Liafuan Diak kona ba Nai Jesus
tuir
Saun Lucas
1Tanba saa mak Lucas hakerek istoria nee
1 Senhor Teófilo+ 1:1 Naran Teófilo ho lian Gregu (Yunani) dehan, ‘ema nebee hadomi Maromak’. Nee Lucas nia livru primeiru nebee nia hakerek ba Teófilo. mak hau respeita.
Iha ema barak mak hakerek ona kona ba buat nebee mak Nai Maromak halo ona iha ami nia leet. 2 Sira hakerek tuir lo-loos istoria nebee mak ami rona hosi ema sira nebee akompanha Jesus nia moris hosi primeiru kedas. Sira hakerek tuir duni Jesus nia hanorin nebee Nia ema sira foo tutan mai ami. 3 Hau rasik mos estuda di-diak ona istoria nee tomak hosi huun too rohan. Nee duni hau desidi atu hakerek ba senhor, saida loos mak akontese, 4 para senhor mos bele hatene katak, buat nebee mak ema hanorin ona ba senhor kona ba Jesus, loos duni.
Anju foo hatene João Sarani Nain nia moris
5 Istoria nee hahuu bainhira liurai Herodes sei ukun iha provinsia Judeia. Iha tempu nebaa iha nai lulik relijiaun Judeu ida naran Zakarias. Nia tama iha grupu nai lulik Abias nian. Zakarias nia kaben naran Isabel. Sira nain rua hosi nai lulik Arão nia jerasaun.+ 1:5 1 Krónikas (Tawarikh) 24:10; Ézodu (Keluaran) 7:76 Sira nee ema nebee moris loos, i halo haksolok Nai Maromak nia laran. Sira halo tuir hotu Nai Maromak nia lei. 7 Zakarias ho Isabel katuas ho ferik liu ona, maibee la iha oan, tanba hori uluk kedas Isabel la bele hetan oan.
8 Iha loron ida, Zakarias nia grupu mak baa halao servisu iha Nai Maromak nia uma kreda boot iha Jerusalém. Nunee Zakarias mos halao nia servisu hanesan nai lulik iha Maromak nia oin. 9 Tuir nai lulik sira nia kostumi, sira dada rifa hodi hatene see mak bele tama ba iha uma kreda boot nia laran hodi sunu ai morin iha Nai Maromak nia oin. Iha loron nee, rifa monu ba Zakarias. 10 Entaun Zakarias tama ba laran. Bainhira nia sunu hela ai morin, ema barak halo hela orasaun iha liur. 11 Derepenti deit, Nai Maromak nia anju ida mosu mai, hamriik iha altar sunu ai morin nian, iha sorin loos.
12 Haree nunee, Zakarias hakfodak i tauk teb-tebes. 13 Maibee anju nee hatete, “Zakarias, la bele tauk! Tanba Nai Maromak rona ona o nia orasaun. O nia kaben Isabel sei tuur ahi, oan mane ida. O tenki tau nia naran João. 14 Nia sei halo imi nia laran haksolok teb-tebes, i nia moris sei halo ema barak mos haksolok hamutuk ho imi. 15 Nai Maromak sei konsidera nia hanesan ema boot. Durante nia vida tomak, imi nia oan nee la bele hemu tua. Maromak nia Espiritu Santu sei domina nia dezde iha nia inan nia kabu-laran.+ 1:15 Númerus (Bilangan) 6:316 Nia sei lori ema Israel barak fila fali ba sira nia Nai Maromak. 17 Nia espiritu ho kbiit sei hanesan Maromak nia profeta Elias. João sei mai uluk hodi prepara povu atu simu ita nia Nai. Depois mak foin ita nia Nai mai. João sei halo aman sira nia laran hadomi fila fali sira nia oan. I ema sira nebee fila kotuk ba Maromak, nia sei halo sira tuir fali Maromak nia hakarak.”+ 1:17 Malakias (Maleakhi) 4:5-6
18 Zakarias husu ba anju nee, “Hau katuas liu ona, i hau nia kaben mos ferik liu ona. Oinsaa mak hau bele hatene katak buat nee loos?”
19 Anju hataan, “Hau Gabriel. Hau sempre hamriik iha Nai Maromak nia futar oin. I Nia rasik mak haruka hau mai hatoo lia menon nee ba o.+ 1:19 Daniel 8:16; 9:2120 Maibee o la fiar hau nia liafuan. Nee duni, komesa agora o sei la koalia tan too labarik nee moris. Tanba too tempu nebee Nai Maromak desidi, buat sira nee sei sai duni.”
21 Ema barak nebee halo hela orasaun iha liur, hein Zakarias atu sai mai. Sira admira tanba nia kleur iha laran. 22 Depois, bainhira nia sai mai, nia la koalia liafuan ida ba sira. Nia halo sinal deit ho liman, maibee koalia la diak. Entaun sira kompriende katak, Maromak hatudu sinal ruma ba nia iha uma kreda laran.
23 Too nia tempu servisu iha uma kreda boot hotu ona, Zakarias fila ba uma. 24 La kleur, nia kaben Isabel isin rua. Durante fulan lima, Isabel hela deit iha uma laran. 25 Nia dehan, “Nai Maromak mak halo ida nee mai hau. Nia hatudu Nia laran diak mai hau, para ema ida la bele hamoe tan hau.”
Anju foo hatene Nai Jesus nia moris ba Maria
26 Bainhira Isabel isin rua fulan neen ona, Nai Maromak haruka anju Gabriel baa iha aldeia Nazaré iha provinsia Galileia, 27 hodi hasoru feto raan ida naran Maria. Menina nee troka prenda ona ho mane ida naran José, hosi liurai David nia jerasaun.+ 1:27 Mateus 1:1828 Entaun anju Gabriel baa hasoru Maria hodi kumprimenta nia dehan, “Maria, Nai Maromak foo bensaun ba o, i Nia hamutuk ho o.”
29 Rona nunee, Maria bilaan tiha, hodi hanoin, liafuan nee dehan saida loos? 30 Maibee anju hatutan tan dehan,
“Maria, keta tauk!
Tanba o halo haksolok Nai Maromak nia laran.
31 La kleur tan, o sei isin rua,
i sei tuur ahi, oan mane ida.
O tenki tau Nia naran Jesus.+ 1:31 Naran Jesus ho lian Ebreu dehan Yeshua ; nee katak ‘Nai Maromak salva ema’. Haree mos Mateus 1:21.
32 Nia sei sai boot teb-tebes.
I Maromak Aas Liu sei bolu Nia dehan, ‘Hau nia Oan.’
Nai Maromak sei foti Nia hodi kaer ukun,
hanesan Nia bei-ala liurai David.
33 O nia oan nee mak sei ukun ema Israel tinan ba tinan nafatin.+ 1:33 Lian Gregu hakerek dehan, Nia sei ukun ‘iha Jacó nia uma’. Jacó nee ema Israel nia bei-ala ida; nia naran seluk Israel. Nunee, ‘Jacó nia uma’ dehan ema Israel.
Nia ukun sei la ramata.”+ 1:33 2 Samuel 7:12; 13; 16; Isaias (Yesaya) 9:7
34 Maria husu ba anju, “Hau seidauk hola mane. Oinsaa mak hau bele isin rua?”
35 Anju hataan, “Nai Maromak nia Espiritu Santu sei tuun ba iha o, i Maromak Aas Liu nia kbiit sei hamahon o. Nunee, labarik nebee atu moris mai nee, santu teb-tebes, i ema sei bolu Nia ‘Nai Maromak nia Oan’.
36 Laos nee deit. O nia maluk Isabel mos kous ona, maski nia ferik liu ona. Ema dehan nia la bele hetan oan, maibee agora nia isin rua fulan neen ona. 37 Tanba Nai Maromak bele halo buat hotu-hotu.”+ 1:37 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 18:14
38 Maria hataan, “Hau Nai Maromak nia atan. Hau hein buat hotu-hotu sai tuir ita boot nia liafuan.”
Depois anju husik tiha nia.
Maria baa vizita Isabel
39 La kleur, Maria prepara aan hodi baa lalais iha Zakarias nia uma iha aldeia ida iha foho provinsia Judeia nian. Too iha nebaa, nia tama liu ba uma laran hodi kumprimenta Isabel.
41 Bainhira Isabel rona Maria nia liafuan, bebee iha nia kabu-laran book aan kedas. Maromak nia Espiritu Santu domina Isabel, 42 i nia koalia sai ho lian makaas dehan, “Maromak foo bensaun ba o liu feto hotu-hotu, i foo bensaun mos ba o nia oan nebee atu moris mai. 43 Maromak foo buat diak liu mai hau, too hau nia Nai nia inan mai vizita hau! 44 Bainhira hau rona anoi kumprimenta hau, labarik iha hau nia kabu-laran book aan kedas tanba haksolok. 45 Nai Maromak foo bensaun ba o, tanba o fiar katak buat nebee Nia promete ona ba o, sei sai duni.”
Maria hahii Nai Maromak
46 Maria dehan,
“Ho hau nia laran tomak
hau hahii Nai Maromak!
47 Hau nia laran haksolok,
tanba Maromak hau nia Salvador.
48 Nia tau matan mai hau,
Nia atan kiik ida.
Komesa agora ba oin, ema hotu sei konsidera hau
ema ida ke simu bensaun boot hosi Maromak,+ 1:48 1 Samuel 1:11
49 tanba Maromak Forsa Teb-tebes
halo ona buat furak mai hau.
Nia mak santu.
50 Nai Maromak sempre hadomi ema hotu nebee respeita i adora Nia,
hosi jerasaun ba jerasaun.
51 Nia hatudu Nia forsa
hodi halo ema nebee foti aan halai namkari.
52 Nia hatuun ukun nain sira hosi sira nia kadeira,
maibee Nia foti aas ema nebee haraik aan.+ 1:52 Jó (Ayub) 5:11; 12:19
53 Nia foo hahaan mesak di-diak deit ba ema nebee hamlaha, too sira bosu,
maibee Nia haruka ema riku sai ho liman mamuk.
54 Nia tulun Nia atan ema Israel sira,
i sempre hatudu Nia domin ba sira.
55 Nunee Maromak halo tuir Nia promesa uluk
ba ita nia avoo Abraão ho nia jerasaun
too tinan ba tinan.”+ 1:55 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 17:7; 1 Samuel 2:1-10
56 Maria hela ho Isabel durante fulan tolu nia laran, depois fila ba nia uma.
João Sarani Nain moris
57 Bainhira nia tempu too ona, Isabel tuur ahi, oan mane ida. 58 Nia familia ho ema iha aldeia laran rona dehan, Nai Maromak hatudu ona Nia domin boot ba Isabel, i sira hotu haksolok hamutuk ho nia.
59 Kuandu bebee nee halo ona loron walu, sira halibur malu para sunat nia, tuir ema Judeu nia lisan.+ 1:59 Ema Judeu sira halo serimonia sunat ba labarik mane hotu-hotu bainhira sira halo loron walu. Nee sinal ida hodi hatudu katak labarik nee Maromak nian, i tama ona ba Maromak nia povu. Sira atu tau naran ba labarik nee, Zakarias, tuir nia aman nia naran.+ 1:59 Levítiku (Imamat) 12:360 Maibee nia inan la hataan, dehan, “La bele! Nia naran mak João.”
61 Sira hataan, “Maibee iha imi nia familia tomak la iha ema ida mak naran João.” 62 Entaun sira foo sinal ba Zakarias para buka hatene, nia hakarak foo naran saida.
63 Depois Zakarias halo sinal husu ai kabelak oan ida hodi hakerek. I nia hakerek dehan, “Nia naran João.” Sira hotu admira.
64 Iha momentu nee kedas, Zakarias bele koalia fali, i nia komesa hahii Nai Maromak. 65 Ema iha aldeia nee tauk i admira. Iha foho-foho provinsia Judeia nian, ema hotu-hotu koalia kona ba buat nee. 66 I see-see deit mak rona, hanoin dehan, “Aban-bainrua labarik nee sei sai saida loos?” Tanba sira hatene katak Maromak nia kbiit iha nia.
Zakarias hahii Nai Maromak
67 Depois Maromak nia Espiritu Santu domina João nia aman Zakarias, i nia hatete,
68 “Hahii Maromak, ema Israel nia Nai!
Tanba Nia mai ona para foo liberdade ba Nia povu.
69 Maromak foti ona Ema ida hosi Nia atan David nia jerasaun.+ 1:69 Iha nee, Zakarias koalia kona ba Nai Jesus Kristu.
Ema nee nia kbiit boot teb-tebes hodi salva ita.
70 Nunee Maromak halo tuir buat nebee Nia promete tiha ona hori uluk
liu hosi Nia profeta sira.
71 Ema nee sei salva ita hosi ita nia inimigu,
i hosi ema hotu-hotu nebee odi ita.
72 Maromak halo nunee para hatudu Nia domin ba ita nia bei-ala sira
hodi kumpri Nia promesa ba sira.
73 Uluk Nia jura ba ita nia avoo Abraão katak,
74 Nia sei hasai ita hosi ita nia inimigu sira nia liman laran,
atu ita la tauk tan hodi serbi Nia,
75 i bele moris loos ho laran moos iha Nia oin
durante ita nia vida tomak.”
76 Depois Zakarias hatete ba nia oan,
“Hau nia oan, ema sei bolu o Maromak Aas Liu nia profeta.
O sei baa uluk hodi prepara povu atu simu sira nia Nai mai.+ 1:76 Malakias (Maleakhi) 3:1
77 O sei foo hatene ba Maromak nia povu dehan,
Maromak sei hamoos sira nia sala hodi salva sira,
78 tanba ita nia Maromak nee laran diak teb-tebes.
Nee mak loro matan sae dadauk,+ 1:78 Iha Antigu Testamentu, dala barak uza liafuan ‘loro matan’ hodi hatudu ba Kristu. Por ezemplu Isaias 9:2; 60:1-3.
lori naroman hosi lalehan tuun mai ita,
79 hodi leno ema nebee moris iha nakukun laran
ho ema nebee tauk mate,
hodi lori ita ba dalan dame nian.”+ 1:79 Isaias (Yesaya) 9:2
80 Loron ba loron, João boot ba dadauk, i nia espiritu mos forti ba beibeik. Depois nia baa hela iha rai fuik maran too tempu nebee nia hahuu nia servisu iha ema Israel sira nia leet.
2Nai Jesus moris
(Mateus 1:18-25)
1 Iha tempu nebaa liurai boot Augusto foo orden para estadu Roma tenki halo sensus hodi rejistu nia povu hotu-hotu. 2 Nee foin primeira-ves mak sira halo sensus, i momentu nebaa, governador Kirinu mak ukun iha provinsia Síria.+ 2:2 Iha tempu nebaa, Síria hanesan provinsia boot ida iha liurai Roma nia okos. Too ikus, governador Síria mos tau matan ba provinsia Judeia ho Samaria.3 Entaun ema hotu-hotu fila ba ida-idak nia knua hodi rejistu.
4 José mos sai hosi Nazaré iha Galileia hodi baa rejistu iha liurai David nia moris fatin Belém iha provinsia Judeia, tanba José hosi liurai David nia jerasaun. 5 Nia lori mos Maria, tanba sira nain rua troka prenda ona. Momentu nee, Maria isin rua hela.
6 Sira too iha Belém, Maria nia loron hodi tuur ahi too ona. 7 Nia tuur ahi nia oan mane boot. Nia falun ho neras, i hatoba iha animal nia haan fatin, tanba la iha fatin ba sira hodi hela.
Anju foo hatene Nai Jesus nia moris ba bibi atan sira
8 Iha kalan nee, bibi atan balu hein hela sira nia bibi malae iha rai luan besik Belém.
9 Derepenti deit Nai Maromak nia anju ida mosu ba sira, i naroman Maromak nian nabilan haleu sira, halo sira tauk teb-tebes. 10 Maibee anju hatete,
“Lalikan tauk! Hau mai hatoo liafuan diak ida ba imi. Liafuan nee sei halo ema hotu haksolok boot. 11 Ohin imi nia Salvador moris iha liurai David nia moris fatin Belém. Nia mak imi nia Nai. I Nia mak Kristu, Ema nebee Maromak promete ona hori uluk atu haruka mai. 12 Sinal atu hatene Nia mak nee: Imi sei hetan Kosok Oan ida falun hela ho neras i toba hela iha animal nia haan fatin.”
13 Derepenti anju lubuk boot ida hosi lalehan mosu hamutuk ho anju nee. Sira hotu hahii Maromak dehan,
14 “Foti aas Nai Maromak nia naran.
Nia tuur iha fatin aas liu.
Nai Maromak foo dame ba ema iha mundu
nebee halo haksolok Nia laran.”
15 Depois anju sira fila fali ba lalehan. I bibi atan sira hatete ba malu, “Mai ita baa Belém hodi haree buat nebee Nai Maromak foo hatene ona mai ita.”
16 Entaun sira baa kedas. Too iha nebaa, sira hetan Maria ho José, ho Kosok Oan nebee toba hela iha animal nia haan fatin.
17 Haree tiha Labarik nee, bibi atan sira konta ba ema hotu, saida mak anju sira hatete ona ba sira kona ba Labarik nee. 18 Rona tiha bibi atan sira nia liafuan, ema hotu admira. 19 Maibee Maria rai hela buat sira nee hotu iha nia laran, hodi hanoin di-diak buat sira nee dehan saida. 20 Hotu tiha, bibi atan sira fila fali ba hein sira nia bibi, hodi hahii foti aas Nai Maromak nia naran tanba buat nebee sira rona i haree nee tuir lo-loos saida mak anju foo hatene ona ba sira.
Kosok Oan nia inan-aman foo naran i aprezenta Nia ba Maromak
21 Liu tiha loron walu, too serimonia sunat Kosok Oan nee, Nia inan-aman tau Nia naran Jesus. Naran nee mak anju foo hatene ba Nia inan, bainhira nia seidauk isin rua.+ 2:21 Lucas 1:31; Levítiku (Imamat) 12:3
22 La kleur, tempu mos too para José ho Maria halo tuir Moisés nia lei kona ba feto nebee foin tuur ahi.+ 2:22 Iha tempu nebaa, feto nebee foin tuur ahi la bele tama uma kreda boot. Liu tiha loron 40 sira tenki halo serimonia hamoos aan para bele tama fali uma kreda hodi adora Maromak iha nebaa. Entaun sira nain rua baa sidade Jerusalém hodi halo tuir lei nee. Sira lori mos Kosok Oan Jesus ba iha uma kreda boot hodi aprezenta ba Nai Maromak.+ 2:22 Levítiku (Imamat) 12:1-823 Nunee sira halo tuir Nai Maromak nia lei ida nebee dehan, “Ema hotu-hotu tenki entrega sira nia oan mane boot ba Nai Maromak.”+ 2:23 Ézodu (Keluaran) 13:2, 1224 Tuir Nai Maromak nia lei, inan-aman mos tenki foo lakateu par ida ka manu pombu oan rua hanesan sakrifisiu. José ho Maria mos halo tuir.+ 2:24 Levítiku (Imamat) 12:6-8
Simeão dehan Jesus mak Kristu
25 Tempu nee, iha katuas ida naran Simeão hela iha sidade Jerusalém. Nia ema ida ke moris loos i badinas halo tuir Nai Maromak nia hakarak. Nia hein hela Nai Maromak atu salva ema Israel. Maromak nia Espiritu Santu domina nia, 26 i foo hatene ona ba nia katak, nia sei haree tiha Kristu lai, mak foin nia mate. Kristu nee mak Nai Maromak promete hori uluk ona atu haruka mai.
27 Iha loron nee, Maromak nia Espiritu foo hanoin ba Simeão para baa iha area uma kreda boot nian. Nunee, bainhira José ho Maria lori Jesus baa entrega ba Maromak hodi kumpri lei, 28 Simeão mos iha nebaa. Nia kous Kosok Oan nee hodi hahii Nai Maromak dehan,
29 “Nai, Ita Boot kumpri ona Ita Boot nia promesa mai hau ata.
Agora Ita Boot bele husik ona hau mate ho paz.
30 Tanba hau nia matan haree ona
Ema nebee mak Ita Boot haruka mai atu salva ami.
31 Ita Boot prepara ona Nia
para nasaun hotu-hotu bele haree.
32 Nia sai naroman ba nasaun sira seluk,
i halo Ita Boot nia povu Israel sai naran boot.”+ 2:32 Isaias (Yesaya) 42:6; 49:6; 52:10
33 Rona nunee, Jesus nia inan-aman admira ho buat nebee Simeão hatete kona ba sira nia Oan. 34 Depois Simeão foo bensaun ba sira, i hatete ba Jesus nia inan Maria, “Maromak desidi ona katak, ema Israel barak sei monu tanba la simu Labarik nee, maibee sira seluk Nia sei foti sae. Nia sei hatudu sai Maromak nia planu, maibee ema barak sei koalia kontra Nia. 35 Ho nunee, sira sei hatudu lo-loos, saida mak iha sira nia laran. I Maria, o mos sei laran tristi teb-tebes, hanesan surik sona borus o nia laran.”
Ana hahii Maromak tanba Nai Jesus
36 Iha uma kreda boot, iha mos profeta ida naran Ana. Nia aman naran Fanuel, hosi suku Asér. Nia foin kaben halo tinan hitu, nia kaben mate, husik nia faluk. Agora nia halo ona tinan walu-nulu resin haat, i ferik liu ona. Nia nunka husik uma kreda boot, maibee hela iha nebaa hodi adora Nai Maromak loron-kalan ho orasaun i ho jejun.
38 Simeão sei koalia hela ho José ho Maria, profeta Ana mos too mai. Nia hahii Nai Maromak, i foo sai kona ba Jesus ba ema hotu nebee hein hela Maromak atu foo liberdade ba povu Israel.+ 2:38 Lian Gregu dehan ‘foo liberdade ba povu Jerusalém’. Jerusalém nee kapital Israel nian, i nunee nia povu reprezenta povu Israel tomak.
39 Bainhira José ho Maria halo tuir tiha hotu Nai Maromak nia lei, sira fila fali ba sira nia aldeia Nazaré iha provinsia Galileia.+ 2:39 Mateus 2:2340 Jesus boot ba dadauk, isin mos diak ho forti. Nia matenek teb-tebes, i Nai Maromak foo bensaun ba Nia.
Nai Jesus iha uma kreda boot
41 Tinan-tinan Jesus nia inan-aman baa iha sidade Jerusalém hodi tuir festa Paskua Judeu nian.+ 2:41 Ézodu (Keluaran) 12:1-27; Deutoronómiu (Ulangan) 16:1-842 Bainhira Jesus tinan sanulu resin rua, sira baa hamutuk tuir festa hanesan baibain. 43 Paskua hotu ona, Jesus nia inan-aman fila fali ba Nazaré, maibee Jesus sei hela iha Jerusalém. Nia inan-aman la hatene; sira hanoin Jesus lao hamutuk ho Nia maluk sira, tanba iha ema barak lao rame-rame. Nunee sira lao tiha loron tomak mak foin buka Nia iha maluk ho kolega sira nia leet. 45 Maibee sira buka la hetan, entaun sira fila fali ba Jerusalém hodi buka Nia iha nebaa.
46 Liu tiha loron tolu, foin Nia inan-aman hetan Nia iha area uma kreda boot nian. Nia tuur hamutuk hela ho mestri relijiaun sira hodi rona sira i husu pergunta. 47 Ema hotu-hotu nebee rona, admira teb-tebes, tanba Nia hatene klean i hataan mestri sira nia pergunta ho matenek. 48 Haree nunee, Nia inan-aman mos admira. Depois Nia inan dehan, “Oan, nusaa mak O halo nunee mai ami? O nia aman ho hau laran susar hodi buka O tuun-sae!”
49 Maibee Jesus hataan, “Tansaa mak amaa-apaa tenki buka Hau? Tuir loos imi hatene katak, Hau tenki iha Hau nia Aman nia uma.” 50 Maibee sira la kompriende saida mak Nia hatete.
51 Depois Jesus fila ba Nazaré hamutuk ho Nia inan-aman, i halo tuir sira nia hakarak. Nia inan rai buat sira nee hotu iha nia laran. 52 Jesus boot ba dadauk i Nia matenek mos aumenta ba beibeik. Nia halo Nai Maromak Nia laran haksolok, i ema mos gosta Nia.+ 2:52 1 Samuel 2:26; Provérbiu (Amsal) 3:4
3João Sarani Nain prepara dalan ba Nai Jesus
(Mateus 3:1-12; Marcos 1:1-8; João 1:19-28)
1 Bainhira liurai boot Tibério ukun besik tinan sanulu resin lima ona iha Roma, Pónsiu Pilatus mak governador iha provinsia Judeia, Herodes ukun iha Galileia, Herodes nia maun Filipe ukun iha Itureia ho Trakonitis, i Lisánias ukun iha Abilene. 2 Anás ho Kaifás mak nai lulik boot.
Iha tinan ida nee, Zakarias nia oan João hela iha rai fuik maran, i Nai Maromak hatoo lia menon ba nia iha nebaa. 3 Entaun João baa iha fatin-fatin besik mota Jordaun hodi foo hatene ba povu dehan, “Hakribi ona imi nia sala hodi mai sarani, para Nai Maromak hamoos imi nia sala.”
4 Uluk liu Maromak nia profeta Isaias hakerek ona kona ba João dehan,
“Iha ema ida foo sai ho lian makaas iha rai fuik maran, dehan,
‘Imi tenki hadia dalan para simu imi nia Nai mai.
Halo loos dalan para Nia lao tuir.
5 Tate rai iha foho-foho nia leet halo tetuk,
kee foho hotu-hotu halo tetuk hanesan.
Halo loos dalan nebee kleuk,
halo kabeer dalan nebee aat,
6 para ema hotu-hotu iha mundu bele haree,
Ema nebee Maromak haruka mai atu salva sira.’ ”+ 3:6 Isaias (Yesaya) 40:3-5
7 Ema barak mai hosi fatin-fatin hodi husu para João foo sarani sira. Maibee nia siak sira dehan, “He! Samea nia oan! Maromak sei kastigu imi tanba imi nia hahalok aat. Karik ema bosok imi dehan, imi bele sarani para sees aan hosi kastigu nee.+ 3:7 Mateus 12:34; 23:338 Imi tenki muda imi nia hahalok tenki diak hodi hatudu katak imi husik duni imi nia sala. I lalika hanoin dehan, imi loos ona, tanba deit imi Abraão nia jerasaun. Lae! Hau hatete ba imi: fatuk sira nee mos, Maromak bele halo sai Abraão nia jerasaun.+ 3:8 João 8:339 Maromak hanesan toos nain nebee kaer hela baliu atu tesi ona ai huun. Ai huun hotu-hotu nebee la foo fuan diak, Nia sei tesi tiha hodi soe ba ahi laran.”+ 3:9 Mateus 7:19
10 Rona nunee, sira husu, “Entaun, ami tenki halo saida?”
11 Nia hataan, “Se o iha faru tahan rua, foo ida ba ema nebee la iha. Se o iha hahaan, fahe mos ba ema nebee la iha.”
12 Iha mos kobrador impostu balu mai atu sarani. Sira husu, “Mestri, ami tenki halo saida?”+ 3:12 Lucas 7:29
13 Nia hataan, “La bele husu impostu liu fali governu haruka.”
14 Iha mos militar balu husu ba João, “Ami tenki halo saida?”
Nia hataan, “La bele obriga ema foo osan ba imi. La bele duun matak ema. Salariu nebee imi simu, natoon ona.”
15 Ema hotu-hotu iha nebaa laran metin katak buat diak ruma atu mosu. Sira hanoin dehan, “Keta halo be João nee mak Kristu, Ida nebee Maromak promete atu haruka mai!”
16 Maibee João hatete ba sira hotu, “Hau foo sarani imi hodi bee deit. Maibee la kleur tan, Ema ida boot liu hau sei mai. Atu kore deit Nia sandalias talin mos, hau la serve. Ema nee laos foo sarani imi hodi bee, maibee Nia sei foo Espiritu Santu ba imi, nee hanesan Nia sarani imi hodi ahi para hamoos imi. 17 Nia hanesan natar nain nebee prontu ona atu haketak hare isin ho hare kulit sira nee. Hotu tiha, hare isin nia sei rai di-diak iha nia armazen, maibee kulit nia soe tiha ba ahi ida nebee nunka mate.”
18 Hanesan nee, João foo hanoin ba ema ho dalan oi-oin hodi foo sai Maromak nia Liafuan Diak ba sira.
19 Ikus mai João kritika liurai Herodes, tanba nia hadau nia alin rasik nia feen Herodias hodi kaben fali ho nia. João mos foo sala ba nia hahalok aat selu-seluk tan. 20 Maibee Herodes halo buat aat liu tan, nia haruka kaer João hatama ba komarka.+ 3:20 Mateus 14:3-4; Marcos 6:17-18
João foo sarani Nai Jesus
(Mateus 3:13-17; Marcos 1:9-11)
21 Molok João tama komarka, iha loron ida, nia foo sarani ema barak, nia mos foo sarani Jesus. Sarani tiha, Jesus halo hela orasaun, lalehan nakloke, 22 i Maromak nia Espiritu Santu tuun ba Nia, haree ba hanesan manu pombu ida. Depois lian ida hosi lalehan hatete,
“O mak Hau nia Oan doben.
O halo Hau nia laran haksolok teb-tebes.”+ 3:22 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 22:2; Salmus (Mazmur) 2:7; Isaias (Yesaya) 42:1; Mateus 3:17; Marcos 1:11; Lucas 9:35
Nai Jesus nia bei-ala sira
(Mateus 1:1-17)
23 Bainhira Jesus komesa halao Nai Maromak nia servisu, Nia tinan maizoumenus tolu-nulu. Ema konhese Nia nudar José nia Oan. José nia bei-ala sira mak hanesan tuir mai nee:
José nia aman Eli.
24 Eli nia aman Matat.
Matat nia aman Levi.
Levi nia aman Melki.
Melki nia aman Janai.
Janai nia aman José.
25 José nia aman Matatias.
Matatias nia aman Amos.
Amos nia aman Nahum.
Nahum nia aman Esli.
Esli nia aman Nagai.
26 Nagai nia aman Maat.
Maat nia aman Matatias.
Matatias nia aman Semei.
Semei nia aman Josek.
Josek nia aman Jodá.
27 Jodá nia aman Joanan.
Joanan nia aman Resa.
Resa nia aman Zorobabel.
Zorobabel nia aman Salatiel.
Salatiel nia aman Neri.
28 Neri nia aman Melki.
Melki nia aman Adi.
Adi nia aman Kosam.
Kosam nia aman Elmadam.
Elmadam nia aman Er.
29 Er nia aman Josué.
Josue nia aman Eliezer.
Eliezer nia aman Jorim.
Jorim nia aman Matat.
Matat nia aman Levi.
30 Levi nia aman Simeão.
Simeão nia aman Judá.
Judá nia aman José.
José nia aman Jonam.
Jonam nia aman Eliakim.
31 Eliakim nia aman Melea.
Melea nia aman Mená.
Mená nia aman Matatá.
Matatá nia aman Natan.
Natan nia aman David.
32 David nia aman Jessé.
Jessé nia aman Obed.
Obed nia aman Boaz.
Boaz nia aman Salmon.
Salmon nia aman Nahason.
33 Nahason nia aman Aminadab.
Aminadab nia aman Admin.
Admin nia aman Arni.
Arni nia aman Hesron.
Hesron nia aman Perez.
Perez nia aman Judá.
34 Judá nia aman Jacó.
Jacó nia aman Isac.
Isac nia aman Abraão.
Abraão nia aman Tera.
Tera nia aman Naor.
35 Naor nia aman Serug.
Serug nia aman Reú.
Reú nia aman Peleg.
Peleg nia aman Eber.
Eber nia aman Xela.
36 Xela nia aman Kenan.
Kenan nia aman Arpaxad.
Arpaxad nia aman Sem.
Sem nia aman Noé.
Noé nia aman Lamek.
37 Lamek nia aman Matusalém.
Matusalém nia aman Enok.
Enok nia aman Jared
Jared nia aman Malaliel.
Malaliel nia aman Kenan.
38 Kenan nia aman Enos.
Enos nia aman Set.
Set nia aman Adão.
Adão, Aman Maromak mak halo.
4Satanás koko Nai Jesus atu monu ba sala
(Mateus 4:1-11; Marcos 1:12-13)
1 Sarani hotu tiha, Jesus husik mota Jordaun. Espiritu Santu domina Nia i lori Nia ba iha rai fuik maran. 2 Iha nebaa, diabu nia boot koko Jesus durante loron haat-nulu atu halo Nia monu ba sala. Iha tempu nee tomak, Jesus la haan buat ida, too Nia hamlaha atu-mate.
3 Depois diabu nia boot dehan ba Nia, “Se O Maromak nia Oan duni, haruka fatuk nee sai paun.”
4 Maibee Jesus hataan, “Iha Livru Sagradu hakerek,
‘Ema kriatura laos moris hosi hahaan deit.’ ”+ 4:4 Deutoronómiu (Ulangan) 8:3; Mateus 4:4
5 Depois diabu nia boot lori Jesus sae ba iha fatin aas ida, i hatudu kedas ba Jesus nasaun hotu-hotu iha mundu tomak. 6 Diabu dehan, “Hau sei foo kbiit ba O para ukun nasaun sira nee hotu, i sei foo sira nia rikusoin hotu ba O. Tanba buat sira nee hotu hau nian ona, i hau bele foo ba see-see deit, konformi hau. 7 Hau foo hotu ba O, naran katak O hakneak hodi adora hau.”
8 Maibee Jesus hataan fali, “Iha Livru Sagradu haruka ema hotu-hotu nunee:
‘O tenki adora Maromak, o nia Nai,
i serbi mak Nia deit.’ ”+ 4:8 Deutoronómiu (Ulangan) 6:13
9 Depois diabu nia boot lori Jesus ba iha sidade Jerusalém, i lori Nia baa hamriik iha uma kreda boot nia tutun. Diabu dehan, “Se O Maromak nia Oan duni, soe aan tuun ba rai. 10 Tanba iha Livru Sagradu hakerek dehan,
‘Nai Maromak sei haruka Nia anju sira
mai kuidadu O.
11 Sira sei tane O,
atu O nia ain la bele kona fatuk.’ ”+ 4:11 Salmus (Mazmur) 91:11-12
12 Maibee Jesus hataan, “Iha Livru Sagradu mos bandu ema dehan,
‘La bele koko Maromak, o nia Nai!’ ”+ 4:12 Deutoronómiu (Ulangan) 6:16
13 Ho nunee diabu nia boot koko Jesus ho dalan oi-oin deit. Hotu tiha, diabu husik lai Jesus hodi hein fali tempu diak para koko tan.
Nai Jesus hahuu Nia servisu iha Galileia
(Mateus 4:12-17; Marcos 1:14-15)
14 Hotu tiha, Jesus fila fali ba provinsia Galileia, i Maromak nia Espiritu Santu domina hela Nia. Ema iha distritu nee tomak komesa konta baa-mai kona ba Nia. 15 Jesus hanorin iha ema Judeu sira nia uma kreda iha fatin-fatin, i ema hotu gaba Nia.
Ema Nazaré sira lakohi simu Nai Jesus
(Mateus 13:53-58; Marcos 6:1-6)
16 Iha loron ida, Jesus baa iha Nia aldeia Nazaré. Hanesan baibain iha loron Sabadu, Nia baa iha uma kreda. Depois Nia hamriik para lee Livru Sagradu. 17 Sira foo profeta Isaias nia livru, i Nia loke hodi buka liafuan nebee dehan,
18 “Nai Maromak nia Espiritu hamutuk ho Hau.
Tanba Nia foti ona Hau
para foo sai Liafuan Diak ba ema kiak sira.
Nia haruka ona Hau foo hatene dehan,
ema dadur sira sei livre fali,
ema matan delek sira sei haree moos fali,
sira nebee ema hanehan, sei moris livre,
19 i tempu too ona para Nai Maromak hatudu Nia laran diak.”+ 4:19 Isaias (Yesaya) 61:1-2
20 Lee tiha hotu, Jesus taka livru hodi entrega fila fali ba responsavel, depois Nia tuur. Ema hotu-hotu iha uma kreda laran fihir ba Nia, 21 i Nia hatete ba sira, “Maromak nia liafuan nebee imi ohin rona nee, ohin loron sai realidade duni.”
22 Ema hotu komesa gaba Jesus. Sira admira tanba buat nebee Nia koalia nee kapaas loos. Maibee sira mos husu ba malu, “Nia nee José nia oan. Nusaa mak Nia bele koalia kapaas hanesan nee?!”
23 Jesus hatete ba sira, “Imi atu soe lia ida nee mai Hau, ‘Doutór, kura ita boot nia aan lai!’ Imi sei dehan, ‘Ami rona kona ba milagre nebee Ita Boot halo iha sidade Kafarnaum. Entaun halo took milagre nee iha Ita nia aldeia rasik!’ 24 Maibee Hau hatete lo-loos ba imi, ema nunka simu Maromak nia profeta iha nia aldeia rasik.+ 4:24 Marcos 6:4; João 4:4425 Hanesan iha profeta Elias nia tempu, udan la monu rai durante tinan tolu ho balu, too rai hamlaha boot. Momentu nebaa, iha duni feto faluk barak iha Israel, 26 maibee Maromak la haruka Elias baa sira. Nia haruka fali baa iha inan faluk ida iha aldeia Sarepta besik sidade Sidon.+ 4:26 1 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 17:1, 8-16
27 Nunee mos ho profeta Eliseu. Iha tempu nebaa, ema Israel barak moras lepra. Maibee Maromak la kura sira, Nia so kura deit Naaman hosi rai Síria.”+ 4:27 2 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 5:1-14
28 Rona Jesus koalia nunee, ema hotu iha uma kreda laran hirus teb-tebes. 29 Sira hamriik rame-rame hodi duni Nia sai. Vila nee iha foho leten. Sira lori Jesus sai hosi vila, atu dudu tuun ba iha rai naruk. 30 Maibee Nia lao sai hosi sira nia klaran hodi baa liu fatin seluk.
Nai Jesus duni sai diabu hosi ema ida
(Marcos 1:21-28)
31 Depois Jesus tuun baa sidade Kafarnaum iha provinsia Galileia. Iha loron Sabadu Nia hanorin iha uma kreda. 32 Nia hanorin nee halo ema admira, tanba Nia koalia hanesan ema nebee iha kbiit.+ 4:32 Mateus 7:28-29
33 Iha uma kreda laran, iha mos mane ida, diabu domina hela nia. I nia komesa hakilar makaas dehan, 34 “He! Jesus, Ema Nazaré. O hakarak halo saida ba ami? O mai atu halakon ami ka? Hau hatene O. O mak Ema Santu nebee Maromak haruka mai.”
35 Maibee Jesus siak diabu dehan, “Nonook! Sai hosi ema nee!” Derepenti diabu riba ema nee ba rai iha sira hotu nia oin, i sai hosi nia, la halo kanek nia.
36 Ema hotu admira hodi hatete ba malu, “Liafuan nee laos halimar! Ema nee foo orden ba diabu sai, i sira sai kedas.” 37 Entaun ema konta baa-mai kona ba Jesus iha rejiaun nee tomak.
Nai Jesus kura Simão nia banin feto ho ema barak tan
(Mateus 8:14-17; Marcos 1:29-34)
38 Bainhira sira sai hosi uma kreda, Jesus baa iha Simão nia uma. Momentu nee Simão nia banin feto isin manas makaas, i nia maluk sira husu Jesus kura nia moras. 39 Entaun Jesus lao baa hamriik iha nia sorin hodi haruka nia isin manas sai. Derepenti nia moras nee lakon, i nia hadeer kedas baa prepara hahaan ba sira.
40 Bainhira loro monu dadauk, ema barak lori sira nia maluk sira nebee moras oi-oin ba Jesus. Nia tau liman ba sira ida-ida hodi kura sira nia moras hotu. 41 Nia mos haruka diabu sai hosi ema barak nia laran, i sira sai duni hodi hakilar dehan, “O mak Maromak nia Oan!” Maibee Jesus siak diabu sira nee i bandu sira la bele koalia, tanba sira hatene katak, Nia mak Kristu, Salvador nebee Maromak promete hori uluk ona atu haruka mai.
Nai Jesus hanorin Liafuan Diak iha uma kreda barak
(Marcos 1:35-39)
42 Iha fali aban dadeer rai huun mutin, Jesus husik tiha sidade hodi baa iha rai fuik ida. Ema barak buka Nia iha nebee-nebee. Kuandu sira hetan tiha Nia, sira husu ba Nia atu la bele husik hela sira.
43 Maibee Nia hataan, “Hau mos tenki baa iha aldeia sira seluk hodi foo sai Liafuan Diak kona ba oinsaa Nai Maromak ukun nudar Liurai. Tanba Nai Maromak haruka Hau mai hodi halo ida nee.”
44 Nunee Nia lao nafatin hosi aldeia ba aldeia iha provinsia Judeia hodi hanorin iha sira nia uma kreda.
5Nai Jesus hili Nia eskolante primeiru
(Mateus 4:18-22; Marcos 1:16-20)
1 Iha loron ida, Jesus hamriik iha tasi ibun Galileia nian hodi hanorin Nai Maromak nia liafuan.+ 5:1 Biblia lian Gregu dehan ‘tasi ibun Genesaret nian’. Tasi Genesaret nia naran seluk mak tasi Galileia. I ema barak mai hobur Nia hodi rona. 2 Iha nebaa iha mos peskador balu fasi hela redi iha tasi ibun. Jesus haree roo mamuk rua para hela iha tasi ninin. 3 Roo ida Simão nian. Jesus baa sae roo nee hodi husu Simão dudu ba laran uitoan. I Jesus hanorin ema barak nee hosi roo laran.+ 5:3 Mateus 13:1-2; Marcos 3:9-10; 4:1
4 Hanorin tiha hotu, Jesus dehan ba Simão, “Hean roo ba iha tasi klean hodi hatuun redi, para bele hetan ikan.”
5 Simão hataan, “Mestri, ami servisu makaas kalan tomak ona, la hetan buat ida. Maibee tanba Ita Boot haruka mak ami mos halo tuir.”+ 5:5 João 21:36 Nunee sira baa hatuun redi. Bainhira sira dada sae fali, sira hetan ikan barak teb-tebes too redi atu naklees.+ 5:6 João 21:67 Entaun sira halo sinal ba sira nia kolega iha roo seluk para mai ajuda. Sira mai, hotu-hotu hamutuk raut ikan tau ba roo rua nee nakonu, too roo besik atu mout. 8 Bainhira sira haree saida mak akontese, Simão Pedro ho nia kolega sira iha roo laran nee admira teb-tebes. Nia maluk peskador Tiago ho João, Zebedeu nia oan, mos admira. Entaun Simão baa hakneak kedas iha Jesus nia ain hodi dehan, “Nai, Ita Boot keta besik hau, tanba hau halo ona sala barak.”+ 5:8-10 Simão nee, ema mos bolu Pedro ka Simão Pedro.
Maibee Jesus hataan, “Lalikan tauk. Imi baibain buka ikan. Maibee komesa agora imi sei buka fali ema para tuir Hau.”
11 Depois sira dada sira nia roo ba iha rai maran, i husik tiha buat hotu-hotu hodi tuir Jesus.
Nai Jesus kura moras lepra
(Mateus 8:1-4; Marcos 1:40-45)
12 Iha aldeia ida, Jesus hasoru mane ida, nia isin nakonu ho moras lepra. Bainhira ema nee haree Jesus, nia baa hakneak hakruuk too rai iha Jesus nia oin hodi husu tulun dehan, “Nai, Ita Boot iha kbiit hodi kura hau, naran katak Ita Boot hakarak.”
13 Jesus lolo liman ba tau iha nia isin hodi dehan, “Hau hakarak. O diak ona ba!” I ema nee diak kedas. 14 Depois Jesus haruka nia, “La bele konta buat nee ba ema seluk. Maibee baa konsulta iha nai lulik, atu nia haree katak o nia isin moos ona. Depois foo oferta tuir lei nebee Nai Maromak foo ba Moisés, para ema hotu bele hatene katak o diak ona.”+ 5:14 Levítiku (Imamat) 14:1-32
15 Maski Jesus bandu, maibee ema barak liu tan konta kona ba Nia, too iha fatin-fatin. Nunee ema barak nadodon mai para rona Nia hanorin i para bele hetan kura. 16 Maibee dala barak Jesus sees aan ba iha rai fuik hodi halo orasaun.
Nai Jesus kura ema ain aat ida
(Mateus 9:1-8; Marcos 2:1-12)
17 Iha loron ida, Jesus hanorin hela iha uma ida. Iha ema hosi grupu relijiaun Farizeu ho mestri relijiaun balu tuur besik hodi rona. Sira balu hosi aldeia-aldeia iha provinsia Galileia, balu hosi provinsia Judeia, i balu hosi sidade Jerusalém. Tempu nee, Nai Maromak foo kbiit ba Jesus para kura ema moras. 18 Iha momentu nee, iha mos mane ain aat ida lao la diak, nia maluk sira hulan nia mai iha nia toba fatin. Sira hakaas aan atu lori ema nee tama ba uma laran atu hatoba iha Jesus nia oin. 19 Maibee iha uma laran ema nakonu, too sira obriga atu tama mos, tama la diak. Entaun sira lori nia sae ba iha uma leten, i sira sobu uma kakuluk halo kuak hodi hatuun nia ho nia toba fatin iha ema barak nia klaran, iha loos Jesus nia oin. 20 Jesus haree sira nia fiar, i hatete ba ema ain aat nee dehan, “Belun, o nia sala hamoos tiha ona.”
21 Rona Jesus koalia nunee, ema Farizeu ho mestri relijiaun sira komesa koalia ba malu dehan, “Nia hanoin Nia Maromak ka? So Nai Maromak deit mak bele hamoos ema nia sala! Nia liafuan nee hatete aat Nai Maromak.”
22 Maibee Jesus hatene sira nia hanoin, i Nia dehan, “Nusaa mak imi hanoin nunee? 23 Se Hau dehan ba ema nee katak, nia sala hamoos tiha ona, imi seidauk hatene, sai duni nunee ka lae. Maibee se Hau haruka nia hamriik ona hodi lao, imi bele haree ho matan. 24 Agora Hau sei hatudu mo-moos ba imi katak, iha mundu nee, Hau, Mane Maksoin, iha kbiit hodi hamoos ema nia sala.”
Nunee Jesus hatete ba ema ain aat nee dehan, “Hamriik ona! Foti o nia toba fatin hodi fila ba uma.”
25 Ema nee hamriik kedas iha ema hotu-hotu nia oin, foti nia toba fatin, i fila ba uma. Nia lao dadauk, hahii dadauk Nai Maromak iha dalan. 26 Ema hotu-hotu hakfodak i admira teb-tebes. Sira foti aas Nai Maromak nia naran hodi dehan, “Buat nebee ohin ita haree nee, milagre boot ida!”
Nai Jesus bolu Levi para tuir Nia
(Mateus 9:9-13; Marcos 2:13-17)
27 Hotu tiha Jesus sai hosi uma nee, Nia hetan kobrador impostu ida naran Levi tuur hela iha nia servisu fatin.+ 5:27 Levi nia naran seluk Mateus. Jesus dehan ba nia, “Mai tuir Hau!” 28 Levi hamriik kedas i husik tiha buat hotu-hotu hodi tuir Jesus.
29 La kleur, Levi halo festa boot ida hodi konvida Jesus baa iha nia uma. Nia mos konvida nia kolega kobrador impostu sira ho bainaka sira seluk. 30 Maibee iha mestri relijiaun ho ema boot balu tan hosi grupu Farizeu baa iha Jesus nia eskolante sira hodi kritika dehan, “Nusaa mak imi haan-hemu hamutuk ho kobrador impostu ho ema aat sira nee?”+ 5:30 Lucas 15:1-2
31 Jesus hatete ba sira, “So ema moras mak presiza doutor, ema isin diak lae. 32 Hau mai atu bolu ema sala nain sira atu sira husik sira nia sala, laos atu bolu ema nebee konsidera nia aan moris loos ona.”
Nai Jesus esplika, tansaa mak Nia eskolante sira la jejun
(Mateus 9:14-17; Marcos 2:18-22)
33 Depois ema Farizeu sira nee hatete ba Jesus dehan, “João Sarani Nain nia eskolante sira jejun i halo orasaun beibeik. Ema Farizeu sira nia eskolante sira mos hanesan. Maibee nusaa mak senhor nia eskolante sira haan-hemu hela deit?”
34 Jesus hataan ho komparasaun dehan, “Hau hanesan noivu ida iha nia festa kazamentu. Bainhira noivu sei hamutuk ho nia bainaka sira, sira la bele jejun, sira hotu sei haan rame-rame. 35 Maibee too iha loron ida, ema sei lori lakon tiha noivu nee. Iha loron nee mak nia bainaka sira sei jejun.”
36 Jesus halo tan komparasaun nunee: “La iha ema ida lees nia ropa foun hodi taka fali ba ropa bosan nebee kuak. Se nunee, nia estraga nia ropa ida foun nee. I hena foun ho hena bosan nee mos la haan malu. 37 Nunee mos ema halo tintu, la tau iha tua fatin nebee halo hosi kulit nebee tuan ona. Tanba tintu foun sempre nafurin sae, i sei halo kulit tuan nee nakfera tanba toos tiha ona. Nunee tua mos bele fakar sai.+ 5:37 Nunee Jesus hanorin dehan, la bele kahur Nia hanorin foun ho ema Farizeu sira nia hanorin nebee tuan.38 Tua foun, tenki tau iha tua fatin foun. 39 Maibee kuandu ema hemu ona tintu nebee rai kleur, nia lakohi ona hemu tua nebee foun, tanba tuir nia hanoin, tua nebee rai kleur ona mak furak liu.”
6Nai Jesus mak loron Sabadu nia Nain
(Mateus 12:1-8; Marcos 2:23-28)
1 Iha loron Sabadu ida, Jesus ho Nia eskolante sira lao liu hosi ema nia toos. Nia eskolante sira korut dadauk trigu musan, i dulas halo moos hodi haan.+ 6:1 Deutoronómiu (Ulangan) 23:252 Iha ema hosi grupu relijiaun Farizeu haree, i sira hasee Jesus dehan, “Nusaa mak imi servisu iha loron Sabadu? Ida nee kontra ita nia lei relijiaun!”
3 Jesus hataan, “Imi lee tiha ona liurai David nia istoria. Nusaa mak imi la kompriende nafatin? Iha loron ida nia ho nia ema sira hamlaha atu-mate. 4 Nia tama ba tenda orasaun. Iha nebaa iha paun nebee nai lulik sira oferese ona ba Maromak. Tuir lo-loos, so nai lulik sira deit mak bele haan paun nee, ema seluk la bele. Maibee liurai David foti tiha paun nee hodi haan, i nia fahe mos ba nia ema sira haan.”+ 6:4 1 Samuel 21:1-6; Levítiku (Imamat) 24:9
5 Jesus hatutan tan, “Hau, Mane Maksoin, mak loron Sabadu nia Nain. Hau mak iha direitu atu desidi, ema bele halo saida iha loron nee.”
Nai Jesus kura ema ida liman sorin mate
(Mateus 12:9-14; Marcos 3:1-6)
6 Iha loron Sabadu ida fali, Jesus baa hanorin iha uma kreda. Iha uma kreda laran, iha mane ida, nia liman sorin mate. 7 Iha mos ema Farizeu ho mestri relijiaun balu buka hela dalan atu foo sala ba Jesus. Entaun sira haree tu-tuir, Nia atu kura ema iha loron Sabadu ka lae. 8 Maibee Jesus hatene tiha ona sira nia hanoin. Nee mak Nia bolu ema liman sorin mate nee hodi dehan, “Mai hamriik iha oin.” I nia mos baa. 9 Depois Jesus husu ba ema sira nee, “Tuir ita nia lei relijiaun, ita bele halo saida iha loron Sabadu? Ita bele halo diak ka, aat? Ita bele salva ema ka, halakon ema nia moris?” 10 Jesus hateke ba sira ida-ida, depois Nia dehan ba ema liman sorin mate nee, “Lolo o nia liman mate nee mai!” Nia lolo ba, i nia liman diak kedas.
11 Haree nunee, ema Farizeu ho mestri relijiaun sira raan nakali. I sira komesa kombina oinsaa atu hamonu Jesus.
Nai Jesus hili Nia apostolu sanulu resin rua
(Mateus 10:1-4; Marcos 3:13-19)
12 Iha loron seluk, Jesus sae ba foho ida hodi halo orasaun ba Nai Maromak. Nia halo orasaun durante kalan tomak. 13 Iha dadeer-saan fali, Nia bolu ema sira nebee tuir Nia. I hosi sira nee, Nia hili ema nain sanulu resin rua hodi foti sira sai Nia apostolu. Sira nee mak tuir mai nee:
14 Simão (Jesus mos bolu nia Pedro),
André (Simão nia alin),
Tiago,
João,
Filipe,
Bartolomeu,
15 Mateus,
Tomé,
Tiago (Alfeu nia oan),
Simão (nia tuir partidu Patriota),+ 6:15 Partidu Partriota nee luta para ema Judeu sira bele sai hosi estadu Roma nia okos hodi ukun rasik aan. Partidu nee mos naran Zelote.
16 Judas (Tiago nia oan), ho
Judas Iscariotes (ikus mai nia mak faan Jesus).
Nai Jesus hanorin i kura ema barak
(Mateus 4:23-25)
17 Hotu tiha Jesus ho Nia apostolu sira tuun mai hosi foho nee. Too iha rai tetuk oan ida, sira para, tanba iha ema lubuk boot ida hein hela sira iha nebaa. Hosi ema sira nee, iha barak mak baibain tuir Nia. Iha mos ema bara-barak mai hosi sidade Jerusalém ho provinsia Judeia tomak, i hosi sidade Tiru ho Sidon besik tasi ibun. 18 Sira mai atu rona Jesus koalia i atu husu para Jesus kura sira nia moras. I Jesus kura duni. Ema nebee diabu tama iha sira nia laran mos, Jesus duni sai diabu hodi kura sira nia moras. 19 Ema hotu-hotu buka dalan atu kona Jesus, tanba iha kbiit sai hosi Nia hodi kura sira hotu.
Ema nebee sorti ho ema nebee terus
(Mateus 5:1-12)
20 Jesus hateke ba Nia eskolante sira hodi dehan,
“Imi nebee kiak, sorti boot,
tanba Nai Maromak mak imi nia Liurai.
21 Imi nebee agora hamlaha, sorti boot,
tanba Maromak sei halo imi bosu.
Imi nebee agora tanis, sorti boot,
tanba imi sei hamnasa.
22 Bainhira ema odi imi, lakohi simu imi, tarata imi i duun dehan imi aat,
tanba tuir Hau, Mane Maksoin,
imi sorti boot.+ 6:22 1 Pedro 4:14
23 Kuandu ema halo imi terus nunee, haksolok deit ba, i haksoit ho kontenti, tanba Maromak sei foo premiu boot ba imi iha lalehan. Keta haluha katak, sira nia bei-ala sira uluk mos halo terus Maromak nia profeta hanesan nee.+ 6:23 2 Krónikas (Tawarikh) 36:16; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 7:52
24 Maibee imi nebee agora riku, sei terus,
tanba imi goza tiha hotu ona.
25 Imi nebee agora hahaan iha hela deit, sei terus,
tanba imi sei hamlaha boot.
Imi nebee agora hamnasa, sei terus,
tanba imi sei tanis halerik.
26 Imi nebee mak ema hotu-hotu gaba, sei terus,
tanba ema nebee gaba imi, sira nia bei-ala sira mos uluk gaba profeta falsu sira.”
Hadomi o nia inimigu
(Mateus 5:38-48; 7:12)
27 Jesus hatutan tan dehan, “Imi nebee agora rona hela Hau, rona di-diak Hau nia liafuan nee: Hadomi o nia inimigu sira, i halo diak ba ema nebee odi o. 28 Harohan para Nai Maromak foo bensaun ba ema nebee foo malisan ba o. Husu para Nia tulun ema nebee halo aat ba o. 29 Se ema ruma basa o nia hasan sorin karik, foo tan hasan sorin ba. Se ema ruma hadau o nia faru manas, hasai tan o nia faru seluk foo ba nia. 30 Se ema husu o nia sasaan ruma, foo deit ba. Se ema hadau o nia sasaan ruma, husik deit ba, la bele baa husu fali. 31 Buat nebee mak o hakarak atu ema seluk halo ba o, o rasik mak tenki halo ba ema seluk.+ 6:31 Mateus 7:12
32 Se o hadomi deit ema nebee mak hadomi o, o atu manaan saida? Tanba ema aat sira mos hadomi ema nebee mak hadomi sira. 33 I se o halo diak deit ba ema nebee mak halo diak ba o, o atu manaan saida? Tanba ema aat sira mos halo nunee. 34 I se o foo empresta osan ba deit ema nebee bele selu fila fali, o atu manaan saida? Tanba ema aat sira mos foo empresta ba malu, naran katak selu fila fali.
35 Maibee tuir lo-loos hanesan nee: hadomi o nia inimigu sira, i halo diak ba sira. Foo empresta ba sira, i lalika hein atu sira selu fila fali. Ho nunee, o sei hetan premiu boot, i o sei hatudu katak, o Maromak Aas Liu nia oan. Tanba Maromak mos halo diak ba ema aat ho ema nebee la hatene foo obrigadu. 36 Nee duni, o tenki hadomi ema, hanesan mos o nia Aman iha lalehan hadomi sira.”
La bele kritika arbiru
(Mateus 7:1-5)
37 Jesus hanorin nafatin, dehan, “La bele ansi foo sala ba ema, para ema la bele ansi foo sala ba o. La bele hatudu liman ba ema, para ema la bele hatudu liman ba o. Foo perdaun ba ema, mak ema mos foo perdaun ba o. 38 Foo tulun ba ema, mak Maromak sei foo fila fali ba o barak liu too nakonu resin. Nee hanesan ema enxe sasaan nakonu, depois sena tan doko tan too fakar sai iha ita nia hitin. Se o foo uitoan, o simu fali mos uitoan. Maibee se o foo barak, o sei simu fali mos barak.”
39 Jesus mos halo komparasaun dehan, “Ema matan delek ida, nia la bele hatudu dalan ba ema matan delek seluk. Se lae sira nain rua monu hotu ba rai kuak.+ 6:39 Mateus 15:1440 Estudante ida la bele boot liu nia mestri, maibee se nia estuda too remata, nia bele hanesan nia mestri.+ 6:40 Mateus 10:24-25; João 13:16; 15:20
41 Nusaa mak o haree ai uut iha ema seluk nia matan, maibee ai kabelak nebee taka o nia matan rasik, o la senti? 42 Oinsaa mak o brani dehan, ‘Belun, mai hau hasai tiha ai uut nee hosi o nia matan.’ Afinal iha ai kabelak ida taka hela o nia matan. Imi koalia oin seluk, hahalok oin seluk! Hasai tiha uluk ai kabelak iha o nia matan, mak foin o haree hetan para bele hasai ai uut hosi o nia maluk nia matan.”
Ema nia hahalok hatudu nia laran diak ka aat
(Mateus 7:16-20; 12:33-35)
43 Jesus halo tan komparasaun ida nunee: “Ai huun nebee diak, nunka foo fuan aat. Nunee mos ai huun nebee la diak, nunka foo fuan diak. 44 Ema hatene ai huun ida-idak liu hosi nia fuan. Ita la kuu uvas ka ai fuan figeira hosi ai tarak.+ 6:44 Mateus 12:3345 Nunee mos ho ema. Ema nebee diak koalia buat diak, tanba nia laran mos diak. I ema nebee aat koalia buat aat, tanba nia laran mos aat. Tanba buat nebee nia koalia, sai hosi nia laran.”+ 6:45 Mateus 12:34
Ema matenek ho ema beik harii uma
(Mateus 7:24-27)
46 Jesus hatutan tan dehan, “Imi bolu beibeik Hau dehan, ‘Nai, Nai’. Maibee nusaa mak imi la halo tuir buat nebee Hau haruka? 47 Ema nebee rona Hau nia liafuan i halo tuir, nia hanesan 48 ema nebee harii uma forti ida. Nia kee rai halo klean hodi hatama uma riin ba, i tau tan fatuk hodi halo metin. Nunee kuandu mota boot tama i bee baku makaas mos, uma nee la nakdoko, tanba nia riin metin. 49 Maibee ema nebee rona Hau nia liafuan i la halo tuir, nia hanesan ema nebee harii uma, nia riin tidin deit iha rai leten. Bainhira mota boot tama, bee sobu rahun kedas.”
7Nai Jesus kura komandante Roma ida nia atan
(Mateus 8:5-13)
1 Jesus hanorin tiha hotu ema barak nee, Nia fila fali ba sidade Kafarnaum. 2 Iha nebaa iha komandante Roma ida. Nia atan ida nebee nia hadomi teb-tebes, moras todan, besik atu mate. 3 Bainhira komandante nee rona kona ba Jesus, nia haruka katuas lia nain Judeu balu baa bolu Jesus atu mai kura atan nee nia moras. 4 Too iha nebaa, sira husu ho laran tomak atu Jesus baa kura nia. Sira dehan, “Senhor komandante nee serve duni atu Ita Boot tulun nia, 5 tanba nia hadomi ita ema Judeu, i harii ona uma kreda ida ba ita.” 6 Entaun Jesus baa hamutuk ho sira.
Sira besik too ona iha uma, komandante haruka nia kolega sira baa hatete ba Jesus dehan, “Nai la presiza lao kole too mai, tanba hau la serve atu simu Ita Boot iha hau nia uma. 7 I hau mos la serve atu baa hasoru Ita Boot. Nai foo deit orden hosi nebaa mak hau nia atan hetan kura. 8 Hau hatene nunee tanba hau nia komandante sira mos iha kbiit atu foo orden mai hau. Nunee mos, hau iha kbiit atu foo orden ba hau nia soldadu sira. Se hau manda hau nia soldadu ida dehan, ‘Baa nebaa!’, nia mos baa. Se hau hatete, ‘Mai iha nee!’, nia mai. I se hau haruka hau nia atan dehan, ‘Halo ida nee!’, mak nia sei halo.”
9 Rona nunee, Jesus admira, i Nia fila oin ba ema barak nebee tuir Nia nee hodi hatete, “Hau seidauk haree ema Judeu ida ke fiar makaas hanesan ema Roma nee.”
10 Entaun komandante nia kolega sira nee fila fali. Too iha uma, sira haree atan nee diak tiha ona.
Nai Jesus halo moris fali feto faluk ida nia oan
11 La kleur tan, Jesus ho Nia eskolante sira baa iha aldeia ida naran Nain. Ema barak akompanha sira. 12 Bainhira sira besik ona portaun atu tama ba vila, ema barak sai mai lori mate isin ida atu baa hakoi. Ida mate nee, feto faluk ida nia oan mane mesak. 13 Bainhira Nai Jesus haree feto faluk nee, Nia hanoin teb-tebes hodi dehan, “Keta tanis tan.”
14 Jesus baa besik hodi tau liman ba hadak nebee mak tula mate isin nee, i ema sira nebee hulan mate nee para tiha. Depois Jesus dehan ba ema mate nee, “Anoo, hadeer ona.” 15 Joven nee mos hadeer tuur kedas hodi komesa koalia. I Jesus entrega nia fila fali ba nia inan.
16 Ema hotu iha nebaa tauk teb-tebes, i sira hahii Nai Maromak dehan, “Nai Maromak nia profeta boot ida mai tiha ona iha ita nia leet. Maromak mai ona hodi salva Nia povu.” 17 Buat nee, ema konta lemo-lemo iha provinsia Judeia tomak, ho mos too rai vizinhu sira.
João Sarani Nain haruka nia ema ba Nai Jesus
(Mateus 11:2-19)
18 João Sarani Nain nia eskolante sira konta ba João kona ba buat hotu-hotu nebee mak Jesus halo.+ 7:18 Iha tempu nee, João dadur hela iha kadeia. Haree Lucas 3:20. Entaun nia haruka nain rua 19 baa hasoru Nai Jesus hodi husu, “Ita Boot mak Ema ida nebee Maromak promete atu haruka mai ka, ami tenki hein fali ema seluk?”
20 Sira too iha Jesus, sira mos husu, “João Sarani Nain haruka ami mai husu, Ita Boot mak Ema ida nebee Maromak promete atu haruka mai ka, ami tenki hein fali ema seluk?”
21 Iha tempu nee, Jesus kura hela ema moras barak. Nia duni sai diabu hosi ema lubuk ida, i halo ema matan delek barak mos haree. 22 Entaun Jesus hataan ba João nia eskolante sira nunee: “Imi fila baa konta ba João kona ba buat hotu-hotu nebee imi ohin haree ho rona rasik,
‘Ema matan delek, bele haree.
Ema ain aat, bele lao.
Ema moras lepra, isin sai moos.
Ema tilun diuk, bele rona.
Ema mate, moris fila fali.
Ema kiak, rona Liafuan Diak.’+ 7:22 Iha tempu nebaa, ema matan delek, ain aat, moras lepra ka tilun diuk, la bele hetan kura. Uluk kedas, Maromak nia profeta Isaias foo hatene katak, aban-bainrua Maromak sei haruka Kristu mai para kura moras sira nee i foo sai Liafuan Diak ba ema kiak sira (Isaias 35:5-6; 61:1). Nai Jesus temi Isaias nia liafuan nee hodi hatudu ba João Sarani Nain katak, Jesus mak Kristu, Ida nebee Maromak promete atu haruka mai.
23 Hatete tan ba João dehan, ‘Ema nebee fiar nafatin mai Hau, nia sorti boot.’ ”
24 Bainhira sira nain rua fila tiha, Jesus koalia ba ema barak nee kona ba João, dehan, “Uluk imi baa iha rai fuik maran atu haree see loos? Imi baa atu haree ema nebee halai baa-mai tuir anin hanesan fali duut manlain ka? Lae! 25 Entaun imi baa atu haree saida? Atu haree ema nebee hatais ropa folin karu ka? Lae! Ema nebee hatais ropa diak i moris diak, hela iha uma ema boot nian. 26 Entaun imi baa atu haree saida? Imi hanoin atu haree Nai Maromak nia profeta ka? Loos duni! Maibee João nee boot liu tan. 27 Nai Maromak nia liafuan hakerek ona kona ba João nia knaar dehan,
‘Rona mai! Hau haruka Hau nia ema ida
baa uluk hodi prepara dalan ba O.’+ 7:27 Malakias (Maleakhi) 3:1
28 Hau hatete ba imi, hori uluk kedas, la iha ema ida iha mundu nee boot liu João. Maski nunee, komesa agora ba oin, see mak hakruuk ba Maromak nudar Liurai, bele ema nee kiik mos, nia sei sorti boot liu fali João.
29 Ema hotu-hotu nebee rona Jesus nia liafuan nee, liu-liu kobrador impostu sira, sira rekonhese katak, Maromak nia dalan mak loos, nee mak uluk João sarani sira. 30 Maibee ema hosi grupu relijiaun Farizeu sira ho mestri relijiaun Judeu sira lakohi tuir Nai Maromak nia hakarak. Nee mak sira lakohi atu João foo sarani sira.+ 7:30 Mateus 21:32; Lucas 3:12
31 Depois Jesus husu, “Ema agora dadauk nee, oinsaa? Hau atu kompara sira ho saida? 32 Sira hanesan labarik nebee tuur iha merkadu hodi hakilar ba malu, dehan,
‘Ami toka muzika kapaas loos,
maibee imi la dansa.
Ami tanis lelir,
maibee imi la tanis.’
33 Nunee mos João Sarani Nain la hemu tua, i sempre jejun, depois imi dehan, diabu tama iha nia laran. 34 Maibee Hau, Mane Maksoin, haan ho hemu tua hanesan ema baibain, i imi dehan, Hau kaan-teen ho lanu-teen, i halo belun ho kobrador impostu sira ho ema sala nain sira. 35 Maibee ema hotu-hotu nebee moris tuir Maromak nia matenek, sira hatudu katak Maromak nia matenek nee loos duni.”
Feto aat ida kose mina morin ba Nai Jesus nia ain
36 Iha ema Farizeu ida naran Simão, nia konvida Jesus baa haan iha nia uma. Entaun Jesus baa. Too iha uma, sira tuur iha meza para haan. 37 Iha sidade nee, iha mos feto aat ida, nia rona katak Jesus haan iha Simão nia uma. Nia tama ba uma laran, lori ho mina morin botir ida nebee karu teb-tebes. 38 Nia baa hamriik iha Jesus nia kotuk, besik loos Nia ain. Nia tanis too nia matan been turu kona Jesus nia ain, depois hamaran matan been nee ho nia fuuk. I nia mos rei Jesus nia ain fila-fila hodi kose mina morin ba.+ 7:38 Mateus 26:7; Marcos 14:3; João 12:3
39 Haree feto nee nia hahalok, uma nain ema Farizeu nee, hanoin dehan, “Se Jesus nee Nai Maromak nia profeta karik, entaun Nia sei hatene feto nebee kona Nia nee, feto aat ida.”
40 Maibee Jesus hatene uma nain nia hanoin, i Nia dehan, “Simão, Hau hakarak hatete buat ida ba ita.”
Simão hataan, “Bele, mestri, koalia deit.”
41 Depois Jesus soe lia ba nia dehan, “Iha senhor ida foo empresta osan ba ema nain rua. Ba ida, nia foo osan mutin atus lima, ba ida seluk, nia foo deit osan mutin lima-nulu. 42 Maibee too iha loron atu foo fila fali osan nee, sira nain rua selu la bele. Entaun senhor nee hamoos tiha sira nain rua nia tusan. Tuir ita nia hanoin, hosi sira nain rua nee, ida nebee mak sei hadomi liu osan nain nee?”
43 Simão hataan, “Ida nebee tusan boot liu karik.”
Jesus dehan, “Loos duni!”
44 Depois Nia fila oin ba feto nee, i hatete ba Simão, “Ita haree took feto nee. Ohin Hau tama iha ita nia uma, ita la prepara bee hodi fasi Hau nia ain tuir ita nia lisan. Maibee nia habokon Hau nia ain ho nia matan been, depois nia hamaran ho nia fuuk. 45 I ohin Hau tama iha ita nia uma, ita la rei Hau tuir ita nia lisan. Maibee feto nee, komesa ohin Hau tama mai iha nee, nia rei Hau nia ain fila-fila. 46 Ita mos haluha tau mina mai Hau nia ulun, maibee nia tau mina morin ba Hau nia ain. 47 Nunee, Hau hatete ba ita katak, feto nee sala barak duni, maibee nia sala hamoos hotu tiha ona. Nee mak nia hatudu domin boot mai Hau. Maibee se karik ema halo sala uitoan deit, bainhira nia sala nee hamoos tiha ona, ema nee hadomi mos uitoan deit.”
48 Depois Jesus hatete ba feto nee, “O nia sala hamoos tiha hotu ona.”
49 Ema sira nebee tuur haan hamutuk ho Jesus nee komesa bis-bisi ba malu, dehan, “Nia hanoin Nia nee see?! Too Nia bele brani dehan Nia hamoos ema nia sala?”
50 Maibee Jesus hatete ba feto nee, “Tanba o fiar Hau, nee mak Maromak salva ona o. Fila ho laran hakmatek.”
8Feto sira nebee ajuda Nai Jesus
1 Hotu tiha, Jesus lao hosi sidade ba sidade ho aldeia ba aldeia hodi foo sai Liafuan Diak kona ba oinsaa Nai Maromak ukun nudar Liurai. Nia eskolante nain sanulu resin rua akompanha Nia. 2 Iha mos feto balu nebee tuir. Sira nee uluk iha moras oi-oin, balu diabu tama iha sira nia laran, maibee Jesus kura tiha hotu. Ida mak Maria Madalena, uluk Jesus duni sai diabu hitu hosi nia. 3 Iha mos Joana ho Susana. Joana nia kaben Kuza mak toma konta liurai Herodes nia uma. Sei iha tan feto barak lao hamutuk ho Jesus. Sira hodi sira nia osan rasik sustenta Jesus ho Nia eskolante sira.+ 8:3 Mateus 27:55-56; Marcos 15:40-41; Lucas 23:49
Komparasaun kona ba ema nebee kari fini
(Mateus 13:1-23; Marcos 4:1-20)
4 Iha loron ida, ema hosi aldeia barak mai iha Jesus. Bainhira ema barak halibur hamutuk ona, Jesus halo komparasaun ida hanesan nee, 5 “Iha toos nain ida baa kari fini iha nia toos. Fini balu monu iha dalan. Ema sama deit, i manu fuik mai hili tiha hotu. 6 Fini balu monu iha fatuk leten. Fini nee moris duni, maibee la kleur namlaik tiha, tanba rai uitoan deit. 7 Fini balu monu iha duut tarak laran. Buat rua nee moris hamutuk, maibee la kleur duut tarak nee habit mate tiha. 8 Iha tan fini balu monu iha rai bokur, i moris too foo isin. Fini sira nee, ida-idak foo fali musan atus ida.”
Konta tiha hotu, Jesus hatete ho lian makaas, “Imi nebee iha tilun, rona di-diak ba!”
9 Depois Jesus nia eskolante sira husu ba Nia, komparasaun nee dehan saida.
10 Jesus hataan, “Uluk ema seidauk hatene, oinsaa mak Nai Maromak ukun nudar Liurai. Agora Hau foo sai mo-moos ba imi. Maibee ba ema seluk, Hau hanorin uza deit komparasaun, atu nunee
‘Sira haree,
maibee hanesan la haree.
Sira rona,
maibee la kompriende.’ ”+ 8:10 Isaias (Yesaya) 6:9-10
11 Jesus hatutan tan, “Komparasaun nee dehan nunee: Fini nee mak Nai Maromak nia liafuan. 12 Fini nebee monu iha dalan, mak ema nebee rona Maromak nia lafuan, maibee diabu nia boot mai hadau tiha hosi sira nia laran. Entaun sira la fiar ba Maromak, i la hetan salvasaun. 13 Fini nebee monu iha fatuk leten, mak ema nebee rona Maromak nia liafuan i simu ho haksolok, maibee sira nia abut la tama ba rai. Sira fiar duni, maibee kuandu provasaun ruma kona sira, sira husik fali. 14 Fini nebee monu iha duut tarak laran, mak ema nebee rona Maromak nia liafuan, maibee sira preokupa ho sira nia moris ho sira nia rikusoin, i buka goza deit. Nunee, sira nia fiar la baa oin, i sira nia moris nunka foo rezultadu diak. 15 Maibee fini nebee monu iha rai bokur, mak ema nebee moris loos ho laran moos. Bainhira sira rona Nai Maromak nia liafuan, sira rai di-diak iha sira nia laran hodi kaer metin nafatin too foo rezultadu diak teb-tebes.”
Rona ho atensaun para bele kompriende
(Marcos 4:21-25)
16 Jesus halo tan komparasaun ida nunee: “La iha ema ida mak sunu ahi-oan, depois taka tiha ho sanan rai ka tau fali iha kama okos. Maibee ahi-oan, ema tenki tau iha fatin aas, atu bele foo naroman ba ema nebee tama mai.+ 8:16 Mateus 5:15; Lucas 11:3317 Nunee mos, buat hotu-hotu nebee agora sei subar hela, iha loron ida sei hatudu mo-moos. I buat hotu-hotu nebee agora taka hela, iha loron ida sei nakloke para ema bele hatene.+ 8:17 Mateus 10:26; Lucas 12:2
18 Nunee, imi tenki rona Hau nia hanorin ho atensaun. Tanba ema nebee rona ho atensaun, Maromak sei halo nia kompriende liu tan. Maibee ema nebee lakohi rona, maski nia hanoin dehan nia kompriende uitoan, maibee nia sei sai beik liu tan.+ 8:18 Mateus 25:29; Marcos 4:25; Lucas 19:26
See mak Nai Jesus nia familia lo-loos?
(Mateus 12:46-50; Marcos 3:31-35)
19 Iha loron ida, Jesus nia inan ho Nia alin sira mai atu hasoru Nia, maibee sira la konsege besik, tanba ema barak haleu hela Nia. 20 Iha ema ida foo hatene ba Jesus dehan, “Ita Boot nia inan ho alin sira iha hela liur. Sira hakarak hasoru Ita Boot.”
21 Maibee Jesus hataan, “Hau nia inan ho Hau nia alin sira mak ema nebee rona Nai Maromak nia liafuan hodi halo tuir.”
Nai Jesus halo hakmatek anin boot
(Mateus 8:23-27; Marcos 4:35-41)
22 Iha loron ida, Jesus hatete ba Nia eskolante sira, “Mai ita baa iha tasi sorin.” Entaun sira sae roo hodi baa. 23 Roo lao dadauk, Jesus toba dukur tiha. La kleur anin boot mai, halo tasi been tama ba roo laran, too roo atu mout sal-sala.
24 Haree nunee, eskolante sira fanu Jesus, dehan, “Mestri, mestri, ita atu mout ona!”
Jesus hadeer hodi siak anin ho laloran boot nee. Anin para kedas, tasi mos hakmatek fali.
25 Depois Nia siak Nia eskolante sira dehan, “Nusaa mak imi la fiar Hau?”
Sira tauk ho admira hodi husu ba malu dehan, “Ema nee see loos? Nia foo orden ba anin ho laloran, sira mos halo tuir!”
Nai Jesus duni sai diabu hosi ema bulak ida
(Mateus 8:28-34; Marcos 5:1-20)
26 Jesus ho Nia eskolante sira ho roo lao too rai Gerasa, iha tasi Galileia nia sorin ba. 27 Iha fatin nee, iha mane ida, diabu tama iha nia laran kleur ona. Nia hosi sidade, maibee la hela iha uma, hela deit iha rate, i la hatais buat ida. Diabu sira ataka nia dala barak ona. Ema kesi nia liman-ain beibeik ho korenti besi i hein nia loron-kalan, maibee nia sempre rasta kotu tiha korenti. I diabu sira obriga nia halai ba iha rai fuik.
Momentu Jesus tuun hosi roo, ema bulak nee mai hasoru Nia. Ema nee hakilar i hakneak hakruuk too rai iha Jesus nia ain. Depois Jesus haruka diabu sai hosi nia.
Ema bulak nee hakilar dehan, “Jesus, Nai Maromak Aas Liu nia Oan. O hakarak halo saida mai hau? Hau husu boot, keta kastigu hau!”
30 Jesus husu ba nia, “O naran saa?”
Nia hataan, “Batalhaun”. Nia hataan nunee tanba diabu barak loos hela iha nia laran.
31 Depois diabu sira husu beibeik ba Jesus atu la bele haruka sira baa iha rai kuak klean nakukun nian.
32 Iha momentu nebaa, iha fahi barak teb-tebes haan hela iha foho lolon. Diabu sira husu fila-fila ba Jesus para husik sira tama iha fahi sira nee. I Jesus foo lisensa. 33 Entaun diabu sira sai tiha hosi ema nee baa tama fali iha fahi sira. I fahi sira nee halai saruntu malu tuun hosi foho nee, monu hotu ba bee laran, i mout too mate hotu.
34 Fahi atan sira haree saida mak akontese, i sira halai baa konta sai iha sidade ho fatin sira nebee besik. 35 Rona nunee, ema barak sai baa atu haree rasik ho matan. Too iha nebaa, sira haree ema nebee uluk diabu domina nee, diak tiha ona. Nia tuur hakmatek hela iha Jesus nia ain, hatais tiha ona hena, i hanoin normal fali ona. Haree nunee, sira hotu tauk. 36 Ema sira nebee ohin haree Jesus duni sai diabu nee, sira konta ba sira nebee foin mai, kona ba oinsaa mak Jesus kura ema nee. 37 Depois ema hotu-hotu iha rai Gerasa husu atu Jesus sai tiha hosi nebaa, tanba sira tauk atu-mate.
Entaun Jesus baa sae roo atu fila fali ba iha tasi sorin.
38 Ema nebee ohin diabu sai hosi nia nee, husu atu bele tuir Jesus.
Maibee Jesus hataan, 39 “Diak liu o fila ba uma hodi konta saida mak Nai Maromak halo ona ba o.”
Entaun ema nee baa lao lemo-lemo iha sidade nee tomak hodi konta sai kona ba buat hotu nebee Jesus halo ba nia.
Nai Jesus halo moris fali menina ida, i kura feto ida tan
(Mateus 9:18-26; Marcos 5:21-43)
40 Bainhira Jesus fila fali hosi tasi sorin, ema barak hein hela Nia, i simu Nia ho haksolok. 41 Iha nebaa iha ema ida naran Jairo, nia mak responsavel uma kreda iha sidade nee. Nia oan ida deit, feto ida ho tinan sanulu resin rua. Labarik nee moras boot, besik atu mate. Entaun Jairo baa hakneak i hakruuk too rai iha Jesus nia oin hodi husu ho laran tomak para Jesus baa iha nia uma.
Jesus lao dadauk ba Jairo nia uma, ema barak akompanha Nia too sena malu.
43 Iha ema lubun boot nee, iha feto ida, nia fulan mai la para durante tinan sanulu resin rua. Nia faan tiha nia sasaan hotu hodi baa konsulta iha doutor, maibee la iha ema ida mak bele kura nia moras.+ 8:43 Iha dokumentu antigu ho lian Gregu barak loos. Balu hakerek, balu la hakerek liafuan “Nia faan tiha nia sasaan hotu hodi baa konsulta iha doutor.”44 Feto nee bes-besik ba iha Jesus nia kotuk, nia kona Jesus nia hena tutun, i nia raan para kedas.
45 Jesus husu, “See mak ohin kona Hau nee?”
Sira hotu dehan, lae. Pedro mos hatete, “Mestri, iha ema barak mak sena malu ho Ita Boot.”
46 Maibee Jesus hataan, “Lae, ohin Hau senti iha kbiit sai hosi Hau. Nee mak Hau hatene, iha ema ida kona Hau.”
47 Bainhira feto nee hatene katak nia la bele subar, nia tauk teb-tebes ho nakdedar, i nia baa hakneak i hakruuk too rai iha Jesus nia ain. Depois nia konta nia problema nee ba Jesus iha ema hotu-hotu nia oin, i foo hatene katak, momentu nia kona Jesus, nia moras diak kedas.
48 Jesus dehan ba nia, “Hau nia oan, o hetan kura tanba o fiar mai Hau. Fila ho laran hakmatek.”
49 Jesus sei koalia hela, ema ida mai hosi Jairo nia uma foo hatene ba Jairo, “Senhor nia oan iis kotu tiha ona. Lalikan halo kole tan mestri.”
50 Rona nunee, Jesus hatete ba Jairo, “Lalikan tauk. Fiar deit, mak ita nia oan sei moris fali.”
51 Bainhira sira too iha Jairo nia uma, ema barak iha tiha ona nebaa, sira tanis lelir hela. Jesus hatete ba sira, “Imi lalika tanis tan ona. Labarik nee la mate ida, nia toba deit!”
Maibee sira hamnasa fali Jesus, tanba sira rasik haree labarik nee mate tiha ona. Jesus husu ba labarik nia inan-aman, ho mos Pedro, João ho Tiago, tama ba laran hamutuk ho Nia. Sira seluk Nia haruka hein iha liur.
54 Sira tama tiha ba laran, Jesus kaer labarik nia liman hodi dehan, “Hau nia oan, hadeer ona!” 55 Derepenti deit, labarik nee nia iis iha fila fali, nia hadeer i hamriik kedas. Jesus haruka sira foo hahaan ba nia. 56 Labarik nia inan-aman admira teb-tebes. Maibee Jesus bandu sira para la bele konta sai ba ema seluk, buat nebee mak akontese.
9Nai Jesus foo knaar ba Nia apostolu nain sanulu resin rua
(Mateus 10:5-15; Marcos 6:7-13)
1 Iha loron ida, Jesus halibur Nia apostolu nain sanulu resin rua hodi foo kbiit ba sira atu bele duni sai diabu i kura ema nia moras. 2 Nia haruka sira baa atu foo sai kona ba oinsaa Nai Maromak ukun nudar Liurai, i atu kura ema moras. 3 Nia hatete ba sira, “Imi lao, la bele lori buat ida. La bele lori ai tonka, pasta, bukae, ka osan. Hena hodi troka mos la bele. 4 Kuandu ema simu imi iha sira nia uma, hela deit iha uma nee too imi sai fali ba aldeia seluk. 5 Maibee se imi tama iha aldeia ida mak ema lakohi simu imi, husik tiha aldeia nee. I baku rai rahun hosi imi nia ain okos hodi hatudu katak, Maromak sei kastigu sira.”+ 9:5 Lucas 10:4-11; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 13:51
6 Depois apostolu sira lao hosi aldeia ba aldeia hodi foo sai Nai Maromak nia Liafuan Diak i kura ema moras.
Liurai Herodes konfuzaun kona ba Nai Jesus
(Mateus 14:1-12; Marcos 6:14-29)
7 Liurai Herodes+ 9:7 Liurai nee naran Herodes Antipas. Nia aman Herodes Boot mak foo orden para oho labarik nurak sira iha Belém bainhira Nai Jesus moris. Haree Mateus 2:16-18. rona kona ba buat hotu-hotu mak Jesus halo. Nia konfuzaun, tanba iha ema balu dehan, “Jesus mak João Sarani Nain, nia moris fila fali ona.” 8 Balu tan dehan, “Nia Maromak nia profeta Elias mak mosu fali.”
Iha seluk tan dehan, “Nia nee profeta seluk ida nebee mate kleur ona, i agora moris fali.”+ 9:8 Mateus 16:14; Marcos 8:28; Lucas 9:199 Maibee Herodes dehan, “Hau rona buat oi-oin kona ba ema ida nee. João nia kakorok, hau haruka tesi tiha ona. Entaun ema ida nee see tan?” Nunee Herodes buka atu hasoru malu ho Jesus.
Nai Jesus foo haan ema rihun lima resin
(Mateus 14:13-21; Marcos 6:30-44; João 6:1-14)
10 Bainhira Jesus nia apostolu sira fila fali mai, sira konta ba Jesus buat hotu-hotu nebee sira halo ona. Depois Jesus lori sira sees aan baa iha aldeia Betsaida. 11 Maibee ema barak rona katak Jesus atu baa nebaa, i sira mos tuir. Jesus simu sira ho diak. Nia foo sai ba sira kona ba oinsaa Nai Maromak ukun nudar Liurai, i kura sira nia moras hotu.
12 Loro atu monu ona, apostolu nain sanulu resin rua baa Jesus hodi dehan, “Diak liu haruka ema sira nee baa buka hahaan iha aldeia-aldeia nebee besik, i haruka sira mos baa buka fatin hodi toba, tanba iha nee rai fuik.
13 Jesus hataan, “Imi mak foo haan sira.”
Nia eskolante sira protesta dehan, “Ita so iha paun fuan lima ho ikan rua deit. Halo nusaa mak ita bele sosa hahaan ba ema barak hanesan nee?!” 14 Tanba ema iha nebaa maizoumenus rihun lima, nee mane deit, seidauk konta feto ho labarik.+ 9:14 Mateus 14:21
Jesus dehan ba sira, “Haruka sira hotu tuur tuir grupu. Grupu ida ema nain lima-nulu.”
15 Sira mos halo tuir. Kuandu ema tuur hotu ona, 16 Jesus foti paun fuan lima ho ikan rua nee, i Nia hateke ba lalehan hodi foo agradese ba Nai Maromak. Nia silu paun ho ikan halo rohan-rohan, i foo ba Nia eskolante sira hodi baa fahe ba ema barak nee. 17 Sira hotu haan too bosu. I eskolante sira baa tau hamutuk hahaan restu sira nee iha bote sanulu resin rua nakonu.
Pedro rekonhese, Jesus mak Kristu
(Mateus 16:13-28; Marcos 8:27—9:1)
18 Iha loron ida, Jesus halo hela orasaun mesa-mesak iha fatin ida, i Nia eskolante sira besik Nia. Hotu tiha, Nia husu ba sira, “Tuir ema konta, Hau nee see?”
19 Sira hataan, “Iha balu dehan, Ita Boot João Sarani Nain. Balu tan dehan, Maromak nia profeta Elias. Se lae profeta seluk ida nebee mate kleur ona, i agora moris fali.”+ 9:19 Mateus 14:1-2; Marcos 6:14-15; Lucas 9:7-8
20 Jesus husu tan, “Tuir imi rasik, Hau nee see?”
Pedro hataan, “Ita Boot nee Kristu, Salvador nebee Maromak promete hori uluk ona atu haruka mai.”+ 9:20 Liafuan ‘Kristu’ hatudu ba Ema ida nebee mak Maromak foti para salva Nia povu i ukun sira. Hori uluk kedas, Nai Maromak nia profeta sira foo sai katak Maromak sei haruka Nia mai, i ema Judeu hotu-hotu hein atu simu Nia nudar Salvador ho Liurai.+ 9:20 João 6:68-69
21 I Jesus bandu sira para la bele foo hatene ba see-see deit.
22 Jesus hatutan dehan, “Hau, Mane Maksoin tenki simu terus oi-oin. Nai ulun Judeu sira, nai lulik nia ulun sira ho mestri relijiaun sira sei la simu Hau. Ema sei oho tiha Hau, maibee too iha loron tolu, Maromak sei halo Hau moris fila fali.”
23 Depois Nia foo hatene ba sira hotu dehan, “Ema nebee hakarak tuir Hau, nia tenki husik tiha nia hakarak rasik. Nia tenki tuir nafatin Hau, maski ema halo terus nia, hanesan ema nebee loro-loron lori nia krus too mate.+ 9:23 Mateus 10:38; Lucas 14:2724 Tanba see mak hakarak salva nia aan, nia sei lakon fali. I see mak lakon nia moris tanba nia tuir Hau, nia sei hetan moris rohan-laek.+ 9:24 Mateus 10:39; Lucas 17:33; João 12:2525 Se ema hetan buat hotu-hotu iha mundu nee, maibee nia lakon tiha nia moris ho Maromak, nia manaan saida loos? 26 Se ema ruma moe atu simu Hau i lakohi simu Hau nia liafuan, aban-bainrua Hau, Mane Maksoin mos sei moe rekonhese nia bainhira Hau fila fali mai hosi lalehan. Hau sei tuun mai ho naroman lalehan nian, ho Aman Maromak nia kbiit tomak, i Maromak nia anju sira nabilan haleu Hau. 27 Hau hatete lo-loos ba imi, hosi imi sira nee, balu sei moris too haree Maromak ukun nudar Liurai, mak foin mate.”
Nai Jesus fila Aan iha foho leten
(Mateus 17:1-8; Marcos 9:2-8)
28 Liu tiha loron walu hanesan nee, Jesus lori Pedro, João ho Tiago sae ba iha foho ida hodi halo orasaun. 29 Jesus halo hela orasaun, Nia oin fila aan tiha, i Nia hena mos sai mutin nabilan hanesan rai lakan.
30 Derepenti deit, Maromak nia profeta nain rua, Moisés ho Elias, mosu mai 31 ho naroman lalehan nian hodi koalia ho Jesus. Sira nain tolu koalia kona ba Jesus nia mate, tanba la kleur tan Nia sei mate iha Jerusalém hodi kumpri Maromak nia planu.
32 Momentu nee, Pedro ho nia kolega nain rua nee toba dukur tiha. Sira hadeer mai, haree Jesus naroman nabilan loos, hamriik hela ho ema nain rua nee.
33 Bainhira Moisés ho Elias atu baa ona, Pedro nia hanoin lakon tiha, i nia koalia arbiru deit dehan, “Mestri, ita hamutuk iha nee, furak teb-tebes. Diak liu ami halo tenda tolu, ida ba Ita Boot, ida ba Moisés, i ida tan ba Elias.” 34 Pedro sei koalia hela nunee, kalohan ida tuun mai falun tiha sira, halo eskolante nain tolu nee tauk. 35 I lian ida hosi kalohan nee dehan, “Nee Hau nia Oan, Hau hili ona Nia. Imi tenki rona Nia.”+ 9:35 2 Pedro 1:17-18; Isaias (Yesaya) 42:1; Mateus 3:17; 12:18; Marcos 1:11; Lucas 3:22
36 Rona tiha lian nee hotu, eskolante sira la haree tan ema ida, so Jesus deit. Iha tempu nebaa, sira nain tolu la konta sai ba ema seluk kona ba buat nebee mak sira haree.
Nai Jesus duni sai diabu hosi labarik ida
(Mateus 17:14-23; Marcos 9:14-32)
37 Aban fali, Jesus tuun fali hosi foho nee hamutuk ho Nia eskolante nain tolu, i ema barak teb-tebes mai hasoru Nia. 38 Hosi ema barak nia leet nee, iha senhor ida bolu ho lian makaas dehan, “Mestri, favor ida, haree lai hau nia oan mane. Nia hau nia oan mesak. 39 Iha diabu ida dala barak ataka nia halo nia hakilar derepenti i tebe liman tebe ain too kabeen mutin sai hosi ibun. Diabu nee book nia beibeik i halo terus liu nia. 40 Hau husu tiha ona ba Ita Boot nia eskolante sira atu duni sai tiha diabu nee, maibee sira la bele halo buat ida.”
41 Jesus siak sira hotu dehan, “Imi ema nebee sempre halo aat i la fiar ba Maromak. Hau tenki hela ho imi too bainhira tan? Hau tenki pasiensia ho imi too iha nebee!?”
Depois Nia hatete ba senhor nee, “Lori ita nia oan mai.”
42 Labarik nee lao dadauk ba Jesus, diabu riba nia ba rai i halo nia tebe liman tebe ain. Maibee Jesus foo orden ba diabu para sai hosi labarik nee, i nia diak kedas. Depois Jesus entrega fali labarik nee ba nia aman. 43 Ema hotu-hotu admira tanba haree Nai Maromak nia kbiit boot nee.
Momentu ema hotu-hotu sei admira hela ho milagre oi-oin nebee Jesus halo, Nia hatete ba Nia eskolante sira, 44 “Imi rona di-diak saida mak Hau atu hatete nee. La kleur tan, ema sei faan Hau, Mane Maksoin ba ema aat.”+ 9:44 Iha fraze nee, lian Gregu la hatete ho klaru, see mak faan Nai Jesus. Bele “ema sei faan Hau, Mane Maksoin ba ema aat”; se nunee, Nai Jesus hatudu ba Judas. Maibee bele mos “Maromak sei entrega Hau, Mane Maksoin ba ema aat.” Nee katak Nai Maromak rasik mak foo Jesus mai simu terus too mate hodi salva ita. (Haree mos João 3:16, Atus 2:23, Roma 8:32.)45 Maibee Nia eskolante sira la kompriende. Tanba liafuan nia signifikadu sei taka hela, atu sira la bele hatene. I sira mos tauk atu husu ba Jesus.
See mak boot liu?
(Mateus 18:1-5; Marcos 9:33-37)
46 Jesus nia eskolante sira komesa haksesuk malu kona ba ida nebee mak boot liu.+ 9:46 Lucas 22:2447 Maibee Jesus hatene sira nia hanoin. Entaun Nia bolu labarik oan ida mai hamriik iha Nia sorin. 48 Nia hatete ba sira, “See mak simu labarik nee hodi Hau nia naran, nia simu Hau. I see mak simu Hau, nia simu mos Ida nebee haruka Hau mai. Ema nebee haraik aan nudar ema kiik, nia mak boot liu iha Maromak nia oin.”+ 9:48 Mateus 10:40; Lucas 10:16; João 13:20
Ema nebee la kontra imi, nia imi nia belun
(Marcos 9:38-40)
49 João foo hatene ba Jesus dehan, “Mestri, ami haree ema ida duni sai diabu hodi Ita Boot nia naran. Ami bandu nia, tanba nia laos ita nia ema.”
50 Maibee Jesus hataan, “La bele bandu! Tanba ema nebee la kontra imi, nia hamutuk ho imi.”
Ema iha aldeia ida iha Samaria lakohi simu Nai Jesus
51 Jesus nia loron atu sae ba lalehan besik ona, entaun Nia desidi, bele halo nusaa mos, Nia tenki baa iha sidade Jerusalém. 52 Nia haruka ema balu baa uluk, i sira tama iha aldeia ida iha provinsia Samaria atu prepara fatin ba Nia. 53 Maibee ema iha nebaa lakohi simu Jesus, tanba sira hatene katak Nia atu baa iha Jerusalém.+ 9:53 Iha tempu nebaa, ema Judeu adora Nai Maromak iha Jerusalém, maibee ema Samaria adora Nai Maromak iha foho Gerizim iha sira nia rain rasik. Sira haree malu la diak kleur ona.54 Bainhira Jesus nia eskolante Tiago ho João haree ema Samaria sira nia hahalok nee, sira husu ba Jesus, “Nai, se Ita Boot hakarak, ami haruka ahi tuun mai hosi lalehan haan motuk tiha sira.”+ 9:54 2 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 1:9-16
55 Maibee Jesus fila ba sira nain rua hodi siak sira. 56 Depois sira hotu baa fali aldeia seluk.
Tuir Nai Jesus laos fasil
(Mateus 8:19-22)
57 Bainhira Jesus ho Nia eskolante sira lao dadauk, ema ida dehan ba Jesus, “Ita Boot baa nebee deit, hau prontu atu tuir.”
58 Jesus hataan, “Asu fuik iha nia fatin hodi hela. Manu fuik mos iha nia knuuk. Maibee Hau, Mane Maksoin la iha fatin ida hodi tau Hau nia ulun ba.”
59 Jesus hatete ba ema ida seluk dehan, “Mai tuir Hau.”
Ema nee hataan, “Nai, husik hau fila baa hakoi hau nia aman lai, mak foin hau tuir.”+ 9:59 Tuir matenek nain Biblia nian balu, ema nee nia aman sei moris hela, sei forti hela.
60 Jesus hatete ba nia, “Ema nebee lakohi rona Maromak, sira mos hanesan ema mate. Husik sira mak hakoi sira nia mate. Maibee o nia servisu mak baa foo sai kona ba oinsaa Nai Maromak ukun nudar Liurai.”
61 Iha ema ida tan dehan, “Nai, hau hakarak tuir Ita Boot, maibee husik hau baa halo despedida lai ho hau nia familia mak foin hau tuir.”+ 9:61 1 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 19:20
62 Jesus hataan, “Ema nebee komesa ona tuir Hau, maibee haree fali ba kotuk, nia la merese servii Nai Maromak nudar nia Liurai.”
10Nai Jesus haruka Nia eskolante nain hitu-nulu resin rua
1 Hotu tiha, Nai Jesus hili tan eskolante nain hitu-nulu resin rua, depois haruka sira ru-rua baa uluk iha fatin-fatin nebee Nia atu baa.+ 10:1 Dokumentu antigu balu hakerek dehan, ‘eskolante nain hitu-nulu resin rua’. Balu fali dehan, ‘eskolante nain hitu-nulu’. Tradusaun modernu barak mak hili ‘hitu-nulu resin rua’.2 Nia soe lia dehan, “Batar iha toos laran, barak teb-tebes maran tiha ona, maibee ema atu silu batar nee, uitoan deit. Tanba nee, husu ba Toos Nain para haruka tan ema hodi silu batar nee.+ 10:2 Mateus 9:37-383 Agora, baa ona! Hau haruka imi baa iha povu nia leet, hanesan bibi malae oan baa iha asu siak nia leet.+ 10:3 Mateus 10:164 Imi lalika lori osan ka pasta, sandalias rezerva mos la bele. I lalika dada lia ho ema iha dalan.
5 Bainhira imi tama iha uma ida, hatete ba sira, “Nai Maromak foo paz ba uma kain nee.” 6 Se uma nain moris iha paz nia laran, entaun Maromak foo duni paz ba sira. Se lae, Maromak la foo. 7 Hela deit iha uma nee, la bele muda hosi uma ida ba uma seluk. Haan-hemu saida deit mak sira foo ba imi, tanba ema nebee servisu iha direitu atu ema selu nia kolen.
8 Bainhira imi tama iha aldeia ida, i ema simu imi ho diak, haan deit saida mak sira foo ba imi.+ 10:8 1 Korintu 9:14; 1 Timóteo 5:189 Kura ema moras iha aldeia nee, i foo hatene ba ema hotu dehan, ‘Nai Maromak nia tempu atu ukun imi too ona.’
10 Maibee se iha aldeia ruma, nia ema la simu imi, baa hamriik iha estrada hodi hatete, 11 ‘Rai rahun hosi aldeia nee, ami baku hosi ami nia ain okos hodi hatudu katak, imi rasik mak sei simu todan. Maibee keta haluha, Nai Maromak nia tempu atu ukun imi too ona.’ ”+ 10:11 Mateus 10:7-14; Marcos 6:8-11; Lucas 9:3-5; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 13:51
12 Jesus hatutan tan ba Nia eskolante sira dehan, “Hau hatete ba imi, iha loron ikus, bainhira Nai Maromak tesi ema hotu-hotu nia lia, ema iha aldeia nee sei simu kastigu todan liu fali ema aat sira nebee uluk hela iha sidade Sodoma.”+ 10:12 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 19:24-28; Mateus 10:15; 11:24
Ema nebee lakohi simu Nai Jesus, sei terus
(Mateus 11:20-24)
13 Jesus mos dehan, “Imi ema aldeia Korazim sei terus. Imi ema Betsaida sei terus. Hau halo ona milagre bar-barak iha imi nia leet. Se karik uluk ema sidade Tiru ho Sidon haree milagre sira nee, entaun uluk kedas sira tuur hakdasak iha ahu kdesan i hatais hena lutu hodi hatudu katak sira husik ona sira nia sala.+ 10:13 Isaias (Yesaya) 23:1-18; Ezekiel (Yehezkiel) 26:1—28:26; Joel (Yoel) 3:4-8; Amos 1:9-10; Zacarias 9:2-414 Iha loron ikus bainhira Nai Maromak tesi ema hotu-hotu nia lia, imi sei simu kastigu todan liu fali ema Tiru ho ema Sidon.
15 Nunee mos imi ema Kafarnaum sira, keta hanoin katak, Nai Maromak sei foti sae imi ba lalehan. Lae! Nia sei soe imi ba infernu.”+ 10:15 Isaias (Yesaya) 14:13-15
16 Depois Jesus hatete ba Nia eskolante sira, “Ema nebee rona imi, nia rona mos Hau. I ema nebee lakohi simu imi, nia mos lakohi simu Hau. I ema nebee lakohi simu Hau, nia mos lakohi simu Ida nebee mak haruka Hau mai.”+ 10:16 Mateus 10:40; Marcos 9:37; Lucas 9:48; João 13:20
Eskolante nain hitu-nulu resin rua fila fali
17 Bainhira eskolante nain hitu-nulu resin rua nee fila fali,+ 10:17 Dokumentu antigu balu hakerek dehan, ‘eskolante nain hitu-nulu resin rua’. Balu fali dehan, ‘eskolante nain hitu-nulu’. Tradusaun modernu barak mak hili ‘hitu-nulu resin rua’. sira haksolok teb-tebes hodi konta ba Jesus dehan, “Nai, bainhira ami hodi Ita Boot nia naran haruka diabu sira sai hosi ema, diabu sira mos sai kedas!”
18 Jesus hataan, “Nee loos! Momentu imi halo nunee, Hau haree diabu nia boot Satanás monu tuun hosi lalehan hanesan rai lakan. 19 Hau foo ona kbiit ba imi atu sama samea ho sakunar. Kbiit nebee Hau foo nee, boot liu fali imi nia inimigu Satanás nia kbiit. La iha buat ida bele halo aat imi.+ 10:19 Salmus (Mazmur) 91:1320 Maski nunee, lalika haksolok tanba deit diabu sira hakruuk ba imi. Diak liu haksolok tanba Maromak hakerek ona imi nia naran iha lalehan.”
Nai Jesus nia laran haksolok
(Mateus 11:25-27; 13:16-17)
21 Iha tempu nee, Espiritu Santu halo Jesus nia laran haksolok, i Jesus hahii Nai Maromak dehan, “Hau nia Aman, lalehan ho rai nia Nain, Hau hahii Ita Boot, tanba Ita Boot taka buat sira nee ba ema nebee eskola boot, maibee Ita hatudu fali ba ema nebee kiik. Hau nia Aman, ida nee halo Ita Boot nia laran haksolok duni.”
22 Depois Jesus dehan ba ema hotu iha nebaa, “Hau nia Aman foo ona kbiit ho matenek hotu-hotu mai Hau. La iha ema ida konhese lo-loos Hau, so Hau nia Aman deit. I la iha ema ida mak konhese lo-loos Hau nia Aman, so Nia Oan Hau deit. I Hau mos hili ema seluk hodi hatudu Hau nia Aman ba sira, para sira mos bele konhese Nia.”+ 10:22 João 3:35; 10:15
23 Depois Jesus fila ba Nia eskolante sira hodi hatete ba sira deit, dehan, “Imi sorti boot tanba imi haree buat furak nebee akontese dadauk. 24 Hau hatete ba imi, uluk iha liurai ho profeta barak mak hakarak teb-tebes atu haree buat nebee mak agora imi haree, maibee sira la haree. Sira hakarak rona buat nebee agora imi rona, maibee sira la rona.”
Ema Samaria nebee laran diak
25 Iha loron ida, mestri relijiaun Judeu ida hamriik hodi koko Jesus. Nia husu, “Mestri, hau tenki halo saida para hau bele hetan moris rohan-laek?”
26 Jesus hataan, “Maromak nia Lei dehan saida? Ita kompriende oinsaa?”
27 Nia hataan, “Maromak nia liafuan dehan: ‘O tenki hadomi Maromak, o nia Nai, ho o nia aan tomak, ho laran tomak, ho forsa tomak, ho neon tomak.’ I hakerek mos dehan, ‘O tenki hadomi ema seluk hanesan o hadomi o nia aan rasik.’ ”+ 10:27 Levítiku (Imamat) 19:18; Deutoronómiu (Ulangan) 6:5
28 Jesus hataan fali, “Ita nia resposta nee loos. Entaun halo tuir, atu ita bele hetan moris.”+ 10:28 Mateus 22:35-40; Marcos 12:28-34; Levítiku (Imamat) 18:5
29 Maibee mestri relijiaun nee hakarak hatudu aan hanesan ema nebee moris loos. Entaun nia husu ba Jesus, “Maibee ema nebee hau tenki hadomi nee see loos?”
30 Jesus hataan liu hosi istoria ida nunee: “Iha ema Judeu ida sai hosi Jerusalém lao tuun ba sidade Jerikó. Too iha dalan klaran, naok-teen sira asalta nia, baku nia too besik atu mate, i hadau tiha nia ropa hotu, depois husik hela nia iha dalan.
31 La kleur nai lulik Judeu ida mos lao tuun liu hosi dalan nee. Bainhira nia haree ema nee, nia lao sees tiha hosi dalan sorin. 32 Nunee mos ema Levi ida nebee servisu iha uma kreda boot. Nia too iha nebaa, haree ema nee, maibee lao liu fali hosi dalan sorin.
33 Tuir mai, ema Samaria ida liu hosi dalan nee. Nia laos ema Judeu, maibee bainhira nia haree ema Judeu nee, nia hanoin teb-tebes.+ 10:33 Iha tempu nebaa, ema Judeu la gosta liu ema Samaria, i lakohi liga sira.34 Nia baa tau tua ho mina ba nia isin kanek hodi kurtivu, i falun kanek sira nee halo di-diak. Depois nia tula ema nee ba nia kuda buru rasik lori ba too iha uma ida hodi kuidadu nia iha nebaa.+ 10:34 2 Krónikas (Tawarikh) 28:15
35 Aban fali, ema Samaria nee foo uluk osan mutin rua+ 10:35 Lian Gregu hakerek dehan, denáriu rua. Iha tempu nebaa badaen sira loron ida manaan denáriu ida. ba uma nain hodi dehan, ‘Uza osan nee hodi tau matan ba nia. Se la too karik, hau fila mai mak hau selu hotu.’ ”
36 Konta tiha istoria nee hotu, Jesus husu ba mestri relijiaun nee dehan, “Entaun tuir ita nia hanoin, entre sira nain tolu nee, ida nebee mak sai hanesan maluk ba ema nebee monu iha naok-teen sira nia liman?”
37 Nia hataan, “Ida nebee hatudu laran diak ba nia.”
Jesus hatete, “Entaun, baa halo tuir.”
Nai Jesus vizita Marta ho Maria
38 Jesus ho Nia eskolante sira lao nafatin ba Jerusalém. Too iha aldeia ida, senhora ida naran Marta konvida Jesus atu baa iha nia uma, i Nia mos baa.
39 Marta iha alin ida naran Maria. Nia tuur besik hela Jesus hodi rona Nia hanorin. 40 Maibee Marta preokupa prepara buat oi-oin. Entaun nia baa hatete ba Jesus, “Nai, Ita Boot la hanoin hau ka? Hau nia alin husik hela hau servisu mesa-mesak deit! Hatete ba nia mai ajuda hau lai.”+ 10:40 João 11:1
41 Nai Jesus hataan, “Marta, Marta, o preokupa ho buat oi-oin deit. 42 Afinal iha buat ida deit mak importante liu. Maria hili ona ida nee, i Hau sei la bandu nia.”
11Nai Jesus hanorin halo orasaun
(Mateus 6:9-13; 7:7-11)
1 Iha loron ida, Jesus halo hela orasaun iha fatin ida. Hotu tiha, Nia eskolante ida husu ba Nia, “Nai, hanorin ami halo orasaun, hanesan mos João Sarani Nain hanorin ona nia eskolante sira.”
2 Entaun Jesus hatete ba sira, “Bainhira imi halo orasaun, halo tuir hanesan nee:
‘Ami nia Aman, tulun ema atu foti aas Ita Boot nia naran santu.
Mai ukun ema hotu-hotu ba.
3 Foo ai haan natoon mai ami loro-loron.
4 Hamoos ami nia sala,
tanba ami mos foo perdaun ba ema nebee halo sala mai ami.
Keta husik ami monu ba tentasaun.’ ”
5 Depois Jesus halo komparasaun nunee: “Karik iha kalan boot, imi ida baa iha kolega nia uma hodi tuku odamatan dehan, ‘Belun, foo lai paun fuan tolu mai. 6 Tanba iha kolega ida foin too mai hosi rai dook, i hau la iha buat ida atu foo ba nia haan. Loron seluk mak hau foo fali.’
7 Karik o nia kolega hataan, ‘Keta book hau! Odamatan xavi tiha ona, i hau ho hau nia oan sira mos toba tiha ona. Hau la bele hadeer hodi foo buat ruma ba o.’ 8 Maski imi nain rua kolega, maibee nia lakohi hadeer hodi foo ba o. Maibee Hau hatete ba o: Se o la moe tuku beibeik nia odamatan, mak too ikus nia hadeer duni hodi foo ba o, buat nebee mak o presiza.
9 Nunee mos ho orasaun. Hau hatete ba imi:
Husu beibeik ba Maromak,
Nia sei foo.
Buka beibeik,
o sei hetan.
Tuku beibeik odamatan,
odamatan sei loke ba o.
10 Tanba see mak husu beibeik ba Nai Maromak, nia sei simu. See mak buka beibeik, nia sei hetan. See mak tuku beibeik odamatan, Maromak sei loke ba nia.
11 Imi aman sira, bainhira imi nia oan husu ikan, imi foo fali samea ka? 12 Se nia husu mantolun, imi foo fali sakunar ka? Nunka! 13 Maski imi ema aat, maibee imi hatene foo buat diak ba imi nia oan sira. Saa tan imi nia Aman iha lalehan! Se imi husu para Nia foo Nia Espiritu Santu ba imi, Nia sei foo duni.”
Nai Jesus nunka uza Satanás nia kbiit
(Mateus 12:22-30; Marcos 3:20-27)
14 Iha loron ida, Jesus duni sai diabu hosi ema ida nebee koalia la diak. Diabu sai tiha, ema nee komesa koalia kedas, halo ema barak admira. 15 Maibee iha balu dehan, “Nia duni sai diabu, tanba diabu nia boot Belzebu mak foo kbiit ba Nia.”+ 11:15 Mateus 9:34; 10:25
16 Iha ema seluk hakarak koko Jesus. Sira husu para Nia halo tan milagre hodi hatudu katak, Nia kbiit nee mai duni hosi Maromak.+ 11:16 Mateus 12:38; 16:1; Marcos 8:11
17 Maibee Jesus hatene sira hotu nia hanoin. Nunee Nia hatete ba sira, “Se iha nasaun ida, nia povu haan malu hela deit, nasaun nee sei rahun. Se iha uma kain ida, sira istori malu hela deit, uma kain nee sei naksobu. 18 Nunee mos, se diabu sira haan malu hela deit, diabu nia boot ukun sei la dura. Maski nunee, imi duun Hau dehan, hodi Belzebu nia kbiit mak Hau duni sai diabu. 19 Se nunee, bainhira imi nia alunu sira duni sai diabu, sira mos uza Belzebu nia kbiit ka? Lae! Imi nia alunu sira rasik mak sei hatete sai katak, buat nebee imi duun Hau nee, la loos. 20 Hau duni sai diabu hodi Nai Maromak nia kbiit. Nee hatudu katak Nai Maromak ukun ona imi nudar Liurai.
21 Se ema forti ida kaer kroat hein nia uma rasik, entaun nia sasaan sei la lakon. 22 Nia laran metin ba nia kroat nee. Maibee too ikus, iha ema ida forti liu fali nia, mai ataka nia. Ema ida forti liu nee sei hadau nia kroat hotu, i foti nia rikusoin hotu-hotu hodi fahe ba ema seluk.+ 11:22 Tuir matenek nain sira kona ba Biblia, ema forti nebee hein nia uma nee, diabu nia boot. Ema ida nebee forti liu tan mak Nai Jesus.
23 Ema nebee la hamutuk ho Hau, nia kontra Hau. I ema nebee la servisu hamutuk ho Hau, nia hakarak estraga Hau nia servisu.”+ 11:23 Marcos 9:40
Diabu fila ba nia hela fatin uluk
(Mateus 12:43-45)
24 Jesus hatutan tan dehan, “Se ita duni sai diabu hosi ema ida, diabu nee baa lao lemo-lemo iha rai fuik maran hodi buka fatin atu hela. Maibee nia la hetan fatin nebee diak. Entaun nia dehan, ‘Diak liu hau fila fali ba hau nia hela fatin uluk.’ 25 Kuandu nia fila, nia haree fatin nee hamoos tiha ona i buat hotu-hotu tau tuir nia fatin. 26 Depois diabu nee baa bolu tan diabu hitu nebee aat liu fali nia, i sira hotu baa hela iha ema nee. Nunee, ema nee nia moris aat liu fali uluk.”
See mak sorti lo-loos
27 Jesus sei koalia hela, feto ida iha ema barak nee nia leet hatete ho lian makaas dehan, “O nia inan sorti boot! Tanba nia mak kous O, i foo susu O.”
28 Jesus hataan, “Maibee ema nebee rona Nai Maromak nia liafuan hodi halo tuir, nia mak sorti boot liu.”
Ema husu Nai Jesus hatudu milagre
(Mateus 12:38-42)
29 Ema barak liu tan mai hobur Jesus. Nia dehan ba sira, “Imi ema laran aat sira husu beibeik mai Hau atu halo milagre hanesan sinal ba imi hodi hatudu katak Maromak mak haruka Hau mai. Afinal uluk Nai Maromak foo tiha ona sinal ba imi liu hosi Nia profeta Jonas. Nee too ona! 30 Saida mak uluk akontese ba profeta Jonas, nee hanesan sinal ba ema jentiu sira iha sidade Nínive katak, Nai Maromak mak haruka nia baa. Nunee mos ho Hau, Mane Maksoin. Saida mak sei akontese mai Hau, sei sai hanesan sinal ba ema sira nebee moris agora katak, Nai Maromak mak haruka Hau mai.+ 11:30 Jonas nee, ikan boot tolan tiha nia. Too loron tolu, ikan nee tafui fila fali nia ba iha rai maran. (Haree Jonas 1:17. 2:10.) Jesus kompara Nia Aan ho profeta Jonas, tanba Jesus mate, maibee too loron tolu Nia moris fila fali.+ 11:30 Mateus 16:4; Marcos 8:12; Jonas (Yunus) 3:4
31 Aban-bainrua kuandu mundu nee remata, Maromak sei tesi ema hotu-hotu nia lia. I liurai feto hosi rai Seba sei moris fali, i hamriik hanesan sasin. Nia sei foo sala ba imi nebee moris agora, tanba uluk nia mai hosi rai dook atu rona rasik liafuan matenek nian hosi liurai Salomão. Afinal agora iha imi nia leet iha Ema ida ke boot liu fali liurai Salomão. Maibee imi lakohi rona Nia.+ 11:31 1 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 10:1-10; 2 Krónikas (Tawarikh) 9:1-1232 I laos liurai feto nee deit. Ema jentiu sira iha Nínive mos sei hamriik hodi foo sala ba imi, tanba uluk, bainhira Jonas baa foo sai Maromak nia liafuan ba sira, sira husik kedas sira nia sala. Agora iha imi nia leet iha Ema ida nebee boot liu fali Jonas, maibee imi lakohi husik imi nia sala.”+ 11:32 Jonas (Yunus) 3:5
Moris iha naroman
(Mateus 5:15; 6:22-23)
33 Jesus hatutan tan dehan, “La iha ema ida sunu ahi-oan, depois subar tiha ahi-oan nee, ka taka ho bote. Ema nebee sunu ahi-oan, sempre tau iha fatin aas, para foo naroman ba ema nebee tama iha nebaa.+ 11:33 Mateus 5:15; Marcos 4:21; Lucas 8:1634 Ita nia matan hanesan ahi-oan nebee foo naroman ba ita nia aan tomak. Se ita nia matan haree moos, ita nia aan mos naroman. Maibee se ita nia matan malahuk, ita nia aan sai nakukun. 35 Tanba nee, hakaas aan para imi nia aan naroman duni. Keta halo be imi hanoin katak naroman, afinal nakukun. 36 Kuandu imi nia aan naroman, i la iha nakukun ida, mak imi nia moris tomak mos naroman, hanesan ahi-oan boot leno imi nia moris.”
Nai Jesus kritika ema Farizeu ho mestri relijiaun Judeu sira
(Mateus 23:1-36; Marcos 12:38-40)
37 Jesus koalia tiha hotu, ema ida hosi grupu relijiaun Farizeu konvida Nia baa haan iha uma. Entaun Jesus baa. Too iha uma, Nia tama baa tuur iha meza. 38 Ema Farizeu nee hakfodak, tanba nia haree Jesus haan, la fasi liman uluk tuir ema Farizeu nia lisan.
39 Nai Jesus hatete ba nia, “Imi ema Farizeu sira, imi badinas hamoos kopu ho bikan nia liur. Maibee imi nia laran nakonu ho buat aat i kaan ema nia sasaan. 40 Imi beik-teen! Keta haluha, Nai Maromak halo ita nia isin, Nia mos halo ita nia laran. 41 Duké hamoos deit bikan nia liur, diak liu foo buat nebee imi iha ba ema kiak sira. Se imi halo nunee mak imi sai moos iha Nai Maromak nia oin.
42 Imi ema Farizeu sira, imi sei terus. Bainhira imi kuu modo tahan iha toos, imi badinas foo parte ida hosi sanulu ba Maromak. Too modo tahan kiikoan-kiikoan hanesan ortelaun ho ruku mos imi foo. Maibee kona ba justisa ho hadomi Nai Maromak, imi la interese. Tuir loos justisa ho domin nee mak prinsipal. Maibee, keta haluha foo mos parte ida hosi sanulu ba Maromak.+ 11:42 Levítiku (Imamat) 27:30
43 Imi ema Farizeu sira, imi sei terus. Tanba imi gosta loos tuur iha fatin ema boot nian iha uma kreda laran, i gosta atu ema kumprimenta imi ho respeitu iha merkadu.
44 Imi ema Farizeu sira, imi sei terus. Tanba imi hanesan rate nebee la iha marka. Ema sama tan, la hatene katak iha rai okos iha mate isin dodok.”+ 11:44 Nee dehan katak, haree hosi liur, sira diak, maibee sira nia laran aat loos.
45 Iha mestri relijiaun Judeu ida dehan ba Jesus, “Mestri, Ita Boot nia liafuan ohin nee, xoke mos ami mestri sira.”
46 Jesus hataan, “Imi mestri relijiaun sira, imi mos sei terus. Tanba imi foo regulamentu todan liu ba povu, maibee imi la ajuda netik sira atu bele halo tuir.
47 Imi sei terus. Tanba imi hada rate kapaas ba Maromak nia profeta sira uluk. Afinal, imi nia bei-ala sira mak oho. 48 Sira oho profeta sira, i imi mak hada sira nia rate. Nee hatudu katak, imi mos konkorda ho imi nia bei-ala sira nia hahalok nee. 49 Tanba nee, Nai Maromak koalia sai Nia matenek kona ba imi dehan, ‘Hau sei haruka Hau nia profeta sira ho apostolu sira ba imi maibee imi sei halo terus balu, i oho balu.’
50 Nunee, profeta sira hotu-hotu nebee imi nia bei-ala sira oho, komesa hosi Nai Maromak halo mundu too ohin loron, imi nebee moris agora nee mak tenki lori todan. 51 Nee sura hosi Abel nia mate too iha Zacarias; ema oho Zacarias nee iha meza sakrifisiu ho uma kreda boot nia klaran. Hau hatete lo-loos ba imi katak, sira nia mate hotu, imi nebee moris agora mak tenki lori todan.+ 11:51 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 4:8; 2 Krónikas (Tawarikh) 24:20-21
52 Imi mestri relijiaun sira, imi sei terus. Tanba imi mak kaer xavi hodi loke odamatan ba ema para sira bele hatene Nai Maromak nia hakarak. Maibee imi rasik lakohi tama ba iha nebaa. Aat liu tan, imi taka dalan ba ema seluk nebee atu tama.”
53 Hotu tiha, Jesus sai hosi fatin nee. Komesa hosi tempu nee, mestri relijiaun ho ema Farizeu sira kontra makaas Nia. Sira sempre husu pergunta oi-oin ba Nia 54 hodi koko atu hamonu Nia.
12La bele koalia oin ida, hahalok oin seluk
(Mateus 10:26-27)
1 Iha tempu nebaa, ema rihun ba rihun sena malu hodi mai rona Jesus nia hanorin. Jesus koalia uluk ba Nia eskolante sira dehan, “Kuidadu ho ema Farizeu sira. Tanba sira nee koalia oin ida, hahalok oin seluk. Sira nia hahalok nee hanesan fermentu, ema tau uitoan deit ba terigu mos, terigu sae hotu.+ 12:1 Mateus 16:6; Marcos 8:152 Buat hotu-hotu nebee agora taka hela, loron ida sei nakloke. I buat hotu nebee agora subar hela, aban-bainrua ema sei hatene.+ 12:2 Marcos 4:22; Lucas 8:173 Buat nebee mak imi koalia sub-subar agora, loron ida ema sei rona mo-moos. I saida mak imi koalia bis-bisi iha kuartu laran, aban-bainrua ema sei foo sai ho lian makaas iha ema barak nia oin.”
Tauk mak Maromak deit
(Mateus 10:28-31)
4 “Hau nia belun sira, se ema atu oho imi, la bele tauk. Tanba sira so bele oho deit imi nia isin, maibee la bele halo buat ida ba imi nia klamar. 5 Agora Hau foo hatene ba imi, see loos mak imi tenki tauk. Imi tenki tauk mak Nai Maromak. Tanba Nia bele oho imi nia isin, depois Nia mos iha kbiit para soe imi nia klamar ba infernu. Nunee imi tenki tauk mak Nia.
6 Hanoin took manu liin. Manu liin lima, sentavus rua deit. Maski baratu liu, maibee manu ida deit mos Nai Maromak la haluha. 7 Laos nee deit. Maibee Nai Maromak mos hatene lo-loos imi nia fuuk lahan hira mak iha imi nia ulun. Nee duni, lalika tauk, tanba imi folin boot liu manu liin barak.”
Keta moe foo sai katak ita tuir Nai Jesus
(Mateus 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
8 Jesus koalia nafatin ba Nia eskolante sira dehan, “Rona di-diak mai! See mak foo sai iha ema nia oin katak nia fiar mai Hau, aban-bainrua Hau, Mane Maksoin mos sei foo sai iha Maromak nia anju sira nia oin katak nia Hau nia ema. 9 Maibee see mak nega Hau iha ema nia oin, aban-bainrua Hau mos sei nega nia iha Maromak nia anju sira nia oin.
10 Ema nebee hatete aat Hau, Mane Maksoin, nia sei hetan perdaun. Maibee see mak hatete aat Maromak nia Espiritu Santu, Nai Maromak la foo perdaun ba nia.+ 12:10 Mateus 12:32; Marcos 3:29
11 Aban-bainrua, kuandu ema lori imi baa hataan iha uma kreda ka iha ukun nain sira tanba imi fiar Hau, lalika preokupa kona ba oinsaa imi atu defende aan ka saida mak imi atu koalia. 12 Tanba iha oras nee duni Espiritu Santu sei hanorin imi, oinsaa mak imi atu hataan sira.”+ 12:12 Mateus 10:19-20; Marcos 13:11; Lucas 21:14-15
Ema riku nebee beik-teen
13 Ema ida hosi ema barak nee husu ba Jesus, “Mestri, hatete ba hau nia maun atu fahe ami nia aman matebian nia rikusoin ho hau.”
14 Jesus hataan, “Belun, see mak foti Hau atu tesi imi nain rua nia problema nee?”
15 Depois Jesus foo hanoin ba ema barak nee dehan, “Kuidadu! Matan moos, para imi nia matan la bele naklosu ba sasaan. Tanba ema nia moris la depende ba nia rikusoin.”
16 Tuir mai, Jesus halo komparasaun ida hanesan nee: “Iha ema riku ida hetan ai haan barak hosi nia toos. 17 I nia hanoin dehan, ‘Hau nia armazen hodi tau ai haan nakonu hotu ona. Agora hau atu halo oinsaa tan? 18 Diak liu hau halo nunee deit. Hau sobu tiha armazen tuan sira nee, i harii fali halo boot liu. Nunee hau bele rai ai haan sira nee hotu ho mos hau nia sasaan selu-seluk. 19 Depois hau hatete ba hau nia aan rasik: Hau moris diak ona! Buat hotu-hotu iha tiha ona, too hela ba tinan naruk nia laran. Agora deskansa ona ba, haan-hemu i goza ona ba.’ ” 20 Maibee Nai Maromak hatete ba nia, ‘Beik-teen! Kalan nee kedas Hau sei hasai o nia iis. Depois, see mak hetan sasaan bara-barak nebee o rai ba o nia aan nee?’
21 Nunee mos ho ema nebee halibur rikusoin ba nia aan rasik, maibee sai kiak iha Maromak nia oin tanba lakohi buka rikusoin lalehan nian.”
Laran metin ba Nai Maromak
(Mateus 6:25-34)
22 Depois Jesus hatete ba Nia eskolante sira dehan, “Tanba nee Hau hatete ba imi, lalika preokupa ho imi nia moris loro-loron, atu haan saida, ka atu hatais saida. 23 Tanba ita nia moris folin liu hahaan, i ita nia isin lolon folin liu ropa. 24 Haree took manu metan sira. Manu nee la kuda batar, la silu batar, la iha armazen hodi haloot ai haan, maibee Nai Maromak foo ai haan ba sira. I Maromak hadomi imi liu fali manu. 25 Se imi preokupa kona ba imi nia moris, nee bele aumenta imi nia tinan ka? Lae! Atu aumenta oras ida deit mos la bele. 26 Se buat kiik-oan nee, imi la bele halo, nusaa mak imi hakarak preokupa ho buat sira seluk?
27 Haree took ai funan nebee moris iha ai laran. Ai funan nee la halo servisu, la soru tais. Maibee Hau dehan ba imi, Liurai Salomão, maski riku teb-tebes, nia hatais kapaas halo nusaa mos, ai funan sira nee kapaas liu nafatin.+ 12:27 1 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 10:4-7; 2 Krónikas (Tawarikh) 9:3-628 Nai Maromak halo furak duut nebee ohin matak, aban ema soe fali ba ahi laran. Saa tan imi! Nia sei foo ropa ba imi hatais. Entaun nusaa mak imi nia fiar fraku hanesan nee? 29 Nee duni, lalika hanoin barak kona ba haan-hemu. 30 Ema nebee la fiar ba Maromak, sira sempre preokupa buka tuun-sae buat sira nee. Maibee imi nia Aman iha lalehan hatene ona saida mak imi presiza. 31 Nee duni, imi tenki buka uluk atu serbi Nai Maromak imi nia Liurai. Depois Nia sei foo mos buat sira nee ba imi.”
Rai rikusoin iha lalehan
(Mateus 6:19-21)
32 Jesus hatutan tan ba nia eskolante sira dehan, “Lalikan tauk! Imi ema uitoan deit, maibee imi nia Aman iha lalehan mak Liurai Boot, i Nia haksolok hili imi atu ukun hamutuk ho Nia. 33 Entaun, baa faan tiha sasaan nebee imi iha hodi fahe osan nee ba ema kiak sira. Nunee imi rai fali rikusoin iha lalehan, para bele dura. Iha nebaa, imi nia rikusoin sei la hotu, naok-teen la besik, i barata mos la haan. 34 Tanba imi nia rikusoin tau iha nebee, imi nia laran mos iha nebaa.”
Ita tenki prontu loron-kalan atu simu Nai Jesus fila mai hosi lalehan
35 “Imi tenki prontu serbi Maromak loron-kalan, hanesan atan nebee hatais hela ropa servisu nian i nia ahi-oan lakan hela deit. 36 Imi tenki sai hanesan atan sira nebee hadeer hein hela sira nia patraun fila hosi festa kazamentu. Bainhira patraun fila i tuku odamatan, sira baa loke kedas.+ 12:36 Mateus 25:1-13; Marcos 13:34-3637 Kuandu patraun haree nia atan sira hein hela nia, sira sorti boot. Hau hatete lo-loos ba imi, patraun rasik sei haruka sira tuur, depois nia hatais fali ropa atan nian hodi serve nia atan sira nee. 38 Loos duni, atan sira nee sorti boot se sira nia patraun haree sira hein hela nia, maski nia fila iha kalan boot ka dadeer-saan nakukun.
39 Hanoin di-diak! Se iha uma nain hatene lo-loos tuku hira mak naok-teen atu mai, nia sei hadeer hodi hein atu naok-teen la bele tama. 40 Nunee mos, imi tenki prontu nafatin. Tanba aban-bainrua Hau, Mane Maksoin sei fila fali mai derepenti deit iha oras nebee imi la hatene.”+ 12:40 Mateus 24:43-44
Atan nebee foo laran ho ida nebee la foo laran
(Mateus 24:45-51)
41 Pedro husu ba Jesus, “Nai, komparasaun ohin nee kona ba ami deit ka ba ema hotu?”
42 Jesus hataan, “Komparasaun nee kona ba ema see deit mak hanesan atan diak ida, nia hatene toma konta nia patraun nia sasaan, i foo laran ba nia patraun. Patraun sei foo fiar ba ema nee para fahe hahaan ba nia atan sira seluk tuir oras. 43 Bainhira patraun fila ba uma, haree atan nee badinas halao nia servisu, atan nee sorti boot. 44 Hau hatete lo-loos ba imi, patraun sei foti nia hodi toma konta nia rikusoin hotu.
45 Maibee karik atan nee hanoin dehan, ‘Patraun sei kleur mak fila’, depois nia komesa baku atan feto ho atan mane sira, i haan-hemu too lanu. 46 Se nunee, iha loron nebee nia la hein, i oras nebee nia la hatene, derepenti deit nia patraun fila mai. I patraun sei tetak rahun tiha atan nee i soe hamutuk ho ema sira nebee la halo tuir patraun nia hakarak.
47 Tanba atan nebee deit mak hatene patraun nia hakarak, maibee la prepara aan i la halo tuir, nia sei hetan kastigu todan. 48 Maibee atan nebee mak halo servisu la loos tanba la hatene patraun nia hakarak, nia sei simu kastigu kamaan. Tanba ema nebee simu barak ona, Maromak mos sei husu barak ba nia. I ema nebee simu knaar boot, nia responsabilidade mos boot.”
Ema sei kontra malu tanba Nai Jesus
(Mateus 10:34-36)
49 Jesus koalia nafatin dehan, “Hau mai iha mundu nee atu sunu ahi. Ahi nee sei halo ema kontra malu. Tuir loos Hau hakarak atu ahi nee lakan ona. 50 Maibee Hau tenki simu terus todan lai, i Hau nia laran susar teb-tebes too terus nee hotu.+ 12:50 Marcos 10:3851 Imi hanoin Hau mai iha mundu nee para halo ema moris iha dame nia laran ka? Lae! Ema sei kontra malu tanba Hau. 52 Komesa agora, se iha uma kain ida iha ema nain lima, entaun nain tolu kontra rua, i nain rua kontra tolu.
53 Sira sei fahe malu:
aman kontra oan mane;
oan mane kontra aman.
Inan kontra oan feto;
oan feto kontra inan.
Banin feto kontra feto foun;
feto foun kontra banin feto.”+ 12:53 Mikeias (Mikha) 7:6
Ema la kompriende buat nebee Jesus halo
(Mateus 16:2-3)
54 Depois Jesus hatete ba ema barak nee dehan, “Bainhira imi haree kalohan metan mosu iha loro monu, imi dehan, ‘Nee sinal hatudu katak, udan atu mai ona.’ I udan mai duni. 55 I kuandu anin boot mai hosi rai fuik maran, imi dehan, ‘Orsida loro manas makaas.’ I sai nunee duni. 56 Imi nee garganta deit! Imi hatene siik sinal nebee mosu iha kalohan ho rai. Nusaa mak imi la kompriende buat nebee akontese dadauk iha imi nia leet?”
Se iha problema, tenki dame malu
(Mateus 5:25-26)
57 Jesus koalia nafatin dehan, “Nusaa mak imi la hatene hili rasik saida mak loos? 58 Se ema lori imi ba tribunal, hakaas aan para rezolve tiha imi nia problema molok imi too iha nebaa. Se lae nia bele obriga imi baa iha juis nia oin, juis entrega ba polisia, i polisia soe imi ba iha kadeia. 59 Hau hatete ba imi, imi selu kotu tiha multa mak foin bele sai fali hosi kadeia.”
13Husik tiha sala, se lae mate
1 Iha tempu nee, ema foo hatene ba Jesus dehan, governador Pilatus oho tiha ema Galileia balu momentu sira oho animal hanesan sakrifisiu ba Maromak iha uma kreda boot. 2 Rona nunee Jesus husu, “Tuir imi nia hanoin oinsaa? Sira terus hanesan nee hatudu katak, sira sala boot liu ema Galileia sira seluk ka? 3 Lae liu! Maibee se imi la husik imi nia sala, imi mos sei mate hanesan sira. 4 I oinsaa ho ema nain sanulu resin walu nebee mate iha Siloé bainhira uma andar monu hanehan sira? Tuir imi nia hanoin, sira nia sala boot liu ema seluk iha Jerusalém ka? 5 Lae! Maibee se imi la husik imi nia sala, imi mos sei mate hanesan sira.”
Ai nebee la foo fuan
6 Depois Jesus halo komparasaun ida nunee: “Ema ida iha ai figeira huun ida iha nia toos laran. Loron ida nia baa haree, ai nee iha fuan ka lae, maibee la iha. 7 Entaun nia hatete ba ema nebee hein nia toos nee dehan, ‘Tinan tolu ona, hau mai beibeik buka ai nee nia fuan, maibee fuan ida mos la iha. Tesi tiha deit! Ai nee estraga deit rai nia bokur.’
8 Maibee ema nebee hein toos nee hataan, ‘Senhor, foo tempu ba ai nee tinan ida tan. Husik hau kee haleu nia huun hodi tau adubu para halo buras. 9 Dala ruma tinan oin mai ai nee bele foo fuan. Se la fuan mak ita tesi.’ ”
Nai Jesus kura feto kotuk kleuk ida iha loron Sabadu
10 Iha loron Sabadu ida, Jesus hanorin hela iha uma kreda. 11 Iha nebaa iha senhora ida nebee bonko durante tinan sanulu resin walu ona, tanba diabu mak halo nia nunee. Nia kotuk kleuk loos, atu hamriik loos uitoan mos la bele. 12 Jesus haree senhora nee, i bolu nia mai hodi hatete, “Senhora, ita nia moras kura tiha ona.” 13 Depois Jesus tau liman ba nia. Senhora nee nia kotuk loos kedas i nia hahii Nai Maromak.
14 Maibee responsavel uma kreda nee hirus, tanba Jesus kura fali ema iha loron Sabadu. Nia hatete ba ema hotu iha uma kreda laran nee dehan, “Semana ida iha loron neen hodi halo servisu. Nunee, ema moras sira mai deit iha loron servisu nee para bele hetan kura. La bele mai fali iha loron Sabadu.”+ 13:14 Ézodu (Keluaran) 20:9-10; Deutoronómiu (Ulangan) 5:13-14
15 Nai Jesus hataan, “Imi koalia oin ida, hahalok oin seluk! Iha loron Sabadu mos imi kore imi nia karau ho kuda hodi dada baa foo hemu. Nee mos servisu. 16 Senhora nee Abraão nia jerasaun hanesan mos ita. Satanás kesi metin nia durante tinan sanulu resin walu ona. Ohin Hau hasai nia hosi Satanás nia liman laran iha loron Sabadu, halo nusaa mak bele sala?!”
17 Rona nunee, Jesus nia inimigu sira moe loos. Maibee povu kontenti teb-tebes tanba Nia halo buat mesak furak deit.
Komparasaun kona ba fini ho fermentu
(Mateus 13:31-33; Marcos 4:30-32)
18 Depois Jesus dehan, “Maromak ukun Nia reinu, oinsaa loos? Hau atu kompara ho saida? 19 Nee hanesan fini nebee ema kuda iha toos. Fini nee moris, i buras ba beibeik, too ikus sai ai huun boot. Depois manu fuik sira mai halo knuuk iha nia sanak.”
20 Jesus dehan tan, “Maromak ukun Nia reinu, Hau atu kompara ho saida tan? 21 Nee hanesan fermentu nebee senhora ida kahur ho trigu saka ida hodi halo paun. Too ikus, fermentu uitoan nee halo trigu tomak sae.”
Odamatan lalehan nian kloot
(Mateus 7:13-14, 21-23)
22 Jesus lao dadauk ba Jerusalém, Nia tama tu-tuir aldeia-aldeia ho sidade-sidade hodi hanorin. 23 Iha ema ida husu ba Nia, “Nai, ema uitoan deit mak sei hetan salvasaun ka?”
24 Jesus hataan, “Odamatan tama ba lalehan, kloot. Nunee, hakaas aan para imi bele tama. Hau hatete ba imi, ema barak sei koko atu tama ba, maibee la bele. 25 Aban-bainrua uma nain sei hamriik hodi taka odamatan nee, i imi nebee sei hamriik iha liur sei tuku odamatan hodi husu, ‘Senhor, loke lai odamatan mai ami.’
Maibee nia hataan, ‘Hau la konhese imi. I hau la hatene imi mai hosi nebee.’
26 Depois imi protesta, ‘Uluk ami haan-hemu hamutuk ho ita boot, i ita boot mos hanorin tuir estrada-estrada iha ami nia aldeia.’
27 Uma nain hataan fali, ‘Hau la konhese imi. I hau la hatene imi mai hosi nebee. Imi ema aat, sai hosi nee!’+ 13:27 Salmus (Mazmur) 6:9
28 Depois imi sei tanis hakilar i ruun nehan. Tanba imi haree Abraão, Isac, Jacó ho profeta sira hotu tama iha Maromak nia reinu, maibee imi rasik, Maromak soe sai.+ 13:28 Mateus 22:13; 25:3029 Ema sei mai hosi mundu tomak, i sira sei tuur hamutuk ho Maromak nia reinu hotu-hotu hodi haan rame-rame iha Maromak nia festa boot.+ 13:29 Mateus 8:11-1230 Iha tempu nebaa, ema balu nebee agora kiik, sei sai boot fali, i ema balu nebee agora boot, sei sai kiik fali.”+ 13:30 Mateus 19:30; 20:16; Marcos 10:31
Nai Jesus hanoin loos ema Jerusalém
(Mateus 23:37-39)
31 Depois ema balu hosi grupu relijiaun Farizeu mai hasoru Jesus hodi foo hatene, “Diak liu sees tiha hosi fatin nee baa fali fatin seluk, tanba liurai Herodes atu oho Ita Boot.”
32 Jesus hataan, “Hatete ba asu fuik nee katak, ohin ho aban Hau duni sai diabu i kura ema moras sira. Too loron tolu mak foin Hau nia servisu hotu. 33 Bele halo nusaa mos, Hau tenki halao nafatin Hau nia servisu ohin loron, aban ho bainrua. Too iha Jerusalém mak foin ema bele oho Hau. Tanba ema sempre oho Maromak nia profeta sira iha nebaa.
34 Koitadu, imi ema Jerusalém! Imi oho Maromak nia profeta sira, i tuda mate ema nebee Maromak haruka ba imi. Dala barak Hau hakarak halibur imi hanesan manu inan halibur nia oan sira para luut, maibee imi lakohi. 35 Agora, Maromak husik tiha ona imi nia hela fatin. Hau hatete ba imi, imi sei la haree tan Hau too imi foo sai dehan, ‘Nai Maromak foo bensaun ba Ema ida nebee mai lori Nai Maromak nia naran.’ ”+ 13:35 Salmus (Mazmur) 118:26
14Nai Jesus kura ema ida isin bubu iha loron Sabadu
1 Iha loron Sabadu, ema boot ida hosi grupu relijiaun Farizeu konvida Jesus baa haan iha nia uma. Iha nebaa ema haree tu-tuir saida mak Nia atu halo. 2 Iha mos mane ida moras isin bubu, tuur hela iha Jesus nia oin. 3 Jesus husu ba mestri relijiaun ho ema Farizeu sira, “Tuir ita nia lei relijiaun, bele kura ema moras iha loron Sabadu ka lae?”
4 Maibee la iha ema ida hataan. Entaun Jesus tau liman ba ema moras nee hodi kura nia, i haruka nia fila. 5 Depois Jesus husu tan ba sira, “Se imi nia oan ka imi nia karau monu tama ba bee posu laran iha loron Sabadu, imi baa dada sai. Loos ka lae? Nee mos servisu ida.”+ 14:5 Mateus 12:11
6 La iha ema ida mak bele hataan.
La bele buka oin
7 Iha festa nee, Jesus haree bainaka barak baa hili fatin iha oin. Entaun Nia halo komparasaun ida nunee: 8 “Kuandu ema konvida o baa iha festa kazamentu, la bele baa tuur iha fatin ema boot nian. Keta halo be festa nain konvida mos ema nebee boot liu o. 9 Se nunee, festa nain sei mai hatete ba o, ‘Hamriik tiha, foo fatin ba senhor nee.’ Pasiensi, o tenki muda baa tuur iha kotuk liu nebaa, i o sei moe boot. 10 Maibee bainhira ema konvida o, baa tuur deit iha kotuk liu. Nunee, festa nain sei mai hatete, ‘Kolega, mai tuur tiha iha oin.’ Hanesan nee o hetan respeitu iha bainaka hotu-hotu nia oin.+ 14:10 Provérbiu (Amsal) 25:6-711 Tanba ema nebee foti aan, Maromak sei hatuun nia, i ema nebee haraik aan, Maromak sei foti aas nia.”+ 14:11 Mateus 23:12; Lucas 18:14
12 Depois Jesus hatete ba uma nain, “Kuandu senhor halo festa, la bele konvida ita nia kolega, ita nia familia ho vizinhu sira nebee riku. Tanba loron seluk sira sei konvida fali ita, i nunee sira selu fali buat nebee ita halo ba sira. 13 Maibee kuandu senhor halo festa, konvida mak ema kiak sira, ema aleijadu sira, ema nebee lao la diak ho ema matan delek sira. 14 Se ita halo nunee, Maromak sei foo bensaun ba ita. Ema sira nee la bele selu fali buat nebee ita halo ba sira. Maibee aban-bainrua bainhira Maromak sei halo moris fali ema nebee moris loos, Nia sei selu fali ita nia hahalok diak nee.”
Komparasaun kona ba festa boot
(Mateus 22:1-10)
15 Rona nunee, iha ema ida nebee tuur hamutuk ho Jesus iha meza, dehan ba Nia, “Sorti boot, ema nebee tuur hamutuk ho Maromak nia reinu hodi haan iha Maromak nia festa boot.”
16 Jesus hataan ho komparasaun ida nunee: “Iha ema ida halo festa boot, i konvida ema barak. 17 Bainhira oras too ona atu hahuu festa, nia haruka nia atan ida baa foo hatene ba sira nebee simu konviti, dehan, ‘Mai ona, tanba buat hotu-hotu prontu ona.’ 18 Maibee sira hotu lakohi baa, i foo razaun oi-oin. Ida dehan, ‘Deskulpa! Hau foin hola rai pedasuk ida, hau tenki baa haree lai.’ 19 Ida seluk dehan, ‘Deskulpa! Hau foin hola karau par lima, hau sei baa koko karau sira nee hodi fila rai.’ 20 Ida seluk tan dehan, ‘Hau foin kaben. Neebee hau la baa.’
21 Depois atan nee fila fali hodi foo hatene ba nia patraun. Nia patraun hirus teb-tebes, i nia foo orden ba atan nee dehan, ‘Baa lalais iha estrada-estrada too mos iha dalan kloot sira iha sidade nee, lori ema kiak, ema aleijadu, ema matan delek, ho ema nebee lao la diak.’ 22 Atan nee mos halo tuir. Bainhira nia fila, nia foo hatene dehan, ‘Patraun, sira mai hotu ona, maibee fatin mamuk sei iha.’
23 Entaun patraun dehan, ‘Se nunee, o sai hosi sidade nee tama too dalan kintu-kantu sira. O hetan see-see deit iha dalan, obriga sira mai, atu halo nakonu fatin nee.’ 24 Hau hatete ba imi, hosi ema sira nebee Hau konvida uluk, ida mos la bele haan iha Hau nia festa.”
Atu tuir Nai Jesus, la kamaan
(Mateus 10:37-38)
25 Iha loron ida, ema barak lao akompanha Jesus. Nia fila oin ba sira hodi dehan, 26 “Ema nebee hakarak tuir Hau, nia tenki hadomi Hau liu buat hotu-hotu. Nia tenki hadomi Hau liu fali nia inan-aman, liu nia kaben, liu nia oan, liu nia maun-alin sira ho mos liu nia aan rasik. Se lae, nia la serve sai Hau nia eskolante.+ 14:26 Mateus 10:3727 Ema nebee hakarak tuir Hau, nia tenki prontu atu simu terus, hanesan ema nebee lori nia krus too mate. Se lae, nia la serve sai Hau nia eskolante.+ 14:27 Mateus 10:38; 16:24; Marcos 8:34; Lucas 9:23
28 Hanoin took ema nebee atu halo uma andar. Nia tenki tuur sura di-diak lai, atu halo uma nee, tenki gasta osan hira? I nia tenki haree lai, nia osan too ka lae? 29 Se lae, dala ruma foin hahuu hada fatuk deit, osan hotu tiha ona. Nunee ema bele hamnasa nia, 30 dehan, ‘Ema nee foin hahuu halo uma, osan hotu tiha ona!’
31 Hau foo ezemplu ida tan. Liurai ida hakarak funu hasoru liurai seluk, nia tenki tuur hodi tetu di-diak lai. Se nia iha deit soldadu rihun sanulu, nia bele manaan inimigu rihun rua-nulu ka lae? 32 Se liurai nee hanoin katak nia atu lakon, entaun bainhira nia inimigu sei dook, nia haruka kedas nia reprezentante sira hodi husu para dame malu. 33 Nunee mos, se o atu tuir Hau, o tenki prontu atu husik buat hotu-hotu. Se lae, o la serve atu sai Hau nia eskolante.”
Ema nebee la husik buat hotu hodi tuir Jesus, hanesan masin nebee la meer ona
(Mateus 5:13; Marcos 9:50)
34 Jesus foo ezemplu tan dehan, “Masin diak duni. Maibee se karik masin nee sai miis ona, ita la bele halo meer fila fali, la iha folin tan ona. Ita soe tiha deit. Imi nebee iha tilun, rona di-diak ba!”
15Bibi malae nebee lakon
(Mateus 18:12-14)
1 Iha loron ida, kobrador impostu sira ho ema seluk nebee naran foer, mai rona Jesus. 2 Haree nunee, ema Farizeu ho mestri relijiaun sira murmura dehan, “Ema ida nee halo belun fali ho sala nain sira, i tuur haan hamutuk tan ho sira.”+ 15:2 Lucas 5:29-30
3 Nunee, Jesus foo hanoin ba sira liu hosi komparasaun ida dehan, 4 “Se karik imi ida iha bibi malae atus ida, depois bibi ida lakon tiha, bibi nain sei halo saida? Nia husik hela bibi sia-nulu resin sia iha rai luan, i baa buka kedas bibi ida nebee lakon too hetan. 5 Bainhira nia hetan ona bibi nee, nia kaer tau ba nia kabaas hodi fila ba uma ho kontenti. 6 Too iha uma, nia foo hatene nia kolega ho vizinhu sira dehan, ‘Mai ita haksolok hamutuk, tanba hau hetan fali hau nia bibi nebee lakon.’ 7 Hau hatete ba imi, iha lalehan mos nunee. Maromak ho Nia anju sira haksolok teb-tebes bainhira sala nain ida hakribi nia sala. Nee halo Sira haksolok liu fali duke ema sia-nulu resin sia nebee moris loos i la presiza hakribi sira nia sala.
Osan mutin nebee lakon
8 Jesus halo tan komparasaun ida dehan, “Senhora ida iha osan mutin sanulu, depois osan mutin ida lakon tiha. Agora nia atu halo saida? Nia sei sunu ahi-oan, i dasa uma laran tomak hodi buka di-diak osan nee too hetan. 9 Bainhira nia hetan ona, nia foo hatene ba nia kolega ho vizinhu sira dehan, ‘Mai ita haksolok hamutuk, tanba hau hetan fali hau nia osan nebee lakon.’ 10 Hau hatete ba imi, iha lalehan mos nunee. Maromak nia anju sira haksolok teb-tebes bainhira sala nain ida hakribi nia sala.”
Oan nebee lakon
11 Jesus halo komparasaun ida tan nunee: “Senhor ida iha oan mane nain rua. 12 Loron ida, oan mane kiik dehan ba nia aman, ‘Apaa, apaa nia rikusoin sira nee, fahe ona hau nian mai.’ Entaun nia aman fahe nia rikusoin ba sira nain rua.
13 La kleur, oan mane kiik nee faan tiha hotu rikusoin nebee nia hetan nee hodi baa rai dook. Iha nebaa nia gasta osan arbiru hodi moris goza hela deit. 14 Too ikus nia osan hotu ona. Iha tempu nebaa, rai nee hamlaha boot, i nia moris susar. 15 Entaun nia baa buka servisu. Ema rai nain ida simu nia i haruka nia baa hein fahi. 16 Nia hamlaha atu-mate, too nia haree fahi nia hahaan, nia kaan teb-tebes. Maibee la iha ema mak foo netik hahaan ba nia.
17 Too ikus nia matan moos hodi hanoin, ‘Ema sira nebee servisu ba hau nia aman, simu ai haan barak too resin, i hau iha nee hamlaha atu-mate. 18 Diak liu, hau fila deit ba hau nia aman, i hau hatete ba nia katak, hau halo sala ona hasoru Maromak i hasoru apaa. 19 Hau la serve atu sai tan apaa nia oan. Hau sai deit apaa nia kriadu mos, la iha buat ida.’ 20 Entaun nia hamriik hodi fila ba nia aman.
Hosi dook nia aman haree ona nia, i hanoin teb-tebes. Nia halai baa simu nia oan hodi hakuak i rei nia.
21 Nia oan hatete ba nia, ‘Apaa, hau halo sala ona hasoru Maromak i hasoru apaa. Hau la serve atu sai tan apaa nia oan.’
22 Maibee nia aman haruka nia atan sira dehan, ‘Lalais! Baa foti ropa nebee diak liu hodi foo hatais nia. Tau kadeli ba nia liman, i tau sandalias ba nia ain. 23 Baa dada karau vaka oan bokur ida mai oho, para ita halo festa rame-rame. 24 Tanba hau nia oan nee hanesan mate tiha ona, maibee agora nia moris fila fali. Nia lakon tiha, maibee agora hau hetan fali ona.’ Nunee sira hahuu halo festa rame-rame.
25 Momentu nee, oan mane boot iha hela toos. Bainhira nia fila, atu besik too uma, nia rona muzika lian ho ema dansa. 26 Entaun nia bolu atan ida hodi husu, ‘Imi halo saida mak rame loos nee?’
27 Atan nee hataan, ‘Senhor nia alin mai fali ona. Nee mak ita nia apaa haruka oho karau oan bokur ida hodi halo festa, tanba nia fila ona ho diak.’
28 Rona nunee, oan mane boot hirus teb-tebes, i lakohi tama ba uma laran. Depois nia aman sai baa hamaus nia atu tama ba laran.
29 Maibee nia hataan, ‘Apaa, hanoin took! Durante tinan barak nia laran hau servisu hanesan fali atan ba apaa, i apaa haruka hau halo saida deit, hau sempre halo tuir. Maski nunee, apaa nunka foo bibi oan ida mai hau para halo festa ho hau nia kolega sira. 30 Maibee apaa nia oan nee gasta tuun-sae apaa nia rikusoin ho feto luroon. Depois nia fila fali mai, apaa oho kedas ita nia karau bokur ida ba nia.’
31 Maibee nia aman hataan, ‘Hau nia oan doben, durante nee o sempre hela hamutuk ho hau. Buat hotu-hotu nebee hau nian, o nian. 32 Maibee agora ita tenki halo festa hodi haksolok, tanba o nia alin nee hanesan mate tiha ona, maibee agora nia moris fila fali. Nia lakon tiha, maibee agora hau hetan fali ona.’ ”
16Xefi nebee matenek halo manipulasaun
1 Jesus koalia ba Nia eskolante sira ho komparasaun ida nunee: “Iha ema riku ida foti funsionariu ida sai xefi hodi toma konta nia sasaan hotu. La kleur patraun rona dehan xefi nee gasta arbiru patraun nia osan. 2 Entaun nia bolu ema nee hodi hatete, ‘Hau rona o halo saida mak nee?! Agora o tenki halo relatóriu ida mai hau, tanba o la bele kaer tan kargu nee ona.’
3 Xefi nee komesa hanoin barak, ‘Patraun atu hasai hau ona, agora hau tenki halo saida? Kee rai, hau la iha forsa; husu ezmola, hau moe. 4 Aah! Hau hatene ona saida mak atu halo. Nunee bainhira hau sai ona hosi servisu nee, ema barak prontu simu hau iha sira nia uma.’
5 Depois xefi nee bolu ema sira nebee iha tusan iha nia patraun. Nia husu ba ida primeiru, ‘Kolega deve hau nia patraun hira?’
6 Ema nee hataan, ‘Hau deve mina azeite bidoon rua-nulu.’
Xefi dehan, ‘Nee o nia nota. Tuur lalais hakerek fali dehan, o deve deit mina bidoon sanulu.’
7 Ba ema tuir mai, nia husu, ‘Ita deve hira?’
Nia hataan, ‘Hau deve trigu karoon rihun ida.’
Xefi dehan, ‘Foti ita nia nota nee, i hakerek fali, karoon atus walu deit.’
8 Maski nia halo manipulasaun nunee, maibee too ikus nia patraun gaba nia, tanba nia kakutak lao duni.” Jesus hatutan tan dehan, “Loos duni, ema mundu nian hatene liu hadau ema nia laran duke ema nebee moris iha naroman laran.”
9 Nunee, Hau hatete ba imi, tenki uza imi nia rikusoin mundu nian hodi ajuda ema. Ho nunee, imi bele hetan belun barak, i bainhira riku nee hotu ona, Maromak sei prepara fatin ba imi iha lalehan.
10 Se ema halao buat kiik ho lo-loos, buat boot mos nia sei halao ho lo-loos. Maibee se nia bosok iha buat kiik, buat boot mos nia sei bosok. 11 Se imi kaer rikusoin mundu nian la loos, oinsaa Maromak bele foo fiar ba imi kaer rikusoin lalehan nian? Tanba rikusoin lalehan nee mak folin boot liu. 12 Se imi kaer ema seluk nia rikusoin la loos, la iha ema ida brani foo rikusoin ba imi atu sai imi nian rasik.
13 Atan ida la bele serbi patraun nain rua. Tanba nia sei odi ida, i hadomi ida seluk. Nia foo laran ba ida, i lakohi interese ida seluk. Nunee mos imi la bele serbi Nai Maromak i serbi osan dala ida.”+ 16:13 Mateus 6:24
Maromak nia lei lao nafatin
(Mateus 11:12-13; 5:31-32; Marcos 10:11-12)
14 Iha ema balu hosi grupu relijiaun Farizeu rona Jesus nia koalia ohin nee. Sira hamnasa fali Nia, tanba sira hadomi liu osan. 15 Maibee Jesus dehan ba sira, “Iha ema nia oin, imi hatudu aan hanesan ema nebee moris loos, maibee Nai Maromak hatene imi nia laran. Iha buat barak mak ema dehan folin boot, maibee Nai Maromak hakribi.
16 Hori uluk ema foo sai lei nebee Maromak foo ba Moisés ho profeta sira nia hanorin. Maromak nia liafuan nee lao nafatin too João Sarani Nain mai. Depois komesa hosi João, ema foo sai Liafuan Diak kona ba oinsaa Maromak ukun nudar Liurai, i ema barak hakaas aan sai Maromak nia reinu.+ 16:16 Mateus 11:12-1317 Maski Liafuan Diak nee foo sai ona, maibee Maromak nia lei sei la lakon. Lalehan ho rai bele lakon, maibee lei nia letra ida deit mos sei la lakon.+ 16:17 Mateus 5:18
18 Se mane ida soe nia kaben, depois kaben fali ho feto seluk, nia halo sala foer. I se mane ida kaben fali ho feto nebee nia laen soe tiha nee, mane nee mos halo sala foer.”+ 16:18 Mateus 5:32; 1 Korintu 7:10-11
Ema riku ho Lázaro
19 Depois Jesus halo tan komparasaun ida nunee: “Iha ema riku ida sempre hatais ropa mesak furak deit. Loron-kalan nia halo festa hela deit. 20 Iha mos ema kiak ida naran Lázaro, nia isin lolon nakonu ho kanek dodok. Loro-loron nia latan hela deit iha ema riku nee nia portaun hodi husu ezmola. 21 Nia hakarak teb-tebes atu haan hahaan nebee monu iha ema riku nia meza okos, maibee la hetan buat ida. I asu mai lambe fali nia kanek dodok nee.
22 Too ikus, Lázaro mate, i Maromak nia anju mai foti nia lori ba iha fatin diak nian iha Abraão nia sorin.
La kleur ema riku nee mos mate, i ema hakoi nia. 23 Depois nia terus teb-tebes iha ahi infernu. Iha nebaa, nia foti matan, haree Abraão hosi dook, i Lázaro tuur hela iha nia sorin. 24 Entaun nia bolu, ‘Avoo Abraão, hadomi hau ba! Haruka Lázaro habokon nia liman fuan ba bee, para halo turu mai hau nia nanaal. Tanba ahi nee halo hau terus teb-tebes.’
25 Maibee Abraão hataan, ‘Oan, keta haluha, uluk o sei moris iha mundu, buat diak ida la falta ba o, maibee Lázaro so hetan terus deit. Agora Maromak halo haksolok Lázaro iha nee, i o terus iha nebaa. 26 Saa tan, entre o ho ami, Maromak tau rai kuak ida klean i luan teb-tebes hodi haketak ita. Nee duni ema hosi nee la bele baa nebaa, i ema hosi nebaa mos la bele mai iha nee.’
27 Ema riku nee hataan, ‘Se nunee avoo, hau husu boot atu avoo haruka Lázaro baa lai iha hau nia apaa nia uma. 28 Tanba hau sei iha alin mane nain lima iha nebaa. Haruka Lázaro baa foo hanoin ba sira para husik ona sira nia sala. Nunee bainhira sira mate, sira keta tama iha fatin terus ida nee.’
29 Maibee Abraão hataan, ‘Sira hetan ona Moisés ho Maromak nia profeta sira seluk nia livru. O nia alin sira tenki rona ba sira.’
30 Ema riku nee protesta dehan, ‘Nee la too, avoo Abraão! Maibee se ema mate moris fila fali i baa foo hatene sira, mak sira sei husik sira nia sala.’
31 Abraão hataan, ‘Se sira lakohi rona Moisés ho profeta sira, maski ema mate moris fali hodi foo hatene ba sira mos, sira sei la rona.’ ”
17Sala ho perdaun
(Mateus 18:6-7, 21-22; Marcos 9:42)
1 Jesus hatete ba Nia eskolante sira dehan, “Sempre iha buat ruma mak halo ema monu ba sala. Maibee see mak halo ema seluk monu ba sala, nia sei simu kastigu todan. 2 See mak halo labarik ida monu ba sala, Maromak sei foo kastigu todan ba nia. Se karik ema kastigu ema nee hodi kesi fatuk boot ida iha nia kakorok i soe nia tama ba tasi laran, kastigu nee sei kamaan liu fali kastigu nebee Maromak foo.+ 17:2 Lian Gregu dehan, “See mak halo ida hosi kiik-oan sira nee monu ba sala, ...”. Matenek nain balu kona ba Biblia hanoin dehan, “kiik-oan sira nee” hatudu ba Jesus nia eskolante sira nebee mak fiar sei fraku. Balu tan hanoin dehan, “kiik-oan sira nee” hatudu ba labarik ka hatudu ba ema kiik.3 Nee duni, imi tenki kuidadu para la bele halo ema seluk monu ba sala!
Se imi nia maluk ida halo sala, koriji nia. Se nia hakribi nia sala, foo perdaun ba nia.+ 17:3 Mateus 18:154 Se nia halo sala hasoru o, depois mai dehan, ‘Deskulpa, hau sala’, i husu tiha deskulpa, nia halo sala fali, mai husu deskulpa tan, bele too dala hitu iha loron ida mos, o tenki simu nia.”
Fiar ba Nai Maromak
5 Nai Jesus nia apostolu sira husu ba Nia, “Aumenta tan ami nia fiar!”
6 Jesus hataan, “Se imi nia fiar kiik-oan hanesan mostarda musan ida mos, imi bele foo orden ba ai huun boot ida dehan, ‘Sai tiha hosi nee, i muda baa hamriik fali iha tasi laran.’ I ai huun nee sei tuir duni imi nia orden.”
Atan tenki tuir patraun nia hakarak
7 Jesus foo ezemplu ida dehan, “Hanoin took, imi mak hanesan patraun. Imi nia atan ida baa fila rai iha toos ka hein bibi malae. Bainhira atan nee fila hosi servisu, imi konvida kedas nia atu mai haan ka? 8 Lae! Imi sei haruka dehan, ‘O baa prepara hahaan mai hau lai, depois troka tiha o nia ropa hodi serve hau iha meza. Hotu tiha mak o bele haan-hemu.’ 9 Tuir imi nia hanoin, se atan nee halo tuir buat nebee patraun haruka, patraun sei foo obrigadu ba nia ka? Lae liu! 10 Imi mos hanesan. Se imi halo hotu ona servisu nebee Maromak foo, imi tenki hatete, ‘Ami nee atan deit, la serve atu simu obrigadu. Ami so halao deit ami nia obrigasaun.’ ”
Nai Jesus kura ema moras lepra nain sanulu
11 Jesus lao nafatin ba Jerusalém. Too dalan klaran, nia lao tuir baliza entre provinsia Galileia ho Samaria. 12 Bainhira Nia atu tama ba aldeia ida, mane nain sanulu moras lepra mai atu hasoru Nia. Sira hamriik hosi dook deit 13 hodi bolu ho lian makaas dehan, “Jesus, Mestri, hanoin ami ba!”
14 Bainhira Jesus haree sira, Nia hatete ba sira, “Imi baa hatudu imi nia isin ba nai lulik sira, para sira haree.” Entaun sira baa. Tuir dalan, derepenti deit sira hotu hetan isin diak.+ 17:14 Levítiku (Imamat) 14:1-32
15 Ema ida hosi nain sanulu nee, bainhira nia haree katak nia diak tiha ona, nia fila kedas ba Jesus hodi hahii dadauk Maromak ho lian makaas. 16 Too iha nebaa, nia hakneak ho hakruuk too rai iha Jesus nia ain hodi foo agradese ba Nia. (Ema nee ema Samaria, laos ema Judeu.)
17 Jesus husu ba ema nebee asisti, “Ohin Hau kura ema nain sanulu, loos ka lae? Sira nain sia iha nebee? 18 Nusaa mak so ema estranjeiru ida nee deit mak fila mai foo agradese ba Nai Maromak?”
19 Depois Jesus hatete ba ema nee, “O diak ona tanba o fiar. Hamriik ba. Bele baa ona.”
Nai Jesus koalia kona ba Nia fila fali mai hosi lalehan
(Mateus 24:23-28, 37-41)
20 Iha loron ida, ema Farizeu balu mai husu Jesus, “Bainhira mak Nai Maromak komesa ukun nudar Liurai?”
Jesus hataan, “Maromak halao nia ukun iha mundu, laos buat ida ke ema bele haree ho matan. 21 Nunee ema la bele dehan, ‘Nai Maromak ukun iha nee’ ka, ‘Nia ukun iha nebaa.’ Tanba Nai Maromak ukun iha ema nia laran.”
22 Depois Jesus hatete ba Nia eskolante sira, “Iha tempu oin mai, imi sei hakarak teb-tebes atu haree Hau, Mane Maksoin fila fali mai, maibee la haree. 23 Ema sei hatete ba imi, ‘Mane Maksoin iha nee’ ka, ‘Nia iha nebaa.’ Lalikan fiar. 24 Tanba bainhira Hau, Mane Maksoin fila fali mai hosi lalehan, ema sei haree mo-moos, hanesan rai lakan makaas foo naroman hosi rohan ba rohan. 25 Maibee Hau tenki hetan terus oi-oin uluk, i ema sira nebee moris agora sei fila kotuk mai Hau.
26 Aban-bainrua bainhira loron too atu Hau fila fali mai, ema sei moris hanesan iha Noé nia tempu uluk.+ 17:26 Iha Noé nia tempu, ho mos Lo nia tempu, ema barak lakohi rona Nai Maromak. Too ikus Maromak kastigu sira.+ 17:26 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 6:5-827 Iha tempu nebaa, sira haan-hemu i halo festa kazamentu hanesan baibain, too loron Noé tama ba roo boot laran. Derepenti, bee boot sae, halo sira mate mohu.+ 17:27 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 7:6-24
28 Nunee mos iha Lo nia tempu. Ema haan-hemu, halo kontratu, halo toos, i harii uma, hanesan baibain. 29 Maibee iha loron nebee Lo sai hosi sidade Sodoma, derepenti deit ahi ho ahi klaak monu tuun hosi lalehan, halo ema Sodoma sira mate mohu.+ 17:29 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 18:20—19:25
30 Nunee mos, bainhira Hau, Mane Maksoin fila mai i ema hotu-hotu haree mo-moos Hau. 31 Iha loron nee, ema nebee iha hela liur, la bele tama ba uma laran hodi foti nia sasaan. Ema nebee iha hela toos, la bele fila baa foti buat ruma iha uma.+ 17:31 Mateus 24:17-18; Marcos 13:15-1632 Keta haluha saida mak akontese ho Lo nia kaben.+ 17:32 Lo nia kaben mate tanba nia hanoin liu nia uma duke Maromak nia orden. Haree Hahuu (Jénesis, Kejadian) 19:26.+ 17:32 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 19:26
33 See mak hakarak salva nia aan, nia sei lakon fali. I see mak lakon nia moris, nia sei hetan moris rohan-laek.+ 17:33 Mateus 10:39; 16:25; Marcos 8:35; Lucas 9:24; João 12:2534 Hau hatete ba imi, aban-bainrua bainhira Hau fila mai, ema nain rua toba hela iha kama ida, Maromak sei lori tiha ida, i husik hela ida seluk. 35 Iha feto nain rua fai hela hare, Maromak sei lori tiha ida, i husik hela ida seluk. 36 [Iha mane nain rua servisu hela iha toos, Maromak sei lori tiha ida, i husik hela ida seluk.]”+ 17:36 Dokumentu Gregu balu, versikulu 36 nee iha, balu la iha.
37 Jesus nia eskolante sira husu, “Nai, buat sira nee sei akontese iha nebee?”
Jesus soe lia dehan, “Bainhira imi haree manu metan semo hamutuk ba iha fatin ida, nee sinal ida hodi hatudu katak iha mate isin dodok iha nebaa.”+ 17:37 Tuir matenek nain Biblia nian balu, nee dehan katak, aban-bainrua kuandu Jesus atu besik fila fali mai, sei iha sinal nebee hatudu ho klaru.
18Komparasaun kona ba feto faluk ho juis aat
1 Depois Jesus halo komparasaun hodi hanorin Nia eskolante para sira tenki halo orasaun nafatin i la bele lakon esperansa. 2 Nia istoria nunee: “Iha sidade ida iha juis ida la tauk Nai Maromak, i la interese ema ida. 3 Iha mos feto faluk ida nebee baa hasoru beibeik juis hodi husu nia direitu dehan, ‘Tesi hau nia lia ho lo-loos.’
4 Fo-foun juis lakohi simu feto faluk nee, maibee too ikus nia dehan ba nia aan, ‘Hau la tauk Nai Maromak, i la interese ema ida, 5 maibee feto faluk nee mai sateia beibeik hau. Diak liu hau tesi nia lia ho lo-loos. Se lae, nia mai beibeik halo hau kole tiha deit.’ ”
6 Depois Nai Jesus hatete, “Imi hanoin took, juis laran aat nee koalia oinsaa. 7 Too ikus, nia tulun duni feto faluk nee. Saa tan Nai Maromak! Ema nebee Maromak hili ona, sira loron-kalan harohan husu tulun ba Nia. Nia sei tesi sira nia lia ho lo-loos, i sei la demora. 8 Hau hatete ba imi, Maromak sei foo kedas desizaun diak ba sira. Maibee Hau hakarak husu nunee: Aban-bainrua Hau, Mane Maksoin fila mai iha mundu, Hau sei hetan ema nebee fiar mai Hau ka lae?”
Komparasaun kona ba ema Farizeu ho kobrador impostu
9 Jesus konta tan istoria ida ba ema nebee foti aan dehan sira mak moris loos liu, i la konsidera ema seluk. Nia halo komparasaun hanesan nee: 10 “Iha loron ida, ema nain rua baa halo orasaun iha uma kreda boot. Ida hosi grupu relijiaun Farizeu, ida seluk kobrador impostu. 11 Ema Farizeu nee hamriik hodi halo orasaun nunee, ‘Maromak, hau agradese tanba hau ema diak, laos hanesan ema seluk. Sira seluk mesak ema aat, naok-teen, ho ema nebee halo sala ho ema nia kaben. Hau foo agradese ba Ita Boot, tanba hau laos ema aat hanesan kobrador impostu ida nebaa. 12 Hau jejun semana ida dala rua. I buat hotu-hotu nebee hau hetan, hau sempre foo parte ida hosi sanulu ba Ita Boot.’
13 Maibee kobrador impostu nee hamriik hosi dook, i la brani foti matan ba leten. Nia hakruuk ho laran tristi teb-tebes tanba nia halo sala. I nia harohan dehan, ‘Maromak, hau ema sala nain. Hadomi hau ba.’ 14 Hotu tiha, ema nain rua nee fila ba uma.”
Jesus hatutan, “Hau hatete ba imi, Maromak simu mak kobrador impostu nee, laos ema Farizeu. Tanba ema nebee foti aan, Nai Maromak sei hatuun, i ema nebee haraik aan, Maromak sei foti aas.”+ 18:14 Mateus 23:12; Lucas 14:11
Nai Jesus foo bensaun ba labarik oan sira
(Mateus 19:13-15; Marcos 10:13-16)
15 Ema balu mai lori kiik-oan sira ba Jesus, atu Nia tau liman hodi foo bensaun ba sira. Haree nunee, Jesus nia eskolante sira bandu netik. 16 Maibee Jesus bolu labarik sira nee ba Nia. I Nia siak Nia eskolante sira dehan, “Husik labarik oan sira nee mai Hau, la bele bandu. Tanba ema hanesan sira nee mak sai Maromak nia reinu. 17 Hau hatete lo-loos ba imi, see mak atu sai Maromak nia reinu, nia tenki laran metin ba Maromak hanesan labarik sira nee. Se lae, la bele.”
Ema riku nebee hakarak tama lalehan
(Mateus 19:16-30; Marcos 10:17-31)
18 Loron ida, iha ema Judeu nia boot ida husu ba Jesus, “Mestri nebee diak, hau tenki halo saida para hau bele hetan moris rohan-laek?”
19 Jesus hataan, “Tanba saa mak ita dehan, Hau ema diak? La iha ema ida mak diak, so Maromak deit. 20 Ita rasik hatene ukun fuan sira nee:
La bele halo sala ho ema nia kaben,
la bele oho ema,
la bele naok,
la bele foo sasin falsu,
respeita o nia inan-aman.”+ 18:20 Ézodu (Keluaran) 20:12-16; Deutoronómiu (Ulangan) 5:16-20
21 Ema nee hataan, “Komesa hau sei kiik, ukun fuan sira nee hau tuir hotu ona.”
22 Rona nunee, Jesus hataan, “Maibee ita sei falta buat ida. Agora baa faan tiha ita nia rikusoin hotu, i osan nee fahe ba ema kiak. Nunee mak ita sei hetan fali rikusoin iha lalehan. Depois mai tuir Hau.” 23 Rona tiha Jesus nia resposta, ema nee laran tristi liu, tanba nia riku teb-tebes.
24 Jesus hateke ba nia hodi dehan, “Ema riku susar teb-tebes atu sai Maromak nia reinu. 25 Kuda kamelu tama liu hosi daun kuak susar teb-tebes. Maibee susar liu tan, ema riku ida atu sai Maromak nia reinu hodi hakruuk ba Nia nudar nia Liurai.”
26 Ema sira nebee rona Jesus koalia nunee, sira husu, “Entaun see loos mak bele hetan salvasaun?”
27 Jesus hataan, “Ba ema, la bele duni. Maibee ba Maromak, buat hotu-hotu bele.”
28 Pedro hatete, “Ami husik tiha ona buat hotu-hotu hodi tuir Ita Boot.”
29 Jesus dehan, “Hau hatete lo-loos ba imi, Maromak sei foo bensaun ba see-see deit mak husik ona nia uma, nia kaben, nia maun-alin, nia inan-aman, ka nia oan sira, tanba nia serbi Maromak nudar nia Liurai. 30 Iha mundu nee, ema nee sei simu barak liu fali buat nebee mak nia husik. I bainhira nia husik ona mundu nee, nia sei hetan moris rohan-laek.”
Nai Jesus koalia ba dala tolu kona ba Nia mate
(Mateus 20:17-19; Marcos 10:32-34)
31 Jesus bolu Nia eskolante nain sanulu resin rua halibur hamutuk iha fatin ida. Nia hatete ba sira, “Ita besik ona Jerusalém. Too iha nebaa, buat hotu-hotu nebee Maromak nia profeta sira uluk hakerek ona kona ba Mane Maksoin sei sai duni. 32 Ema sei entrega Hau ba ema nebee laos Judeu. I ema sira nee sei hamoe Hau, tarata Hau, tafui kabeen mai Hau, 33 baku Hau ho sikoti, i oho Hau. Maibee iha loron tolu Hau sei moris fali.”
34 Nia eskolante sira la kompriende buat ida. Liafuan nee taka hela ba sira, i sira la hatene, Jesus koalia kona ba saida.
Nai Jesus kura ema matan delek ida
(Mateus 20:29-34; Marcos 10:46-52)
35 Bainhira Jesus besik atu tama ona iha sidade Jerikó, iha ema matan delek ida tuur hela iha dalan ninin hodi husu ezmola. 36 Ema matan delek nee rona ema barak lao liu hosi nebaa, nia husu, saida mak akontese.
37 Ema dehan ba nia, “Jesus hosi Nazaré mak liu.”
38 Entaun nia bolu ho lian makaas dehan, “Jesus, liurai David nia jerasaun! Hadomi hau ba.”+ 18:38 Iha tempu nebaa, ema Judeu sira uza liafuan ‘Liurai David nia Jerasaun’ hodi hatudu ba Kristu. Kristu nee mak Ema nebee Nai Maromak promete ona hori uluk atu haruka mai salva Nia povu, kura sira nia moras, i ukun sira.
39 Ema sira nebee lao iha Jesus nia oin, siak ema matan delek nee i haruka nia nonook. Maibee ema nee bolu ho lian makaas liu tan, dehan, “Liurai David nia Jerasaun! Hadomi hau ba.”
40 Rona nunee, Jesus mos para, i haruka ema lori nia mai. Bainhira ema nee too, Jesus husu ba nia, 41 “O hakarak Hau halo saida ba o?”
Nia hataan, “Nai, hau hakarak haree.”
42 Jesus hatete ba nia, “Entaun haree ona ba. Tanba o nia fiar mak o hetan kura.” 43 I ema nee nia matan diak kedas. Depois nia lao tuir Jesus, hahii dadauk Nai Maromak. Ema hotu-hotu nebee haree buat nee, sira mos hahii Maromak.
19Kobrador impostu Zaqueu husik nia sala
1 Depois Jesus tama iha sidade Jerikó, i lao liu hosi sidade laran. 2 Iha nebaa iha ema ida naran Zaqueu. Nia xefi kobrador impostu, i riku teb-tebes. 3 Zaqueu buka atu haree Jesus, maibee la hetan, tanba ema barak teb-tebes, i nia ema badak oan ida. 4 Entaun nia halai uluk baa sae tiha ai huun ida iha dalan ninin atu bele haree Jesus, tanba Jesus atu liu hosi nebaa.
5 Too iha ai huun nee, Jesus hateke ba leten hodi dehan, “Zaqueu, tuun lalais mai! Orsida kalan Hau tenki toba iha ita nia uma.”
6 Zaqueu tuun kedas, i lori Jesus ba nia uma ho laran haksolok. 7 Ema hotu-hotu nebee haree nunee, murmura dehan, “Nia nee ema aat ida. Nusaa mak Jesus baa vizita fali iha nia uma?”
8 Too iha uma, Zaqueu hamriik hodi dehan ba Nai Jesus, “Nai, agora kedas rikusoin hotu-hotu nebee hau iha, sorin balu hau foo ba ema kiak sira. I se hau han-matak ema ruma karik, hau selu fali sira dala haat.”
9 Jesus hatete ba nia, “Ohin loron nee kedas, Nai Maromak salva ita nia uma kain tomak, tanba ita nia hahalok hatudu katak, ita Abraão nia jerasaun. 10 Hau, Mane Maksoin mai iha mundu para buka ema nebee lakon hodi salva sira.”+ 19:10 Mateus 18:11
Komparasaun kona ba atan nain sanulu
(Mateus 25:14-30)
11 Momentu nebaa, ema barak rona hela Jesus nia hanorin. Nia besik dadauk Jerusalém, i povu hanoin katak, too iha nebaa, Maromak atu ukun kedas nudar Liurai. Entaun Jesus hanorin sira ho komparasaun ida. 12 Nia konta nunee: “Iha ema raan liurai ida atu baa rai dook para liurai boot foti nia sai liurai, depois mak nia fila fali mai ukun. 13 Molok nia atu baa, nia bolu nia atan nain sanulu hodi entrega osan mean ida ba sira ida-idak. Nia foo orden dehan, ‘Imi uza osan nee hodi fila liman too hau fila fali mai, para hau bele hetan funan.’ Depois nia baa.
14 Maibee nia povu odi nia, nunee sira haruka sira nia reprezentante balu tuir kedas hodi foo hatene ba liurai boot, dehan, ‘Ami lakohi ema ida nee ukun ami.’
15 Maski nunee, liurai boot foti duni nia sai liurai. Depois nia fila ba nia rain. Too iha uma, nia bolu nia atan nain sanulu nee hodi husu kona ba osan nebee nia entrega ba sira nee, sira manaan fali hira?
16 Atan primeiru mai hatete, ‘Patraun, osan mean ida nebee ita boot foo mai hau nee, manaan fali sanulu.’
17 Patraun hatete ba nia, ‘Diak loos! O nee atan diak duni. Tanba o halo buat kiik-oan nee ho loos, nunee hau konfia o, i agora hau foti o hodi ukun sidade sanulu.’
18 Tuir mai, atan segundu mai dehan, ‘Patraun, osan mean nebee ita boot foo mai hau nee, manaan fali lima.’
19 Patraun hatete ba nia, ‘Diak loos! Hau foti o hodi ukun sidade lima.’
20 Maibee atan ida seluk mai dehan, ‘Patraun, ita boot nia osan hau falun ho hena hodi rai di-diak. 21 Hau halo nunee, tanba hau tauk. Hau hatene ita boot ema ida ke siak-teen. Ita boot gosta foti buat nebee laos ita boot mak rai, i kuu buat nebee laos ita boot mak kuda.’
22 Patraun hataan, ‘Atan aat! O nia liafuan rasik mak hamonu fali o. O hanoin hau ema ida ke siak-teen, hau gosta foti buat nebee laos hau mak rai, i kuu buat nebee laos hau mak kuda. 23 Se nunee, nusaa mak o la rai hau nia osan iha banku, para hau fila mai, bele hetan fali osan nee ho nia funan?’
24 Depois patraun hatete ba ema sira nebee hamriik besik, dehan, ‘Foti tiha nia osan nee hodi foo ba atan ida nebee manaan sanulu.’
25 Sira protesta dehan, ‘Patraun, nia hetan ona sanulu!’
26 Patraun hataan, ‘Hau hatete ba imi, ema nebee iha ona, sei simu tan. Maibee ema nebee la iha, uitoan nebee nia iha mos, sei hasai tiha hosi nia.+ 19:26 Mateus 13:12; Marcos 4:25; Lucas 8:1827 Agora, hau nia inimigu sira nebee lakohi simu hau hanesan liurai, imi baa kaer sira, lori mai oho tiha hotu iha hau nia oin.’ ”+ 19:27 Mateus 25:14-30
Ema barak haklakak simu Nai Jesus tama iha Jerusalém
(Mateus 21:1-11; Marcos 11:1-11; João 12:12-19)
28 Konta tiha hotu, Jesus kontinua lao sae ba Jerusalém, i ema barak tuir Nia. 29 Bainhira Nia besik ona aldeia Betfagé ho Betánia iha foho Oliveira nia lolon, Nia haruka Nia eskolante nain rua baa uluk. Nia dehan ba sira, 30 “Imi baa iha aldeia nebaa. Bainhira imi tama, imi sei haree kuda buru oan ida kesi hela, ema ida seidauk sae. Baa kore tiha lori mai. 31 Se ema ruma husu karik, ‘Nusaa mak imi kore fali kuda buru nee?’, hatete ba sira, ‘Nai mak presiza.’ ”
32 Entaun sira nain rua baa, sira haree buat hotu-hotu tuir lo-loos saida mak Jesus ohin koalia. 33 Bainhira sira kore dadauk kuda nia talin, kuda nain husu ba sira, “Nusaa mak imi kore fali kuda buru nee?”
34 Sira hataan, “Nai mak presiza.” 35 I sira dada kuda buru nee lori ba Jesus, depois hasai sira nia hena tau ba iha kuda nia kotuk hodi hasae Jesus ba. 36 Jesus liu dadauk, ema barak hasai sira nia hena nahe tu-tuir dalan. 37 Too iha dalan besik atu tuun hosi foho Oliveira, ema barak nebee tuir Nia nee komesa hahii Nai Maromak, tanba milagre hotu-hotu nebee sira haree ona. 38 Sira haklalak ho haksolok dehan,
“Nai Maromak foo bensaun ba Amu Liurai!
Nia mai hodi Nai Maromak nia naran.
Agora Nai Maromak iha lalehan ho ema iha rai klaran dame malu ona.
Hahii Nia iha fatin aas liu!”+ 19:38 Salmus (Mazmur) 118:26
39 Maibee ema Farizeu balu iha ema barak nee nia leet, dehan ba Jesus, “Mestri, haruka Ita nia ema sira nee nonook.”
40 Jesus hataan, “Hau hatete ba imi, se sira nonook karik, fatuk sira nee sei haklalak.”
Nai Jesus tanis ba ema Jerusalém
41 Bainhira sira besik atu tama ona Jerusalém, Jesus haree sidade nee, Nia tanis 42 hodi dehan, “Koitadu, imi ema Jerusalém! Tuir lo-loos, ohin loron imi hatene ona dalan nebee mak bele lori imi ba moris iha paz ho hakmatek nia laran. Maibee imi la hatene nafatin, i agora imi la hetan tan ona. 43 Too tempu ida, imi nia inimigu sira sei hada fatuk halo aas haleu muru sidade nian, halo imi sai la diak. 44 Sira sei halo rahun tiha imi nia sidade halo tetuk too rai. I sira sei kaer imi ho imi nia oan sira riba ba rai too mate. Buat sira nee hotu sei akontese tanba imi lakohi hatene Maromak, maski Nia mai tiha ona para salva imi.”
Nai Jesus duni sai kontratu nain sira hosi uma kreda boot
(Mateus 21:12-17; Marcos 11:15-19; João 2:13-22)
45 Jesus tama ba iha area uma kreda boot nian, i duni sai ema sira nebee halo hela kontratu iha uma oin. 46 Nia siak sira dehan, “Iha Maromak nia liafuan hakerek tiha ona dehan, ‘Hau nia Uma nee fatin para halo orasaun.’+ 19:46 Isaias (Yesaya) 56:7; Jeremias (Yeremia) 7:11 Maibee imi halo fali hanesan ema naok-teen sira nia subar fatin.”
47 Loro-loron Jesus baa hanorin iha uma kreda boot. Maibee nai lulik nia ulun sira, mestri relijiaun sira, ho nai ulun Judeu sira buka dalan atu oho Nia.+ 19:47 Lucas 21:3748 Maibee sira la hetan dalan, tanba povu hotu-hotu gosta teb-tebes rona Jesus nia liafuan.
20Ulun Judeu husu, see mak foo direitu ba Nai Jesus
(Mateus 21:23-27; Marcos 11:27-33)
1 Loron ida, Jesus hanorin i foo sai Maromak nia Liafuan Diak iha area uma kreda boot nian. Nia sei koalia hela, nai lulik nia ulun sira, mestri relijiaun sira ho katuas lia nain sira mai hasoru Nia 2 hodi husu, “O iha direitu saida para halo buat sira nee? See mak foo direitu nee ba O?”
3 Jesus hataan, “Hau mos atu husu buat ida ba imi. Foo hatene took Hau. 4 See mak foo direitu ba João Sarani Nain hodi sarani ema? Nai Maromak mak foo ka, ema mak foo?”
5 Sira husu ba malu, “Ita susar ona. Se ita hataan, ‘Nai Maromak mak foo direitu ba nia’, Jesus sei husu fali dehan, ‘Entaun, nusaa mak imi la fiar ba nia?’ 6 Maibee se ita dehan, ‘Ema mak foo direitu’, entaun ema lubuk boot nee sei foti fatuk hodi tuda mate ita. Tanba sira fiar katak, João nee Nai Maromak nia profeta.”
7 Entaun sira dehan ba Jesus, “Ami la hatene, see mak foo direitu nee ba João.”
8 Jesus hataan, “Se nunee, Hau mos la hatete ba imi, see mak foo direitu mai Hau hodi halo buat sira nee.”
Komparasaun kona ba ema nebee aluga toos uvas
(Mateus 21:33-46; Marcos 12:1-12)
9 Depois Jesus hanorin povu iha nebaa ho komparasaun ida nunee: “Iha toos nain ida kuda uvas iha nia toos tomak. Kuda hotu tiha, nia foo ba ema aluga, depois nia baa hela kleur iha rai liur.+ 20:9 Isaias (Yesaya) 5:110 Too tempu kuu uvas, toos nain haruka nia ema ida fila baa simu ninia parte. Maibee ema aluga toos nee baku nia, i duni nia fila ho liman mamuk. 11 Depois toos nain haruka tan nia ema ida baa. Maibee sira mos baku nia, tarata nia, i haruka nia fila ho liman mamuk. 12 Tuir mai nia haruka tan nia ema ida baa, maibee sira halo kanek nia, i soe sai tiha nia hosi toos laran.
13 Too ikus, toos nain hatete, ‘Hau atu halo tan saida? Diak liu hau haruka deit hau nia oan doben mak baa. Sira sei respeita nia karik.’
14 Maibee bainhira ema aluga toos nee haree toos nain nia oan, sira dehan ba malu, ‘Nia mak sei hetan nia aman nia rikusoin hotu. Mai ita oho tiha nia, para rikusoin sira nee sai ita nian fali.’ 15 Nunee sira rasta nia sai hosi toos laran, i oho tiha nia.
Agora, tuir imi nia hanoin, toos nain sei halo saida ba ema sira nebee aluga toos nee? 16 Nia sei baa oho tiha sira hotu, depois foo fali toos nee ba ema seluk aluga.”
Bainhira povu rona Jesus koalia nunee, sira dehan, “Husu boot, la bele sai nunee!”
17 Jesus hateke ba sira hodi husu, “Entaun nusaa mak Maromak nia profeta hakerek nunee kona ba Kristu:
‘Iha fatuk ida nebee badaen sira lakohi uza hodi halo uma,
maibee agora ida nee mak sai fali fatuk nebee prinsipal iha uma nee.’+ 20:17 Salmus (Mazmur) 118:22
18 Ema nebee monu ba Fatuk nee, nia sei nakfera. I se Fatuk nee monu kona ema, ema nee sei rahun.”
19 Mestri relijiaun ho nai lulik nia ulun sira rona komparasaun nee, sira hatene katak Jesus konta istoria nee hodi hatudu sira nia sala. Nunee, sira buka dalan atu kaer kedas Nia. Maibee sira tauk povu.
Pergunta kona ba selu impostu
(Mateus 22:15-22; Marcos 12:13-17)
20 Nunee mestri relijiaun ho nai lulik nia ulun sira haree tu-tuir Jesus. Sira haruka sira nia ema balu baa Jesus hodi husu pergunta ba Nia. Ema sira nee finji hakarak hatene, afinal buka atu halo monu Nia. Se Nia hataan sala karik, sira bele kesar Nia ba governador, para nia haruka kaer Jesus. 21 Sira dehan nunee: “Mestri, ami hatene katak Ita Boot sempre koalia buat nebee mak loos, i la fihir ema. Ita Boot sempre hanorin ho loos kona ba Nai Maromak nia hakarak. 22 Ami nia pergunta mak nee: Tuir ita nia lei relijiaun, ita bele selu impostu ba estadu Roma nia liurai boot César ka lae?”
23 Maibee Jesus hatene katak sira koko deit Nia. Nunee Nia hataan, 24 “Hatudu lai osan mutin ida mai Hau haree took. See nia oin mak iha osan nee? I see nia naran?”
Sira hataan, “Liurai boot César nian.”
25 Jesus hataan, “Se nunee, foo ba estadu buat nebee mak estadu nian, i foo ba Nai Maromak buat nebee mak Nai Maromak nian.”
26 Resposta nee halo sira admira teb-tebes, tanba sira la konsege hetan liafuan sala atu bele hamonu Nia iha ema barak nia oin. Entaun sira mos nonook ona.
Nai Jesus hanorin kona ba moris fila fali hosi mate
(Mateus 22:23-33; Marcos 12:18-27)
27 Ema balu hosi grupu relijiaun Saduseu mos mai koko Jesus. Ema Saduseu sira hanorin dehan, ema mate sei la moris fali. Entaun sira husu ba Jesus,+ 20:27 Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 23:828 “Mestri, Moisés hakerek lei ida rai hela mai ita dehan, se mane ida mate husik hela nia kaben, maibee la iha oan, mane nia alin tenki kaben fali ho feto faluk nee, para bele foo jerasaun ba nia maun.+ 20:28 Deutoronómiu (Ulangan) 25:529 Entaun, hanesan nee: uluk iha maun-alin nain hitu. Maun boot kaben, depois nia mate, la iha oan. 30 Depois nia alin ida tuir nia nee, kaben fali ho feto faluk nee. La kleur nia mos mate, la iha oan. 31 Nunee mos ho nia alin tuir mai. Nia kaben ho feto faluk nee, maibee nia mate, la iha oan. Nunee nafatin too nain hitu nee mate hotu, la iha oan. 32 Ikus mai feto faluk nee mos mate. 33 Agora ami husu nunee: feto nee kaben ho mane nain hitu. Aban-bainrua kuandu Nai Maromak halo moris fali ema mate sira, feto nee nia kaben mak ida nebee loos?”
34 Jesus hataan, “Iha mundu nee, ema kaben. 35 Maibee aban-bainrua iha mundu foun, ema nebee serve atu moris fali hosi mate, la kaben ona. 36 Sira Nai Maromak nia oan, tanba Nia mak halo sira moris fali ona. Sira hanesan anju, i la mate tan ona. 37 Hori uluk Moisés rasik hatudu lo-loos katak, ema mate sei moris fali, bainhira nia hakerek kona ba ahi lakan iha ai huun kiik-oan ida. Iha momentu nebaa, Nai Maromak foo hatene ba Moisés dehan, ‘Hau mak Maromak. O nia bei-ala Abraão, Isac ho Jacó adora hela Hau.’ Nia koalia nunee, maski iha tempu nebaa, bei-ala nain tolu nee mate kleur ona.+ 20:37 Ézodu (Keluaran) 3:638 Nee hatudu katak, maski ema mate, ba Maromak sira sei moris nafatin. Tanba so ema moris deit mak bele adora Nai Maromak, ema mate la bele.”
39 Rona nunee, mestri relijiaun balu dehan, ‘Mestri, Ita Boot hataan nee diak loos.” 40 Hotu tiha ema ida la brani husu tan pergunta ba Jesus.
Kristu nee see?
(Mateus 22:41-46; Marcos 12:35-37)
41 Depois Jesus husu ba sira, “Ema dehan katak, Kristu liurai David nia Jerasaun. Se nunee, nusaa mak 42 uluk liurai David rasik hakerek iha livru Salmus dehan,
‘Nai Maromak hatete ona ba hau nia Nai, dehan,
“Mai tuur iha Hau nia sorin loos,
43 too Hau halo O nia inimigu sira
taka rabat iha O nia ain okos.’ ”+ 20:43 Salmus (Mazmur) 110:1
44 Iha nee, liurai David rasik bolu Kristu, ‘hau nia Nai’. Nunee, oinsaa mak Kristu nee bele sai fali David nia Jerasaun?”+ 20:44 Nunee Nai Jesus hanorin dehan, Nia laos liurai David nia Jerasaun deit, maibee Nia mos liurai David nia Nai.
Kuidadu ho mestri relijiaun sira
(Mateus 23:1-36; Marcos 12:38-40)
45 Ema barak rona hela Jesus nia liafuan. Iha ema hotu nee nia oin, Jesus hatete ba Nia eskolante sira nunee: 46 “Imi tenki kuidadu di-diak ho mestri relijiaun sira. Sira gosta lao hatais batina naruk, i gosta ema kumprimenta sira iha merkadu. Kuandu iha uma kreda laran ka iha festa, sira gosta tuur iha oin hanesan ema boot. 47 Maibee sira mos gosta han-matak feto faluk sira hodi hadau sira nia uma, i sira finji harohan nar-naruk para taka falta sira nia hahalok aat. Nai Maromak sei kastigu sira todan liu fali ema seluk.”
21Feto faluk kiak ida foo oferta
(Marcos 12:41-44)
1 Jesus hateke ba kaixa oferta uma kreda boot nian, Nia haree ema riku balu tau osan ba kaixa laran. 2 Nia mos haree feto faluk kiak ida mai tau osan oferta sentavus rua. 3 Haree nunee, Jesus dehan, “Hau hatete lo-loos ba imi, feto faluk kiak nee foo osan folin boot liu fali sira selu-seluk. 4 Sira seluk foo hosi sira nia osan resin. Maibee feto faluk nee foo tiha nia osan hotu ba Nai Maromak. Atu hola hahaan mos, la iha ona.”
Nai Jesus foo hatene katak uma kreda boot sei rahun
(Mateus 24:1-2; Marcos 13:1-2)
5 Iha tempu nee, Jesus nia eskolante balu gaba loos uma kreda boot dehan, uma nee enfeita ho fatuk mesak di-diak deit ho mos sasaan kapaas oi-oin nebee ema foo ba Nai Maromak.
Maibee Jesus hatete, 6 “Buat nebee imi nia matan haree dadauk, too loron ida, sei rahun hotu. Fatuk sira nee hotu sei tetuk too rai.”
Loron susar ho terus sei mai
(Mateus 24:3-14; Marcos 13:3-13)
7 Jesus nia eskolante sira husu, “Mestri, buat nebee ohin Ita Boot koalia nee, bainhira mak sei akontese? Kuandu nia tempu besik ona, sinal saida mak sei mosu?”
8 Jesus hataan, “Kuidadu di-diak para ema la bele bosok imi. Ema barak sei mai lori Hau nia naran dehan, sira nee mak Kristu. I ema sei bosok dehan, mundu besik remata ona. Maibee la bele fiar! 9 Se imi rona katak, nasaun ho nasaun funu malu i povu hamriik hasoru nai ulun sira iha fatin-fatin, keta tauk. Nee laos dehan mundu atu remata ona. Maibee buat sira nee tenki akontese uluk mak foin mundu remata.
10 Nasaun sei funu hasoru nasaun, estadu sei funu hasoru estadu. 11 Rai sei nakdoko makaas iha fatin-fatin, sei iha hamlaha boot, i moras aat oi-oin sei halo ema barak mate. Sinal bo-boot mos sei mosu iha lalehan, halo ema nia isin fulun hamriik.
12 Molok buat sira nee atu akontese, ema sei kaer imi, i halo terus imi. Sira sei entrega imi ba iha uma kreda para tesi imi nia lia, i sei hatama imi ba kadeia. Sira mos sei foo sala ba imi iha liurai ho nai ulun sira nia oin. Buat sira nee hotu sai nunee, tanba imi tuir Hau. 13 Nunee imi hetan oportunidade diak para foo sai ba sira kona ba Hau. 14 Maibee imi tenki hatete ba imi nia aan antes katak, imi sei la preokupa kona ba oinsaa atu defende aan iha ema boot sira nia oin. 15 Tanba Hau sei foo liafuan ho matenek ba imi, halo imi nia inimigu sira la hatene atu dehan tan saida.+ 21:15 Lucas 12:11-1216 Imi nia inan-aman, maun-alin, maluk ho kolega sira sei sai traidór hodi faan fali imi, too imi balu mos ema oho. 17 I ema iha nebee-nebee deit sei odi imi, tanba imi tuir Hau. 18 Maibee imi nia fuuk lahan ida mos sei la lakon. 19 Se imi aguenta ho pasiensia nafatin, imi sei hetan moris rohan-laek.”
Sidade Jerusalém sei rahun
(Mateus 24:15-21; Marcos 13:14-19)
20 Jesus koalia tan dehan, “Bainhira imi haree inimigu sira haleu ona sidade Jerusalém, imi hatene ona katak, sidade atu rahun ona. 21 Haree nunee, ema iha provinsia Judeia tenki halai ona ba foho. Sira nebee iha sidade laran tenki halai sai ona, i sira nebee iha liur lalika tama fali ba sidade laran. 22 Tanba iha loron nee, Nai Maromak sei foo kastigu hodi kumpri buat nebee Nia profeta sira hakerek ona hori uluk.+ 21:22 Hoseia 9:723 Iha tempu nee, feto isin rua ho inan sira nebee foo susu nia oan, sei terus teb-tebes. Iha nasaun nee tomak, ema sei hetan terus boot, tanba Nai Maromak fakar Nia hirus ba povu nee. 24 Inimigu sei oho sira balu, i lori sai balu baa kastigu iha nasaun selu-seluk. I ema hosi rai liur nebee la fiar Nai Maromak sei mai sama hanehan povu Jerusalém, too tempu nebee Nai Maromak desidi ba sira nee remata ona.”
Mane Maksoin sei fila mai
(Mateus 24:29-31; Marcos 13:24-27)
25 Jesus hatutan tan, dehan, “Sei iha sinal iha loro matan, iha fulan, ho iha fitun. Iha mundu nee mos, tasi siak i laloran boot tarutu baa-mai, halo ema iha nasaun hotu-hotu laran susar, too sira hanoin la hetan.+ 21:25 Isaias (Yesaya) 13:10; Ezekiel (Yehezkiel) 32:7; Joel (Yoel) 2:31; Apokalipse (Wahyu) 6:12-1326 Fitun hotu-hotu sei nakdoko halai rungu-ranga. Haree nunee, ema sei tauk too dezmaia, tanba sira hatene dezastre boot atu mosu ona iha mundu tomak. 27 Depois mak sira haree Hau, Mane Maksoin tuun mai iha kalohan laran, ho kbiit boot ho naroman lalehan nian.+ 21:27 Daniel 7:13; Apokalipse (Wahyu) 1:728 Kuandu sinal sira nee hahuu akontese, hamriik metin ho laran haksolok ba, tanba tempu besik ona para Maromak salva imi.”
Komparasaun hosi ai huun
(Mateus 24:32-35; Marcos 13:28-31)
29 Depois Jesus halo komparasaun ida dehan, “Imi hanoin took ai figeira ho ai huun sira seluk. 30 Kuandu ai nee dikin ona, nee sinal katak, atu tama ona tempu manas. 31 Nunee mos bainhira imi haree buat sira nee akontese, imi hatene katak, tempu besik ona para Nai Maromak rasik ukun nudar Liurai.
32 Hau hatete lo-loos ba imi, hosi ema hotu nebee mak moris iha tempu nee, iha balu sei moris too buat sira nee akontese. 33 Lalehan ho rai sei remata, maibee Hau nia liafuan sei la remata.”
Prepara aan hein Nai Jesus fila fali mai hosi lalehan
34 Jesus hatutan tan dehan, “Kuidadu di-diak! Keta moris festa hela deit, keta sai lanu-teen, i keta preokupa liu ba imi nia moris loro-loron. Se lae, aban-rua Hau fila fali mai, imi neon beik hanesan fali animal fuik ida nebee lao lao, hakfodak mai tama tiha iha lasu laran. 35 Tanba bainhira Hau fila fali mai, la iha ema ida iha mundu mak bele sees aan. 36 Nee duni atensaun beibeik, i sempre halo orasaun, atu imi bele liu hosi susar nee ho diak. Nunee too ikus imi sei la tauk hamriik iha Mane Maksoin nia oin.”
37 Loro-loron Jesus baa hanorin iha uma kreda boot. Maibee kalan Nia sai hosi Jerusalém baa toba iha foho Oliveira.+ 21:37 Lucas 19:4738 Dadeer-saan rai huun mutin, ema barak lao ba iha uma kreda boot para rona Nia hanorin.
22Nai ulun relijiaun Judeu sira buka dalan atu oho Nai Jesus
(Mateus 26:1-5; Marcos 14:1-2; João 11:45-53)
1 Ema Judeu sira nia loron boot ida naran Festa Paun la Tau Fermentu besik ona. Festa nee sira mos bolu Paskua.+ 22:1 Ézodu (Keluaran) 12:1-272 Momentu nee, nai lulik nia ulun sira ho mestri relijiaun sira buka hela dalan atu oho Jesus maibee oho subar deit, tanba sira tauk, se povu hatene, sira bele halo rungu-ranga.
Judas iha planu atu faan Nai Jesus
(Mateus 26:14-16; Marcos 14:10-11)
3 Depois Satanás tama iha Judas nia laran. Judas nee Jesus nia eskolante ida hosi sira nain sanulu resin rua; ema mos bolu nia Iscariotes. 4 Entaun Judas baa buka nai lulik nia ulun sira ho uma kreda boot nia xefi seguransa sira, hodi kombina para faan Jesus ba sira. 5 Nia planu nee halo sira kontenti teb-tebes, i sira promete atu foo osan ba nia. 6 Judas mos konkorda. Nunee nia komesa buka dalan atu entrega nonook Jesus ba sira, para povu la bele hatene.
Nai Jesus nia eskolante sira prepara festa Paskua
(Mateus 26:17-25; Marcos 14:12-21; João 13:21-30)
7 Loron too ona atu halo preparasaun ba Festa Paun la Tau Fermentu. Iha loron nee, ema Judeu tenki oho bibi malae oan para kalan nee bele selebra festa Paskua. 8 Entaun Jesus haruka Pedro ho João, dehan, “Imi nain rua baa uluk halo preparasaun para orsida ita bele haan festa Paskua hamutuk.”
9 Sira husu, “Ita Boot hakarak ami baa prepara iha nebee?”
10 Jesus hataan, “Bainhira imi tama ba iha sidade Jerusalém, imi sei hasoru mane ida lori hela sanan rai ho bee iha laran. Imi tuir deit nia too nia tama ba iha uma ida. 11 Too iha uma, husu ba uma nain nunee: ‘Mestri husu kona ba fatin nebee mak prepara ona ba Nia atu haan festa Paskua hamutuk ho nia eskolante sira. Fatin nee iha nebee?’ 12 Uma nain sei hatudu salaun ida iha uma andar leten, nia prepara tiha ona fatin nee. Hela deit imi nain rua baa prepara hahaan iha nebaa.”
13 Nunee sira nain rua baa, hetan buat hotu-hotu tuir lo-loos saida mak Jesus hatete ba sira. I sira prepara hahaan Paskua iha nebaa.
Festa Paskua
(Mateus 26:26-30; Marcos 14:22-26; 1 Korintu 11:23-25)
14 Oras too ona, Jesus ho Nia eskolante sira tuur haleu meza atu haan hamutuk. 15 Jesus hatete ba sira, “Hau hakarak teb-tebes haan hamutuk ho imi iha festa Paskua nee, molok Hau terus. 16 Hau hakarak halo nunee tanba Hau sei la haan tan hahaan Paskua nian too ema haree mo-moos Nai Maromak ukun nudar Liurai.”
17 Depois Jesus foti tua kopu ida hodi foo agradese ba Nai Maromak. I Nia foo tua nee ba sira hodi hatete, “Simu ba, imi ida-idak hemu. 18 Hau hatete ba imi, Hau sei la hemu tan tua too ema haree Nai Maromak ukun nudar Liurai.”
19 Depois Nia foti paun fuan ida hodi agradese ba Nai Maromak. Nia silu paun nee foo ba Nia eskolante sira hodi hatete, “Nee Hau nia isin, Hau foo hodi salva imi. Halo hanesan nee nafatin hodi hanoin Hau.”
20 Bainhira sira haan hotu ona, Jesus foti tan tua kopu ida hodi dehan, “Tua nee hatudu Maromak nia promesa foun nebee Nia halo ho imi. Promesa nee sei sai realidade tanba Hau nia raan sei fakar hodi salva imi.+ 22:20 Jeremias (Yeremia) 31:31-34
21 Maibee iha ema ida haan hamutuk hela ho Hau iha meza nee, mak sei faan Hau.+ 22:21 Salmus (Mazmur) 41:1022 Loos, Hau, Mane Maksoin tenki mate duni tuir Nai Maromak nia planu. Maibee ema nebee faan Hau nee, sei terus teb-tebes.”
23 Rona nunee, Jesus nia eskolante sira komesa husu ba malu, see mak atu halo buat aat nee.
Eskolante sira haksesuk malu kona ba see mak boot
24 Depois Jesus nia eskolante sira komesa haksesuk malu. Sira diskuti malu kona ba, hosi sira nee, ida nebee mak boot liu.+ 22:24 Mateus 18:1; Marcos 9:34; Lucas 9:4625 Maibee Jesus siak sira dehan, “Iha nasaun selu-seluk, liurai sira hanehan sira nia reinu. Maski nunee sira hakarak para povu bolu sira dehan ‘Liurai laran luak’. 26 Maibee imi la bele nunee. See mak boot liu, nia tenki sai hanesan ema nebee kiik liu. I ema nebee ukun, tenki sai hanesan atan hodi serbi ema seluk.+ 22:26 Mateus 20:25-27; 23:11; Marcos 9:35; 10:42-4427 Hanoin took. Ida nebee mak boot liu: ema nebee tuur haan iha meza ka, ida nebee serbi nia? Ida nebee tuur haan iha meza mak boot. Maibee Hau iha imi nia leet hanesan ema nebee serbi.+ 22:27 João 13:12-15
28 Bainhira Hau iha susar nia laran, imi mak hamutuk ho Hau. 29 Hau nia Aman foti ona Hau sai Liurai hodi ukun. Nunee mos, agora Hau foti imi para ukun, 30 atu nunee aban-bainrua Hau kaer ukun, imi bele tuur iha meza hodi haan-hemu hamutuk ho Hau. I imi mak sei ukun suku sanulu resin rua iha Israel.”+ 22:30 Mateus 19:28
Nai Jesus dehan, Pedro sei nega Nia
(Mateus 26:31-35; Marcos 14:27-31; João 13:36-38)
31 Jesus hatete ba Simão Pedro, “Simão, Simão,+ 22:31 Pedro nia naran seluk mak Simão. Satanás simu ona lisensa atu koko imi. Nia hakarak haketak imi hosi Hau, hanesan ema tahek foos para hasai nia kulit. 32 Maibee Simão, Hau halo ona orasaun ba o, para o nia fiar la bele lakon. I bainhira o fila fali mai Hau, o tenki hametin o nia maluk sira nia laran.”
33 Pedro hataan, “Lae, Nai! Hau prontu tama kadeia hamutuk ho Ita Boot. Atu mate ho Ita Boot mos, hau prontu.”
34 Maibee Jesus hataan fali dehan, “Simão, rona mai. Orsida molok manu kokoreek, o sei nega Hau dala tolu, dehan, o la konhese Hau.”
Eskolante sira tenki prontu hasoru susar
35 Depois Jesus husu ba Nia eskolante sira, “Uluk Hau haruka imi baa foo sai Hau nia Liafuan Diak, Hau hatete para imi la bele lori osan, pasta, ho sandalias rezerva. Iha tempu nebaa, imi falta buat ruma ka?”
Sira hataan, “Lae, ami la falta buat ida.”+ 22:35 Mateus 10:9-10; Marcos 6:8-9; Lucas 9:3; 10:4
36 Jesus dehan, “Maibee agora oin seluk. Se imi iha osan, lori ho. Se iha pasta, lori mos. Se la iha surik, faan tiha imi nia faru ida hodi sosa. 37 Tanba uluk Nai Maromak nia profeta hakerek hanesan nee kona ba Hau: ‘Ema konsidera Nia hanesan ema nebee halo krimi.’ Agora tenki sai duni. Tebes. Buat nebee hakerek kona ba Hau nee besik akontese ona.+ 22:37 Isaias (Yesaya) 53:12
38 Sira dehan, “Nai, ami iha surik rua.”
Jesus hataan, “Too ona, lalika koalia tan ona.”
Nai Jesus harohan iha foho Oliveira
(Mateus 26:36-46; Marcos 14:32-42)
39 Hotu tiha, Jesus sai hosi sidade baa iha foho Oliveira, hanesan baibain. Nia eskolante sira akompanha Nia. 40 Too iha nebaa, Nia dehan ba sira, “Imi tenki halo orasaun husu para imi la bele monu ba tentasaun.”
41 Depois Jesus sees aan uitoan hosi sira, i Nia hakneak hodi halo orasaun, dehan, 42 “Hau nia Aman, se Ita Boot hakarak, hasai tiha terus ida nee hosi Hau. Maibee la bele halo tuir Hau nia hakarak; halo tuir deit Ita Boot nia hakarak.” 43 [Anju ida mai hosi lalehan hodi foo forsa ba Nia. 44 Jesus laran susar teb-tebes, nee mak Nia halo orasaun makaas liu tan, too Nia kosar sai turu ba rai hanesan raan.]+ 22:44 Dokumentu Gregu balu hakerek versikulu 43-44 nee. Maibee dokumentu nebee antigu liu la hakerek.
45 Harohan tiha hotu, Jesus hamriik hodi fila fali ba Nia eskolante sira, maibee sira toba dukur hela, tanba sira nia laran tristi halo sira kole liu. 46 Jesus hatete ba sira, “Nusaa mak imi toba? Hadeer ona hodi halo orasaun husu para imi la bele monu ba tentasaun.”
Ema kaer Nai Jesus
(Mateus 26:47-56; Marcos 14:43-50; João 18:3-11)
47 Jesus sei koalia hela, Judas, eskolante ida hosi sira nain sanulu resin rua, mai lori ema barak. Nia besik baa hodi rei Jesus. 48 Maibee Jesus hatete, “Judas, o rei Hau, Mane Maksoin, para faan Hau ka?”
49 Kuandu Jesus nia eskolante sira seluk hatene saida mak atu akontese, sira husu ba Jesus, “Nai, ami bele hasoru sira ho surik ka?” 50 Depois eskolante ida tesi kotu tiha ema ida nia tilun sorin loos. Ema kanek nee nai lulik nia boot nia atan.
51 Maibee Jesus hatete, “Para ona!” Depois Nia kaer atan nee nia tilun hodi halo tomak fali.
52 Ema sira nebee mai atu kaer Jesus nee mak nai lulik Judeu nia ulun sira, xefi seguransa sira iha uma kreda boot, ho katuas lia nain sira. Jesus husu ba sira, “Nusaa mak imi mai kaer Hau lori surik ho ai dona? Imi hanoin Hau ema aat ka? 53 Loro-loron Hau iha hela area uma kreda boot nian, hanesan mos imi, i imi la kaer Hau. Maibee agora imi nia tempu, agora forsa nakukun nian mak ukun.”+ 22:53 Lucas 19:47; 21:37
Pedro nega Nai Jesus
(Mateus 26:57-58, 69-75; Marcos 14:53-54, 66-72; João 18:12-18, 25-27)
54 Depois sira kaer Jesus, i lori Nia ba iha nai lulik boot nia uma. Pedro lao tu-tuir hosi dook deit. 55 Iha uma oin ema haneruk hela ahi, i Pedro mos baa tuur hamutuk ho sira. 56 Iha kriada ida haree Pedro tuur hela besik ahi. Kriada nee baa fihir di-diak Pedro nia oin, depois hatete, “Ema ida nee hamutuk ho Jesus!”
57 Maibee Pedro nega dehan, “Lae, menina! Hau la konhese Nia.”
58 La kleur, ema ida tan haree Pedro, i dehan, “O nee Nia ema duni!”
Maibee Pedro protesta dehan, “Lae, maun! Laos hau.”
59 Liu tiha oras ida hanesan nee, iha tan ema ida hatete dehan, “Ema nee hamutuk ho Jesus duni. La iha duvida, tanba nia mos ema Galileia.”
60 Maibee Pedro nega dehan, “Maun, hau la hatene saida mak ita koalia nee.” Pedro sei koalia nunee, derepenti manu kokoreek.
61 Nai Jesus fila ba kotuk hodi hateke loos ba Pedro. I Pedro hanoin fali Nai Jesus nia liafuan ohin dehan, “Orsida molok manu kokoreek, o sei nega Hau dala tolu.” 62 Nunee Pedro sai hosi nebaa i tanis ho laran dodok.
Ema baku Nai Jesus i tarata Nia
(Mateus 26:67-68; Marcos 14:65)
63 Ema sira nebee hein Jesus nee komesa hamoe Nia i baku Nia fila-fila. 64 Sira kesi tiha Nia matan ho hena hodi goza Nia dehan, “He, profeta, siik took ba, see mak baku o nee?” 65 I sira mos hatete liafuan aat oi-oin hodi tarata Nia.
Nai Jesus iha justisa nain relijiaun Judeu nia oin
(Mateus 26:59-66; Marcos 14:55-64; João 18:19-24)
66 Dadeer-saan, loro matan foin sae, justisa nain relijiaun Judeu nian halibur malu. Sira nee mak katuas lia nain sira, nai lulik nia ulun sira ho mestri relijiaun sira. Depois ema nebee hein Jesus lori Nia baa aprezenta ba sira para tesi Nia lia. 67 Justisa nain sira husu ba Nia, “Hatete mai, O mak Kristu ka?”
Jesus hataan, “Se Hau hatete ba imi, imi sei la fiar. 68 I se Hau husu ba imi, imi sei la hataan. 69 Maibee la kleur tan, Hau, Mane Maksoin sei tuur iha Nai Maromak Kbiit Nain nia sorin loos.”+ 22:69 Salmus (Mazmur) 110:1
70 Rona nunee, sira rame-rame husu fali, “Entaun, O Nai Maromak nia Oan ka?”
Jesus hataan, “Imi dehan nee loos.”
71 Depois sira dehan ba malu, “Ita la presiza tan sasin ona. Ita rona ona, Nia liafuan rasik mak hamonu Nia.”
23Nai Jesus iha governador Pilatus nia oin
(Mateus 27:1-2, 11-14; Marcos 15:1-5; João 18:28-38)
1 Hotu tiha, justisa nain sira hotu hamriik hodi lori Jesus ba governador Pilatus. 2 Too iha governador nia oin, sira komesa foo sala ba Jesus dehan, “Ami kaer toman Ema nee tau lia ba povu para kontra estadu. Nia haruka povu la bele selu impostu ba liurai boot César. Nia mos deklara katak, Nia mak Kristu, ema Judeu sira nia liurai.”
3 Entaun Pilatus husu ba Jesus, “Loos ka? O mak ema Judeu sira nia liurai duni ka?”
Jesus hataan, “Ita dehan nee loos.”
4 Depois Pilatus foo sai nia desizaun ba nai lulik nia ulun sira ho ema lubuk boot nee, dehan, “Hau la hetan Ema nee nia sala ida atu bele kastigu Nia.”
5 Maibee sira ulun toos nafatin hodi protesta dehan, “Lae, Nia hanorin hodi tau lia ba povu iha nebee-nebee atu halo rungu-ranga, komesa hosi provinsia Galileia, too iha rai Judeia tomak, mai too iha nee.”
Nai Jesus iha liurai Herodes nia oin
6 Rona nunee, governador Pilatus husu ba sira, “Se hanesan nee, Nia ema Galileia ka?”
7 Sira hataan dehan, loos. Nunee governador haruka Jesus baa iha liurai Herodes, tanba nia mak ukun iha provinsia Galileia, i tempu nebaa nia iha hela sidade Jerusalém.
8 Bainhira Herodes haree Jesus, nia kontenti teb-tebes, tanba kleur ona hakarak atu hasoru Nia. Herodes rona ona istoria barak kona ba Jesus, i hakarak atu haree Nia halo milagre ruma. 9 Entaun Herodes husu pergunta oi-oin ba Jesus, maibee Nia la hataan liafuan ida. 10 Nai lulik nia ulun sira ho mestri relijiaun sira mos hamriik besik hodi duun nafatin dehan, Nia halo ona sala todan oi-oin. 11 Depois liurai Herodes ho nia soldadu sira komesa hamoe Jesus i goza Nia. Sira foo hatais Nia ho ropa nabilan ida nebee baibain liurai sira mak hatais, depois haruka Nia fila ba governador Pilatus. 12 Uluk Herodes ho Pilatus odi malu, maibee iha loron nee sira nain rua diak malu fali.
Governador Pilatus foo kastigu mate ba Nai Jesus
(Mateus 27:15-26; Marcos 15:6-15; João 18:39—19:16)
13 Governador Pilatus halibur nai lulik nia ulun sira, ukun nain sira ho tan povu. 14 Depois nia foo sai nia desizaun dehan, “Imi lori Ema nee mai hau hodi foo sala ba Nia dehan, Nia sempre tau lia ba povu para kontra estadu. Maibee hau investiga tiha ona Nia iha imi nia oin, i la hetan Nia sala ida atu bele kastigu Nia. 15 Liurai Herodes mos la hetan Nia sala ida. Tanba nee mak liurai haruka Nia fila fali mai ita. Imi haree ona, ema nee la halo sala ida atu hau bele foo kastigu mate ba Nia. 16 Tanba nee mak hau hakotu nunee: hau sei haruka baku Nia ho sikoti, depois husik fali Nia.”
17 [Iha tempu nebaa, bainhira ema Judeu sira halo festa Paskua, governador sempre hasai ema dadur ida tuir sira nia hakarak.] 18 Entaun sira hotu hakilar rame-rame dehan, “Oho tiha Nia! Hasai mak Barabás!”+ 23:18 Dokumentu Gregu balu hakerek versikulu ida nee, maibee dokumentu nebee antigu liu, lae.19 (Barabás nee tama kadeia tanba nia halo rungu-ranga iha sidade Jerusalém kontra estadu Roma, i nia mos oho ema.)
20 Pilatus hakarak husik Jesus. Entaun nia koalia ba sira dala ida tan.
21 Maibee sira hotu hakilar dehan, “Prega tiha Nia ba krus! Prega tiha Nia ba krus!”
22 Pilatus koalia ba sira ba dala tolu, dehan, “Tansaa? Nia halo krimi saida? Hau la hetan razaun ida para hau bele kastigu mate Nia. Nee mak hau haruka ema baku deit Nia ho sikoti, depois husik fila fali.”
23 Maibee ema barak nee hakilar beibeik ho lian makaas hodi obriga para prega mate Jesus iha krus. Ikus mai, sira mak manaan. 24 Entaun Pilatus desidi tuir sira nia hakarak deit. 25 Nia hasai ema nebee mak sira husu, ida nebee dadur hela tanba halo rungu-ranga kontra estadu i oho ema. I nia entrega Jesus ba sira nia liman atu halo tuir sira nia hakarak.
Ema prega Nai Jesus iha krus
(Mateus 27:32-44; Marcos 15:21-32; João 19:17-27)
26 Depois soldadu sira lori Jesus sai hosi governador Pilatus nia uma. Iha dalan klaran sira hasoru ema ida naran Simão hosi Sirene, nia foin mai hosi foho atu tama ba sidade. Sira obriga Simão lori Jesus nia krus hodi lao tuir Nia.
27 Ema barak lao tuir Jesus, i senhora balu tanis halerik ba Nia. 28 Jesus fila oin ba sira hodi dehan, “Senhora Jerusalém oan sira, lalika tanis mai Hau. Diak liu tanis halerik ba imi nia aan rasik, i tanis ba imi nia oan sira. 29 Tanba aban-bainrua susar boot sei kona imi too ema dehan, ‘Feto nebee sorti mak sira nebee la iha oan, sira nebee nunka kous i nunka foo susu bebee.’ 30 Bainhira susar nee mai, ema sei halerik ba foho dehan, ‘Monu hanehan ona ami ba!’ Sira sei dehan ba foho kiik sira, ‘Hakoi tiha ami ba!’+ 23:30 Hoseia 10:8; Apokalipse (Wahyu) 6:1631 Se ai nebee matak mos ahi haan, saa tan ai nebee maran tiha ona. Ema foo terus mai Hau, maski Hau la sala. Saa tan ba imi sala nain sira.”
32 Bainhira soldadu sira lori Jesus, sira lori mos kriminozu nain rua para kastigu mate hamutuk ho Nia. 33 Too iha fatin ida naran Ulun Ruin, sira prega Jesus ba iha krus. Sira prega mos kriminozu nain rua nee, ida iha Jesus nia sorin loos, ida iha Nia sorin karuk.
34 [Jesus halo orasaun dehan, “Hau nia Aman, hamoos tiha ema sira nee nia sala, tanba sira la hatene saida mak sira halo.”]+ 23:34 a: Dokumentu Gregu balu hakerek liafuan hirak nee, maibee dokumentu antigu liu, lae. Depois soldadu dada rifa hodi fahe Jesus nia hena ba malu.+ 23:34 Salmus (Mazmur) 22:19
35 Ema barak hamriik hela hodi haree. I ema Judeu nia boot sira tarata Jesus dehan, “Nia salva ona ema seluk. Se Nia mak Kristu karik, Ida nebee mak Nai Maromak hili, entaun tuir lo-loos agora Nia salva Nia Aan rasik.”+ 23:35 Salmus (Mazmur) 22:8
36 Soldadu sira mos besik Jesus hodi goza Nia. Sira lolo tua siin ba Nia+ 23:36 Salmus (Mazmur) 69:2237 hodi dehan, “Se O mak ema Judeu nia liurai, salva O nia Aan ba!”
38 Sira prega ai kabelak ida ba krus iha Jesus nia ulun leten. Iha ai kabelak nee hakerek dehan, “Ema nee ema Judeu sira nia liurai.”
39 Kriminozu ida nebee prega hela iha Jesus nia sorin mos hatete aat Jesus dehan, “O mak Kristu ka? Entaun, salva O nia Aan, salva mos ami!”
40 Maibee kriminozu ida seluk siak nia dehan, “O la tauk Nai Maromak ka? O simu kastigu mate hanesan mos Nia. 41 Ita nain rua merese duni simu kastigu nee, tanba ita nia hahalok aat. Maibee Ema nee la halo sala buat ida.” 42 Depois nia dehan, “Jesus, bainhira Ita Boot kaer ona ukun hanesan Liurai, hanoin hau ba.”
43 Jesus hataan, “Hau promete ba o, ohin loron kedas o sei hamutuk ho Hau iha lalehan.”
Nai Jesus mate
(Mateus 27:45-56; Marcos 15:33-41; João 19:28-30)
44 Komesa meiudia, nakukun taka metin rejiaun nee tomak too tuku tolu lokraik, 45 tanba loro matan la foo naroman tiha. Iha uma kreda boot iha kortina boot ida hodi haketak fatin nebee lulik liu. Derepenti deit, kortina nee naklees fahe ba rua.+ 23:45 Kurtina nee naklees, hatudu katak Nai Jesus nia mate loke dalan atu ita ema bele tama liu ba Nai Maromak nia prezensa. (Haree mos Ebreu 9:1-15, Éfezu 3:12.)+ 23:45 Ézodu (Keluaran) 26:31-33
46 Jesus bolu ho lian makaas dehan, “Hau nia Aman, Hau entrega Hau nia klamar ba Ita Boot nia liman.” Koalia tiha nunee, Nia iis mos kotu.+ 23:46 Salmus (Mazmur) 31:5
47 Komandante Roma haree buat nebee mak akontese, i nia hahii Nai Maromak dehan, “Tebes duni! Ema nee Ema ida ke moris loos.”
48 Ema hotu-hotu nebee ohin mai asisti nee, sira haree saida mak akontese, i sira fila ba uma ho laran tristi liu. 49 Maibee senhora sira nebee uluk tuir Jesus hosi Galileia too iha Jerusalém, sira sei hamriik hela hosi dook hodi haree. Nunee mos Nia maluk sira seluk.+ 23:49 Lucas 8:2-3
José hakoi Nai Jesus nia mate isin
(Mateus 27:57-61; Marcos 15:42-47; João 19:38-42)
50 Iha ema ida naran José, hosi sidade Arimateia iha provinsia Judeia, buka dalan atu hakoi Jesus nia mate isin. Nia ema ida ke diak i moris loos, i nia hein hela Nai Maromak atu ukun nudar Liurai. José mos membru tribunal relijiaun Judeu nian, maibee nia la konkorda ho nia kolega sira nia desizaun hodi kastigu mate Jesus. 52 Entaun nia baa hasoru governador Pilatus hodi husu lisensa atu hakoi Jesus. 53 Hetan tiha lisensa, José baa hatuun Jesus nia mate isin hosi krus. Depois nia falun ho hena mutin diak nian. Hotu tiha nia lori baa rai iha rate. Fatin nee, fatuk lolon nebee ema bahat tiha ona sai rate, maibee seidauk iha ema ida hakoi iha laran. 54 Momentu nee Sesta lokraik ona, besik atu tama ona ba loron Sabadu, ema Judeu nia loron deskansa.+ 23:54 Tuir ema Judeu, kuandu loro matan monu mak tama ona ba loron foun. Nunee bainhira loro matan monu iha Sesta, tama kedas ba loron Sabadu. Iha loron Sabadu sira la bele halo servisu.
55 Senhora sira nebee akompanha Jesus hosi Galileia, sira lao tuir José too iha rate. Sira haree rate nee i haree José latan Jesus nia mate isin ba. 56 Hotu tiha, sira fila ba uma hodi prepara ai been morin ho mina morin oi-oin. Too iha loron Sabadu, sira deskansa tuir lei.+ 23:56 Ézodu (Keluaran) 20:10; Deutoronómiu (Ulangan) 5:14
24Nai Jesus moris fila fali
(Mateus 28:1-10; Marcos 16:1-8; João 20:1-10)
1 Iha loron Domingu, dadeer-saan nakukun, senhora sira nee fila fali ba iha Jesus nia rate. Sira lori ai been morin ho mina morin nebee sira prepara tiha ona atu tau ba Jesus nia isin. 2 Too iha nebaa, sira haree fatuk boot nebee hodi taka rate ibun, ema duir tiha ona ba ninin. 3 Entaun sira tama ba rate laran, maibee sira la hetan Nai Jesus nia mate isin. 4 Sira hotu bilaan tiha hodi hanoin hela buat nee. Derepenti deit, mane nain rua hatais hena nabilan hanesan rai lakan hamriik hela iha sira nia sorin. 5 Senhora sira nee tauk teb-tebes, i hakruuk too rai iha sira nia oin. Ema nain rua nee husu, “Nusaa mak imi mai buka ema moris iha ema mate sira nia fatin? 6 Nia la iha nee ona. Nia moris fali ona! Keta haluha buat nebee Nia hatete ba imi bainhira Nia sei hamutuk ho imi iha Galileia. 7 Nia foo hatene kedas ona dehan, ema sei faan Mane Maksoin ba iha ema aat sira nia liman, i sei prega Nia iha krus too mate. Maibee iha loron tolu Nia sei moris fila fali.”+ 24:7 Mateus 16:21; 17:22-23; 20:18-19; Marcos 8:31; 9:31; 10:33-34; Lucas 9:22; 18:31-33
8 Rona nunee, sira foin hanoin hetan Jesus nia liafuan uluk nee. 9 Depois sira fila hosi rate hodi konta buat sira nee hotu ba Jesus nia apostolu nain sanulu resin ida ho ema sira seluk nebee tuir Nia. 10 Senhora sira nebee baa iha rate nee mak Maria Madalena, Joana, Tiago nia inan Maria, ho mos ema seluk tan. Sira nee hotu konta buat sira nee ba apostolu sira. 11 Maibee apostolu sira la fiar, sira hanoin dehan senhora sira koalia nar-naran deit.
12 Maski nunee, Pedro hamriik lalais hodi halai ba rate. Too iha nebaa, nia hakruuk hodi hateke ba rate laran, maibee nia so haree deit hena mutin nebee ohin falun mate nee. Nia fila ba uma hodi hanoin hela dehan, “Oinsaa mak nee?”
Nai Jesus hatudu Aan ba eskolante nain rua iha dalan atu baa Emaus
(Marcos 16:12-13)
13 Iha loron nee kedas, Jesus nia eskolante nain rua sai hosi Jerusalém atu baa iha aldeia ida naran Emaus. Aldeia nee kala kilometru sanulu resin ida hosi Jerusalém. 14 Tuir dalan, sira koalia dadauk kona ba buat hotu-hotu nebee foin akontese nee. 15 Sira koalia namanas hela kona ba buat sira nee, Jesus rasik toman sira i lao hamutuk ho sira. 16 Maibee sira la konhese katak, nee Jesus, tanba Maromak taka tiha sira nia hanoin.
17 Depois Jesus husu ba sira, “Ohin iha dalan, imi koalia saida mak nee?”
Sira nain rua hamriik iha fatin, hatudu oin tristi loos. 18 Ida naran Cleopas dehan ba Jesus, “Hosi ema hotu-hotu nebee mai vizita Jerusalém nee, karik Ita Boot mesak deit mak la hatene buat nebee mak foin akontese dadauk nee.”
19 Jesus husu fali, “Buat saida?”
Sira hataan, “Buat nebee mak akontese ba Jesus hosi Nazaré. Nia Maromak nia profeta, Nia halo milagre boot i Nia liafuan mos hatudu katak Nia iha kbiit. Maromak rasik konsidera Nia profeta boot, saa tan povu.
20 Maibee nai lulik nia ulun sira ho ita nia ukun nain sira entrega fali Nia ba governador para kastigu mate Nia. Depois sira prega tiha Nia iha krus too mate. 21 Uluk ami laran metin katak, Nia mak atu foo liberdade ba povu Israel. Maibee agora buat sira nee akontese loron tolu liu ba ona.
22 Agora ami bilaan liu tan. Tanba ohin dadeer-saan senhora balu hosi ami nia grupu baa iha rate, 23 maibee sira la hetan Jesus nia mate isin. Depois sira fila hodi konta mai ami dehan, sira haree anju, i anju sira nee hatete katak, Jesus moris fali ona. 24 Nunee ami nia kolega balu halai kedas ba rate. Too iha rate, sira haree katak, buat nebee senhora sira ohin konta nee, loos duni. Sira mos la haree Jesus.”
25 Jesus hatete ba sira, “Imi ulun toos duni! Nusaa mak imi la fiar nafatin liafuan sira nebee Maromak nia profeta sira foo sai ona hori uluk!? 26 Sira hakerek dehan, Kristu tenki terus hanesan nee duni, foin Maromak foti aas Nia.” 27 Depois Jesus esplika ba sira kona ba buat hotu-hotu nebee hakerek ona iha Nai Maromak nia liafuan kona ba Nia Aan, komesa hosi Moisés nia livru, too iha profeta sira seluk.
28 Bainhira sira besik too ona iha Emaus, Jesus halo finji lao ba oin nafatin. 29 Maibee sira nain rua dehan, “Husu boot, senhor deskansa lai ho ami kalan ida, tanba lokraik ona, loro matan atu besik monu ona.” Entaun Jesus tama hamutuk ho sira ba uma laran.
30 Bainhira sira tuur iha meza atu haan, Jesus foti paun, i foo agradese ba Nai Maromak. Depois Nia silu paun nee halo rohan-rohan hodi foo ba sira nain rua. 31 Momentu nee kedas Maromak loke sira nia hanoin, i sira hatene katak, ema nee Jesus. Maibee derepenti deit, Nia lakon tiha hosi sira nia oin. 32 Sira konta ba malu, “Ohin iha dalan Nia koalia ho ita hodi esplika Maromak nia liafuan, ita nia laran haksolok teb-tebes.”
33 Sira nain rua mos hamriik kedas hodi fila ba Jerusalém. Too iha nebaa sira hasoru malu ho Jesus nia apostolu nain sanulu resin ida ho sira seluk nebee halibur hamutuk hela. 34 Ema sira nee hatete ba sira nain rua, “Loos duni! Nai Jesus moris fali ona! Ohin Nia hatudu Aan ba Simão Pedro.”+ 24:34 Lian Gregu dehan ‘Simão’. Simão nee Pedro nia naran seluk.
35 Depois sira nain rua mos konta buat nebee akontese iha dalan, too sira konhese Jesus bainhira Nia silu paun.
Nai Jesus hatudu Aan ba Nia eskolante sira
(Mateus 28:16-20; Marcos 16:14-18; João 20:19-23; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 1:6-8)
36 Sira sei koalia hela nunee, derepenti deit, Jesus rasik hamriik iha sira nia klaran. Nia kumprimenta sira dehan, “Nai Maromak foo paz ba imi!”
37 Sira hakfodak ho tauk teb-tebes, tanba sira hanoin katak, Nia nee mate klamar.
38 Maibee Jesus dehan, “Nusaa mak imi tauk? Nusaa mak imi laran ru-rua? 39 Haree took Hau nia liman ho ain. Hau rasik mak nee! Lolo liman hodi kaer rasik ba, para imi bele hatene katak, Hau laos mate klamar. Tanba mate klamar la iha isin ho ruin, maibee imi haree ona, Hau iha isin duni.”
40 Koalia tiha hotu, Jesus mos hatudu Nia liman ho ain ba sira. 41 Sira seidauk fiar, tanba sira haksolok demais ho admira. Entaun Jesus husu ba sira, “Hahaan ruma iha karik, foo uitoan mai.” 42 Sira foo ikan tunu pedasuk ida. 43 Jesus simu tiha ikan nee hodi haan iha sira nia oin.
44 Hotu tiha Jesus dehan ba sira, “Uluk Hau sei hamutuk ho imi, Hau hatete katak, buat nebee hakerek ona kona ba Hau iha Livru Sagradu, komesa hosi lei Moisés nian too profeta sira seluk nia liafuan ho mos Salmus, buat sira nee hotu tenki akontese duni.”
45 Depois Nia loke sira nia hanoin para sira bele kompriende di-diak Livru Sagradu. 46 Nia dehan, “Iha Livru Sagradu hakerek nunee: Kristu tenki terus, i mate, depois iha loron tolu, Nia moris fali. 47 I ema sei foo sai hodi Kristu nia naran katak, see mak hakribi nia sala, Maromak foo perdaun ba nia. Sira sei foo sai nunee iha rai hotu-hotu, hahuu hosi Jerusalém. 48 Imi tenki foo sasin kona ba buat sira nee hotu. 49 Hau sei haruka Maromak nia Espiritu Santu ba imi, tuir Hau nia Aman promete tiha ona. Maibee imi tenki hein iha sidade nee, too imi simu kbiit hosi lalehan.”+ 24:49 Joel (Yoel) 2:28-29; João 14:16-17; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 1:4
Nai Jesus sae ba lalehan
(Marcos 16:19-20; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 1:9-11)
50 Loron ida Jesus lori sira sai hosi sidade. Besik too iha aldeia Betánia, Nia foti liman hodi foo bensaun ba sira.+ 24:50 Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 1:9-1151 Nia foo dadauk bensaun, Nai Maromak foti Nia sae ba lalehan, husik hela sira. 52 Sira hotu-hotu adora Nia, i fila ba Jerusalém ho haksolok teb-tebes. 53 Loro-loron sira sempre iha uma kreda boot hodi hahii Nai Maromak.