Magayen nga Baritaꞌ Pasar it ki Jesu-Cristo nga Ipagpamatuud ni Marcos
Marcos
Pauꞌnang Sugi-sugid
Itu nga pamatuud, isiyurat ngaytu ni Marcos. Ipagpatantu ya i Magayen nga Baritaꞌ pasar it ki Jesu-Cristo nga kanya i Anak it Ampuꞌang Diyus. Ipagpaꞌyag situ nga talagang si Jesus ngaytu, may ega basta-bastang pudir baw kakayaan. Matantuwan tu kat panulduꞌ ya, kat pagꞌindaꞌeg yat mga mararaꞌe-raꞌet baw kat pasinsiya ya it kasalaꞌan it mga taw. Ta, sabap gasiꞌ it sadili yang bilug ipagsugid ni Jesus nga kanya, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, naꞌasitu kanyat banwa ka isalisi ya i bilug ya isaꞌun maribri i katataawan kat ukuman nga panriga.
Talagang giyayen-gayen tu ni Marcos nga surat it pamatuud ngaytu pasar it ki Jesus nga yay ipagpatdek ya kat nakem, mga binwat ni Jesus. Pagkatupus it siyangpit ni Marcos nga dekeyeꞌ nga tuturan sabap it ki Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis, pagbawtis yat ki Jesus, baw pagsukdan it ki Jesus ni Satanas, yanay piyatindakan it simnurat ngaytu, kalililuꞌan nga pagpagayen ni Jesus it mga may sarut baw mga ipiyanulduꞌ ya. Nagtaꞌlib i naꞌlay nga timpu, maꞌyag na nga nasepsepan it mga magsunud it kanya, temed iyan mga magkuntraꞌ it ki Jesus, miyereꞌeret i inggit nira. Kat kiyaꞌpusan na nga mga kapitulu, tuturan sabap it mga nagꞌabut it kiyaꞌpusan na nga lingguꞌ ni Jesus situt banwa, subraꞌ na i iyan nga pagransang it kanya duꞌun it krus baw pagꞌegen ya it paꞌuliꞌ.
Siguru tagsurat kaytu, si Juan Marcos ngayang piyabayaꞌ na Pablo duwa ni Bernabe, iyan magpangadal sirat Magayeng Baritaꞌ. Mabasaytu duꞌun it Pamatuud Pasar it Mga Binwat it Mga Apustul 12:25 baw 13:13 baw 15:36-41.
1Magpangadal baw magpamawtis si Juan
[Mateo 3:1-12; Lucas 3:1-18; Juan 1:19-28]
1Itu, magsugid tu it Magayen nga Baritaꞌ pasar it ki Jesu-Cristo, nga kanya i Anak it Ampuꞌang Diyus. 2Nagpapuꞌun tu it iyan natuman i isiyurat it mga prupitaꞌ it tagnaꞌ, nga magꞌaat,
“Yay matuud, may taꞌgen ku nga makauꞌna it imu, ka asikasuun ya i panawan mu.”1:2 Malakias 3:1.
3“May magpanggaꞌmaran duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, nga magꞌaat i pagꞌaaten, ‘Buwatan mit dalan i Ampuꞌan. Diritsuun baw gayen-gayenen mi i panawan ya ngaytu.’”1:3 Isaias 40:3.
4Natuman tu iyan nanluꞌsut na si Juan. Namawtis na kanya duꞌun it rugar nga kapupuyangtan baw nangadal, nga magꞌaat, “Singuliꞌan baw indiꞌan mi na i mga kasalaꞌan mi baw pabawtis nga pamatuud it indiꞌan mi na, isaꞌun pasinsiyaen kamu naga it Ampuꞌang Diyus.” 5Mamagpuꞌsa-puꞌsa it paꞌaduꞌut kanya i mga taw duꞌun it mga lansangan nga sakep it Judea, pati mga taga Jerusalem. Pamagsinguliꞌan nira i mga kasalaꞌan nira baw magpabawtis na sirat ki Juan duꞌut danum it Jordan, nga magpamatuud it indiꞌan na niray kasalaꞌan. 6Inabel nga bulbul it ramu-ramu nga kamelyo i pakayan ni Juan ngayti, baw sambut ya, binwat nga kulit it bakaꞌ. Payaꞌtung nga apan baw deges it putyukan i pangaꞌen ya. 7Pirmi yang ipagsugid in magpangadal kanya nga magꞌaat, “Mabut nga magsusunud it aken i landaw paꞌ it aken. Maski muꞌbad it seget it talumpaꞌ ya ka awaꞌen na, ega mapakay nga mabwat ku, ka subrang banar i kataꞌasan ya. 8Kayti pagbawtisen ku kamu situt danum, temed kanya, Espiritu Santo i ibawtis yat imyu.”
Nagpabawtis si Jesus
[Mateo 3:13-17; Lucas 3:21-22]
9Kat iting timpu miyabut si Jesus nga garing duꞌun it Nazaret nga sakep it Galilea. Pagꞌabut ya duꞌun, biyawtis kanya ni Juan duꞌun it danum it Jordan ngayti. 10Desang magpatingdal na si Jesus, naltegan ya nga sakaling miyabri i langit, baw nagpasalu duꞌun it kanya i Espiritu Santo it Ampuꞌang Diyus, nga subung it kalapatiꞌ i pamabilug. 11Dengan it may ampang nga duꞌut langit i garing, nga magꞌaat, “Ikaw talagay pagmaꞌa-maꞌalen ku nga Anak. Talagang pagsagyaan ku ikaw nga banar.”
Siyukdanan ni Satanas si Jesus ka kupakursud ya
12Ta pagkabawtis it ki Jesus ngayti, tiyaban kanya nga lagi it nagpasarum ngayti duꞌun it kanya nga Espiritu Santo, tiyabanat kanya duꞌun it rugar nga kapupuyangtan. 13Epat nga pulung aldaw i kaꞌlay ya duꞌun. Siyukdanan kanya ni Satanas, in unu makapakursud ya. Duꞌut rugar ngayti, may maꞌiꞌiseg nga mga ramu-ramu, temed pagsirbiyan si Jesus it mga anghil.
Tiyaꞌwagan ni Jesus i epat nga mga manigsedaꞌ ka alagaden ya na
[Mateo 4:12-22; Lucas 4:14-15; Lucas 5:1-11]
14Iyan pinirisu na si Juan, miyuliꞌ na si Jesus duꞌun it Galilea. Ipiyangadal ya duꞌun i Magayeng Baritaꞌ nga garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus. 15Ipagpangadal ya nga magꞌaat, “Naꞌbut nay ipiyabetang-betang nga timpu. Adeꞌdeng nay kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Singuliꞌan mi nay mga kasalaꞌan mi baw indiꞌan mi na. Pamayaꞌnen mi i Magayen ngaytung Baritaꞌ.”
16Kaꞌsa nga magpanaw si Jesus duꞌun it tambing it Lapnaw it Galilea, napsagan ya i duwang namagsulsug nga manigsedaꞌ, si Simon baw si Andres. Mamaglaya sira. 17Maat ni Jesus it kanira, “Mayaꞌ kamu nat aken, ka buwaten ku na kamu nga taw na i subuk paglugitmen mi.” 18Pagkagneg it duwa ngayti, tiyananan nira nay lugitem nira ngayti, ka miyayaꞌ nang matuud it ki Jesus.
19Sigi nga panaw ni Jesus ngayti, desang duꞌut langbus napsagan ya i duwa gasiꞌ nga namagsulsug nga si Santiago baw si Juan. Mga anak sira na Zebedeo. Mamagꞌayus sira it lambat nira duꞌut sakayan. 20Tiyaꞌwagan sira gasiꞌ ni Jesus. Dimnasun na gasiꞌ i duwa ngayti. Amaꞌ nira, duꞌun nagat sakayan ngayti, natuduꞌ. Mga taawan nira manay kaꞌibaan ya.
Inimugaw i maraꞌe-raꞌet nga magpapulpug it esang taw
21Naꞌaduꞌun sira it Capernaum. Iyan Aldaw nat Kapaꞌnaan, siminled sira duꞌun it papagsambaan bawnga nanulduꞌ si Jesus duꞌun. 22Naliluꞌ i mga taw, sabap maꞌyag kat ampang ya nga kanya i may kamatuudang kasepsep it ipagtulduꞌ. Ega subung it mga manigpaꞌyag it urdin nga mamagsangpit nga pirmi it ipiyangadal it beken.
23Sakaliꞌ nga may nanggaꞌmaran duꞌut papagsambaan ngayti nga esang taw nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. 24Maat ya, “Unuy labe-labet mut amen, Jesus nga taga Nazaret? Unuy inasitu mu? Muuꞌ ka nat amen? Talagang magkaꞌrutan ku in siyu ka. Ikaw i ega basta-basta ngayan nga siyarigan it Ampuꞌang Diyus!”
25Pagkagneg ni Jesus, siyuraraw ya. Maat ya, “Ayaw kat sarit tingeg! Magliꞌid ka na asat kanya ngayan!” 26Piyapangingsil siꞌ i taw ngayti it maraꞌe-raꞌet ngayti nga magpapulpug it kanya. Bawnga nangurisang i nagliꞌid duꞌut bilug ya. 27Talagang namagkaliluꞌ i kadakel ngayti. Ingku-ingkutun i buwat nira, “Unu baytu? Baꞌgung ipagpangadal? Ka ungaytu, may pudir ya nga sekaten yay pati maraꞌe-raꞌet bawnga pagpamayaꞌnen kanya.” 28Yanay dali-daliꞌ it manlekep it muꞌsang rugar it Galilea i baritaꞌ pasar it ki Jesus ngayti.
Dakel nga mga magsarut i piyagayen ni Jesus
[Mateo 8:14-17; Lucas 4:38-41]
29Pagliꞌwan nira duꞌut papagsambaan, naꞌaduꞌun na Jesus it balay it duwa ngayti magsulsug nga si Simon baw si Andres. Kaꞌibaan nira nagat naꞌaduꞌun, si Santiago baw si Juan. 30Abutan nira, magbubuntul i punyangan ni Simon nga babay ka pagramigan. Isiyugid nira nga lagi it ki Jesus. 31Inlep ni Jesus i babay ngayti, singkel yay alima ka biyangun. Minibwan nga lagi i ramig it babay ngayti baw nagsimpan na kanyat itarakan yat kana Jesus ngayti.
32Pagsedep it aldaw, tiyaban duꞌut ki Jesus i muꞌsa nga mamagsarut baw pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. 33Punuꞌ it taw i duꞌun it sarungaan it balay ngayti ka miyuꞌsa nay sang kalansanganan nga taw. 34Dakel nga piyagayen ni Jesus nga may sarut, maski unu nga kalasit sarut i ipagꞌabang nira. Dakel gasiꞌ nga inimugaw ya nga mga maraꞌe-raꞌet. Ega piyataꞌnan ya nga makaꞌampang i mga maraꞌe-raꞌet ngayti sabap urut na nira in siyu talaga kanya.
Lingkep ni Jesus it pangadal i Galilea
35Kukuꞌ-aldaw paꞌ, nagbangun na si Jesus. Naꞌaduꞌun kanya it esang rugar nga egay tataw, ka nanalangin duꞌun. 36Tiyulus kanya ni Simon baw mga kaꞌibaan ya ngayti. 37Pagkaparag nirat ki Jesus, maat nira, “Pagtulusun ka bat kadaklan it taw.”
38Temed katubag si Jesus, maat ya, “Kaꞌilangan nga paꞌaduꞌun tami gasiꞌ it mga katepad nga lansangan, isaꞌun kapangadal aku gasiꞌ duꞌun. Sabap ituy enged ku situt banwa.” 39Egay beken, liyekep-lekep yay muꞌsang Galilea, nga magpangadal duꞌun it mga papagsambaan baw magpangimugaw it mga maraꞌe-raꞌet.
Piyagayen ni Jesus i esang babangbangen
40Kaꞌsa may esang taw nga babangbangen nga nandangep duꞌun it ki Jesus. Nanluud kanya nga nagpasanguꞌ-sanguꞌ. Maat ya, “In beteꞌ ireg mu, talagang mapagayen mu aku.”
41Nakasanguꞌ nga matuud si Jesus it kanya. Tiyapal ya i taw ngayti, dengan it miyampang nga magꞌaat, “Talagang ireg ku. Kayti nga lagi, gumayen ka naytu!” 42Sakaliꞌ nga nagsipat i bangbang it taw ngayti ka mindek na. 43Piyapanaw kanya nga lagi ni Jesus, takaꞌ ipiyagbenge-bengel it kanya nga magꞌaat, 44“Iyan ega daꞌay sugidan mu nga maski siyu, in daꞌga paꞌaduꞌun ka nga lagi it sasirduti, ka paꞌeket-eket ka it kanya. Bawnga megay ka it ipagpasalamat, uyun kat mga ipiyagꞌurdin ni Moises, nga bilang pamatuud kat mga taw nga magayen ka na.”
45Temed pagpanaw it taw ngayti, ipiyanugid-sugid ya in magꞌuꞌunu mindek i sarut ya ngayti. Aypaꞌ biyaraꞌan, ega na magkapalansangan si Jesus it magparayag-rayag sabap gandur nat taw i mamagpaꞌaduꞌut kanya. Duꞌun na lamang kanya it liꞌwan it lansangan, kat mga rugar nga kapupuyangtan. Pagꞌaduꞌunun na kanya it mga taw nga maggaring kat paꞌari-aring rugar.
2Piyagayen ni Jesus i esang taw nga may patay nga bagit bilug
1Nagtaꞌlib i may pirang aldaw, nagpaꞌuliꞌ siꞌ si Jesus duꞌun it Capernaum. Nakalkep siꞌ i baritaꞌ nga duꞌun siꞌ si Jesus it pagpaꞌabutan yang balay. 2Aypaꞌ ka dakel siꞌ nga dakel i mga taw nga nagsigꞌabut duꞌun, nga maski duꞌun it liꞌwan it balay ega nay maski magkatindegan. Egay beken, nangadal si Jesus it kanira.
3Desang magpangadal na kanya, may miyabut nga epat nga kataawan, nga mamagtataban it taw nga may patay nga bagit bilug. 4Ega magkapaꞌadeꞌdeng nira duꞌut ki Jesus i taw ngayti ka sageksek na ngaytit taw. Egay beken, binwat nira, riyangkas niray atep nga duꞌun it patuꞌ ni Jesus. Bawnga itiyuꞌnay niray pirisiꞌen nira ngayting taw nga duꞌun nagat pagliliꞌtidan ya. 5Pagkamuya ni Jesus it dakulay pamayaꞌ it iting mga taw, maat yat may sarakiten ngayti, “Dunguꞌ, piyasinsiya nay mga kasalaꞌan mu.”
6May mamagꞌaꞌdung duꞌun nga pirang kataawan nga manigpaꞌyag it mga urdin ni Moises. Pagkagneg nirat inaat ngayti ni Jesus, kat nake-nakem nira, 7“Unuka magꞌampang it atkaytu i itung taw, nga magpaDiyu-Diyus na, ka daꞌga baꞌ Ampuꞌang Diyus lamang i magkapasinsiya it kasalaꞌan?”
8Temed magkaꞌrutan ni Jesus i kat nakem nira ngayti. Aypaꞌ ka inaat ya, “Unuka atkayan i kat nakem mi? 9Ari manggid i marway nga iꞌaat it taw ngaytu nga may patay nga bagit bilug? Unu, ‘Ipiyasinsiya nay mga kasalaꞌan mu,’ u aaten nga ‘Tindeg, ka pirisiꞌnen muy pagliliꞌtidan mu ngaytu bawnga mapanaw ka’? Daꞌga nagsubung nga guna it Ampuꞌang Diyus lamang i magkabwat? 10Aypaꞌ pagayenen ku i sarakiten ya ngaytu isaꞌun matantuwan mi nga aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, may pudir ku naga situt sinirungat langit nga pasinsiya it mga kasalaꞌan.” Bawnga maat ya it taw ngayti nga may patay nga bagit bilug, 11“Timindeg ka na, pirisiꞌnen mu nay pagliliꞌtidan mu ngayan ka muliꞌ ka na.”
12Egay beken, timnindeg na i taw ngayti, pinirisiꞌen ya na i pagliliꞌtidan ya ngayti bawnga napanaw na, nga pagleltegan it kadakel. Namagkaliluꞌ sira nga muꞌsa baw biyantug niray Ampuꞌang Diyus, ka maat nira, “Talagang ega pay namuyaan tami nga atkaytu ngaytu!”
Tiyaꞌwagan ni Jesus si Mateo, nga esa gasing ngaran ya, si Levi
13Nagpaꞌuliꞌ siꞌ si Jesus duꞌun it tambing it Lapnaw ngaytit Galilea. Tiyundug kanya it dakel na nga mga taw. Inadal siꞌ sira ni Jesus. 14Gimnaring duꞌun, napsagan it panaw ni Jesus si Levi nga anak ni Alfeo. Magꞌaꞌdung si Levi ngayti duꞌun it pagpabayadan it barayadan duꞌut gubirnu, ka katengdanan ya, manigpabayad. Pagkalteg ni Jesus, maat ya, “Mayaꞌ ka nat aken.” Timnindeg nga lagi si Levi, ka dimnasun nat ki Jesus.
15Bawnga iyan naꞌaduꞌun si Jesus baw mga alagad ya it balay ni Levi ngayti ka nagpakikaꞌen, dakel i nagpakidngan it kaꞌen nira nga manigpabayad it barayadan ngayti baw beken nga ipagpabetang it mga pagbayaꞌen it mga Judio nga makasalaꞌan. Dakel na sira nga magbaya-bayaꞌ it ki Jesus. Nagdenga-denganen na siray namagkaꞌen. 16Naltegan it beken nga mga manigpaꞌyag it urdin nga kaꞌuyutan it mga Pariseo. Aypaꞌ iningkut niray mga alagad ngayti ni Jesus. Maat nira, “Unuka magpakidngan kanya it kumaꞌen it mga malulupig nga manigpabayad it barayadan duꞌut gubirnu baw beken ngayang ega magsunud nga banar it mga urdin tami?”
17Nagnegan ni Jesus i ingkut nira ngayti, aypaꞌ kanya nay timnubag, nga magꞌaat, “Iyan mga may sarut, sira talaga i magkaꞌilangan it manigꞌubaꞌubat. Ega sira nga egay sarut. Ega yay inasitu ku, taꞌwagan ku i mga mataldeng in daꞌga mga makasalaꞌan, nga kaꞌilangan pasakep sira it Ampuꞌang Diyus.”
Tiyubag ni Jesus i ingkut pasar it pagpuwasa
[Mateo 9:14-17; Lucas 5:33-39]
18Kaꞌsa mamagpuwasa i mga alagad ni Juan ngayti nga uꞌna-uꞌnang namawtis baw kat mga Pariseo gasiꞌ. May naꞌaduꞌut ki Jesus ka miningkut. Maat nira, “Unuka, kat mga alagad ni Juan baw kat mga Pariseo, mamagpuwasa siray kanira, temed imu nga mga alagad, ega?”
19Katubag si Jesus, maat ya, “Unu baꞌ, makapagpuwasa i mga taw nga inimbitar it pagsadu mintras iba niray lalaki nga ipiyagsadu? Simpri ega. 20Ta, atkayan naga i mga alagad ku ngaytu. Temed mabut i aldaw nga belagen aku na situt kanira. Baw mana yan nga magpuwasa sira.”
21Bawnga itiyulduꞌ yat kanira nga ega mapakay i desang idungag duꞌun it kaꞌadatan it mga Judio i kanya ngaytung panulduꞌ. Maat ya, “Egay taw nga magtambel it baꞌgung rambay nga ega paꞌ tiyalpukan kat lagi-lagi na nga pakayan. Ka in mangenken nay baꞌgu ngaytu, daꞌga munat nay lagi-lagi? Ta baraꞌan ya, subrang dumakulaꞌ i rasik. 22Ta, ega gasiꞌ i magbetang it baꞌgung irimnun duꞌun it lagi-lagi na nga berebtangan nga kulit i binwat, nga ega na magꞌimbayaꞌ. Ka in atkaytuy buwaten, pagbaraꞌ it irimnun ngaytu, simpri palputun yay berebtangan ngaytu. Ta, daꞌga masayang nay irimnun baw berebtangan. Magayen, betangan it baꞌgu, baꞌgu naga, ega lagi-lagi.”
Paꞌyag pasar it Aldaw it Kapaꞌnaan
23Kaꞌsang Aldaw it Kapaꞌnaan, nakapsag i panaw na Jesus baw mga alagad ya duꞌun it katiriguwan. Ta magpanaw i mga alagad ngayti, mamagbungguꞌ it kuwayen it tirigu ka pagkukutun nira. 24Pagkalteg it mga Pariseo, inaat nira si Jesus, “Letganan muy pagbuwaten it mga alagad mu ngayan! Daꞌga baꞌ pagliꞌyan i magkayeg in Aldaw ngaytut Kapaꞌnaan?”
25Tiyubag sira ni Jesus, nga magꞌaat, “Unu, ega paꞌ nabasa mi i binwat it adiꞌ nga si David it tagnaꞌ, iyan ginteman kanya baw mga kaꞌibaan ya? 26Daꞌga baꞌ, iyan timpu paꞌ nga si Abiatar i Piyakamataꞌas nga Sasirduti, siminled si David duꞌun it papagsambaan nirat Ampuꞌang Diyus, baw kimnaꞌen it tinapay nga ipagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus? Magꞌaat i urdin nga mga sasirduti lamang i mapakay nga kumaꞌen it iti ngayti, temed kimnaꞌen si David baw binggayan ya pay mga kaꞌibaan ya ngayti. Temed it pagꞌapisen sira ngayti, aypaꞌ daꞌsira biyasul.”
27Maat pay paꞌugdun ni Jesus, “Ipiyasiguru i Aldaw it Kapaꞌnaan kat ikagayen it taw. Ega maat giyuna i taw isaꞌun uripnen it mga urdin pasar it Aldaw it Kapaꞌnaan. 28Aypaꞌ pati Aldaw ngaytu it Kapaꞌnaan, kat pamegbeg ku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.”
3Piyagayen ni Jesus i esang kimay i alima
1Siminled sit sumaꞌup si Jesus duꞌun it papagsambaan. Abutan ya may esang lalaki duꞌun nga kimay i alima ya. 2May duꞌun gasiꞌ nga in pirang kataawan nga magtulus it in unuy mapatikdan nira nga masalaꞌan nira it ki Jesus. Aypaꞌ pagniidan nira kanya it pagayen-gayen, in unu, pagayenen yay taw ngayti it Aldaw ngaytit Kapaꞌnaan. 3Tiyaꞌwagan ni Jesus i kimay ngayti. Maat ya, “Paꞌasini kat uꞌnaan ngayni.”
4Bawnga iningkut yay mga taw ngayti, maat ya, “Ari manggid i uyun kat urdin, muwat it magayen u muwat it maraꞌe-raꞌet in Aldaw it Kapaꞌnaan? Unu, rimibri it ginawa u mimatay?” Temed daꞌgay timnubag it kanya nga mga taw ngayti.
5Sinyekan ni Jesus i kadakel ngayti duꞌun it linibut ya. Sang peꞌtek nga nakem ya, magꞌiseg. Sang peꞌtek magkasmek sabap it kadsen it ulu nira. Piyalingdanan yay kimay ngaytit semyek baw inaat ya, “Ibtir muy alima mu.” Ibintir ya nga matuud, langkuy it kimay ya ngayti, gimnayen it gayen banar. 6Namagliꞌwan nga lagi i mga Pariseo, nangupakat sira it mga kakampiꞌ ni Herodes. Namagrunding sira in magꞌuꞌunu maꞌimatay si Jesus ngayti.
Dakel nga taw i timnundug it ki Jesus duꞌut tambing it Lapnaw it Galilea
7Kana Jesus baw mga alagad ya, ega naga nagtinir duꞌun. Naꞌaduꞌun sira it tambing it lapnaw. Dakel nga taga Galilea i timnundug it kanira. May beken pang mga taw nga nagsigꞌabut. May garing duꞌun it Judea, 8duꞌun it Jerusalem, duꞌun it Idumea baw duꞌut mga rugar nga duꞌut sang dipag it Jordan. Iyan beken, garing duꞌun it sakep it Tiro baw Sidon. Talagang dimnakel nat atkayti i nagsigꞌabut sabap nabaritaꞌan nira i muꞌsang magayen nga buwat ni Jesus. 9Ta it atkayti, singkat ni Jesus i mga alagad ya nga manu it sakayan ka barang kaꞌilangan ya nga may masakayan ya, isaꞌun ega madiꞌret kanya it mga taw ngayting magꞌaꞌabut-aꞌabut nga daꞌna magbugtuꞌ i bulyug. 10Ka dakel nay mga may sarut nga piyagayen ni Jesus. Aypaꞌ ka pagrubu-rubuwan na kanya it beken nga mga may sarut ka isaꞌun maski tapal, makatapal sirat bilug ni Jesus. 11Kada pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet nga makalteg it kanya, mamagkeleb duꞌun it sarungaan ya. Pagpagaꞌuyun sirat mga maraꞌe-raꞌet ngayti, nga magꞌaat, “Ikaw i Anak it Ampuꞌang Diyus!” 12Temed pagsardawun sira ni Jesus, nga ipagbenge-bengel yat kanira nga ega isugid nira in siyu kanya.
Piniliꞌ ni Jesus i sang puluꞌ may duwa nga alagad ya
13Bawnga naꞌaduꞌun si Jesus it mamungsuꞌun. Kaꞌibaan ya it naꞌaduꞌun, mga piyabayaꞌ ya nga naꞌirgan ya. 14Duꞌun it mga kaꞌibaan ya ngayti, miniliꞌ si Jesus it sang puluꞌ may duwa nga kataawan. Tiyaꞌwag ya sira nga mga apustul, ka sira ngayti i mga kaꞌiba-iba ya nga pirmi baw sira i taꞌgen ya nga mangadal. 15Baw begayan ya sira it kakayaan nga makaꞌimugaw it mga mararaꞌe-raꞌet.
16Itu may itu i sang puluꞌ may duwa nga piniliꞌ ya. Si Simon nga piyangaranan yat Pedro, 17si Santiago baw si Juan nga mga anak ni Zebedeo, nga panaꞌwag yat kanira, Boanerges, nga ireg sugiden, maꞌiꞌiseg nga subuk duldug. 18Mga beken, si Andres, si Felipe, si Bartolome, si Mateo, si Tomas, si Santiago nga anak ni Alfeo, si Tadeo, si Simon nga Cananeo,3:18 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 10:4. 19baw si Judas Iscariote nga iti na nga taw, mabut i timpu nga kanyay bayaꞌen it mga kuꞌimatay it ki Jesus.
Kakayaan ni Jesus, garing duꞌun it Espiritu Santo, ega garing duꞌun it ki Satanas
[Mateo 12:22-37; Lucas 11:14-23; Lucas 12:10]
20Pagkaꞌuliꞌ siꞌ na Jesus duꞌut balay, dakel siꞌ nga pagtaw i nanramu. Aypaꞌ ka maski kaꞌen, daꞌna magkakaꞌen si Jesus baw mga alagad ya. 21Pagkabaritaꞌ it beken nga mga kaduguꞌan ni Jesus, inaduꞌun nira ka pagpisiꞌen, ka maat nira, “Magpulpug na bayan kanya!”
22Maat it mga manigpaꞌyag it urdin nga miyabut garing duꞌut Jerusalem, “Talagang pagpapulpugun kanya ni Beelzebub3:22 Si Beelzebub, esa gasing ngaran ni Satanas. nga pagbayaꞌen it muꞌsang mararaꞌe-raꞌet. Iyan, yan i nagbegay it kanya it kakayaan nga makaꞌimugaw it mga maraꞌe-raꞌet.”
23Pagkamuya ni Jesus kayti, piyapaꞌadeꞌdeng yay mga taw, ka may inampang ya nga pirang alimbawa. Maat ya, “Magꞌuꞌunu pagꞌimugawun ni Satanas i mga pagsasakpen ya nga maraꞌe-raꞌet, nga subuk diri ya naga i pagkuntraꞌen ya? 24Ka basta magkuntraꞌ-kuntraꞌen i mga sinakepan it esang kaꞌadiꞌan, siguradu nga ega maneꞌteꞌ i iyan nga kaꞌadiꞌan. 25Atkayan naga i mabetangan it sang kabalayan nga mga taw. Basta nabagiꞌ-bagiꞌ ka magdaꞌe-daꞌegen sira, simpri ega yan maneꞌteꞌ nga magsagpu-sagpunun sira. 26Aypaꞌ in kuntraꞌen ni Satanas i sadili ya, ka magraꞌe-raꞌeten sira it mga sakepan ya, talagang ega maneꞌteꞌ i pamegbeg ya. Daꞌga in atkayan, subuk diyaꞌeg na kanya? 27Temed diyaꞌeg ku na si Satanas, aypaꞌ ka magkaꞌimugaw akut maraꞌe-raꞌet. Ka egay makasled duꞌun it balay it esang taw nga makseg nga manrangpas it kusas ya, basta ega bayukun ya daꞌan i iyan nga taw. Ta, simpri in pagbabayukun na, marangpasan nay balay ya.
28Matuud talagay iꞌaat kut imyu, nga pasinsiyaen naga i mga katataawan it maski unu nga kalasit kasalaꞌan baw panibabaꞌ nira in magsinguliꞌ baw indiꞌan na nira. 29Temed in siyu-siyu nga timibabaꞌ it Espiritu Santo, talagang ega pasinsiyaen. Kasalaꞌan ya ngaytu nga ituꞌun, egaytuy kaꞌawaꞌan seked it kaꞌnu-kaꞌnu.” 30Miyampang si Jesus it atkayti sabap pagꞌaaten it beken nga pagpapulpugun kanya it maraꞌe-raꞌet. Ta it atkayti, ipagpabetang nira nga maraꞌe-raꞌet i Espiritu Santo nga magsasarum duꞌun it ki Jesus.
Mga inaꞌ baw sulsug ni Jesus kat pamayaꞌ
[Mateo 12:46-50; Lucas 8:19-21]
31Bawnga miyabut i inaꞌ baw mga ariꞌ ni Jesus ngayti. Duꞌun na lamang sira it liꞌwan. Piyasugidan nira si Jesus nga pagꞌelaten nira kanya duꞌun it liꞌwan, 32ka sageksek it taw i duꞌun it seled. Dakel talaga i magꞌaꞌdung duꞌut linibut ni Jesus ngayti. Egay beken, siyugidan si Jesus nga duꞌun it liꞌwan i inaꞌ ya baw mga ariꞌ ya. Pagpaliꞌwanen kanya.
33Pagkagneg ni Jesus, maat ya, “Eeꞌ, mabway mana.” Bawnga miyampang kanya nga magꞌaat, “Sepsepen mi, siyuy inaꞌ ku baw siyu may siyu i mga sulsug ku?” 34Bawnga tiyermek yat semyek i kadakel ngayti it mamagꞌaꞌdung duꞌun it linibut ya, baw miyampang siꞌ nga magꞌaat, “Sira ngaytu i bilang inaꞌ baw mga sulsug ku. 35Sabap yay matuud, in siyu-siyu nga magsunud nga banar it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, sira i bilang inaꞌ ku baw mga sulsug ku.”
4Piyaꞌalimbawaan ni Jesus i esang nanaꞌbug nga manigꞌuma nga isiyaꞌbug i panluwak ya
1Nanulduꞌ siꞌ si Jesus it sumaꞌup duꞌun it tambing it Lapnaw it Galilea ngayti. Talagang dakel siꞌ i taw nga nanramu. Binwat ni Jesus, nagpasakay kanya duꞌun it sakayan nga maglultaw. Kadaklan ngaytit taw, duꞌun nat binit it lapnaw ngayti. 2Dakel nga bagay i ipiyanulduꞌ ni Jesus, nga ipagpaꞌalimbawa ya lamang. Maat ya, 3“Pagnegan mit magayen. May esang manigꞌuma nga nanaꞌbug it lulwaken ya. 4Pagsaꞌbug ya, may nakasaꞌbug na duꞌun it padalan. Magkatalikud kanya, pagpasubliyan it mga manu-manuk ka kiyaꞌen na nira. 5Iyan beken, duꞌun i nasaꞌbugan it mabatuun. Timnubuꞌ nga lagi ka magsasagpa-sagpaw lamang i lugtaꞌ duꞌun it mga batu. 6Temed iyan siminggaꞌ i init, namagpangkerep na, ka egay piyatꞌedan it gamut nira. 7Maresaen i nasaꞌbugan it beken. Aypaꞌ ka pagkeseg it ilamunun ngayti, nalmes nay mga luwak. Daꞌna nakabwaꞌ. 8Temed iyan nakasaꞌbug duꞌun it magayen nga lugtaꞌ, pagtubuꞌ nangseg it magayen. Nanggayen gasiꞌ i buwaꞌ baw mabuburun paꞌ. Sang kuway may tagtutulung puluꞌ i batꞌunun it legas ya. May tagꞌeꞌenem nga puluꞌ baw iyan beken, tagasang gatus.”
9Paꞌugdun ni Jesus, maat ya, “Ta it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan pagneg kamu it magayen it pagꞌaaten ku ngaytu.”
10Iyan nakagaring nay kadaklan it taw, may pira mana nga natuduꞌ nga kaꞌibaan it mga alagad. Namagpatpad sira duꞌun it ki Jesus ka iningkut kanya sabap it mga inalimbawa ya. 11Katubag si Jesus, maat ya, “Talagang ipiyagꞌildaw it imyu nga maꞌrutan mi i patagu-taguꞌ nga panulduꞌ pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Temed iyan beken nga ega kupamayaꞌ it aken, muꞌsang bagay nga ipanulduꞌ it kanira, purus pagꞌalimbawaen. 12Atkaytuytu ka isaꞌun maski temegel sirat semyek, ega makilalaan niray pagletganan nira. Baw maski manamar nat pagneg, daꞌsira makasepsep. Ka in daꞌga atkayan, barang magsinguliꞌ sira baw pasinsiyaen it Ampuꞌang Diyus.”4:12 Isaias 6:9
13Maat paꞌ ni Jesus, “Ay unu bayan, ega magkasepsepan mi i inalimbawa ku ngayan? Ta daꞌga ega masepsepan mi in may beken siꞌ nga alimbawa? 14Ituytu i ireg sugiden kayan. Iyan ipagsaꞌbug nga biꞌni, ampang it Ampuꞌang Diyus nga ipagpanulduꞌ. 15Pagpaꞌiguꞌan it nasaꞌbugan nga padalan, mga taw nga makagneg it panulduꞌ ngaytu temed yanagang malipatan nira ka madali-daliꞌ mapisiꞌ ni Satanas. 16Iyan beken nga subung it mabatuun i nasaꞌbugan, mga taw nga pagkagneg nirat ampang it Ampuꞌang Diyus, pamayaꞌnen nirang lagi it masagya. 17Temed ega ipagdawaꞌ nirat magayen kat ulu nira. Aypaꞌ ka daꞌsira magpaneꞌteꞌ kat pamayaꞌ nira, nga subuk luwak nga ega maggagamut. In abutun it kakuriꞌan u pakuriꞌan sira sabap it pamayaꞌ nira ngaytut ampang it Ampuꞌang Diyus, mangindiꞌ sira nga lagi. 18Beken ngaytu, nga maresaen i nasaꞌbugan, iyan mga taw nga mamagpagneg it ampang it Ampuꞌang Diyus, 19temed sasaw i pikir kat mga bagay nga kanget it nakem situt banwa. Subung it kupadakulaꞌ it kamanggadan ngaytu nga magpangakal lamang baw maꞌirak sirat beken paꞌ nga mga bagay. Unupat ampang ngaytut Ampuꞌang Diyus, magkadaꞌgan na it itu nga kat pikir nira. Aypaꞌ ka egay buwaꞌ it pamayaꞌ kat pangaꞌgenan nira. 20Baw itu, paꞌaaten ngaytu nga nasaꞌbugan nga magayeng lugtaꞌ, mga taw nga pagpamayaꞌnen nirat kamatuudan i nagnegan nira nga ampang it Ampuꞌang Diyus. Ta it ipagdawaꞌ na duꞌun it ulu, aypaꞌ ka magbuwaꞌ i pamayaꞌ nirat kanira, nga subung it mabuburun ngaytung kuwayen nga tagtutulung puluꞌ, tagꞌeꞌenem nga puluꞌ baw tagasang gatus i legas ya.”
Ega sukruban i tidaw, in daꞌga paꞌyagen
21Ipiyasigi ni Jesus i ampang ya. Maat ya, “Unu, pagketan muy tidaw isaꞌun lamang sukruban it alupan u itaguꞌ duꞌun it sirib it irigaꞌan? Siguru ega. Simpri duꞌun i daꞌtunan it talagang dadaꞌtunan isaꞌun maꞌyagan i muꞌsa. 22Ta, daꞌgay ipagtaguꞌ nga daꞌga mapangrutan baw ipatantu i maski unu nga ega paꞌ natantuwan. 23Aypaꞌ it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan nga pagnegan mit magayen i pagꞌaaten ngaytu.”
24Paꞌugdun paꞌ ni Jesus, maat ya, “Kaꞌilangan nga pasepsepan mit magayen i magkagnegan mi nga panulduꞌ ku. Ka in unuy pangukuman mi, nga sunudun it magayen u baliwalaꞌen na lamang, yanagay iꞌukuman it Ampuꞌang Diyus it imyu, u subraꞌ paꞌ. 25Sabap iyan taw nga pagsepsepen yay nagnegan ya situt aken, dungagan it Ampuꞌang Diyus i kasepsep ya seked magbastanti nay magkaꞌrutan ya. Temed iyan ega pagsepsepen yay nagnegan ya ngaytu, awaꞌen nat Ampuꞌang Diyus i maski iyan nga nasepsepan ya na isaꞌun egay lapusan ya.”
Piyaꞌalimbawaan siꞌ ni Jesus, biꞌni nga magtubuꞌ
26Maat pay beken nga inampang ni Jesus, maat ya, “Subung it itu ngaytu i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. May esang taw nga nakatugdaꞌ nat uma ya. 27Pagkatugdaꞌ ya, subuk piyabayaꞌan ya na, ka ipiyasigi ya lamang i aldaw-aldaw nga pagbuwaten. Temed timnubuꞌ naga baw kiminseg i itiyugdaꞌ ya ngayti, it ega magkaꞌrutan ya in magꞌuꞌunu. 28Ka lugtaꞌ, iyan i magpatubuꞌ baw magpabwaꞌ it in unu-unu nga luwak. Simpri mangseg bawnga muwaꞌ it makukway baw mabuburun paꞌ. 29Ta, in lutuꞌ na, simpri ipakayeg na, ka kakaygen na.”
Alit sit mustasaꞌ i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
[Mateo 13:31-32; Lucas 13:18-19]
30“Ta, unu gasiꞌ i pasbungan ta it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus?” maat siꞌ ni Jesus. “Unu siꞌ i paꞌalimbawaan tami isaꞌun makaladawan it magayen? 31Subung tu it alit it mustasaꞌ, nga yanay piyakadekeyeꞌ kat muꞌsa nga lulwaken. 32Temed in nakalwak na, pagtubuꞌ kemseg, mapꞌun paꞌ it beken nga inglay. Sumanga it manayak-sayak. Egay beken, pugadan na it mga manu-manuk.”
33Ipagpangadal ni Jesus i ampang it Ampuꞌang Diyus it may dakel nga pagpaꞌalimbawaan nga subung nat mga itu ngaytu, basta kaya nira nga masepsepan. 34Daꞌgay itiyulduꞌ ya nga daꞌga alimbawa i paggamiten ya. Temed in sira-sira mana it mga alagad ya, ipagsugid ya naga i pagpaꞌiguꞌan.
Piyalantap ni Jesus i miyakat nga lapnaw
[Mateo 8:23-27; Lucas 8:22-25]
35Iyan magdelem na it iti nagang aldaw, maat ni Jesus it mga alagad ya, “Paꞌaduꞌun tami it sang dipag it lapnaw ngaytu.” 36Ta yanayti, sakayan ngayti nga duꞌun nga lagi si Jesus magsasakay, i siyakayan nira. May mga sakayan gasiꞌ nga beken nga kadengan nira. Kadakel ngaytit taw, duꞌun na sira natuduꞌ. 37Sakaliꞌ nga diminres it masbeg. Yamanay daꞌga mapnuꞌan sira it magpamkas nga bakat nga pagtabanen it deres ngayti. 38Temed ki Jesus, maꞌigaꞌ duꞌut buliꞌ nga ayun, magꞌuꞌulun duꞌun it uꞌulunan. Siyulag kanya it mga alagad ya ngayti. Maat nira, “Agalen, unuka maꞌigaꞌ ka gay imu it matgeb tami na baytu?”
39Egay beken, nagbangun si Jesus. Pagkabangun ya, biyugrakan yay deres, maat ya, “Yemengyeng na!” Baw inaat ya gasiꞌ i lapnaw, “Lantap!” Ta sakaling yimnengyeng i deres baw limnantap nat atna.
40Bawnga maat ni Jesus it mga alagad ya ngayti, “Unu nay magkaiꞌlaman mi nga atnakayan, it aku naga i iba mi? Unu, ega pay pamayaꞌ baw pagsarig mit aken?”
41Pagkamuya it mga alagad kayti, inabut sirat iꞌlam baw naliluꞌ sirang banar. Maamaatan sira, “Siyu kanya baytu nga matuud nga maski deres baw lapnaw, magsunud na it kanya?”
5Piyagayen ni Jesus i esang Geraseno nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet
[Mateo 8:28-34; Lucas 8:26-39]
1Nagpadungguꞌ na Jesus duꞌun it sang dipag it Lapnaw ngaytit Galilea. Mga Geraseno5:1 Geraseno, esa gasing ngaran it mga Gadareno. i mga taw ya duꞌun kayti. 2Magkalampud si Jesus duꞌun it sakayan, pagsusmuun kanya it taw nga garing duꞌun it kalelbengan nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. 3Duꞌun nat kalelbengan i taꞌid it iting taw. Baw talagang maski kadina i ibayuk it kanya, daꞌga magkaꞌaid. 4Kapira-pira na kanya panglawan baw yanayti pagbayukun nat kadina, temed pagbugtuꞌ-bugtuꞌun yay kadina baw pagbariꞌ-bariꞌen yay ipagpanglaw ngaytit kanya. Talagang ega nay magkaꞌaid it kanya. 5Delem-aldaw i kurisang ya duꞌut kalelbengan baw duꞌun it kamumungsuꞌan, baw pagbungadan ya nat batu i bilug ya.
6Alaid paꞌ, nalawag nat taw ngayti si Jesus. Magpapalagyu kanya nga minlep. Pagꞌabut ya, simnuꞌsub kanya duꞌut sarungaan ni Jesus. 7Ipiyaggaꞌuy ya na, nga magꞌaat, “Jesus, nga Anak it Ampuꞌang Diyus nga Subrang Piyakamataꞌas, unuy lalabeten mut aken? Sumumpa ka it pagdedngegen it Ampuꞌang Diyus nga ega pakuriꞌan mu aku!”
8Inampang yay atkayti ka inaat na ni Jesus i maraꞌe-raꞌet ngayting magpapulpug, “Magliꞌid ka na situt taw ngaytu!” 9Iningkut kanya ni Jesus, maat ya, “Siyuy ngaran mu?”
Maat i tubag it maraꞌe-raꞌet ngayti, “Sangbulyugan, ka talagang dakel kaming magpapulpug kaytu.” 10Bawnga sigi nga magpasanguꞌ-sanguꞌ nay maraꞌe-raꞌet ngayti duꞌun it ki Jesus nga daꞌsira naga imugawun duꞌut iti nga rugar.
11Ta, duꞌun it langbus nga mungsuꞌ may pagpasarapen it mga manigꞌeper nga paenan nat beyeꞌ. 12Nagpasanguꞌ-sanguꞌ siꞌ duꞌut ki Jesus i mga maraꞌe-raꞌet ngayti. Maat nira, “Pataꞌnan mu lamang kami nga manindak duꞌut mga beyeꞌ ngayti.” 13Piyalugtan sira ni Jesus. Egay beken, nagliꞌid na sira duꞌun it taw ngayti, baw nagpaꞌugad na duꞌut paenan ngaytit mga beyeꞌ. Ta, unupat namagpalagyu nay mga beyeꞌ ngayti, nga mga duwang ribu i kadakel nira, it nandiritsu duꞌun it matingpas nga tambing it lapnaw ngayti. Namagkataptap na, napuꞌsa sirat kalmes.
14Pagkamuyat mga manigꞌeper it mga beyeꞌ ngayti, mamagpapalagyu i magpanugid-sugid duꞌun it lansangan baw duꞌut mga babalayan nga adeꞌdeng. Pagkaꞌrut it mga taw, namagꞌaduꞌun na sira isaꞌun maltegan niray kamatuudan it pagsugiden ngayti. 15Pagꞌabut nira, minlep sira duꞌut ki Jesus. Naltegan nira nga magꞌaꞌdung na i taw ngayti nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Magpapakay na baw tarunus nay pikir. Inabut it iꞌlam i kadakel ngayti baw naliluꞌ sirang banar. 16Ipiyagtuturan it mga namagkalteg i biyaraꞌan it taw ngayti nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet, baw nabetangan it mga beyeꞌ gasiꞌ. 17Pagkagneg it mga katataawan ngayti, inupakat nira si Jesus it maseked-seked nga ega magtinir kanya duꞌun it rugar nira ngayti.
18Iyan maggagaring na na Jesus nga sumakay, inupakat kanya it taw ngayti nga piyagayen ya nga pabayaꞌen na kanya. 19Temed ega minireg si Jesus. Maat gay inaat ya, “Magayen siguru, muliꞌ ka na duꞌut imyu, ka ituturan mu nat mga kaꞌibaan mu duꞌun i muꞌsa nga binwat it imu it Ampuꞌan baw in magꞌuꞌunu siyanguꞌan ya ikaw.” 20Aypaꞌ napanaw nay taw ngayti. Ipiyanuturan-tuturan ya na duꞌun it sang puluꞌ nga kalansanganan duꞌut rugar nga pagpangaranan it Decapolis i binwat ngayti ni Jesus it kanya. Mamagkaliluꞌ i muꞌsa nga magkatuturanan ya.
Piyagayen ni Jesus i esang babay nga may sarakiten baw inggen yay esang waꞌwaꞌ nga natay
[Mateo 9:18-26; Lucas 8:40-56]
21Ta, na Jesus ngayti, simnakay siꞌ it nagpaꞌuliꞌ duꞌut sang dipag it lapnaw ngayti. Magkategday kanya duꞌun it binit, riyamu siꞌ kanyat katataawan. 22May miyabut nga esang taw nga pagpangaranat ki Jairo. Esa kanya nga magpamaalaꞌ it papagsambaan. Pagkalteg yat ki Jesus, pagdarmuk, nanluud kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus ngayti, 23baw nagpasanguꞌ-sanguꞌ nga magꞌaat, “Kubugtuꞌ-bugtuꞌ na bayti i ginawat anak kung babay. In mapakay lamang it imu, mayaꞌ ka it aken, ka tapalen mu kanya isaꞌun medek nagay sarut ya, nga maꞌgen naga kanya.” 24Egay beken, miyayaꞌ si Jesus it kanya. Dimnasun nagay kadaklan ngayti it taw, nga mamagdiꞌre-diꞌreten na sira, nga magkadedeg nira na si Jesus.
25May esa gasing babay duꞌun nga sang puluꞌ may duwang taꞌun na nga pagduguꞌun it ega na ugaliꞌ. 26Talagang makuriꞌ nay kabetangan ya. Dakel na nga manigꞌubaꞌubat i piyaꞌubaꞌubat ya. Talagang dakulaꞌ nang pagsagkaꞌen ya kat mga pangubaꞌubat ngayti, baw magkaꞌubus nay kusas ya it katatangdan. Temed imbis nga gumayen, magꞌeget ga. 27Nagne-nagnegan ya i pamagrundingen it mga katataawan pasar it ki Jesus. Aypaꞌ binwat ya, inres ya nga nakapaꞌadeꞌdeng duꞌut talikudan ni Jesus. Ipiyadiꞌkit yay alima ya duꞌun it pakayan ni Jesus. 28Sabap kat nake-nakem ya nga, “Maski diꞌkit, makadiꞌkit akut pakayan ya ngayan, siguradung medek naytuy sarakiten ku ngaytu.”
29Pagkadiꞌkit yang matuud, subuk tiyabtab i duguꞌ ya ngayti. Natanudan ya nga mindek nay sarakiten ya ngayti. 30Temed natanudan ni Jesus nga may keseg it guna ya nga gimnaring duꞌut kanya. Naglised kanya baw miningkut it mga taw ngayti. Maat ya, “Siyuy nagpadiꞌkit sinit pakayan ku?”
31“Taꞌway,” maat it mga alagad ya ngayti. “Takaꞌ unu bayan ka ingkutun mu paꞌ in siyuy nagpadiꞌkit it pakayan mu, it ungaytu na, mamagdiꞌre-diꞌreten nay mga taw ngaytu?”
32Temed daꞌga, sigi nagang panigmata ni Jesus. Pagsigmataen ya in siyuy nagpadiꞌkit ngayti duꞌut pakayan ya. 33Paribasay urut it babay ngayti i nagꞌabut it kanya, magyeyegyeg kanyat iꞌlam nga nagpaꞌadeꞌdeng duꞌun it ki Jesus. Nanluud kanya baw isiyugid yay kamatuudan. 34Pagkagneg ni Jesus, kaꞌampang kanya. Maat ya, “Edeꞌ, piyagayen ka sabap it pamayaꞌ mut aken. Masagya ka nayang muliꞌ. Mindek nayang banar i sarut mu ngayan.”
35Ega paꞌ natupus i pagꞌampangen ngayti ni Jesus, may miyabut na nga magtundug it ki Jairo ngayti. Maat nira it ki Jairo, “Mingget na bayti i anak mu. Siguru maski ega na palangbusun duꞌun it balay i Manigtulduꞌ ngaytu.”
36Ega nataguꞌ it ki Jesus i inaat nira ngayti. Maat yat manigpamaalaꞌ ngayti, “Ayaw kat kasmek. Mamayaꞌ baw sumarig ka lamang it aken.” 37Bawnga inaat yay kadakel ngayti nga patuduꞌ na sira. Yamanay piyabayaꞌ ya, si Pedro baw duwa ngayting nagsulsug nga si Santiago baw si Juan. 38Abutan nira duꞌut balay it manigpamaalaꞌ ngayti, naltegan ni Jesus, dakel na nga pagtaw i duꞌun, nga atnat bagrung i mamagsuga-sugawun na nga pagdadakulaꞌen nira na nga nguynguy. 39Pagkasled ni Jesus ngayti, inaat ya sira, “Unu nay magkasgawan mi ngaytu nga atnakaytu, it ega bayan patay i waꞌwaꞌ ngayan. Magꞌigaꞌ lamang yan.” 40Temed sinleman ga kanya it mga taw ngayti.
Mga taw ngayti, piyaliꞌwan daꞌan sira ni Jesus. Yamanay naꞌped nga iba ya duꞌut seled, mga giyaringan it waꞌwaꞌ baw tulu ngayting mga alagad ya. Siminled sira duꞌut pagdadayagan it waꞌwaꞌ ngayti. 41Singkel ni Jesus i alima it waꞌwaꞌ ngayti baw miyampang kanya nga magꞌaat, “Talita kumi!” Ireg sugiden kayti, “Edeꞌ, sigi, magbangun ka!” 42Subuk piyuraw-puraw i waꞌwaꞌ ngayti, langkuy it nagbangun, dayun it timnindeg baw nagpanaw-panaw, ka magꞌidad nat sang puluꞌ baw duwang taꞌun. Talagang namagkaliluꞌ i kaꞌibaan ya ngayti. 43Ipiyagbenge-bengel ni Jesus it kanira nga ega ipanugid-sugid i iti nga binwat ya. Baw maat yat kana Jairo ngayti nga pakaꞌnen na niray waꞌwaꞌ ngayti.
6Ega pagkilalaen si Jesus duꞌun it Nazaret
[Mateo 13:53-58; Lucas 4:16-30]
1Liminꞌid siꞌ si Jesus duꞌun. Miyuliꞌ si kanya duꞌun it diyakulaꞌan yang lansangan it Nazaret. Mga alagad ya ngayti i iba ya. 2Pagkaꞌbut it Aldaw it Kapaꞌnaan, nanulduꞌ si Jesus duꞌun it papagsambaan nira. Naliluꞌ i kadakel nga nakagneg it panulduꞌ ya ngayti. Maamaatan sira, “Ari napisiꞌan ya it muꞌsa ngayan? Unuytu nga kasepsep i ipiyagꞌildaw ngaytut kanya? Magꞌuꞌunuytu magkabwat kanya it mga kalililuꞌan ngaytung bagay? 3Daꞌga baꞌ kanyay karpintiru nga anak ni Maria baw akaꞌ na Santiago, si Jose, si Judas baw si Simon? Daꞌga baꞌ situ naga magtataꞌid i mga babay nga ariꞌ ya?” Talagang ega pagkilalaen nira kanya.
4Aypaꞌ maat ni Jesus it kanira, “Iyan prupitaꞌ, paggalangen baw pagꞌistimaren kanyat magayen it muꞌsang taw, magpuyra kat sadili ya nga lansangan baw kat mga kaduguꞌan baw sadili yang pamalay-balay.” 5Ta it atkayti, egay nabwat ni Jesus duꞌun nga mga kalililuꞌan nga bagay, in daꞌga iti lamang, pirang kataawan nga magsarut i tiyapal ya ka piyagayen ya sira. 6Naliluꞌ si Jesus ka ega magpamayaꞌ sira.
Piyapanaw ni Jesus i sang puluꞌ may duwa nga mga alagad ya ka mangadal
Liyekep-lekep na ni Jesus i mga baryu duꞌut iti nga rugar ka nanulduꞌ duꞌun. 7Bawnga tiningped yay sang puluꞌ may duwa ngayting mga alagad ya ka papanawun yat tagduwa-duwa. Piyamgayan ya sira it pudir nga ipagkaꞌimugaw it mararaꞌe-raꞌet kat mga taw nga pagpapulpugun.
8Parabir piyapanaw ya sira, tinggunan ya nga ega magbalun it maski unu kat panaw nira ngayti. Pangaꞌen, pirak, baw maski pagbetangan it ipagꞌildaw it kanira, ega na tabanen. Sungkud na lamang i tabanen. 9Mapakay naga nga magtalumpaꞌ sira temed panggaganti nga subuk iꞌimaraꞌnan, ega tumaban sira. 10Maat pay beken nga inaat ni Jesus it kanira, “Maski kasiyu nga balay i mapaꞌabutan mi, asan kamu na lamang mistar seked it limꞌid kamu siꞌ duꞌun it iyan nga lansangan. 11Takaꞌ in beteꞌ daꞌkamu pagtanggapen u pagpagnegan i ipagpanulduꞌ kat in aring rugar nga maꞌbut mi, ayaw kamut pagtinir. Pagliꞌid mi duꞌun, tagtagen mi i kapu-kapu asat mga aꞌay mi, nga imandaꞌan it, mga taw duꞌun nga ega namayaꞌ, ipagpabetang nat Ampuꞌang Diyus nga ega na taawan ya.”
12Ta, napanaw nay sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ka nangadal na sira duꞌun it katataawan. Ipagpangadal nira nga kaꞌilangan singuliꞌan baw indiꞌan nay mga kasalaꞌan. 13Baw piyangimugaw niray dakel na nga maraꞌe-raꞌet kat mga taw nga pagpapulpugun. Piyaꞌidan nirat lana baw piyagayen i dakel nga mga magsarut.
Inimatay si Juan nga uꞌna-uꞌnang magpamawtis
14Nakaꞌbut duꞌun it adiꞌ ngaytit Galilea nga si Herodes i baritaꞌ pasar it ki Jesus, ka pagdaya-dayawun nay iti nga ngaran. May magꞌaat nga, “Si Juan naga ngayan bayang namawtis! Naꞌgen naga yan it paꞌuliꞌ, aypaꞌ yan ka magkabwat it mga kalililuꞌan ngayang bagay.”
15Maat it beken, “Si Elias bayti.”
“Prupitaꞌ yan kanya, subung yan it mga prupitaꞌ ngayan it tagnaꞌ,” maat i patandes it beken.
16Temed pagkabaritaꞌ ni Herodes, maat i kanyang patandes it nakem, “Ega yay belag, si Juan ngayan nga piyapunggutan kut ulu! Naꞌgen naga kanyat paꞌuliꞌ!”
17Miyampang si Herodes it atkayti sabap tagnaꞌ, kanya nagay nagpadakep, nagpabayuk baw nagpapirisu it ki Juan, sabap it ki Herodias nga asawa ni Felipe nga sulsug ni Herodes ngayti. Ka inagaw ni Herodes i ipag ya ngayti. 18Ka pirmi nga pagꞌaaten ni Juan si Herodes, nga maat ya, “Ega mapakay nga magsagpun kamu, ka kuntrat urdin i agawun muy ipag6:18 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 14:4. mu ngayan.” 19Aypaꞌ ka may maraꞌe-raꞌet na nga kat nakem ni Herodias. Talagang ireg ya nga ipaꞌimatay si Juan ngayti. Temed ega naga magkabwat ya. 20Sabap magꞌiꞌlam si Herodes it ki Juan ngayti. Ka magkaꞌrutan ya nga si Juan, taw nga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus baw taw nga nasiguru nga kat Ampuꞌang Diyus na. Aypaꞌ ka ega magpalugut kanya nga imatayen si Juan. Ka ire-ireg ya nga pagneg it mga ipagpanulduꞌ ni Juan, maski na maat ipagkagulu it ulu ya i mga pagꞌaaten.
21Temed may timpu nga nakarugar si Herodias, iyan kaꞌaldawan na ni Herodes. Inimbitar ni Herodes ngayti nga pakikaraꞌnen i mga katimbang ya, mga pagbayaꞌen it sundaluꞌ ya baw mga taw nga matataꞌas nga duguꞌ duꞌun it Galilea. 22Siminled i babay nga anak ni Herodias, nga anak naga ni Felipe, baw miyayliꞌ. Talagang nasagyaang banar ni Herodes baw mga inimbitar ngayti. Aypaꞌ ka inaat it adiꞌ i babay ngayti, “Mangut ka situt aken it in unuy ireg mu. Talagang ibgay kut imu.” 23Talagang simnumpa paꞌ si Herodes nga ibgay yay maski sang lubuk nga kaꞌadiꞌan ya in iti i angutun.
24Limniꞌwan i babay ngayti ka miningkut it inaꞌ ya in unuy angutun ya. “Ulu ni Juan ngayan nga magpamawtis,” maat i tubag it inaꞌ ya.
25Dimnali-dalit semled i babay ngayti duꞌun it pagꞌaꞌanuꞌan it adiꞌ ngayti. Maat i inaat ya, “Iyan talagay ireg ku nga ibgay mu kayti nga lagi it aken, pinggan nga pagdadaꞌtunan it ulu ni Juan ngayan nga magpamawtis.”
26Pagkagneg it adiꞌ, nasmek kanya nga banar. Temed sabap it sumpa ya nga pagdedngegen it mga inimbitar ya ngayti, ega nadaꞌga yay babay ngayti. 27Isingkat ya nga lagi it guwardiya nga tabanen duꞌun it kanya i ulu ni Juan. Simnunud i singkat ya ngayti. Piyunggutan it ulu si Juan duꞌun it pirisuwan. 28Idiyaꞌtun duꞌun it pinggan i ulu ngayti baw ibinggay duꞌun it babay ngayti. Bawnga ibinggay ya duꞌun it inaꞌ ya. 29Pagkaꞌrut it mga alagad ni Juan ngayti, naꞌaduꞌun sira ka pinsiꞌ niray bilug ni Juan ka ilimbeng nira.
Subrat limang ribu i kadakel it napakaꞌen ni Jesus kat keseg it guna ya
[Mateo 14:13-21; Lucas 9:10-17; Juan 6:1-14]
30Pagkaꞌuliꞌ it sang puluꞌ may duwa ngayting alagad nga piyapanaw ni Jesus, ipiyagtuturan nirang muꞌsa duꞌut kanya i nabwat baw nakapanulduꞌ nira. 31Temed it dakel siꞌ i mga taw nga maggaring baw magꞌaꞌabut-aꞌabut, maski pagkaraꞌnen na Jesus baw mga alagad ya ngayti, daꞌsira na magkapagkaraꞌnen. Aypaꞌ ka inaat ni Jesus i mga alagad ya ngayti, “Magayen paꞌaduꞌun tami daꞌan it rugar nga alaid it taawan, isaꞌun kapapaꞌna.” 32Aypaꞌ simnakay sirat sakayan. Naꞌaduꞌun sirat rugar nga kapupuyangtan.
33Temed dakel nagay nakalteg it kanira nga gimnaring baw magkakilala gasiꞌ. Ta buwat nira, mamagpapalagyuy gimnaring duꞌut kanya-kanyang pagtataꞌidan, magpaꞌaduꞌun it padungguꞌan na Jesus.
34Aypaꞌ pagpanlampud ni Jesus duꞌut inabutan ya ngayti nga rugar, dakel siꞌ i naltegan ya nga taw. Nasanguꞌan yay mga taw ngayti ka subung na lamang sira it mga tupa nga egay manigꞌeper. Aypaꞌ nagpapuꞌun siꞌ si Jesus it tumulduꞌ it kanira it dakel na nga mga bagay.
35Iyan apu-apun na, nagpatpad duꞌun it ki Jesus i mga alagad ya. Maat nira, “Tabiꞌ it imu, kapupuyangtan nga rugar i sikaytu baw ungaytu na, ega na maꞌlay semdep i aldaw. 36In mapakay sana, papanawun mu na daꞌan i mga taw ngaytu nga paꞌaduꞌut katepad nga mga baryu u babalayan, isaꞌun makapangalang sirat makaꞌen nira.”
37Temed katubag si Jesus it kanira, “Kamu nay megay it makaꞌen nira.”
Maamaatan i mga alagad ngayti, “Aa bilaꞌ, unuytuy buwaten? Unu, mangalang kamit tinapay nga iꞌalang, tamaꞌ nga makatangdan it buwat nga walung bulan i kaꞌlay, ka ipakaꞌen namen it kanira?”
38Temed inaat sira ni Jesus, “Pira naga bay tinapay mi? Imuyaꞌnen mi duꞌun.”
Pagkaꞌimuyaꞌ nira, maat nira, “Lima mana bayting batu baw duway seda-sedaꞌ.”
39Piyaꞌdung ni Jesus i kadakel it paggugurupu-gurupuun. 40Pangadung nira, tagasang gatus baw taglilimang puluꞌ nga kataawan. 41Inangut ni Jesus i limang batu ngayting tina-tinapay baw duwang batu ngayting seda-sedaꞌ. Yimnaꞌngad kanya duꞌun it langit ka nagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Bawnga biyagiꞌ-bagiꞌ yay tinapay ngayti, ipiyakawaꞌ yat mga alagad ya ka ipanundul nira duꞌun it mga taw ngayti. Atnaga i duwang batu ngayting sedaꞌ ka ipiyanundul gasiꞌ. 42Nakakaꞌen i muꞌsa baw namagkaꞌgen. 43Rininut it mga alagad i naꞌpedan nga tinapay baw sedaꞌ ngayting biyagiꞌ-bagiꞌ, napnuꞌ i sang puluꞌ may duwang kabaꞌayan. 44Kadakel it kimnaꞌen ngayti, lalaki lamang may limang ribu, puyray mga babay baw mangaꞌwaꞌ.
Napanaw si Jesus duꞌut sagpaw it danum
[Mateo 14:22-33; Juan 6:15-21]
45Bawnga piyasakay na nga lagi ni Jesus i mga alagad ya, ka muꞌna na duꞌun it Betsaida nga duꞌut sang dipag it lapnaw ngayti. Nagpatuduꞌ it kanya ka pagpagaringen ya pay mga taw. 46Pagkagaring it mga taw ngayti, nanungul kanya duꞌun it mungsuꞌ ka nanalangin duꞌun. 47Naꞌbutat delem, duꞌun nat tenga-tengat lapnaw i sakayan ngayti. Ki Jesus, duꞌun nagat tingdal it esa-esa ya mana. 48Magkalawag ni Jesus nga magkakuriꞌan i mga alagad ya ngayti it begsay ka sungsungun i deres.
Iyan kukuꞌ-aldaw na, timnundug na si Jesus it kanira. Magpanaw lamang kanya duꞌut sagpaw it danum. Subuk taꞌliban ya sira. 49Temed naltegan it mga alagad i magpanaw ngayti duꞌut sagpaw it danum. Namagkakuriꞌsang sirat iꞌlam ka tanud nira, miyatay i magpanaw ngayti. 50Talagang pagkalteg nirang muꞌsat kanya, nakapagyegyeg sirat iꞌlam.
Miyampang nga lagi si Jesus, nga magꞌaat, “Ayaw kamut iꞌlam. Si Jesus aku naga bayni. Paksegen mi lamang i nakem mi.” 51Simnakay na si Jesus sang siraan nat mga alagad ya ngayti. Sakaliꞌ nga yimnengyeng nay deres. Naliluꞌ nga banar i mga alagad ya ngayti. 52Sabap ega paꞌ pagtaꞌseben i pikir nira it kaꞌulugan it binwat ni Jesus duꞌut tinapay ngayti. Subuk ega paꞌ magkaꞌbut it pikir nira i pasar it guna ya.
Piyagayen ni Jesus i mga magsarut duꞌut Genesaret
53Pagkadipag nira, duꞌut Genesaret i piyadungguꞌan, bawnga iyan napunduwan na niray sakayan ngayti, timningdal na sira duꞌun. 54Ta it duꞌun paꞌ ngaytit sakayan si Jesus, maglampud, nakilalaan kanya nga lagi it mga taw duꞌun. 55Ta, mamagpala-palagyu nay mamagpaꞌrut duꞌut mga katepadan nira nga rugar. Yaba-yabasay kaꞌrut, basta may magsarut duꞌut kanira, tabanen nirang lagi duꞌun it ki Jesus, nga in ari-ari nabaritaꞌan nira nga duꞌun kanya. 56Talagang maski ari aduꞌunan ni Jesus ngayti, duꞌun it mga baryu, lansangan u babalayan nga duꞌut linibut, ipagdaꞌtun nira duꞌun it mataawun nga mga rugar nga pagpesagen ya i mga pagliliꞌtidan it mga magsarut ngayti. Baw ipagpasanguꞌ-sanguꞌ nga maski diꞌkit, papadiꞌkiten sira it ipagtakin kat sagyaden it gulamen6:56 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 9:20. ni Jesus. Talagang muꞌsa nga magkapadiꞌkit, magpanggayen, ka magpedek nay sarut nira.
7Mga siyubli-subli nga panulduꞌ nga ega uyun it urdin it Ampuꞌang Diyus
1Kaꞌsa may mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it urdin, nga garing duꞌut Jerusalem, nga naꞌaduꞌun it ki Jesus. 2Naltegan nira nga iyan beken nga mga alagad ni Jesus, mamagkaꞌen it ega nakapangugas it alima nga uyun duꞌun it siyubli-subli nirang ipagpanulduꞌ, nga maat magpalimpiyuꞌ kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. 3Ka mga Judio, subraꞌ na in mga Pariseo, ega kumaꞌen basta ega nakapangugas it alima uyun duꞌun it kaꞌugaliꞌan nga siyubli-subli nira kat mga kamagugurangan nira. 4Ega gasiꞌ basta-basta kumaꞌen sira in garing duꞌun it mga manigdagang it ega daꞌan mangugas it alima it atkayti naga ngayti, ka barang nakadiꞌkit sirat ipagkapabetang it kanira nga maraꞌway kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. Baw dakel paꞌ nga mga kaꞌugaliꞌan nga siyubli-subli nira nga dapat gasiꞌ nga sunudun, nga subung it in magꞌuꞌunuy pangugas it mga iꞌimnan, mga pitsel baw mga kurun.
5Aypaꞌ ka iningkut si Jesus it mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag ngaytit urdin. “Unuka,” maat nira, “ega pagsunudun it mga alagad mu ngayan i mga siyubli-subli tami nga kaꞌugaliꞌan? Kimnaꞌen sira it ega daꞌan nangugas it alima uyun duꞌun it siyubli-subli ta ngayti.”
6Katubag si Jesus, “Talagang matuud i isiyugid ni Isaias ngayting prupitaꞌ it tagnaꞌ pasar it imyu. Magbete-beteꞌ kamu lamang nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus, subung nat isiyurat ya ngayan nga ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Pagsirbi baw pagsamba it aken it itung mga taw, kat munung nira lamang, nga egay kamatuudan nga pagmaꞌal nirat aken.
7Talagang egay kapulusan it pagsamba nirat aken.
Ka iyan ipiyagꞌurdin it taw lamang, ipagpabetang na nira nga urdin na kunuꞌ it Ampuꞌang Diyus.’7:6-7 Isaias 29:13.
8Matuud nga pagꞌindiꞌan mi na i mga urdin it Ampuꞌang Diyus, ka yanay ipiyatindeg mi nga pagsunudun, mga siyubli-subli mi ngaytu nga ipagpanulduꞌ, nga paꞌiguꞌ-iguꞌ lamang it taw.”
9Maat pay beken nga inaat ni Jesus, “Kagayen it paꞌiguꞌ-iguꞌ mi, nga in magꞌuꞌunu magkaꞌawaꞌ mi i keseg it urdin it Ampuꞌang Diyus isaꞌun lamang masunud mi i ipagpanulduꞌ nga siyubli-subli mi. 10Ka subung nat inaat it itung urdin it Ampuꞌang Diyus nga isiyurat ni Moises, ‘Galangen muy amaꞌ baw inaꞌ mu,’ baw, ‘In siyu-siyuy mampang it maraꞌe-raꞌet kat amaꞌ u inaꞌ ya, u limibak it kanira, bagay it kanya imatayen.’ 11Temed ipagpanulduꞌ mi nga basta inaat it esang taw i amaꞌ u inaꞌ ya, ‘Ta, ega na bay makabgay ku nga ipagꞌepet kut imyu, ka Corban na yan,’ nga ireg sugiden, begay ku duꞌun it Ampuꞌang Diyus, 12ega na ipagpaꞌintulut mi nga mepet paꞌ kanya it mga giyaringan ya. 13Kat iyan nga kaꞌulugan, talagang ampang it Ampuꞌang Diyus, paggantiyan mi na it mga siyubli-subli mi ngaytu. Baw talagang dakel paꞌ nga mga bagay nga subung nat mga iyan ngayan nga pagbuwaten mi.”
14Piyatpad siꞌ ni Jesus i kadakel baw maat ya, “Pagneg kamu nga muꞌsa baw sepsepen mi i pagꞌaaten ku. 15Ega iyan magseled kat baꞌbaꞌ it taw i magparaꞌway it kanya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, in daꞌga iyan ampang nga maraꞌe-raꞌet nga magliꞌwan kat baꞌbaꞌ ya. 16Ta it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan nga pagnegan mit magayen i pagꞌaaten ngaytu.”
17Pagkatupus ni Jesus, timnanan na duꞌut mga taw ngayti. Iyan duꞌun na sirat mga alagad ya ngaytit balay, iningkut nira kanya sabap it alimbawa ya ngayti. 18“Unu baꞌ, pati kamu,” maat ni Jesus, “ega gasiꞌ i kasepsep? Unu, ega magkaꞌrutan mi nga ega magparaꞌway it taw kat panleteg it Ampuꞌang Diyus i pagkaꞌnen ya? 19Sabap ega naga magseled yan kat nakem ya, in daꞌga duꞌun yan it tinaꞌi ya, bawnga limiꞌwan siꞌ.” Kat iti nga sugi-sugid ni Jesus, subuk ipagpatantu ya na nga mapakay nang kaꞌnen i muꞌsang pangaꞌen.
20Ipiyasigi na ni Jesus i ampang ya, nga maat ya, “Iyan karaꞌe-raꞌetan nga kat nakem nga magliꞌwan kat baꞌbaꞌ it taw, yanay magparaꞌway it kanya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. 21Sabap magpanggaring kat nakem it taw i muꞌsang maraꞌe-raꞌet nga pagpikiren, nga magtaban it taw kat mga itu ngaytung pagbuwaten. Esa, iyan pagbuwaten nang lagi it ega paꞌ nagꞌasawa i nagꞌasawa lamang i mapakay nga muwat. Baw mga itu paꞌ gasiꞌ, panakaw, pangimatay, 22pamakun duꞌun it ega asawa mu, kaꞌingarum baw beken pang karaꞌe-raꞌetan nga subuk pangakal, pagsumbayaꞌ it kaꞌiꞌirgan nga maraꞌway it egay maski unu nga pagsupil it sadili, kaꞌinggit, panibabaꞌ, pataꞌas-taꞌas, baw ega pagpaꞌabwatayen i pikir. 23Muꞌsa ngaytu, magpanggaring kat nakem it taw, baw iyan nay magparaꞌway it kanya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus.”
Nandangep i esang babay nga ega Judio, ka pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet i anak ya
24Liminꞌid siꞌ na Jesus duꞌun kayti. Naꞌaduꞌun sira it rugar nga adeꞌdeng it Tiro. Pagꞌabut nira duꞌun, may napaꞌabutan nira nga balay. Ega sana ireg ya nga maꞌrutan it maski siyu nga duꞌun kanya. Temed ega maat atkayti i biyaraꞌan. 25Ka nabaritaꞌan nga lagi it esang babay, nga babay ngayti, pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet i anak yang baa-babay. Pagkabaritaꞌ ya, naꞌaduꞌun kanya nga lagi it ki Jesus. Pagꞌabut ya, nanluud kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus. 26Iti nga babay, ega Judio. Duꞌun i siyakitan ya it Sirofenicia. Ipagꞌabang ya it ki Jesus nga imugawun i maraꞌe-raꞌet nga magpapulpug it anak ya ngayti. 27Temed katubag si Jesus, “Kaꞌilangan nga paꞌgenan daꞌan i mga anak. Ega mapakay nga agawun i pagkaꞌnen it mga anak ka ibuntal duꞌun it mga keꞌdeng nira.” Ireg yang sugiden, mga Judio daꞌan i pagꞌaduꞌunan ya. Ega paꞌ mga ega Judio.
28“Matuud bayan, Ampuꞌan,” tubag it babay ngayti. “Temed daꞌga baꞌ mga keꞌdeng nga duꞌut sirib it papangaꞌnan, mamagpanimuruk it muꞌmuꞌ nga magkaꞌulug in magkaꞌen i mga anak?”
29Mampang siꞌ si Jesus, maat ya, “Sabap it inampang mu ngayan, mapakay na nga muliꞌ ka. Linꞌidan nat maraꞌe-raꞌet i anak mu.” 30Pagkagneg it babay ngayti, miyuliꞌ na. Abutan ya, magpaeꞌpey na duꞌun it irigaꞌan i waꞌwaꞌ ngayti, ka nagliꞌid nay magpapulpug ngayting maraꞌe-raꞌet.
Piyagayen ni Jesus i esang taw nga bengel baw usal paꞌ
31Iyan panguliꞌ na ni Jesus nga garing ngayti duꞌut rugar nga sakep it Tiro, namsag kanya duꞌun it Sidon, bawnga limnangbus duꞌun it Lapnaw it Galilea. Pinsag ya gasiꞌ i rugar nga pagpangaranat Decapolis. 32Tiyaban duꞌun it ki Jesus i esang lalaki nga bengel baw usal paꞌ. Ipagꞌabang it kanya nga tapalen yay iti nga taw. 33Binwat ni Jesus, diyaran ya duꞌun it ala-alaid it kadadaklan bawnga iriyuꞌuk yay tutulduꞌ ya duꞌun it talinga it taw ngayti. Bawnga mimbur, ka piyaꞌidan yay dilaꞌ. 34Yimnaꞌngad si Jesus duꞌut langit baw nangginawa it maꞌber kat kadakulat sanguꞌ ya. Baw maat yat taw ngayti, “Effrata!” nga ireg sugiden, “Paꞌabriyen!” 35Ta, liminngaw nga matuud, magkagneg nay taw ngayti. Baw naꞌawaꞌ nay magpaꞌusal it kanya. Taranꞌuy nay ampang ya.
36Ipiyagbenge-bengel ni Jesus it kanira nga egay maski siyu nga sugidan. Temed subraꞌ ga nga ipiyamaritaꞌ-baritaꞌ it mga biyenge-bengelan ya ngayti.
37Talagang mamagkaliluꞌ i mamagkagneg. Maamaatan sira, “Magayen talaga i muꞌsa nga pagbuwaten ya! Magkapalngaw ya i talinga it bengel baw magkapaꞌampang yay buyun!”
8Subrat epat nga ribu i napakaꞌen ni Jesus
1Kat iti nga timpu, nagsigꞌabut siꞌ i dakel na nga pagtaw. Ta it naꞌbusan na sira it pangaꞌen, aypaꞌ tiyaꞌwagan ni Jesus i mga alagad ya, baw maat yat kanira, 2“Pagsanguꞌan kuy mga taw ngaytu, sabap ikatlung aldaw na kayti nga kaꞌiba-iba ku sira, ega nay pangaꞌen nira. 3Kayti, in paꞌuliꞌen ku sira nga pamaggetmanan, barang ega katatas. Garing paꞌ maka duꞌut alaid i beken ngaytu.”
4Maat i tubag it mga alagad ya ngayti, “Ampuꞌan, ari nay mapisiꞌan ta kayan it pangaꞌen situt rugar ngaytung kapupuyangtan nga makapakaꞌen it yanayan ngayang kadakel it taw?”
5“Ay pirang batuy tinapay mi asan?” maat ni Jesus it kanira.
“Ampuꞌan,” maat nira, “pitu mana bayning batu.”
6Piyaꞌdung ni Jesus i mga taw ngayti. Inangut ya i pitu ngayting batu nga tinapay bawnga nagpasalamat kanya duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkatupus ya, biyagiꞌ-bagiꞌ ya bawnga ipiyamgay yat mga alagad ya ka ipanundul nira duꞌut mga taw ngayti. Ta, ipiyanundul na it mga alagad. 7May pirang batu gasiꞌ nga seda-sedaꞌ nira. Nagpasalamat siꞌ si Jesus it sumaꞌup duꞌun it Ampuꞌang Diyus, bawnga isingkat yat mga alagad ya nga ipanundul gasiꞌ. 8Kimnaꞌen i muꞌsa ngayti seked it namagkaꞌgen. Ta, rinutun it mga alagad i namagkaꞌpedan, nakapnuꞌ it pitung kasupakanan. 9Kadakel it kimnaꞌen ngayti, mga epat nga ribu. Bawnga piyapanaw na ni Jesus i mga taw ngayti. 10Simnakay na si Jesus baw mga alagad ya, ka naꞌaduꞌun it rugar nga sakep it Dalmanuta.
Magꞌangut i mga Pariseo it tandaꞌanan nga kariꞌgenan ni Jesus
11May miyabut nga mga Pariseo nga magpakidaꞌeg it ki Jesus. Ireg nira nga sukda-sukdanan kanya, aypaꞌ magꞌangut nga paltegan ya sira it esang tandaꞌanan nga pasar duꞌun it langit. 12Nangginawat maꞌber si Jesus kat kadakulat kasmek ya, baw miyampang nga magꞌaat, “Unuka magꞌangut it tandaꞌanan i mga katataawan kayti? Kamatuudan tu nga ipagꞌaat kut imyu, nga egay ipalteg kut imyu nga maski unu nga tandaꞌanan.” 13Ta, tiyananan ya na sira. Simnakay siꞌ na Jesus it sakayan, nandipag duꞌun it sang dipag it lapnaw.
Pagpaꞌinturan ni Jesus it mga alagad ya i panulduꞌ it mga Pariseo baw ki Herodes
14Magsasakay na na Jesus it magpandipag temed ta, nalipatan it mga alagad nga magbalun it dakulang tinapay. Sangbat lamang i tinapay nga balu-balun nira. 15Simnasar si Jesus, nga maat ya, “Iyan magꞌintur kamu it ipagpaꞌalsa it mga Pariseo baw ki Herodes.”
16Pagkagneg it mga alagad, kimidem-kideman sira nga magꞌaat, “Inaat ya bayan i atkayan ka ega ngaytuy balun tami nga tinapay.”
17Temed ega nataguꞌ it ki Jesus i pamagkidem-kidemen it mga alagad ya ngayti. Aypaꞌ ka iningkut ya sira, nga magꞌaat, “Unuka pagkidem-kidemen mi i daꞌkamu nakapagbalun it tinapay? Unu, ega paꞌ magkatantuwan mi u magkasepsepan? Unu, ega magkaꞌbut it pikiran mi tu? 18Unu, egay mamata mi? Egay tatalinga mi? Unu, nalipatan mi na? 19Iyan basaꞌan biyagiꞌ-bagiꞌ kuy limang batu nga tinapay nga ipiyakaꞌen it limang ribung kataawan, ta pira nga kabaꞌayan i napnuꞌ it simnubraꞌ?”
“Sang puluꞌ may duwang kabaꞌayan,” tubag nira.
20“Ta yan biyagiꞌ-bagiꞌ ku gasiꞌ i pitung katinapayan nga ipiyakaꞌen it epat nga ribu, ta pirang kasupakanan i nabtangan mi nga namagkapnuꞌ it simnubraꞌ?”
“Pitung kasupakanan,” tubag it mga alagad ngayti.
21“Ta, unuka ega paꞌ magkasepsepan mi tu?” maat siꞌ ni Jesus ngayti. “Ega bayan pangaꞌen i pagpapuntuꞌan kut sasar ku ngaytu.”
May piyagayen ni Jesus nga esang beleg
22Nakaꞌbut na Jesus duꞌun it Betsaida. May mga taw nga miyabut nga magtataban it esang beleg. Ipagꞌabang nirat ki Jesus nga tapalen ya in mapakay. 23Diyundun ni Jesus i beleg ngayti, tiyaban ya duꞌun it liꞌwan it lansangan. Piyaꞌidan ni Jesus it laway ya i mga mata bawnga tiyapal ya. “Unu,” maat ya, “may magkaltegan mu na nga bagay?”
24Nanigmata i beleg ngayti, baw maat ya, “Eeꞌ, magkaltegan ku nay mga taw nga magpanaw, temed subung paꞌ sira it mga kayu.”
25Siyaꞌupan siꞌ ni Jesus it tumapal i naglimbang nga matat beleg ngayti. Timnermek na it seyek i beleg ngayti. Ta, nagꞌuliꞌnan nay eyag it mata ya. Magkaltegan ya nang banar i muꞌsa.
26“Ta,” maat ni Jesus it kanya, “muliꞌ ka na. Ayaw ka nat pamsag duꞌun it lansangan.”
Nagpamatuud si Pedro pasar it ki Jesus
[Mateo 16:13-20; Lucas 9:18-21]
27Bawnga naꞌaduꞌun si Jesus baw mga alagad ya it mga baryu nga sakep it siyudad it Cesarea Filipos. Bawnga iyan magpanaw-panaw sira duꞌun, iningkut ni Jesus i mga alagad ya ngayti. Maat ya, “Unuy magkadengeg-dengegan mi nga patandes it mga katataawan in siyu aku?”
28Katubag i mga alagad ya ngayti, maat nira, “Iyan beken, maat nira si Juan ka ngayting magpamawtis. Ta kat beken gasiꞌ, si Prupitaꞌ Elias ka kunuꞌ. Ta, may magꞌaat paꞌ nga esa ka kat mga prupitaꞌ ngayti it tagnaꞌ nga nagꞌegen it paꞌuliꞌ.”
29“Ta kamu,” maat ni Jesus ngayti, “unuy masugid mi pasar it aken nga in siyu aku?”
Katubag si Pedro, maat ya, “Ikaw talagay isiyanggup nga Cristo.”
30Bawnga ibiyenge-bengel ni Jesus it mga alagad ya ngayti nga ega paꞌ isugid nira it maski siyu nga kanyay Cristo nga matuud.
Ipagpaꞌrut ni Jesus i pasar it kamataynen ya
[Mateo 16:21-28; Lucas 9:22-27]
31Egay beken, ipiyapuꞌun na ni Jesus it paꞌrut it mga alagad ya nga, kanya nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, dakel-dakel na nga kakuriꞌan i malabayan ya. Tibabaꞌen kanya it mga mataꞌas nga ginuꞌu, mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, baw imatayen paꞌ kanya. Temed pagꞌikatlung aldaw, maꞌgen naga kanya it paꞌuliꞌ. 32Iriyapar ya talaga it kanira.
Pagkagneg ni Pedro, inambayan ya si Jesus bawnga siyabar ya. 33Temed naglised si Jesus ka lintegan yay mga alagad ya nga beken. Bawnga siyardaw ya si Pedro, nga magꞌaat, “Paꞌalaid ka situt aken. Magꞌampang ka nga subuk ki Satanas. Iyan i kat pikir mu, ega kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, in daꞌga kat taw lamang.”
34Piyapaꞌadeꞌdeng ni Jesus i mga taw baw mga alagad ya ngayti baw miyampang kanya, nga magꞌaat, “In talagang ireg it maski siyu nga sumunud it aken, kaꞌilangan lipaten ya nay sadili ya nga kaꞌirgan. Subuk pasaꞌnen yay sadiling krus, ka yanay pagsunudun ya, aken na nga kaꞌirgan maski ikagtas nat ginawa ya. 35Ka iyan magraras nga banar it kaꞌgenan ya, maꞌlam nagaytu asat kanya. Temed iyan temeꞌteꞌ it aken baw palkep it Magayeng Baritaꞌ maski maat ikagtas nat ginawa ya, makanya talagay kaꞌgenan nga ega basta-basta. 36Ka unuy mapulus it esang taw, maski na maat makanya i muꞌsang manggad situt banwa, in maꞌilang i kiyarurwa ya ka kaꞌaduꞌun it kakuriꞌan nga egay kaskedan? 37Simpri ega nay mabwat ya nga makaribri paꞌ it kanya duꞌun. 38Yay matuud, kadakel it mga taw kayti, maraꞌe-raꞌet i adat baw talagang daꞌsira magsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Ta it atkayan, in siyu-siyu nga iꞌyaꞌ yay pasakep it aken baw pakimatuud it ampang ku, talagang aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, iꞌyaꞌ ku naga kanya, pagpaꞌuliꞌ ku siꞌ situ nga matanyag na nga situt aken i kabantugan it Amaꞌ ku, baw kaꞌibaan kuy ega babasta-bastaeng mga anghil.”
91Maat pay beken nga inaat ni Jesus it kanira, “Matuud talagaytu i iꞌaat ku ngaytut imyu, nga may pira situ kayti nga ega matay seked it ega naltegan niray pangabut it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus kat ega masbungan nga guna ya.”
Nagsiyang i kinataw ni Jesus
[Mateo 17:1-13; Lucas 9:28-36]
2Nagtaꞌlib i enem nga aldaw, piyabayaꞌ ni Jesus si Pedro, si Santiago baw si Juan, ega nay kaꞌibaan nirang beken. Timnungul sira duꞌun it esang matindeg nga bukid. Iyan duꞌun na sira, naltegan nira nga nagsiyang i kinataw ni Jesus. 3Malinang-linang nay pakayan ya baw atnat namukaꞌ na nga langeb i pamuti-putiꞌ, nga talagang ega masbungan it maski siyu nga manigpaputiꞌ it rambay situt banwa. 4Sakaliꞌ nga naltegan it tulu ngayting mga alagad si Moises duwa ni Elias, nga magpakisugi-sugid it ki Jesus ngayti.
5Inaat ni Pedro si Jesus, “Agalen, magayen talaga nga situ tami na. Baw magayen siguru, muwat kamit tulung kaꞌardungan. Esay imu, esay ki Moises baw esay ki Elias.” 6Ega na napikir ni Pedro i inampang ya ngayti sabap ereꞌeret talagay iꞌlam ya, atnagay kat mga kaꞌibaan ya ngayti.
7Ta sakaling inlungan sirat esang kunum, baw may gaꞌmaran nga duꞌun nat kunum ngayti i sinraꞌan, nga magꞌaat, “Itu i pagmaꞌa-maꞌalen ku nga Anak. Pagnegan mi kanya it magayen.”
8Sakaliꞌ siꞌ, pagpanigmata it mga alagad ngayti, ega nay naltegan nira nga kaꞌibaan nirang beken, si Jesus na lamang ngayti.
9Iyan magpanadsad na sira, ipiyagbenge-bengel ni Jesus it kanira nga magꞌaat, “Iyan ega isugi-sugid mit maski siyu i nagpasar ngayan kat mata mi seked it ega paꞌ naꞌgen aku it paꞌuliꞌ, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.”
10Siyunud it mga alagad i ipiyagbenge-bengel ngaytit kanira, temed yay buwat nirang tulu, ingku-ingkutun in unuy kaꞌulugan it paꞌaaten ya ngayting pagꞌegen it paꞌuliꞌ. 11Bawnga iningkut nira si Jesus. Maat nira, “Unuka pagꞌaaten it mga manigpaꞌyag it urdin nga kaꞌilangan kunuꞌ nga paꞌuliꞌ daꞌan si Elias ngayan nga prupitaꞌ it tagnaꞌ paꞌ, nga muꞌna kanyat isiyanggup nga Cristo?”
12Katubag si Jesus, maat ya, “Matuud yan nga paꞌasitu daꞌan si Elias ka simpanen yay muꞌsang bagay. Ta in atkayan, unuy pikir mi nga in unuka ipagꞌaat it kasuratan i sabap it aken, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga teger-tegeren baw palabayen it dakulang kakuriꞌan? 13Temed matuud tu talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga miyabut na situ si Elias, baw binwat nirat kanya i kumpur naꞌirgan nira, uyun kat inaat it kasuratan pasar it kanya.”
Piyagayen ni Jesus i esang waꞌwaꞌ nga magkaꞌlamat nakem
[Mateo 17:14-21; Lucas 9:37-43]
14Abutan na Jesus duꞌun it mga alagad ngayting natuduꞌ, dakel na nga pagtaw i duꞌun. Baw may mga manigpaꞌyag it urdin nga magpakidaꞌeg it mga alagad ngayti. 15Subuk nakakiꞌdat i mga taw pagkalteg nirat ki Jesus. Magpapalagyu siray simnusmu nga magpangumusta. 16“Unu bay pagpakidaꞌgan mit kanira?” ingkut ni Jesus.
17Katubag i sang kataawan nga duꞌun it kadadaklan ngayti. Maat ya, “Manigtulduꞌ, pagtabanen ku baꞌ situt imu i anak ku nga lalaki ka magpulpug kanya. Talagang ega na magbunawar i ampang ya. 18Kada yan rangtan kanya, gembaꞌ ka magpangingsil. Magburaꞌ-buraꞌ i baꞌbaꞌ ya baw maggeget i nipen ya. Ipiyagꞌabang ku na kanya it mga alagad mu nga imugawun niray magpapulpug ngaytu. Temed ega magkaꞌimugaw nira.”
19Pagkagneg ni Jesus, maat ya, “Kamung mga taw kayti, kurang talagay pamayaꞌ mi. Kaꞌnu mana baytuy ipamayaꞌ mi nga banar it naꞌlay na nga kaꞌiba-iba mi aku? Seked it kaꞌnu kaꞌilangan nga pagsagkaꞌen kuy adat mi ngaytu? Ipaꞌasini mi nat aken i waꞌwaꞌ ngayan.”
20Tiyaban duꞌut ki Jesus i waꞌwaꞌ ngayti. Pagkalteg it maraꞌe-raꞌet ngaytit ki Jesus, piyaranget ya nat maꞌget. Nangingsil siꞌ i waꞌwaꞌ nga gimimbaꞌ duꞌun it lugtaꞌ, nagpabalitadtad it magbuburaꞌ-buraꞌ siꞌ i baꞌbaꞌ.
21Iningkut ni Jesus i amaꞌ it waꞌwaꞌ ngayti. Maat ya, “Kaꞌnu bay pagpapuꞌun it pulpug ya ngaytu?”
“Garing paꞌ bayan it deke-dekeyeꞌ paꞌ,” tubag it amaꞌ it waꞌwaꞌ ngayti. 22“Talagang ega naytu pagliꞌdan it magpapulpug ngaytu. Pirmi naytu nga magpasugba duꞌun it apuy, magpagbaꞌ duꞌun it danum. Pagpangibit-kibitan mana talaga it kamataynen i itung waꞌwaꞌ. Temed in may mabwat mu naga, sanguꞌan mu kami baw tabangen mu.”
23“Unuytu i pagꞌaaten mu nga, ‘In may mabwat ku naga’?” maat ni Jesus. “Mabwat talagay maski unu, basta may pamayaꞌ baw pagsarig duꞌun it Ampuꞌang Diyus.”
24Timnubag nga lagi i amaꞌ it waꞌwaꞌ ngayti it diyadakulaꞌ ya na nga magꞌaat, “Talagang magpamayaꞌ aku baw magsarig. Tabangen mu aku nga maꞌayus i kurang paꞌ kat pamayaꞌ ku.”
25Iyan naltegan ni Jesus nga ega siꞌ magbugtuꞌ i bulyug it taw nga magꞌabut, siyardaw yay magpapulpug ngayting maraꞌe-raꞌet. Maat ya, “Ikaw nga maraꞌe-raꞌet nga magpabuyun baw magpabngel it taw, pagsekaten ku ikaw kayti nga limꞌid ka na asat waꞌwaꞌ ngayan, baw ayaw ka nat saꞌu-saꞌup it papulpug it kanya!”
26Nangurisang i maraꞌe-raꞌet ngayti. Parabir linꞌidan ya, piyapangingsil yang banar, nga kaꞌaat ka patay na i waꞌwaꞌ ngayti. Aypaꞌ ka dakel nay magꞌaat, “Ta, bilaꞌ, patay na.” 27Temed singkel ni Jesus i alima it waꞌwaꞌ ngayti ka biyangun, langkuy it ipiyatindeg.
28Iyan siminled na si Jesus duꞌut balay, tiyeꞌe-teꞌeng kanyat mingkut it mga alagad ya. Maat nira, “Unu bayan ka ega naꞌimugaw namen i magpapulpug ngayang maraꞌe-raꞌet?”
29Katubag si Jesus, maat ya, “Iyan atkayan nga kalasi it maraꞌe-raꞌet, ega yan maꞌimugaw in daꞌga sabap it paꞌres kat panalangin.”
Siyangpit siꞌ ni Jesus i kamataynen ya
[Mateo 17:22-23; Lucas 9:43-45]
30Liminꞌid siꞌ na Jesus duꞌun, namagpanaw siꞌ. Namsag sira duꞌun it Galilea. Ega ireg ni Jesus nga maꞌrutan it mga taw in ariyen kanya, 31sabap pagtulduꞌan yay mga alagad ya. Maat ya, “Magꞌabut talaga nga subuk idagang aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Ipaꞌalima aku duꞌun it mga punuꞌan, ka imatayen nira aku. Temed magꞌegen aku nagat paꞌuliꞌ, pagꞌikatlung aldaw.” 32Ega nasepsepan it mga alagad i kaꞌulugan it inaat ngayti ni Jesus, temed daꞌsira miningkut ka mamagꞌaliꞌ.
Mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus i taw nga mapiyababaꞌ nga subung it dekeyeꞌ nga waꞌwaꞌ
[Mateo 18:1-9; Lucas 9:46-50; 17:1-2]
33Inabut na Jesus duꞌun it Capernaum. Iyan duꞌun na sirat balay, iningkut ni Jesus i mga alagad ya. Maat ya, “Unu bay pagdaꞌe-daꞌegan mi ngayan duꞌut dalan?” 34Egay nakatubag nga mga alagad, ka pagdaꞌe-daꞌegan nira ngayti, in siyu manggid it kanira i piyakamataꞌas.
35Nagpagayen-gayen it adung si Jesus baw piyapatpad yay mga alagad ya ngayti nga sang puluꞌ baw duwa. Maat ya, “Iyan magꞌireg it kauꞌna it kabantugan, kaꞌilangan ya nga pababaꞌ it muꞌsa baw baraꞌan ya manigsirbi it muꞌsang taw.” 36Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, inanu yay esang waꞌwaꞌ ka piyatindeg duꞌun it adapan nira. Siyakem kanya ni Jesus nga miyampang siꞌ, nga magꞌaat, 37“In siyuy tumanggap it esang mapiyababaꞌ nga subung it waꞌwaꞌ ngaytu sabap it pamayaꞌ yat aken, aku i pagtanggapen ya. Baw iyan magtanggap it aken, ega lamang aku i pagtanggapen ya in daꞌga pati Amaꞌ ku nga nagtaꞌeg it aken.”
38Kaꞌampang i esang alagad nga si Juan. Maat ya, “Agalen, may naltegan namen baꞌ nga taw nga magpangimugaw it maraꞌe-raꞌet, nga ngaran mu i pagsangpiten ya. Ta siyulang-sulang namen yan, ka ega naga kaꞌibaan ta kanya.”
39Temed pagkagneg ni Jesus, maat ya, “Ega sulang-sulangen mi kanya. Sabap egay taw nga pagkabwat yat kalililuꞌan nga bagay kat ngaran ku, mampang nga lagi it maraꞌe-raꞌet nga kuntraꞌ yat aken. 40Sabap yay matuud, in ega magpakikuntraꞌ it aten, kampiꞌ yan it aten. 41Matuud i iꞌaat kut imyu, in siyuy paꞌinum it imyu it sang basu nga danum sabap it kamu, ki Cristo na, siguradu yan nga tumbasan kanya. 42Temed ta, in siyu nga pakursud it esang mapiyababaꞌ nga subung it waꞌwaꞌ ngaytu nga magpamayat aken, magayen paꞌ talagay paribatuwan na lamang kanya it dakulaꞌ nga gigiling nga batu ka itdag na lamang duꞌun it tengat laud. Magayen pat tabusun yay atkaytung kadakulat karaꞌe-raꞌetan.
43Ka in beteꞌ alima muy magkagaringan it ipagkasalaꞌan mu, peꞌteken mu na lamang. Ka egay bali, maski peꞌtek i sang baling alima, basta maꞌimu i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ega gat limbang pay alima nga italpak duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya.9:43 Kat beken nga kupya kat Ginirego it itung kasuratan, egay birsikulu 44 baw 46. Iyan beken, may itu nga mga birsikulu. Temed in unuy magsusurat asan it birsikulu 48, yanaga yay duꞌun it 44 baw 46. 45Ta in aꞌay mu gasiꞌ i ipagkasalaꞌan mu, peꞌteken mu gasiꞌ. Ka egay bali, maski peꞌtek i sang baling aꞌay, basta maꞌimu i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ega gat limbang pay aꞌay nga italpak duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya. 47Ta in beteꞌ mata muy magkagaringan it ipagkasalaꞌan mu, luwaten mu na lamang. Ka egay bali, maski paglulwaten nay sang baling mata, basta kasled ka duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Ega gat naglimbang pay mata nga makaꞌaduꞌun it ega basta-bastang panriga. 48Sabap karigaan nira duꞌun, talagang egay kaskedan, ka magkaꞌen it kanira nga ulud, ega magpata-patay, baw ta yanayan, apuy nga ega magkaꞌrut mamugdaw.
49Yay matuud, may mga kakuriꞌan nga malabayan it muꞌsa, nga ipagkagayen it adat nira. Ka subung nagat buwat it asin baw apuy, mga kakuriꞌan ngaytu i magꞌawaꞌ it in unuy ega magayen u egay kakapulusan. 50Magayen i asin basta mapalaꞌ naga. Temed in ega na mapalaꞌ, magꞌuꞌunu paꞌ mapapalaꞌ it sumaꞌup? Ta kamu, kaꞌilangan nga adaten mi i subung nagat kapalaꞌ it asin ngaytu. Ka in maꞌadat mi i atkaytu, kat ikagayen tu it esa may esa. Baw paꞌresan mi i pagꞌurunyun nga kat ikaꞌimbeng it pakiꞌiba-iba mi it masigkataw mi.”
10Panulduꞌ ni Jesus pasar it pablag it asawa
1Liminꞌid siꞌ na Jesus duꞌun it Galilea. Naꞌaduꞌun it rugar it Judea baw nanlangbus duꞌun it sang dipag it danum it Jordan. Ta riyamu siꞌ kanya duꞌun it dakel na nga mga taw. Ta, subung nat buwat yat kaꞌlay, tiyulduꞌan ya sira.
2May mga Pariseo nga naꞌaduꞌun it ki Jesus, ka antap it nakem nira nga sukda-sukdanan kanya kat ingkut nira ngaytung ituꞌun nga magꞌaat, “Unu, uyun duꞌun it urdin ni Moises nga pablagan it lalaki i asawa ya?”
3Katubag si Jesus, maat ya, “Ay unuy ipiyagꞌurdin ni Moises it imyu?”
4Maat siꞌ nira, “Ta, ipagꞌintulut naga bayan ni Moises nga pablagan it lalaki i asawa ya, basta may kasuratan nga katandaꞌ it nagbelag na sira.”
5Temed pagtubag siꞌ ni Jesus, maat ya, “Sabap it kadsen it ulu mi, aypaꞌ ka may ipiyagsurat ya nga urdin nga atkaytu. 6Ka daꞌga baꞌ garing it tagnaꞌ paꞌ, pagguna it Ampuꞌang Diyus it banwa, giyuna ya i babay baw lalaki?10:6 Genesis 1:27. 7Aypaꞌ ka tananan it lalaki i amaꞌ baw inaꞌ ya ka magsagpun na sira magꞌasawa. 8Ta egay beken, subung na sirat sang kabilu-bilugan.10:7-8 Genesis 2:24. Aypaꞌ ka subung it ega na maꞌaat sira nga duwang kataawan paꞌ, ka subung it sang kabilu-bilugan na sira. 9Ta, it atkayan na, simpri ega mapakay nga belagen it taw i ipiyagsagpun it Ampuꞌang Diyus.”
10Pagꞌabut nira duꞌut balay, mga alagad ya siꞌ ngayti i miningkut it kanya pasar it iti nga bagay. 11Tubagen sira ni Jesus, maat yat kanira, “In siyu-siyu nga lalaki i pablag it asawa ya ka mangasawa it beken, talagang nakapakun kanya nga kuntraꞌ it asawa ya ngayti. 12Ta, atkayan nagay babay nga pablag it asawa ya ka paꞌasawa it beken, talagang nakapakun kanya.”
May tiyaban nga dedekeyeng mangaꞌwaꞌ duꞌun it ki Jesus
[Mateo 19:13-15; Lucas 18:15-17]
13Kaꞌsang aldaw may mga taw nga timnaban it dedekeyeꞌ nga mangaꞌwaꞌ duꞌun it ki Jesus ka isaꞌun panalanginan it pagtatapalen. Temed siyardaw sira it mga alagad. 14Pagkamuya ni Jesus kayti, ega napakay ya. Maat yat mga alagad ya ngayti, “Ega sulang-sulangen mi i mangaꞌwaꞌ nga magpaꞌasitut aken. Pataꞌnan mi lamang. Sabap mga mapiyababaꞌ nga subung it mangaꞌwaꞌ ngaytu, sira i mapakay nga pasakep it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 15Matuud tu i iꞌaat ku ngaytut imyu, nga in siyu i ega pasbung it waꞌwaꞌ nga dekeyeꞌ kat pagpasakep yat pamegbeg it Ampuꞌang Diyus, ega talaga makasled duꞌun it kaꞌadiꞌan ya ngaytu.” 16Bawnga siyakem ni Jesus i mangaꞌwaꞌ ngayti, baw piyanalanginan ya sira it pamagtatapalen.
Makuriꞌ kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus
[Mateo 19:16-30; Lucas 18:18-30]
17Iyan magpapanaw siꞌ si Jesus, may esang lalaki nga magpapalagyu i minlep duꞌut kanya. Nanluud duꞌut sarungaan ya baw miningkut, nga magꞌaat, “Magayen nga Manigtulduꞌ, unu bay dapat ku nga buwaten isaꞌun maꞌaken i kaꞌgenan nga egay kaskedan?”
18Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Talagang ega basta-bastang ipabetang mu it magayen i esang taw, maski aku ngaytu, in daꞌga sepsepen mu daꞌan i paꞌaaten nga ‘magayen’. Ka Ampuꞌang Diyus lamang i talagang magayen. 19Siguru magkaꞌrutan mu i mga urdin. Kuydaw ka it pangimatay it masigkataw mu. Kuydaw ka it pamakun duꞌun it ega asawa mu. Kuydaw ka it panakaw. Kuydaw ka it panistigu it ega matuud. Ayaw kat pangangken. Galangen mu i amaꞌ baw inaꞌ mu.”
20“Manigtulduꞌ,” maat siꞌ it lalaki ngayti, “muꞌsa ngayan, pagsunudun ku nayan garing it pagwaꞌwaꞌ ku.”
21May raras nga tiyermek ni Jesus it semyek, baw inaat kanya, “May esa paꞌ nga bagay nga magkakurangan mu. Muliꞌ ka na ka ipaꞌalang muy muꞌsang kusas mu bawnga itabang mu it mga makukuriꞌ i bayad ya. Ka in buwaten mu gaytu, siguradung may kamanggadan mu duꞌun it langit. Pagkabwat mut muꞌsa ngaytu, paꞌuliꞌ ka siꞌ situ, ka magbaya-bayaꞌ ka nat aken, nga alagad ku na.”
22Pagkagneg it lalaki ngayti, nanrusarem i rupa ya. Napanaw na kanyat pagsesmeken, sabap talagang manggaden kanya.
23Liniling ni Jesus i mga alagad ya bawnga inaat ya sira, “Talagang makuriꞌ makaꞌuyut i manggaden duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.” 24Naliluꞌ i mga alagad it iti nga ampang. Bawnga inaat siꞌ ni Jesus, “Mga bilang anak ku, talagang ega basta-basta makaꞌuyut i taw duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 25Yay matuud, marway paꞌ makalapas i dakulang ramu-ramu nga kamelyo duꞌun it erek it dagum, ega gat manggaden nga kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
26Naliluꞌ talaga i mga alagad. Aypaꞌ miningkut sira nga magꞌaat, “Ta in atkayan nga makuriꞌ maribri i mga manggaden nga dakulay kaya nira, ta siyu gay maribri? Daꞌga ega na?”
27Tiyermek sira ni Jesus it semyek baw maat yat kanira, “Talagang egay maski unu nga mabwat it taw nga ipagkaribri it kanya. Temed in Ampuꞌang Diyus, mabwat yay muꞌsang bagay. Kanyay magkaribri it mga taw.”
28Miyampang si Pedro, maat ya, “Ta amen ngaytu, Agalen, daꞌga baꞌ tiyananan namen nay muꞌsa ka magbaya-bayaꞌ kami nat imu?”
29Katubag si Jesus, maat yat kanira, “Kamatuudan tu nga iꞌaat kut imyu, nga daꞌgay-daꞌga tumbasan i maski siyu nga magkatanan it pamalay-balay ya, mga sulsug ya, giyaringan baw mga anak ya, u pagngatanan ya, sabap it pagsirbi yat aken baw palkep it Magayeng Baritaꞌ. 30Ka siguradu talaga nga sang gatus nga dubli i matanggap ya kat itu nga kaꞌgenan, mga balay, mga giyaringan, mga sulsug, mga anak baw pagngatanan, temed ega mawaraꞌ tu i pakuriꞌ it beken. Bawnga in duꞌun nat ikadwang kaꞌgenan, makanya i kaꞌgenan nga egay kaskedan. 31Temed yay matuud, dakel i mataꞌas kayti kat pabetang it taw nga baraꞌan nira raꞌyat pagꞌabut it iting aldaw. Baw dakel sira kayti nga raꞌyat lamang kat pabetang it taw, temed baraꞌan nira mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
Saꞌup nga isiyugid ni Jesus i pasar it kamataynen ya
[Mateo 20:17-19; Lucas 18:31-34]
32Magpanaw na sira nga paꞌaduꞌut Jerusalem. Magꞌuuꞌna si Jesus it mga kaꞌibaan ya. Kat mga alagad ya, magkaliluꞌan nira. Mga taw nga magdadasun it kanira, mamagꞌiꞌlam, ka in unuy mabetangan ni Jesus duꞌun. Ta it atkayti, ipiyapinpin siꞌ ni Jesus i sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ya baw isiyugid ya sit kanira i mabetangan ya. 33Maat ya, “Kayti magpaꞌaduꞌun tamit Jerusalem. In duꞌun na, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, idagang duꞌun it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin. Betanganan nira aku it ukuman nga kamataynen. Baw iꞌintergaꞌ aku duꞌun it mga taw nga ega Judio. 34Talagang teger-tegeren nira aku, supraan, ripdasan, baw imatayen paꞌ. Temed magꞌegen aku nagat paꞌuliꞌ pagꞌikatlung aldaw.”
May pagꞌangutun ni Santiago baw ni Juan
35Bawnga nagpatpad duꞌut ki Jesus si Santiago baw si Juan, nga mga anak ni Zebedeo, baw maat nira, “Agalen, may kuꞌangutun namen baꞌ sana situt imu. In mapakay, parigaan mut muwat.”
36“Unu bay kuꞌangutun mi ngayan?” maat ni Jesus.
37Tumubag i duwa ngayti, maat nira, “Sana iꞌildaw mut amen i pudir nga duꞌut umid mu i adungan namen duꞌun it kabantugan mu. Esay kat iwanan mu nga ayun, esay kat gibang.”
38“Subuk ega magkaꞌrutan mi i pagꞌangutun mi ngayan,” maat ni Jesus it kanira. “Unu, kaya mi nga labayen i kakuriꞌan nga labayen ku? Unu, masagkaꞌan mi i subraꞌ na nga panriga-riga nga ipasagkaꞌ it aken?”
39“Aaꞌ, kaya namen,” maat i tubag it duwa ngayti.
“Yay matuud,” maat ni Jesus, “kakuriꞌan nga labayen ku, labayen mi gasiꞌ. Baw betanganan kamu naga it subraꞌ na nga panriga-riga nga subung it ibetangan it aken. 40Temed ega manggaring it aken i pabetang-betang nga in siyuy madung kat iwanan ku nga ayun baw kat gibang. Iyan mga araꞌdungan nga paꞌaaten, may pagꞌaꞌargan yan.”
41Pagkaꞌrut it sang puluꞌ ngayting mga alagad, miniseg sirat ki Santiago baw si Juan. 42Aypaꞌ ka tiningped sira ni Jesus baw maat yat kanira, “Magkaꞌrutan mi nga iyan pagkilalaen nga mga pagbayaꞌen it mga taw nga ega magkilalat Ampuꞌang Diyus, maꞌigpit i pamegbeg nira it mga pagsasakpen nira ngayti. Subraꞌ nay buwat it mga piyakamataꞌas nga punuꞌan nira. 43Temed ega sana atkayan i adaten situt imyu. In daꞌga, in siyu manggid it imyu i magꞌireg magmabantug, kaꞌilangan manigsirbi kanya it kaꞌibaan ya. 44Baw in siyuy magꞌireg it magbaraꞌ nga piyakamataꞌas, kaꞌilangan pasbung kanya nga uripen it muꞌsa. 45Ka yay matuud, maski aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, ega maat iyan i inasitu ku, isaꞌun masirbiyan it beken, in daꞌga aku i magsirbi baw ipagtas kuy ginawa ku nga yay itanggung it kasalaꞌan it kadaklan.”
Piyagayen ni Jesus i beleg nga si Bartimeo
[Mateo 20:29-34; Lucas 18:35-43]
46Nakaꞌbut na si Jesus duꞌun it Jerico, kaꞌibaan ya nagay mga alagad ya ngayti. Paggaring nira siꞌ duꞌun, daꞌga magbugtuꞌ i bulyug it taw nga dimnasun it kanira. May napsagan nira nga beleg, magꞌaꞌdung duꞌun it binit it dalan ka magpaꞌildaw-ildaw. Ngaran ya si Bartimeo, amaꞌ ya si Timeo. 47Iyan naꞌrutan ya nga duꞌun si Jesus nga taga Nazaret, ipaggaꞌu-gaꞌuy ya na nga magꞌaat, “Jesus, nga tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, sanguꞌan mu naga aku!”
48Siyuraraw kanya it mga taw baw pagꞌaaten nga ega sumarit tingeg. Temed diyadakulaꞌ ya gat meget, “Tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, beteꞌ sanguꞌan mu naga aku nga matuud!”
49Timnindeg si Jesus ngayti nga magpanaw baw maat ya, “Paꞌasituun mi kanya.”
Aypaꞌ tiyaꞌwagan nira i beleg ngayti, nga magꞌaat, “Paksegen muy nakem mu. Tindeg! Ka pagpaꞌaduꞌunun ya ikaw.” 50Egay beken, inilkas yay gulamen ya. Nagpatitigdaw i timnindeg baw minlep duꞌut ki Jesus.
51Maat ni Jesus it kanya, “Unuy ireg mu nga buwaten kut imu?”
“Agalen, abaa, ireg ku baꞌ magkalteg aku!” tubag it beleg ngayti.
52“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “mapanaw ka na. Kalteg ka nayan sabap it pamayaꞌ mut aken.” Iti nga lagi, magkalteg na kanya, langkuy dimnasun na kanyat ki Jesus.
11Pagbantugun it mga taw si Jesus pagꞌabut ya duꞌun it Jerusalem
[Mateo 21:1-9; Lucas 19:28-40; Juan 12:12-19]
1Iyan adeꞌdeng na sira duꞌun it Jerusalem, nga duꞌun na sira it Mungsuꞌ it Olibo, nga magkalawag nay mga baryu it Betfage baw Betania, may itiyaꞌeg ni Jesus it duwang kataawan nga mga alagad ya. 2Maat ya it kanira, “Paꞌaduꞌun kamu daꞌan it baryu ngaytit Betfage. Pagꞌabut mi yan duꞌun, may maltegan mi nga uꞌuybun it kabayuꞌ nga asno nga magsesget, nga ega paꞌ mansu. Uꞌbaden mi ka tabanen mi situt aken. 3In may mimraw it imyu in unuka pagꞌuꞌbaden mi, aaten mi nga, ‘Pagkaꞌilanganen baꞌ it Ampuꞌan. Iꞌuliꞌ naga bayan it semkad situ.’”
4Ta, napanaw nay duwa ngayti. Naꞌanuꞌan niray asno ngayti duꞌun it binit it dalan, magsesget duꞌun it salakwatan it esang balay. Iyan pagꞌuꞌbaden na niray seget ya ngayti, 5iningkut sirat mga taw nga mamagtindeg-tindeg duꞌun. “Unuka pagꞌuꞌbaden mi i seget it asno ngayan?” maat nira. 6Itiyubag it duwa ngayti, iti na, ipiyagꞌaat ngayti ni Jesus it kanira. Pagkagneg nira, piyataꞌnan nira nay namagpanaw.
7Tiyaban na nira duꞌut ki Jesus i uꞌuybun it asno ngayti. Pagꞌabut, ipiyagꞌampilu niray mga gulamen nira bawnga simnakay na si Jesus. 8Dakel i mga taw nga miyamlad it gulamen nira duꞌun it dalan. Iyan beken, nanigbas it palakpak it luwak nga subuk badangan, ka iti nay ipiyagdaꞌtun nira duꞌut dalan, nga tandaꞌ it paggalang baw pagꞌistimar nira it ki Jesus. 9Iyan mga taw nga duꞌun it uꞌnaan baw duꞌun it giyaringan ni Jesus, mamaggaꞌuy-gaꞌuy sira nga magꞌaat, “Mabantug kanya ngaytu nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus! 10Mabantug i magꞌaꞌabut nga kaꞌadiꞌan it tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David! Bantugun i Ampuꞌang Diyus nga duꞌun it dibwat it langit!”
11Diritsu si Jesus duꞌun it Jerusalem, baw siminled kanya duꞌun it Templo. Pagkapanleteg-leteg ya it muꞌsang mga bagay duꞌun it seled, nanliꞌwan na kanya ka apu-apun na, aypaꞌ nagpaꞌuliꞌ duꞌun it Betania, kaꞌibaan ya nagay sang puluꞌ baw duwa naga ngayting mga alagad ya.
Siyumpaan i sang puꞌun nga igos
12Pagkadedelman, iyan mamagpanaw siꞌ sira nga garing duꞌut Betania ngayti, nakabatiꞌ si Jesus it getem. 13Nalawag ya duꞌun it ega naga alaid i sang puꞌun nga igos nga maluꞌgum. Inlep ya ka letganan ya in may buwaꞌ, ka adat it igos, magbayat magpandaꞌun i pamuwaꞌ ya. Arit ega, daꞌun nga bulun, beken it ega paꞌ timpu it pabubwaꞌ it igos. Nandaꞌun lamang.11:13 Adat it igos, basta may daꞌun, may buwaꞌ na gasiꞌ in magayen i kayu. Sumang kaꞌanu muꞌna i buwaꞌ bawnga mandaꞌun. 14Pagkamuya ni Jesus, maat ya it igos ngayti, “Garing kayti, ega nay makakaꞌen it buwaꞌ mu ka daꞌka na muwa-muwaꞌ seked it kaꞌnu-kaꞌnu.” Nagnegan it mga alagad ya ngayti i iti nga inampang ya.
Pagpanindegan ni Jesus i papagsambaan nga balay it Ampuꞌang Diyus
[Mateo 21:12-13; Lucas 19:45-48]
15Pagꞌabut nira siꞌ duꞌut Jerusalem, siminled siꞌ si Jesus duꞌun it Templo. Piyangimugaw ya i mga manigdagang baw mamagpangalang nga duꞌun it piyakakamaꞌyagan ya. Ipiyamagpakleb yay mga lamisaan it mga maniggantit pirak baw mga araꞌdungan it mga manigpaꞌalang it kalapatiꞌ.11:15 Basaen i paꞌyag duꞌun it Juan 2:14 baw 2:17. 16Piyaar ya gasiꞌ i mamagpipirisiꞌen it dagangan duꞌun it piyakakamaꞌyagan ngaytit Templo. 17Bawnga nanulduꞌ kanya it mga taw nga maat ya, “Daꞌga baꞌ magbebtang duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat,
‘Iyan balay ku nga pagsambaan it aken, taꞌwagen nga balay nga papanalanginan it muꞌsang bangsa.’11:17 Isaias 56:7.
Temed binwat mi na nga pugad nat mga mananakaw!”11:17 Jeremias 7:11.
18Nagnegan tu it mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin. Garing sikayti, magtulus na sirat ikaꞌimatay nirat ki Jesus, ka magꞌiꞌlam na sirat kanya. Sabap kadakel, talagang magkasaga it panulduꞌ ya.
19Iyan delem na, nanliꞌwan naga duꞌut siyudad ngayti si Jesus, sang siraan it mga alagad ya.
Nalaꞌun i siyumpaan nga igos
20Pagkadedelman, taꞌliban nira, laꞌun na i igos ngayti. 21Nademdeman ni Pedro i iting kaꞌulugan baw inaat ya si Jesus, “Agalen, letganan mu baꞌ. Nalaꞌun nay igos ngayang siyumpaan mu.”
22Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Kaꞌilangan nga sarigan baw pamayaꞌnen mi i Ampuꞌang Diyus. 23Ka matuud talagaytu, maski siyuy semkat it itu nga mungsuꞌ, nga aaten ya, ‘Limꞌid ka asan, pasugba ka duꞌun it dagat,’ basta ega magduwa-duway pikir ya, ka talagang pagsisiguruun yay inampang ya ngaytu, siguradu nga buwaten it Ampuꞌang Diyus. 24Aypaꞌ ituy ipagꞌaat kut imyu, maski unuy angutun mi nga ipagpanalangin, kat nakem mi nga subuk natanggap mi na ka siguradu talaga nga matanggap mi yan. 25Takaꞌ parabir kamu manalangin, ipabetang mi nga piyasinsiya mi na i maski unu nga pagraꞌe-raꞌetan it nakem mi duꞌun it beken, isaꞌun pasinsiyaen kamu gasiꞌ i imyu it Amaꞌ mi nga duꞌut langit it mga kasalaꞌan mi. 26Temed in daꞌgay pasinsiya mi, daꞌkamu nagay imyu pasinsiyaen it Amaꞌ mi ngaytu nga duꞌut langit.”
Pagꞌintakeden i pudir ni Jesus
[Mateo 21:23-27; Lucas 20:1-8]
27Nagpaꞌuliꞌ naga na Jesus duꞌun it Jerusalem. Iyan magpanaw-panaw si Jesus duꞌun it piyakakamaꞌyagan it Templo, inlep kanya it mga pagbayaꞌen it sasirduti, sang siraan it mga manigpaꞌyag it urdin baw mga mataꞌas nga ginuꞌu. 28Iningkut kanya nga magꞌaat, “Unuy pudir mu it muwat it itu nga mga bagay? Siyuy minggay it imu it itung pudir?”
29Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Ingkutun ku gasiꞌ kamu. In matubag mi aku, bawnga isugid kut imyu in unuy pudir ku nga muwat it itu nga mga bagay. 30Siyuy giyaringan it pudir ni Juan nga mamawtis? Unu, duꞌun it Ampuꞌang Diyus u kat mga taw? Ta, tubag kamu.”
31Pagkagneg nira kayti, remeteng-retengan sira, “In aaten ta, ‘Garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus,’ aaten ya siꞌ kita, ‘Ta, unuka ega pagpamayaꞌnen mi kanya?’ 32Temed in aaten ta gasiꞌ, ‘Garing it taw,’ barang unuy buwaten it aten it mga katataawan?” Mamagꞌiꞌlam sirat mga taw sabap pagkilalaen it muꞌsa nga si Juan ngayti, esa nga prupitaꞌ. 33Aypaꞌ yanay itiyubag nirat ki Jesus, “Ega bayan magkaꞌrutan namen.”
“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “ega gasiꞌ isugid kut imyu i pudir ku nga muwat it mga pagbuwaten ku ngaytu.”
12Mga siyanaꞌan nga manigꞌuma i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
[Mateo 21:33-46; Lucas 20:9-19]
1Ipiyasigi na ni Jesus i ampang ya, temed ipagpaꞌalimbawa ya. Maat ya, “May esang taw nga liminwak it luwak nga ubas duꞌun it uma ya. Kiyaliputput yat malad. Bawnga kimnali kanya it buwatan yat kikilangan it ubas ngayti, baw nagpatindeg paꞌ kanya it abwatay nga tatandaꞌan. Pagkaꞌman yat muꞌsa ngayti, isiyanaꞌ yat pirang kataawan nga manigꞌuma i ubasan ya ngayti, ka naꞌaduꞌun kanya it belag nga rugar. 2Iyan naꞌbut nay timpu nga pararanas nat ubas, piyapaꞌaduꞌun yay esa nga uripen ya ka mamisiꞌ it kanyang kabagiꞌan duꞌun it mga manigꞌuma ngayting siyanaꞌan ya. 3Temed pagkalte-kalteg it mga siyanaꞌan ngayti, inugup nira nat pasakit i uripen ngayti nga pagtaꞌgen, baw piyaꞌuliꞌ nirat egay maski unu nga taban.
4Pagkamuyat tagpuꞌun ngayti, beken siꞌ nga uripen yay tiyaꞌeg ya, temed piyukul ga nira baw talagang tinibabaꞌ nira kanya. 5May tiyaꞌeg ya ga lamang nga esa paꞌ nga uripen ya, temed inimatay nay itiꞌen ngayti. Atkayti nang atkayti i pagbuwaten nira it beken paꞌ nga pamagtaꞌgen. May pagꞌugupun it pasakit baw may pagꞌimatayen.
6Ta, esa mana i naꞌped nga mapakay nga papaꞌaduꞌunun it kanira, pagmaꞌa-maꞌalen ya nga anak ya nga lalaki. Iti nay kiyaꞌpusan nga piyapaꞌaduꞌun ya. Kat nakem ya, ‘Siguradu yan nga istimaren nirat magayen i anak ku ngaytu.’
7Arit maamaatan i mga siyanaꞌan ngayti, ‘Bilaꞌ, wayan nay manunubliyen ngayan! Sigi! Imatayen tami, isaꞌun maꞌaten nay ubasan ngaytu nga subliyen ya.’ 8Egay beken, riyusuban nira ka imatayen. Riyayak nira kanya duꞌun it liꞌwan it ubasan ngayti. Ta, inimatay nira na nga matuud.
9Ta kayti, unu yan i buwaten it tagluwak ngaytit ubas? Kanya nay paꞌaduꞌun, ka puuꞌun yay mga siyanaꞌan ya ngayti. Bawnga ipaꞌarigra ya siꞌ it beken nga manigꞌuma i ubasan ya ngayti.”
10Bawnga miningkut si Jesus, “Unu, ega paꞌ nabasa mi i itu nga ipiyagꞌaat duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan nga magꞌaat,
‘Iyan batu nga ega napakay it mga manigpatindeg it balay, palan yanagay giyamit nga piyakapakseg it balay.
11Talagang binwat tu it Ampuꞌang Diyus, baw kalililuꞌan talaga.’”12:10-11 Awit 118:22-23.
12Egay beken, kudakpen it mga pagbayaꞌen it mga Judio si Jesus ngayti, ka nasepsepan nira nga siray pagpaꞌiguꞌan it iti nga pagꞌalimbawaen. Temed magꞌiꞌlam naga sira it kadakel it mga taw ngayti, aypaꞌ daꞌsira naga magkaꞌurum. Namagpanaw na sira.
Ingkut pasar it barayadan duꞌun it Impiradur nga Romano
[Mateo 22:15-22; Lucas 20:20-26]
13Ta it atkayti, may tiyaꞌeg it mga pagbayaꞌen ngaytit mga Judio nga mga Pariseo baw mga kakampiꞌ ni Herodes. Piyapaꞌaduꞌun sirat ki Jesus ka sigapulun nira kanya kat pagꞌampangen ya. 14Pagꞌabut nira, maat nira, “Manigtulduꞌ, magkaꞌrutan namen nga purus matuud i imu. Kamatuudan, mataꞌas u raꞌyat nga taw, surubung i panulduꞌ mu. Kamatuudan talagay ipagpanulduꞌ mu nga kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Ta unu bayan, uyun duꞌun it ipiyagꞌurdin ni Moises nga mayad it barayadan nga ipagpabayad it Romano ngayting Impiradur nga magsasakep it aten? Unu yan i magayen, magbayad u ega?”
15Temed magkaꞌrutan ni Jesus i antap it nakem nira. Aypaꞌ ka inaat ya sira, “Unuka pagtinggelen mi i liꞌeg ku? Isini mit aken i pirak ngayan ka letganan ku.” 16Ta, piyakawaꞌan kanya it pirak nga Romano, ka yanay paggamiten it mga Judio. Pagkakawaꞌ ya, maat ya, “Ta, kasiyuytu nga rikratu baw ngaran i situt pirak ngaytu?”
“Ta, kat Impiradur,” maat i tubag nira.
17“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “kaꞌilangan nga in unuy bagay duꞌun it Impiradur, simpri ibgay mi. Atkayan naga i duꞌun it Ampuꞌang Diyus.”
Pagkagneg it mga tiyaꞌeg ngayti, daꞌsira namagkariꞌe-riꞌeng ka naliluꞌ sira.
Ingkut pasar it pagꞌegen siꞌ it mga miyatay
[Mateo 22:23-33; Lucas 20:27-40]
18Sunud siꞌ nga naꞌaduꞌut ki Jesus, mga Saduceo, ka iningkut nira si Jesus. Mga Saduceo ngaytu, pagpanindegan nira nga ega na egnen it paꞌuliꞌ i mga miyatay. 19“Manigtulduꞌ,” maat nira, “may urdin tami nga mga Judio nga isiyurat ni Moises, nga in matay i esang lalaki nga magꞌaꞌasawa nga ega pay anak nira magꞌasawa, subliyen it sulsug ya it masawa. Ka in manganak sira, ipabetang nga bilang anak naga it natay ngayti. 20Ta paꞌaaten namen ka katꞌesa, may pitung nagsulsu-sulsugun nga mga lalaking bulun situt amen. Ta, nangasawa nay panganay. Natay kanya nga egay aꞌanak. 21Aypaꞌ ka siyubli it sunud ya i asawa ya ngayti. Temed naꞌbut i kanyang sukud it ega nagay aꞌanak. Atkayti nagay ikatlu nga simnubli. 22Talagang napuꞌsa it babay ngayti it kapaꞌasawa i pitu ngayti magsulsu-sulsugun baw natay nga muꞌsa it ega nakaꞌanak. Ta, bawnga natay na gasiꞌ i babay ngayti. 23Ta kayti, siyu yan duꞌun it pitu ngayti i asawa ya in egnen na ngayan i mga miyatay, it nakaꞌasawa na ngayting muꞌsat kanya?”
24Katubag si Jesus it kanira, “Talagang kamaliꞌ i pasepsep mi, paribasay ega magkaꞌrutan mi i isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus baw keseg it guna ya. 25Sabap in asan nat egnen nat paꞌuliꞌ i mga miyatay, iyan mga taw, ega na magꞌasa-asawaen. Subung na sira it mga anghil duꞌun it langit. 26Ta, sabap gasiꞌ it pagꞌegen ngaytu it paꞌuliꞌ it mga miyatay, unu, ega paꞌ nabasa mi duꞌun it kasuratan ni Moises i pasar it magsugu nga kayu-kayu nga magdiklap-diklap na? Daꞌga magꞌaat ngayan i magsusurat nga inaat it Ampuꞌang Diyus it ki Moises, ‘Aku i Ampuꞌang Diyus ni Abraham, ni Isaac baw ni Jacob.’12:26 Exodo 3:6. 27Simpri ega Ampuꞌang Diyus kanya it taw nga patay, in daꞌga egen. Sikayan maꞌyag nga egen siꞌ na Abraham ngayti maski miyatay na sira. Kamaling-kamaliꞌ talagay pasepsep mi.”
Ingkut nga in ari manggid i piyakamataꞌas nga urdin
28Nagnegan it sang kataawan nga manigpaꞌyag it urdin i pagdadaꞌgan nira ngayti. Natantuwan ya nga purus tamaꞌ i mga ipagtubag ni Jesus. Aypaꞌ ka minlep kanya baw miningkut it ki Jesus. Maat ya, “Manigtulduꞌ, unu bayan nga urdin i piyakamataꞌas?”
29Katubag si Jesus, maat ya, “Ituy piyakamataꞌas nga urdin.
‘Pagneg it magayen, bangsa nga Israel. Iyan Ampuꞌang Diyus tami, kanya lamang i matuud nga Ampuꞌang Diyus. Ega nay beken.
30Kaꞌilangan maꞌalen mu kanya it ega desang awam, in daꞌga talagang kat nakem baw kat pikir mu nga tingled, baw kat muꞌsang keseg mu.’12:29-30 Deuteronomio 6:4-5.
31Itu i ikadwa.
‘Rarasan mu i masigkataw mu it subung nagat raras mu it sadili mu nga bilug.’12:31 Levitico 19:18b.
Ega naytuy beken nga urdin nga kasubraꞌ pat mga itu ngaytu.”
32“Matuud yan, Manigtulduꞌ,” tubag it manigpaꞌyag ngaytit urdin. “Matuud talagay inaat mu nga esa-esa lamang i Ampuꞌang Diyus, ega na talagay beken puyrat kanya ngaytu. 33Baw iyan pagmaꞌal tamit kanya it ega desang awam, in daꞌga kat nakem baw kat pikir ta nga tingled, baw kat muꞌsang keseg ta, baw rarasan ta gasiꞌ i masigkataw it subung nagat raras tamit sadili ta nga bilug, talagang subraꞌ pang mataꞌas kat muꞌsang ipagpanalisi nga pagꞌantengen baw beken paꞌ nga ipagpanalisi nga ipagꞌangut it kapasinsiyaan.”
34Namuyaan ni Jesus nga nakapuntuꞌ nga muꞌsa i tubag it taw ngayti. Aypaꞌ ka maat ya, “Adeꞌdeng ka talaga it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, nga marway ka na kapasakep kaytu.”
Ta, seked na lamang sikayti. Ega nay nangaas paꞌ nga mingkut it ki Jesus.
Ingkut pasar it Cristo, in unu, tungtung-inapuꞌ lamang it adiꞌ nga si David u Anak it Ampuꞌang Diyus
[Mateo 22:41-46; Lucas 20:41-44]
35Iyan magpanulduꞌ paꞌ si Jesus duꞌun it Templo, maat ya, “Magꞌuꞌunu maꞌaat it mga manigpaꞌyag it urdin nga Cristo ngaytu nga paꞌaaten, tungtung-inapuꞌ lamang kanya ni David nga adiꞌ it tagnaꞌ? 36It kat panakem it Espiritu Santo, si David naga i miyampang, nga magꞌaat,
‘Maat i Ampuꞌang Diyus duꞌun it Ampuꞌan ku nga Cristo,
“Madung ka na sinit iwanan ku nga ayun, seked it iyan mga kalaban mu, paꞌampuꞌun ku na nga tutungtungan mana sira it aꞌay mu.”’12:36 Awit 110:1.
37Kayti si David naga i timnaꞌwag it kanya it Ampuꞌan ya. Ta, in atkayan, daꞌga maꞌyag nga ega desang tungtung-inapuꞌ ni David i Cristo ngaytu?”
Nagpagneg it magayen i dakel na nga mga taw, ka pagsagyaan nira i panulduꞌ ngayti ni Jesus.
Sasar ni Jesus pasar it adat it mga manigpaꞌyag it urdin
[Mateo 23:1-14; Lucas 20:45-47]
38Maat pay beken nga inaat ni Jesus kat panulduꞌ ya ngayti, “Iyan,” maat ya, “kadakel mi, magꞌintur kamu kat mga manigpaꞌyag it urdin, nga maꞌireg magpanaw-panaw it masagyad i pakayan nira nga pakayan it mataꞌas. Baw kasasagyaan nira nga pagsaluduꞌan in duꞌun it mataawun nga mga rugar. 39Baw iyan i kaꞌiꞌirgan nira nga adungan in duꞌun it papagsambaan, mga araꞌdungan nga pagpaꞌdungan it mga matataꞌas. Atnaga in duꞌun it pamagkaraꞌnenan. 40Baw pagꞌubsun nira gasiꞌ i kaꞌgenan it mga babay nga balu kat mga ipagpabgay nira. Baw paribasay kutagnepan i mga adat nira nga maraꞌe-raꞌet, pagkaꞌlayen na nira nga panalangin. Talagang subraꞌ naytu nga mabeꞌgat i panriga it kanira.”
Begay it esang babay nga balu, siyagyaan ni Jesus
41Ta miyadung si Jesus duꞌun it tepad it pagꞌulgan it pirak nga ipagbegay duꞌun it Templo. Pagpapaꞌyunan ya nay mga taw nga mamagꞌulug. Dakel i mga manggaden nga dakulaꞌ nga kantidad i ipagꞌulug nira. 42May minlep nga esang babay nga balu nga minlug it pira manang sintabus. 43Tiyaꞌwagan ni Jesus i mga alagad ya baw maat ya, “Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu. Iꞌinlug it makuriꞌ ngayan nga babay nga balu, subraꞌ paꞌ it ipagꞌulug it muꞌsa ngayang beken. 44Sabap iyan beken nga mapirak, ipagꞌulug nira, subraꞌ na nga ega na kaꞌilangan nira. Temed kat balu ngaytu, lamang subraꞌ na nga kakuriꞌ ya, iꞌinlug ya nang muꞌsa i eme-emed mana nga ipagkaꞌgen ya.”
13Mga isiyugid ni Jesus pasar it panranggaꞌ it Jerusalem
[Mateo 10:17-22; 24:1-44; Lucas 21:5-36]
1Iyan magliꞌwan na si Jesus duꞌun it Templo ngayti, inaat kanya it esang alagad ya. “Agalen,” maat ya, “letganan mu baꞌ, kagayen it mga kabalayan ngaytut Templo, baw kadadakulaꞌ it giyamit nga lininuꞌ nga batu!”
2Tumubag si Jesus, maat ya, “Dadakulaꞌ ngaytung mga kabalayan nga pagletganan mu kayti, maranggaꞌ yan nga muꞌsa. Ka mabut i aldaw nga egay maꞌped nga batu kat pagruruknuꞌan ya nga batu. Ipapuꞌran yan nga muꞌsa.”
3Bawnga iyan magꞌaꞌdung na si Jesus duꞌun it Mungsuꞌ it Olibo, nga kaꞌantupag it Templo, tiyeꞌe-teꞌeng kanyat mingkut na Pedro, si Santiago baw si Andres. 4“Kaꞌnu bayan,” maat nira, “magꞌabut i paꞌaaten mu ngayan nga mga bagay, baw unuy mga tandaꞌanan nga matuman nay muꞌsa ngayan?”
5Tubagen sira ni Jesus, maat ya, “Magꞌintur kamu nga ega mateꞌag-teꞌag it maski siyu. 6Sabap dakel yan nga mabut nga mangambuꞌ it ngaran ku, nga maat yan, ‘Aku na ngaytu baytu i Cristo ngayang paꞌaaten.’ Talagang dakel yan i mateꞌag-teꞌag nira. 7Baw in makabaritaꞌ kamu it mga kaguluwan baw gira-giraen, ega palibegan it pikiran mi. Sabap talagang magꞌabut i mga itu ngaytu temed ega payan umur it banwa. 8Sabap magira-giraen yan i mga bangsa, mga kaꞌadiꞌan kuntraꞌ it beken nga kaꞌadiꞌan. Yemegyeg i lugtaꞌ it paꞌari-aring rugar baw gemtem it masaki-sakit na nga mga getem. Takaꞌ muꞌsa ngaytu, papuꞌun lamang tu it kakuriꞌan.
9Ta kamu ngaytu, magꞌintur kamu talaga. Sabap isari kamu nayan it dimanda duꞌun it mga punuꞌan. Sariyan kamu nayan it pasakit duꞌun it mga papagsambaan. Baw sabap lamang it pagsunud mit aken, ipaꞌadap kamu nayan duꞌun it mga gubirnadur baw duꞌun it mga adiꞌ, isaꞌun kapamatuud kamu duꞌun it adapan nira. 10Ka iyan talagay kaꞌilangan, makapanlekep it pangadal kat muꞌsang bangsa i Magayen ngaytung Baritaꞌ, parabir maꞌbut i umur it banwa. 11Basta dakpen nira kamu baw sumaryaen kamu na, ayaw kamut kasusa in unuy itubag mi in ipaꞌadap kamu na. Ka kat iyan nga uras, tumbaw yan kat nakem mi i ampangen mi nga iꞌildaw it imyu. Sabap ega yan kamu i mampang kat sadili mi, in daꞌga Espiritu Santo i panakem it imyu it in unuy ampangen mi.
12Talagang sulsug ya nga namayaꞌ nat aken, ilangen it sulsug ya nga egay pamayaꞌ. Atkayan naga i buwaten it amaꞌ it sadili ya nga anak. Baw labanen it anak i giyaringan ya nga namayaꞌ na. Ega desang labanen, ipaꞌimatay ya paꞌ. 13Talagang isgan kamu it muꞌsang taw sabap it pamayaꞌ mit aken. Temed in siyu-siyuy maneꞌteꞌ nga pamayaꞌ seked naꞌbut nay umur, siguradung maribri yan kanya.
14May maltegan mi yan nga talagang maraꞌway kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, nga magtitindeg naytu duꞌun it ega dapat tindegan ya, nga duꞌun it Templo. (Sepsepen tu it magbasa kaytu!) Ta, in magꞌaꞌabut naytu, iyan mga taga Judea, kaꞌilangan nga malagyu duꞌun it kabubukidan. 15Iyan duꞌun it mapatag nga atep it balay ya, ega na pasasaw nga semled paꞌ duꞌun it balay nga misiꞌ it maski unu nga betang ya duꞌun, in daꞌga pagkalampud, dayun na nga malagyu. 16Baw iyan duꞌun it uma, ega na muliꞌ nga mamisiꞌ paꞌ it gulamen ya.
17Kaꞌildaw-ildaw talaga i iyan magbebteng baw may paduduꞌun it iyan nga aldaw. 18Kaꞌilangan nga ipanalangin mi nga ega magꞌabut tu kat timpu it panagramig. 19Sabap kat timpu ngayan nga iyanꞌen, dakulaꞌ talaga nga kakuriꞌan i malabayan it katataawan.
Eeꞌ baꞌ, mabut i timpu nga lumabay talagay mga taw it ega basta-basta nga kakuriꞌan, nga ega paꞌ nalabayan garing it giyuna it Ampuꞌang Diyus i banwa seked kayti ngaytu, baw ega na gasiꞌ tu malabayan paꞌ it seked it kaꞌnu-kaꞌnu. 20Baw in ega ipiyabetang-betang nat Ampuꞌang Diyus nga ega kumaꞌlay i iyan nga timpu, mapuuꞌ talagay muꞌsang taw. Temed sabap it mga piniliꞌ ya nga taawan ya, ega yan pakaꞌlayen ya.
21Aypaꞌ in beteꞌ may maat it imyu, ‘Situ na bayan i Cristo!’ u ‘Asan na bayan kanya!’ ayaw kamu it pamayaꞌ. 22Sabap talagang may mangambuꞌ na nga maat Cristo na u prupitaꞌ na. Palteg sira it mga tandaꞌanan baw muwat sirat mga kalililuꞌang bagay, isaꞌun nga in mapakay lamang, mateꞌag-teꞌag niray pati mga piniliꞌ it Ampuꞌang Diyus. 23Aypaꞌ magꞌintur kamu nga banar. Ipagsugid ku naytung lagi it imyu i muꞌsa ngaytu isaꞌun daꞌkamu naga mateꞌag-teꞌag.
24Pagkatupus it iyan nga kakuriꞌan, demlem nay aldaw baw ega na gasiꞌ meyag i bulan. 25Masari nat kaꞌulug i mga bituꞌun duꞌun it langit, ka payegyegen i muꞌsang langit it keseg it guna it Ampuꞌang Diyus. 26Bawnga maltegan aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga magpangindelangan it kunum, nga maꞌyag i ega basta-bastang guna baw kabantugan ku. 27Taꞌgen ku nay mga anghil ku ka tingpeden nira nay mga piniliꞌ nga taawan ku nga gumaring kat paꞌari-aring rugar situt sinirungat langit.
28Kaꞌilangan sepsepen mi baw pangadalan mi i kayu nga igos, nga basta magpamulus baw magpandaꞌun siꞌ, magkaꞌrutan mi nga adeꞌdeng nay panginit nga timpu. 29Atkayan naga yan, basta mamuyaan mi nga magꞌabut na i mga bagay ngaytu, magkaꞌrutan mi na nga adeꞌdeng nay timpu nga pamaꞌuliꞌ ku, magpapuꞌun nayan. 30Kamatuudan talagaytu, nga ega mapuuꞌ i itung bangsat taw seked it ega paꞌ natuman i muꞌsa ngaytu. 31Mabut i timpu nga maꞌawaꞌ i langit baw banwa, temed talagang egay kaꞌawaꞌan it mga ampang ku, matuman nga muꞌsa.
32Temed egaytu i magkaꞌrut it aldaw u uras nga iꞌabut kaytu, maski mga anghil duꞌun it langit u maski aku nga Anak it Ampuꞌang Diyus. Iyan Amaꞌ lamang, yan i magkaꞌrut kaytu. 33Aypaꞌ magꞌintur kamu baw pirmi nga alistu, sabap ega magkaꞌrutan mi in kaꞌnuytu magꞌabut. 34Ka kaꞌalimbawaan yaytu, taw nga nagpana-panaw duꞌun it alaid na nga rugar. Ipiyabalaꞌ yat mga uripen ya i pamalay-balay ya nga binggayan ya sira it kanya-kanyang pagsarungaen, baw ibiyenge-bengel ya it guwardiya it salakwatan nga pirmi nga alistu. 35Atkayan naga, pirmi kamu nga alistu, sabap ega magkaꞌrutan mi in kaꞌnuy iꞌabut it paꞌaateng tagpuꞌun it pamalay-balay. Barang magkapuꞌun, lubuk it delem, u kukuꞌ-aldaw u kadedelman kayan. 36Ka barang biglaꞌ aku nga mabut, abutan ku daꞌkamu alistu nga subuk guwardiya nga magꞌigaꞌ. 37Itu, ipagꞌaat ku ngaytut imyu, ipagꞌaat ku gasiꞌ tu it kadakel, nga kaꞌilangan talaga alistu kamu nga muꞌsa.”
14Namagꞌupa-upakaten i mga pagbayaꞌen it mga Judio it in magꞌuꞌunu maꞌimatay nira si Jesus
[Mateo 26:1-5; Lucas 22:1-2; Juan 11:45-53]
1Duwang aldaw mana, ipagpistaꞌ na nira it Pistaꞌ it Tiyaꞌliban baw Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa. Iyan mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, sigi nga pagrundingen nira in magꞌuꞌunu maꞌakalan nira si Jesus isaꞌun madakep nira kanya baw maꞌimatay. 2Temed maat nira, “Ega itakaꞌ it pistaꞌ ka barang mangiseg baw magkagulu i kadakel it mga taw.”
Biyuꞌbuꞌan it babangluun i bilug ni Jesus
3Iyan duꞌun paꞌ na Jesus it Betania, naꞌaduꞌun sira it balay ni Simon ngayti nga piyagayen i bangbang ya. Iyan mamagkaꞌen na sira, miyabut i esang babay nga may taban nga ega basta-bastang berebtangan nga punuꞌ it piyakamarga na nga babangluun ka pirmira, nga pagpangaranan it nardo. Pagꞌabut it babay ngayti, tiyukaban yay babangluun ngayti baw ibiyuꞌbuꞌ ya duꞌun it ulu ni Jesus.
4Nangiseg i mga beken nga duꞌun. Maamaatan sira, “Unuka pagꞌaduꞌadutun i babangluun ngayan? 5In beteꞌ ipiyaꞌalang lamang yan, ega bayan kumurang it balit sang taꞌun i tangdanan. Ta simpri bayad ya, makatabang it mga makukuriꞌ.” Talagang pagbasulun nira i babay ngayti.
6Temed kaꞌampang si Jesus, maat ya, “Unuka pagsasawun mi i babay ngaytu? Pataꞌnan mi na lamang kanya. Magayen talaga i binwat ya ngaytut aken. 7Seked it kaꞌnu-kaꞌnung timpu kaꞌibaan mi i mga makukuriꞌ baw magkaꞌildawan mi sira it maski unu nga uras i iꞌireg mi. Temed aku, ega kaꞌibaan mi it maꞌlay nga timpu. 8Kanya ngaytu, binwat ya nay kanya nga kaya. Ka biyuꞌbuꞌan ya na nga lagi i bilug ku it babangluun nga bilang pagꞌayusun ya nga lagi i parabir aku ilbeng. 9Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu. Maski ariyen i pangadalan it Magayen ngaytung Baritaꞌ situt sinirungat langit, masangpit nagaytu i binwat ya ngaytut aken, nga yanay piyakaꞌarandeman it kanya.”
Nagpakiꞌupakat si Judas Iscariote duꞌun it mga kudakep ngaytit ki Jesus
[Mateo 26:14-16; Lucas 22:3-6]
10Ta, si Judas Iscariote, esa kat sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad, naꞌaduꞌun na kanyat mga pagbayaꞌen it sasirduti ka idagang ya na si Jesus duꞌun it kanira. 11Pagkagneg it mga piyaꞌaduꞌunan ngayti ni Judas, namagkasagya sira, baw simnanggup sira nga begayan nira kanya it pirak. Ta gimnaring sikayti, timnulus na si Judas it timpu nga makapaꞌalima ya si Jesus duꞌun it mga kudakep ngayti.
Magkaraꞌnen na Jesus it pangiyapun nga Pistaꞌ it Tiyaꞌliban
[Mateo 26:17-25; Lucas 22:7-16; 22:21-23; Juan 13:21-30]
12Miyabut nay aldaw nga papuꞌun nat Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa,14:12 Uꞌnang pangiyapun nga pagkaraꞌnen it pistaꞌ ngaytu, pagpangaranat Pistaꞌ it Tiyaꞌliban (Exodo kapitulu 12). aldaw nga ipagꞌimatay it uꞌuybun it tupa nga kaꞌadatan it Pistaꞌ it Tiyaꞌliban. Iningkut si Jesus it mga alagad ya, “Agalen,” maat nira, “ari ireg mu nga pagsimpanan namen it adat it pangiyapun ngaytu nga Pistaꞌ it Tiyaꞌliban?”
13Katubag si Jesus, nga duwang kataawan nga alagad i pagtaꞌgen ya, nga magꞌaat, “Paꞌaduꞌun kamu it siyudad. May maꞌanuꞌan mi yan nga esang lalaki nga magtitibeng it bangaꞌ nga sasaꞌgeban. Dasunun mi na kanya seked duꞌut balay nga abutun ya. 14Baw aaten mi i tagbalay, ‘Ipagpaꞌingkut bayat amen it Manigtulduꞌ namen in ari seled nga mapakay nga pangaꞌnan yat pangiyapun ngaytu nga Tiyaꞌliban, nga sang siraan nagat mga alagad ya.’ 15Ta, itulduꞌ ya nayan it imyu i esa nga malayaw nga seled duꞌun it dibwat, nga kumplitu nat garamiten. Duꞌun nat iyan nga seled i pagsimpanan mit pangiyapun tami.”
16Napanaw nay duwa ngayti, naꞌaduꞌun it siyudad ngaytit Jerusalem. Naꞌanuꞌan nira nga matuud duꞌun i kumpur inaat ngayti ni Jesus it kanira. Egay beken, nagsimpan na sira duꞌun it pangiyapun nga adat it iti nga pistaꞌ.
17Pagdelem, namagꞌabut na na Jesus, sang siraan nagat sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ya. 18Iyan mamagkaꞌen na sira, mampang si Jesus. Maat ya, “Matuud tuy isugid ku ngaytut imyu, nga esat imyu i bayaꞌen it mga kuꞌimatay it aken. Eeꞌ baꞌ, esa nagat imyu nga kaꞌibaan ku ngaytut magkaꞌen kayti.”
19Pagkagneg it mga alagad ngayti, nasmek sirang banar. Miningkut sira nga muꞌsa, “Barang aku na, Ampuꞌan, i paꞌaaten mu ngayan?”
20Tubagen sira ni Jesus, maat ya, “Esa nagat imyu nga sang puluꞌ baw duwa, esa naga nga kaꞌibaan kut magdiꞌtil situt karung, yanagay bayaꞌen ngayan. 21Talagang maꞌimatay aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, ka simpri matuman i duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus. Temed talagang subraꞌ nga makuriꞌ i magꞌaꞌareg it bayaꞌen it mga kuꞌimatay ngayan it aken. Magayen pay ega na lamang ipiyanganak i iyang taw.”
Piyapuꞌnan naga ni Jesus i pamwat it apunan nga pagdemdem it kamataynen ya
[Mateo 26:26-30; Lucas 22:14-20; 1 Corinto 11:23-26]
22Iyan mamagkaꞌen na ngayti sira, kimnuꞌmit si Jesus it tinapay bawnga nagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkapasalamat ya, biyagiꞌ ya na bawnga ibinggay duꞌun it mga alagad ya ngayti. Maat ya, “Iya, kawaꞌen mi ka kaꞌnen mi, ka bilug kuytu.” 23Bawnga iꞌimnan siꞌ i singkel ya. Pagkatupus it panalangin nga pasalamat ya, ibinggay ya sit kanira. Mininum nga muꞌsa i mga alagad ya. 24“Iyan ngayan,” maat ni Jesus, “duguꞌ ku yan nga keseg it pakiꞌupakat it Ampuꞌang Diyus kat mga taw. Ka ipaturuꞌ kuy duguꞌ ku isaꞌun dakel i mapasinsiya. 25Matuud i iꞌaat kut imyu, nga daꞌku na minum it pagꞌimnun ngayan nga letes it ubas seked it aldaw nga baꞌgu na nga pagꞌimnun i imnun ku duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
26Pagkatupus ni Jesus it pagꞌampangen ya ngayti, namagkantaꞌ sirat sangbat, bawnga napanaw na sira ka paꞌaduꞌun it Mungsuꞌ it Olibo.
Ipagsugid ni Jesus nga payluwan kanya ni Pedro
[Mateo 26:31-35; Lucas 22:31-34; Juan 13:36-38]
27Uyut it mga inampang ni Jesus it iting delem i sasar ya nga magꞌaat, “Kayti nga delem, muꞌsa kamu, kumurang i pamayaꞌ mit aken. Tananan mi nayan aku. Ka subung nat inaat ngayan duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan, nga magꞌaat,
‘Imatayen ku i manigꞌeper.
Aypaꞌ baraꞌan it mga tupa, matari-tariwanak na.’14:27 Zacarias 13:7.
28Temed pagꞌegen ku it paꞌuliꞌ, muꞌna aku nat imyu duꞌun it Galilea.”
29Mampang si Pedro, maat ya, “Maski kumurang i pamayaꞌ nira nga muꞌsa it imu, temed aku, talagang ega tananan ku ikaw.”
30Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Kamatuudan tuy iꞌaat kut imu, Pedro, nga kayti ngaytu nga delem, parabir tumaraꞌuk i manuk it ikadwa, tulu na nga paylu mu sabap it aken.”
31Temed maseked-seked talagay ampang ni Pedro, nga magꞌaat, “Maski baꞌ imatayen aku nga iba mu, ega talaga ipaylu ku ikaw!” Atkayti nagay inampang it muꞌsa ngayting beken nga mga alagad.
Nanalangin si Jesus duꞌut Getsemani
[Mateo 26:36-46; Lucas 22:39-46]
32Naꞌaduꞌun na Jesus it esang rugar nga pagpangaranat Getsemani. Pagꞌabut nira duꞌun, inaat ni Jesus i mga alagad ya ngayti, “Sikaytu kamu na daꞌan, ka manalangin aku duꞌun kayti.” 33Temed piyabayaꞌ ya naga si Pedro, si Santiago baw si Juan. Nagpapuꞌun it rumaꞌe-raꞌet i nakem ya baw talagang magkasusa kanya. 34Inaat yay tulu ngayti, “Talagang magkasusa aku nga banar nga subung it ipatay ku na. Esa-esa ga, melat kamu na daꞌan sikaytu baw ayaw kamut igaꞌ. Paꞌlek kamu daꞌan.”
35Nagpaꞌala-alaid si Jesus duꞌut kanira. Kiminleb kanya bawnga nanalangin nga in mapakay lamang, ega ipatabus i labayen ya ngayting kakuriꞌan. 36“Amaꞌ, Amaꞌ ku,” maat ya, “talagang mabwat mu i muꞌsang bagay. Sana ega na ipatabus muy pagdadarapaꞌen ku ngaytu nga kakuriꞌan. Temed ega aken nga kaꞌirgan i masunud, in daꞌga imu nga kaꞌirgan.”
37Pagkapanalangin ya, nagpaꞌuliꞌ duꞌun it tulu ngayti. Abutan ya, mamagꞌigaꞌ na. Siyulag ya sira bawnga maat yat ki Pedro, “Simon, unuka magꞌigaꞌ ka na? Unu, talaga nga ega makapaꞌlek ka it maski sang uras na lamang? 38Magayen indaꞌegen mi i kuꞌigaꞌ baw manalangin kamu, isaꞌun daꞌkamu daꞌgen it maraꞌe-raꞌet in sukdanan i pamayaꞌ mit aken. Sabap kat nakem mi, kupamayaꞌ kamu nga matuud, temed yay magꞌenget, kaꞌirgan it bilug mi nga subuk ega kupamayaꞌ ka malubay.”
39Nagpaꞌala-alaid siꞌ si Jesus ka nanalangin siꞌ, nga atkayti nagay ipiyanalangin ya. 40Pagkatupus ya, nagpaꞌuliꞌ siꞌ duꞌun it tulu ngayting mga alagad ya. Abutan ya, mamagꞌigaꞌ siꞌ ka kuꞌigaꞌ na sirang kuꞌigaꞌ. Ega na magkaꞌrutan nira in unu nay iꞌaat nirat ki Jesus.
41Ikatlu nga paꞌuliꞌ ni Jesus, maat yat kanira, “Unu, magꞌigaꞌ kamu paꞌ, kupapaꞌna ga lamang? Tamaꞌ na bayan! Naꞌbut nay uras nga nakadagang aku na nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Ipaꞌalima aku na duꞌun it mga taw nga makasalaꞌan. 42Bangun kamu na ka tami na. Wayan nay dimnagang ngayan it aken!”
Diyakep na si Jesus
[Mateo 26:47-56; Lucas 22:47-53; Juan 18:1-12]
43Magꞌampang paꞌ si Jesus, miyabut na si Judas nga kaꞌuyutan naga it sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad. Pagbabayaꞌen na kanya it dakel na nga pagtaw nga rangkap it basiꞌ, nga kat beken, pupukul i sekel. Tiyaꞌeg sira it mga pagbayaꞌen it sasirduti, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga mataꞌas nga ginuꞌu.
44Duꞌun paꞌ sirat pagpanawan, ipiyagꞌaat na nga lagi ni Judas it mga kaꞌibaan ya ngayti i buwaten ya. Maat ya, “Iyan in siyuy arkan ku, iyan nay enged ta. Dakpen mi nga lagi kanya baw pabayaꞌen mi nat pagayen-gayen.” 45Pagꞌabut ni Judas, diri-diritsu kanya duꞌun it ki Jesus. “Agalen!” maat ya, bawnga inarkan ya nga subung it dakulaꞌ i pagmaꞌal ya.
46Ta, riyusuban nat mga taw ngayti si Jesus ka diyakep na nira. 47Pagkalteg it sang kataawan nga alagad, pagbarut it yuꞌgut, pagtigbas. Uripen it Piyakamataꞌas nga Sasirduti i tinigbasan ya. Napalung i talinga nga naꞌiguꞌ.
48Inaat ni Jesus i mga taw ngayti, “Unuytu, adimaat magpangukus aku nga kuntraꞌen i gubirnu, ka rangkap kamu nat basiꞌ, nga kat beken pupukul na, i miyabut ngaytu nga magpandakep it aken? 49It aldaw-aldaw magpanulduꞌ aku duꞌun it Templo, temed ega naga diyakep mi aku duꞌun. Takaꞌ kaꞌilangan nga matuman i isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus.”
50Egay beken, nagsigpalagyu nay mga alagad ya ngayti. Tiyananan na kanya. 51Temed may duꞌun paꞌ nga esang lalaki14:51 Maat it katuturanan, taw ngaytu, egay beken in daꞌga si Marcos nga tagsurat kaytu, aypaꞌ ka siyangpit ya situ. nga mangaꞌwaꞌen paꞌ, nga dimnasun it ki Jesus, nga iyan lamang i kat bilug ya, rambay nga giyulamen ya. Pagkamuyat mga taw ngayti, riyusuban nira kanya ka kudakpen. 52Temed naꞌawaꞌ i giyulamen ya ngayti. Lebas na kanya i miyalagyu.
Siyumarya si Jesus it Piyakamataꞌas nga Sasirduti baw mga kaꞌuyutan it Sanedrin
[Mateo 26:57-68; Lucas 22:54-55; 22:63-71; Juan 18:19-24]
53Tiyaban si Jesus it mga dimnakep ngaytit kanya duꞌun it balay it Piyakamataꞌas nga Sasirduti. Tingped na duꞌun i muꞌsa nga pagbayaꞌen it sasirduti, mga mataꞌas nga ginuꞌu baw mga manigpaꞌyag it urdin. 54Ki Pedro, nagparurumbayaꞌ naga. Nanlangbus kanya seked duꞌun it pagkakaliputputan nga kamaꞌyagan it balay it Piyakamataꞌas ngayti nga Sasirduti. Miyadung kanya duꞌun it tepad it apuy, nagpakidagpiꞌ na duꞌun it mga guwardiya.
55Ta mga pagbayaꞌen it sasirduti baw muꞌsa ngayting kaꞌibaan nirang kaꞌuyutan it Sanedrin, sigi nga tulus nira it panistigu nga katuud it ki Jesus ngayti, isaꞌun maꞌimatay nira kanya. Temed egay magkaparagan nira. 56Sabap maski dakel na nga nanistigu it kaꞌambutan kuntraꞌ it ki Jesus, temed namelag-belagen it ipagsugid pasar it kanya.
57Naꞌlay na, may timnindeg nga beken nga magpanistigu it kaꞌambutan kuntraꞌ it kanya. Maat nira, 58“Maat bay nagnegan namen nga inaat ya, ‘Ranggaꞌen kuytuy Templo ngaytu nga piyaꞌresat mga taw it muwat. Takaꞌ seledan it tulung aldaw, patindeg akut belag nga Templo nga ega taw i muwat.’” 59Takaꞌ ega ga lamang magparag-paragen i ipagpamatuud nira ngayti.
60Pagkagneg it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti, timnindeg kanya duꞌun it sarungaan it kadakel, baw iningkut ya si Jesus, nga magꞌaat, “Unu, may katubag mu it nasugid nira ngaytung panistigu kuntraꞌ it imu?” 61Temed egay tetet ni Jesus.
Aypaꞌ iningkut siꞌ kanya it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti. “Unu,” maat ya, “ikaw na talaga i isiyanggup ngayan nga Cristo nga Anak it Ampuꞌang Diyus nga Piyakamataꞌas?”
62“Eeꞌ, aku na,” tubag ni Jesus. “Baw talagang mamuyaan mi aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga magꞌaꞌdung duꞌun it iwanan nga ayun it landaw nga gunaan nga Ampuꞌang Diyus. Baw beken, mabut nga maltegan mi aku nga magꞌaꞌabut nga gumaring duꞌut langit, nga magpangindelangan it kunum.”
63Pagkagneg it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti, piyanrarasik yay sadili yang pakayan it pangise-iseg. Miyampang kanya, nga magꞌaat, “Ta, unuka kaꞌilangan tami paꞌ i manistigu? 64Ka nagnegan mi na nga muꞌsa i inampang ya ngaytu nga magpasbung kanya it Ampuꞌang Diyus. Ta kayti, unuy makaꞌukuman mi?”
Ukuman nirang muꞌsa, bagay talagat kanya, imatayen.
65Egay beken, binwat it beken, siyariyan nat supra si Jesus ngayti. Tiyagnepan niray rupa ya baw siyari nat suntuk, uyut i ampang nga magꞌaat, “Pintuꞌun mu in siyuytu!” Bawnga siyariyan nat tiꞌkul it mga guwardiya.
Piyayluwan ni Pedro si Jesus
[Mateo 26:69-75; Lucas 22:54-62; Juan 18:15-18; 18:25-27]
66Ki Pedro ngayti nga nagparurumbayaꞌ naga, yanayti duꞌun lamang it kamaꞌyagan. Miyabut duꞌun i esang babay nga manigsirbi it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti. 67Naltegan ya si Pedro ngayti nga magdagpiꞌ. Pagkalteg ya, liniling yat magayen baw inaat ya, nga magꞌaat, “Kaꞌibaan ka nagay imu ni Jesus ngayang Nazaretanen!”
68Temed piyayluwan ni Pedro, nga magꞌaat, “Bilaꞌ, ega! Taꞌway, ega bayan magkaꞌrutan ku baw ega magkasepsepan kuy paꞌaaten mu ngayan.” Nagpaꞌugad si Pedro duꞌun it puwirtaꞌan. Bawnga may timnaraꞌuk nga manuk.
69Naltegan siꞌ kanya it esang manigsirbi nga babay. Maat ya it beken ngayti duꞌun, “Kaꞌibaan nira baytuy itung taw.” 70Nandaꞌga-daꞌga siꞌ si Pedro it sumaꞌup.
Ega naꞌlay, inaat siꞌ si Pedro it mga mamagtitindeg duꞌun, “Iba ka naga baꞌ nira, ka taga Galilea ka baytu.”
71“Bilaꞌ, ega baꞌ! Ibet na baꞌ nga matay aku,” maat ni Pedro, “talagang ega kilala kuy iyang taw nga paꞌaaten mi.”
72Sakaliꞌ nga timnaraꞌuk siꞌ i manuk. Nademdeman na ni Pedro i inaat ngayti ni Jesus it kanya, nga magꞌaat, “Parabir tumaraꞌuk i manuk it ikadwa, tulu na nga paylu mu sabap it aken.” Pagkademdem ya kayti, siminggaw na kanya.
15Ipiyaꞌadap si Jesus duꞌut Romano nga gubirnadur
[Mateo 27:1-2; 27:11-14; Lucas 23:1-5; Juan 18:28-38]
1Magpangyag, nagꞌupa-upakaten nga lagi i mga pagbayaꞌen it sasirduti, mga mataꞌas nga ginuꞌu, mga manigpaꞌyag it urdin baw beken paꞌ nga kumpur kaꞌuyutan it Sanedrin. Ipiyabayuk nira na si Jesus bawnga tiyaban na duꞌun it gubirnadur nga si Pilato.
2Pagꞌabut, siyumarya na kanya ni Pilato. “Unu, ikaw na i Adiꞌ it mga Judio?”
Katubag si Jesus, “Eeꞌ, matuud i inaat mu ngayan.”
3Dakel-dakel na nga ipagpaliꞌwan it mga pagbayaꞌen it sasirduti nga nasalaꞌan nirat ki Jesus ngayti. 4Aypaꞌ iningkut siꞌ kanya ni Pilato, “Unu, egay makatubag mut kanira? Unu, ega magkagnegan muy dakel-dakel na ngayan nga nasalaꞌan nirat imu?”
5Temed ega timnubag si Jesus, aypaꞌ ka naliluꞌ si Pilato.
Biyetanganan it ukuman nga kamataynen si Jesus
[Mateo 27:15-26; Lucas 23:13-25; Juan 18:39—19:16]
6Inugaliꞌ nat gubirnadur nga kada Pistaꞌ it Tiyaꞌliban, may ipagpaliꞌwan ya nga sang kataawan kat pagkapirisu, in siyu-siyuy maꞌirgan it kadakel nga angutun nira. 7Kat iting timpu may esang pirisu nga pagpangaranat ki Barrabas, kaꞌibaan it beken nga mga pirisu nga magkuntraꞌ naga it punuꞌan, nga nakaꞌimatay it taw it tagnaꞌ nga kaguluwan. 8Minlep duꞌut ki Pilato i mga taw ka inangut nira nga buwaten ya nay kaꞌugaliꞌan ya ngayti.
9“Unu,” maat ni Pilato, “ireg mi nga iyan i ipaliꞌwan ku, Adiꞌ ngaytut mga Judio?” 10Atkayti inampang ni Pilato, ka natantuwan ya nga inggit i nakataban it mga pagbayaꞌen it sasirduti nga tabanen duꞌut kanya si Jesus ngayti.
11Temed ininduꞌan it mga pagbayaꞌen it sasirduti i katataawan nga yay angutun nira nga ipaliꞌwan kat pagkapirisu, si Barrabas ngayti. 12“Ta, in atkayan,” maat ni Pilato, “unuy buwaten kut kanya ngaytu nga pagtaꞌwagen mi nga Adiꞌ it mga Judio?”
13Subung nat giyaw-giyaw i mga taw ngayti. Maat nira, “Iransang yan duꞌun it krus!”
14“Kaꞌaiꞌ?” maat ni Pilato ngayti. “Unuy nabwat ya nga maraꞌe-raꞌet?”
Temed subrang diyadakulaꞌ nirang gaꞌuy, “Iransang yan kanya duꞌut krus!”
15Ta it kaꞌirgan naga ni Pilato nga pasagyaen yay mga taw ngayti, piyaliꞌwan ya na si Barrabas. Ki Jesus ngayti, piyaripdasan ya na bawnga ipiyagꞌintergaꞌ ya na duꞌun it mga rumansang nat kanya duꞌut krus.
Tiyeger-teger it mga sundaluꞌ si Jesus
16Tiyaban si Jesus it mga sundaluꞌ duꞌut seled it balay it gubirnadur ngayti. Bawnga tiningped niray muꞌsang mga kaꞌibaan nira nga sundaluꞌ. 17Binwat nira, piyagulamenan nira si Jesus it madarag nga subuk pakayan it adiꞌ. Bawnga naglikaw sira it dudugiyen nga luwa-luwak ka binwat nga kuruna, ka ipiyakuruna nat ki Jesus. 18Bawnga pagteger-tegeren na nirat magsaluduꞌ nga magꞌaat, “Magayeng kadedelman it Adiꞌ it mga Judio!” 19Ta, pagsariyan nira nat tiꞌkul i ulu ni Jesus it may kayu-kayu, pagsupraan na, baw mamagpanluu-panluud nga magbete-beteꞌ it magbegay it galang. 20Iyan naꞌyawan na sirat kateteger-teger, limbasan nira siꞌ si Jesus it ipiyagulamen nira ngaytit kanya, ka piyapakayan siꞌ it pakayan ya nga lagi. Bawnga tiyaban na nira duꞌut rugar nga papangimatayan ka iransang na duꞌut krus.
Iriyansang na si Jesus duꞌun it krus
[Mateo 27:32-44; Lucas 23:26-43; Juan 19:17-27]
21Pagliꞌwan duꞌut siyudad it mga sundaluꞌ nga piyakarguꞌan it ki Jesus, naragpangan niray magpapasiyudad nga esang lalaki nga pagpangaranat ki Simon nga taga Cirene, nga amaꞌ na Alejandro duwa ni Rufo. Iriyeges nira nga pasaꞌnen yay krus nga ransangan nirat ki Jesus ngayti. 22Tiyaban nira si Jesus ngayti duꞌut rugar nga pagpangaranan it Golgota, nga ireg sugiden, Rugar it Barungutan. 23Iyan duꞌun na, pagpaꞌimnun nira si Jesus it irimnun nga riyagiꞌan nirat mapaꞌit nga bagay, temed ega ininum ya.
24Egay beken, iriyansang na nira duꞌun it krus si Jesus ngayti. Bawnga binwat nira, piyagbagiꞌ-bagiꞌan nira i pakayan ya, pagkatiwas it pagpintuꞌan nira isaꞌun maꞌrutan in ari manggid i makaꞌaduꞌun it sang kataawan. 25Magꞌinlalakay nay aldaw, pagransang nirat ki Jesus duꞌun it krus. 26Kat dibwat nga ayun it krus ngayti, may ipiyakpel nga pagsusuratat dimanda it kanya, nga magꞌaat, “Adiꞌ tu it mga Judio”.
27Duwang kataawan nga mga manigpanrangpas i kadengan ya nga iriyansang duꞌut krus. Esay kat iwanan ya nga ayun i piyatindegan, esa, kat gibang ya nga ayun. 28Ta, duꞌun natuman i duꞌun it kasuratan nga magꞌaat, “Ipiyabetang kanya nga kaꞌuyutan it mga mamagbuwat it karaꞌe-raꞌetan.”15:28 Isaias 53:12. 29Pagtibabaꞌen na si Jesus it mga mamagtaꞌlib. Mamagkekeyeng-keyeng sira, nga magꞌaat, “Daꞌga baꞌ ikaw i rumanggaꞌ ngayan it Templo, nga emanen mu it seledat tulung aldaw lamang? 30Ta kayti, iribri muy sadili mu, nga manlampud ka asan it krus ngayan.”
31In kat mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, mamagpata-patay it selem. Maamaatan sira, “Magkaparibri yay beken, temed ega magkaribri yay sadili ya nga bilug. 32Simpri, basta maltegan tami nga maglampud na asan it krus i Cristo ngayan nga Adiꞌ it Israel, simpri mamayaꞌ tami nat kanya.”
Sigi gasiꞌ nga regda-regda it kanya it mga kadengan ya ngaytit iriyansang.
Kamataynen ni Jesus
[Mateo 27:45-56; Lucas 23:44-49; Juan 19:28-30]
33Desang nakasakay nat ugtuwan i aldaw, seledat tulung uras diminlem i muꞌsang banwa, miyabut it kabaling alaid. 34Iyan kabali na ngayting alaid, nanggaꞌmaran si Jesus nga magꞌaat, “Eloi, Eloi, lama sabachthani?” nga ireg sugiden, “Ampuꞌang Diyus ku, Ampuꞌang Diyus ku, unuka pagpabaya-bayaꞌan mu na aku?”
35Pagkagneg it mamagtitindeg paꞌ duꞌun, maat it beken, “Pagneg kamu! Magpangabang kanyat ki Elias ngayting prupitaꞌ it tagnaꞌ.” 36May miyalagyu ka namisiꞌ it maluꞌmit nga bagay. Piyasarepsepan yat maꞌagsem nga irimnun, tiyegbek it kayu-kayu bawnga idiyuꞌdul duꞌun it baꞌbaꞌ ni Jesus isaꞌun kaꞌinum kanya. Maat ya, “Pataꞌnan daꞌan. Letganan ta in mabut situ si Elias nga mawaꞌ it kanya asat krus ngayan.”
37Nanggaꞌmaran siꞌ si Jesus, langkuy it piyapalagsik ya nay kiyarurwa ya.
38Dengan it pagbugtuꞌ it ginawa ni Jesus, sakaliꞌ nga nagisay it karasik i maꞌpal nga kurtinaꞌ duꞌun it Templo nga maglingeb it Subraꞌ Na nga Ega Na Babasta-bastaeng Seled it Templo ngayti. Nagisay tu nga garing duꞌun it dibwat simnareg duꞌun it salu. 39Magtitindeg duꞌun it sarungaan it krus i esang kapitan nga pagbayaꞌen it mga sundaluꞌ ngayti. Namuyaan yang banar in magꞌuꞌunu natay si Jesus. Yanay naꞌampang ya, maat ya, “Talagang Anak nga matuud it Ampuꞌang Diyus i itu nga taw!”
40May mga babay nga duꞌun it alaid, mamaglalawag. Kaꞌuyutan nira, si Maria Magdalena, si Maria nga inaꞌ na Santiago duwa ni Jose, baw si Salome.15:40 Si Salome ngayti, asawa ni Zebedeo baw sulsug siguru ni Maria nga inaꞌ ni Jesus. Baw si Maria ngayting inaꞌ ni Santiago duwa ni Jose, siguru asawa yan ni Cleopas. Basaen i duꞌut Mateo 27:56 baw Juan 19:25. 41Magbaya-bayaꞌ nayting lagit ki Jesus i iting mga babay, garing paꞌ duꞌun it Galilea, ka mamagsirbi sirat kanya. Baw may beken paꞌ nga mga babay duꞌun nga miyayaꞌ it ki Jesus duꞌun it Jerusalem.
Pagpanlebeng nat ki Jesus
[Mateo 27:57-61; Lucas 23:50-56; Juan 19:38-42]
42Iting aldaw, pagpangaranat Pagsimpan. Ta, paribasay pagsedep it aldaw, papuꞌun nat Aldaw it Kapaꞌnaan, aypaꞌ ka iyan apu-apun na, 43miyabut si Jose nga taga Arimatea, esang mabantug nga ginuꞌu nga pagkilalaen nga mataꞌas, nga kaꞌuyutan it Sanedrin. Subung it mga babay ngayti, esa kanya nga magpaꞌbut it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Nangaas kanya nga naꞌaduꞌun it ki Pilato ka inangut yay bilug ni Jesus. 44Pagkagneg ni Pilato, naliluꞌ kanya it in unuka yanay dali-dalit patay ni Jesus. Aypaꞌ ka ipiyatawag yay kapitan ngaytit sundaluꞌ, ka iningkut ya in patay na nga matuud si Jesus. 45Pagkaꞌrut ya duꞌut kapitan ngayti it matuud nga patay na, napakay kanya nga pisiꞌen ni Jose i bilug ngayti.
46Aypaꞌ nangalang si Jose it pirmirang abel. Bawnga pagkaꞌawaꞌ it bilug ni Jesus duꞌun it krus, biyuꞌtungan ya nat iti ngayti. Idiyuꞌun ya nat esang lelbengan nga piyalamunan nga batu. Pagkapadayag it ki Jesus duꞌun it seled, ipiyapabaliling yay dakulaꞌ nga batu ka ilimpen duꞌun it balaꞌbaꞌan it lebeng ngayti. 47Pagpapaꞌyunan naga na Maria Magdalena baw si Maria ngayting inaꞌ ni Jose. Aypaꞌ magkaꞌrutan nira in ari limbengan it ki Jesus.
16Nagꞌegen it paꞌuliꞌ si Jesus
[Mateo 28:1-10; Lucas 24:1-12; Juan 20:1-10]
1Pagkasdep16:1 Kaꞌugaliꞌan it mga Judio, basta simindep nay aldaw, papuꞌun nat sunud nga aldaw. Aypaꞌ in Aldaw it Kapaꞌnaan, pagꞌelaten i semdep i aldaw, bawnga mapakay nay muꞌsang buwaten nira. it aldaw it Aldaw ngaytit Kapaꞌnaan, si Maria Magdalena, si Maria nga inaꞌ ni Santiago, baw si Salome, miyalang sira it babangluun ka buꞌbuꞌan niray bilug ni Jesus. 2Pagꞌeyag, naꞌadle-adlem sira nga napanaw. Kamatuudan, pagꞌabut nira duꞌun it lebeng ngayti, yapay lebat it aldaw, nga aldaw nat Linggo. 3Siging runding nira duꞌun it dalan, “Bilaꞌ, siyu nayan i maꞌabang ta nga pabaliling it batu ngayan nga ilimpen?” 4It yanayang kadakulat batu, iti nay pagrundingen nira it mamagpanaw.
Temed malawag nira, magbabaliling na i ilimpen ngayti nga batu. 5Pagꞌabut nira, pagseled duꞌun it piyadayagan ngaytit ki Jesus. May naltegan nira nga esang mangaꞌwaꞌen nga lalaki, nga magꞌaꞌdung duꞌun it iwanan nga ayun it piyadayagan ngayti, magpapakay it maputiꞌ. Pagkalteg it mga babay ngayti, miniꞌlam sira.
6“Ayaw kamut iꞌlam,” maat i lalaki ngayti. “Siguru pagtulusun mi si Jesus nga Nazaretanen nga iriyansang duꞌut krus. Ega nay kanya situ, ka inggen na kanya it paꞌuliꞌ. Letganan mi ga i piyadayagan ngayan it kanya. 7Aypaꞌ mapanaw kamu siꞌ ka isugid mi duꞌun it mga alagad ya, nga uyut naga si Pedro. Aaten mi sira nga muꞌna na si Jesus duꞌun it Galilea. Makitaan nira yan kanya duꞌun, subung nat ipiyagꞌaat ya ngayat kanira.”
8Mamagyegyeg nay mga babay ngayti baw talagang magkalibeg i pikir nira. Limniꞌwan sira duꞌun it lebeng ngayti dayun it miyalagyu. Ta it ereꞌeret ngayti nga iꞌlam nira, ega pay siyugidan nira nga maski siyu.
Nagpakikita si Jesus. Singkat yay mga alagad ya, bawnga miyuliꞌ duꞌun it langit
16:8 Subuk naꞌilang i pangiyaꞌpusan nga isiyurat ni Marcos. Egay magkaꞌrut it in siyuy tagsurat it itung mga birsikulu, kapitulu 16:9-20 ngaytu, nga igiyanti. 9Kadedelman pang banar it Aldaw it Linggo, iyan nagꞌegen nat paꞌuliꞌ si Jesus, uꞌna-uꞌnang kinita ya, si Maria Magdalena. Iti nga babay, pituy inimugaw ni Jesus nga mararaꞌe-raꞌet duꞌun it kanya. 10Piyaꞌaduꞌunan ni Maria ngayti i mga alagad ni Jesus nga mamagkasmek paꞌ nga banar, nga sigi paꞌ nga sugaw nira. Itiyuturan ya duꞌut kanira nga nagpakikita nat kanya si Jesus. 11Temed daꞌsira magpamayaꞌ it pagsugiden ngayti ni Maria nga egen siꞌ si Jesus, nagpakikita nat kanya.
12Nagpakikita gasiꞌ si Jesus it duwang kataawan nga mga alagad nga mamagpanaw, nga gimnaring duꞌun it siyudad, temed belag i pagkinataw ya. 13Nagpaꞌuliꞌ duꞌut Jerusalem i duwa ngayti ka isiyugid duꞌut mga kaꞌibaan nira i naꞌanuꞌan nira ngaytit magpanaw. Temed maski sira ngayti, daꞌsira pagpamayaꞌnen.
14Baw siꞌ nga nagpakikita na si Jesus it sang puluꞌ may esa ngayti nga mga alagad ya. Mamagkaꞌen i tiyakaꞌ ya. Siyardaw ya sira sabap kurang pay pamayaꞌ nira, baw sabap it kadsen it ulu nira nga daꞌsira ngayti magpamayaꞌ it mga piyakikitaan ya, pagꞌegen ya na ngaytit paꞌuliꞌ.
15Bawnga maat ni Jesus it kanira, “Lekpen mi i muꞌsang banwa ka ipangadal mi i Magayen nga Baritaꞌ kat muꞌsang mga taw situt sinirungat langit. 16Siyu-siyu nga pakimatuud baw mamayaꞌ baw pabawtis, siguradu yan nga maribri. Temed in siyuy ega mamayaꞌ, siguradu yan nga ukumanan it panriga. 17Baw mamuyaan kat mga magpamayaꞌ i atkaytu na nga mga tandaꞌanan. May maꞌimugaw nira nga mga maraꞌe-raꞌet kat keseg it ngaran ku. May mga kaꞌampang it ega kanira nga ampang. 18May mga ega naga maꞌunu maski semkel sira it dukul u minum it kaꞌiꞌilu. May tapalen nira nga mga magsarut, nga mapagayen nira.”
19Pagkatupus it pagꞌampangen ngaytit Ampuꞌan nga si Jesus duꞌun it mga alagad ya, piyapatibung na kanya duꞌun it langit baw miyadung na kat iwanan nga ayun it Ampuꞌang Diyus. 20Nanlekep-lekep na nga matuud i mga alagad ngayti, ka nangadal na kat paꞌari-aring rugar. Talagang pagtabangen naga sira it Ampuꞌan it iti nga buwaten. Ipagpamatuud yay ampang ngayti nga ipagpangadal it mga alagad kat kakayaan nga magkabwat it mga kalililuꞌan nga bagay, nga ipiyagꞌildaw yat kanira.