Surat hosi Tiago, responsavel sarani sira nian iha igreja sentral
Tiago
1Tiago hahuu nia surat
1 Hau Tiago, Nai Maromak ho Nai Jesus Kristu nia atan.
Kumprimentus ba imi ema Judeu sira nebee tuir Nai Jesus iha nasaun selu-seluk.+ 1:1 Lian Gregu dehan, Tiago hakerek ba “suku 12 nebee namkari”. Nunee, nia hakerek ba ema Judeu sira nebee la hela iha sira nia rain rasik, maibee namkari iha nasaun selu-seluk.+ 1:1 Mateus 13:55; Marcos 6:3; Apostolu sira nia Istoria (Atos, Kisah) 15:13; Galásia 1:19
Kuandu hasoru provasaun, haksolok deit ba
2 Maun-alin sira, kuandu imi hasoru provasaun oi-oin nebee koko imi nia fiar, haksolok deit ba. 3 Tanba imi hatene katak, se imi konsege aguenta iha terus ho tentasaun nia laran, i laran metin nafatin ba Maromak, maka imi nia pasiensia sei aumenta liu tan. 4 Imi tenki pasiensia nafatin too imi sai ema nebee diak, la iha frakeza ida, i prontu atu hasoru saida deit.
Se ita husu buat ruma ba Maromak, la bele husu ho laran ru-rua
5 Se iha imi ruma presiza matenek hodi hatene Nai Maromak nia hakarak, husu ba Nia, maka Nia sei foo. Tan Maromak sei foo ba ema hotu-hotu ho laran kamaan, i Nia sei la hirus. 6 Maibee kuandu imi husu ba Nia, imi tenki husu ho laran metin, la bele laran ru-rua. Tan see mak husu ho laran ru-rua, nia hanesan laloran nebee baku baa-mai bainhira anin boot. 7 Ema nebee fasil nakdoko nunee, nia ohin hanoin ida, aban hanoin seluk fali. Saida deit mak nia halo, nia namlele hela deit. Ema hanesan nee lalika mehi atu simu buat ruma hosi Maromak. Nunee husu ho laran metin ba!
Ema kiak ho ema riku
9 Ema kiak nebee fiar ona ba Nai Jesus, nia tenki haksolok, tanba Maromak foti nia halo aas. 10 I ema riku nebee fiar ona ba Nai Jesus, nia mos tenki haksolok, tanba Maromak hanorin nia atu la bele foti aan. Ema riku sei la dura, hanesan ai funan nebee la kleur namlaik ona. 11 Ai funan bele kapaas, maibee too bailoro, funan kapaas nee namlaik i maran too lakon tiha deit. Nunee mos ho ema riku. Kuandu nia sei fadigadu hela ho nia riku, nia mate, la lori buat ida.+ 1:11 Isaias (Yesaya) 40:6-7
Tentasaun nunka mai hosi Maromak
12 Maromak foo bensaun ba ema nebee aguenta ho pasiensia kuandu hasoru provasaun oi-oin nebee koko nia fiar. Bainhira nia manaan, Maromak sei foo premiu ida ba nia.+ 1:12 Lian Gregu hakerek dehan, nia simu “ stefanos moris”. Stefanos nee premiu ida nebee ema Gregu foo ba atleta ida nebee mak manaan. Nia modelu hanesan koroa. Prémiu nee mak moris nebee Maromak promete ona atu foo ba ema nebee hadomi Nia.
13 Hanoin di-diak. Se imi hasoru tentasaun nebee dada imi hakarak atu halo sala, imi la bele dehan, “Tentasaun nee mai hosi Nai Maromak.” La iha tentasaun ida mak bele dada Nai Maromak atu halo sala, i Maromak mos nunka dada ema ida atu monu ba sala. 14 Tentasaun sai hosi ita ema nia hakarak nebee aat, nee mak rasta ita monu ba lasu. 15 Hanoin aat mak dada ita ba halo sala. I bainhira ita halo sala nafatin, maka sala nee sei lori ita ba mate.
16 Maun-alin doben sira, bainhira ema bosok imi kona ba buat sira nee, keta fiar!
17 Prezenti diak ho furak hotu-hotu nebee ita simu, mai hosi Nai Maromak. Nia mak halo loro matan, fulan ho fitun sira. Buat sira nee muda beibeik. Maibee Nai Maromak nunka muda. 18 Nai Maromak hakarak atu halo ita sai Nia oan. Nee mak Nia foo Nia Liafuan Loos mai ita para ita bele hetan moris foun. I hosi buat hotu-hotu nebee Nia halo iha mundu nee, Nia hili ona ita mak valór liu, hanesan batar fulin dia-diak nebee toos nain taa uluk hodi foo ba Maromak.
Rona i halo tuir Maromak nia liafuan
19 Maun-alin doben sira, imi tenki prontu hodi rona ema seluk, keta ansi koalia, i keta hirus-door. 20 Tanba ema nebee hirus ona, la halo buat diak tuir Nai Maromak nia hakarak.
21 Nee duni, imi tenki soe tiha imi nia hahalok aat sira hotu, i haraik aan hodi simu Maromak nia liafuan, nebee Nia kuda iha imi nia laran hodi salva imi.
22 Nai Maromak nia liafuan nee, imi tenki halo tuir, la bele rona deit! Se lae, imi bosok imi nia aan rasik. 23 Kuandu ema rona ona Liafuan nee, maibee la halo tuir, nee hanesan nia fihir nia aan iha lalenok. 24 Depois nia fila kotuk, nia haluha kedas nia oin halo nusaa. 25 Maibee imi tenki buka hatene di-diak Nai Maromak nia liafuan kompletu nebee liberta ita, i tenki halo tuir Liafuan nee. La bele rona hosi tilun sorin, sai fali hosi sorin. Se imi halo tuir Maromak nia liafuan, maka Nia sei foo bensaun ba imi iha buat saida deit mak imi halo.
26 Se imi dehan imi badinas tuir relijiaun, maibee la kuidadu ho imi nia ibun, imi bosok imi nia aan rasik. Hahalok hanesan nee mos saugati deit. 27 Hahalok tuir relijiaun nian nebee diak i la iha sala tuir Nai Maromak haree, mak hanesan nee: ajuda feto faluk ho oan kiak sira nebee terus, i kuidadu aan atu la bele husik ema iha mundu nee dada ita ba hahalok aat.
2La bele fihir ba ema boot ka kiik
1 Maun-alin sira, imi dehan imi fiar ba ita nia Nai Jesus Kristu nebee boot tebe-tebes. Maibee imi balu haree ba ema boot ka kiik, riku ka kiak. La bele nunee! 2 Por ezemplu, se ema nain rua baa iha imi nia igreja. Ida riku hatais ropa folin karun ho kadeli osan mean nakonu iha liman, ida kiak hatais hena bosan. 3 I imi fadigadu simu mak ema riku nee, hodi dehan, “Senhor, favor mai tuur iha oin.” Maibee ba ida kiak nee, imi dehan, “O hamriik iha kotuk nebaa! Se lae, tuur deit iha rai!” 4 Nunee imi hili ema balu hanesan ema diak, i balu hanesan ema aat, maibee imi hili la loos, hanesan juis nebee tesi lia la loos.
5 Maun-alin doben sira, rona mai. Nai Maromak hili ona ema kiak iha mundu nee atu riku iha fiar. Maromak nudar Liurai hili ona sira atu simu buat diak hotu nebee Nia promete ona atu foo ba Nia povu nebee hadomi Nia. 6 Maibee imi hakribi fali ema kiak, maski sira la halo buat aat ida ba imi. Afinal ema riku sira mak hanehan imi. Sira mak sempre buka lia ho imi, hodi obriga imi baa hataan iha tribunal. 7 Sira mak hatete aat imi nia Nai Jesus nia naran nebee boot. Nusaa mak imi hakarak buka oin ho sira?
8 Imi halo buat loos, kuandu imi halo tuir liurai Jesus nia orden iha Livru Sagradu nebee hatete, “O tenki hadomi ema seluk, hanesan o hadomi o nia aan rasik.”+ 2:8 Levítiku (Imamat) 19:189 Maibee se imi foo valór liu ba ema balu i la konsidera ema seluk, imi halo sala, i kontra ona Nai Maromak nia lei. 10 Maski imi halo tuir Maromak nia lei hotu, maibee se imi kontra lei ida deit, nee hanesan imi kontra lei hotu-hotu ona. 11 Por ezemplu, Maromak foo ona lei dehan, “La bele halo sala ho ema nia feen ka laen.” Nia mos foo lei seluk dehan, “La bele oho ema.” Nunee, se imi la halo sala ho ema nia kaben, maibee imi oho ema, imi kontra ona Maromak nia lei hotu-hotu.+ 2:11 Ézodu (Keluaran) 20:13; 14; Deutoronómiu (Ulangan) 5:17; 18
12 Nee duni, molok imi atu koalia, ka atu halo buat ruma, imi tenki hanoin uluk lai: “Hau nia liafuan ka hahalok nee tuir Maromak nia lei atu hadomi ema seluk ka lae?” Tanba Maromak sei tesi imi nia lia tuir lei ida nee, nebee liberta imi. 13 Tan bainhira Maromak tesi ita ema nia lia, Nia sei la hatudu laran diak ba ita, se ita la hatudu laran diak ba ema seluk. Maibee se ita hatudu laran diak ba ema seluk, Maromak mos sei hatudu laran diak mai ita.
Fiar nebee la hatudu ho hahalok diak, la iha folin
14 Maun-alin sira, se imi fiar ba Maromak, maibee imi la hutudu imi nia fiar ho hahalok diak, nee la iha folin buat ida. Fiar hanesan nee la bele salva imi. 15 Por ezemplu, se iha maluk sarani ruma presiza ropa ka hahaan, 16 maibee imi la foo, i imi dehan, “Haree dalan! Maromak foo bensaun ba o! Hatais faru manas para anin la bele tama! I haan halo bosu ba!” Liafuan nee la iha folin.
17 Nunee, se ita fiar deit, i la hatudu fiar nee ho hahalok diak, fiar nee folin la iha.
18 Ema bele kontra karik hodi dehan, “Iha ema balu fiar deit, i balu hatudu hahalok diak.” Hau hataan, “Se o la hatudu hahalok diak, hau la bele haree katak o fiar ba Maromak. Maibee o bele haree katak hau fiar, liu hosi hau nia hahalok.” 19 O fiar Nai Maromak mesak ida deit, la iha tan seluk. Loos! Maibee diabu sira mos fiar nunee, nee mak sira nakdedar ho tauk.
20 Beik-teen! Se o fiar ba Maromak maibee la hatudu hahalok diak, fiar nee la iha folin buat ida. Too bainhira loos mak o rekonhese ida nee?!
21 Hanoin took ita nia avoo Abraão. Nia halo tuir Nai Maromak nia orden, hodi lori nia oan Isac baa tau iha meza sakrifisiu atu entrega ba Maromak. Tanba nee mak Nai Maromak simu nia hodi dehan, “Abraão nee moris loos.”+ 2:21 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 22:1-1422 Nunee ita hatene katak Abraão nia fiar ba Maromak mak halo nia kumpri Maromak nia orden. I nia hahalok nee mak halo nia fiar sai kompletu. 23 Nee tuir lo-loos Nai Maromak nia liafuan, nebee hakerek, “Abraão fiar ba Maromak, nee mak Maromak simu nia hodi deklara katak nia sala moos tiha ona.” I ema mos dehan, “Abraão nee Maromak nia belun.”+ 2:23 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 15:6; 2 Krónikas (Tawarikh) 20:7; Isaias (Yesaya) 41:8
24 Agora imi hatene ona katak, Maromak simu ema, laos tanba nia fiar deit ba Maromak, maibee nia tenki hatudu mos hahalok diak. Fiar deit la too.
25 Haree ezemplu ida tan hosi feto luroon ida naran Rahab. Bainhira espiaun Israel baa hafuhu Rahab nia rain, nia subar sira, depois haruka sira halai sai liu hosi dalan seluk, para ema la bele oho. Maromak simu nia hanesan feto nebee moris loos, tanba nia hahalok diak nee.+ 2:25 Josué 2:1-21
26 Isin nebee la iha iis, mate. Hanesan nee mos, fiar nebee la hatudu ho hahalok diak, folin la iha.
3Kuidadu di-diak ho o nia ibun
1 Maun-alin doben sira, imi barak hakarak hanorin sarani sira. Maibee hanoin di-diak lai, tanba imi hatene katak, ema nebee hanorin sarani sira, Maromak sei foo justisa todan liu ba sira duke foo ba ema seluk.
2 Ita hotu halo sala oi-oin. Ema nebee nunka halo sala ho nia ibun, ema nee moris loos, i nia bele domina nia aan tomak. 3 Hola ezemplu hosi kuda. Ita bele haruka kuda lao tuir ita nia hakarak, ho dada deit freiu kiik-oan iha kuda nia ibun. 4 Ezemplu seluk hosi roo. Ita bele halo roo boot ida fila baa-mai tuir ita nia hakarak, ho dulas deit volanti kiik-oan ida, maski anin boot.+ 3:4 Iha tempu nebaa, roo la iha volanti. Ema hatuun ai kabelak hosi roo nia kotuk atu bele halo roo fila baa-mai tuir ema nia hakarak.5 Nunee mos ho ita nia ibun. Maski kiik-oan, maibee nia halo buat boot teb-tebes. Nee hanesan ahi funan kiik-oan ida bele haan hotu ai laran boot ida.+ 3:5 Iha versikulu 5-10, lian Gregu temi beibeik ‘nanaal’, hodi hakerek kona ba ema nia koalia. Ho lian Tetun, ita dehan ‘ibun’. Por ezemplu, ita dehan ‘ibun boot’, laos ‘nanaal boot’.6 Ibun nee hanesan ahi. Iha ita nia isin lolon, ita nia ibun nakonu ho buat aat, nebee estraga ita nia aan. Nee hanesan ibun lori ahi infernu nian hodi sunu mutuk ita nia moris tomak.
7 Ema bele halo maus i domina animal fuik oi-oin, manu fuik, animal nebee dolar iha rai, ho ikan iha tasi. 8 Maibee la iha ema ida mak bele domina nia ibun. Tanba ibun nee aat, hanesan veneno nebee halo mate ema.
9 Hosi ita nia ibun sai liafuan diak ho aat. Ita uza ibun hodi hahii Nai Maromak, ita nia Aman. Ho ibun nee mos, ita foo malisan ba ema, maski Nai Maromak halo ema hanesan Nia Aan. Maun-alin sira, la bele nunee!+ 3:9-10 Hahuu (Jénesis, Kejadian) 1:2611 Bee matan ida la bele foo bee moos ho bee merak. 12 Ai ata nunka foo fuan fali jambua. I haas nunka foo fuan fali ai ata.+ 3:12 Iha versikulu nee, Tiago temi ai fuan oin tolu (figeira, azeitona, ho uvas) nebee ema Israel baibain haan, hodi hatudu katak ai ida-idak sempre foo fuan tuir nia huun, la bele foo fali fuan seluk. Nunee mos, ibun nebee ita agora loke hodi hahii Nai Maromak, la bele orsida uza fali hodi hatete aat ema. Nunee mos, bee matan meer la bele foo fali bee midar.
Matenek lo-loos mai hosi Maromak
13 Se imi balu matenek hodi hatene dalan nebee loos, i kompriende saida mak diak, saida mak aat, imi tenki moris loos i halo buat diak ho haraik aan, hodi hatudu katak matenek nee mai hosi Nai Maromak. 14 Maibee se o laran moras ema seluk hodi hatuun nia, i buka hadau kadeira ba o nia aan deit, entaun la bele gaba aan dehan, “Hau ema matenek.” Foti aan hanesan nee, sala boot. 15 Matenek hanesan nee laos hosi Maromak. Maibee nee matenek mundu nian, tuir ema nebee la konhese Maromak nia Espiritu Santu, i mai hosi diabu. 16 Tanba bainhira ema sei iha laran moras i buka hadau kadeira ba interese privadu deit, nia sei halo rungu-ranga ho hahalok aat oi-oin.
17 Maibee matenek nebee mai hosi Maromak mak nee: moos, halo ita gosta dame, konsidera ema seluk, pasiensia, ho kalma. Matenek nee halo ita laran diak, gosta ajuda ema, la haree ba ema boot ka kiik, i la finjidu. 18 Bainhira dame nain sira lori dame, kleur-kleur sei haburas justisa, hanesan mos toos nain kuda fini, too ikus sei hetan rezultadu diak.
4Hakruuk ba Maromak
1 Tanba saida mak imi istori malu beibeik, too baku malu? Tanba imi kaan buat oi-oin deit, halo imi nia laran la hakmatek. 2 Buat nebee imi kaan, imi la hetan. Nunee imi laran moras malu, istori malu, baku malu, too atu oho malu.
Afinal, imi la hetan, tanba la husu ba Nai Maromak. 3 Se imi husu ba Maromak mos, imi la simu, tanba imi nia objetivu sala. Imi husu ba imi nia aan rasik hodi goza deit.
4 Imi la foo laran ba Maromak. Imi hatene katak se imi hadomi buat aat mundu nian, imi sai Nai Maromak nia inimigu. See-see deit mak hakarak halo belun ho buat aat mundu nian, sei sai Maromak nia inimigu. 5 Nee mak Nai Maromak nia liafuan hatete, “Maromak nia Espiritu nebee Nia tau iha ita nia laran, hakarak ita foo laran tomak ba Maromak deit. Se lae, Nia hirus.” Keta hanoin katak liafuan nee mamuk. 6 Maski nunee, Nai Maromak sei hatudu liu tan Nia laran diak ba ita. Tuir Livru Sagradu hatete:
“Maromak kontra ema nebee mak foti aan,
maibee Nia hatudu Nia laran diak ba ema nebee mak haraik aan.”+ 4:6 Provérbiu (Amsal) 3:34
7 Hakruuk ba Maromak. Tuba nafatin kontra Satanás, maka Satanás sei halai hosi imi. 8 Hakbesik aan ba Nai Maromak i Nia mos sei hakbesik aan ba imi. Imi nebee moris iha sala nia laran, halo loos ona imi nia moris. I imi nebee laran ru-rua, foo ona imi nia laran tomak ba Maromak. 9 Imi laran tristi ba, hodi tanis halerik tanba imi nia sala. Lalikan hamnasa ona, tanis fali ba! Lalikan kontenti ona, tristi fali ba. 10 Imi tenki haraik aan iha Nai Maromak nia oin, maka Nia sei foti sae imi.
La bele hatete aat ema
11 Maun-alin sira, la bele konta ema nia vida. Se o hatete aat o nia maluk sarani ida, i foo sala beibeik ba nia, entaun o hatete aat Nai Maromak nia lei nebee haruka ita hadomi malu, hodi dehan lei nee la diak. Se o foo sala ba Nai Maromak nia lei nunee, entaun o laos ona ema nebee tuir Nia lei, maibee o foti aan hanesan fali juis nebee tesi lia kona ba lei nee. 12 Afinal Maromak mak halo lei, i Nia deit mak iha direitu atu tesi ema nia lia. So Nia deit mak bele salva ema, ho foo kastigu ba ema. O nee see fali, mak o mos foo sala ba ema?!
La bele gaba aan
13 Rona mai! Imi la bele dehan, “Ohin ka aban ami atu baa iha sidade nebaa. Ami sei hela iha nebaa tinan ida hodi kontratu manaan osan barak.” 14 Imi la hatene saida mak atu mosu aban! Ita ema nia moris hanesan abu-abu nebee ema haree lalais deit, depois lakon tiha.+ 4:14 Provérbiu (Amsal) 27:115 Tuir loos imi tenki dehan, “Se Nai Maromak hakarak, ami sei moris, maka ami sei halo ida nee ka halo ida nebaa.” 16 Maibee imi gaba aan hodi hanoin katak planu hotu-hotu iha imi nia liman laran. Foti aan hanesan nee sala boot.
17 Hanoin di-diak! Se ita hatene buat diak nebee ita tenki halo, maibee ita la halo, nee sala ona.
5Maromak sei kastigu ema riku nebee hanehan ema
1 Imi ema riku sira, rona mai! Tanis halerik ona ba. Tanba imi sei hetan terus oi-oin. 2 Imi nia rikusoin nabeen hotu ona. Imi nia hena diak sira mos, barata haan kuak hotu ona. 3 Imi nia osan mean ho osan mutin ferujen tiha ona. Nee sai hanesan sasin hodi hatudu imi nia sala. I osan sira nee mak sei haan fali imi, hanesan ahi haan ai maran. Mundu atu besik remata ona, maibee imi sei fadigadu halibur rikusoin barak ba imi nia aan. 4 Imi ha-matak ema nebee servisu mate aan halo toos ba imi. Agora sira nia kosar been haklalak ba Nai Maromak. I Maromak nebee Forsa tebe-tebes rona ona sira nia halerik.+ 5:4 Deutoronómiu (Ulangan) 24:14-15
5 Imi moris patarata ho goza tuun-sae iha mundu nee. Imi halo bokur imi nia aan rasik, hanesan karau bokur nebee prontu ona para oho. 6 Imi kastigu ho oho ona ema nebee la sala, i sira la iha kbiit atu kontra imi.+ 5:6 Mateus 6:19
Pasiensia iha terus nia laran
7 Maun-alin sira, imi tenki pasiensia hodi hein Nai Jesus fila mai hosi lalehan. Haree ba toos nain sira, sira pasiensia hodi hein too udan monu rai foin bele kuda rai. Depois tenki hein tan too batar maran. 8 Imi mos tenki pasiensia nunee, i laran metin nafatin, tan Nai Jesus besik fila ona.
9 Maun-alin sira, keta murmura malu, se lae Maromak sei kastigu imi. Haree ba, Juis Boot hamriik ona iha odamatan oin!
10 Maun-alin sira, profeta sira nebee koalia hodi Nai Maromak nia naran, foo ezemplu diak mai ita atu halo tuir. Maski sira hetan terus oi-oin, maibee sira pasiensia i aguenta nafatin. 11 Ita gaba ema nebee aguenta ho pasiensia iha terus laran. Por ezemplu avoo Jó. Nia hetan terus oi-oin, maibee nia aguenta nafatin. Iha ikus mai, Maromak halo buat hotu-hotu sai diak ba nia. Maromak halo nunee, tanba Nia laran diak i hanoin ema nebee terus.+ 5:11 Jó (Ayub) 1:21-22; 2:10; Salmus (Mazmur) 103:8; Tiago (Yakobus) 1:2-3, 12
La bele jura
12 Maun-alin sira, la bele jura! Hanoin di-diak: la bele jura hodi Maromak iha lalehan nia naran, ka jura ba rai ka buat selu-seluk tan. Se loos, hataan “loos”. Se lae, hataan “lae”. Nunee deit too ona, para Maromak keta kastigu imi.+ 5:12 Mateus 5:34-37
Orasaun nebee iha poder
13 Se hosi imi, ema balu hetan terus oi-oin, sira tenki halo orasaun. Se balu haksolok, sira tenki kanta hodi hahii Nai Maromak. 14 Se iha ema ruma moras, nia tenki haruka bolu responsavel sarani sira nian atu sira mai harohan ba nia, i kose mina hodi Nai Jesus nia naran.+ 5:14 Marcos 6:1315 Kuandu ita halo orasaun ba ema moras ho fiar tebe-tebes ba Maromak, maka Maromak sei kura moras nee. I se ema moras nee halo sala ona, Maromak sei hamoos tiha nia sala. 16 Tanba nee, imi tenki foo sai imi nia sala ba malu, i halo orasaun ba malu, atu imi bele hetan kura.
Ema nebee moris loos, nia orasaun iha forsa teb-tebes hodi halo buat barak. 17 Ita bele hola ezemplu hosi Maromak nia profeta Elias. Nia ema hanesan mos ita, maibee bainhira nia harohan ho laran tomak para udan la bele mai, udan la mai duni durante tinan tolu ho balu.+ 5:17 1 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 17:1; 18:118 Depois nia harohan fali husu udan mai, udan mai kedas, i toos sira foo fali ai haan.+ 5:18 1 Liurai sira (Reis, Raja-raja) 18:42-45
19 Maun-alin sira, se hosi imi, ema ruma sees ona hosi dalan loos, depois iha ema nebee lori nia fila fali ba Maromak, nia halo buat diak ida. 20 Rona di-diak! Se imi lori ema sala nain hodi husik tiha dalan sala i fila ba Maromak, entaun imi salva ema nee hosi mate para nia moris nafatin ho Maromak. I Maromak sei hamoos nia sala barak nee.+ 5:20 Provérbiu (Amsal) 10:12; 1 Pedro 4:8
Hau nia liafuan too iha nee deit.
Hosi hau,
Tiago