Tito

Surat ni Pablo duꞌun it ki Tito

Tito

Pauꞌnang Sugi-sugid

Si Tito, taw nga ega Judio nga namayaꞌ it ki Jesu-Cristo. Nagbaraꞌ kanya nga kaꞌibaan ni Pablo, nga katabang ya kat buwaten it Ampuꞌan. Ipiyagtuduꞌ kanya ni Pablo duꞌut pulaw it Creta ka ipatindeg yat magayen i mga magpamayaꞌ duꞌun.

May tulung bagay nga piyakaꞌimpurtantiꞌ nga ibintang ni Pablo kat surat ya ngaytu. Uꞌna, ipagpademdem ya it ki Tito i dapat adaten it esang taw nga mapakay nga ipaꞌdung ni Tito nga mamaalaꞌ it mga magpamayaꞌ duꞌun. Ikadwa, pagtulduꞌan ya si Tito it in magꞌuꞌunu kanya mamaalaꞌ baw mangadal it pagririkinen nga gurupu it mga magpamayaꞌ duꞌun. Ikatlu, pagtulduꞌan gasiꞌ kanya ni Pablo it mga magayeng adat it taw nga namayaꞌ na it Ampuꞌan. Taꞌun nga pagsurat ya kaytu, mga 65 A.D.

¹Dunguꞌ Tito, wayan i surat ku, aku nga si Pablo, nga manigsirbi it Ampuꞌang Diyus. Piyaꞌapustul aku ni Jesu-Cristo isaꞌun kat pangadal kut Magayeng Baritaꞌ, mamayaꞌ nay mga taw nga piniliꞌ ya. Tiyaꞌeg aku ka isaꞌun matantuwan niray kamatuudan bawnga mangaꞌgenan sira nga uyun kat kamatuudan ngaytu. ²Baw matantuwan nira nga sabap it pamayaꞌ baw pagpasakep nirat Magayen ngaytung Baritaꞌ, makanira talaga i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ka itu ngaytu, talagang isiyanggup naytu nga lagi it Ampuꞌang Diyus parabir giyuna yay banwa. Baw basta Ampuꞌang Diyus, talagang ega kanya magꞌambut. ³Yay matuud, iyan naꞌbut nay ipiyabetang-betang ya nga timpu, ipiyalbaw ya nay ampang ya. Ka Ampuꞌang Diyus ngaytu nga pagpanggaringan it karibriyan tami, ipiyagꞌurdin ya nga mangadal akut ampang ya ngaytu nga ipiyakarguꞌ yat aken.

⁴Dunguꞌ Tito, ituy surat ku nga pataban ku asat imu. Talagang pabetang kut imu, subung nat ipiyagrasyaꞌ ku ikaw, ega maat kat pagduguꞌ temed kat pamayaꞌ tami. Ipagpanalangin ku nga sana asat imu nga pirmi i ildaw baw kaꞌimbengan it nakem nga ipagbegay it Diyus Amaꞌ baw si Cristo Jesus nga Manriribri tami.

Mga munaꞌaw pasar it buwaten ni Tito duꞌut Creta

⁵Ipiyagtuduꞌ ku ikaw asan it Creta isaꞌun ipatindeg mut magayen i mga magpamayaꞌ asan, baw masunud muy taꞌeg ku nga may ipaꞌdung mu nga mga magpamaalaꞌ kat kada rugar nga may magpamayaꞌ na. ⁶Ta, magpamaalaꞌ ngaytu, kaꞌilangan egay magkaꞌiway kat mga adat ya, ega magpaꞌugad-ugad it asawa, pasasangba-sangbat. Baw kaꞌilangan, mga anak ya, magpamayaꞌ nagat Ampuꞌang Diyus, baw egay magkasudi-sudi sabap it buwal u kasutil nira. ⁷Magpamaalaꞌ ngaytu, mataꞌas i katengdanan ya, ka yay pagsarungaen, buwaten it Ampuꞌang Diyus. Aypaꞌ ka dapat egay magkaꞌiway asat kanya, ega mapiyasubraꞌ, ega makuꞌiseg, ega makuꞌinum it kalalangu, ega mapiyamasakit, baw ega taw nga magbuwat it maski ega magayen isaꞌun lamang kapirak. ⁸In daꞌga, kaꞌilangan nga pagꞌistimaren yat magayen i mga taw nga magpaꞌabut kat balay ya. Paglabiyen yay magagayeng buwat, magkaꞌrut sumupil it sadili ya, mataldeng kanya baw maꞌireg it sagyaan kanyat Ampuꞌang Diyus. Baw ega na pagsumbayaꞌen ya i kaꞌiꞌirgan nga maraꞌe-raꞌet. ⁹Kaꞌilangan gasiꞌ nga teꞌteꞌan baw panindegan yay kamatuudan nga pangadal. Sabap kat pangadal yat kamatuudan ngaytu, mapakseg yay pamayaꞌ it mga beken baw maꞌindaꞌeg yay magpakikuntraꞌ.

¹⁰Ka yay matuud, dakel i mga masusutil asan nga magtuturan-tuturan it egay kakapulusan. Magpandayaꞌ lamang sirat mga katataawan. Atkaytu talagay buwat it mga Judio nga magꞌaat, kaꞌilangan turiꞌan i muꞌsang mga magpamayaꞌ, maski daꞌsira Judio. ¹¹Dapat nga mapuruwan muy atkayang mga taw, sabap kat panulduꞌ nira ngayting kamaliꞌ, pagranggaꞌen niray pamayaꞌ it ega desang pirang kataawan, in daꞌga may mga pamalay-balay na nga talagang napuꞌsat kateꞌag-teꞌag. Baw ta, yanayan i antap it nakem nira, ipagpanulus nira nay pangadal nira. ¹²Tagnaꞌ paꞌ may esang kabanwa nirang taga Creta nga matanug nga mapikir, nga nagpamatuud. Maat ya, “Basta taga Creta, purus sira maꞌaꞌambut baw atnat maꞌiꞌiseg nga mga ramu-ramu i adat nira. Mga garusan sira baw saꞌbangan paꞌ.” ¹³Tamaꞌ talagay pamatuud ya ngaytu. Aypaꞌ ka surarawun mu sira it ega alangayen mu, isaꞌun maꞌayus i pamayaꞌ nira, nga magmapaꞌgen na kat kamatuudan. ¹⁴Sardawun mu sira nga ega na pabuyug-buyug sirat mga egay kakapulusan nga katuturanan it mga Judio baw mga ipagsekat it mga magpakiꞌambut it kamatuudan ngaytu.

¹⁵Iyan taw nga piyaraw nat Ampuꞌang Diyus i kasalaꞌan ya baw nabaꞌgu nay adat ya, ega nay pagliꞌyan ya nga subuk pangaꞌen, ka urut ya nga magayen i muꞌsa. Temed kat taw nga maraꞌe-raꞌet nga egay pamayaꞌ yat Ampuꞌang Diyus, subuk egay ipagpabetang ya nga magayen, ka subuk natindakan i muꞌsa it karaꞌe-raꞌetan it nakem ya nga ega na magkakilala it magayen u daꞌga. ¹⁶Mga taw ngaytu, magꞌaat nga magkilala sirat Ampuꞌang Diyus, arit maꞌyag kat pangaꞌgenan nira nga buwa-buwat nira lamang yan, egay kamatuudan. Ka mararaꞌway i adat nira, masusutil, baw alaid duꞌut kanira i kakayaan nga muwat it magagayen.

Mga munaꞌaw pasar it ipangadal ni Tito

¹Aypaꞌ ikaw, Tito, kaꞌilangan nga ipagpangadal mu nga pirmi i uyun it kamatuudan nga pangadal. ²Iyan magugurang nga mga lalaki, itulduꞌ mut kanira i atkaytung adaten. Kaꞌilangan magkaꞌrut sira sumupil it sadili nira, baw mangaꞌgenan it magayen nga ipagkagalang it kanira it katataawan. Kaꞌilangan gasiꞌ nga ega pagsumbayaꞌen nira i kaꞌiꞌirgan nga maraꞌe-raꞌet, nakaꞌunay nay pamayaꞌ nira, may kamatuudang raras it masigkataw baw teꞌteꞌ i pamayaꞌ nira.

³Atkayan nagay mga magugurang nga mga babay. Itulduꞌ mut kanira nga kaꞌilangan mangaꞌgenan sirang pirmi nga uyun it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Ega maguꞌyas sira, ega uripen it kalalangu. In daꞌga, ipagpaꞌyag nira i mga adat nga pagsagyaan it Ampuꞌang Diyus. ⁴Ka basta atkayan, mapadisiran na niray mangaꞌwaꞌen paꞌ nga mga babay. Mapadisiran nira nga pagrarasan niray asawa baw anak nira, ⁵pagsupilen niray sadili nira baw pagpaꞌalaidan i maski unu nga maraꞌway nga antap it nakem. Pagꞌasikasuun nirat magayen i pamalay-balay nira, nakman sira baw masunud it asawa nira, isaꞌun ega masudi-sudi i ampang it Ampuꞌang Diyus nga ipagpangadal tami.

⁶Baw tulduꞌan mu gasiꞌ i mga mangaꞌwaꞌen nga lalaki nga kaꞌilangan pagbebegbegan nirat magayen i sadili nira. ⁷Magmaꞌintur ka nga purus magagayen i pagbuwaten mut imu, isaꞌun iyan i maguru nira. Baw basta magpangadal ka, kaꞌilangan maꞌyag kat kadakel nga pagteꞌteꞌan mu i kamatuudan nga pangadal baw ipagpabetang mut ega basta-basta i ipagpangadal mu ngayan. ⁸Siguruun mu nga purus magayen baw matuud i pagꞌampangen mu isaꞌun egay magkaꞌiway. Ta daꞌga in atkayan, magꞌeyaꞌ-eyaꞌ i mga mamagpakikuntraꞌ ngayat imu ka egay masudi-sudi nirat aten.

⁹Tulduꞌan muy mga uripen nga magpamayaꞌ na nga kaꞌilangan masiyunudun sirat mga agalen nira, baw paꞌresan nira nga magkasagyaan it agalen nira i pagsirbi nira, ega maat matubag-tubag. ¹⁰Baw ega talaga mapakay nga maglimat-limat it in unu nga betang it agalen nira, in daꞌga ipalteg kat muꞌsang buwat nira nga magkasarigan sirang banar. Sabap sikayan matantuwan it mga katataawan nga magayen palan i ipagpangadal tami pasar it Ampuꞌang Diyus nga pagpanggaringan it karibriyan tami.

¹¹Ka kayti ipiyatantu it Ampuꞌang Diyus kat muꞌsang katataawan i kadakulat ildaw ya kat binwat ya nga karibriyan. ¹²Ta ildaw ngaytut Ampuꞌang Diyus i magpatantu it aten nga kaꞌilangan indiꞌan tay maski unu nga kuntraꞌ it kaꞌirgan ya. Kaꞌilangan indiꞌan tay mga kaꞌiꞌirgan nga ega magayen nga pagsumbayaꞌen it mga ega namayaꞌ. Ipagpatantu ya gasit aten nga kaꞌilangan pagsupilen tami i sadili ta, nga mangaꞌgenan tami it mataldeng, nga uyun nga pirmi kat kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus mintras situ tami paꞌ it sinirungat langit. ¹³Kaꞌilangan atkaytuy pangaꞌgenan ta mintras pagꞌelatan tami i kasagyaan nga pagsisiguruun ta, nga maltegan i kabantugan ni Cristo Jesus kat pamaꞌuliꞌ ya situ, kanya nga mabantug nga Ampuꞌang Diyus baw Manriribri tami. ¹⁴Nangganti kanyat aten isaꞌun iribri ya kita kat pagsakep it karaꞌe-raꞌetan, baw isaꞌun mabwat ya kita nga limpiyuꞌ na nga naꞌawaꞌ nay kasalaꞌan tami. Binwat yaytu isaꞌun mabwat ya kita nga kanya talaga nga mga taawan, nga maꞌireg nga banar muwat it mga buwat nga magagayen.

¹⁵Aypaꞌ mga itu ngaytu, ipaꞌyag muytu nga muꞌsa. Paksegen muy nakem it mga pagpamaalaꞌan mu ngayan kat pamayaꞌ nira, baw surarawun mu in may maꞌiway mu, ka binggayan ka nagat pudir. Baw siguruun mu nga ega palipasen niray mga ampang mu ngaytu.

Magagayeng adaten it mga magpamayaꞌ

¹Ipademdem mut mga pagpamaalaꞌan mu ngayan nga kaꞌilangan pasakep sirat mga magpupudir it kanira nga subuk mga punuꞌan baw in siyuy may mataꞌas nga katengdanan asan. Kaꞌilangan masunud sira it kanira ngaytu baw alistu sira kat muꞌsang buwat nga magayen. ²Aaten mu sira nga kuydaw mangampang-ampang it beken baw magpakibatir. Kaꞌilangan pirmi sirang nakman baw mapiyalulus kat muꞌsang masigkataw nira.

³Dedemdemen mu nga katꞌesa, pati kita nga magpamayaꞌ na, kurang tami pat kasepsep, masusutil, baw nateꞌag-teꞌag pasar it dalan it kamatuudan. Kat iting timpu pagꞌuꞌuripnen tami pat mga maraꞌe-raꞌet nga kaꞌirgan it bilug tami nga pagsumbayaꞌen ta. Tagnang mga adat tami, mapiyanggated it masigkataw baw maꞌinggit. Pagꞌisgan tami it beken. Sira, pagꞌisgan tami gasiꞌ. ⁴Temed ta, miyabut nay timpu nga ipiyatantu nat Ampuꞌang Diyus nga Manriribri tami i ildaw baw raras yat aten. ⁵Ka ipiyagribri ya kita, ega sabap it may nabwat tami nga mataldeng kat panleteg ya, in daꞌga sabap it kadakulat ildaw ya. Ipiyagribri ya kita, nga subuk ipiyanganak tami sit sumaꞌup kat buwat it Espiritu Santo nga panlimpiyuꞌ baw pagbaꞌgu it mga adat ta. ⁶Talagang ipiyagꞌatag-atag it Ampuꞌang Diyus i tabang it Espiritu Santo ngaytu nga ipiyapasarum ya kat bilug ta sabap it binwat it Manriribri tami nga si Jesu-Cristo. ⁷Ka yay matuud, inildawan ya kita nga tiyanggung ni Jesu-Cristo i kasalaꞌan tami, ka ipabetang ya na kita nga mataldeng kat panleteg ya. Binwat yay atkaytu isaꞌun maꞌaten talagay pagsisiguruun tami nga kaꞌgenan nga egay kaskedan. ⁸Matuud tuy itung mga sugi-sugid. Aypaꞌ ka ireg ku, ibenge-bengel mut mga taw i muꞌsa ngaytu, isaꞌun iyan mga namayaꞌ na it Ampuꞌang Diyus, inturun nira nga yay paglabiyen nirang pirmi, magbuwat sira it magagayen nga buwaten. Ka talagang ega basta-basta i mga itu ngaytu baw kat ikagayen it muꞌsang taw.

⁹Temed ta yanayan, paꞌalaidan muy magpakidaꞌeg it egay kakapulusan. Ega pasasawan muy ribu-ribu nga paglilistaꞌan it mga kiyaꞌapuꞌ-apuꞌan baw mga tungtung-inapuꞌ nira nga magkasagaan it beken. Baw liꞌyan mu nay mga pagdaꞌe-daꞌegen pasar it mga ipiyagꞌurdin ni Moises it tagnaꞌ paꞌ. Sabap ega talagay lapusan it atkaytung mga pakidaꞌeg ka egay magkapakinabangan kaytu, in daꞌga sasaw lamang. ¹⁰Baw sasaran muy in siyu kat mga pagpamaalaꞌan mu ngayan nga magsasaw u magranggaꞌ it pamayaꞌ it kaꞌibaan ya. Takaꞌ in mga duwa nang sasar mu temed ega naga pagꞌintindiyen ya, bibasen mu na nga ega na kaꞌuyutan mi kanya. ¹¹Ka atkaytung taw, siguradu nga nagpasway nat dalan it kamatuudan. Kasalaꞌan nay pagkayliyan ya. Pagtemden ya paꞌ nga ega singuliꞌan, aypaꞌ simpri pagꞌangutun yay ukuman nga panriga.

Pangiyaꞌpusan nga sugi-sugid

¹²In beteꞌ may rugar, papaꞌasanen ku si Artemas, u in daꞌga si Tiquico. In mabut na asan, ireg ku nga pakikitang-pakikita ka it aken duꞌun it Nicopolis. Ka napikir ku nga duꞌun i istaran ku mintras timpu pat panagramig. ¹³Baw paꞌresan mu nga matabangan mu si Apolos baw abugadu nga si Zenas, isaꞌun madaliꞌ sira kapanaw. Siguruun mu nga daꞌsira kurangen it mga kaꞌilangan kat paranawun nira ngayti. ¹⁴Baw tulduꞌan mu i mga pagpamaalaꞌan mu ngayan nga kaꞌibaan ta kat pamayaꞌ nga kaꞌilangan magpaꞌres it magagayeng panulus, isaꞌun ega desang kaya niray mga pagkaꞌilanganen nira, in daꞌga may areg paꞌ nga itabang it mga beken nga may kaꞌilangan. Basta atkayan i buwat nira, daꞌsira mga taw nga egay kapulusan.

¹⁵Pagkumustaen ka it muꞌsang mga kaꞌibaan ku sini. Ikumusta mu aku kat mga magpamayaꞌ asan nga may pagmaꞌal it amen. Ipagpanalangin ku nga sana pirming asat imyu nga muꞌsa i ildaw it Ampuꞌang Diyus.