i tn zemhelhilet awa hin éd eyyin, édét tiẓudawen n Maṣar éd umasnet tinasen. ²¹Eǧen meddans n Yaƹqub awa hasn yehewelen. Yekfen Yusef elkerwiletén, hund awa yenna Ferƹaon, yekfén aked ezzad wan ǎbǎreqqa. ²²Ak iyyen dsn yekfé ǎreswey yehoseyen s ibbeddel. Benyamin yekfé semmos iresweyen, yessétas keraḍet temaḍ n aẓref. ²³Yessewey i tis meraw ihéḍan, eǧuǧǧenén awa tn yufen dɣ ǎkal n Maṣar. Yesséwey as arwah merawet tihéḍén eǧuǧǧenén éred, tagella d imekšan ǎǧǧotnén. Yekfén aked ezzad wan ǎbǎreqqa. ²⁴Yenna hasn i ayet-mas : « Héwet wr teknésem dɣ ǎbǎreqqa, ezzayeɣ-kewen », ezzar yoyyen éd eǧlin. ²⁵Efelen Maṣar, éweḍen ǎkal n Kenƹan ɣor tisn. ²⁶Ennen as : « Yusef yeddar animér ! Enta as amɣar n Maṣar. » Yendar i Yaƹqub éd yefles awén, wr tn yefles. ²⁷Ennen as awa hasn yenna Yusef imda, esseknent awa has-d yessewey Yusef imda. Ɣor déndɣ yenker-d Yaƹqub dɣ eḍes ennét, yeddewet. ²⁸Yenna : « Xlas ! Dimaɣ eddobeɣ édt efleseɣ ! Arrawin Yusef ikna tǎmeddort ! Endawtet ! Ereɣ éd eyneɣ teṭṭawén-ennét arwah wr emmuteɣ ! »

Yekka Yaƹqub Maṣar

¹Yegla Yaƹqub enta d tela ennét temda. As yeweḍ taɣremt n Bersabeƹ, iǧa takuté i Messineɣ n tis Isḥaq. ²Éheḍ wéndɣ yesséwel as Messineɣ. Yeɣre : « Yaƹqub ! Yaƹqub ! » Yenna has Yaƹqub : « Nk deh. » ³Yenna has Messineɣ : « Nk Messineɣ, Amaɣlol n tik, wr teksoḍed éd tas-d Maṣar, éd key ekfeɣ iheyawen ǎǧǧotnén, déndɣ ad éd umasen ellamet mǎqqeret. ⁴Nk a dk éd idawen a hin tawḍed, arreɣ key-d daɣ ǎkal-ennek. Ɣor tǎmettant ennek, Yusef iman ennét a hak éd yehrin téṭṭawén ». ⁵Yefel Yaƹqub Bersabeƹ. Egent meddans dɣ elkerwiletén tin Ferƹaon, enta d téḍéḍén-nsn d meddansn. ⁶Emhelen éheré nsn d awa elen imda dɣ Kenƹan, eweḍen-in Maṣar hund awén. ⁷Awéndɣ a iǧa Yaƹqub ad yaweḍ Maṣar enta d ǎddunet ennét emdan.

Ǎddunet n Yaƹqub

^8-15Awah ǎddunet win Yaƹqub wi osenen Maṣar : meddans d iheyawen-ennét. Awaɣ arrawen wi yekreh Yaƹqub dɣ Léya dɣ ǎkal wan Fadan-Aram : Ruben, wa mǎqqeren dɣ meddans n Yaƹqub. arrawen n Ruben Hénok, Falu, Heṣron d Kermi. Šimƹun, meddans Yemuel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohar d Šaul, waɣ ehreyen térewt tǎmǎṭ n Kenƹaniten. Léwi, meddans, Jeršon, Qehat d Merari. Yehuda, meddans Šila, Fareṣ d Zerah. Ila essin eba tn dɣ ǎkal n Kenƹan, Ɣer d Onan. Rurés n Yahuda wan essin s isem ennét Fares ila essin meddans, Hesron d Hamul. Isakar, meddans Tola, Fuwa, Yub d Šimron. Zabulon, meddans Sared, Elon d Yaleel. Ila Yaƹqub dɣ Léya aked tunté teǧat isem Dina. Entenéḍ d meddansn ǎmosen keraḍet temerwén d karaḍ.

^16-18Yekreh Yaƹqub arrawen aked dɣ Zilfa, taklit ta yekfa Laban i yellés Léya, nɣwih : Jad d meddans Sefyun, Haji, Šuni, Esbon, Eri, Arodi d Areli. Ašir d meddan-s Yemna, Išwa, Išwi d Beriƹa, d tǎmeḍrayt nsn Sera. Beriƹa ila essin meddans Heber d Malkiel. Awén meddans d iheyawen n Yaƹqub d Zilfa. Ǎmosen meraw d seḍis. ¹⁹Rašél, hennis Yaƹqub, tekfe essin arrawen : Yusef d Benyamin. ²⁰Dɣ Maṣar Yusef yekreh essin arrawen dɣ hennis Asnat, welt Foti-fereƹ ǎmǎrabu n aɣrem wan On, isem nsn Mensi d Efraym. ²¹Benyamin yekreh meraw arrawen : Béla, Baker, Ašbil, Jira, Naƹman, Ehi, Roš, Mufim, Hufim d Ard. ²²Awah meddans d iheyawen n Yaƹqub d Rašél, ǎmosen meraw d ekkoẓ.

^23-25Yekreh Yaƹqub arrawen aked dɣ Bilha, taklit ta yekfa Laban i yellés Rašél, nɣwih : Dan d rurés Hušim. Neftali d meddans Yasiel, Juni, Yeser d Šilem. Awén meddans d iheyawen n Yaƹqub d Bilha. Ǎmosen essa. ²⁶Ǎddunet win Yaƹqub wi ekkenen Maṣar ǎmosen seḍiset temerwén d seḍis. Otanet folsn tiḍulén ennét (téḍéḍén n meddans). ²⁷Windɣ d arrawen win Yusef wi ewenén dɣ Maṣar, eqqalen essahet temerwén.

Yaƹqub dɣ Maṣar

²⁸Yezmahel Yaƹqub Yehuda éd has yelleɣet i Yusef émér wa hin eyaweḍ Jasen. As deroɣ ewaḍen Yaƹqub d innet Jasen, ²⁹yezwejjed Yusef elkerwila-ennét, yegla éd dsn imhiyyet. As yeney tis, yeṭṭef-t dɣ ifassen ennét, yeslef as fol eẓer a-d iǧa eket. ³⁰Yenna has Yaƹqub : « dimaɣ addobeɣ éd emmeteɣ, édét teddared. Enmeneynet téṭṭawén tinnu d tinnek dɣ tameddortin ». ³¹Yenna Yusef i ayet-mas d ǎddunet win tis emdan : « éd egleɣ éd elleɣuɣ i Ferƹaon tisit nwn déɣ, kewenéḍ wis kelad tezzaɣem ǎmǎḍal n Kenƹan. ³²Éd has enneɣ in tamosem imeḍanen, teḍḍanem éheré, teweyem-d éheré nwn we ǧezzulen d wa heǧren d awa tlem imda. ³³As kewen yeɣra Ferƹaon, yessesten kewen d elxedmet-nwn, ³⁴ennét as tamosem imeḍanen, teḍḍanem éheré wa fol meḍriyem ar dimaɣ hund abbaten nwn emdan. Dédih éd kewen yey éd tezzeɣem ǎmǎḍal wa yoǧǧeǧen n Jasen, édét elmesriten ekyaḍen ǎddunet wi eḍḍanen éheré wa ǧezzulen .

¹Yegla Yusef yosa Ferƹaon, yenna has : « osen-d abba-hin d ayet ma, ewaten-d éheré nsn wa ǧezzulen aked wa heǧren, efalen-d Kenƹan, han ǎkal n Jasen émér waɣ ». ²Yezozeyt semmos dɣ ayet-mas. ³Yessesten tn Ferƹaon : « Ma tǎmos elxedmet nwn ? ». Ennen as : « Nekkenéḍ imeḍanen, neḍḍan éheré wa fol n meḍriy hund abbaten nnɣ. ⁴Menna tekkus dɣ Kenƹan, enta a-haneɣ-d isteɣen, ǎbas t-illa akesa i éheré nnɣ. Nos-d déɣ neǧmay a nezzekša i éheré nnɣ d iman nnɣ. Neǧmay dk éd haneɣ teyyed éd nezzeɣ Jasen ». ⁵Yenna Ferƹaon i Yusef : « Dimaɣ d osen ayet-mak d tik, ⁶Maṣar tinnek, eǧmey édeg wa hak egreẓen ds, t-ekfed asnt. Addoben éd eqqeymin dɣ Jasen kud eran. Kud tezzayed dsn ma ǎmosen wi elenen serho, zemmehihiten d éheré hin. » ⁷Yelwey Yusef tis ɣor Ferƹaon. Yesseslemt Yaƹqub, iǧas tittar. ⁸Yessestent ǎmǎnokal « Maneket iwetyan ennek ? » ⁹Yenna has Yaƹqub « Leɣ téméḍé n ewatay d keraḍet temerwén exrakeɣ ǧér ikallen, ǎmoseɣ aw-ténéré. Temeddortin tokey hik, okeyen fol-i iwetyan eṣṣohetnen, beššan kela wr ewedɣ iwetyan wi essokeyen abbaten-in dɣ isikilen nsn, ǎmosen eddunya n ténéré. » ¹⁰As yenna awén, yenker yetter as arweh ezzar yegmeḍ tǎɣǎhamt n Ferƹaon. ¹¹Yezozeɣ Yusef ǎddunet ennét dɣ ǎkal wa tn yufen dɣ Maṣar, Jasen, ǎkal wan Ramsès, hund awa has yenna Ferƹaon. Yekfen imeḍlan. ¹²Yekfa Yusef tanafek i tis d ayet-mas d ǎddunet nsn emdan, ak iyyen yekfe a yegdehen i ǎddunet-ennét d arrawen-ennét.

Elxekuma n Yusef dɣ Maṣar

¹³Temel-t menna ad ǎbas t-tella tanafek dɣ ǎkal imda. Dɣ Maṣar aked dɣ Kenƹan ǎddunet inaqqen laẓ dɣ érét n menna taɣ. ¹⁴Yusef yezzenha éred i ǎddunet, yeǧa aẓref dɣ tǎɣǎhamt tan ǎmǎnokal. Awén-dɣ a iǧa Yusef yermes aẓref imda wan Kenƹan d wan Maṣar ¹⁵As immenda aẓref dɣ Maṣar d Kenƹan, osen-in elmasriten ɣor Yusef, ennen as « Akf aneɣ a nekša, akf anɣ awas éd nedder, wr haneɣ éd teyyed éd nemmet dat téṭṭawén ennek, ǎbas nela aẓref baš éd key nerẓem. » ¹⁶Yenna hasn Yusef « kud ǎbas tlem aẓref, akfet id éheré nwn. » ¹⁷Eweyen-d éheré nsn i Yusef, yekfen imekšan. Ewatay wéndɣ, ezzenhen tanafek s tela, eǧrewen imekšan esimeskelen t-n s éheré nsn imda : iyyesan, tihatten, ulli, tisista d ihiḍan. ¹⁸As yokey ewatay, osen-d Yusef, ennen as « Ǎbas nela aẓref, ǎbas nela éheré. Ǎbas nela ar imeḍlan-nnɣ d iman-nnɣ. ¹⁹Wr haneɣ éd teyyed éd nemmet dat téṭṭawén-ennek d imeḍlan-nnɣ éd eqqarin ? Zenh anɣ nekkenéḍ d imeḍlan-nnɣ. Akf aneɣ a nekša. Éd numas éklan n Ferƹaon d imeḍlan-nnɣ éd eqqelen innet. Wr nere éd nemmet. Akf aneɣ tefest baš éd nedder d imeḍlan-nnɣ wr éd eqqarin ». ²⁰Yezzenha Yusef imeḍlan win Maṣar emdan. Elmasriten ezzenhen iferǧan nsn dɣ érét n eṣahu n menna. Yeqqel ǎkal imda in Ferƹaon. ²¹Yekna Yusef dɣ ǎddunet win Maṣar emdan éklan n Ferƹaon. ²²Imeḍlan wi wr izzenha Yusef ɣas, win imerubay. Édét eddaren fol awa tn ihak Ferƹaon, wr emxataren isudar, fol awéndɣ as wr ezzenhen imeḍlan nsn. ²³Yenna Yusef i ǎddunet : « Dimaɣ kewen ezzenheɣ kewenéḍ d imeḍlan nwn i Ferƹaon, éd kewen ekfeɣ tefest baš éd tseŋŋelem éred. ²⁴Ɣor awa-d éd yeŋ éred, éd tekfim tan semmoset i Ferƹaon. Awa heḍen inewen. Agẓet ds tefsen nwn. Akšet, zekšet arrawen nwn d ǎddunet emdan wi ezzeɣnen dɣ ihenan nwn». ²⁵Ennen as : « Neddar. Nekrehét datk udem, sidi ! Fol awéndɣ éd neɣbel, neddiwet, éd neqqel éklan n Ferƹaon. » ²⁶Mn ahel wéndɣ elxekuma ten-dɣ ikna Yusef fol éred teqqim telle dɣ Maṣar : tan semmoset n awa-d ifalen iferǧan yǎmos in Ferƹaon. Wr t-ille ar imeḍlan win imerubay a wrn yǎmos in Ferƹaon.

Iwetyan wi ehreynen dɣ tǎmeddort tan Yaƹqub

²⁷Ezzeɣen Israyliten, ǎddunet win Yaƹqub, dɣ Maṣar, dɣ ǎkal wan Jasen. Ekrehen ds imeḍlan, ekrehen arrawen, eqqelen eǧǧeten. ²⁸Yezzeɣ Yaƹqub meraw iwetyan d essa dɣ Maṣar. Yedder téméḍé n ǎwetay d ekkoẓet temerwén d essa. ²⁹As yelmed Yaƹqub in tǎmettant toheẓ, yeɣr-in rurés Yusef, yenna has : « kud tered ahi s tidet, sekn ahi-t : wr hi tenbeled dɣ Maṣar. Inhod ahi-t tahaḍed, sens ǎfus ennek dag eleɣ in. ³⁰As i eba, awi ahi s édeg n ǎddunet-in ». yenna has Yusef : « Éd egeɣ awa-s i tenned ». ³¹Yenna has Yaƹqub : « Ahaḍ ». Yehaḍ ast Yusef, a yekka Yaƹqub yerkaƹ dat édeg-ennét.

Elbaraka tan Yaƹqub fol arrawen win Yusef

¹Ḍeffer awén, yesla Yusef i torna n tis. Yegla yeddéw d meddans, Mensi d Efraym. ²As yelmed Yaƹqub tisit n rurés, yeɣhel éd yeqqayem fol édeg ennét, zernah-d yeqqim. ³Yenna has i Yusef : « Messineɣ wan Ǎneddabu yosa hid dɣ ǎkal wan Luz, dɣ ǎkal n Kenƹan, yeǧa-hi elbaraka-ennét. ⁴Yenna-hi : « éd key ekfeɣ arrawen ǎǧǧotnén baš éd teqqeled abba n tawsitén ǎǧǧotnén. Éd ekfeɣ ǎkal waɣ i arrawen ennek ar abedǎh ». ⁵Yenna Yaƹqub : « Dédih arrawen ennek wi ewenén dɣ Maṣar, aqqalen sr-i hund arrawenin. Efraym d Mensi ǎmosen sri hund Šimƹun méɣ Ruben. ⁶Wi hak ewenén ḍeffer-sn, éd eqqeymin innek. Éd eǧrewen tǎkasit nsn dɣ ikallen n imeqqaren nsn. ⁷As-d efeleɣ Fadan-Aram, arwah wr hin éweḍeɣ Efrata, dɣ ǎkal n Kenƹan, mak Rašél eba tt dɣ ǎbǎreqqa, tenbal édés n Efrata, dɣ Beytlaḥm, ihan ǎbǎreqqa n Efrata. ⁸Ɣor déndɣ yeney Yaƹqub arrawen win Yusef, yessestent : « Ma ǎmosen wih ? » ⁹Yenna has Yusef : « Awah arrawenin wi hi yekfa Messineɣ dɣ Maṣar. » Yenna has Yaƹqub « ẓihẓiten-d, éd tn ekfeɣ elbaraka. » ¹⁰Tewehre n Yaƹqub tesderɣel-t, wr yesnefra hullan. Yeẓẓoheẓ-t Yusef arrawen ennét. Yeṭṭef ten Yaƹqub, yemmullet asn. ¹¹Ezzar yenna i Yusef : « itbat as ekkaseɣ eṭṭema n éd eyneɣ udem ennek beššan dimaɣ Messineɣ yessekna-hi aked udem n meddank ». ¹²Yezzenkeh Yusef arrawen ennét ɣor ifadden n Yaƹqub ezzar yerkeƹ udem-ennét insa fol ǎmǎḍal. ¹³Ezzar yeṭṭef tn s ifassen ennét : Efraym yeṭṭaf-t s aɣil, yemel fol tehalǧe n Yaƹqub. Mensi yettaf-t s tahalǧe, yemel fol aɣil n Yaƹqub. Yeẓẓoheẓ tn Yaƹqub arweh. ¹⁴Yeznemehrey Yaƹqub ifassen ennét, yeswer ǎfus wan aɣil Efraym, ǎfus wan tahalǧe yeswer-t Mensi. Wr iteweǧǧi édét Mensi enta a yǎmosen wan ǎmeqqar. ¹⁵Nɣ-tih tittar ti iǧa i Yusef : « É Messineɣ, Messineɣ wan ḥenini-hin Ibrahim d abba-hin Isḥaq ! É Messineɣ wa yolen d amaḍan, hi yoǧeẓen wa fol eweɣ ar dimaɣ ! ¹⁶wa yolen d ǎngelos hi yeɣlesen : eǧ elbaraka i arrawen wiɣ.

Ereɣ édt imel isemin ɣorsn ar abǎdeh,

hund win abba hin Isḥaq d ḥenini hin Ibrahim !

Éd ekrehen arrawen ǎǧǧotnén dɣ ǎkal imda ! »

¹⁷Wr iǧreẓ awén i Yusef as iney tis yesiwer ǎfus ennét wan aɣil éɣef n Efraym, yermest yeǧmey édt yeǧ fol éɣef n Mensi. ¹⁸Yenna has :« Abba, teɣlaḍed. Wa mǎqqeren nɣwah, eǧ ǎfus ennek wan eɣil fol éɣef ennét ». ¹⁹Yuǧey Yaƹqub, yenna has : « Essaneɣ, ǎbǎraḍin, essaneɣ. Arrawen win Mensi éd eqqelen ellamet mǎqqeret. Beššan ǎmeḍray ennét édt yaki, éd yekreh ellametén ǎǧǧotnén. » ²⁰Ahel wéndɣ yenna hasn : « Israyliten éd ɣarren ismawen nwn baš éd eǧin tittar. Éd ennin : « É Messineɣ a key yessolen d Efraym d Mensi ! » Hund awéndɣ as iǧa Efraym dat Mensi. ²¹Dédih yenna i Yusef : « Deroɣ d-iǧen éheḍin, éd kewen yageẓ Messineɣ, éd kewen yer ǎkal n abbaten-nwn. ²²Éd key ekfeɣ ǎmǎḍal yoǧeren wan ayet-mak, éd teǧrewed Šakim, tendɣ erbexeɣ dɣ enmaŋɣi ǧeri d Amoriten s tǎkoba-hin d taɣaye-hin. »

Tifér ti ehreynén tin Yaƹqub

¹Yeɣr-d Yaƹqub meddans, yenna hasn : « Aset-d temdam, éd hawen enneɣ awa hawen yelkamen dɣ ezzeman.

²Idawet-d, seǧdet ahi dg Yaƹqub,

seǧdet i abba nwn Israyil.

³Ruben key, ǎmahwarin,

key wa ekreheɣ émér-d ǎmoseɣ ǎmali,

key a yoǧeren dɣ serho,

key a yoǧeren dɣ terna.

⁴Tameskaled hund anǧi yohalen,

ǎbas éd tumased wa yezzaren,

édét tehreyed tik dɣ édeg ennét,

édét tessǎxremed tafteqin.

⁵Šimƹun d Léwi, aɲɲaten,

tikobawén nsn, tiẓolyawén ekmanén.

⁶Ufuren nsn, wr hi teǧǧehen dɣ iman,

wr eréɣ éd eǧǧeheɣ iǧiten nsn,

dɣ ikennasen nsn, eŋɣen médden.

Aqquderen aked éswan dɣ ǎddelen.

⁷Tilɣant fol ǎweššen nsn édét yekkus,

tilɣant fol iǧiten nsn édét ǎṣṣohén !

Éd tn oẓaneɣ dɣ ǎkal n Yaƹqub,

éd tn zemmezzeyeɣ dɣ ǎkal n Israyil.

⁸Yehuda, ayet-mak éd hak eǧin tamulé.

Éd ternud ihenǧa ennek,

dg tik éd enhin datk.

⁹Yehuda, ǎbaraḍin,

tǎmosed hund aher meḍriyen,

wa inaqqen a yermes,

ḍeffer adih éd yeqqel édeg ennét.

hund aher, yeǧen,

hund tahert, mit éd isenkerin ?

¹⁰Aṭṭebel n temenukela,

éd yeqqayem ɣor kél Yehuda,

Wr éd yemmukkes ǧér éḍaren ennét,

ar ahel wa-d éd yas Šilo,

was éd elkemnet ellametén.

¹¹Yoǧey eyhéḍ ennét dɣ tǎzzebibt,

yoǧey ǎmaynu ennét dɣ aẓel yehoseyen,

isarad aselso ennét s elboẓa,

d ǎbernuh ennét s ahni n ǎzzebib.

¹²Téṭṭawén ernanet elboẓa tekkewelt,

isénen ernan ax temellé.

¹³Zabulon éd yezzeɣ édés n ǧeréw,

awad tizekkuten elbaboren.

Yegla ǎkal ennét ar émi n aɣrem wan Sidon.

¹⁴Issakar eyhéḍ yeṣṣohén,

inassen ǧér ǎgiggiten ennét.

¹⁵Yeney as édeg yǎhosey,

ǎkal yǎẓéd,

ǎẓuk yezneh as ǎrori,

adih yexdem hund akli.

¹⁶Dan éd yeḥkem fol ellamet ennét,

hund iyyet dɣ tawsitén n Israyil.

¹⁷Dan hund taššelt dɣ ǎbǎreqqa,

tǎxxut dɣ tarrayt :

ta teddadet azreh n ayes

ad yoḍu éré wadt yoɣaren.

¹⁸Amaɣlol, eǧéɣ eṭṭema dɣ eféssi ennek !

¹⁹Jad, édt ehjemen imǎkǎren,

éd tn yeqqel, éd tn yeḍren.

²⁰Asser éd yekreh tagella tedanet.

Imekšan n ǎmǎnokal effalent-id.

²¹Neftali yǎmos hund ǎhenkeḍ dɣ tinariwén,

ihak eddunya iwhémen ǎhoseynén.

²²Yusef hund ašek itarewen s ǎǧut,

ašek itarewen s ǎǧut iwaren téṭ n aman,

Éẓlan ennét okayen aked elxiyaḍen.

²³Eḍlement, eǧerent, ekyeḍent,

wi ǎmosnén messawsn n tiɣayiwén.

²⁴Beššan yekna oḍuf i tǎɣayé ennét,

fesusen ifassen ennét,

dɣ terna n Ǎmeqqered wan Yaƹqub,

Ǎmǎḍan, Étǎq n Israyil,

²⁵s Messineɣ n tik, éd key yennej !

S Ǎneddabu, éd key yeburek s elbaraka n iǧennawen win afella,

d elbaraka n aman wi-d efelnén ammas n ǎmǎḍal,

d elbaraka fol éfef d tesa n tuntawén.

²⁶Elbaraka ta key yekfa abba ennek,

tokey elbaraka ta eǧreweɣ ɣor abbatenin,

tewrét éɣef n Yusef,

yǎmosen amɣar n aɲɲaten ennét !

²⁷Benyamin yola d-tǎhori tessukṣeḍet,

s tufat itat a-wa yermes

s éheḍ itoẓan awa yosa. »

²⁸Emdan-ésn ǎmosen tawsitén tin merawet d senatet tin Israyil. Awén tifér ti hasn yenna tisn émér wa tn yeburek, ak iyyen dsn yekfé elbaraka ds togdat.

Tǎmettant tan Yaƹqub

²⁹Ḍeffer awén yenna Yaƹqub i meddans : « As i eba, enbelet ahi ɣor abbatenin dɣ teɣaɣit ta thet ǎmǎḍal wan Efron, wan Ḥethit, ³⁰dɣ Makfela, ɣor Mamré, dɣ ǎkal n Kenƹan. Ibrahim yezzenha ǎmǎḍal wéndɣ dɣ Efron baš éd yeqqel isensa. ³¹Déndɣ ad inbel, enta d hennis Sara, aked Isḥaq d hennis Rébéka. Déndɣ ad enbeleɣ Léya. ³²Teɣaɣit d ǎmǎḍal enhan fol Ḥethiten ». ³³As yesmenda Yaƹqub awa iganna i meddans, yensa, ezzar ebat, yéweḍ édeg ennét ɣor innét.

Eljanaza n Yaƹqub

¹Yegged Yusef fol abba ennét hik, yemmullet as yesilef. ^2-3Yenna hasn i éḍbab éd eknin taɣara i abba ennét. Essokeyen eḍbab akkoẓet temerwén n ahel kannen taɣara i Yaƹqub, esweren-t ikrora, elɣetren baš wr éd yageẓ. Elmasriten eslefen fol tǎmattant n Yaƹqub essahet temerwén n ahel. ⁴As yemmenda ǎḥǎzan, yenna Yusef i ǎddunet win Ferƹaon : « Kud teram ahi elxér, ennét as i Ferƹaon awah : ⁵« Animér wr eba ti, yezheḍ ahi in édt enbeleɣ dɣ ǎkal n Kenƹan, dɣ édeg ennét. Eyyahi éd egleɣ édt enbeleɣ, éd eqqeleɣ ḍeffer awén». ⁶Yenna has Ferƹaon : « Awen s Kenƹan, egel enbel tik édét teheḍed ast. » ⁷Yegla Yusef éd yenbel tis, aṣṣofeḍent imɣaren win Maṣar, ⁸Eddéwen ds ǎddunet ennét, ayet-mas emdan. Wr yeqqim dɣ Jasen ar arrawen d éheré ɣas. ⁹Tesufeṭ ennét teqqal elkerwileten d iyyesan d messawesn. Awen tesufeṭ mǎqqeret. ¹⁰Eweḍen édeg igan isem tǎɣerɣert tan Atad, denneg ǎɣǎher wan Elurdun. Déndɣ eslefen tǎseloft mǎqqeret, yexzen Yusef tis essa iheḍan. ¹¹Wi ezzeɣnén akal, Kanƹaniten eneyen ǎxǎzan wah fol tǎɣerɣert tan Atad, ennen : « Awah ǎxǎzan yeṣṣohén fol Maṣar ! » Fol awén as édeg wéndɣ iǧa isem Abel-Miṣraym (elmeƹna ennét ǎxǎzan n Maṣar). ¹²Ḍeffer adih Dg Yaƹqub eǧen awa hasn yenna tisn : ¹³enbelent dɣ teɣaɣit tan Makfela, ɣor Mamré. Ibrahim a yezzenhen ǎmǎḍal wéndɣ fol Efron wan Ḥethit baš éd yumas isensa ennét. ¹⁴As yesmenda Yusef awa iteǧ, yeqqel Maṣar, enta d ayet-mas d ǎddunet wi ds eddéwnen emdan s ǎnebal n tis.

Ḍeffer tǎmettant tan Yaƹqub

¹⁵Ḍeffer adih, ennen ayet-mas n Yusef ǧérésn : « Dimaɣ d eba abbannɣ, yeddobet Yusef éd yeqqel folnɣ, éd yerẓem tǎxellawt temda ta has neǧa. » ¹⁶Ezzar esseweyen ǎmahal i Yusef : « Arwah wr eba abba nnɣ, yenna haneɣ éd hak nen awah : ¹⁷« Ennet as i Yusef : inhod, soref i ayet-mak, soref ibekkaḍen nsn, soref erk iǧiten nsn. » Dimaɣ inhod ad tessorefed erk iǧiten n éklan n Messineɣ n tik. » Yeslef Yusef as tin yéweḍ ǎmahal waɣ. ¹⁸Osent-in ayet-mas, enḍewen iman nsn dats, ennen as : « Kud teréd éd tekned dnɣ éklan ennek. » ¹⁹Yenna hasn Yusef : « Wr terméɣem. Wr eddobéɣ éd eǧǧeheɣ édeǧ n Messineɣ. ²⁰Teɣhelem ahi tǎxellawt, beššan Messineɣ yebbedel tǎxellawt s tihusay. Yeɣhel éd yennej ǎddunet ǎǧǧotnén hund awa henneyem itaǧ émér waɣ. » ²¹Dimaɣ wr terméɣem, éd folwn ewwekeleɣ, kewenéḍ d ǎddunet nwn. » Iǧasn awal yeẓéden, awal n tǎhanint yeḍasen ulawen nsn.

Tǎmettant tan Yusef

²²Aqqimen Yusef d ǎddunet ennét d ǎddunet n tis dɣ Maṣar. Téweḍ tǎmeddort n Yusef téméḍé n ǎwetay d meraw. ²³Yeney tiwit n arrawen d iheyawen n rurés Efraym, yessedwel arrawen n aheya ennét Makir, ag Mensi. ²⁴Ahel iyyen yenna Yusef i ayet-mas : « Deroɣ d-iǧen éheḍin. Éd kewen-d yas Messineɣ. Éd kewen isefel Maṣar, éd kewen yer ǎkal was yeheḍ édt yekf i Ibrahim, Isḥaq d Yaƹqub. Inhodet a hi téweyem. ²⁵Yezheḍ Yusef Dg Israyil : « As kewen-d yosa Messineɣ, awyet éɣesanin » ²⁶As eba Yusef dɣ Maṣar ila téméḍé n ǎwetay d meraw. Eǧen as elɣetren baš édt agẓin, eǧent dɣ essendoq.