Magayen nga Baritaꞌ Pasar it ki Jesu-Cristo nga Ipagpamatuud ni Mateo
Mateo
Pauꞌnang Sugi-sugid
Itu, Magayen ngaytung Baritaꞌ, ipagpamatuud ni Mateo ngaytu nga talagang magpatantu it si Jesus na ngaytu i isiyanggup ngayang Manriribri. Sabap natuman na nga muꞌsa duꞌut kanya i kumpur isiyanggup it Ampuꞌang Diyus nga ipiyasurat ya it mga prupitaꞌ ngayti it tagnaꞌ, kat timpu it Uꞌnang Pakiꞌupakat ya.
Itu nga Magayeng Baritaꞌ, ega lamang tu desa nga kat bangsa it mga Judio, maski na maat kat itu na nga bangsa i nanganak it ki Jesus ngaytu baw duꞌun kanya nangaꞌgenan. Talagang kat muꞌsaytu nga taw kat sinirungat langit.
Pagꞌaꞌayusun tu it magayen i situt kasuratan ngaytu ni Mateo. Kaꞌayusan ya, magsusurat situ i pagpanganak it ki Jesus, pagpabawtis ya baw pagsukdan it kanya ni Satanas, pagpapuꞌun yat mangadal, mga ipiyanulduꞌ ya, baw pagpagayen ya it mga magsarut nga kumpur nangabang it kanya. Ipagsugid gasiꞌ situ i panaw-panaw ni Jesus nga garing duꞌun it Galilea, pati Jerusalem naꞌbut ya, baw mga bagay nga nagꞌabut kat seledan it kiyaꞌpusan nga lingguꞌ it kaꞌgenan ya situt banwa. Subrat muꞌsa nga situ, iyan nga pagransang it kanya duꞌut krus baw pagꞌegen ya it paꞌuliꞌ.
Kat itu nga kasuratan, ipagpakilala nga si Jesus ngaytu nga isiyanggup nga Cristo, talagang bantug nga Manigtulduꞌ nga may kakayaan nga magkapaꞌyag yat magayen i mga inaat it urdin nga ibinggay it Ampuꞌang Diyus, baw sabap it kaꞌadiꞌan gasiꞌ it Ampuꞌang Diyus.
1Kagiyaringanan ni Jesu-Cristo
1Itu i kagiyaringanan ni Jesu-Cristo nga nanggaring kat mga tungtung-inapuꞌ ni David, nga egay beken nga kiyaꞌapuꞌ-apuꞌan, si Abraham. 2Si Abraham i amaꞌ ni Isaac. Si Isaac i amaꞌ ni Jacob, nga iyan i amaꞌ ni Juda sang siraan magsusulsug. 3Makaꞌasawa si Juda, si Tamar. Manganak sira, si Fares baw si Zara. Si Fares i amaꞌ ni Esrom, baw si Esrom i amaꞌ ni Aram. 4Si Aram i amaꞌ ni Aminadab. Si Aminadab i amaꞌ ni Naason, nga iyan i amaꞌ ni Salmon. 5Makaꞌasawa si Salmon, si Rahab. Manganak sira, si Booz. Makaꞌasawa si Booz, si Ruth. Manganak sira, si Obed. Ta si Obed i amaꞌ ni Jesse, 6nga si Jesse i amaꞌ it adiꞌ nga si David.
Anak ni David, si Solomon, duꞌun it siyubli ya nga asawa ni Urias. 7Si Solomon i amaꞌ ni Roboam. Si Roboam i amaꞌ ni Abias, baw si Abias i amaꞌ ni Asa. 8Si Asa ngaytu i amaꞌ ni Josafat, nga iyan i amaꞌ ni Joram. Amaꞌ ni Ozias si Joram ngaytu. 9Baw siꞌ nga amaꞌ ni Jotam si Ozias. Amaꞌ ni Acaz si Jotam, baw si Acaz i amaꞌ ni Ezequias. 10Si Ezequias, amaꞌ ni Manases baw si Manases, amaꞌ ni Amos, nga amaꞌ ni Josias. 11Si Josias i amaꞌ ni Jeconias sang siraan magsusulsug. Iting timpu, diyakepan it mga taga Babilonia i mga Israelita.1:11 2 Mga Adiꞌ kapitulu 24 baw kapitulu 25.
12Pagkadakepan ngaytit mga Israelita, nga piyabayaꞌ na sira duꞌun it Babilonia, nanganak na Jeconias it ki Salatiel, nga amaꞌ ni Zorobabel. 13Si Zorobabel ngaytu i amaꞌ ni Abiud, nga iyan i amaꞌ ni Eliaquim, baw si Eliaquim i amaꞌ ni Azor. 14Si Azor i amaꞌ ni Sadoc, nga iyan i amaꞌ ni Aquim. Si Aquim ngaytu i amaꞌ ni Eliud. 15Bawnga si Eliud, amaꞌ ni Eleazar. Si Eleazar i amaꞌ ni Matan. Baw si Matan, amaꞌ ni Jacob. 16Si Jacob, amaꞌ ni Jose nga asawa ni Maria. Si Maria i inaꞌ ni Jesus nga pagtaꞌwagen it Cristo.
17Aypaꞌ kapuꞌsaan, sang puluꞌ may epat nga pagtungtung-pagꞌinapuꞌ garing it ki Abraham seked it ki David. Sang puluꞌ may epat gasiꞌ garing it ki David seked it diyakepan it mga taga Babilonia i mga Israelita. Baw sang puluꞌ may epat gasiꞌ garing it pagkadakepan ngayti seked it ipiyanganak nay Cristo.
In magꞌuꞌunu ipiyanganak si Jesu-Cristo
18Atkaytu yan i kapanganakan it ki Jesu-Cristo. Si Maria ngayti nga yanay paꞌaaten nga inaꞌ ya, naꞌupakat nay pagꞌasawa nira duwa ni Jose temed ega paꞌ naꞌubus, alwan paꞌ. Ta lamang daꞌsira paꞌ nakapagdemket, mamuyaan, magdarugmatiꞌ na si Maria ngayti. Miyatkayti ka kat keseg it Espiritu Santo. 19Ta, si Jose ngayting magpangasawa, makubuwat it mataldeng, aypaꞌ ka pasurutan ya na lamang. Temed paribasay nakman kanya nga taw, nga ega ireg yang maꞌeyaꞌan si Maria, pagpikiren ya nga ega na ipadakel-dakel.
20Iyan pagpikiren na ni Jose i iti ngayti, nga in unuy magayeng buwaten ya, nanagaynep kanya, nga sakaling may miyabut nga anghil it Ampuꞌang Diyus. Magpaꞌa-paꞌaat it kanya, “Jose, nga tungtung-inapuꞌ ni David, ayaw kat pasurut. Tabusun muy pangasawa mut ki Maria. Ka iyan pagdarugmatiꞌen ya ngayan, kat keseg yan it Espiritu Santo. 21Lalaki yan i sumakit. Si Jesus1:21 Ireg sugiden it ngaran nga Jesus, kanyay rimibri. i ipangaran mu, sabap kanya i rimibri it mga taawan ya kat mga kasalaꞌan nira.”
22Nagꞌabut tuy muꞌsa ngaytu isaꞌun matuman i ipiyasugid it Ampuꞌang Diyus it esang prupitaꞌ, nga magꞌaat,
23“Dumarugmatiꞌ i esang umba-umbay paꞌ nga ega paꞌ nakalabay it lalaki. Sumakit nga anak ya, lalaki. Taꞌwagen kanya nga Emmanuel (nga ireg sugiden, kaꞌiba-iba tami na i Ampuꞌang Diyus).”1:23 Isaias 7:14.
24Pagkasulag ni Jose, piyamayaꞌ ya naga i inaat ngaytit anghil it Ampuꞌang Diyus. Tiyabus ya nagang inasawa si Maria ngayti. 25Temed ega riniꞌe-riꞌeng ni Jose si Maria seked it ega paꞌ simnakit i pagbebtengen ya ngayti, nga si Jesus na ngayti i ipiyangaran ya.
2Pagꞌabut it mga mapipikir nga mamimintuꞌ nga garing duꞌut lebatan
1Piyanganakan it ki Jesus ngayti, duꞌun it Betlehem nga sakep it Judea, timpu nga si Herodes i adiꞌ nga magsasakep duꞌun. Ega naꞌlay nga timpu, may miyabut duꞌun it Jerusalem nga mga mapipikir nga mga mamimintuꞌ, nga garing kat lebatan nga ayun. 2Pagꞌabut nira duꞌut Jerusalem ngayti, sigi nang ingkut-ingkut nira in ariyen i ipiyanganak nga magꞌadiꞌ, nga Adiꞌ it mga Judio. “Sabap naltegan namen,” maat nira, “i baꞌgung bituꞌun nga limimbat duꞌut lebatan nga ayun, nga tandaꞌanan it simnakit na kanya. Ituytu i panaw namen ngaytu, sambaen namen kanya.”
3Pagkaꞌrut it adiꞌ ngayti nga si Herodes, nalibeg nga banar i pikir ya. Atnagay kadakel ngayti duꞌut Jerusalem. 4Binwat ni Herodes, ipiyatawag ya nga matingped i muꞌsa nga mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga manigpaꞌyag it isiyurat nga mga urdin it Ampuꞌang Diyus. Ka iningkut ya sira, nga magꞌaat, “Ariyen bayan i panganakan it Cristo ngayang isiyanggup it Ampuꞌang Diyus nga magꞌadiꞌ?”
5Katubag sira, maat nira, “Kagalang-galang it imu, maat baꞌ kunuꞌ duꞌun it Betlehem nga sakep it Judea. Ka iyan i duꞌun it isiyurat it esang prupitaꞌ, nga inaat it Ampuꞌang Diyus,
6‘Lansangan it Betlehem, nga sakep it Judea, ega naga yan matuduꞌ it beken, in daꞌga magbalyu talagang matanug.
Sabap iyan i liꞌwanan it pagbayaꞌen nga marigra it mga taawan ku nga bangsa nga Israel.’”2:6 Micas 5:2.
7Pagkagaring it tiningped ya ngayti, iyan siꞌ i piyapaꞌaduꞌun ni Herodes it kanya it egay nakaꞌrut nga beken, mga mapipikir ngayti nga miyabut. Ka tiyeꞌe-teꞌeng ya sirat mingkut, in kaꞌnu talaga i ipiyaglebat it paꞌaaten nira ngayting bituꞌun. 8Iyan naꞌrutan ya na, piyapanaw ya na sira nga paBetlehem. Maat ya, “Gayen-gayenen mit tumulus i waꞌwaꞌ ngayan. Pagkaparag mi, ipaꞌrut mit aken, isaꞌun masamba ku gasiꞌ kanya.”
9Ta napanaw nay mga mapipikir ngayti. Kat uꞌnaan nira, naltegan nira siꞌ i bituꞌun ngayting paꞌaaten nira nga baꞌgung limimbat, nga naltegan nira duꞌut lebatan nga ayun. Nanguꞌnat kanira i bituꞌun ngayti. Yapaꞌ temeꞌyeng, duꞌun nat patuꞌ it balay nga duꞌun nay waꞌwaꞌ ngayti. 10Pagkalteg nira sit bituꞌun ngayti, talagang nakasagya sirang banar. 11Pagkasled nira duꞌut balay ngayti, naltegan nira i waꞌwaꞌ nga pagsasakbutun it inaꞌ ya nga si Maria. Siyamba nira kanya it magtetꞌem i rupa duꞌun it daꞌtag. Bawnga inukad nira nay mga marerga nga taban nira nga bulawan, pirmirang kamangyan baw marga nga babangluun nga mira, nga ibgay nirat waꞌwaꞌ ngayti. 12Iyan panguliꞌ na nira, pagdelem ipiyatagaynep it kanira it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat, daꞌsira na mamsag duꞌun it ki Herodes. Aypaꞌ ka duꞌun nat belag nga dalan i piyanawan nirat miyuliꞌ.
Piyalagyuwan na Jose, naꞌaduꞌun it Egipto
13Pagkagaring it mga mapipikir ngayti, nanagaynep si Jose. Tagaynep ya, miyabut i esang anghil it Ampuꞌang Diyus, nga magpaꞌa-paꞌaat it kanya, “Jose, magbangun kamu na, ka magliꞌid kamung lagi situ. Tabanen muy waꞌwaꞌ ngayan duwa magꞌinaꞌ baw malagyu kamu duꞌut Egipto. Baw ayaw kamut liꞌi-liꞌid duꞌun mintras ega pay aat kut imu, sabap ipatulus ni Herodes i waꞌwaꞌ ngaytu ka imatayen.”
14Egay beken, nagbangun si Jose, dayun it siyulag ya si Maria ka namagpanaw na sirat delemen ngayti, ka tabanen ya nay waꞌwaꞌ ngayti duwa magꞌinaꞌ duꞌun it Egipto. 15Timnaꞌid sira duꞌun seked it natay na si Herodes. Nagꞌabut i atkayti isaꞌun matuman i ampang it Ampuꞌang Diyus nga ipiyaꞌampang yat esang prupitaꞌ, nga magꞌaat,
“Tiyaꞌwagan ku i Anak ku garing duꞌun it Egipto.”2:15 Oseas 11:1.
16Iyan namuyaan ni Herodes nga palan nalabawan i pikir ya, ka ega tiyuman it mga mapipikir ngayti i pakiꞌupakat ya ngaytit kanira, miniseg kanyat iseg banar. Ipiyagꞌurdin ya nga pangimatayen i muꞌsa nga mangaꞌwaꞌ nga lalaki duꞌun it Betlehem ngayti, pati duꞌun it linibut ya, garing it mga madaragen sareg it magꞌidad nat duwang taꞌun, isaꞌun siguradung makaꞌuyut nga maꞌimatay si Jesus ngayti nga paꞌaaten, ka ega magkalipatan ni Herodes i inaat it mga mapipikir ngayti sabap it paglebat it iting bituꞌun. 17Ta it atkayti na, natuman i ipiyagsugid ni Prupitaꞌ Jeremias it tagnaꞌ paꞌ, nga magꞌaat,
18“Magkagnegan duꞌun it Rama i garwak nga daꞌna pateng.
Ka magkasgawan ni Raquel i mga anak ya.
Talagang daꞌga magpabangay kanya sabap it kasmek yat mga anak ya nga piyuuꞌ na.”2:18 Jeremias 31:15.
Nazaret na i tiyakenaꞌan na Jose, pagꞌuliꞌ nira
19Iyan natay na si Herodes, piyatagaynep siꞌ si Jose ngayti nga duꞌut Egipto. Tagaynep ya, sakaling miyabut i esang anghil it Ampuꞌang Diyus. 20Magpaꞌa-paꞌaat siꞌ it kanya, “Magbangun kamu na. Tabanen muy waꞌwaꞌ ngayan duwa magꞌinaꞌ, ka muliꞌ kamu siꞌ duꞌut Israel, ka natay nay kuꞌimatay it waꞌwaꞌ ngaytu.”
21Pagkaꞌanu kayti, yapaꞌ nga matuud i uliꞌ na Jose duꞌut Israel. 22Temed pagkabaritaꞌ ya it si Arquelao naga i simnubli it amaꞌ ya nga si Herodes, nga yanay magsasakep duꞌut rugar it Judea, miniꞌlam kanya muliꞌ duꞌut Betlehem nga sakep it Judea ngayti. Ta it piyatagaynep siꞌ kanyat sumaꞌup, nga in unuy magayeng buwaten ya, aypaꞌ ka duꞌut Galilea i inaduꞌunan nira, nga esa gasing rugar it Israel. 23Piyaꞌabutan nira duꞌun it lansangan it Nazaret, nga sakep it Galilea, ka duꞌun i taꞌidan nira. Duꞌun natuman i isiyugid it mga prupitaꞌ, nga magꞌaat, “Taꞌwagen kanya nga Nazaretanen.”
3Magpangadal baw magpamawtis si Juan
[Marcos 1:1-8; Lucas 3:1-18; Juan 1:19-28]
1Kat iti nga timpu, si Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis, nagpapuꞌun na kanyat mangadal, duꞌun it rugar nga kapupuyangtan nga duꞌut Judea. 2Ipagsugid yat mga taw, nga magꞌaat, “Singuliꞌan baw indiꞌan mi na i mga kasalaꞌan mi, sabap adeꞌdeng nay kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.” 3Si Juan na ngaytu i pagpaꞌiguꞌan it isiyugid it prupitaꞌ nga si Isaias, nga magꞌaat,
“May magpanggaꞌmaran duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, nga magꞌaat i pagꞌaaten,
‘Buwatan mit dalan i Ampuꞌan. Diritsuun baw gayen-gayenen mi i panawan ya ngaytu.’”3:3 Isaias 40:3.
4Inabel nga bulbul it ramu-ramu nga kamelyo i pakayan ni Juan ngayti, baw sambut ya binwat nga kulit it bakaꞌ. Payaꞌtung nga apan baw deges it putyukan i pangaꞌen ya. 5Mamagpuꞌsa-puꞌsa it paꞌaduꞌut kanya i taga Jerusalem baw mga taw duꞌut beken nga mga lansangan nga sakep gasit Judea, pati kat padipag-dipag it Jordan. 6Pamagsinguliꞌan nira i mga kasalaꞌan nira baw magpabawtis na sirat ki Juan duꞌut danum it Jordan ngayti, nga magpamatuud it indiꞌan na niray kasalaꞌan.
7Temed ta, namuyaan ni Juan nga dakel i mga Pariseo baw mga Saduceo nga magpaꞌaduꞌut kanya ka magpabawtis gasiꞌ. Maat yat kanira, “Unuka situ kamu nga mga mapiyandayaꞌ nga subung it adat it dukul? Siyuy miyaat nga mapalagyuwan mi i panriga nga magꞌaꞌabut? 8Kaꞌilangan nga ipamatuud mi kat pangaꞌgenan mi nga magsinguliꞌ kamu na nga matuud. 9Ega kesgat nakem mi nga maat mi mga tungtung-inapuꞌ kamu naga ni Abraham, aypaꞌ ka sagyaan kamu nagay imyu it Ampuꞌang Diyus. Ka isugid kut imyu nga talagang kaya it Ampuꞌang Diyus nga, garing kat mga batu ngaytung ituꞌun, mapabaraꞌ ya nga mga tungtung-inapuꞌ ni Abraham. 10Ka kayti, magbebreꞌ na i kapa duꞌun it gamut it magpupꞌun nga kayu, ka kada kayu nga ega magbuwaꞌ it magayen, pukanen bawnga idaꞌpug duꞌut apuy. Ta, magꞌadeꞌdeng na nga atkayan i panriga it imyu.
11Pagbawtisen ku kamu situt danum, bilang tandaꞌanan lamang it pagsinguliꞌ baw pangindiꞌ mit mga kasalaꞌan mi. Temed yay matuud, iyan mabut nga magsusunud it aken, kanya nga ibawtis it imyu, Espiritu Santo baw apuy. Talagang landaw paꞌ kanya it aken. Maski mawaꞌ it talumpaꞌ ya, ega mapakay nga mabwat ku, ka subrang banar i kataꞌasan ya. 12Kanya ngaytu i mukuman it mga taw. Ka subung it pagseskelen ya i aꞌawꞌaw ya, nga iꞌawꞌaw ya it kuꞌut. Bulunun ya i legas ka idawaꞌ duꞌut lagkaw. Temed iyan kuꞌut ngaytu, idaꞌpug duꞌun it apuy nga ega magpugda-pugdaw seked it kaꞌnu-kaꞌnu.”
Nagpabawtis si Jesus
[Marcos 1:9-11; Lucas 3:21-22]
13Ega naꞌlay miyabut na gasiꞌ si Jesus duꞌut Jordan ngayti. Giyaringan ya, duꞌun naga it Galilea. Naꞌaduꞌun kanyat ki Juan ka pabawtis gasiꞌ. 14Siyabar kanya ni Juan nga magꞌaat, “Tabing galang it imu, unuka baliswaꞌ, nga akuy mawtis it imu, it aku talagay kaꞌilangan nga bawtisen mu?”
15Temed katubag si Jesus, “Pataꞌnan mu lamang i magꞌabut ngaytu kayti. Sabap itu naga i mapakay nga buwaten ta, ka dapat ta nga buwaten i muꞌsang kataldengan nga ipagpabwat it Ampuꞌang Diyus.” Yapay pamayaꞌ ni Juan ngayti.
16Iyan nabawtis na si Jesus, nga magpatingdal na, sakaling miyabri i langit. Naltegan ya i Espiritu Santo it Ampuꞌang Diyus nga magpapasalu duꞌun it kanya, nga subung it kalapatiꞌ i pamabilug. 17Dengan it may ampang nga duꞌut langit i garing, nga magꞌaat, “Itu i pagmaꞌa-maꞌalen ku nga Anak nga talagang kasasagyaan ku.”
4Siyukdanan ni Satanas si Jesus ka kupakursud ya
[Marcos 1:12-13; Lucas 4:1-13]
1Pagkabawtis it ki Jesus ngayti, tiyaban kanya it nagpasarum ngayti nga Espiritu Santo, tiyabanan it kanya duꞌut rugar nga kapupuyangtan, ka isaꞌun sukdanan ni Satanas, in unu, makapakursud ya. 2Iyan nagtaꞌlib nay epat nga pulung aldaw baw delem nga magpuwasa si Jesus, ginteman na kanya. 3Unupat miyabut nay manigpakursud nga si Satanas. Maat ya, “It Anak ka it Ampuꞌang Diyus, mampang ka lamang ka pabaraꞌen mu nga pangaꞌen i mga batu ngaytu.”
4Temed pagtubag ni Jesus, maat ya, “Daꞌga baꞌ magsusurat i inaat it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Ega lamang bulun nga pangaꞌen i ipagkaꞌgen it taw, in daꞌga kada ampang nga magliꞌwan kat baꞌbaꞌ it Ampuꞌang Diyus.’”4:4 Deuteronomio 8:3.
5Pagkamuya ni Satanas kayti, tiyaban ya si Jesus ngayti duꞌun it siyudad it Jerusalem. Piyatindeg ya duꞌun it piyakaꞌabwatay nga bagiꞌ it Templo. 6Bawnga inaat ya siꞌ, “In talagang matuud nga Anak ka it Ampuꞌang Diyus, manugpa ka, ka daꞌga baꞌ basaꞌan magsusurat nga magꞌaat,
‘Sekaten it Ampuꞌang Diyus i mga anghil ya nga tarimaen ka.
Alugbabayen ka nira isaꞌun aꞌay mu nga masked, ega makataꞌkid it batu.’”4:6 Awit 91:11-12.
7Katubag siꞌ si Jesus, maat ya, “Daꞌga baꞌ magsusurat gasiꞌ, nga,
‘Ega sukdanan mu i Ampuꞌang Diyus mu.’”4:7 Deuteronomio 6:16.
8Pagkamuya siꞌ ni Satanas kayti, duꞌun siꞌ it siyagpawan it esang bukid nga abwatay nga banar i tiyabanan yat ki Jesus. Bawnga ipiyalawag yat kanya i muꞌsa nga mga kaꞌadiꞌan it banwa baw kabantugan nira. 9Maat siꞌ ni Satanas ngayti, “Talagang ibgay kuytut imu i muꞌsa ngaytu, basta manluud ka nga sumamba it aken.”
10Maat siꞌ i tubag ni Jesus, “Magpaꞌalaid ka na, Satanas! Unu basaꞌan i magsusurat? Daꞌga magꞌaat nga,
‘Ampuꞌang Diyus mu lamang i sambaen mu, baw kanya lamang gasiꞌ i pagsirbiyan mu.’”4:10 Deuteronomio 6:13.
11Ta, liminꞌid na nga matuud si Satanas ngayti. Bawnga may miyabut nga mga anghil ka piyagsirbiyan na nira si Jesus.
Nagpapuꞌun na si Jesus it manulduꞌ
[Marcos 1:14-15; Lucas 4:14-15]
12Nabaritaꞌan ni Jesus nga pinirisu na si Juan. Pagkabaritaꞌ ya, miyuliꞌ na kanya duꞌun it Galilea. 13Inabut ya, duꞌun nagat Nazaret. Takaꞌ ega na timnakenaꞌ duꞌun. Nagpaꞌugad na duꞌut Capernaum. Iti nga lansangan, duꞌun it tambing it Lapnaw it Galilea, baw sakep it nagtepad nga lugtaꞌ nga kabagiꞌan it kuyunan nga mga tungtung-inapuꞌ ni Zabulon baw ni Neftali it tagnaꞌ paꞌ. 14Duꞌun natuman i isiyugid it prupitaꞌ nga si Isaias, nga magꞌaat,
15“Iyan mga babanwaan nga susubliyen it kuyunang mga tungtung-inapuꞌ ni Zabulon, nga ayun duꞌut dagat4:15 Dagat Mediteraneo i paꞌaaten kaytu. , baw susubliyen it kuyunang mga tungtung-inapuꞌ ni Neftali nga duꞌun it dipag it Jordan, rugar ngaytu nga Galilea na, nga kadaklan it taw ya ega Kat Bangsa nga Israel, 16naꞌlay na nga magpangaꞌgenan kat kadleman i mga taga Galilea ngaytu, temed inyagan na sirat eyag nga ega basta-basta.
Subung sirat sinakepan it kamataynen ka egay inawar nira, temed kayti, inyagan na sira.”4:15-16 Isaias 9:1-2.
17Gimnaring it iti nga timpu, nagpapuꞌun na si Jesus it manulduꞌ. Kat panulduꞌ ya, ipagꞌaat ya nga, “Siminguliꞌ kamu na it kasalaꞌan mi baw indiꞌan mi na, ka adeꞌdeng nay kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
Tiyaꞌwagan ni Jesus i epat nga mga manigsedaꞌ ka alagaden ya na
[Marcos 1:16-20; Lucas 5:1-11]
18Kaꞌsa nga magpanaw si Jesus duꞌut tambing it Lapnaw it Galilea ngayti, napsagan ya i duwang namagsulsug nga manigsedaꞌ, si Simon nga esang ngaran ya si Pedro, baw si Andres. Mamaglaya sira. 19Maat ni Jesus it kanira, “Mayaꞌ kamu nat aken, ka buwaten ku na kamu nga taw na i subuk paglugitmen mi.” 20Pagkagneg it duwa ngayti, tiyananan nira nay lugitem nira ngayti, ka miyayaꞌ nang matuud it ki Jesus.
21Sigi nga panaw ni Jesus ngayti, napsagan ya gasiꞌ namagsulsug nagang duwa, si Santiago baw si Juan. Mga anak sira na Zebedeo. Mamagꞌayus sira it lambat nira duꞌut sakayan, iba nira nagay amaꞌ nira ngayti. Tiyaꞌwagan gasiꞌ sira ni Jesus. 22Egay beken, dimnasun na gasiꞌ i duwa ngayti. Amaꞌ nira, duꞌun nagat sakayan ngayti, natuduꞌ.
Magpangadal si Jesus baw magpagayen it mga magsarut
23Ta, it magpangadal na ngayti si Jesus, liyekep-lekep yay rugar it Galilea ngayti. Magpanulduꞌ kanya duꞌut mga papagsambaan, nga ipagpanulduꞌ ya i Magayen nga Baritaꞌ sabap it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Pagpagayenen ya gasiꞌ i mga taw kat in unu nga sarut nira. 24Nangalaid nay baritaꞌ pasar it mga kalililuꞌan nga buwat ngayti ni Jesus, nakalkep it muꞌsang banwa it Siria. Aypaꞌ ka dakel na nga magꞌabut, nga magtataban it magsarut it dakel nga kalasit sarakiten, pati mga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet, mga magpulpug nga magpangingsil, baw beken nga may patay nga bagit bilug. Pagpagayenen ya sira nga muꞌsa. 25Aypaꞌ dakel na nga taw nga garing kat belag-belag nga rugar nga magbaya-bayaꞌ it ki Jesus ngayti. May garing duꞌun it Galilea na ngayti, duꞌut Decapolis, duꞌut Jerusalem, duꞌut Judea baw duꞌun it sang dipag it Jordan.
5Panulduꞌ ni Jesus pasar it matuud nga kasagyaan
1Kaꞌsa nga namuyaan ni Jesus nga dakel nang dakel siꞌ i mga taw duꞌun nga miyabut, timnungu-tungul kanya duꞌut esang bulud bawnga miyadung. Nagpatpad naga duꞌut kanya i mga alagad ya. 2Bawnga tiyulduꞌan ya sira, nga magꞌaat,
3“Magkasagya i mga taw nga, ipagpabetang nira nga talagang egay sadiling kakayaan nga masarigan, in daꞌga Ampuꞌang Diyus lamang, sabap kaꞌuyut sira duꞌun it kanyang kaꞌadiꞌan.
4Magkasagya i mga magkasmek sabap it nabwat nga kasalaꞌan, ka banga-bangayen sira it Ampuꞌang Diyus.
5Magkasagya i mga mapiyalulus, ka siguradu nga tanggapen nira i muꞌsa nga isiyanggup it Ampuꞌang Diyus.
6Magkasagya i mga talagang kubwat nga pirmi it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, sabap talagang ibgay ya it kanira nga mabwat nira.
7Magkasagya i mga maꞌildaw, ka ildawan naga gasiꞌ sira it Ampuꞌang Diyus.
8Magkasagya i mga taw nga egay antap it nakem nira nga ega magayen, in daꞌga purus mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. Sabap siguradung makitaan nira kanya.
9Magkasagya i mga magkabwat it dalan nga ipagkagayen, sabap ipabetang sira it Ampuꞌang Diyus nga mga anak ya.
10Magkasagya i mga pagpakuriꞌan sabap it kanira nga pagsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, sabap talagang kaꞌuyut sira duꞌun it kanyang kaꞌadiꞌan.
11Magkasagya kamu in pagsawayen kamu it beken, in pagpakuriꞌan baw pagꞌampangan kamu it muꞌsang maraꞌe-raꞌet nga pamuwat-buwat nirat imyu sabap it magpamayaꞌ baw magsarig kamu nat aken. 12Sumagya kamu! Talagang sagyaan mi tu nga banar, sabap ega talaga basta-basta i itumbas it imyu duꞌut langit. Demdemen mi nga atkayan nagay pabetang it mga kagiyaringanan nira it mga prupitaꞌ ngaytit tagnaꞌ.”
Kaꞌalimbawaan it mga magpamayaꞌ, asin baw tidaw
13Ipiyasigi ni Jesus i panulduꞌ ya, nga maat ya, “Kamu nga magsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, kaꞌalimbawaan mi, asin, nga yay talagang pagkaꞌilanganen situt banwa. Ta in beteꞌ tumaꞌbang i asin ngaytu, magꞌuꞌunu paꞌ mapaꞌuliꞌnan i palaꞌ ya? Daꞌga ega nay kapulusan? Simpri ibuntal na lamang. Baraꞌan ya tetegday-tegdayan na lamang it mga taw.
14Kaꞌalimbawaan mi gasiꞌ, tidaw situt sinirungat langit, ka eyagan mi i pikiran it katataawan. Ta, demdemen mi nga siyudad nga duꞌun it siyagpawan it bulud, ega magkataguꞌ ka magkaltegan i sayaꞌ. 15Dedemdemen mi tu gasiꞌ, nga simpri egay magket it tidaw nga pagkapagket ya, sukruban ya it alupan. In daꞌga iduꞌun ya talaga it dadaꞌtunan, isaꞌun maꞌyagan i muꞌsang seled it balay. 16Aypaꞌ ega itaguꞌ mi i pamayaꞌ mi. Sana masgu nga pirmi i imyu nga tidaw kat panleteg it kadakel, isaꞌun maꞌyag it kanira i magagayen nga buwat mi, baw bantugun nira i Amaꞌ mi nga duꞌun it langit.”
Panulduꞌ pasar it pagtuman it mga urdin it Ampuꞌang Diyus
17Maat siꞌ ni Jesus, “Iyan ega pikiren mi nga inasitu ku, ranggaꞌen ku i mga urdin it Ampuꞌang Diyus baw mga ipiyasugid ya it mga prupitaꞌ. Ega talaga iyan i enged ku, manranggaꞌ, in daꞌga isaꞌun matuman i muꞌsa. 18Ka ituy matuud nga iꞌaat kut imyu. Talagang maꞌawaꞌ i langit baw banwa, takaꞌ talagang egay kaꞌawaꞌan it maski piyakadekeyeꞌ nga bagiꞌ it mga urdin it Ampuꞌang Diyus seked it ega matuman i muꞌsa. 19Aypaꞌ in siyu-siyu nga ega pagsunudun ya i maski dekeyeꞌ lamang nga inaat it mga urdin ngaytu, baw gasiꞌ nga ipanulduꞌ ya it beken nga taw nga ega gasiꞌ sunudun nira, ipabetang kanya nga timawaꞌ duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Temed iyan magsunud it mga urdin baw tulduꞌan ya gasiꞌ i beken it sumunud sira, ipabetang kanya nga matanug duꞌun. 20Matuud tu talaga i ipagꞌaat ku ngaytut imyu nga, in pagsunud mi it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus subung na lamang it pagsunud it mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it urdin, talagang daꞌkamu kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus ngaytu.”
Panulduꞌ pasar it iseg
21Maat siꞌ ni Jesus, “Nagnegan mi i ipiyagꞌurdin kat mga taw it tagnaꞌ nga, ‘Kuydaw ka it pangimatay, ka in siyu-siyu nga getasen yay ginawa it masigkataw ya, may turubagen ya duꞌun it ukuman.’ 22Temed kayti aku na i magꞌaat it imyu, maski desang miseg ka it maꞌiba mu, siguradu nga turubagen mu na duꞌun it Ukuman. Ka basta manregda-regda ka, mapakay nga ukumanan ka it manigsurugiden. Aaten muy iba mu, ‘Magpulpug ka!’ mapakay nga iduꞌun ka it apuy nga ega magpamu-pamugdaw, nga panriga it Ampuꞌang Diyus.
23Aypaꞌ maski duꞌun ka na it Templo nga magtataban it pagbuwaten nga ipagpasalamat mu duꞌun it Ampuꞌang Diyus, in mademdeman mu nga may pagraꞌe-raꞌetan it nakem it maꞌiba mu it imu, 24tananan mu daꞌan i taban mu ngayti. Paꞌaduꞌun ka daꞌan it kanya ka magꞌayusan kamu. In nagkagayen kamu na, bawnga paꞌuliꞌan muy taban mu ngayti nga pagbuwateng ipagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. 25Ta, in beteꞌ gasiꞌ may kudimanda it imu duꞌun it ukuman, mintras may timpu paꞌ pakiꞌayus ka nga lagi it kanya, parabir makapaꞌapyat yay dimanda ya ngayti. Ka in ega buwaten muy atkaytu, barang daꞌgen ka. Ta daꞌga iꞌintergaꞌ ka it manigꞌukuman duꞌun it mga guwardiya, ka iduꞌun ka it pirisuwan. 26Talagang matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imu, nga egay kaliꞌwanan mu duꞌun seked it ega paꞌ napwas mu i muꞌsang ipiyagbetangan it imu nga ukuman.”
Panulduꞌ pasar it pamakun baw pagbelag it nagꞌasawa
[Mateo 19:9; Marcos 10:11-12; Lucas 16:18]
27“Nagnegan mi tu gasiꞌ nga ipiyagꞌurdin it tagnaꞌ, nga magꞌaat, ‘Kuydaw kat pamakun duꞌun it ega asawa mu.’ 28Temed kayti, aku na i magꞌaat it imyu, in siyu-siyuy panenyekan yat esang babay may antap it nakem ya, subung it napakunan ya na. 29Aypaꞌ in mata mu i pagpanggaringan it ipagkasalaꞌan mu, luwaten mu na lamang bawnga ibuntal. Ka magayen pay may magnis na nga bagit bilug mu, ega gat kumplitu pay bilug mu nga italpak duꞌun it apuy nga ega magpamu-pamugdaw, nga panriga it Ampuꞌang Diyus. 30Atkayan nagay alima mu, maski iwanan manggid, peꞌteken mu in magkapisiꞌan mu na lamang it kasalaꞌan, ka ibuntal. Ka magayen paꞌ talaga i may ginis nat bilug, ega gat kumplitu ngayan i italpak duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya, nga panriga it Ampuꞌang Diyus.
31May panulduꞌ it tagnaꞌ nga magꞌaat, ‘In pablagan it lalaki i asawa ya, kaꞌilangan nga begayan ya it kasuratan nga katandaꞌ it nagbelag na sira.’ 32Temed kayti aku na i magꞌaat it imyu, nga nagkasalaꞌan i esang lalaki nga pablagan yay asawa ya nga ega naga nasalaꞌ it beken nga lalaki. Simpri nagkasalaꞌan kanya, ka ipiyakursud yay asawa ya ngaytu it mamakun in paꞌasawa siꞌ kanyat beken. Baw in siyu-siyuy mangasawa it babay ngaytu nga piyablagan, kanya gasiꞌ i nakapakun.”
Panulduꞌ pasar it pangibet
33“Nagnegan mi naga gasiꞌ i urdin ngaytit tagnaꞌ nga magꞌaat, ‘Iyan ega palipasen mu i siyumpaan mu nga sanggup mu, in daꞌga talagang tumanen mu i isiyanggup mu duꞌun it Ampuꞌang Diyus.’ 34Temed kayti aku na i magꞌaat it imyu, nga ega na magsumpa kamu. Ega na aaten mu nga, ‘Sistigu ku i langit,’ ka langit ngaytu i bilang pagꞌadungan it Ampuꞌang Diyus kat pagkaꞌadiꞌ. 35U aaten mu nga ‘Sistigu ku i banwa,’ sabap bilang pagtutungtungan tu it aꞌay ya. Ega gasiꞌ aaten mu nga, ‘Sistigu ku i Jerusalem,’ sabap siyudad tu it mabantug nga Adiꞌ. 36Eeꞌ baꞌ, talagang ega na mapakay nga aaten mu, ‘Ibet na bang mapunggut i ulu ku,’ sabap maski sang naay nga buꞌuk it ulu mu, ega mabwat mu nga mapaputiꞌ u mapaꞌitem i tumubuꞌ. 37Yay magayen nga ampangen mi, in eeꞌ, eeꞌ. In ega, ega. Tamaꞌ naga yan basta kamatuudan, ka maraꞌe-raꞌet nay maski unu nga idungag mu nga pangibet, sabap si Satanas na i garing.”
Panulduꞌ nga yay magayen nga ibles ta it mga magpakuriꞌ, magayen nga adat
38“Nagnegan mi gasiꞌ i itu nga inaat it urdin, ‘Kaꞌilangan ukuman nga ipagsubung. In nakarindi kat matat iba mu, yanagay buwaten it imu. In nakapungaꞌ ka it nipen it beken, pungaꞌan ka nagay imu.’ 39Temed kayti aku na i magꞌaat it imyu, nga kaꞌilangan egay kat nakem mi nga kubles in pakuriꞌan it beken. Pataꞌnan mu na lamang. In beteꞌ may tumampaling it imu kat iwanang ayun nga basingil mu, pataꞌnan mu na lamang nga tampalingen ya gasiꞌ i sang bali. 40Baw in may rimikramu it imu, ka kupasurung yay badyuꞌ mu, magayen isurung mu nay pati gulamen mu. 41Ta, in regesen ka gasiꞌ, nga ipapirisiꞌen it esang sundaluꞌ i pirisiꞌen ya it sang kilumitru, magayen in ustuꞌun mu nay mga duwang kilumitru. 42Talagang iyan i magayen, begayan mu i magꞌangut asat imu, baw ega daꞌgaen mu i magpanlebas gasiꞌ asan it imu.
43Daꞌga baꞌ nagnegan mi i sambatan it mga taw nga, ‘Rarasan mu i mga kaꞌibaan mu, temed isgan mu i kakuntraꞌ mu.’ 44Temed kayti aku na i magꞌaat it imyu, rarasan mi i pati mga kakuntraꞌ mi, baw ipanalangin mi nga ildawan i mga magpanumpa it imyu. 45Ka basta atkayan i buwat mi, maꞌyag nga kamu, matuud nga mga anak it Amaꞌ mi nga duꞌun it langit. Sabap pagpalbaten yay aldaw isaꞌun eyagan i muꞌsang katataawan, maski mararaꞌe-raꞌet u magagayen i adat. Atnaga pagpaꞌuranen ya kat mga mataldeng baw daꞌga. 46Ka in iyan lamang, mga magraras it imyu i rarasan mi, unu paꞌ i tumbas nga pagꞌeꞌlaten mi? Ka daꞌga baꞌ pagbuwaten nay atkaytu it maski mga malulupig nga manigpabayad it barayadan duꞌut gubirnu? 47Baw in iyan lamang i pagpakiꞌiba-ibaan mi, mga magpakigayen-gayen it imyu, ta unuy nabwat mi nga subraꞌ paꞌ it beken? Ka pagbuwaten gasiꞌ tu it pati sira nga ega taawan it Ampuꞌang Diyus. 48Aypaꞌ kaꞌilangan pasbung kamu it Amaꞌ mi nga duꞌun it langit, nga kagayen it buwat ya, egay kakurangan.”
6Panulduꞌ pasar it pagbegay it ildaw
1Ipiyasigi ni Jesus i panulduꞌ ya ngayti, nga maat ya, “Kaꞌilangan inturun mi nga ega lamang desang paleteg-leteg in magbuwat kamu it magayen. Ka basta atkayan i pagbuwaten mi, siguradung egay tumbas nga matanggap mi nga gumaring duꞌut Amaꞌ mi nga duꞌut langit.
2Aypaꞌ, in magbegay ka it ildaw mu duꞌun it in siyuy may kaꞌilangan, ega na itingeg-tingeg mu nga subung it pamagbuwaten it mga mamagbete-beteꞌ nga mamagsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Pagbuwaten niray atkaytu in duꞌun sirat papagsambaan baw duꞌun it mga karsadaꞌ ka isaꞌun tuꞌgudun sira it mga taw. Isugid kut imyu, tiyanggap na nira nga lagi i tumbas nira kat pagtuꞌgud ngayti. Ega nay inawaren nirang beken nga tumbas. 3Iyan i magayen in magbegay ka it ildaw mu, ega na ipaꞌrut mu it maski kagayen mu nang banar nga iba-iba mu, 4isaꞌun baꞌ tagu-taguꞌ nga banar i pagbegay mu ngaytu. Ka iyan i siguradu, nga tumbasan ka it Amaꞌ mu nga duꞌun it langit, nga magkalteg it maski tagu-taguꞌ ngaytung pagbuwaten mu.”
Panulduꞌ pasar it panalangin baw pagpuwasa
5“Atkayan naga in magpanalangin kamu, ega pasbung kamu it mga magbete-beteꞌ ngayan nga mamagsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Ka yay kaꞌiꞌirgan nira, mamagtitindeg i mamagpanalangin duꞌun it papagsambaan nira baw duꞌun it salangayan it mga karsadaꞌ, isaꞌun magkaltegan sira it mga taw. Matuud i isugid kut imyu, tiyanggap na nirang lagi i tumbas nira. 6Yay magayen in magpanalangin kay imu, paꞌesa-esa ka duꞌun it esa nga seled baw magsiradu. Bawnga manalangin ka na duꞌun it Amaꞌ mu nga ega magkaltegan temed kanyay magkalteg it imu. Ka siguradu yang tumbasan ya ikaw kat buwat mu ngayang ega uyut i patuꞌgud.
7Ta, kat panalangin mi gasiꞌ ngaytu, ega maat ubus saꞌupun, saꞌupun nga subung it pagbuwaten nira nga ega taawan it Ampuꞌang Diyus. Ka tanud nira kat saꞌu-saꞌup nira ngaytu pagnegan na sira kat panalangin nira ngayti. 8Talagang ega guruun mi i kanira ngaytu nga mga pagbuwaten, sabap magkaꞌrutan na nga lagi it Amaꞌ mi nga duꞌut langit i kaꞌilangan mi, maski ega paꞌ naꞌangut mi duꞌut kanya.
9Atkaytu i magayen nga panalangin mi.
‘Amaꞌ namen nga kat langit, bantugun baw kilalaen nga ega babasta-bastaen i ngaran mu.
10Pagꞌangutun namen nga madaliꞌ na mabut i pagꞌadiꞌan mu nay muꞌsang katataawan, baw pagsunudun nay kaꞌirgan mu situt sinirungat langit nga subung it pagsunud asan it langit.
11Pagꞌangutun namen gasiꞌ nga aldaw-aldaw begayan kami it magkakaꞌen namen.
12Pasinsiyaen mu naga i mga kasalaꞌan namen, nga subung it pagbuwaten namen nga pagpasinsiyaen namen i mga magkasalaꞌan sinit amen.
13Baw pagꞌangutun namen asat imu nga ega naga ipaꞌintulut mu nga masukdanan kami it subraꞌ na, in daꞌga iribri mu kami nga pirmi it ki Satanas.
Sabap ikaw i may pagkaꞌadiꞌ baw guna nga egay kasbung, baw kabantugan nga egay katupusan it seked kaꞌnu-kaꞌnu. Kamatuudan tu!’
14Sabap in pagpasinsiyaen mi i nagkasalaꞌan asat imyu, pasinsiyaen kamu gasiꞌ yan it Amaꞌ mi nga duꞌun it langit. 15Temed in ega pagpasinsiyaen mi i nagkasalaꞌan asat imyu, ega naga yan pasinsiyaen kamu it Amaꞌ mi ngaytu nga duꞌut langit it imyu nga mga kasalaꞌan.
16Beken paꞌ gasiꞌ nga iꞌaat kut imyu, in pagbuwaten mi i pagpuwasa, ayaw kamut pagrupa it subuk magkasmek, nga subung it pagꞌadaten it mga taw nga mamagbete-beteꞌ nga mamagsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Ka buwat nira yan, daꞌna mamagpangayus it bilug, ka isaꞌun maꞌrutan lamang it beken nga mamagpuwasa sira. Matuud tu talaga nga tiyanggap na nira i kanirang tumbas. 17Temed ikaw, in magpuwasa ka, kaꞌilangan manraꞌmus baw mangapay-apay ka, 18isaꞌun ega maꞌrutan it beken nga magpuwasa ka. Iyan lamang i magkaꞌrut, Amaꞌ mu nga duꞌut langit. Ega magkaltegan kanya temed kanyay magkalteg it pagbuwaten mu ngaytu nga ega ipagpatuꞌgud mut beken. Ta simpri, kanyay tumumbas it imu.”
Kaꞌilangan tingled i nakem ta duꞌun it Ampuꞌang Diyus
[Lucas 12:33-36; 16:13; 12:21-31]
19“Beken paꞌ nga iꞌaat kut imyu, ayaw kamut pagrinut it kamanggadan situt banwa, ka situt banwa dakel-dakel na nga magranggaꞌ, nga subuk tanga, karat baw sumang kaꞌanu takawun. 20Aypaꞌ subraꞌ nga magayen, kamanggadan duꞌut langit i rinutun mi, nga kagayenang iꞌildaw it Ampuꞌang Diyus baw tumbas it pagsunud mit kaꞌirgan ya. Ka iyan i kamanggadan nga ega magkaketket it tanga, daꞌga pagkaraten baw ega magkatakaw. 21Sabap yay matuud, in ari-ariyen i kamanggadan mu, simpri duꞌun nga pirmi i nakem mu.
22Madungag ku paꞌ nga beken, iyan i bilang tidaw it bilug, mata. In egay dipirinsiya, simpri maꞌyag i muꞌsang panleteg mu. 23Temed in may dipirinsiya it mata mu, simpri madlem i muꞌsa kat panleteg mu. Ta, pagꞌaaten ku ngaytu nga mata nga bilang tidaw it bilug, pagpapuntuꞌan kaytu, nakem mu. Ka basta sadiling kaꞌirgan baw kagayenan situt banwa i paglabiyen mu, abaa, talagang madlem nga madlem i kat nakem mu.
24Ka yay matuud, egay maski siyu nga manigsirbi nga kapagsirbi it duway agalen. Ka barang isgan ya nay sangbat, esa mana i maꞌalen ya, u in daꞌga, esa mana nga agalen i pagsirbiyan yat kamatuudan, iyan esa tibabaꞌen ya na. Ta atkayan naga, basta pagrinut it betang i kanget it nakem mi, talagang ega mapakay nga sirbiyan mit kamatuudan i Ampuꞌang Diyus.
25Aypaꞌ ka ipagꞌaat kut imyu nga ayaw kamut palibeg it pikiran mi it in ari mapisiꞌan it muꞌsang kaꞌilangan it bilug mi nga subuk pangaꞌen, pagꞌimnun baw pagpakay. Ka daꞌga baꞌ subraꞌ pat pangaꞌen i kaꞌgenan baw subraꞌ paꞌ gasiꞌ it pakayan i bilug mi? Ta it kaꞌgenan baw bilug, begay nagat Ampuꞌang Diyus it imyu, simpri ibgay ya gasiꞌ i pagkaꞌilanganen mi ngaytu nga pangaꞌen baw pakayan. 26Ka panawun lamang it pikir mi i mga manu-manuk. Daꞌga baꞌ, daꞌsira magpanluwa-luwak, u mamagpamgu, u mamagdawaꞌ duꞌun it lagkaw? Temed daꞌsira pamagpuyangten, ka pagpakaꞌnen sira it Amaꞌ mi nga duꞌun it langit. Ta unu, daꞌga baꞌ subraꞌ kamu paꞌ it mga manu-manuk ngaytu? 27Ta siyu manggid it imyu i makadungag it kaꞌgenan ya it maski sang dekeyeꞌ nga uras kat palibeg it pikir ya? Simpri ega.
28Baw, ta, unuka pagpalibegan mi i sabap it pakayan? Panawun it pikir mi in magꞌuꞌunu magtubuꞌ i mga bura-burak situt banwa. Daꞌga baꞌ, daꞌgay pagpakarigaan nira u mamagꞌabel? 29Temed ituy kamatuudan, nga maski adiꞌ nga si Solomon nga pagdaya-dayawun na kat kadakulaꞌ it kamanggadan ya, temed ega naga nakapamakay it nakalandaw na it mga bura-burak ngaytu. 30Talagang dekeyeꞌ i pamayaꞌ baw pagsarig mi, ka in subuk pagpapakayan it Ampuꞌang Diyus it mga bura-burak i dikut nga kayti egen, temed dedelem idaꞌpug duꞌut apuy, ta daꞌga baꞌ subraꞌ kamu na nga papakayan ya?
31Aypaꞌ ayaw kamut palibeg it pikiran mi it pangaꞌen, pagꞌimnun baw pakayan mi. 32Talagang matuud nga magkasasawan tu it mga taw nga ega pay pamayaꞌ baw pagsarig it Ampuꞌang Diyus. Temed kamu, ega na beteꞌ pasbung it kanira, sabap magkaꞌrutan na nga lagi it Amaꞌ mi nga duꞌut langit nga talagang pagkaꞌilanganen mi i muꞌsa ngaytu. 33Aypaꞌ ipadaꞌeg mi nga pirmi kat nakem mi i kamatuudang pagpasakep mi it Ampuꞌang Diyus baw eꞌres nga pagsunud mi it pangaꞌgenang mataldeng nga ipiyagꞌurdin ya. Bawnga iꞌildaw yat imyu i mga bagay ngaytu nga pagkaꞌilanganen mi. 34Baw ta, ayaw kamut palibeg it pikiran it in unu siꞌ i dedelem. Isarig mi lamang duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Tamaꞌ nat pikiran mi i mga kakuriꞌan it itung aldaw. Ta, unuka idungag it palibegan i in unu siꞌ nga kakuriꞌan i mabut dedelem?”
7Panulduꞌ pasar it magayen baw ega magayeng pangukuman
1Ipiyasigi ni Jesus i panulduꞌ ya, nga maat ya, “Paꞌalaidan mi i adat nga pirming pagsitaren i maꞌiba mi, isaꞌun daꞌkamu naga magkasitaran. 2Sabap in magꞌuꞌunu kamu magꞌukuman it maꞌiba mi, atkayan nagay pangukuman it imyu. In mapiyabeꞌgat kamu it maꞌiba mi, mabeꞌgat nagay tanggapen mi.
3Taꞌway in unuka, in puling gat beken nga kapu-kapu lamang, yan i pagsisigmataen mu nga pirmi. Temed in sadili mu nga puling nga magbabangkar nat mata mu, pagpataꞌnan mu lamang. 4Ta, magꞌuꞌunu mu maꞌaat i maꞌiba mu, ‘Daliꞌ, awaꞌen kuy puling mu ngayan nga kapu-kapu,’ it may magbabangkar asat mata mu? 5Aypaꞌ ikaw nga ipagpabetang mu nga egay magkaꞌiway kat pangaꞌgenan mu, gayen-gayenen mu daꞌan i sadiling adat, bawnga mapakay nga iwayen muy ega magayeng buwat it maꞌiba mu. Awaꞌen mu daꞌan i magbabangkar ngayan, isaꞌun makalteg ka it magayen. Magayen-gayen mut kaꞌawaꞌ i puling it iba mu.”
6Bawnga ipiyanulduꞌ ni Jesus nga ega tegelan it tumulduꞌ i mga taw nga magtibabaꞌ it ampang it Ampuꞌang Diyus, ka daꞌsira kupagneg. Maat ya, “Iyan ega ibgay mit mga keꞌdeng i bagay nga ega basta-basta, sabap pasaꞌliyan kamu lamang baw kagaten nira. Ega gasiꞌ isaꞌbug mi duꞌut adapan it mga beyeꞌ i mga kararasan nga marerga nga baliꞌeg mi, sabap tegday-tegdayan nira lamang yan i mga iyan ngayan.”
Panulduꞌ pasar it pangangut duꞌun it Ampuꞌang Diyus baw pabetang tami it maꞌiba ta
7“Temegel kamu it mangut duꞌun it Ampuꞌang Diyus, ka siguradu yan nga begayan kamu. Tegel-tegelan mit tumulus duꞌut kanya i pagkaꞌilanganen mi, ka tabangen ya kamu nga maparagan mi. Paꞌungaꞌ-ungaꞌ kamu it pasleden kat adapan ya, ka talagang sumambung kanya. 8Sabap pagbegayan ya i kumpur magꞌangut. Magkaparag i iyan nga magtulus. Baw talagang sambungan i kumpur magpaꞌungaꞌ-ungaꞌ it pasleden.
9Ka unu, batu i ibgay mi it anak mi nga magꞌangut it pangaꞌen? 10U in beteꞌ sedaꞌ i pagꞌangutun ya, unuy ibgay mi, dukul? 11Ta, in kamu nga makasalaꞌan, magkaꞌrut megay it magagayeng bagay kat mga anak mi, daꞌga baꞌ subraꞌ na i Amaꞌ mi nga duꞌut langit? Talagang ibgay yay mga magagayeng bagay kat mga magꞌangut duꞌun it kanya.
12Aypaꞌ, buwaten mi duꞌun it beken, iyan nga ireg mi nga yanagay buwaten nira gasiꞌ it imyu. Itu i pagpaꞌulugan it paꞌaaten mi nga mga urdin ni Moises baw mga ipiyanulduꞌ it mga prupitaꞌ.”
Panulduꞌ pasar it masupit nga puwirtaꞌan
13“In yay kanget it nakem mi, kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, iyan i piliꞌen mi nga seldan, masupit manggid nga puwirtaꞌan. Sabap iyan mawayang nga puwirtaꞌan baw malayaw nga dalan, dakel i maglapas baw magsunsun kaytu, temed yay matuud, itu i magꞌaduꞌun it kakuriꞌan nga egay kaskedan. 14Temed talagang masupit i puwirtaꞌan baw ega malaya-layaw i dalan nga magꞌaduꞌun it kaꞌgenan nga egay kaskedan. Aypaꞌ ka ega dakel i magkaparag kaytu.”
Magkakilalaan i mga taawan it Ampuꞌang Diyus kat pagsunud nirat kaꞌirgan ya
15“Magꞌintur kamu kat mga magpapru-prupitaꞌ, nga ega naga pagpanakman it Ampuꞌang Diyus. Magꞌinu-inu sirat imyu nga maat, nakman sira nga subuk tupa. Arit yay kamatuudan, kaꞌiꞌilang sira nga subung it mga bunglun duꞌut talun. 16Simpri makilalaan mi yan sira kat mga pagbuwaten nira, nga subuk magkakilalaan i kayu kat buwaꞌ ya. Ka ega muwaꞌ it ubas i sapinit, u muwaꞌ it igos i dikut nga madugiyen. 17Baw iyan luwak nga kayu nga makseg, magayen gasiꞌ i buwaꞌ ya, temed in magsarut i kayu, egay kukaꞌen it buwaꞌ ya, ka ega magayen. 18Ka ega mapakay nga muwaꞌ it maraꞌe-raꞌet nga buwaꞌ i kayu nga magayen. Baw ega gasiꞌ mapakay nga muwaꞌ it magagayeng buwaꞌ i kayu nga maraꞌe-raꞌet. 19Ta, kada luwak nga kayu nga magsarut, nga ega magayen i buwaꞌ ya, pukanen na lamang, ka idaꞌpug na lamang duꞌun it apuy. 20Aypaꞌ ka duꞌun it mga buwat nira, makilalaan mi sira nga mamagpapru-prupitaꞌ lamang.
21Yay matuud, ega muꞌsa nga magtaꞌwag it aken, Ampuꞌan, i makasled duꞌun it kaꞌadiꞌan nga duꞌut langit, in daꞌga sira lamang nga magsunud nga matuud it kaꞌirgan it Amaꞌ ku nga duꞌun it langit. 22Talagang in asan nat aldaw it pangukuman, dakel yan nga maat it aken, ‘Ampuꞌan, pasleden mu kami ka daꞌga baꞌ nangadal kami naga pasar it imu, baw ngaran mu naga i siyangpit namen iyan magꞌimugaw kamit mga mararaꞌe-raꞌet baw magbuwat kamit mga kalililuꞌang bagay?’ 23Temed yay itubag kut kanira, ‘Talagang ega pagkilalaen ku kamu nga taawan ku. Magliꞌid kamu na situt aken, mga mamumuwat it karaꞌe-raꞌetan!’”
Kaꞌilangan ega desang pagnegan i panulduꞌ ni Jesus in daꞌga sunudun
24“Aypaꞌ in siyu-siyu nga magpagneg baw magsunud it mga ipagpanulduꞌ ku ngaytu, subung kanya it mapikir nga taw nga piyatindegan yat balay ya duꞌun it lugtaꞌ nga nagragiꞌ it batu baw ipiyatꞌed ya. 25Pagꞌabut it dimnaꞌet, nga liminyud it dimnakulaꞌ na nga luyud, baw diminres it masbeg nga minsag it balay ya ngayti, temed ega naꞌunu-unu, ka yanayti, ipiyatꞌed ya duꞌut may batu ngayti.
26Temed iyan taw nga, lamang magkagnegan yay panulduꞌ ku ngaytu, temed ega pagsunudun ya, kanya i subung it taw nga engel-engel, nga pagpati-patindeg yat balay ya duꞌun it kaꞌigsan baw ega ipiyatꞌed ya. 27Ta pagdaꞌet siꞌ, liminyud siꞌ it dakulaꞌ baw simimbeg naga i deres, pinsag i balay ya ngayti. Paribasay duꞌut igis i pagtitindegan baw ega matꞌed, gimimbaꞌ, unupat naꞌukar-ukar na.”
28Pagkatupus ni Jesus it ipagpanulduꞌ ya ngayti, namagkaliluꞌ i mga taw ngayti nga namagkagneg. 29Sabap maꞌyag kat ampang ya nga kanya i may pudir tumulduꞌ. Ega subung it mga manigpaꞌyag it urdin, nga mamagsangpit nga pirmi it inaat it mga kamagugurangan it tagnaꞌ.
8Piyagayen ni Jesus i esang babangbangen
[Marcos 1:40-45; Lucas 5:12-16]
1Pagpanadsad ni Jesus duꞌun it bulud ngayti, dakel siꞌ nga taw nga magdasun-dasun it kanya. 2May nandangep duꞌut kanya nga esang lalaki nga babangbangen, nga nanluud duꞌun it sarungaan ya, baw miyampang nga magꞌaat, “Ampuꞌan, in beteꞌ ireg mu, talagang mapagayen mu aku.”
3Tiyapal kanya ni Jesus, dengan it miyampang nga magꞌaat, “Talagang ireg ku. Kayti nga lagi, gumayen ka naytu!” Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, sakaling gimnayen i babangbangen ngayti. 4“Iyan,” maat ni Jesus, “ega daꞌay sugidan mu nga maski siyu, in daꞌga paꞌaduꞌun ka nga lagi it sasirduti, ka paꞌeket-eket ka it kanya. Bawnga megay ka it ipagpasalamat, uyun kat mga ipiyagꞌurdin ni Moises, nga bilang pamatuud kat mga taw nga magayen ka na.”
Piyagayen ni Jesus i taraꞌgen it esang kapitan nga Romano
5Iyan naꞌaduꞌun si Jesus it Capernaum, pagkaꞌbut ya duꞌun it lansangan ngayti, may miyadap duꞌut kanya nga esang kapitan it sundaluꞌ it mga Romano. Magpasanguꞌ-sanguꞌ duꞌun it kanya nga magꞌaat, 6“Agalen, tabiꞌ, taraꞌgen ku ngayti baꞌ nga lalaki duꞌut balay, magsarut bayting matuud. Maski lised, daꞌna magkalised. Talagang makuriꞌ bayti i kabetangan ya.”
7“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “mayaꞌ akut imu ka pagayenen ku kanya.”
8Temed kaꞌampang i kapitan ngayti, maat ya, “Agalen, maski ega mayaꞌ ka, sabap talagang subraꞌ ka nga mataꞌas. Magꞌeyaꞌ aku nga pabayaꞌen ka duꞌut amen. Pagsisiguruun ku nga, mampang ka lamang kayti, gumayen talagay taraꞌgen ku ngayti. 9Ka naꞌubas akut ampang nga ipagsekat, sabap may pagbayaꞌen ku nga magsekat it aken, baw may mga sundaluꞌ nga pagsekaten ku gasit aken. In aaten ku i sang kataawan, ‘Mapanaw ka,’ talagang mapanaw kanya. Ta in esa siꞌ, aaten ku, ‘Paꞌasini ka,’ magꞌaduꞌun kanya nga matuud it aken. Atkayan naga i taraꞌgen ku, in sekaten ku nga, ‘Buwaten muy ituꞌun,’ buwaten ya nga matuud.”
10Naliluꞌ si Jesus, pagkagneg ya kayti. Maat ya it mga taw ngayti nga mamagbaya-bayaꞌ it kanya, “Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu. Egay namuyaan ku nga maski siyu situt mga Judio, nga mga tungtung-inapuꞌ ni Israel, nga atkaytuy kadakulaꞌ it pamayaꞌ yat aken. 11Talagang matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu, nga dakel i mabut nga ega Judio nga gumaring kat paꞌari-aring rugar, nga ayun duꞌun it lebatan baw sedpan, nga maꞌiba na Abraham, si Isaac baw si Jacob kat kasagyaan duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus duꞌun it langit. 12Temed dakel naga i pangimugawun it Ampuꞌang Diyus nga mga Judio, nga maat taawan ya temed it egay pamayaꞌ nirat aken. Papaꞌaduꞌunun sirat kadleman nga alaid duꞌut kanya. Duꞌun i surugawan nga ega pateng baw magpanggeeget i pati nipen.”
13Pagkatupus ni Jesus it iti nga pagꞌampangen ya, maat yat kapitan ngayti nga magpangabang it kanya, “Ta, in atkayan, daꞌku na mayaꞌ it imut muliꞌ. Kat kadakulat pamayaꞌ mu ngayan, matanggap mu yan i ipagꞌabang mu ngayan it aken.” Gimnayen nga matuud i sarut it taraꞌgen ya ngayti it iti nga uras.
Dakel nga mga magsarut i piyagayen ni Jesus
[Marcos 1:29-34; Lucas 4:38-41]
14Naꞌaduꞌun na si Jesus it balay na Pedro. Abutan ya duꞌun, magbubuntul i punyangan ni Pedro nga babay ka pagramigan. 15Tiyapal ni Jesus i alima it babay ngayti, minibwan nga lagi i ramig ya. Nagbangun na kanya ka nagsimpan it itarakan yat kana Jesus ngayti.
16Pagsedep it aldaw, dakel i tiyaban duꞌut ki Jesus nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Siyari ni Jesus it pangimugaw i mga maraꞌe-raꞌet ngayti. Baw iyan tiyaban duꞌut kanya nga mga magsarut, piyagayen ya nga muꞌsa. 17Kat binwat ya ngayti nga itiꞌen, natuman i isiyugid it prupitaꞌ it tagnaꞌ nga si Isaias nga magꞌaat,
“Inakuꞌ ya i mga magkasmekan baw pagruruꞌan tami isaꞌun maꞌawaꞌ na situt aten.”8:17 Isaias 53:4.
Kaꞌilangan temeꞌteꞌ in sumunud it ki Jesus
18Kaꞌsa siꞌ nga apu-apun, iyan namuyaan ni Jesus nga pagriridengan na kanya it dakel na nga dakel nga taw, maat yat mga alagad ya, “Mandipag tami duꞌun it sang dipag it lapnaw.” 19Temed parabir sira nakasakay, may minlep duꞌun it ki Jesus nga esang manigpaꞌyag it urdin. Miyampang kanya nga magꞌaat, “Manigtulduꞌ, talagang magbaya-bayaꞌ aku nat imu maski paꞌunu-unu ka.”
20Katubag si Jesus, maat ya, “Unu, matuud yan? Magayen demdemen mu nga may mga luꞌguꞌ it mga bunglun baw mga manu-manuk, may mga pugad nirat kanira. Temed aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, egay tandaꞌ nga pagꞌistaran ku, in daꞌga maski ari na lamang.”
21Bawnga may miyampang nga esa it mga pagtulduꞌan ni Jesus, nga magꞌaat, “Aken gasiꞌ, Ampuꞌan, magbaya-bayaꞌ aku na bayat imu, takaꞌ in mapakay, muliꞌ aku daꞌan ka ipalbeng kuy amaꞌ ku.”
22Temed katubag si Jesus, “Magayen in mayaꞌ ka lamang it aken kayti. Ipataꞌan mu na nga ilbeng i miyatay ngayti it mga beken nga kabilangan patay gasiꞌ sabap daꞌsira kupamayaꞌ it aken.”
Piyalantap ni Jesus i miyakat nga lapnaw
[Marcos 4:35-41; Lucas 8:22-25]
23Simnakay na na Jesus baw mga alagad ya. 24Sakaliꞌ nga diminres it atnang sebeg, iyan magpandipag na sirat lapnaw ngayti. Yamanay daꞌga mapnuꞌan i sakayan nira it kadadakulat bakat. Temed ki Jesus, maꞌigaꞌ ga. 25Ta it maꞌigaꞌ ngayti si Jesus, siyulag kanyat mga alagad ya. Maat nira, “Ampuꞌan, tabangen mu kami! Matgeb ta na baytu!”
26Pagmukrat ni Jesus, maat yat kanira, “Unu nay magkaiꞌlaman mi nga atnakayan, it aku naga i iba mi? Talagang dekeyeꞌ i pamayaꞌ baw pagsarig mit aken.” Nagbangun na kanya baw biyugrakan yay deres nga yemengyeng na, baw kat lapnaw, lumantap na. Unupat limnantap nat atna.
27Naliluꞌ i mga kaꞌibaan ya ngayti. Maamaatan sira, “Unu naytung taw? Ka maski deres baw lapnaw, magsunud na it kanya.”
Piyagayen ni Jesus i duwang kataawan nga Gadareno nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet
[Marcos 5:1-20; Lucas 8:26-39]
28Nagpadungguꞌ sira duꞌut sang dipag it lapnaw, nga mga Gadareno i mga taw ya duꞌun kayti. Pagkadungguꞌ, siyusmu sirat duwang kataawan nga mga lalaki nga garing duꞌut kalelbengan. Duwa ngayti, pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet baw talagang kaiꞌiꞌlaman. Aypaꞌ ka daꞌnay magkasalya mapanaw duꞌun kayti. 29Gimnaꞌuy nga lagi sira, nga magꞌaat, “Unuy lalabeten mut amen, ikaw nga Anak it Ampuꞌang Diyus? Unuy inasitu mu, pakuriꞌan kami na it ega paꞌ naꞌbut i ipiyabetang-betang nga timpu it pangukuman?”
30Ega alaid duꞌun kayti, may pagpasarapen it manigꞌeper nga paenan nat beyeꞌ. 31Nagpasanguꞌ-sanguꞌ duꞌun it ki Jesus i mga maraꞌe-raꞌet ngayti. Maat nira, “In imugawun mu kami kat mga taw ngaytu, pataꞌnan mu na kami nga manindak duꞌut mga beyeꞌ ngayti.”
32Pagtubag ni Jesus, “Sigi!” maat ya. Nagliꞌid na duꞌut duwa ngayting kataawan i mga maraꞌe-raꞌet ngayti, baw nagpaꞌugad na duꞌut paenan ngaytit mga beyeꞌ. Ta, unupat namagpalagyu nay mga beyeꞌ ngayti it nandiritsu duꞌun it matingpas nga tambing it lapnaw ngayti. Namagkataptap na, napuꞌsa sirat kalmes.
33Mamagpapalagyu nga miyuliꞌ duꞌun it lansangan i mga manigꞌeper it mga beyeꞌ ngayti. Pagꞌabut nira duꞌun, ipiyanugid-sugid nira i iti nga kaꞌulugan, pati biyaraꞌan it duwa ngayti nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. 34Pagkaꞌrut it taga lansangan ngayti, nanliꞌwan sirang muꞌsa nga naꞌaduꞌun it ki Jesus. Pagꞌabut nira duꞌun it ki Jesus, inupakat nirat maseked-seked nga ega magtinir kanya duꞌun it rugar nira ngayti.
9Piyagayen ni Jesus i esang taw nga may patay nga bagit bilug
[Marcos 2:1-12; Lucas 5:17-26]
1Simnakay siꞌ na Jesus it namagpaꞌuliꞌ duꞌut sang dipag, duꞌun it pagꞌiꞌistaran yang lansangan it Capernaum. 2Iyan duꞌun siꞌ ngayti kanya, may miyabut nga mamagtataban it taw nga may patay nga bagit bilug. Pagkamuya ni Jesus it dakulay pamayaꞌ it iting mga taw, maat ya it may sarakiten ngayti, “Dunguꞌ, paksegen muy nakem mu, ka piyasinsiya nay mga kasalaꞌan mu.”
3May duꞌun nga pirang kataawan nga manigpaꞌyag it urdin. Pagkagneg nirat inaat ngayti ni Jesus, kat nake-nakem nira, “Bilaꞌ, itung taw, magpaDiyu-Diyus na! Ampuꞌang Diyus ga bay may iyang pudir!”
4Temed magkaꞌrutan ni Jesus i kat nakem nira ngayti. Aypaꞌ miyampang kanya nga magꞌaat, “Unuka atkayan i kat nakem mi, nga talagang ega magayen? 5Ari manggid i marway nga ampangen? Unu, ‘Ipiyasinsiya nay mga kasalaꞌan mu,’ u aaten nga, ‘Tindeg, ka mapanaw ka’? Daꞌga nagsubung nga guna it Ampuꞌang Diyus lamang i magkabwat? 6Aypaꞌ pagayenen ku i sarakiten ya ngaytu isaꞌun matantuwan mi nga aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, may pudir ku naga situt sinirungat langit nga pasinsiya it mga kasalaꞌan.” Pagkaꞌampang ya kayti, maat ya it taw ngayti nga may patay nga bagit bilug, “Timindeg ka na, pirisiꞌnen mu nay pagliliꞌtidan mu ngayan ka muliꞌ ka na.” 7Egay beken, timnindeg nay lalaki ngayti baw napanaw na it miyuliꞌ. 8Namagkaliluꞌ i kadakel ngaytit mga taw duꞌun nga namagkalteg, baw inabut sirat iꞌlam. Biyantug niray Ampuꞌang Diyus nga minggay kat taw it atkayti nga pudir.
Tiyaꞌwagan ni Jesus si Mateo
[Marcos 2:13-17; Lucas 5:27-32]
9Gumaring sikayti, napanaw siꞌ na Jesus ngayti. Napsagan it panaw nira i esang manigpabayad nga pagpangaranan it ki Mateo, magꞌaꞌdung duꞌun it pagpabayadan it barayadan duꞌut gubirnu. Inaat kanya ni Jesus, “Mayaꞌ ka nat aken.” Timnindeg nga lagi si Mateo, dimnasun na it ki Jesus. 10Bawnga iyan naꞌaduꞌun na Jesus baw mga alagad ya it balay ni Mateo ngayti ka nagpakikaꞌen, dakel nga miyabut nga mga manigpabayad it barayadan ngayti baw beken nga ipagpabetang it mga pagbayaꞌen it mga Judio nga makasalaꞌan. Nagdenga-denganen na siray namagkaꞌen. 11Pagkalteg it mga Pariseo it atkayti ngayti, iningkut nira i mga alagad ngayti ni Jesus. Maat nira, “Unuka magpakidngan it kumaꞌen i manigtulduꞌ mi it mga malulupig nga manigpabayad it barayadan baw beken ngayang ega magsunud nga banar it mga urdin tami?”
12Nagnegan ni Jesus i ingkut nira ngayti, aypaꞌ kanya nay timnubag, nga magꞌaat, “Iyan may mga sarut, sira talaga i magkaꞌilangan it manigꞌubaꞌubat. Ega sira nga egay sarut. 13Magayen in sepsepen mi i kaꞌulugan it mga sugi-sugid ngaytu it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Ireg ku nga magmaꞌildaw kamu. Basta daꞌkamu maꞌildaw, ega ireg kuy mga ipagpanalisi mi nga ipagꞌangut it kapasinsiyaan.’9:13 Oseas 6:6.
Ka subung nagat aken. Ega yay inasitu ku, taꞌwagan ku i mga mataldeng, in daꞌga mga makasalaꞌan, nga kaꞌilangan pasakep sira it Ampuꞌang Diyus.”
Tiyubag ni Jesus i ingkut sabap it pagpuwasa
[Marcos 2:18-22; Lucas 5:33-39]
14Miyabut duꞌut ki Jesus i mga alagad ni Juan ngayti nga uꞌna-uꞌnang namawtis. Maat nira it ki Jesus, “Amen, pirmi kami nga magpuwasa. Atnaga i mga Pariseo. Ta unuka, tabiꞌ it imu, ega magpuwasa i imu ngayan nga mga alagad?”
15Katubag si Jesus, maat ya, “Unu baꞌ, mapakay nga masmek i mga inimbitar it pagsadu mintras iba nira i lalaki nga ipiyagsadu? Siguru ega. Ta atkayan naga i mga alagad ku ngaytu. Temed mabut i aldaw nga belagen aku na situt kanira. Baw mana yan nga magpuwasa sira.”
16Bawnga itiyulduꞌ yat kanira nga ega mapakay i desang idungag duꞌun it kaꞌadatan it mga Judio i kanya ngaytung panulduꞌ. Maat ya, “Egay magtambel it baꞌgung rambay nga ega paꞌ tiyalpukan kat lagi-lagi na nga pakayan. Sabap pagpangenken ya, subrang dumakulaꞌ i rasik. 17Ega gasiꞌ i magbetang it baꞌgung irimnun duꞌun it lagi-lagi na nga berebtangan nga kulit i binwat, nga ega na magꞌimbayaꞌ. Ka in atkaytuy buwaten, pagbaraꞌ simpri lumput. Ta daꞌga maꞌilas i ibintang ngaytung irimnun, ranggaꞌ paꞌ i berebtangan ngaytu. Simpri bagay nga pagbetangan it baꞌgung irimnun, baꞌgu nagang kulit nga berebtangan. Ta daꞌga nagsubung nga kumaꞌlay sira.”
Piyagayen ni Jesus i esang babay nga may sarakiten baw inggen yay esang waꞌwaꞌ nga natay
[Marcos 5:21-43; Lucas 8:40-56]
18Magꞌampang paꞌ si Jesus it iti nga pagꞌampangen ya, may miyabut nga esang pagbayaꞌen it mga Judio. Nanluud kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus baw miyampang, nga magꞌaat, “Yapaꞌ bay bugtuꞌ it ginawat anak ku nga babay. Temed pagsisiguruun ku nga basta mayaꞌ ka lamang it aken baw tapalen mu kanya, maꞌgen naga.” 19Egay beken, miyayaꞌ si Jesus, pati mga alagad ya ngayti.
20Kaꞌuyutan it mga dimnasun i esang babay nga sang puluꞌ may duwang taꞌun na nga pagduguꞌun it ega na ugaliꞌ. Inres ya nga nakapaꞌadeꞌdeng duꞌut talikudan ni Jesus. Ipiyadiꞌkit yay alima ya duꞌun it ipagkabit kat sagyaden it gulamen ni Jesus.9:20 Muꞌsang mga Judio nga lalaki, may epat nga pagbuwateng gamay-gamay nga ipagkabit kat sagyaden it gulamen nira nga pakayan. Pagꞌargan, ipagpademdem it kanira i mga urdin it Ampuꞌang Diyus. Basaen i duꞌun it Mga Bilang 15:38. 21Sabap kat nake-nakem ya nga “Maski diꞌkit, makadiꞌkit akut pakayan ni Jesus ngayan, siguradung medek naytuy sarakiten ku ngaytu.”
22Limningaw si Jesus ka natanudan ya. Pagkalteg yat babay ngayti, miyampang kanya, nga magꞌaat, “Edeꞌ, paksegen muy nakem mu. Piyagayen ka na sabap it pamayaꞌ mut aken.” Ta dengan it mindek na nga matuud i sarakiten it babay ngayti.
23Pagꞌabut na Jesus duꞌun it balay it pagbayaꞌen ngayti, naltegan ni Jesus duꞌun i mga manigtugtug it turugtugun baw dakel na nga taw nga atnat bagrung i surugawan. 24Inaat sira ni Jesus, “Manliꞌwan kamu daꞌan nga muꞌsa. Egaytu patay i waꞌwaꞌ ngaytu. Magꞌigaꞌ lamang tu.” Talagang sinleman na kanya it mga taw ngayti. 25Iyan duꞌun nat liꞌwan nga muꞌsay mga taw ngayti, siminled na si Jesus. Singkel yay alima it waꞌwaꞌ ngayti nga babay. Nagbangun i waꞌwaꞌ ngayti ka nagꞌegen naga. 26Egay beken, limingkep duꞌun it iti nga rugar i baritaꞌ sabap it iti nga kaꞌulugan.
Piyamukrat i mata it duwang kataawan nga beleg baw piyaꞌampang i esa nga buyun
27Paggaring ni Jesus duꞌut iti nga balay, may duwang kataawan nga beleg nga magdasun-dasun it kanya. Ipaggaꞌu-gaꞌuy nira na nga magꞌaat, “Anak ni David,9:27 Anak ni David i panaꞌwag it mga Judio it isiyanggup nga Cristo, sabap tungtung-inapuꞌ kanya ni David nga adiꞌ it tagnaꞌ. sana ildawan mu kami!”
28Miyabut na si Jesus duꞌun it pagꞌiꞌistaran ya nga balay. Pagkasled ya, siminled gasiꞌ i duwa ngayti nga beleg ka nagpatpad duꞌut kanya. Iningkut sira ni Jesus nga magꞌaat, “Unu, may pamayaꞌ mi nga mabwat ku i ipagpangabang mi ngaytu?”
“Eeꞌ, pagsisiguruun namen, Ampuꞌan,” maat i tubag nira.
29Egay beken, tiyapal ni Jesus i mga mata it duwa ngayti, baw miyampang nga magꞌaat, “Matanggap mi i pagsisiguruun mi ngaytu.” 30Ta, minyag na nga matuud i panleteg nira. Maseked-seked nga ipiyagꞌaat ni Jesus it kanira nga ega isugi-sugid it maski siyu. 31Temed pagpanaw nira, ilingkep nirat panugid-sugid duꞌun it iti nga rugar i binwat ngayti ni Jesus it kanira.
32Iguꞌ nga magkagaring i duwa ngayti, may miyabut nga mga magtataban it esang buyun nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. 33Inimugaw ni Jesus i maraꞌe-raꞌet ngayti bawnga sakaling nakaꞌampang nay buyun ngayti. Naliluꞌ i mga taw nga namagkalteg kayti. Maamaatan sira, “Talagang garing paꞌ it tagnaꞌ, egay namuyaan tami situt Israel nga atkaytu.”
34“Aaꞌ,” maat it mga Pariseo, “iyan bay minggay it kanya it kakayaan ngayan nga magkaꞌimugaw it maraꞌe-raꞌet, pagbayaꞌen naga ngayan bayan it maraꞌe-raꞌet.”
Pagsanguꞌan ni Jesus i katataawan
35Binwat siꞌ ni Jesus, liyekep-lekep ya i muꞌsang lansangan baw baryu duꞌun it iti nga rugar. Ipagpanulduꞌ ya duꞌun it mga papagsambaan i Magayen nga Baritaꞌ sabap it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Pagpagayenen ya gasiꞌ i mga mamagsarut it maski unu nga kalasit sarakiten i pagsintiꞌen nira.
36Iyan namuyaan ni Jesus i kapuꞌsaan it mga taw, talagang siyanguꞌan ya sira. Ka subung sirat mga tupa nga pamagpuyangten baw diyaꞌeg na it mga kakuriꞌan nga magkalabayan nira sabap egay manigꞌeper. 37Aypaꞌ ka maat yat mga alagad ya ngayti, “Kadakel ngaytut mga taw nga kupagneg it Magayeng Baritaꞌ, subung sirat lutuꞌ na nga tirigu. Dakulaꞌ talagay kaygen temed ega dakel i mga manigkayeg. 38Aypaꞌ magayen nga buwaten mi, pasanguꞌ-sanguꞌ kamu duꞌun it Ampuꞌang Diyus nga kanyay tagpuꞌun it kaygen ngaytu. Angutun mi nga tumaꞌeg na kanya it beken nga mga subuk manigkayeg ya nga mangadal gasiꞌ.”
10Piyapanaw ni Jesus i sang puluꞌ may duwa nga mga alagad ya ka mangadal sira
[Marcos 3:13-19; 6:7-13; Lucas 9:1-6]
1Kaꞌsa, tiningped ni Jesus i mga alagad ya, ka piyamgayan ya sira it pudir nga ipagkaꞌimugaw it mararaꞌe-raꞌet kat mga taw nga pagpapulpugun, baw makapagayen it maski unu nga kalasit sarakiten. 2Ituy mga ngaran it sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ni Jesus. Si Simon nga esang paggetaꞌen nga ngaran ya, si Pedro, baw si Andres nga sulsug ni Simon ngayti, si Santiago baw si Juan nga mga anak ni Zebedeo, 3si Felipe, si Bartolome, si Tomas baw si Mateo nga manigpabayad na ngayti it barayadan duꞌut gubirnu, si Santiago nga anak ni Alfeo, si Tadeo, 4si Simon nga Cananeo10:4 Cananeo i panaꞌwag it ki Simon ngaytu sabap dati kanyang kaꞌuyutan it gurupu it mga Judio nga mamagtulus it in magꞌuꞌunu imugawun niray mga Romano nga magsasakep it banwa nira. baw si Judas Iscariote, nga iti na nga taw, mabut i timpu nga kanyay bayaꞌen it mga kuꞌimatay it ki Jesus.
5Piyapanaw ni Jesus i sang puluꞌ may duwa ngayting mga alagad ya baw tinggunan ya, nga magꞌaat, “Iyan ayaw kamut aduꞌun it rugar it mga taw nga ega Judio, u maski ari nga lansangan it mga Samaritano. 6In daꞌga iyan i aduꞌunun mi, mga kabanwa ta nga Judio, nga kabilangan nira, tupa nga naꞌlam. 7Mapanaw kamu ka ipangadal mi i adeꞌdeng na ngaytu nga kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 8Pagayenen mi i mga magsarut baw egnen mi i maski patay na. Pagayenen mi i mga babangbangen baw pangimugawun mi i mga mararaꞌe-raꞌet kat pagpapulpugun nira. Ta it tiyanggap mi i atkaytung ildaw it egay babayad, ipamgay mi gasiꞌ i tabang mi it ega kaꞌman bayadan.
9Ayaw kamut pagbalun it ipagꞌalang, maski bulawan, pirak u tumbaga. 10Ayaw kamu gasiꞌ it pamiri-pirisiꞌen kat panaw mi ngaytu. Ayaw kamut taban it iꞌimaraꞌnan, u panggaganti it talumpaꞌ baw sungkud. Arigraen kamu yan it mga pagtabangen mi ngaytu, sabap bagay it manigbuwat i gastuꞌan.
11Ta maski ari nga lansangan u baryu i abutan mi, iyan i tulusun mi, taw nga magayen i adat nga magꞌistimar it imyut magayen. Duꞌun i istaran mi mintras duꞌun kamu it iti nga rugar. 12Pagseled mi kat balay, aaten mi nga, ‘Sana maꞌimyu i kaꞌimbengat nakem nga ipagbegay it Ampuꞌang Diyus.’ 13Ta, makaniraytu nga matuud basta pamayaꞌnen niray panulduꞌ mi, temed in ega, ta ega naga. 14Baw in siyu-siyu nga ega tumanggap it imyu baw pagneg it ipagpanulduꞌ mi, paggaring mi duꞌun it iti nga balay u lansangan, tagtagen mi i kapu-kapu asat mga aꞌay mi, nga imandaꞌan it, mga taw duꞌun nga ega namayaꞌ, ipagpabetang nat Ampuꞌang Diyus nga ega na taawan ya. 15Talagang matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu nga in asan nat aldaw nga ipangukuman, subraꞌ paꞌ nga mabeꞌgat i panriga it iti nga mga taw duꞌun it iti nga lansangan, subraꞌ paꞌ kat labayen it mga taga Sodoma baw taga Gomorra.”10:15 Genesis 19:1-29.
Mga mamagsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌan, pakuriꞌan sira it mga ega namayaꞌ
[Marcos 13:9-13; Lucas 12:2-17; 12:51-53; 14:26-27]
16Maat paꞌ ni Jesus, “Ta kayti, pagtaꞌgen ku kamu nga subung kamu it mga tupa kat reet-reet it mga bunglun. Aypaꞌ kaꞌilangan maꞌulu kamu nga subung it mga dukul baw magnek nga subung it mga kalapatiꞌ. 17Magꞌintur kamu nga banar, sabap may mga taw yan nga dumakep it imyu ka iꞌintergaꞌ duꞌun it mga manigꞌukuman. Bawnga ripdasan kamu duꞌun it papagsambaan nira. 18Talagang sabap it pagsunud mit aken, ipaꞌadap kamu yan duꞌun it mga gubirnadur baw duꞌun it mga adiꞌ. Ta pamatuud kamu yan it Magayeng Baritaꞌ duꞌun it adapan nira baw duꞌun it mga taw nga ega Judio. 19Basta pagsumaryaen kamu na, ayaw kamut kasusa in unuy itubag mi u ampangen mi. Ka siguradu yan nga tumbaw kat nakem mi i ampangen mi. 20Sabap ega yan kamu i mampang kat sadili mi, in daꞌga Espiritu Santo nga taꞌgen it Amaꞌ mi nga duꞌut langit, kanya yan i panakem it imyu it in unuy ampangen mi.
21Talagang sabap it aken, sulsug ya nga namayaꞌ na ipaꞌimatay it sulsug ya nga egay pamayaꞌ. Atkayan naga i buwaten it amaꞌ it sadili ya nga anak. Baw labanen it anak i giyaringan ya nga namayaꞌ na. Ega desang labanen, ipaꞌimatay ya paꞌ. 22Talagang isgan kamu it muꞌsang taw sabap it pamayaꞌ mit aken. Temed in siyu-siyuy maneꞌteꞌ i pamayaꞌ yat aken seked naꞌbut nay umur, siguradung maribri yan kanya. 23Ta in pakuriꞌan kamu duꞌun it esa nga lansangan, malagyu kamu duꞌun it sunud ya. Sabap matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga ega paꞌ natiwas mi i buwat mi nga magpangadal duꞌun it kada lansangan it mga Judio, mabut aku na nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.
24Dedemdemen mi tu, nga basta alagad, simpri ega mataꞌas paꞌ kanya it manigtulduꞌ ya. Atkayan nagay uripen, ega gasiꞌ mataꞌas kat agalen ya. 25Ta, it aku nga Ampuꞌan mi, pagtaꞌwagen nira nga si Beelzebub,10:25 Si Beelzebub ngaytu, esa gasing ngaran ni Satanas. nga pagbayaꞌen it mga mararaꞌe-raꞌet, ta simpri kamu nga mga taawan ku, magꞌuꞌunu paꞌ ipabetang nira it magayen? Talagang regda-regdaen nira nayan kamu.
26Temed ayaw kamut iꞌlam it mga magpakuriꞌ ngaytut imyu. Sabap maski ipagtagu-taguꞌ nga pagbuwaten, daꞌgay-daꞌga ipalbaw in asan nat pangukuman. Eeꞌ baꞌ, egay pagbuwaten kat lingeb nga ega mayagyag. 27Iyan mga ipagꞌaat kut imyu nga kamu lamang i pagtulduꞌan ku, kaꞌilangan nga ipatantu mi kat muꞌsang katataawan. Mga panulduꞌ ku nga kamu lamang i nakagneg, ipangadal mi na duꞌun it kadaklan. 28Ayaw kamut iꞌlam it taw nga magꞌimatay it bilug, temed ega magkaꞌimatay it kiyarurwa. Iyan talagay iꞌlaman mi, Ampuꞌang Diyus, nga kanya i magkaranggaꞌ it kiyarurwa baw bilug duꞌun it apuy nga ega magpamu-pamugdaw.
29Ka daꞌga baꞌ ipagpaꞌalang i dignes it pirang sintabus10:29 Maat i kat Ginirego, sangbat nga assarion. lamang i duwang batu? Ta maski atkayan na nga kabaratu, maski esa it kanira egay magkaꞌulug situt lugtaꞌ in ega pabetang-betang it Amaꞌ mi nga duꞌun it langit. 30Temed subraꞌ nga pagrarasan ya kamu. Kamatuudan, maski buꞌuk mi, pagbibilangen ya na nga muꞌsa. 31Aypaꞌ ayaw kamut iꞌlam, ka subraꞌ kamu paꞌ it sang paenan nga dignes.
32Yay matuud, in siyu-siyu nga magkilala it aken kat adapan it kadadaklan it taw, kilalaen ku gasiꞌ kanya duꞌun it adapan it Amaꞌ ku nga duꞌun it langit. 33Temed in payluwan ya aku kat adapan it mga taw, payluwan ku naga kanya duꞌun it adapan it Amaꞌ ku nga duꞌut langit.
34Kaꞌilangan ega pikiren mi nga inasitu ku, tumaban akut kaꞌimbengan nga isaꞌun urunyun nay katataawan situt banwa. Sabap may mamayaꞌ it aken, iyan beken ega. Aypaꞌ subuk basiꞌ i taban kut naꞌasitu ngaytu, ka daꞌe-daꞌegen i liꞌwan ya. 35Sabap inasitu ku isaꞌun papagkuntraꞌen i namayaꞌ na baw daꞌga, anak nga lalaki baw amaꞌ ya, anak nga babay baw inaꞌ ya, miyagad baw punyangan ya. 36Talagang kalaban it esang taw, kat seled naga it pamalay-balay ya.
37Iyan taw nga subrang pagmaꞌalen yay amaꞌ u inaꞌ ya, nga subraꞌ paꞌ it pagmaꞌal yat aken, ega mapakay kanya nga taawan ku. Baw iyan magmaꞌal it anak ya nga subraꞌ paꞌ it pagmaꞌal yat aken, ega mapakay kanya nga taawan ku. 38Baw in siyu nga ega pasaꞌnen10:38 Ireg sugiden it ega pasaꞌnen i krus, taw nga mangindiꞌ it pagsunud ya it ki Jesus in pakuriꞌan u imatayen kanya sabap duꞌut pagsunud ya ngayti. yay kanyang krus ka sumunud nat aken, talagang ega mapakay kanya nga taawan ku. 39Ka iyan magraras nga banar it kaꞌgenan ya, maꞌlam nagaytu it kanya, temed iyan temeꞌteꞌ it aken maski maat ikagtas na it ginawa ya, makanya talagay kaꞌgenan nga ega basta-basta.”
Tumbasan i kumpur magtabang it mga mamagsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus
40Pangiyaꞌpusan it ipagpanulduꞌ ngaytu ni Jesus, maat ya, “Iyan talaga magtanggap baw mistimar it imyu, magtanggap gasiꞌ yan it aken. Baw iyan magtanggap it aken, pagtanggapen ya gasiꞌ i Ampuꞌang Diyus nga nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu. 41Iyan tumanggap it esang manigpangadal it ampang it Ampuꞌang Diyus sabap pagkilalaen ya nga Ampuꞌan nagay nagtaꞌeg it kanya it mangadal, siguradung tumbasan kanya nga subung it itumbas it manigpangadal ngayti. Baw iyan gasiꞌ tumanggap it esang taw nga magayen i adat baw istimaren yat magayen sabap pagkilalaen ya nga itung taw, makusunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, siguradung tumbasan kanya it itumbas kat taw nga magayen i adat. 42Talagang in siyu nga megay it maski sang basung danu-danum na lamang nga maꞌinum it esa nga magsunud it aken, maski maat raꞌyat na lamang i paꞌimnun ya ngayti, kamatuudan tu nga iꞌaat kut imyu, nga siguradung tumanggap kanya it tumbas.”
11Ingkut ni Juan baw tubag ni Jesus
1Pagkatupus ni Jesus it kumpur ipagkuꞌaat ya it sang puluꞌ may duwa ngayting mga alagad ya nga papanawun ya ngayti, napanaw na si Jesus it kanya ka mangadal siꞌ duꞌun it mga lansangan nga adeꞌdeng duꞌun.
2Ta si Juan ngayting uꞌna-uꞌnang namawtis nga pagpipirisuun na, nabaritaꞌan ya i mga bagay nga pagbuwaten ngayti ni Cristo. Aypaꞌ ka may piyapaꞌaduꞌun ni Juan nga mga alagad ya, 3ka ipiyaꞌingkut ya nga magꞌaat, “Unu baꞌ, ikaw na i isiyanggup ngayan nga papaꞌasituun u melat kami paꞌ it beken?”
4Katubag si Jesus, maat ya, “Muliꞌ kamu na duꞌun it ki Juan baw isugid mi duꞌut kanya i nagnegan mi baw naltegan mi, 5nga magkalteg nay mga beleg, mamagkapanaw na i mga pilay, mindek nay bangbang it mga babangbangen, mamagkagneg nay mga bengel, mamagꞌegen it paꞌuliꞌ i maski patay na, baw ipagpangadal duꞌun it mga raꞌyat i Magayen ngaytu nga Baritaꞌ. 6Talagang magkasagya nga banar i taw nga ega magduwa-duway pikir sabap it aken.”
7Pagkagaring it mga alagad ngayti ni Juan, may inaat ni Jesus it kadaklan ngaytit mga taw pasar it ki Juan. Maat ya, “Iyan namagpaꞌaduꞌun kamu it ki Juan duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, unuy pagtulusun mi duꞌun? Taw nga alang-alang, nga subuk rabung nga magduyug-duyug ka pagpesagen it deres? Simpri ega. 8Unu baꞌ talagay kultegan mi duꞌun? Esang taw nga piyakamagayen i pakayan ya? Simpri ega gasiꞌ, sabap iyan baꞌ, atkaytu ngaytu nga taw, duꞌun lamang it pamalay-balay it adiꞌ. 9Ta, unu baꞌ nga talaga i ireg mi nga maltegan duꞌun? Unu, esang prupitaꞌ? Eeꞌ baꞌ, temed ega desang prupitaꞌ kanya. Matuud tu i iꞌaat ku ngaytut imyu nga subraꞌ paꞌ talaga kanya it esang prupitaꞌ. 10Sabap si Juan na ngaytu i pagpaꞌiguꞌan it ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan nga isiyurat, nga magꞌaat,
‘Yay matuud, may taꞌgen ku nga makauꞌna it imu, ka asikasuun ya i panawan mu.’11:10 Malakias 3:1.
11Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga kat muꞌsa nga piyapagtaw situt banwa, ega pay limniꞌwan seked kayti nga kasubraꞌ it kataꞌasan ni Juan ngaytu nga uꞌna-uꞌnang namawtis. Temed kayti, maski raꞌyat basta pasakep kanyat kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, talagang kasubraꞌ paꞌ kanyat ki Juan ngaytu. 12Ka garing it pagpangadal ni Juan ngaytu nga uꞌna-uꞌnang namawtis seked kayti, talagang pagꞌapasen namen nga banar nga makalkep i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, baw pagpatikesegan it mga taw i kapasakep kaytu. 13Sabap iyan mga prupitaꞌ it tagnaꞌ baw iyan mga urdin nga garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus, talagang magsugid sabap it kaꞌadiꞌan ya seked it may si Juan na ngaytu. 14Baw in ireg mi nga pamayaꞌnen i kamatuudan, matantuwan mi nga si Juan ngaytu, pagtumanen yay isiyugid it prupitaꞌ nga paꞌuliꞌ siꞌ situ si Elias.11:14 Malakias 4:5-6. 15Ta it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan pagnegan mit magayen i pagꞌaaten ku ngaytu.
16Ta unuy mapasbungan ku it mga taw kayti? Subung sira it mangaꞌwaꞌ nga mamagꞌaꞌdung duꞌun it kakalabtaꞌan baw paggaꞌuyan niray mga iba-iba nirat mamagkalabtaꞌ. 17Pagꞌaaten nira, ‘Maski unuy buwaten namen, ega bayan mapakay mi. Pagtugtugan namen kamu temed daꞌkamu mamagbayliꞌ. Magkantaꞌ kami it pagkantaꞌen in magpanlebeng temed daꞌkamu mamagsugaw.’ 18Subung kamuy imyu it kanira, ka ega gasiꞌ magkapakay mi i maski unu. Sabap si Juan, magpuwasa kanya baw ega magꞌinum it irimnun nga kalalangu. Ta, pagꞌaaten it katataawan nga pagpapulpugun kanyat maraꞌe-raꞌet. 19Bawnga aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, magpakikaraꞌnen baw magꞌinum it pagꞌimnun ta. Ta, pagꞌaaten it katataawan, ‘Letganan mi bay iyang taw, saꞌbangan baw makuꞌinum, iba-iba kanya it mga malulupig nga manigpabayad it barayadan baw beken nga mga makasalaꞌan.’ Temed lamang atkayan, matanyag nga tamaꞌ naga i panulduꞌ namen ni Juan sabap it tanaꞌan ya kat pangaꞌgenan it mga magpamayaꞌ.”
Biyasul ni Jesus i mga ega namayaꞌ it kanya, maski naltegan niray mga kalililuꞌang bagay nga binwat ya
20Bawnga biyasul ni Jesus i mga taw duꞌun it mga lansangan nga binwatan yat dakel nga kalililuꞌang mga bagay. Biyasul ya sabap daꞌsira nagsinguliꞌ baw nangindiꞌ it mga kasalaꞌan nira. 21Maat ya, “Abaa, subrang makuriꞌ talagay magꞌaꞌareg it imyu, nga mga taga Corazin baw taga Betsaida. Sabap in beteꞌ duꞌun lamang it Tiro baw Sidon, nga taw ya ega Judio, i binwatan it mga kalililuꞌan ngaytu nga binwat situt imyu, matuud nga naꞌlay na nga namagpakay it maꞌerep baw mamagꞌadung duꞌun it kaꞌabuwan i mga taga duꞌun, isaꞌun ipakilala nga magsinguliꞌ sira nga matuud. 22Matuud tu talaga i iꞌaat ku ngaytut imyu, nga in asan nat aldaw nga ipangukuman, talagang subraꞌ paꞌ nga mabeꞌgat i ibetangan nga ukuman it imyu, subraꞌ paꞌ kat mga taga Tiro baw taga Sidon.
23Baw kamu, mga taga Capernaum, daꞌga baꞌ subuk nakarapat it langit i kataꞌasan mi? Temed ta, iꞌlug kamu lamang duꞌun it egay pasubraꞌ nga karigaan. Ka in beteꞌ duꞌun lamang it Sodoma it tagnaꞌ paꞌ i binwatan it mga kalililuꞌan ngaytung bagay nga binwat situt imyu, nagsinguliꞌ na sira it kasalaꞌan nira isaꞌun ega ranggaꞌen it Ampuꞌang Diyus i siyudad nira ngayti, naneꞌteꞌ paꞌ it seked kayti. 24Temed kamatuudan tu talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga in asan nat aldaw nga ipangukuman, subraꞌ pang mabeꞌgat i panriga it imyu, subraꞌ paꞌ kat mga taga Sodoma.”
Siguradung begayan it kaꞌimbengan it nakem i mga pasakep it ki Jesus
25Kat iti nga timpu, nanalangin si Jesus nga maat ya, “Pagpasalamatan ku ikaw, Amaꞌ, ikaw nga Ampuꞌan it langit baw banwa, sabap itiyagu-taguꞌ muy itu nga mga kamatuudan isaꞌun ega matantuwan it mga magpataꞌas-taꞌas it sadiling kiyaꞌrutan baw pasepsep. Iyan i piyaꞌyagan mu, mga raꞌyat lamang nga may palulus. 26Matuud tu, Amaꞌ, ka iyan i ipiyabetang-betang mu nga kaꞌirgan mu.”
27Pagkapanalangin, maat ya siꞌ, “Ipiyagꞌintergaꞌ it aken it Amaꞌ ku i muꞌsang mga bagay. Egay magkakilala nga banar it Anak in daꞌga Amaꞌ lamang. Baw ega gasiꞌ i magkakilala it Amaꞌ in daꞌga Anak, baw in siyu-siyu nga piliꞌen it Anak ngaytu nga paꞌyagan ya pasar it Amaꞌ.
28Padangep kamu situt aken, kamung muꞌsa nga nalpuꞌan baw magkakuriꞌan ka subuk mabeꞌgat nga pirisiꞌen i mga ugaliꞌ baw pagliꞌyan mi. Mamayaꞌ baw sumarig it aken ka papaꞌnaen ku kamu. 29Pasakep kamut aken nga manigtulduꞌ mi11:29 Maat it Ginirego, “Pasingkaw kamu it singkaw ku”, ka singkaw ngaytu i ladawan nira it panulduꞌ. Aypaꞌ in nasingkawan, ireg sugiden nagpasakep sirat manigtulduꞌ nira. baw magꞌadal kamu situt aken, sabap mapiyalulus baw mapiyababaꞌ aku. Basta aku i pagpamayaꞌnen mi, siguradung maꞌimyu i kaꞌimbengan it nakem. 30Sabap talagang ega magpakuriꞌ it imyu i mga panulduꞌ ku baw ega naga makuriꞌ nga buwaten i mga ipagsekat ku.”
12Paꞌyag pasar it Aldaw it Kapaꞌnaan
1Ega siꞌ naꞌlay nga banar, may esang Aldaw it Kapaꞌnaan nga nakapsag i panaw na Jesus duꞌun it katiriguwan. Paggetmanan nay mga alagad ngayti ni Jesus. Aypaꞌ buwat nira, miyungguꞌ nat kuwayen it tirigu ngayti ka pagkukutun na nira. 2Pagkalteg it mga Pariseo, inaat nira si Jesus, “Letganan muy pagbuwaten it mga alagad mu ngayan! Daꞌga baꞌ pagliꞌyan i magkayeg in Aldaw ngaytut Kapaꞌnaan?”
3Katubag si Jesus, maat ya, “Unu baꞌ, ega nabasa mi i binwat it adiꞌ nga si David, iyan ginteman kanya baw mga kaꞌibaan ya? 4Daꞌga baꞌ siminled kanya duꞌun it papagsambaan nirat Ampuꞌang Diyus baw kimnaꞌen kanya baw mga kaꞌibaan ya it tinapay nga ipagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus? Kuntraꞌ kat urdin i kaꞌnen niray iting tinapay, sabap mga sasirduti lamang i mapakay nga kumaꞌen it mga iti ngayti. Temed it pagꞌapisen sira ngayti, aypaꞌ daꞌsira biyasul. 5Unu baꞌ, ega magkabasa mi duꞌun it mga urdin nga isiyurat ni Moises, nga kada Aldaw it Kapaꞌnaan, iyan mga sasirduti duꞌun it Templo, pagranggaꞌen nira naga i urdin sabap it itu nga aldaw sabap dakulaꞌ i pagbuwaten nira? Lamang atkayan, ega naga ipagkasalaꞌan niray mga iti nga buwat nira. 6Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga may situ nat imyu nga mataꞌas paꞌ it Templo. 7Ka sana ega biyetanganan mit ukuman i mga egay kasalaꞌan in magkaꞌrutan mi lamang i kaꞌulugan it itu nga sugi-sugid it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Ireg ku nga magmaꞌildaw kamu. Basta daꞌkamu maꞌildaw, ega ireg kuy mga ipagpanalisi mi nga ipagꞌangut it kapasinsiyaan.’12:7 Oseas 6:6.
8Sabap Aldaw ngaytu it Kapaꞌnaan, kat pamegbeg ku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.”
Piyagayen ni Jesus i esang kimay i alima
9Napanaw siꞌ na Jesus, diritsu duꞌun it papagsambaan nira. 10May esang lalaki duꞌun nga kimay i alima ya. May duꞌun gasiꞌ nga in pirang kataawan nga magtulus it in unuy mapatikdan nira nga masalaꞌan nira it ki Jesus. Aypaꞌ iningkut nira kanya nga magꞌaat, “Unu, ega kuntraꞌ kat urdin nga pagayen it magsarut in Aldaw it Kapaꞌnaan?”
11Katubag si Jesus, maat ya, “In beteꞌ siyu manggid it imyu nga may makataptap nga tupa duꞌun it tabud in Aldaw it Kapaꞌnaan, unu, ega bilwaten ya? 12Talagang subraꞌ pay esang taw it esang tupa! Aypaꞌ ega kuntraꞌ kat urdin it Aldaw it Kapaꞌnaan in magayen nga buwat, nga tabang it may kaꞌilangan.”
13Bawnga inaat ni Jesus i taw ngayti nga kimay, “Ibtir muy alima mu.” Ibintir ya nga matuud, langkuy it kimay ya ngayti gimnayen it gayen banar, nga subung nat sangbat nga alima ya. 14Temed nagliꞌid i mga Pariseo, ka namagrunding sira in magꞌuꞌunu maꞌimatay si Jesus ngayti.
Tiyuman ni Jesus i inampang it prupitaꞌ nga si Isaias pasar it manigsirbi nga piniliꞌ it Ampuꞌang Diyus
15Ega nataguꞌ it ki Jesus i iti ngayti nga riyunding. Aypaꞌ ka liminꞌid kanya duꞌun. Dakel i mga taw nga dimnasun it kanya, baw piyagayen ni Jesus i muꞌsa nga may mga sarut. 16Temed ipiyagbenge-bengel yat kanira nga ega ipamaritaꞌ-baritaꞌ i pasar it kanya. 17Inaat yay atkayti isaꞌun matuman i inampang ni Isaias nga prupitaꞌ it tagnaꞌ, nga ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
18“Kayti waytu na i manigsirbi ku, nga aku naga i miniliꞌ.
Pagmaꞌalen ku talagat subraꞌ. Pagsagyaan ku kanya nga banar.
Papasaruman ku kanya it Espiritu Santo ku, baw kamatuudang kataldengan i ipapanaw ya kat muꞌsang bangsa.
19Talagang ega pakidaꞌeg kanya. Ega pirming pagdadakulaꞌen yang ampang.
Ega gasiꞌ magpanggerak-gerak kanya duꞌun it mga karsadaꞌ.
20Ega luꞌtasen yat mungguꞌ i kubunggu-bungguꞌ na, u parngen ya i magkedyep-kedyep mana nga tidaw, in daꞌga sanguꞌan baw tabangen yay mga kaꞌildaw-ildaw nga malubay i pamayaꞌ.
Muꞌsa ngaytu, buwaten ya seked it itu, kataldengan ngaytu, ipandaꞌeg ya nga banar.
21Baw iyan karibriyan nga pagꞌiꞌinawaren it muꞌsang bangsa, isarig nira it kanya.”12:18-21 Isaias 42:1-4.
Kakayaan ni Jesus, garing duꞌun it Espiritu Santo, ega garing duꞌun it ki Satanas
[Marcos 3:20-30; Lucas 6:43-45; 11:14-23]
22Bawnga may tiyaban duꞌun it ki Jesus nga esang lalaki nga beleg baw buyun paꞌ, ka pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Piyagayen ni Jesus i lalaki ngayti, nakaꞌampang na baw magkalteg na. 23Talagang naliluꞌ i muꞌsa nga nakalteg kayti. Maamaatan sira, “Siguru itu nay isiyanggup it Ampuꞌang Diyus nga limiꞌwan duꞌun it mga tungtung-inapuꞌ it adiꞌ ngayan nga si David.”
24Nadenge-dengegan it mga Pariseo i pamagrundingen it mga katataawan ngayti. Aypaꞌ ka maat nira, “Bilaꞌ, unu bay imyut, magkaꞌimugaw bayan it maraꞌe-raꞌet ka may asat kanya nga kakayaan ni Beelzebub12:24 Si Beelzebub, esa gasing ngaran ni Satanas. nga pagbayaꞌen it muꞌsang mararaꞌe-raꞌet!”
25Temed naꞌrutan ni Jesus i kat nakem nira ngayti. Aypaꞌ ka inaat ya sira, “Maski unu nga kaꞌadiꞌan nga ega urunyun ka magkuntraꞌ-kuntraꞌen i mga sinakepan ya, simpri ega maneꞌteꞌ. Atkayan naga i mabetangan it maski unu nga lansangan u pamalay-balay. Basta nabagiꞌ-bagiꞌ ka magdaꞌe-daꞌegen i taw ya, simpri ega yan maneꞌteꞌ. 26In beteꞌ si Satanas, pagꞌimugawun ya i mga pagsasakpen ya nga maraꞌe-raꞌet, daꞌga diri ya naga i pagkuntraꞌen ya? Ta, magꞌuꞌunu maneꞌteꞌ i kaꞌadiꞌan ya? Daꞌga ega?
27Ta unu yan, it maat mi, magꞌimugaw akut maraꞌe-raꞌet kat kakayaan ni Beelzebub, ta ari garing it kakayaan it mga manigsunud mi nga magkapangimugaw naga it maraꞌe-raꞌet? Siray magkapamatuud nga talagang nagkamaliꞌ kamu. 28Ta it kakayaan it Espiritu Santo nga garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus i ipagkaꞌimugaw kut mga mararaꞌe-raꞌet, daꞌga baꞌ nangangaꞌulugan nga miyabut na situt imyu i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus?”
29Ipiyaꞌyag na ni Jesus nga magkaꞌimugaw kanyat maraꞌe-raꞌet sabap diyaꞌeg ya na si Satanas nga pagbayaꞌen nira. Maat ya, “Magꞌuꞌunu makasled i maski siyu nga mangagaw it kusas duꞌun it balay it esang makseg nga taw basta ega bayukun ya daꞌan i iyan nga taw? Simpri in pagbabayukun na, marangpasan nay balay ya.
30Talagang iyan ega magkampiꞌ it aken, ipagpabetang ku nga magpakikuntraꞌ it aken. Baw iyan ega magtabang it aken it magtulus it katataawan, kanya i magpaneꞌag-teꞌag it kanira. 31Aypaꞌ matuud talagay iꞌaat kut imyu nga pasinsiyaen naga i mga katataawan it maski unu nga kalasit kasalaꞌan baw panibabaꞌ nira in magsinguliꞌ baw indiꞌan nira. Temed panibabaꞌ nira it Espiritu Santo, siguradu nga ega ipasinsiya it kanira. 32Matuud tu nga maski mangarampangen i maski siyu nga kuntraꞌ it aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, pasinsiyaen naga kanya in magsinguliꞌ nga matuud. Temed seked it kaꞌnu-kaꞌnu ega talaga pasinsiyaen i maski siyu nga mangarampangen kuntraꞌ it Espiritu Santo.
33Simpri ipabetang mi nga magayen nga kayu in magayen i buwaꞌ ya, maraꞌe-raꞌet in maraꞌe-raꞌet i buwaꞌ ya. Sabap daꞌga baꞌ kat buwaꞌ magkakilalaan in magayen u daꞌga? 34Kamu nga mga anak it dukul! Magꞌuꞌunu mi masugid i mga bagay nga magagayen it mararaꞌe-raꞌet i adat mi? Ka talagang matuud nga in unuy kat nakem it taw, iyan naga i kat baꞌbaꞌ ya nga pirmi. 35Sabap taw nga magayen i adat, pirmi nga magayen i magliꞌwan kat baꞌbaꞌ ya, sabap purus magayen i ipagdawaꞌ ya kat nakem ya. Takaꞌ taw nga purus maraꞌe-raꞌet i magdadawaꞌ kat nakem ya, purus naga maraꞌe-raꞌet i magliꞌwan kat baꞌbaꞌ ya. 36Temed matuud tu talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga in asan nat aldaw nga ipangukuman, turubagen it taw i kada ampang nira nga egay kapulusan. 37Sabap uyun kat mga ampang mu i ukuman, in rigaen ka baw daꞌga.”
May kulteg it tandaꞌanan nga pasar duꞌun it langit
[Marcos 8:11-12; Lucas 11:24-26; 11:29-32]
38May pirang kataawan duꞌun nga Pariseo baw manigpaꞌyag it urdin nga miyaat it ki Jesus, “Manigtulduꞌ, in mapakay sana, paltegan mu kami it tandaꞌanan nga pasar duꞌun it langit.”
39Katubag si Jesus, maat ya, “Puꞌsa kamu ngaytu, maraꞌe-raꞌet i adat. Subung kamu it pagꞌaꞌasawaen nga babay nga barapakun, nga ega paglabiyen yay pagꞌasawa, ka atkayay buwat mi duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Maat mi, magꞌangut kamu it tandaꞌanan, temed egay ipalteg it imyu, puyrat iti, tandaꞌanan nga ipiyagladawan nga nalabayan it prupitaꞌ ngayan it tagnaꞌ nga si Jonas. 40Ka si Jonas ngaytu, tulung aldaw baw tulung delem duꞌun kanya it tinaꞌi it amaꞌ-amaꞌan na nga sedaꞌ bawnga egen naga kanya nga ipiyaliꞌwan. Ta atkayan naga, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, katlu aku nga maglelbeng duꞌut lugtaꞌ bawnga maꞌgen siꞌ. 41Aypaꞌ in asan nat aldaw it pangukuman, basulun kamu baw mga kaꞌibaan mi it mga taga Ninive, sabap kanira, nagsinguliꞌ, langkuy inindiꞌan niray kasalaꞌan pagkagneg nirat pangadal ni Jonas. Temed ta, kayti may situ nat imyu nga subraꞌ paꞌ nga mabantug it ki Jonas ngayti, temed daꞌkamu magsinguliꞌ. 42Kat aldaw ngaytit pangukuman, basulun kamu gasiꞌ it babay nga nagꞌadiꞌ duꞌun it Seba it tagnaꞌ paꞌ. Sabap talagang alaid nga banar i piyanawan ya, garing duꞌut banwa ya, ka ireg ya nga matantuwan i ega basta-bastang kasepsep it adiꞌ nga si Solomon. Temed kayti, may situ nat imyu nga subraꞌ paꞌ nga mabantug it ki Solomon, temed daꞌkamu kupagneg.
43Ka in beteꞌ may limiꞌwan nga maraꞌe-raꞌet duꞌun it esang taw nga pagpapulpugun ya, buwat it maraꞌe-raꞌet ngaytu, subuk magluꞌug-luꞌug lamang duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, ka magtulus it papulpugun ya siꞌ. Ta in egay maparagan ya, 44‘Aaꞌ daꞌga,’ maat ya, ‘paꞌuliꞌ aku naga duꞌun it pagpapulpugun ku ngayti.’ Bawnga abutan ya, maꞌanuꞌan yang ega pay nakapasubli it kanya nga beken, lamang subung na it balay nga paglilimpiyuꞌun na baw pagꞌaꞌaturun na. 45Aypaꞌ buwaten ya, mapanaw siꞌ ka mangumbinyu it pitu nga mga kaꞌibaan ya nga maraꞌe-raꞌet paꞌ it kanya, ka kaꞌibaan ya nat papulpug siꞌ. Aypaꞌ baraꞌan it iyan nga taw, subraꞌ paꞌ nga rumaꞌe-raꞌet i kabetangan ya. Ta atkayan naga i mabetangan mit imyu nga muꞌsa nga nakagneg it Magayeng Baritaꞌ temed, ta, ega naga piyamayaꞌ mi.”
Mga inaꞌ baw sulsug ni Jesus kat pamayaꞌ
[Marcos 3:31-35; Lucas 8:19-21]
46Magꞌampang paꞌ si Jesus ngayti duꞌun it kadakel, miyabut i inaꞌ ya baw mga ariꞌ ya. Duꞌun lamang sirat liꞌwan, magꞌelat it ki Jesus ka kupakisugi-sugid sira. 47May simnugid duꞌun it ki Jesus, nga magꞌaat, “Tabiꞌ, duꞌun bat liꞌwan i inaꞌ mu, sang siraan it mga ariꞌ mu. Ireg nira nga pakisugi-sugid it imu.”
48Pagkagneg ni Jesus, maat ya, “Eeꞌ, mabway mana.” Piyaꞌugdunan ya nga magꞌaat, “Sepsepen mi, siyuy inaꞌ ku baw siyu may siyu i mga sulsug ku?” 49Pagkaꞌampang ya, tiyulduꞌ yay mga alagad, bawnga maat ya, “Sira ngaytu i bilang inaꞌ ku baw mga sulsug ku. 50Sabap in siyu-siyu nga magsunud nga banar it kaꞌirgan it Amaꞌ ku nga duꞌun it langit, sira i bilang inaꞌ ku baw mga sulsug ku.”
13Piyaꞌalimbawaan ni Jesus i esang manigꞌuma nga isiyaꞌbug i panluwak ya
1Iti naga nga aldaw, gimnaring na si Jesus duꞌun it balay ngayti ka napanaw siꞌ. Naꞌaduꞌun kanyat Lapnaw it Galilea baw miyadung duꞌun it tambing. 2Nagsigꞌabut i dakel na nga mga taw duꞌun it kanya. Aypaꞌ binwat ya, nagpasakay duꞌun it sakayan nga maglultaw. Kadakel it taw ngayti, duꞌun nat binit. 3Nagpapuꞌun siꞌ si Jesus it manulduꞌ it dakel na nga mga bagay nga ipagpaꞌalimbawa ya lamang. Papuꞌun ya, maat ya, “May esang manigꞌuma nga nanaꞌbug nat lulwaken ya. 4Ta it ipagsaꞌbug i panluwak ya, may nakasaꞌbug na duꞌun it padalan. Magkatalikud kanya, pagpasubliyan it mga manu-manuk ka kiyaꞌen na nira. 5Nasaꞌbugan it beken, duꞌun it mabatuun. Ta it paribasay desang magsasagpa-sagpaw i lugtaꞌ duꞌun it mga batu, timnubuꞌ it dumaliꞌ i mga iti ngayti. 6Temed iyan siminggaꞌ i init, namagpangkerep na, ka egay piyatꞌedan it gamut nira. 7Iyan beken, maresaen i nasaꞌbugan. Pagkeseg it ilamunun ngayti, daꞌna nakabwaꞌ i mga luwak ngayti ka nalmes na. 8Temed iyan nakasaꞌbug duꞌun it magayen nga lugtaꞌ, minwaꞌ it magayen baw mabuburun paꞌ. Sang kuway may tagasang gatus i batꞌunun it legas ya. May tagꞌeꞌenem nga puluꞌ baw tagtutulung puluꞌ.” 9Paꞌugdun ni Jesus, maat ya, “Ta it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan pagneg kamu it magayen it pagꞌaaten ku ngaytu.”
10Iyan nakagaring nay mga taw ngayti, nagpatpad duꞌun it ki Jesus i mga alagad ya. Miningkut nga magꞌaat, “Unuka purus alimbawa i ipagpanulduꞌ mut mga taw?”
11Katubag si Jesus, maat ya, “Talagang ipiyagꞌildaw it imyu nga maꞌrutan mi i patagu-taguꞌ nga kaꞌulugan it ipagpanulduꞌ ku pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Temed sira, ega ipiyagꞌildaw ya it kanira. 12Iyan magpamayaꞌ nat inadalan ya situt aken, dungagan it Ampuꞌang Diyus i kasepsep ya seked magbastanti nay magkaꞌrutan ya. Temed iyan ega magpakimatuud it nagnegan ya ngaytu, awaꞌen nat Ampuꞌang Diyus i maski iyan nga nasepsepan ya na isaꞌun egay lapusan ya. 13Aypaꞌ ipagpanulduꞌ kut kanira pagꞌalimbawaen lamang sabap magsesyek sira, daꞌsira magkalteg, baw mamagpagneg temed ega mamagkagneg baw magkasepsep. 14Talagang magkatuman duꞌun it kanira i inampang ni Isaias nga prupitaꞌ it tagnaꞌ nga simnurat it inaat it Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat,
‘Maski manamar kamu nat pagneg, talagang daꞌkamu makasepsep.
Baw maski semyek kamu na nga semyek, ega makilalaan mi i pagletganan mi.
15Talagang ining mga taw, piyadsen na niray ulu nira.
Paglagpasen nay mga talinga nira baw ipagpeyeng na niray mga mata nira.
Ka in daꞌga atkayan, barang mamagkalteg naga sira, mamagkagneg naga, mamagkasepsep naga, baw paꞌuliꞌ naga sira situt aken, nga mapagayen ku naga sira, arit ega.’13:14-15 Isaias 6:9-10.
16Temed talagang magkasagya kamuy imyu ka subuk magkalteg baw magkagneg kamu, ka magkasepsepan mi i mga kamatuudan ngaytu. 17Yay matuud, talagang dakel i mga prupitaꞌ baw mga taw nga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus it tagnaꞌ paꞌ nga ireg nira sana nga makalteg it magkaltegan mi ngaytu kayti, temed ega naltegan nira. Baw ireg nira makagneg it mga magkagnegan mi ngaytu kayti, temed ega gasiꞌ nagnegan nira.
18Kayti, pagnegan mi i ireg sugiden it itu nga alimbawa, manigsaꞌbug ngaytut lulwaken. 19Iyan mga taw nga nagpagneg it ampang it Ampuꞌang Diyus sabap it kaꞌadiꞌan ya temed ega magkasepsepan nira, subung sirat padalan ngaytung nasaꞌbugan it biꞌni. Madaliꞌ maꞌagaw ni Satanas i ampang ngaytung nagnegan nira. 20Itu nga nasaꞌbugan nga mabatuun, pagpaꞌiguꞌan kaytu mga taw nga mamagpagneg nga masasagyang pagpakimatuudun nirang lagi i ampang it Ampuꞌang Diyus. 21Temed ega ipagdawaꞌ nirat magayen kat ulu nira. Aypaꞌ ka daꞌsira magpaneꞌteꞌ kat pamayaꞌ nira, nga subuk luwak nga ega maggagamut. In abutun it kakuriꞌan u pakuriꞌan sira sabap it pamayaꞌ nira ngaytut ampang it Ampuꞌang Diyus, mangindiꞌ sira nga lagi. 22Ta itu, nasaꞌbugan ngaytu nga maresaen, sira nga mamagpagneg it ampang it Ampuꞌang Diyus, temed sasaw i pikir kat mga bagay nga situt banwa. Kupadakulaꞌ it kamanggadan i kanget kat nakem nira. Unupat ampang ngaytut Ampuꞌang Diyus, magkadaꞌgan na it itu nga kat pikir nira. Aypaꞌ ka egay buwaꞌ it pamayaꞌ kat pangaꞌgenan nira. 23Temed itu, paꞌaaten ngaytu nga nasaꞌbugan nga magayeng lugtaꞌ, ituy mga taw nga magpagneg baw magkasepsepan nira i kamatuudan ngaytu. Ta it ipagdawaꞌ na duꞌun it ulu, aypaꞌ ka magbuwaꞌ i pamayaꞌ nirat kanira, nga subung it mabuburun ngaytung kuwayen nga tagasang gatus, tagꞌeꞌenem nga puluꞌ baw tagtutulu nga puluꞌ i legas ya.”
Panulduꞌ ni Jesus nga ilamunun i piyaꞌalimbawaan
24May esa siꞌ nga alimbawa nga inampang ni Jesus, nga magꞌaat, “Iyan kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it itu ngaytu. May esang taw nga magayen nga biꞌni it tirigu i itiyugdaꞌ ya duꞌun it uma ya. 25Kaꞌsang delem nga magꞌigaꞌ nay katataawan, miyabut i kakuntraꞌ ya, nga nanaꞌbug it kaꞌiꞌilu nga ilamunun duꞌun it uma ya ngayting tiyugdaꞌan nat tirigu. 26Timnubuꞌ i tirigu ngayti. Desang magbuwaꞌ na, timnubuꞌ nay kaꞌiꞌilu ngayti nga ilamunun.
27Pagkamuya it mga uripen it tagꞌuma ngayti, maat nira, ‘Agalen, daꞌga baꞌ bulun nga tirigu i itiyugdaꞌ mu ngayan? Ta, ari garing it kaꞌiꞌilu ngayang ilamunun nga magtubuꞌ?’
28Katubag i tagpuꞌun ngayti, ‘Aaꞌ, ula-ula bayan it kakuntraꞌ ku.’
‘Ta unu,’ maat it mga uripen ya ngayti, ‘ireg mu nga ilamunun namen?’
29‘Ayaw na daꞌan,’ tubag ya, ‘ka barang pati tirigu ngayan, makaꞌuyut it maꞌilamun mi. 30Pataꞌnan mi nay kemseg i muꞌsa. Elaten nay pakakayeg. Ka in pakakayeg na, sekaten ku yan i mga manigkayeg nga yay uꞌnaen nira, ilamunun ngayan baw pamegkesen ka suriban. Isunud mana i tirigu, ka iyan i iduꞌun it lagkaw ku.’”
Alit siꞌ it mustasaꞌ bawnga ipagpaꞌalsa i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
[Marcos 4:30-34; Lucas 13:18-21]
31Esa siꞌ nga alimbawa i itiyulduꞌ ni Jesus it kanira, nga magꞌaat, “Iyan kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus,” maat ya, “subung it itu ngaytu. May esang taw nga liminwak it alit it mustasaꞌ duꞌun it uma ya. 32Piyakadekeyeꞌ talaga nga alit kat muꞌsa nga lulwaken, temed basta nakalwak na, pagtubuꞌ, kemseg, mapꞌun paꞌ it beken nga inglay, magbalyu na nga kayu. Egay beken, pugadan na it mga manu-manuk i mga sanga ya.”
33May beken paꞌ nga alimbawa ni Jesus, nga magꞌaat, “Iyan kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it ipagpaꞌalsa nga iriyagiꞌ it esang babay duꞌun it dakulang arina, isaꞌun magꞌalsa it magayen i sang iꞌilutuꞌan ngayti.”
34Purus alimbawa i ipiyanulduꞌ ni Jesus it mga taw. Daꞌgay itiyulduꞌ ya nga daꞌga alimbawa i paggamiten ya. 35Atkayti i panulduꞌ ya ka isaꞌun matuman i inampang it prupitaꞌ it tagnaꞌ nga ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
“Manulduꞌ aku it kanira nga purus ipaꞌalimbawa.
Ipaꞌyag kut kanira i mga bagay nga ipagtagu-taguꞌ garing paꞌ it pagguna it banwa.”13:35 Awit 78:2.
Kaꞌulugan it inalimbawa nga kaꞌiꞌilu nga ilamunun duꞌun it katiriguwan
36Pagkatupus it pangadal ngayti ni Jesus, piyaꞌuliꞌ ya nay kadakel ngayti bawnga miyuliꞌ na sang siraan it mga alagad ya duꞌut balay. Nagpatpad i mga alagad ya duꞌun it kanya. Maat nira, “Ituturan mut amen i kaꞌulugan it inalimbawa mu ngayan nga kaꞌiꞌilu nga ilamunun duꞌun it uma.”
37“Eeꞌ,” maat ni Jesus. Maat ya, “Iyan timnugdaꞌ ngaytu it magayen nga biꞌni, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 38Iyan uma, banwa ngaytu. Iyan biꞌni ngaytu nga magayen, mga taw nga kat pamegbeg it Ampuꞌang Diyus baw iyan kaꞌiꞌilu nga ilamunun, iyan mga taw nga kat pamegbeg ni Satanas. 39Ta, yan kakuntraꞌ ku nga nanaꞌbug it kaꞌiꞌilu ngaytu nga ilamunun, egaytuy belag, si Satanas naga ngaytu. Iyan pakakayeg ngaytu, umur nat banwa i paꞌaaten baw mga anghil i mga manigkayeg ngaytu.
40Ka in magꞌuꞌunu itumpuk i ilamunun ngaytu ka suriban, atkayan naga yan i magꞌabut in asan nat umur it banwa. 41Sekaten it Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw i mga anghil ya, ka tingpeden nira baw ipablag duꞌun it mga taawan ya nga kat pamegbeg it Ampuꞌang Diyus i muꞌsa nga magpakursud kat kasalaꞌan baw muꞌsa nga mamumuwat it karaꞌe-raꞌetan. 42Ka buwaten it kanira, italpak i ega ngaytu taawan it Ampuꞌang Diyus duꞌun it masgu nga masgu nga apuy nga egay kapugdawan ya. Duꞌun gemeget nay nipen nira baw gumarwak na sirat daꞌna pateng. 43Temed iyan mga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, masingkar nay kabantugan nira nga subuk aldaw duꞌun it kaꞌadiꞌan it Amaꞌ nira nga Ampuꞌang Diyus. Aypaꞌ it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan pagnegan mit magayen i pagꞌaaten ku ngaytu.”
Magtataguꞌ nga subrang kararasan nga manggad baw pirmira nga mutyat basek i kaꞌalimbawaan it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus
44Maat siꞌ ni Jesus, “Iyan kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it manggad nga maglelbeng duꞌun it esang lugtaꞌ. Naparagan it esang taw nga magkali i manggad ngaytu. Pagkaparag ya, tiyaburan ya naga bawnga miyuliꞌ it masagyang-masagya. Pagꞌabut ya duꞌut balay, ipiyuꞌsa yat paꞌalang i muꞌsang kusas ya bawnga inalang yay iti nga lugtaꞌ.
45Atkaytu gasiꞌ i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. May esang manigdagang it mutyat basek nga magtulus it pirmira nga iti nga mutyaꞌ.13:45 Duꞌun it beken nga banwa, maꞌaat nga ega basta-basta i mutyat basek ngaytu, sabap dakulaꞌ talaga nga kantidad i ipagbayad, subraꞌ na in pirmira. 46Iyan nakaparag nat sangbat nga talagang pirmira, miyuliꞌ na kanya ka ipiyuꞌsa yat paꞌalang i muꞌsang kusas ya, ka inalang ya nay itiꞌen ngayti.”
Lambat i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
47“Ta,” maat siꞌ ni Jesus, “subung gasit lambat i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Iyan iꞌinlug duꞌun it dagat, kalasi-kalasi i sedaꞌ nga siminled. 48Egay beken, it namuyaan it mga manigsedaꞌ nga dakel nay sedaꞌ nga nakasled, biyatun na nira. Bawnga miyadung na sira ka bulunun. Iyan magayeng sedaꞌ nga magkakaꞌen, ibtang nira duꞌun it karebtangan. Iyan ega, ibuntal nira. 49Ta, magꞌaꞌatkayan gasiꞌ yan in asan nat umur it banwa. Mabut i mga anghil ka ipablag nira i mga mamumuwat it karaꞌe-raꞌetan kat mga taw nga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. 50Ta, yan ega ngaytu mga taawan ya, italpak nat mga anghil ngaytu duꞌun it masgu nga masgu nga apuy nga ega magpugda-pugdaw. Talagang gumarwak sirat ega pateng baw gemeget nay nipen nira. 51Ta unu, magkasepsepan mi i muꞌsa ngaytu?” maat ni Jesus.
“Eeꞌ,” maat i mga alagad ya ngayti, “magkasepsepan namen.”
52“Ta,” maat siꞌ ni Jesus it kanira, “iyan manigpaꞌyag it ampang it Ampuꞌang Diyus nga nakapagꞌadal nat mga kamatuudan ngaytu sabap it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung kanya it tagpuꞌun it pamalay-balay nga magpangrut-magpangrut it mga kusas ya nga baꞌgu baw lagi-lagi duꞌun it pagdawaꞌan ya. Sabap magkaꞌrut kanya mangadal it ega lamang tagnaꞌ ngayting panulduꞌ in daꞌga pati baꞌgu ngaytu.”
Ega pagkilalaen si Jesus duꞌun it Nazaret
53Pagkatupus ni Jesus it panulduꞌ ya ngayti nga purus alimbawa, napanaw siꞌ kanya. 54Miyuliꞌ siꞌ kanya duꞌun it diyakulaꞌan yang lansangan it Nazaret. Iyan duꞌun siꞌ kanya, nanulduꞌ kanya duꞌun it papagsambaan nira. Naliluꞌ talagay mga nakagneg. Maamaatan sira, “Ari napisiꞌan it itung taw it kasepsep ya ngaytu? Magꞌuꞌunu kanya magkabwat it mga kalililuꞌan nga mga bagay? 55Daꞌga baꞌ anak tu it karpintiru? Daꞌga baꞌ si Maria i inaꞌ kaytu baw daꞌga baꞌ mga ariꞌ ya nga lalaki, si Santiago, si Jose, si Simon baw si Judas? 56Baw daꞌga baꞌ mga ariꞌ ya nga mga babay, sang tamiyan naga situt lansangan ngaytu? Ta ari napisiꞌan yat muꞌsa ngaytung kakayaan ya?” 57Talagang ega pagkilalaen nira kanya.
Aypaꞌ ka maat ni Jesus it kanira, “Iyan prupitaꞌ, paggalangen baw pagꞌistimaren kanyat magayen maski ari kanya, puyra kat sadili ya nga lansangan baw kat sadili yang pamalay-balay.” 58Ta it atkayti, ega minwat si Jesus it dakel nga kalililuꞌang bagay duꞌun, ka daꞌsira ngayti magpamayaꞌ it kanya.
14Inimatay si Juan nga uꞌna-uꞌnang magpamawtis
1Kat iti nga timpu, nakaꞌbut duꞌun it adiꞌ ngaytit Galilea nga si Herodes i baritaꞌ sabap it ki Jesus. 2Maat ni Herodes it mga katimbang ya, “Ega yay belag, si Juan ngayan nga magpamawtis. Naꞌgen yan it paꞌuliꞌ. Aypaꞌ yan magkabwat it mga kalililuꞌan ngayan nga bagay.”
3Miyampang si Herodes it atkayti sabap tagnaꞌ, kanya nagay nagpadakep, nagpabayuk baw nagpapirisu it ki Juan, sabap it ki Herodias nga asawa ni Felipe nga sulsug ni Herodes ngayti. 4Sabap pirmi nga pagꞌaaten kanya ni Juan nga maat ya, “Ega mapakay nga magsagpun kamu, ka kuntrat urdin i agawun muy ipag14:4 Ega desang ipag ya, in daꞌga kamanaken ya paꞌ si Herodias ngayti, sabap sang sulsugan si Herodes, si Felipe baw amaꞌ ni Herodias ngayti. mu ngayan.” 5Kuꞌimatayen sana ni Herodes si Juan ngayti, temed magꞌiꞌlam kanya it pagsasakpen ya nga mga Judio sabap pagkilalaen nira nga prupitaꞌ si Juan ngayti nga magpamawtis.
6Takaꞌ iyan naꞌbut siꞌ i kaꞌaldawan ni Herodes, miyayliꞌ duꞌun it adapan it mga taw nga inimbitar i babay nga anak ni Herodias ngayti, nga anak naga ni Felipe. Talagang siyagyaan nga banar ni Herodes. 7Aypaꞌ ka isiyanggup ni Herodes nga uyut i sumpa ya nga ibgay ya it babay ngayti i maski unu nga angutun duꞌun it kanya. 8Ta, it pagꞌiꞌinduꞌan na kanya nga lagi it inaꞌ ya, maat ya, “Iyan talagay ireg ku nga ibgay mut aken kayti, pinggan nga pagdadaꞌtunan it ulu ni Juan ngayan nga magpamawtis.”
9Nasmek i adiꞌ ngayti, temed sabap it sumpa ya nga pagdedngegen it mga inimbitar ya ngayti, isingkat ya it mga manigsirbi ya nga ibgay nirat babay ngayti. 10Aypaꞌ ka isingkat ya nga punggutan nat ulu si Juan ngayti duꞌun it pirisuwan. 11Pagkapunggut, idiyaꞌtun duꞌun it pinggan bawnga ibinggay duꞌun it babay ngayti. Dayun it tiyaban ya na duꞌun it inaꞌ ya. 12Pagkaꞌrut it mga alagad ni Juan ngayti, naꞌaduꞌun sira ka pinsiꞌ niray bilug ni Juan ka ilimbeng nira. Bawnga ibiyaritaꞌ nira duꞌun it ki Jesus.
Subrat limang ribu i kadakel it napakaꞌen ni Jesus kat keseg it guna ya
[Marcos 6:30-44; Lucas 9:10-17; Juan 6:1-14]
13Pagkaꞌrut ni Jesus it inimatay na ngayti si Juan, liminꞌid kanya duꞌun it kadakel it mga taw ka simnakay, nga paꞌaduꞌun it esang rugar nga kapupuyangtan. Temed pagkabaritaꞌ it mga katataawan duꞌut mga lansangan ngayti, napanaw sira nga timnundug it ki Jesus ngayti. 14Aypaꞌ pagpanlampud ni Jesus duꞌut inabutan ya ngayti nga rugar, yay piyagꞌaꞌandaꞌan it mata ya, dakel na nga mga taw. Siyanguꞌan ya sira. Piyagayen ya i mga may sarut nga taba-taban it mga taw ngayti.
15Iyan apu-apun na, nagpatpad duꞌun it ki Jesus i mga alagad ya. Maat nira, “Tabiꞌ it imu, kapupuyangtan nga rugar i sikaytu baw ungaytu na, ega na maꞌlay semdep i aldaw. In mapakay sana, papanawun mu nay mga taw ngayan nga paꞌaduꞌun sirat mga baryu ka isaꞌun makapangalang sirat makaꞌen nira.”
16Katubag si Jesus, maat ya, “Ega na kaꞌilangan nga papanawun paꞌ sira. Kamu nay megay it makaꞌen nira.”
17Katubag i mga alagad ya ngayti, maat nira, “Ampuꞌan, ta, magꞌuꞌunu yan it ega talagay situ, puyrat limang batu i tina-tinapay baw duwang batuy seda-sedaꞌ?”
18“Tabanen mi sinit aken,” maat ni Jesus. 19Piyaꞌdung ya i mga taw ngayti. Pinsiꞌ ni Jesus i limang batu ngayti nga tina-tinapay baw duwang batu ngayting seda-sedaꞌ. Yimnaꞌngad kanya duꞌut langit ka nagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkatupus ya, biyagiꞌ-bagiꞌ yay tina-tinapay ngayti bawnga ipiyakawaꞌ yat mga alagad ya ka ipanundul nira duꞌun it mga taw ngayti. 20Kimnaꞌen i muꞌsa ngayti seked it naꞌgen sira. Rininut it mga alagad i naꞌpedan, napnuꞌ i sang puluꞌ may duwang kabaꞌayan it pagbabagiꞌ-bagiꞌen na ngayting tinapay. 21Kadakel it kimnaꞌen ngayti, lalaki lamang may limang ribu, puyray mga babay baw mangaꞌwaꞌ.
Napanaw si Jesus duꞌut sagpaw it danum
[Marcos 6:45-52; Juan 6:15-21]
22Bawnga piyasakay na nga lagi ni Jesus i mga alagad ya, ka muꞌna na duꞌut sang dipag it lapnaw ngayti. Nagpatuduꞌ it kanya ka pagpagaringen ya pay mga taw. 23Pagkapagaring yat mga katataawan ngayti, nanungul kanyat esa-esa ya duꞌun it mungsuꞌ ka manalangin duꞌun. Dinlem na si Jesus duꞌun it mungsuꞌ ngayti it esa-esa ya lamang. 24Sakayan ngayti nga pagsasakayan it mga alagad ya, duꞌun na it tenga-tengat lapnaw. Magkakuriꞌ-kuriꞌan sira ka masbeg i deres nga sungsungun.
25Iyan kukuꞌ-aldaw na, timnundug na si Jesus it kanira. Magpanaw lamang kanya duꞌun it sagpaw it danum. 26Piyangingiraꞌbutan it iꞌlam i mga alagad nga nakalteg it magpanaw ngayti duꞌut sagpaw it danum. “Idek!” maat nira, “miyatay bayan!”
27Miyampang nga lagi si Jesus, nga magꞌaat, “Ayaw kamut iꞌlam. Si Jesus aku naga bayni. Paksegen mi lamang i nakem mi.”
28Pagkagneg ni Pedro, miyampang kanya nga magꞌaat, “Ampuꞌan, in talagang ikaw yan, papanawun mu aku kat sagpaw it danum nga sumusmu it imu.”
29“Eeꞌ,” maat ni Jesus, “daliꞌ na.”
Egay beken, limnampud na si Pedro duꞌut sakayan, diri-diritsu nga napanaw kanya duꞌut sagpaw it danum nga magsusmut ki Jesus. 30Temed pagkamuya ni Pedro it mabakat, miniꞌlam kanya. Unupat magsaredsed na. Nangabang kanya, “Tabang, Ampuꞌan! Sagepen mu aku!”
31Diyaliꞌan kanya ni Jesus, nga singkel ya nga lagi. “Pedro,” maat ya, “kadekeyeꞌ it pamayaꞌ mut aken. Unuka inalab-alab ka?”
32Pagkasakay it duwa ngayti, yimnengyeng nay deres. 33Siyamba si Jesus it muꞌsa ngayting magsasakay baw maat nira, “Kamatuudan nga Anak ka talaga it Ampuꞌang Diyus.”
34Pagkadipag nira, duꞌut Genesaret14:34 Genesaret ngaytu, adeꞌdeng it Capernaum. i piyadungguꞌan nira. 35Nakilalaan si Jesus it mga taw duꞌun. Ipiyamaritaꞌ-baritaꞌ nirang lagi duꞌun it mga katepadan nira nga miyabut si Jesus. Aypaꞌ ka nagsigꞌabut i mamagtataban it mga magsarut. 36Nagpasanguꞌ-sanguꞌ sira duꞌut ki Jesus nga maski diꞌkit, papadiꞌkiten it ipagkabit14:36 Basaen i paꞌyag duꞌun it kapitulu 9:20. kat sagyaden it gulamen ya i mga magsarut ngayti. Talagang muꞌsa nga magkapadiꞌkit, gimnayen nga matuud ka mindek nay sarut nira.
15Mga siyubli-subli nga panulduꞌ nga ega uyun it mga urdin it Ampuꞌang Diyus
1Kaꞌsa may naꞌaduꞌut ki Jesus nga mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it urdin nga garing duꞌun it Jerusalem. Iningkut kanya nga magꞌaat, 2“Unuka ega pagsunudun it mga alagad mu i siyubli-subli tami nga ipiyanulduꞌ it kamagugurangan tami? Ka magkaꞌen sirat ega nakapangugas it alima uyun duꞌut ipiyanulduꞌ ngayti.”
3Katubag si Jesus, maat ya, “Ta, unuka pagranggaꞌen mi gasiꞌ i urdin it Ampuꞌang Diyus sabap duꞌun it siyubli-subli mi ngaytu nga ipagpanulduꞌ? 4Ka daꞌga baꞌ ipiyagꞌurdin it Ampuꞌang Diyus nga, ‘Galangen muy amaꞌ baw inaꞌ mu,’ baw ‘In siyu-siyuy mampang it maraꞌe-raꞌet kat amaꞌ u inaꞌ ya, bagay it kanya, imatayen.’ 5Temed ipagpanulduꞌ mi nga basta aaten na lamang it esang taw i amaꞌ u inaꞌ ya, ‘Ta ega na bay makabgay kut imyu nga ipagꞌepet kut imyu, ka nakaꞌareg ku na nga begay kut Ampuꞌang Diyus,’ 6ta, maski ega na galangen yay mga giyaringan ya nga epten ya sira. Aypaꞌ ampang it Ampuꞌang Diyus, talagang paggantiyan mi na it mga siyubli-subli mi ngaytu nga ipagpanulduꞌ. 7Magbete-beteꞌ kamu lamang nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Talagang matuud i inampang it tagnaꞌ nga prupitaꞌ nga si Isaias sabap it imyu, nga ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
8‘Pagsirbi baw pagsamba it aken it itung mga taw, kat munung nira lamang nga egay kamatuudan nga pagmaꞌal nirat aken.
9Talagang egay kapulusan it pagsamba nirat aken.
Ka iyan ipiyagꞌurdin it taw lamang, ipagpabetang na nira nga urdin na kunuꞌ it Ampuꞌang Diyus.’”15:8-9 Isaias 29:13.
10Piyapatpad ni Jesus i kadakel baw maat ya, “Pagneg kamu nga muꞌsa baw sepsepen mi i pagꞌaaten ku. 11Ega iyan magseled kat baꞌbaꞌ it taw i magparaꞌway it kanya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, in daꞌga iyan ampang nga maraꞌe-raꞌet nga magliꞌwan kat baꞌbaꞌ ya.”
12Magkatupus i iting inampang ni Jesus, nagpakiꞌumid it kanya i mga alagad ya baw maat nira, “Ampuꞌan, magkaꞌrutan mu, rimnaꞌe-raꞌet i nakem it mga Pariseo it inampang mu ngayan.”
13Katubag si Jesus, maat ya, “Talagang dutdutun i kada luwak nga ega Amaꞌ ku nga duꞌut langit i liminwak. 14Pataꞌnan mi lamang sira. Mga beleg sira nga manigdundun. Ta basta beleg i dumundun it beleg naga, simpri kataptap sirang duwa duꞌun it kali.”
15Maat ni Pedro it kanya, “Ampuꞌan, isugid mut amen i kaꞌulugan it alimbawa mu ngayan kagayna.”
16“Unu baꞌ, pati kamu,” maat ni Jesus, “ega gasiꞌ i kasepsep? 17Unu, ega magkaꞌrutan mi nga maski unu nga magseled kat baꞌbaꞌ, pagpaꞌabutan ya tinaꞌi, bawnga limiꞌwan. 18Temed iyan karaꞌe-raꞌetan nga kat nakem nga limiꞌwan kat baꞌbaꞌ, yanay magparaꞌway it taw kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. 19Sabap magpanggaring kat nakem i muꞌsang maraꞌe-raꞌet nga pagpikiren nga magtaban it taw kat mga itu ngaytung pagbuwaten, nga pangimatay, muꞌsang kalasit pamakun duꞌun it ega asawa mu, panakaw, pamuwat-buwat baw panibabaꞌ. 20Mga itu na ngaytu i magparaꞌway it taw kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. Temed iyan kumaꞌen it ega daꞌan mangugas it alima ya nga uyun duꞌun it inaat it siyubli-subli mi nga ipagpanulduꞌ, egaytu magparaꞌway it taw kat panleteg it Ampuꞌang Diyus.”
Nandangep i esang babay nga ega Judio, ka pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet i anak ya
21Liminꞌid siꞌ na Jesus duꞌun kayti. Naꞌaduꞌun sira it rugar nga adeꞌdeng it Tiro baw Sidon. 22May nandangep duꞌut ki Jesus nga esang babay nga ega Judio nga taga duꞌun. Pagꞌabut ya, diyadakulaꞌ yang ampang nga magꞌaat, “Ampuꞌan, nga tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, sanguꞌan mu beteꞌ aku! Ka anak ku nga babay, pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Talagang magkakuriꞌan na kanya nga banar.”
23Temed maski tetet, egay tetet ni Jesus. Nagpatpad duꞌut kanya i mga alagad ya. Maat nira, “Ampuꞌan, tarapasan mu na kanya. Ka marimuꞌut baw yan na ngayan i buwat ya, dasun-dasun it aten.”
24Bawnga inaat ni Jesus i babay ngayti, nga maat ya, “Kat mga Judio lamang, nga kabilangan nira tupa nga naꞌlam, i tiyaꞌgan it aken. Ega paytu timpu mi nga ega Judio.”
25Temed nagpatpad ga duꞌut kanya i babay ngayti, nanluud duꞌut sarungaan ya baw miyampang, nga magꞌaat, “Sanguꞌan mu aku nga matuud, Ampuꞌan!”
26Miyampang si Jesus, maat ya, “Talagang ega mapakay nga agawun i pagkaꞌnen it anak isaꞌun lamang ibuntal duꞌun it mga keꞌdeng.”
27“Matuud mu yan, Ampuꞌan,” maat it babay ngayti, “temed maski mga keꞌdeng, mamagpanimuruk it muꞌmuꞌ nga magkaꞌulug duꞌun it papangaꞌnan it tagpuꞌun nira.”
28Pagkagneg ni Jesus, maat yat babay ngayti, “Talagang dakulaꞌ i pamayaꞌ mut aken. Maꞌimu i kaꞌilangan mu ngayan.” Kat iti nagang uras, gimnayen nga matuud i anak ya ngayti.
Subrat epat nga ribu i napakaꞌen ni Jesus
29Garing siꞌ duꞌun, nagpaꞌuliꞌ siꞌ si Jesus duꞌun it tambing it Lapnaw it Galilea. Bawnga timnungul kanya duꞌun it mungsuꞌ baw miyadung duꞌun. 30Nagsigꞌabut i dakel na nga dakel nga taw, nga taban nira, mga pilay, beleg, may mintirat bilug, buyun baw beken na nga kalasit sarut. Idiyuꞌun nirat adapan ni Jesus baw piyagayen ya sira nga muꞌsa. 31Naliluꞌ i mga taw ngayti, pagkamuya nirat magkaꞌampang nay mga buyun, nagꞌuliꞌnan nay mga may mintirat bilug, magkapanaw nay mga pilay baw magkalteg nay mga beleg. Egay beken nga binwat nira, biyantug niray Ampuꞌang Diyus it bangsa nira nga Israel.
32Iyan nakatlu na nga duꞌun paꞌ sira, tiyaꞌwagan ni Jesus i mga alagad ya, ka maat ya, “Pagsanguꞌan kuy mga taw ngaytu, sabap ikatlung aldaw na kayti nga kaꞌiba-iba ku sira, ega nay pangaꞌen nira. Ega talaga ireg ku nga papanawun sira nga pamaggetmanan ka barang ega katatas.”
33“Aa bilaꞌ,” maat it mga alagad ngayti, “Ampuꞌan, ari nay mapisiꞌan ta kayan it pangaꞌen situt rugar ngaytung kapupuyangtan nga makaꞌustuꞌ it yanayan ngayang kadakel it taw?”
34“Ay pirang batuy tinapay mi asan?” maat ni Jesus it kanira.
“Ampuꞌan, pitu mana bayning batu baw pira manang batuy seda-sedaꞌ.”
35Piyaꞌdung ni Jesus i mga taw ngayti. 36Bawnga inangut ya i pitu ngayting batung tinapay baw mga seda-sedaꞌ ngayti, bawnga nagpasalamat kanya duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkatupus ya, biyagiꞌ-bagiꞌ yay mga iti ngayti, bawnga ipiyamgay yat mga alagad ya ka ipanundul duꞌut mga taw ngayti. 37Kimnaꞌen i muꞌsa ngayti seked it namagkaꞌgen. Ta, rinutun it mga alagad i namagkaꞌpedan, nakapnuꞌ it pitung kasupakanan. 38Kadakel it kimnaꞌen ngayti, epat nga ribu i mga lalaki lamang, puyra pay mga babay baw mangaꞌwaꞌ. 39Yapay papanaw ni Jesus it mga taw ngayti, bawnga simnakay sirat mga alagad ya, naꞌaduꞌun it rugar it Magadan.
16May magꞌangut it tandaꞌanan nga kariꞌgenan ni Jesus
[Marcos 8:11-13; Lucas 12:54-56]
1Kaꞌsang aldaw, naꞌaduꞌut ki Jesus i may pirang kataawan nga Pariseo baw Saduceo, ka ireg nirang sukda-sukdanan kanya. Aypaꞌ ka pagꞌangutan nira it tandaꞌanan nga maltegan nira duꞌun it langit nga kariꞌgenan ya. 2Temed katubag si Jesus, maat ya, “In apu-apun na, maat mi, ‘Aaꞌ, magayen i timpu dedelem sabap ungayan, egay unu-unu it langit.’ 3Ta, kade-kadedelman paꞌ nga banar, maat mi siꞌ, ‘Aaꞌ, siguru muran kayti ka ungayan, egay linsutat langit.’ Ta subung it pagꞌiꞌimandaꞌanan mi na i tandaꞌanan duꞌun it langit, temed ega magkaꞌimandaꞌanan mi i mga tandaꞌanan it kayting timpu. 4Puꞌsa kamu ngaytu, maraꞌe-raꞌet i adat. Subung kamut pagꞌaꞌasawaen nga babay nga barapakun, nga ega paglabiyen yay pagꞌasawa, ka atkayay buwat mi duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Maat mi, magꞌangut kamu it tandaꞌanan, temed egay ipalteg it imyu, puyrat iti, tandaꞌanan nga ipiyagladawan nga nalabayan ni Jonas.” Bawnga tiyananan ya na sira, liminꞌid na kanya.
Pagpaꞌinturan ni Jesus it mga alagad ya i panulduꞌ it mga Pariseo baw mga Saduceo
5Simnakay na na Jesus, nga naꞌaduꞌun sit sang dipag it lapnaw ngayti. Temed nalipatan it mga alagad nga magbalun it tinapay. 6Kaꞌampang si Jesus, “Iyan magꞌintur kamu it ipagpaꞌalsa it mga Pariseo baw mga Saduceo.”
7Pagkagneg it mga alagad, kimidem-kideman sira nga magꞌaat, “Inaat ya bayan i atkayan ka ega ngaytuy balun tami nga tinapay.”
8Temed ega nataguꞌ it ki Jesus i pamagkidem-kidemen it mga alagad ya ngayti. Aypaꞌ ka iningkut ya sira. “Unuka,” maat ya, “pagkidem-kidemen mi i daꞌkamu nakapagbalun it tinapay? Talagang dekeyeꞌ i pagsarig mit aken. 9Unu, ega paꞌ pagꞌabutun it pikir mi? Unu, nalipatan mi nay iyan limang batu nga tinapay nga biyagiꞌ-bagiꞌ ku, nga ipiyakaꞌen it limang ribung kataawan? Ta, pirang kabaꞌayan i simnubraꞌ? 10Atkayan nagay pitung batu nga tinapay nga ipiyakaꞌen kut epat nga ribung kataawan. Ta, pirang kasupakanan i simnubraꞌ nga tinapay? 11Unuka ega magkasepsepan mi nga ega sabap it tinapay i pagꞌaaten ku ngaytu nga magꞌintur kamu it ipagpaꞌalsa it mga Pariseo baw Saduceo?”
12Ta, duꞌun nasepsepan it mga alagad nga pagpaꞌinturan it kanira, panulduꞌ it mga Pariseo baw mga Saduceo, ega maat ipagpaꞌalsa it tinapay.
Nagpamatuud si Pedro pasar it ki Jesus
[Marcos 8:27-30; Lucas 9:18-21]
13Nakaꞌbut na na Jesus duꞌun it rugar nga adeꞌdeng it siyudad it Cesarea Filipos. Iyan duꞌun na sira, iningkut yay mga alagad ya. Maat ya, “Unuy magkadengeg-dengegan mi nga patandes it mga katataawan, in siyu aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw?”
14Katubag i mga alagad ya ngayti, maat nira, “Maat i beken, si Juan ka ngayting magpamawtis. Ta kat beken, si Prupitaꞌ Elias ka kunuꞌ. May magꞌaat paꞌ nga si Prupitaꞌ Jeremias ka u esa ka kat mga prupitaꞌ ngayting beken it tagnaꞌ nga nagꞌegen it paꞌuliꞌ.”
15“Ta kamu,” maat ni Jesus ngayti, “unuy masugid mi sabap it aken, nga in siyu aku?”
16Katubag si Simon Pedro, maat ya, “Anak ka talaga it Ampuꞌang Diyus nga egen it egay kaskedan. Ikaw talagay isiyanggup ya nga Cristo.”
17Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Magkasagya ka, Simon nga anak ni Jonas, sabap kamatuudan ngaytung ituꞌun, ega ipiyaꞌrut it imu it maski siyu nga taw, in daꞌga Amaꞌ ku nga duꞌun it langit. 18Aypaꞌ ituy iꞌaat kut imu. Ngaran mu ngaytung si Pedro, ireg sugiden ya, batu. Ta duꞌun it magdadalniꞌ ngaytu nga batu i unayan kut ipatindeg ku nga subuk balay, nga paꞌaaten ku, kapuꞌsaan it mga magpamayaꞌ baw magsarig it aken. Mga taawan ku ngaytung ipatindeg ku, talagang ega maꞌindaꞌeg ni Satanas kat maski unu nga kubwaten ya it kanira. 19Begayan ku ikaw it pudir, nga subuk paskelan ka it gunsiꞌ it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Kat pudir mu ngaytu, in unuy paaren mu kat katengdanan mu situt banwa, panindegan ka it Ampuꞌang Diyus nga duꞌut langit. Baw in unu gasiꞌ i paꞌintulutan mu situt banwa, atkayan naga nga panindegan ka it Ampuꞌang Diyus nga duꞌut langit.” 20Bawnga ibiyenge-bengel ni Jesus it mga alagad ya ngayti nga ega paꞌ isugid nira it maski siyu nga kanya nay Cristo ngayting isiyanggup nga magꞌadiꞌ.
Ipagpaꞌrut ni Jesus i pasar it kamataynen ya
[Marcos 8:31—9:1; Lucas 9:22-27]
21Ta garing sikayti, ipiyapuꞌun na ni Jesus it paꞌrut it mga alagad ya nga kaꞌilangan nga paꞌaduꞌun kanya it Jerusalem. Labayen yay dakel-dakel na nga kakuriꞌan nga subraꞌ na kat alima it mga mataꞌas nga ginuꞌu, mga pagbayaꞌen it sasirduti baw kat mga manigpaꞌyag it urdin, langkuy imatayen nira kanya. Temed pagꞌikatlung aldaw, maꞌgen naga kanya it paꞌuliꞌ.
22Pagkagneg ni Pedro, inambayan ya si Jesus. Maat ya, “Ayaw baꞌ, Ampuꞌan! Talagang ega atkayan sana i iꞌintulut nga mabetangan mu!”
23Temed siyarunga kanya ni Jesus baw inaat, “Paꞌalaid ka situt aken. Basta magꞌampang ka nga subuk ki Satanas, palsa ka lamang it aken. Iyan i kat pikir mu, ega kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, in daꞌga kat taw lamang.”
24Bawnga maat siꞌ ni Jesus it mga alagad ya ngayti, “In talagang ireg it maski siyu nga sumunud it aken, kaꞌilangan lipaten ya nay sadili ya nga kaꞌirgan. Subuk pasaꞌnen yay sadiling krus, ka yanay pagsunudun ya, aken na nga kaꞌirgan maski ikagtas nat ginawa ya. 25Ka iyan magraras nga banar it kaꞌgenan ya, maꞌlam nagaytu asat kanya. Temed iyan temeꞌteꞌ it aken maski maat ikagtas nat ginawa ya, makanya talagay kaꞌgenan nga ega basta-basta. 26Ka unuy mapulus it esang taw, maski na maat makanya i muꞌsang manggad situt banwa, in maꞌilang i kiyarurwa ya ka kaꞌaduꞌun it kakuriꞌan nga egay kaskedan? Simpri ega nay mabwat ya nga makaribri paꞌ kanya duꞌun. 27Sabap talagang matuud nga paꞌuliꞌ aku naga situ, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga matanyag na situt aken i kabantugan it Amaꞌ ku, baw kaꞌibaan kuy mga anghil ku. Kat iyan nga aldaw, tumbasan kuy kada taw uyun kat kanyang binwatan. 28Matuud talagaytu i iꞌaat ku ngaytut imyu, nga may pira situ kayti nga ega matay seked it ega naltegan nira aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw nga magpapuꞌun nat magꞌadiꞌ.”
17Nagsiyang i kinataw ni Jesus
[Marcos 9:2-13; Lucas 9:28-36]
1Nagtaꞌlib i enem nga aldaw, piyabayaꞌ ni Jesus si Pedro baw duwa ngayti magsulsug nga si Santiago baw si Juan. Timnungul sira duꞌun it esang matindeg nga bukid. 2Iyan duꞌun na sira, naltegan it tulu ngayti nga nagsiyang i kinataw ni Jesus. Simningkar nga subung it singkar it aldaw i rupa ya baw pakayan ya, magsinggat nat pamuti-putiꞌ. 3Sakaliꞌ nga naltegan it tulu ngayting mga alagad si Moises duwa ni Elias, nga magpakisugi-sugid it ki Jesus ngayti.
4Kaꞌampang si Pedro, maat yat ki Jesus, “Magayen talaga nga situ tami na. In ireg mu, muwat akut tulung ardung. Esay imu, esay ki Moises baw esay ki Elias.”
5Magꞌampang paꞌ si Pedro ngayti, inlungan sira it esang magsilaw na nga kunum. Duꞌun it kunum ngayti i sinraꞌan it ampang nga magꞌaat, “Itu i pagmaꞌa-maꞌalen ku nga Anak, nga talagang kasasagyaan ku. Pagnegan mi kanya it magayen.”
6Miniꞌlam talagang banar i mga alagad ngayti, pagkagneg nirat ampang ngayti. Nakasuꞌsub sira langkuy. 7Temed inlep sira ni Jesus ka piyamagtapal. “Tindeg kamu,” maat ya. “Ayaw kamut iꞌlam.” 8Pagleteg it mga alagad ngayti, ega nay naltegan nira nga beken. Si Jesus mana ngayti.
9Iyan magpanadsad na sira, ipiyagbenge-bengel ni Jesus it kanira nga magꞌaat, “Iyan ega isugi-sugid mit maski siyu i nagpasar ngayan kat mata mi, seked it ega paꞌ naꞌgen aku it paꞌuliꞌ, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.”
10Iningkut si Jesus it tulu ngayting alagad ya, maat nira, “Unuka pagꞌaaten it mga manigpaꞌyag it urdin nga kaꞌilangan kunuꞌ nga paꞌuliꞌ daꞌan si Elias ngayan nga prupitaꞌ it tagnaꞌ paꞌ, nga muꞌna kanyat isiyanggup nga Cristo?”
11Katubag si Jesus, maat ya, “Matuud yan nga paꞌasitu daꞌan si Elias ka simpanen yay muꞌsang bagay. 12Temed matuud tu talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga miyabut na situ si Elias, temed ega nakilalaan kanyat mga taw. Talagang binwat nirat kanya i kumpur naꞌirgan nira, subung nagat buwaten nira nga pakuriꞌan nira aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.” 13Duꞌun nasepsepan it tulu ngayting mga alagad nga si Juan ngayting namawtis i pagpaꞌiguꞌan ya.
Piyagayen ni Jesus i esang waꞌwaꞌ nga magkaꞌlamat nakem
[Marcos 9:14-29; Lucas 9:37-43]
14Abutan it epat ngayti duꞌut mga kaꞌibaan nira, dakel siꞌ nga pagtaw i duꞌun. May minlep it ki Jesus nga esang lalaki baw nanluud duꞌun it sarungaan ya. 15Miyampang kanya, nga magꞌaat, “Agalen, sanguꞌan mu sana i anak ku ngayti nga laa-lalaki. Makuriꞌ talagay sarakiten ya, ka basta rimnanget, maꞌlamat nakem. Magpagbaꞌ-magpagbaꞌ na lamang yan kanya duꞌun it apuy, in daꞌga duꞌun it danum. 16Ipiyagꞌabang ku na kanya it mga alagad mu, temed ega magkapdek nira.”
17Katubag si Jesus, maat ya, “Kamung mga taw kayti, kamaliꞌ talagay muꞌsang pagpikiren mi baw kurang talagay pamayaꞌ mi. Kaꞌnu mana baytuy ipamayaꞌ mi nga banar it naꞌlay na nga kaꞌiba-iba mi aku? Seked it kaꞌnu kaꞌilangan nga pagsagkaꞌen kuy adat mi ngaytu? Ipaꞌasini mi nat aken i waꞌwaꞌ ngayan.” 18Nakapanliꞌwan i maraꞌe-raꞌet duꞌun it bilug it waꞌwaꞌ ngayti ka inimugaw na ni Jesus. Langkuy mindek nay sarakiten it waꞌwaꞌ ngayti nga atkayti.
19Iyan sira-sira mana, iningkut si Jesus it mga alagad ya ngayti. Maat nira, “Unuka ega naꞌimugaw namen i iyan nga maraꞌe-raꞌet?”
20Katubag si Jesus, maat ya, “Sabap kurang pay pamayaꞌ mit aken. Sana makasbung i pamayaꞌ mi it dekeyeng alit it mustasaꞌ nga sigi-siging pangseg seked it dakulaꞌ nang luwak. Ka ituy matuud nga iꞌaat kut imyu, in atkaytu i pamayaꞌ mit aken, talagang maski mungsuꞌ ngayan i aaten mi nga paꞌugad, siguradu nga mamayaꞌ it imyu. Egay bagay nga ega makayaan mi basta magꞌuꞌunay situt aken i pagsarig baw pamayaꞌ mi. 21Temed atkayan nga kalasit maraꞌe-raꞌet, ega yan maꞌimugaw in daꞌga magpaꞌres kamut panalangin baw pagpuwasa.”
Siyangpit siꞌ ni Jesus i kamataynen ya
[Marcos 9:30-32; Lucas 9:43-45]
22Kaꞌsa nga duꞌun sirang muꞌsa it Galilea nga mamagpanaw-panaw siꞌ, maat ni Jesus it mga alagad ya ngayti, “Magꞌabut talaga nga subuk idagang aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Ipaꞌalima aku duꞌun it mga punuꞌan, 23ka imatayen nira aku. Temed maꞌgen aku it paꞌuliꞌ, pagꞌikatlung aldaw.” Nasmek nga banar i mga alagad, pagkagneg nira kayti.
Nagbayad si Jesus duwa ni Pedro it barayadan duꞌun it Templo
24Pagkaꞌbut nira duꞌun it Capernaum, may miningkut it ki Pedro nga mga manigpabayad it barayadan duꞌun it Templo. Maat nira, “Unu bayan, magbayad it barayadan ngayan duꞌun it Templo i manigtulduꞌ mi ngayan?”
25“Aaꞌ, eeꞌ,” maat i tubag ni Pedro.
Pagkaꞌuliꞌ ni Pedro duꞌut balay nga pagꞌiꞌistaran nira, iningkut nga lagi kanya ni Jesus. “Unuy kat pikir mu, Simon? Siyuy pagpabayaden it mga adiꞌ situt banwa it mga barayadan duꞌun it kanira? Sira nga kat pamalay-balay nira u iyan mga sinakepan nira?”
26“Mga sinakepan siguru,” maat i tubag ni Pedro.
“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “daꞌga ega pagpabayaden i mga kat pamalay-balay? 27Takaꞌ maski atkayan,” maat siꞌ ni Jesus, “isaꞌun egay maꞌaat nirat aten, paꞌaduꞌun ka it lapnaw ka magbanit ka. Seklen muy uꞌnang kumaꞌen nga sedaꞌ. Ipanganga mu, may asan yan it baꞌbaꞌ ya nga pirak. Pisiꞌen mu ka tamaꞌ-tamaꞌ yan it barayadan ta nga duwa.”
18Mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus i taw nga mapiyababaꞌ nga subung it dekeyeꞌ nga waꞌwaꞌ
[Marcos 9:33-37; 9:42-48; Lucas 9:46-48; 17:1-2]
1Kat iti nga timpu, nagpatpad duꞌun it ki Jesus i mga alagad ya, ka miningkut sira nga magꞌaat, “Siyu yan manggid it amen i piyakamataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus?”
2Parabir timnubag si Jesus, binwat ya, tiyaꞌwagan yay esang waꞌwaꞌ, piyatindeg duꞌun it adapan nira. 3Bawnga miyampang kanya, nga magꞌaat, “Dedemdemen mi tu. Basta daꞌkamu magbaꞌgu it adat mi ngaytu nga magtulus it kataꞌasan, baw basta ega pasbung kamu it mga dedekeyeꞌ paꞌ nga mangaꞌwaꞌ, talagang egang-ega makaꞌuyut kamu nga masinakepan it Ampuꞌang Diyus duꞌun it kaꞌadiꞌan ya. 4Ka in siyu-siyuy mapiyababaꞌ nga subung it waꞌwaꞌ ngaytu, kanya talagay ipabetang nga mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 5Baw in siyu gasiꞌ i magtanggap it esang mapiyababaꞌ nga subung it waꞌwaꞌ ngaytu sabap it pamayaꞌ yat aken, aku i pagtanggapen ya.
6Temed ta, in siyu nga pakursud it esa ngaytung mapiyababaꞌ nga magpamayat aken, magayen paꞌ talagay paribatuwan na lamang kanya it dakulaꞌ nga gigiling nga batu ka itdag na lamang duꞌun it tengat laud. Magayen pat tabusun yay atkaytung kadakulat karaꞌe-raꞌetan. 7Talagang makuriꞌ nga banar i kabetangan situt banwa ka dakel-dakel na nga magkapisiꞌan it ipagkasalaꞌan it taw. Talagang egaytu maꞌawaꞌ i magkapisiꞌan ngaytut ipagkasalaꞌan. Temed kaꞌiꞌiraꞌbut nay mabetangan it mga taw ngaytung pagpanggaringan kaytu.
8Aypaꞌ in beteꞌ alima u aꞌay mu i magkagaringan it ipagkasalaꞌan mu, magayen peꞌteken mu na lamang bawnga ibuntal. Ka egay bali, maski peꞌtek i sang baling alima u aꞌay, basta maꞌimu i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ega gat limbang pay alima baw aꞌay nga italpak duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya. 9Ta in beteꞌ mata muy pagpanggaringan it ipagkasalaꞌan mu, luwaten mu na lamang ka ibuntal na. Ka egay bali, maski paglulwaten nay sang baling mata, basta maꞌimu i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ega gat naglimbang pay mata nga italpak duꞌun it ega ngaytu magpamugdaw nga apuy.”
Tupa nga naꞌlam i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
10Maat siꞌ ni Jesus, “Magꞌintur kamu nga ega tibabaꞌen mi i maski esa kat mga mapiyababaꞌ ngaytu nga subuk waꞌwaꞌ nga may pamayaꞌ nat aken. Ka matuud talagay iꞌaat kut imyu, nga pagtatarimaen sirat mga anghil nga magkaꞌadap nga pirmi duꞌun it Amaꞌ ku nga duꞌut langit. 11Baw aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, yay inasitu ku, isaꞌun iribri kuy mga magkaꞌlam.
12Unuy kat pikir mi,” maat ni Jesus, “nga buwaten it esang taw nga may sang gatus nga tupa ya, in beteꞌ sakaliꞌ nga may mateꞌag-teꞌag nga sangbat? Unu yan, ega tananan ya daꞌan i siyam nga puluꞌ may siyam nga mamagkaꞌen duꞌun it kamumungsuꞌan ka tumulus it naꞌlam ngayti? 13Talagang matuud i iꞌaat kut imyu, nga basta maparagan yaytu, subrang masagyaan yay sangbat ngaytu, subraꞌ pat siyam nga puluꞌ may siyam ngayting ega nateꞌag-teꞌag. 14Atkayan naga yan, talagang ega ireg it Amaꞌ mi nga duꞌun it langit nga mateꞌag-teꞌag i maski esa kat mga magpasbung ngaytut dekeyeng waꞌwaꞌ nga magpamayaꞌ nat aken.”
In unuy buwaten in magkasalaꞌan i esang sulsug kat pamayaꞌ
15Maat siꞌ i panulduꞌ ni Jesus, “In beteꞌ may esang sulsug mu kat pamayaꞌ, nga may buwaten yat imu nga ega magayen, aduꞌunun mu kanya ka magduduwa-duwaan kamu it magsugi-sugid. Ta in magkaꞌayusan kamu na, daꞌga napaꞌuliꞌnan mu siꞌ i dati nga pagkagayen mi baw pamayaꞌ ya? 16Temed in ega magkaꞌayusan kamu, pabayaꞌ ka it esa u duwang kataawan nga magpamayaꞌ, isaꞌun muꞌsang sugi-sugiden mi, makapamatuud it duwa u tulu nga sistigu. 17Takaꞌ in ega paꞌayus kanya ka ega pagnegan yay mga piyabayaꞌ mu ngayti, isugid mu duꞌun it kapuꞌsaan it mga magpamayaꞌ in tingped na. Ta in maski duꞌun, ega paꞌ paꞌayus kanya, ipabetang mu na lamang nga taw nga ega magkilala it Ampuꞌang Diyus u esa na nga ega magayen i adat nga subung it malulupig nga mga manigpabayad it barayadan.
18Matuud talagay iꞌaat kut imyu nga mga alagad ku, nga in unuy paaren mi kat katengdanan mi situt banwa, panindegan kamu it Ampuꞌang Diyus nga duꞌut langit. Baw in unu gasiꞌ i paꞌintulutan mi situt banwa, atkayan naga nga panindegan kamu it Ampuꞌang Diyus nga duꞌun it langit.
19Itu pay iꞌaat kut imyu. In unuy pagꞌuyunan it maski duwang kataawan it imyu nga situt banwa nga ipanalangin mi, talagang sumambung i Amaꞌ ku nga duꞌut langit. 20Sabap maski ari nga may magtingped nga maski duwa u tulu lamang nga kataawan nga mga taawan ku, duꞌun aku naga nga iba nira.”
Ega pasinsiyaen it Ampuꞌang Diyus i taw nga ega magpasinsiya it sulsug ya kat pamayaꞌ
21Minlep duꞌun it ki Jesus si Pedro ka miningkut, nga magꞌaat, “Ampuꞌan, pirang bisis ku pasinsiyaen i sulsug ku kat pamayaꞌ nga ubus magkasalaꞌan, magkasalaꞌan situt aken? Unu, seked it maski pitu na nga bisis?”
22Tiyubag kanya ni Jesus, nga magꞌaat, “Ega pagꞌaaten ku nga pitu lamang in daꞌga pitung puluꞌ nga kapitu. 23Sabap kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it itu ngaytu. Napikir it esang adiꞌ nga pabayaden i kumpur may utang duꞌut kanya nga mga manigsirbi ya. 24Uꞌnang tiyaban duꞌut kanya, magꞌuꞌutang it sang pulung laksaꞌ. 25Ta, it egay magkabayad ya, ipiyagsekat it adiꞌ ngayti nga ipaꞌalang na lamang, uyut i asawa baw mga anak nira, baw muꞌsang kusas nira isaꞌun makabayad.
26Nanluud duꞌun it sarungaan it adiꞌ i pagsukutun ngayti, ka nagpasanguꞌ-sanguꞌ. Maat ya, ‘Agalen, sana begayan mu naga akut timpu nga kapanulus, siguradu yan nga bayadan ku yat muꞌsa i utang ku ngayan situt imu.’ 27Siyanguꞌan kanya nga matuud it adiꞌ ngayti. Egay beken, pinwas na lamang i muꞌsa ngayting utang ya baw piyaꞌuliꞌ na kanya.
28Ega naꞌlay it panaw it magꞌuliꞌ ngayti, naragpangan yay esa nga ipiyagkamanigsirbi ya, nga magꞌuꞌutang duꞌun it kanya it kantidad lamang it limang gatus. Riyusuban yang lagi baw biniꞌkel, dengan i ampang ya nga magꞌaat, ‘Sigi, bayadan mu nay utang mu kayti!’
29Nanluud na baw nagpasanguꞌ-sanguꞌ nay pagsukutun ya ngayti. Maat ya, ‘Sana begayan mu naga akut timpu nga kapanulus, siguradu yan nga mabayadan kuy utang ku ngayan asat imu.’
30Temed ega na napakay i ipiyagkamanigsirbi ya ngayti nga magsukut it kanya. Ipiyapirisu ya na seked it makabayad. 31Pagkamuya it kaꞌibaan nira nga mga manigsirbi it iti ngayting kaꞌulugan, nasmek sirang banar. Naꞌaduꞌun sira it adiꞌ ngayti ka nanugid.
32Pagkaꞌrut it adiꞌ ngayti, ipiyatawag ya nga lagi. Pagꞌabut, maat ya, ‘Ikaw, talagang maraꞌe-raꞌet i adat mu! Pinwas ku na lamang i kadakulat utang mu sabap it nagpasanguꞌ-sanguꞌ ka na situt aken. 33Ta, siyanguꞌan ku ikaw. Ta unuka ega siyanguꞌan mu i ipiyagkamanigsirbi mu ngayti?’ 34Egay beken, kat kadakulaꞌ it iseg it adiꞌ ngayti, ipiyapirisu ya seked it mabayadan yang muꞌsa i utang ya ngayti.
35Atkayan naga yan i buwaten it imyu it Amaꞌ ku nga duꞌut langit, in ega pasinsiyaen mit kamatuudan i masigkataw mi.”
19Panulduꞌ ni Jesus sabap it pablag it asawa
1Pagkatupus ni Jesus it iti nga panulduꞌ ya, liminꞌid siꞌ kanya duꞌun it Galilea ngayti. Naꞌaduꞌun it rugar it Judea nga duꞌun it sang dipag it danum it Jordan. 2Ega magbugtuꞌ i bulyug it taw nga dimnasun it kanya, baw piyagayen yay mga mamagsarut duꞌun.
3May mga Pariseo nga naꞌaduꞌun it ki Jesus, ka antap it nakem nira nga sukda-sukdanan kanya kat ingkut nira ngaytung ituꞌun, nga magꞌaat, “Unu, uyun kat urdin nga pablagan it esang lalaki i asawa ya sabap it maski unu nga mapatikdan?”
4Katubag si Jesus, maat ya, “Unu baꞌ, ega paꞌ nabasa mi kat isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan nga magꞌaat, ‘Puꞌun-puꞌun it taw, giyuna sira it Ampuꞌang Diyus, babay baw lalaki.’19:4 Genesis 1:27. 5Pagkaguna ya, maat ya, ‘Ta it atkaytuy giyuna ku, aypaꞌ ka tananan it lalaki i amaꞌ baw inaꞌ ya ka magsagpun na sira magꞌasawa. Ta egay beken, subung na sirat sang kabilu-bilugan.’19:5 Genesis 2:24. 6Aypaꞌ ka subung it ega na maꞌaat sira nga duwang kataawan paꞌ, ka subung it sang kabilu-bilugan na sira. Ta, it atkayan na, simpri ega mapakay nga belagen it taw i ipiyagsagpun ngaytu it Ampuꞌang Diyus.”
7Iningkut siꞌ kanya it mga Pariseo, “Ta unuka ipiyagꞌurdin ni Moises nga begayan lamang it lalaki i asawa ya it kasuratan nga katandaꞌ it nagbelag na, bawnga mapakay na nga belagen sira?”
8Katubag siꞌ si Jesus, maat ya, “Sabap it kadsen it ulu mi, aypaꞌ ka ipiyaꞌintulut ni Moises nga mapablagan mi i asawa mi. Temed ega talaga atkayan i puꞌun-puꞌun ya. 9Aypaꞌ ka ituy ipagꞌaat kut imyu kayti, maski siyu nga lalaki i pablag it asawa ya kat in unu nga napatikdan, puyrat nasalaꞌ it beken nga lalaki, bawnga mangasawa kanya it beken, talagang nakapakun na kanya. Baw atkayan naga, siyu-siyuy mangasawa it babay nga piyablagan, nakapakun na gasiꞌ kanya.”
10Kaꞌampang i mga alagad ni Jesus, maat nira, “Ta, in atkayan palan i lalaki kat asawa ya, daꞌga magayen paꞌ ega na lamang mangasawa.”
11Katubag si Jesus, maat ya, “Pagꞌaaten ngayan, matanggap lamang it iyan ipiyabetang-betang it Ampuꞌang Diyus nga makatanggap. 12Sabap may belag-belag nga bagay it in unuka may mga lalaki nga ega magpangasawa. Iyan beken, adat na ka sekad yay may kurang kat bilug. Beken, pamuwat-buwat it beken nga taw i ginis ngaytut bilug. May beken gasiꞌ nga ega magpangasawa isaꞌun masarunga nirang banar i pangadal nira sabap it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Ta, in siyu nga makatanggap it atkaytu nga pagꞌaaten, magayen tanggapen ya naga.”
May tiyaban nga dedekeyeng mangaꞌwaꞌ duꞌun it ki Jesus
[Marcos 10:13-16; Lucas 18:15-17]
13Kaꞌsang aldaw may mga taw nga timnaban it dedekeyeꞌ nga mangaꞌwaꞌ duꞌun it ki Jesus, ka pagꞌangutun nira nga panalanginan it pagtatapalen. Temed siyardaw sira it mga alagad.
14Takaꞌ mampang si Jesus, “Ega sulang-sulangen mi i mangaꞌwaꞌ nga magpaꞌasitut aken. Pataꞌnan mi lamang. Sabap mga mapiyababaꞌ nga subung it mangaꞌwaꞌ ngaytu, sira i mapakay nga pasakep it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.” 15Ta, piyanalanginan ya sira it pagtatapalen, bawnga napanaw.
Makuriꞌ kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus
[Marcos 10:17-31; Lucas 18:18-30]
16Sunud siꞌ, may esa nga mangaꞌwaꞌen nga lalaki nga naꞌaduꞌut ki Jesus, miningkut nga magꞌaat, “Manigtulduꞌ, unu bayan i dapat ku nga buwaten isaꞌun maꞌaken i kaꞌgenan nga egay kaskedan?”
17Katubag si Jesus, maat ya, “Unuka ipagꞌingkut mut aken in unuy magayen? Ampuꞌang Diyus lamang i talagang magayen. Aypaꞌ in ireg mung maꞌimuy kaꞌgenan nga egay kaskedan, sunudun muy mga ipiyagꞌurdin ya.”
18“Unu may unu yan nga mga urdin?” ingkut it mangaꞌwaꞌen ngayti.
“Itu may itu,” maat i tubag ni Jesus. “Kuydaw ka it pangimatay it masigkataw mu. Kuydaw ka it pamakun duꞌun it ega asawa mu. Kuydaw ka it panakaw. Kuydaw ka it panistigu it egay matuud. 19Galangen mu i amaꞌ baw inaꞌ mu, baw rarasan muy masigkataw mu it subung nagat raras mu it sadili mu nga bilug.”
20Pagtubag it mangaꞌwaꞌen ngayti, maat ya, “Pagsunudun ku nayan nga muꞌsa i mga iyan ngayan. Ta unu paꞌ i dapat nga buwaten ku?”
21“Magayen,” maat ni Jesus, “in talagang ireg mu nga masagyaan ka nga banar it Ampuꞌang Diyus, muliꞌ ka na ka ipaꞌalang muy muꞌsang kusas mu, bawnga itabang mu it mga makukuriꞌ i bayad ya. Ka in buwaten mu gaytu, siguradung may kamanggadan mu duꞌun it langit. Pagkabwat mut muꞌsa ngaytu, paꞌuliꞌ ka siꞌ situ, ka magbaya-bayaꞌ ka nat aken, nga alagad ku na.”
22Pagkagneg it mangaꞌwaꞌen ngayti it iti ngayti, napanaw na kanyat pagsesmeken, sabap talagang manggaden kanya. 23Pagkagaring, maat ni Jesus it mga alagad ya, “Matuud talagay iꞌaat kut imyu. Talagang makuriꞌ makaꞌuyut i manggaden duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 24Baw itu pay iꞌaat kut imyu. Marway paꞌ makalapas i dakulang ramu-ramu nga kamelyo duꞌun it erek it dagum, ega gat manggaden nga kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
25Naliluꞌ talaga i mga alagad, pagkagneg nira kayti. Aypaꞌ miningkut sira, nga magꞌaat, “Ta in atkayan, nga makuriꞌ maribri i mga manggaden nga dakulay kaya nira, ta siyu gay maribri? Daꞌga ega na?”
26Tiyermek sira ni Jesus it semyek baw miyampang nga magꞌaat, “Talagang egay maski unu nga mabwat it taw nga ipagkaribri it kanya. Temed in Ampuꞌang Diyus, mabwat yay muꞌsang bagay. Kanyay magkaribri it mga taw.”
27Miyampang si Pedro, maat ya, “Ta amen ngaytu, nga tiyananan namen nay muꞌsa ka simnunud kami nat imu, ta unu nay itumbas it amen?”
28Katubag si Jesus, maat yat kanira, “Kamatuudan tu nga iꞌaat kut imyu, nga in asan nat mabaꞌgu it Ampuꞌang Diyus i langit baw banwa, magꞌadiꞌ aku na nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, kat ega na babasta-bastaeng kabantugan. Bawnga kamu ngaytung sang puluꞌ may duwang alagad ku, kaꞌibaan ku na kamu kat pamegbeg ku ngaytut mga taawan ku nga bilang mga tungtung-inapuꞌ it sang puluꞌ may duwang iriyasyaꞌ ni Israel. 29Baw maski siyu nga magkatanan it pamalay-balay ya, mga sulsug ya, giyaringan baw mga anak ya, u pagngatanan ya, nga sabap lamang it pagsirbi yat aken, talagang tumanggap kanyat sang gatus nga dubli, baw begayan paꞌ it kaꞌgenan nga egay kaskedan. 30Temed yay matuud, dakel i mataꞌas kayti kat pabetang it taw, nga baraꞌan nira raꞌyat pagꞌabut it iting aldaw. Baw dakel sira kayti nga raꞌyat lamang kat pabetang it taw, temed baraꞌan nira mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
20Maꞌatag i Ampuꞌang Diyus nga magbegay it mga tumbas uyun kat kaꞌirgan ya
1May piyaꞌalimbawaan siꞌ ni Jesus, nga magꞌaat, “Iyan kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it itu ngaytu. Madlem paꞌ, nagbangun nay tagpuꞌun it esang kalulwakan nga ubas ka tumulus it murnal. 2Pagkaparag ya, nagꞌupakat na sirat tangdan nga ustung tangdan it magꞌapun. Ta it napakay nat murnal ngayti, piyapaꞌaduꞌun ya nat ubasan ya ngayti.
3Desa siꞌ nga magꞌinlalakay nay aldaw, napanaw siꞌ i tagpuꞌun ngayti. May naparagan yang mga taw nga mamagtindeg-tindeg duꞌun it palingkiꞌ. 4Inupakat ya sira nga maat ya, ‘Murnal kamu gasiꞌ i imyu duꞌun it ubasan ku. Ustuꞌun ku naga yan i tangdan mi.’ 5Namagpanaw nay inaat ya ngayti.
Ta, desang kaꞌugtu baw nakabaling alaid nay aldaw, atkayti nagay binwat it tagpuꞌun ngayti. 6Iyan magꞌababaꞌ nay aldaw, napanaw siꞌ kanya. May naparagan ya siꞌ nga mga taw nga beken nga mamagtindeg-tindeg lamang. Inaat ya sira, ‘Unuka tindeg-tindeg lamang i binwat mit nagꞌapun, nga daꞌkamu miyurnal?’
7‘Ega nagay nagpabwat it amen,’ maat i tubag nira.
‘Ta, in atkayan,’ maat i tagpuꞌun ngayti, ‘paꞌaduꞌun kamu gasiꞌ it ubasan ku ka muwat kamuy imyu duꞌun.’
8Iyan magsedep nay aldaw, singkat nat tagpuꞌun ngayti i manigpamaalaꞌ ya. Maat ya, ‘Taꞌwagan mu nay mga urnal ngayti ka tangdanan mu na sirang muꞌsa. Uꞌnaen muy kiyaꞌpusang mga piyabwat ku. Iyan piyabwat ku ngayat uꞌna, ipakiyaꞌpusan mu mana sirat tumangdan.’
9Iyan mga piyabwat ngaytit magꞌababaꞌ nay aldaw, itiyangdan it kanira, tangdan nga ustuꞌ it magꞌapun. 10Aypaꞌ pagkaꞌbut it mga nakaꞌadlem ngaytit muwat nga sira nay tangdanan, tanud nira, subraꞌ i kanirang tangdan. Temed ega. Surubung nga ustuꞌ it magꞌapun i ibinggay. 11Pagkakawaꞌ nira, daꞌsira napakay. Maat nira it tagpuꞌun ngayti, 12‘Unuka ipiyagsurubung muy panangdan mut amen, it sang uras manay kanirang binwatan? Ega subuk amen nga nagꞌapun i binwatan baw nagꞌapun gasiꞌ i beblad it segat init. Ta unuka siyurubung muy tangdan namen?’
13Inaat it tagpuꞌun ngayti i sang kataawan, ‘Bilaꞌ, ega maat paglukuun ku ikaw. Daꞌga baꞌ atkaytu nagang tangdan nga ustuꞌ it magꞌapun i piyagꞌupakatan tami nga itangdan kut imyu? 14Magayen, pisiꞌen mu nay imu ngayang tangdan ka muliꞌ ka na. Ireg ku nga tangdanan kuy mga kiyaꞌpusan ngaytung piyabwat it subung nagat itiyangdan kut imu. 15Unu, egay pudir ku nga buwaten i kumpur ireg ku kat kusas ku? Unu, magꞌinggit ka lamang it kagayen kut masigkataw ku?’”
16Maat pay paꞌugdun ni Jesus, “Subung tu it pagꞌaaten ku ngayan nga maat ku, may mataꞌas kayti kat pabetang it taw, nga baraꞌan nira raꞌyat. Baw may raꞌyat lamang kayti nga baraꞌan nira mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
Saꞌup nga isiyugid ni Jesus i pasar it kamataynen ya
[Marcos 10:32-34; Lucas 18:31-34]
17Iyan magpanaw siꞌ sira nga paꞌaduꞌut Jerusalem, ipiyapinpin ni Jesus i mga alagad ya ngayti duꞌut kadaklan ngaytit taw. 18Inaat ya sira, “Kayti magpaꞌaduꞌun tamit Jerusalem. In duꞌun na, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, idagang duꞌun it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin. Betanganan nira aku it ukuman nga kamataynen. 19Baw iꞌintergaꞌ aku duꞌun it mga taw nga ega Judio. Talagang teger-tegeren aku, ripdasan baw iransang duꞌun it krus. Temed siguradu nga pagꞌikatlung aldaw, egnen aku naga.”
May pagꞌangutun it inaꞌ na Santiago duwa ni Juan
20Bawnga nagpatpad duꞌun it ki Jesus i asawa20:20 Asawa ngayti ni Zebedeo, sulsug siguru ni Maria nga inaꞌ ni Jesus. Aypaꞌ in atkayan, minan kanya ni Jesus, baw mga tagsa naga ni Jesus si Juan baw si Santiago ngayti. Basaen i duꞌut kapitulu 27:56, nga siyangpit i inaꞌ it duwa ngaytu. Bawnga duꞌun it Juan 19:25, panaꞌwag it kanya, sulsug ni Maria nga inaꞌ ni Jesus. ni Zebedeo baw mga anak ya, ka may kuꞌangutun ya. Aypaꞌ ka nanluud kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus. 21“Unuy ipagpaꞌildaw mu?” maat ni Jesus.
Katubag kanya, maat ya, “Sana iꞌildaw mu it duwa ngaytung mga anak ku i pudir nga duꞌut umid mu i adungan nira duꞌun it kaꞌadiꞌan mu. Esay kat iwanan mu nga ayun, esay kat gibang.”
22“Subuk ega magkaꞌrutan mi i pagꞌangutun mi ngayan,” maat ni Jesus it kanira. “Unu, kaya mi nga labayen i kakuriꞌan nga labayen ku?”
“Aaꞌ, kaya namen,” maat i tubag it duwa ngayti.
23“Yay matuud,” maat ni Jesus, “kakuriꞌan nga labayen ku, labayen mi gasiꞌ yan. Temed ega manggaring it aken i pabetang-betang nga in siyuy madung kat iwanan ku nga ayun baw kat gibang. Iyan mga araꞌdungan nga pagꞌaaten, areg yan it in siyuy pagꞌargan it Amaꞌ ku nga duꞌut langit.”
24Pagkaꞌrut it sang puluꞌ ngayting mga alagad, miniseg sira kat duwa ngayti magsulsug. 25Pagkamuya ni Jesus kayti, piyapaꞌadeꞌdeng ya sirang muꞌsa baw maat ya, “Magkaꞌrutan mi nga mga pagbayaꞌen it mga taw nga ega magkilalat Ampuꞌang Diyus, maꞌigpit i pamegbeg nira it mga pagsasakpen nira ngayti. Subraꞌ nay buwat it mga piyakamataꞌas nga punuꞌan nira. 26Temed ega sana atkayan i adaten situt imyu. In daꞌga, in siyu manggid it imyu i magꞌireg magmabantug, kaꞌilangan manigsirbi kanya it kaꞌibaan ya. 27Baw in siyuy magꞌireg it magbaraꞌ nga piyakamataꞌas, kaꞌilangan pasbung kanya nga uripen it kaꞌibaan ya. 28Subung it aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Naꞌasitu aku, ega maat isaꞌun pagsirbiyan it beken, in daꞌga aku i magsirbi baw ipagtas kuy ginawa ku nga yay itanggung it kasalaꞌan it kadaklan.”
Piyagayen ni Jesus i duwa nga beleg
[Marcos 10:46-52; Lucas 18:35-43]
29Paggaring nira siꞌ duꞌut Jerico, daꞌga magbugtuꞌ i bulyug it taw nga dimnasun it ki Jesus. 30Duꞌun it binit it dalan, may magꞌaꞌdung nga duwang kataawan nga beleg. Iyan naꞌrutan nira nga tumaꞌlib si Jesus, ipaggaꞌu-gaꞌuy na nira nga magꞌaat, “Ampuꞌan, nga tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, sanguꞌan mu naga kami!”
31Siyuraraw sirat mga taw ngayti, pagpapdeken it tingeg nira ngayti. Temed diyadakulaꞌ ga nirat meget, “Ampuꞌan, nga tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, beteꞌ sanguꞌan mu naga kami nga matuud!”
32Timnindeg si Jesus ngayti nga magpanaw. Piyataꞌwagan ya sira nga iningkut, “Unuy ireg mi nga buwaten kut imyu?”
33Katubag i duwa ngayti, “Ampuꞌan, sana ildawan mu kami nga magkalteg kami na.”
34Siyanguꞌan sira nga matuud ni Jesus. Tiyapal yay mga mata nira. Pagkatapal ya, ta, magkalteg na i duwa ngayti, langkuy miyayaꞌ na sira.
21Pagbantugun it mga taw si Jesus, pagꞌabut ya duꞌun it Jerusalem
[Marcos 11:1-11; Lucas 19:28-40; Juan 12:12-19]
1Iyan adeꞌdeng na sira duꞌun it Jerusalem, pagꞌabut nira duꞌut Betfage nga duꞌun it Mungsuꞌ it Olibo, may itiyaꞌeg ni Jesus it duwang kataawan nga mga alagad ya. 2Maat yat duwa ngayti, “Paꞌaduꞌun kamu daꞌan it baryu ngayti. Maltegan mi yan nga lagi asan i magsesget nga inaꞌan it kabayuꞌ nga asno. Iba yay uꞌuybun ya. Uꞌbaden mi ka tabanen mi situt aken. 3In may mimraw it imyu, tubagen mi nga ‘Kaꞌilangan baytut Ampuꞌan.’ Ta, ega nayan rimiꞌe-riꞌeng kanya.”
4Nagꞌabut tu i atkaytu isaꞌun matuman i isiyugid it prupitaꞌ it tagnaꞌ paꞌ, nga magꞌaat,
5“Sugidan mi i mga taga Sion, aaten mi,
‘Lawagen mi. Magdadarapaꞌ nay magꞌadiꞌ situt imyu.
Talagang mapiyalulus tu kanya. Esang kabayuꞌ nga asno i pagsasakayan ya. Esang uꞌuybun nga uꞌuybun it asno.’”21:5 Zacarias 9:9. Sion ngaytu, esa gasing pangaran it sang bagiꞌ it Jerusalem it tagnaꞌ paꞌ.
6Napanaw nay duwa ngayti nga mga alagad. Siyunud nira i itiyaꞌeg ngayti ni Jesus. 7Tiyaban nira duꞌut ki Jesus i inaꞌan ngayti nga asno baw uꞌuybun ya ngayti. Ipiyagꞌampilu niray mga gulamen nira bawnga simnakay na si Jesus. 8Talagang dakel i miyamlad it gulamen nira duꞌun it dalan. Iyan beken, nanigbas it palakpak it luwak nga subuk badangan, ka yanayti ipiyagduꞌun nirat dalan, nga tandaꞌ it paggalang baw pagꞌistimar nira it ki Jesus. 9Atnat giyaw-giyaw i mga taw duꞌut uꞌnaan baw duꞌun it giyaringan ya. Maat i ipagpanggagaꞌuy na nira, “Bantugun i tungtung-inapuꞌ ngaytut adiꞌ nga si David! Mabantug kanya ngaytu nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus! Bantugun i Ampuꞌang Diyus nga duꞌun it dibwat it langit!”
10Pagꞌabut ni Jesus duꞌun it Jerusalem, nakeba-kebaan i taga siyudad ngayti. Maamaatan sira, “Bilaꞌ, siyu na baytu?”
11Tumubag i kadakel ngayti nga mamagbayaꞌ it ki Jesus, “Bilaꞌ, si Jesus ngayan bang prupitaꞌ nga taga Nazaret nga sakep it Galilea.”
Mga binwat ni Jesus duꞌun it Templo
[Marcos 11:15-19; Lucas 19:45-48]
12Siminled si Jesus duꞌun it Templo. Piyangimugaw yay mga manigpaꞌalang baw mamagpangalang nga duꞌun it piyakakamaꞌyagan ya. Baw ipiyamagpakleb yay mga lamisaan it mga maniggantit pirak baw mga araꞌdungan it mga manigpaꞌalang it kalapatiꞌ. 13Maat ya it kanira, “Magbebtang duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus,
‘Iyan balay ku nga pagsambaan it aken, taꞌwagen nga balay nga papanalanginan.’21:13 Isaias 56:7.
Temed binwat mi na nga pugad nat mga mananakaw!”21:13 Jeremias 7:11.
14Duꞌun nagat Templo ngayti, may mga beleg baw mga pilay nga minlep duꞌun it ki Jesus. Piyagayen ya sira nga muꞌsa. 15Temed miniseg i mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, pagkalteg nirat mga kalililuꞌan ngayting bagay nga binwat ya baw mangaꞌwaꞌ nga mamaggaꞌuy-gaꞌuy duꞌun it piyakakamaꞌyagan it Templo ngayti, nga magꞌaat, “Bantugun i tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David!”
16Maat nira it ki Jesus, “Unu, magkagnegan muy pagꞌampangen nira ngayan?”
“Eeꞌ, magkagnegan ku,” maat ni Jesus. “Unu, ega paꞌ nabasa mi duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan nga magꞌaat,
‘Gumaring kat baꞌbaꞌ it mga dedekeyeꞌ nga mangaꞌwaꞌ pati mga paduduꞌun paꞌ, ipagpatlaꞌ muy pagbantug it imu.’ ”21:16 Awit 8:2.
17Gimnaring na si Jesus, nanliꞌwan duꞌun it siyudad ngayti. Nagpaꞌaduꞌun kanya it Betania ka duꞌun i inigaꞌan ya.
Siyumpaan i sang puꞌun nga igos
18Pagꞌeyag it aldaw, iyan magpaꞌuliꞌ siꞌ si Jesus duꞌun it siyudad, ginteman kanya. 19May naltegan ya nga sang puꞌun nga igos duꞌun it tepad it dalan. Inlep ya, temed egay naltegan ya nga mga buwaꞌ, bulun nga daꞌun.21:19 Adat it igos, basta may daꞌun, may buwaꞌ na gasiꞌ in magayen i kayu. Sumang kaꞌanu muꞌna i buwaꞌ bawnga mandaꞌun. Aypaꞌ ka inaat yay igos ngayti, “Daꞌka na muwaꞌ it seked kaꞌnu-kaꞌnu.” Ta, sakaling nalaꞌun na.
20Naltegan it mga alagad i iti nga kaꞌulugan. Namagkaliluꞌ sira. Nakaꞌampang nga magꞌaat, “Bilaꞌ, magꞌuꞌunu nalaꞌun nga lagi i igos ngayti?”
21Mampang si Jesus, maat ya, “Dedemdemen mi tu. In talagang matuud i pamayaꞌ mit Ampuꞌang Diyus, nga ega alab-alaben, mabwat mi gasiꞌ i binwat kut igos ngaytu. Ega lamang yan desang iyan ngayan, in aaten mi i itu nga mungsuꞌ, ‘Limꞌid ka asan, pasugba ka duꞌun it dagat,’ magbaraꞌ yan i inampang mi ngayan. 22Baw in unu-unuy ipanalangin mi nga angutun mi, matanggap mi yan, basta magpamayaꞌ kamu nga matuud.”
Pagꞌintakeden i pudir ni Jesus
[Marcos 11:27-33; Lucas 20:1-8]
23Siminled siꞌ si Jesus duꞌun it Templo. Desang magpanulduꞌ na kanya, minlep duꞌut kanya i mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu it mga Judio. Iningkut kanya nga magꞌaat, “Unuy pudir mu nga muwat ka it mga itu ngaytu? Siyuy minggay it imu it itung pudir?”
24Tumubag si Jesus, maat ya, “Ingkutun ku gasiꞌ kamu. In matubag mi, bawnga isugid kut imyu in unuy pudir ku nga muwat it itu nga mga bagay. 25Ari giyaringan it pudir ni Juan nga mamawtis? Unu, duꞌun it Ampuꞌang Diyus u duꞌun it mga taw?”
Pagkagneg nira kayti, remeteng-retengan sira, “In aaten ta, ‘Garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus,’ aaten ya siꞌ kita, ‘Ta unuka ega pagpamayaꞌnen mi kanya?’ 26Temed in aaten ta gasiꞌ, ‘Garing it taw,’ barang unuy buwaten it aten it mga katataawan? Sabap pagkilalaen it puꞌsa nga si Juan ngayti, esa nga prupitaꞌ.” 27Aypaꞌ ka katubag sirat ki Jesus, maat nira, “Ega bayan magkaꞌrutan namen.”
“Ta, in atkayan,” maat ni Jesus, “ega gasiꞌ isugid kut imyu i pudir ku nga muwat it mga pagbuwaten ku ngaytu.”
Duwang anak nga lalaki i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
28Maat siꞌ ni Jesus it kanira, “Unuy pasepsep mi it itu ngaytu nga alimbawa? May esang taw nga duway anak ya nga lalaki. Singkat yay akaꞌ, maat ya, ‘Anak, muwat ka duꞌun it ubasan tami kayti.’
29‘Bilaꞌ, maggarus aku,’ tubag ya. Temed nagbaꞌgu nagay pikir ya. Naꞌaduꞌun naga kanya nga minwat.
30Singkat ya gasiꞌ i sunud. ‘Eeꞌ,’ maat i tubag, temed ega naga naꞌaduꞌun nga minwat.
31Ta siyu manggid it duwa ngayti i simnunud it kaꞌirgan it amaꞌ nira?”
“Iti, akaꞌ ngayti,” maat i tubag nirat ki Jesus.
“Matuud talagay iꞌaat kut imyu,” maat siꞌ ni Jesus, “nga iyan mga malulupig nga mga manigpabayad it barayadan baw iyan mga babay nga ipagpanulus niray bilug nira, mauꞌnaan nira paꞌ kamu nga kapasakep it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 32Sabap naꞌasitu nat imyu si Juan ngayan nga magpamawtis baw ipiyatantu yat imyu i mataldeng nga pangaꞌgenan. Takaꞌ ega pagpamayaꞌnen mi kanya. Temed piyamayaꞌ kanya it mga manigpabayad ngayti it barayadan baw mga babay nga ipagpanulus i bilug. Namuyaan mi nagay namayaꞌ na sira, temed daꞌkamu namayaꞌ it panulduꞌ ya.”
Mga siyanaꞌan nga manigꞌuma i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
[Marcos 12:1-12; Lucas 20:9-19]
33“Pagnegan mi gasiꞌ i esa paꞌ nga alimbawa,” maat siꞌ ni Jesus. “May esang taw nga liminwak it luwak nga ubas duꞌun it uma ya. Kiyaliputput yat malad. Bawnga kimnali kanya it buwatan yat kikilangan it ubas ngayti baw nagpatindeg paꞌ kanya it abwatay nga tatandaꞌan. Pagkaꞌman yat muꞌsa ngayti, isiyanaꞌ yat pirang kataawan nga manigꞌuma i ubasan ya ngayti, ka naꞌaduꞌun kanya it belag nga rugar.
34Iyan naꞌbut nay timpu nga pararanas nat ubas, tiyaꞌeg it tagpuꞌun ngayti i mga uripen ya ka pisiꞌen nira i kanya nga kabagiꞌan. 35Temed riyusuban gat mga siyanaꞌan ngayti i mga uripen ngayti nga tiyaꞌeg. Piyukul niray sang kataawan, inimatay i ikadwa, ikatlu tiyegelan nirat buntal it batu. 36Pagkamuya it tagpuꞌun ngayti, may tiyaꞌeg ya sing beken, nga dakel pat uꞌna ngayti nga mga uripen. Temed atkayti naga i binwat it mga siyanaꞌan ya ngayti. 37Kiyaꞌpusan nga tiyaꞌeg ya, anak ya na nga lalaki. Kat nakem ya, ‘Siguradu yan nga istimaren nirat magayen i anak ku ngaytu.’
38Arit pagkalteg it mga siyanaꞌan ya ngayti it anak ya na i miyabut, maamaatan sira, ‘Bilaꞌ, wayan nay manunubliyen ngayan! Sigi! Imatayen tami, isaꞌun maꞌaten nay ubasan ngaytu nga subliyen ya.’ 39Egay beken, riyusuban nira, riyayak duꞌun it liꞌwan it ubasan ngayti bawnga inimatay.
40Ta, pagꞌuliꞌ it tagpuꞌun ngayti, unu yan i buwaten yat mga manigꞌuma ngayting siyanaꞌan ya?” maat i ingkut ni Jesus it mga magpagneg ngaytit kanya.
41Katubag sira, “Siguradu yan nga puuꞌun yay iting mga taw, atna ngayting kararaꞌe-raꞌet it adat, baw ipaꞌarigra ya siꞌ it beken nga mga manigꞌuma, nga iyan i megay it kanya nga kabagiꞌan in timpu nat pararanas.”
42Miningkut siꞌ si Jesus it kanira. “Unu, ega paꞌ nabasa mi i itu nga ipiyagꞌaat duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan nga magꞌaat,
‘Iyan batu nga ega napakay it mga manigpatindeg it balay, palan yanagay giyamit nga piyakapakseg it balay.
Talagang binwat tu it Ampuꞌang Diyus, baw kalililuꞌan talaga.’21:42 Awit 118:22-23.
43Aypaꞌ ka pagꞌaaten ta kamu, ega na kamu nga mga Judio i sakep it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, in daꞌga iyan mga taw nga magsirbi it kanya it kamatuudan. 44Sepsepen mi tu. Kada temdag situt pakseg ngaytu nga batu, siguradu nga mabekar-bekar. Temed iyan tedagan it batu ngaytu, talagang maremek-remek.”
45Pagkagneg it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga Pariseo it mga alimbawa ngayti ni Jesus, nasepsepan nira nga sira i pagpapuntuꞌan ya kayti. 46Egay beken, kudakpen na nira si Jesus. Temed magꞌiꞌlam sira it kadakel it mga taw ngayti, sabap pagkilalaen it kadakel ngayti nga prupitaꞌ si Jesus.
22Piyaꞌalimbawaan siꞌ ni Jesus, pagkaraꞌnen nga pagsadu
1Saꞌup siꞌ nga miyampang si Jesus it inalimbawa ya naga. Maat ya, 2“Iyan kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it itu ngaytu. Dakulang pagkaraꞌnen i binwat it esang adiꞌ, pagsadu it anak ya nga lalaki. 3Iyan simpan na, singkat ya nay mga uripen ya nga pamaꞌrutan nay kumpur inimbitar, temed daꞌsira kuparagiꞌ. 4Tiyaꞌeg ya siꞌ i beken nga mga uripen ya, baw tinggunan ya nga magꞌaat, ‘Sugidan mi i mga inimbitar ngayan nga nasimpan nay pagkaraꞌnen. Naꞌimatay ku na i mga bakaꞌ ku nga piyatabaꞌan ku. Talagang simpan nay muꞌsa. Aypaꞌ ka pagpisiꞌen kamu na.’
5Temed belag gay daeng-daeng it mga inimbitar ngayti. Daꞌsira nagpasasaw it kanya-kanyang kupanawun. Sang kataawan naꞌaduꞌut uma. Iyan sang kataawan, simnarunga it pagdagang ya. 6Iyan beken, riyusuban niray mga uripen ngayti, tinibabaꞌ bawnga inimatay. 7Pagkaꞌrut it adiꞌ ngayti, ereꞌeret talagay iseg ya. Piyapaꞌaduꞌun yay mga sundaluꞌ ya, ipiyapuuꞌ i mga mangingimatay ngaytit masigkataw, baw piyasuriban paꞌ i siyudad nira.
8Baw maat ya siꞌ it beken nga mga uripen ya, ‘Talagang simpan naytu i pagkaraꞌnen ngaytu, takaꞌ mga inimbitar ngayan, ega bagay it kanira i paragiꞌen. Daꞌsira na mapakay. 9Aypaꞌ paꞌaduꞌun kamu it mga dalan nga mataawun. Kumpur makitaan mi, pangimbitaren mi sira it pagkaraꞌnen ngaytu.’
10Napanaw nay mga uripen ngayti. Naꞌaduꞌun na sira it mataawun nga dalan. Piyabayaꞌ niray kumpur magkakitaan nira, nakman baw mga buwal. Unu paꞌ it magꞌitek-itek it kadakel it taw i pagkaraꞌnen ngayti.
11Siminled i adiꞌ ngayti duꞌun ka pakikita it mga naꞌimbitar ngayti. May naltegan ya duꞌun nga sang kataawan nga ega magpapakay it pakayan nga ipiyamgay yat kanira, nga bagay it pagkaraꞌnen ngayting pagsadu. 12Maat i adiꞌ ngayti, ‘Bilaꞌ, unuka siminled kay imu situ it daꞌka magpapakay it pakayan nga bagay it pagkaraꞌnen nga pagsadu?’ Daꞌga nakariꞌe-riꞌeng i taw ngayti.
13Aypaꞌ ka maat it adiꞌ ngayti it mga manigsirbi ya, ‘Bayukun mi i alima baw aꞌay ya baw ibuntal mi duꞌun it ega basta-bastang kadleman nga duꞌun it liꞌwan. Gumarwak kanya duꞌun baw gemeget i nipen ya.’”
14Paꞌugdun paꞌ ni Jesus, maat ya, “Dakel talaga i pagtaꞌwagen it Ampuꞌang Diyus, temed ega dakel i napiliꞌ ya.”
Ingkut pasar it barayadan duꞌun it Impiradur nga Romano
[Marcos 12:13-17; Lucas 20:20-26]
15Namagliꞌid nay mga Pariseo nga mamagpagneg duꞌun, ka rundingen nira in magꞌuꞌunu nira masigapul si Jesus kat mga pagꞌampangen ya. 16Binwat nira, may piyapaꞌaduꞌun nira nga mga manigsunud nira, sang siraan it beken nga kakampiꞌ ni Herodes. Pagꞌabut, maat nira, “Manigtulduꞌ, magkaꞌrutan namen nga purus matuud i imu, baw kamatuudan talagay ipagpanulduꞌ mu nga kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. Kamatuudan, mataꞌas u raꞌyat nga taw, surubung i panulduꞌ mu. 17Ta, unu beteꞌ i imu nga kat nakem? Unu, uyun duꞌun it ipiyagꞌurdin ni Moises nga mayad it barayadan nga ipagpabayad it Romano ngayting Impiradur nga magsasakep it aten? Unu yan, mapakay u ega?”
18Temed pagꞌuꞌrutan ni Jesus i maraꞌe-raꞌet nga antap it nakem nira. Aypaꞌ ka maat ya, “Matuud nga magbete-beteꞌ kamu nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Unuka pagtinggelen mi i liꞌeg ku? 19Isini mit aken i pirak ngayan.” Ta, piyakawaꞌan kanya it pirak nga Romano ka yanay paggamiten it mga Judio. 20Pagkakawaꞌ ya, maat ya, “Ta, kasiyuytu nga rikratu baw ngaran i situt pirak ngaytu?”
21“Ta, kat Impiradur,” maat i tubag nira.
“Ta, in atkayan,” maat ni Jesus, “kaꞌilangan nga in unuy bagay duꞌun it Impiradur, simpri ibgay mi. Atkayan naga i duꞌun it Ampuꞌang Diyus.”
22Pagkagneg it mga tiyaꞌeg ngayti, daꞌsira namagkariꞌe-riꞌeng ka naliluꞌ sira. Aypaꞌ ka namagꞌuliꞌ na sira.
Ingkut pasar it pagꞌegen siꞌ it mga miyatay
[Marcos 12:18-27; Lucas 20:27-40]
23Iti naga nga aldaw, may naꞌaduꞌun gasiꞌ it ki Jesus nga mga Saduceo, ka iningkut nira si Jesus. Mga Saduceo ngaytu, pagpanindegan nira nga ega talaga egnen i mga miyatay na nga taw. 24Pagꞌabut, maat nira, “Manigtulduꞌ, ipiyanulduꞌ ni Moises nga in matay i esang lalaki nga magꞌaꞌasawa na nga ega pay anak nira magꞌasawa, subliyen it sulsug ya it masawa. Ka in manganak sira, ipabetang nga bilang anak naga it natay ngayti. 25Ta, paꞌaaten namen ka katꞌesa, may pitung nagsulsu-sulsugun nga mga lalaking bulun situt amen. Ta, nangasawa nay panganay. Natay kanya nga egay aꞌanak. Aypaꞌ ka siyubli it sunud ya i asawa ya ngayti. 26Temed atkayti nagay simnubli ngayti. Atkayan naga it ikatlu seked it napuꞌsa nay pitu ngayti. 27Pagpuꞌsat patay it pitu ngayti, natay na gasiꞌ i babay ngayti. 28Ta kayti, siyu yan duꞌun it pitu ngayti i asawa ya in egnen na ngayan i mga miyatay, it nakaꞌasawa na ngayting muꞌsat kanya?”
29Katubag si Jesus, “Talagang kamaliꞌ i pasepsep mi, paribasay ega magkaꞌrutan mi i isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus, baw keseg it guna ya. 30Sabap pagꞌegen it paꞌuliꞌ, iyan mga taw, ega na magꞌasa-asawaen. Subung na sira it mga anghil duꞌun it langit. 31Ta, sabap gasiꞌ it pagꞌegen ngaytu it paꞌuliꞌ it mga miyatay, unu, ega paꞌ nabasa mi duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus i inaat yat imyu? Daꞌga baꞌ maat ya, maski naꞌlay na nga miyatay si Abraham, si Isaac baw si Jacob, 32‘Aku i Ampuꞌang Diyus ni Abraham, ni Isaac baw ni Jacob.’22:32 Exodo 3:6. Simpri ega Ampuꞌang Diyus kanya it taw nga patay, in daꞌga egen. Sikayan maꞌyag nga egen siꞌ na Abraham ngayti, maski miyatay na sira.”
33Naliluꞌ i mga taw, pagkagneg nirat iti nga ipiyanulduꞌ ni Jesus.
Ingkut nga in ari manggid i piyakamataꞌas nga urdin
34Ta it atkayti, natingped-tingped duꞌun i mga Pariseo, pagkabaritaꞌ nirat nabwat ni Jesus nga subuk piyamagtiꞌpekan i mga Saduceo. 35Sang kataawan it kanira, inadalan yat pagayen-gayen i pasar it mga urdin ni Moises. Iti i miningkut it ki Jesus, nga sukda-sukdan it kanya, nga magꞌaat, 36“Manigtulduꞌ, ari manggid nga urdin i piyakamataꞌas it muꞌsa ngayan nga urdin?”
37Katubag si Jesus, maat ya, “Iyan magꞌaat nga,
‘Kaꞌilangan maꞌalen mu i Ampuꞌang Diyus mu it ega desang awam, in daꞌga talagang kat nakem baw kat pikir mu nga tingled.’22:37 Deuteronomio 6:5.
38Ituytu i piyakamataꞌas nga urdin. 39Ikadwa ya,
‘Rarasan mu i masigkataw mu it subung nagat raras mu it sadili mu nga bilug.’22:39 Levitico 19:18b.
40Ta, duwa ngaytung ituꞌun nga urdin, itu nay pagꞌuliꞌan it muꞌsa ngayan nga urdin nga isiyurat ni Moises baw mga ipiyanulduꞌ it mga prupitaꞌ.”
Ingkut pasar it Cristo, in unu, tungtung-inapuꞌ lamang it adiꞌ nga si David u Anak it Ampuꞌang Diyus
[Marcos 12:35-37; Lucas 20:41-44]
41Mintras duꞌun pay mga Pariseo ngayti nga natingped, iningkut sira ni Jesus, nga magꞌaat, 42“Unuy magkaꞌrutan mi pasar it paꞌaaten ngaytu nga Cristo? Kasiyu talagaytu nga anak?”
“Ki David bayan,” maat i tubag nira.
43“Ta, in beteꞌ atkayan,” maat siꞌ ni Jesus, “unuka tiyaꞌwag ni David i Cristo nga Ampuꞌan ya, iyan piyanakman kanya it Espiritu Santo? Ka daꞌga baꞌ maat ya,
44‘Maat it Ampuꞌang Diyus duꞌun it Ampuꞌan ku nga Cristo,
“Kayti madung ka na sinit iwanan ku nga ayun, seked it iyan mga kalaban mu, paꞌampuꞌun ku na nga tutungtungan mana sira it aꞌay mu.”’22:44 Awit 110:1.
45Kayti si David naga i timnaꞌwag it kanya it Ampuꞌan ya. Ta, in atkayan, daꞌga maꞌyag nga ega desang tungtung-inapuꞌ ni David i Cristo ngaytu?”
46Egay nakatubag nga maski esat kanira, baw gimnaring sikayti, ega nay nangaas mingkut it ki Jesus.
23Pagbasulun ni Jesus i mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo
[Marcos 12:38-40; Lucas 11:39-52; 20:45-47]
1Bawnga inaat ni Jesus i mga taw baw mga alagad ya ngayti, 2“Iyan mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, iyan i may katengdanan nga magpaꞌyag it urdin ngaytut Ampuꞌang Diyus nga isiyurat ni Moises. 3Aypaꞌ ka buwaten mi i kumpur ipagsekat nira nga buwaten. Temed ega guruun mi i mga buwat nirat kanira, sabap ega naga pagbuwaten nira i mga ipagpangadal nira. 4Ka ubus dungagan, dungagan it ipamagꞌurdin nira nga magkaꞌigpitan na lamang i mga taw. Kabilangan nira, subuk magbetek sira it pagdakulaꞌen na nga betek nga ipagpapasaꞌan nirat mga taw nga daꞌna kaya nga pagpasaꞌnen. Temed maski andidiꞌsing it alima nira, ega ireg nira nga ipadiꞌkit nga tumabyang sira.
5Buwat nira, purus paleteg-leteg lamang it masigkataw nira. Iyan ipagbegkes kat ulu baw alima nga pagbetangan it isiyurat nga in pirang tagaꞌ nga ampang it Ampuꞌang Diyus, pagpalabgen23:5 In malabeg i ipagbegkes kunuꞌ nga may subung it bulsa-bulsaꞌ nga pagbebtangan it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus, magpalteg nga subrang dakulaꞌ i kanirang galang it ampang it Ampuꞌang Diyus ngaytu. niray kanira. Baw iyan mga ipagkabit duꞌun it sagyaden it gulamen23:5 Basaen i paꞌyag duꞌun it kapitulu 9:20. , arubwatay i kanira. 6Kaꞌiꞌirgan nira nga adungan in duꞌun it pamagkaraꞌnenan, araꞌdungan nga pagpaꞌdungan it mga matataꞌas. Atnaga in duꞌun it papagsambaan. 7Baw iyan pay ireg nira, pagsaluduꞌan sira in duꞌun it mataawun nga mga rugar baw taꞌwagen sira nga manigtulduꞌ.
8Temed kamu, ayaw kamut pataꞌwag nga manigtulduꞌ, sabap esa-esa ku lamang i manigtulduꞌ mi. Subung it sang sulsugan kamu nga muꞌsa. 9Baw ega taꞌwagen mi nga amaꞌ i kasubung mi nga taw situt banwa, puyrat kat duguꞌ, sabap esa-esa lamang i Amaꞌ mi, iyan Amaꞌ nga duꞌun it langit. 10Baw ega pataꞌwag kamu nga agalen, sabap esa-esa lamang i agalen mi, kanya nga paꞌaaten nga Cristo. 11Iyan piyakamataꞌas it imyu, kaꞌilangan nga subung kanyat manigsirbi mi. 12Ka iyan mapiyataꞌas-taꞌas, buwaten kanyat Ampuꞌang Diyus nga mababaꞌ. Baw iyan mapiyababaꞌ, iyan i buwaten ya nga mataꞌas.
13Talagang subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Ka sabap it imyu magkabaeran i katataawan it pasakep it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. It daꞌkamu nay imyu magꞌireg pasakep it kaꞌadiꞌan ya ngayti, pagpaaren mi paꞌ i magꞌireg pasakep. 14Subrang makuriꞌ talaga i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo. Magbete-beteꞌ kamu nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Pagꞌubsan mi nay mga babay nga balu it kaꞌgenan nira kat mga ipagpabgay mi. Baw paribasay kutagnepan i mga adat mi nga maraꞌe-raꞌet, pagkaꞌlayen mi na nga panalangin. Aypaꞌ ka subraꞌ pang dakulaꞌ i panriga nga malabayan mi.
15Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, nga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Magleke-lekep kamu it banwa, pagdipagen mi i mga dagat, ka pagpaꞌresan mi makakumbinyu kamu lamang it maski sang kataawan nga ega Judio kat pamayaꞌ mi nga mga Judio. Simpri, in may nakumbinyu mi na, sabap it panulduꞌ mi sumari na kanyat guru it adat mi nga maraꞌe-raꞌet seked it sumubraꞌ na i kanya nga karaꞌe-raꞌetan. Ta, egay beken nga baraꞌan ya, madubli pay kanya nga panriga duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya.
16Talagang mabeꞌgat na i magꞌaꞌareg it imyu, mga beleg nga manigdundun. Ipagpanulduꞌ mi nga maski sangpiten it magsanggup i Templo, nga yay keseg it sanggup ya, egay maraꞌe-raꞌet ya kayan maski ega tumanen ya. Temed in iyan i sangpiten it magsanggup, bulawan nga duꞌun it Templo, kaꞌilangan nga tumanen yay isiyanggup ya ngaytu. 17Mga beleg! Mga engel-engel! Ari manggid kat duwa ngaytu i subraꞌ nga piyakamataꞌas, iyan bulawan u iyan Templo, nga iyan i magpaꞌega basta-basta it bulawan nga duꞌun it Templo?
18Ipagꞌaat mi gasiꞌ, nga maski sangpiten it magsanggup i papangantengan nga duꞌun it Templo, egay maraꞌe-raꞌet ya kayan maski ega tumanen ya. Temed in iyan i sangpiten, begay nga ipagpasalamat nga duꞌun it papangantengan ngaytu, kaꞌilangan nga tumanen yay isiyanggup ya ngaytu. 19Talagang mga beleg kamu! Ari talaga i piyakamataꞌas? Unu, iyan pasalamat nga pagꞌantengen, u iyan papangantengan nga magpaꞌega basta-basta it pasalamat ngaytu? 20Aypaꞌ ka basta sangpiten mit magsanggup i papangantengan nga duꞌun it Templo, simpri uyut na nga siyangpit mi i muꞌsa nga pagꞌantengen duꞌun. 21Atkayan naga, basta Templo i sangpiten, simpri nasangpit mi na gasiꞌ i Ampuꞌang Diyus, ka balay ya i Templo ngaytu. 22Baw basta sangpiten it magsanggup i langit, nakaꞌuyut na nga nasangpit ya i araꞌdungan it Ampuꞌang Diyus kat pagkaꞌadiꞌ ya baw tagꞌaraꞌdungan ngaytu.
23Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Pagsunudun mit magayen i urdin nga ibgay mi it Ampuꞌang Diyus i ikasang pulung bagiꞌ it mga luwak mi, nga maski mga panraragiꞌ it pangaꞌen. Temed paglipaten mi nga sunudun i piyakamataꞌas nga ipagpanulduꞌ it urdin, iyan nga buwat nga mataldeng, pagkamaꞌildaw baw adat nga magkasarigan. Kaꞌilangan talaga nga buwaten mi i mga matataꞌas ngaytu, baw ipasigi mi nagay pagsunud mi it mga beken nga inaat. 24Mga beleg nga manigdundun! Kaꞌalimbawaan mi, taw nga pagtirinen yay pagꞌimnun ya isaꞌun egay matlen ya nga ganggang nga biyawal it Ampuꞌang Diyus. Temed iyan dakulang ramu-ramu nga kamelyo nga biyawal naga, magpanibeꞌlek nga pagtelnen ya. Ka pagliꞌyan mi i dedekeyeng kasalaꞌan temed ega pagbalyen mi i dadakulaꞌ!
25Talagang subraꞌ nga makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Paglimpiyuꞌun mit uyun it urdin i mga basu baw pinggan mi, temed maraꞌway i ipagbetang mi. Ka ipagpisiꞌ mit pangaꞌen ngayan, purus liyupigan baw kapiyangangken. 26Beleg kamu nga mga Pariseo! Kaꞌilangan nga baꞌguun daꞌan i kat nakem mi. Ka basta magayen i kat nakem, magayen naga i limiꞌwan nga mga buwat.
27Subraꞌ talagang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Yay kabilangan mi, mga lebeng nga pininturaꞌan it maputiꞌ, nga magayeng pagletganan i kat liꞌwan ya. Temed maraꞌway i duꞌun it seled ka punuꞌ it mabuyuk baw mga tuꞌlang it miyatay. 28Talagang mga atkayan kamu. Kat panleteg it katataawan, magayen i adat mi. Arit yay matuud, punung-punuꞌ kamu it karaꞌe-raꞌetan baw talagang egay kamatuudan it pamayaꞌ mi.
29Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo, mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. Mabakas nga arandeman i ipagpabwat mi duꞌun it limbengan it mga prupitaꞌ baw pagpagayenen mi i mga lebeng it mga taw nga nangaꞌgenan it mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. 30Baw pagꞌaaten mi nga, ‘In sana may kami na it timpu it mga kagiyaringanan namen, talagang ega pasipalaꞌan namen it mimatay i mga prupitaꞌ ngaytu.’ 31Kat inampang mi ngayan nga iyanꞌen, ipagpamatuud mi nga kamu, mga anak it simnarit imatay it mga prupitaꞌ ngayti. 32Sigi! Rampusun mi i napapuꞌnan nat mga kagiyaringanan mi nga karaꞌe-raꞌetan.
33Mga dukul kamu. Talagang mga mapiyandayaꞌ kamu nga subung it dukul. Daꞌkamu makaribri it panriga nga duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya. 34Ka may papaꞌasituun kut imyu nga mga prupitaꞌ baw mga manigpangadal nga magkaꞌrut it ampang it Ampuꞌang Diyus. Imatayen mi i beken it kanira, baw iyan beken, iransang duꞌun it krus. Iyan beken, ripdasan mi duꞌun it mga papagsambaan mi baw tiꞌsen mi duꞌun it in ari-ari nga mga lansangan. 35Ta, sabap it itu ngaytu, mabut it imyu i panriga sabap it muꞌsa ngaytung inimatay nga mga taw situt sinirungat langit nga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, gimnaring duꞌun it mataldeng ngayti nga si Abel nga uꞌna-uꞌnang inimatay it tagnaꞌ paꞌ, miyabut duꞌun it pagꞌimatay it ki Zacarias nga anak ni Baraquias, nga inimatayan mi nga mga Judio it kanya, duꞌun it piyagtengaꞌan it kabalayan it Templo baw papangantengan nga duꞌun it piyakakamaꞌyagan ya. 36Matuud talagay iꞌaat kut imyu, nga iyan panriga sabap it muꞌsa ngaytu, siguradung mabut it imyu nga mga Judio it kayting timpu.”
Magkasmek si Jesus ka pagrarasan yay mga taga Jerusalem
37Bawnga maat ni Jesus, “Kaꞌildaw-ildaw kamu talaga nga taga Jerusalem! Kamu nga magꞌimatay it mga prupitaꞌ baw pagbatuun mi i pamagpaꞌasituun it imyu it Ampuꞌang Diyus! In pira ku na nga bisis pagpaꞌresan nga taraꞌnaen i mga taw nga taga situ, nga subung it pagtaraꞌna it upa nga pagleꞌge-leꞌgepan ya i mga duduꞌduy ya, temed it ega ireg mi. 38Ta, it pagdaꞌgaen mi nay ildaw ya ngaytu, pabaya-bayaꞌan na lamang it Ampuꞌang Diyus nga maranggaꞌ i siyudad mi, pati Templo ngaytu. 39Ka talagang matuud i iꞌaat kut imyu, nga pagkagaring ku situt banwa, ega na maltegan mi aku seked it ega paꞌ naꞌbut i aldaw nga maꞌaat mi, ‘Mabantug kanya nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus.’”
24Mga isiyugid ni Jesus pasar it panranggaꞌ it Jerusalem baw pasar it umur it banwa
[Marcos 13:1-37; Lucas 21:5-33; Lucas 17:26-30; 17:34-36]
1Nanliꞌwan na si Jesus duꞌun it Templo. Iyan magpapanaw na kanya, nagpatpad i mga alagad ya baw itiyulduꞌ it kanya i kagayen it mga kabalayan it Templo ngayti. 2Temed maat ya, “Iyan pagletganan mi ngayan nga mga kabalayan ya, maranggaꞌ yan nga muꞌsa. Dedemdemen mi tu, mabut i aldaw nga egay maꞌped nga batu kat pagruruknuꞌan ya nga batu. Ipapuꞌran yan nga muꞌsa.”24:2 Ega paꞌ epat nga pulung taꞌun i nagtaꞌlib garing it pagꞌuliꞌ ni Jesus duꞌut langit, nagmatuud nga riyanggaꞌ it mga Romano i Jerusalem. Piyarignaꞌ niray Templo baw ribu-ribu i inimatay nira nga mga Judio.
3Bawnga iyan duꞌun na Jesus it Mungsuꞌ it Olibo, nga magꞌaꞌdung na kanya, tiyeꞌe-teꞌeng it mingkut it mga alagad ya. Maat nira, “Kaꞌnu bayan magꞌabut i paꞌaaten mu ngayan nga maranggaꞌ i Templo ngayti? Unuy mga tandaꞌanan nga magdadarapaꞌ nay pamaꞌuliꞌ mu situ baw umur it banwa?”
4Katubag si Jesus, maat ya, “Magꞌintur kamu nga ega mateꞌag-teꞌag kamu it maski siyu. 5Sabap dakel yan nga mabut nga mangambuꞌ it ngaran ku, nga maat yan, ‘Aku na ngaytu baytu i Cristo ngayan nga siyarigan it Ampuꞌang Diyus.’ Talagang dakel yan i mateꞌag-teꞌag nira. 6Makabaritaꞌ kamu yan it mga kaguluwan baw gira-giraen. Takaꞌ ega palibegan it pikiran mi, sabap talagang magꞌabut i mga itu ngaytu temed ega payan umur it banwa. 7Sabap magira-giraen yan i mga bangsa, mga kaꞌadiꞌan kuntraꞌ it beken nga kaꞌadiꞌan. Gemtem it masaki-sakit na nga mga getem baw yemegyeg i lugtaꞌ kat paꞌari-aring rugar. 8Takaꞌ muꞌsa ngaytu, papuꞌun lamang tu it kakuriꞌan.
9Talagang isgan kamu it kadakel sabap it pamayaꞌ mit aken. Idimanda kamu isaꞌun mapakuriꞌan baw maꞌimatay. 10Kat timpu ngayan, dakel nayan nga mangindiꞌ it pamayaꞌ nirat aken baw mamagkuntra-kuntraꞌen na. Ilangen nat esa may esa i masigkataw ya. 11Dakel nayan i manluꞌsut nga magpapru-prupitaꞌ. Dakel nayan i teꞌag-teꞌagen nira nga pamayaꞌ it mga taw. 12Lemkep talaga it banwa i karaꞌe-raꞌetan. Aypaꞌ baraꞌan ya, dakel na i demekeyeꞌ nga pagmaꞌal nirat aken. 13Temed iyan maneꞌteꞌ i pagsarig baw pamayaꞌ yat aken seked it maꞌbut nay umur, siguradu yan nga maribri. 14Baw ilkep nga ipangadal kat sinirungat langit i Magayen ngaytung Baritaꞌ pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, isaꞌun matantuwan it muꞌsang bangsa. Bawnga iyan paꞌ i umur nat banwa.
15Maltegan mi yan duꞌun it ega basta-bastang rugar i talagang maraꞌway kat panleteg it Ampuꞌang Diyus nga pagtibabaꞌ it kanya, nga pagpaꞌiguꞌan it isiyugid it prupitaꞌ nga si Daniel.24:15 Daniel 11:31-32. Sepsepen tu it magbasa kaytu! 16Basta maltegan mi tu, iyan mga taga Judea, kaꞌilangan nga malagyu duꞌun it kabubukidan. 17Iyan duꞌun it mapatag nga atep it balay ya, ega na pasasaw nga semled paꞌ duꞌun it balay ka mamisiꞌ it mga betang, in daꞌga pagkalampud, dayun na nga malagyu. 18Baw iyan duꞌun it uma, ega na muliꞌ nga mamisiꞌ paꞌ it gulamen ya. 19Kaꞌildaw-ildaw talaga i iyan magbebteng baw may paduduꞌun it iyan nga mga aldaw. 20Kaꞌilangan nga ipanalangin mi nga ipalagyu mi ngaytu, ega katakaꞌ it timpu nga panagramig u Aldaw it Kapaꞌnaan. 21Sabap dakulaꞌ talaga nga kakuriꞌan i malabayan it katataawan.
Eeꞌ baꞌ, mabut i timpu nga lumabay talagay mga taw it ega basta-basta nga kakuriꞌan nga ega paꞌ nalabayan garing it pagguna it banwa seked kayti ngaytu, baw ega na gasiꞌ tu malabayan paꞌ it seked it kaꞌnu-kaꞌnu. 22Baw in kumaꞌlay i iyan nga timpu, mapuuꞌ talagay muꞌsang taw. Temed sabap it mga piniliꞌ it Ampuꞌang Diyus, ega yan pakaꞌlayen ya.
23Aypaꞌ, in beteꞌ may maat it imyu, ‘Situ na bayan i Cristo!’ u ‘Duꞌun na bayti kanya!’ ayaw kamu it pamayaꞌ. 24Sabap dakel talaga yan i mangambuꞌ it Cristo na kanya, baw may manluꞌsut payan nga magpapru-prupitaꞌ. Palteg sira it mga tandaꞌanan baw muwat sira it mga kalililuꞌan nga mga bagay, isaꞌun nga in mapakay lamang, mateꞌag-teꞌag niray pati mga piniliꞌ it Ampuꞌang Diyus. 25Dedemdemen mi tu. Ipagsugid ku naytung lagi it imyu i mga itu ngaytu isaꞌun daꞌkamu naga mateꞌag-teꞌag.
26Aypaꞌ in aaten nirat imyu, ‘Duꞌun na bayan i Cristo it rugar nga kapupuyangtan,’ ega maat miyanu-anu kamu maduꞌun. In aaten nira nga ‘Duꞌun bayan kanya it seled it balay,’ ayaw kamu it pamayaꞌ. 27Sabap in magꞌuꞌunu maꞌyagan i langit garing it lebatan seked duꞌun it sedpan basta magkilat, atkayan naga yan i pamaꞌuliꞌ ku situ, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Talagang mamuyaan tu it muꞌsang katataawan. 28Maat i sambatan, in ariyen i miyatay, duꞌun naga yan magtingped-tingped i mga tarwangin.24:28 Pasepsep it beken nga mapipikir, pagpaꞌiguꞌan kaytu, matuman i muꞌsa ngaytung inampang. Esa gasiꞌ, paꞌuliꞌ i Cristo nga mukuman it kasalaꞌan it taw. Baw may beken paꞌ nga pasepsep.
29Pagkatupus it iyan nga kakuriꞌan, demlem nay aldaw baw ega na gasiꞌ meyag i bulan. Masari nat kaꞌulug i mga bituꞌun duꞌun it langit, sabap payegyegen i muꞌsang langit it keseg it guna it Ampuꞌang Diyus. 30Bawnga maltegan duꞌut langit i tandaꞌanan nga pangabut ku na nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Sumgaw nay muꞌsang mga bangsa ka magꞌadeꞌdeng nay pangukuman. Ka maltegan nira aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga magpangindelangan it kunum, nga maꞌyag i ega basta-bastang guna ku baw kadakulaꞌ it kabantugan ku. 31Basta piyatingeg nat dadakulaꞌ i taburi, taꞌgen ku nay mga anghil ku nga lekpen niray banwa ngaytu, ka tingpeden nira nay mga piniliꞌ nga taawan ku nga gumaring kat paꞌari-aring rugar.
32Kaꞌilangan sepsepen mi baw pangadalan mi i kayu nga igos, nga basta magpamulus baw magpandaꞌun siꞌ, magkaꞌrutan mi nga adeꞌdeng nay panginit nga timpu. 33Atkayan naga yan, basta mamuyaan mi nga magꞌabut na i mga bagay ngaytu, magkaꞌrutan mi na nga adeꞌdeng nay timpu nga pamaꞌuliꞌ ku, magpapuꞌun nayan. 34Kamatuudan talagaytu, nga ega mapuuꞌ i itung bangsat taw seked it ega paꞌ natuman i muꞌsa ngaytu. 35Mabut i timpu nga maꞌawaꞌ i langit baw banwa, temed talagang egay kaꞌawaꞌan it mga ampang ku, matuman nga muꞌsa.
36Temed egaytu i magkaꞌrut it aldaw u uras nga iꞌabut kaytu, maski mga anghil duꞌun it langit u maski aku nga Anak it Ampuꞌang Diyus. Iyan Amaꞌ lamang, kanya i magkaꞌrut kaytu. 37In magꞌuꞌunu ega kat ulu it mga taw kat timpu ni Noe i panriga nga mabut it kanira, atkayan naga kat pamaꞌuliꞌ situ it aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 38Sabap iyan ega paꞌ miyabut i lenep nga ikiyatunaw it banwa, ega pagdedemdemen it mga taw i mabetangan nira. In daꞌga mamagkaraꞌnen-karaꞌnen, mamagꞌinum-inum baw mamagꞌasa-asawaen i katataawan seked it nagpasakay na si Noe duꞌun it binwat ya nga sakayan. 39Aypaꞌ pagꞌabut it lenep ngayti, egay tiya-tiyakap it katataawan. Ta unupat biyaraꞌan, namagkalmes sira nga muꞌsa ka isiyari nat belbeg. Atkayan naga yan i magꞌabut in pangabut na ngayan it Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 40Kat timpu ngayan nga iyanꞌen, mapinpin nay mga taw. Barang may duwang kataawan nga magbuwat duꞌun it uma, temed in ega nagsubung sira nga taawan ku, matuduꞌ i esa, esa lamang i pisiꞌen. 41May duwang kababayan nga nagsaꞌud i maglebek, temed in ega nagsubung sira nga taawan ku, matuduꞌ i esa, esa lamang i pisiꞌen.
42Aypaꞌ ka magrigen-rigen kamu nga pirmi, sabap ega magkaꞌru-kaꞌrutan mi in kaꞌnung aldaw paꞌasitu i Ampuꞌan mi. 43Dedemdemen mi tu. In beteꞌ magkaꞌrutan lamang it tagbalay in unung uras it delem mabut i mananakaw, simpri sipiꞌan ya. Ega yan pataꞌnan ya na lamang nga masled i balay ya. 44Aypaꞌ magꞌaꞌalistu kamu nga pirmi, sabap mabut aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw kat uras nga ega pagsisiguruun mi.”
Mga manigsirbi it Ampuꞌang Diyus, kaꞌilangan nga pirming pagsarungaen nirat magayen i katengdanan nira
45“Iyan magkasarigan baw nakman nga uripen, kanya i pagbebgayan it agalen ya it pamaalaꞌ kat beken nga mga uripen kat pamalay-balay ya. Kanya i manigpamgay it pangaꞌen nga makasuwituꞌ. 46Makasagya talaga i iyan nga uripen in abutan it agalen ya, atkayan nga matuud i buwat ya. 47Matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu. Kanya siꞌ i begayan it agalen ya nga mamaalaꞌ it muꞌsang kusas it agalen ya ngayti. 48Temed in beteꞌ maraꞌe-raꞌet i adat it uripen ngayti, yay kat nakem ya, ‘Siguru maꞌlay baytuy iꞌuliꞌ it agalen ku ngaytu.’ 49Ta, sariyan ya nat pasakit i mga ipiyagkaꞌuripen ya. Sumari nat palaꞌuk it in unu-unu nga pagkaraꞌnen, pakiꞌinum na duꞌun it mga baraꞌinum. 50Mabut i agalen ya kat aldaw nga ega pagsisiguruun ya baw kat uras nga ega magkaꞌrutan ya. 51Baraꞌan ya, rigaen kanya it ega pateng it agalen ya ngayti. Ipaꞌiba na kanya it mga taw nga ‘magbete-beteꞌ nga magpamaya’ it Ampuꞌang Diyus, duꞌun it kakuriꞌan nga egay kaskedan. Baraꞌan ya duꞌun, gumarwak baw gemeget nay nipen ya.”
25Sang puluꞌ nga umbay paꞌ nga babay i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
1Magꞌaat pay beken nga ipiyanulduꞌ ni Jesus, “Kaꞌalimbawaan it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it itu ngaytu. May sang puluꞌ nga umbay paꞌ nga mga babay. Kaꞌsang apu-apun, uyun it adat ta, napanaw sira ka sumusmu it lalaki nga papagsaduun na. Kada esat kanira, may taban nga titidawan. 2Iyan lima, mga engel-engel. Lima, mga mapipikir. 3Iyan mga engel-engel ngayti, egay aliꞌ nira nga ibtang it kanira ngayti nga titidawan. 4Temed iyan mga mapipikir ngayti, puyrat betang it titidawan nira, may aliꞌ paꞌ nirang ibtang in maꞌubus. 5It naꞌatrasut abut i lalaki ngayti nga papagsaduun, kimnuꞌigaꞌ nay mga babay ngayti. Namagkaꞌigaꞌ na.
6Iyan lubuk nat delem, may gimnaꞌuy na nga magꞌaat, ‘Magꞌaꞌabut nay lalaki nga papagsaduun! Susmuun mi na kanya!’
7Namagbangun nga lagi i sang puluꞌ ngayting kababayan. Tiyuriyan niray mga titidawan nira ngayti. 8Maat i mga engel-engel ngayti, ‘Bilaꞌ, begayan kami it maski dekeyeꞌ nga ibtang namen it amen ngayning titidawan. Ka ungayni baꞌ, magkedyep-kedyep mana, ka ega nay bebetang.’
9‘Bilaꞌ, ega bayni mabagiꞌ it imyu. In yan pasinsiya kamu. Magayen paꞌ siguru, mangalang kamu daꞌan duꞌun it magkaꞌalangan, isaꞌun may ibtang mi it imyu ngayang titidawan.’
10Egay beken, napanaw i lima ngayting engel-engel. Pagkagaring nira, miyabut nay lalaki ngayti nga papagsaduun. Ta, yan lima ngayti nga alistu siray kanira, iba nat lalaki ngaytit siminled duꞌun it pagsaduwan ngayti. Pagkasled nira, ipiyagsiradu na i talaꞌep. 11Ega naꞌlay, miyabut nay namagpangalang ngayti. ‘Agalen, pasleden kami nagay amen,’ maat i pataꞌwag nira.
12Temed katubag i piyataꞌwagan ngayti, ‘Yay matuud, ega bayan kilala ku kamu nga kaꞌuyutan ku.’
13Aypaꞌ ka magꞌaꞌalistu kamu nga pirmi,” maat i paꞌugdun ni Jesus, “ka ega magkaꞌrutan mi i aldaw u uras nga pamaꞌuliꞌ ku.”
Mga uripen nga siyanaꞌan it pirak i piyaꞌalimbawaan siꞌ
14Maat siꞌ ni Jesus, “Kaꞌalimbawaan gasiꞌ it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, subung it itu ngaytu. May esang taw nga magpana-panaw it alaid. Egay beken, tiyaꞌwagan ya i mga uripen ya ka isiyanaꞌ it kanira i muꞌsang kusas ya. 15Tiyuduꞌan yat pirak i kada esa uyun kat kanya-kanyang kaya. Ibinggay yat sang kataawan, kantidad it limang ribu, kat sang kataawan duwang ribu, baw kat sang kataawan sang ribu. Bawnga napanaw na kanya. 16Napanaw nga lagi i tiyuduꞌan ngaytit limang ribu ka ipiyagꞌangkat ya nat dagangan. Nakatubuꞌ kanya it limang ribu naga. 17Atkayti nagay binwat it tiyuduꞌan ngaytit duwang ribu. Duwang ribu naga gasiꞌ i kanya nga natubuꞌ. 18Temed iti, tiyuduꞌan ngaytit sang ribu, binwat ya, ilimbeng yay pirak ngaytit agalen ya.
19Naꞌlay nga naꞌlay nga timpu i ipiyagꞌuliꞌ it agalen it mga uripen ngayti. Pagꞌabut ya, iningaiꞌ yay itiyuduꞌ ya ngayti. 20Uꞌnang nangintergaꞌ i tiyuduꞌan ngayti it limang ribu. Maat ya, ‘Agalen, waytu nagay limang ribu mu ngayan. Nadungagan tu it limang ribu gasiꞌ nga natubuꞌ ku, ka ipiyagꞌanu kut dagangan.’
21‘Magayen! Talagang magkasarigan ka nga uripen. Ta, it magkasarigan ka kat dekeyeꞌ nga kantidad, kayti papamaalaꞌen ku ikaw it dakulaꞌ nga kantidad. Mabagiꞌan ka it kasagyaan ku.’
22Nangintergaꞌ gasiꞌ i tiyuduꞌan it duwang ribu. Maat ya, ‘Agalen, waytu nagay duwang ribu ngayan nga itiyuduꞌ mu. Nadungagan gasiꞌ tu it duwang ribu naga, nga natubuꞌ ku.’
23Maat it agalen ya ngayti, ‘Magayen gasiꞌ! Magkasarigan ka gasiꞌ palan. Ta it magkasarigan ka kat dekeyeꞌ ngayan nga kantidad, aypaꞌ ka papamaalaꞌen ku ikaw it dakulaꞌ nga kantidad. Mabagiꞌan ka paꞌ it kasagyaan ku.’
24Nangintergaꞌ gasiꞌ i tiyuduꞌan ngayti it sang ribu. Maat ya, ‘Agalen, magkaꞌrutan ku nga maꞌigpit ka. Magkayeg ka it ega ikaw i nagpakariga. Magpisiꞌ ka it tubuꞌ it ega ikaw i nagpaꞌres. 25Ta, it magꞌiꞌlam akut dumalaꞌ ka in magnisan i baiꞌen mu ngaytu situt aken, aypaꞌ ka ilimbeng ku na lamang i pirak mu ngaytu. Waytu nagay sang ribu mu ngaytu.’
26‘Maraꞌe-raꞌet talagay adat mu baw garusan ka nga uripen!’ maat it agalen ya ngayti. ‘Magkaꞌrutan mu na palan nga magkayeg akut ega akuy nagpakariga, baw magpisiꞌ akut tubuꞌ it ega aku i nagpaꞌres. 27Ta, unuka ega iꞌinlug mu duꞌun it mga manigpaꞌutang?25:27 Itung mga taw, paꞌaaten ngaytu nga manigpaꞌutang, magtanggap sira it pirak nga bilang ipagpadawaꞌ it kanira. Temed ega naga maat idawaꞌ nira lamang, in daꞌga buwaten nira, ipapanaw isaꞌun matubuꞌan, beken it yay kanirang panulus. Ta itu nga bilang ipiyadawaꞌ mu, may dungag na, nga imu nga kabagiꞌan duꞌun it natubuꞌ nira. In iꞌinlug mu paꞌ, daꞌga kayti may napisiꞌ ku na nga tubuꞌ ya?’ 28Bawnga maat it agalen ngayti it mga uripen yang beken, ‘Sigi, pisiꞌen mi i sang ribu ngayan asat kanya, ka idungag duꞌun it nakasang puluꞌ ngayting ribu. 29Sabap iyan magkasarigan baw mapiyaꞌres, tumbasan kanyat dungagan i kaya yat kanya. Temed iyan ega magkasarigan baw garusan, maꞌilang talaga i maski yan sang dekeyeꞌ nga kaya yang lagi. 30Iyan ega ngayay kapulusan nga uripen, ibuntal mi nayan duꞌun it ega basta-bastang kadleman nga duꞌut liꞌwan. Gumarwak yan kanya duꞌun baw gemeget i pati nipen ya.’”
Panulduꞌ pasar it aldaw it pangukuman
31Ipiyasigi ni Jesus, nga maat ya, “In mabut aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga maꞌyag nay kabantugan ku baw kaꞌibaan kuy muꞌsang mga anghil, madung aku na duꞌun it ega basta-bastang araꞌdungan it adiꞌ. 32Bawnga matingped kat adapan ku i muꞌsang taw, ka pinpinen ku yan sira subung it pagbuwaten it manigꞌeper it mga tupa baw kambing. 33Iduꞌun kut ayun it iwanan ku i paꞌaaten nga mga tupa, kat gibang kung ayun i paꞌaaten nga mga kambing.
34Bawnga aku nga Adiꞌ nira, aaten ku yan i kat iwanan ku nga ayun, maat ku yan, ‘Daliꞌ kamu na, mga inildawan it Amaꞌ ku. Semled kamu na ka duꞌun nay taꞌidan mi it kaꞌadiꞌan ku nga ipiyagꞌareg it imyu garing it pagguna it banwa. 35Sabap iyan ginteman aku, piyakaꞌen mi aku, kimnuꞌinum, piyaꞌinum mi, dumadayuꞌ aku, inistimar mi akut magayen. 36Ta, yan ega nay pakayan ku, piyapakayan mi aku. Pagbaꞌnawun mi aku nga magsarut. Pagkapirisu ku, inaduꞌun mi aku.’
37Maat yan i tubag it mga taw ngayan nga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, ‘Ampuꞌan, kaꞌnu bayan naꞌanuꞌan namen ikaw nga paggetmanan nga napakaꞌen namen ikaw, u kimnuꞌinum nga napaꞌinum namen? 38Kaꞌnu yan nga subung ka it dayuꞌan nga inistimar namen ikaw, u lebas ka na nga piyapakayan namen ikaw? 39Baw kaꞌnu gasiꞌ namuyaan namen nga simnarut ka u pagpipirisuun ka nga biyaꞌnaw namen ikaw?’
40Bawnga aaten ku yan nga Adiꞌ nira, ‘Matuud talagay iꞌaat kut imyu. Iyan binwat mi i mga itu ngaytu kat maski piyakatimawaꞌ nga bilang mga sulsug ku, simpri aku na i binwatan mi.’
41Bawnga aaten ku siꞌ i kat gibang ku ngaytung ayun, ‘Imyu, paꞌalaid kamu situt aken, mga pagꞌaꞌargan it panriga. Duꞌun kamu na it apuy nga ega magpugda-pugdaw, nga panriga nga ipiyagꞌareg it ki Satanas baw mga taraꞌgen ya. 42Sabap iyan ginteman aku, ega piyakaꞌen mi aku. Daꞌku piyaꞌinum mi it kimnuꞌinum aku. 43Iyan dayuꞌan aku, ega inistimar mi aku. Iyan lebas aku na nga egay pakayan, ega piyapakayan mi aku. Simnarut aku baw duꞌun it pirisuwan, daꞌku biyaꞌnaw mi.’
44Ta, egay beken, tumubag gasiꞌ yan sira, ‘Subuk ega nagay namuyaan namen nga paggetmanan ka, kimnuꞌinum, miyabut ka nga subuk dayuꞌan, lebas na nga egay pakayan, simnarut u duꞌun it pirisuwan nga ega napagsirbiyan namen ikaw.’
45Tubagen ku yan sira, ‘Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu. Iyan ipiyagꞌimet mi i panabang mi it mga piyakatimawaꞌ nga bilang mga sulsug ku, aku yan i inimtanan mi.’
46Ta, egay beken, idedeg na sira duꞌun it panriga nga egay katupusan. Temed iyan mga mataldeng ngaytu kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, tumanggap sirat kaꞌgenan nga egay kaskedan.”
26Namagꞌupa-upakaten i mga pagbayaꞌen it mga Judio it in magꞌuꞌunu maꞌimatay nira si Jesus
[Marcos 14:1-2; Lucas 22:1-2; Juan 11:45-53]
1Pagkapanulduꞌ ni Jesus it mga iti ngayti, maat yat mga alagad ya, 2“Magkaꞌrutan mi nga duwang aldaw mana, Pistaꞌ na it Tiyaꞌliban. Iyan aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, idagang aku isaꞌun karansang duꞌun it krus.”
3Kat iti ngayting timpu, duꞌun it balay it Piyakamataꞌas nga Sasirduti nga si Caifas, tingped duꞌun i mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu. 4Pagrundingen nira nga maꞌakalan nira si Jesus isaꞌun madakep nira kanya baw maꞌimatay. 5Temed maat nira, “Ega itakaꞌ it pistaꞌ ka barang mangiseg baw magkagulu i kadakel it mga taw.”
Biyuꞌbuꞌan it babangluun i bilug ni Jesus
6Iyan duꞌun paꞌ na Jesus it Betania, naꞌaduꞌun sira it balay ni Simon ngayti nga piyagayen i bangbang ya. 7Iyan mamagkaꞌen na sira, miyabut i esang babay nga may taban nga ega basta-bastang berebtangan nga punuꞌ it piyakamarga na nga babangluun ka pirmira. Ibiyuꞌbuꞌ ya duꞌun it ulu ni Jesus ngayti.
8Miniseg i mga alagad, pagkalteg nira kayti. Kimidem-kideman nga magꞌaat, “Unuka pagꞌaduꞌadutun i babangluun ngaytu? 9In ipiyaꞌalang sana yan it maꞌal, daꞌga iyan bayad ya makatabang it mga makukuriꞌ.”
10Ega nataguꞌ it ki Jesus i pamagkidem-kidemen it mga alagad ngayti. Aypaꞌ ka maat ya, “Unuka pagsasawun mi i babay ngaytu? Magayen talaga i binwat ya ngaytut aken. 11Seked it kaꞌnu-kaꞌnung timpu kaꞌibaan mi i mga makukuriꞌ, temed aku, ega kaꞌibaan mi it maꞌlay nga timpu. 12Ka biyuꞌbuꞌan ya na nga lagi i bilug ku it babangluun nga bilang pagꞌayusun yang lagi i panlebeng it aken. 13Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu. Maski ariyen i pangadalan it Magayen ngaytung Baritaꞌ situt sinirungat langit, masangpit nagaytu i binwat ya ngaytut aken, nga yanay piyakaꞌarandeman it kanya.”
Nagpakiꞌupakat si Judas Iscariote duꞌun it mga kudakep ngaytit ki Jesus
[Marcos 14:10-11; Lucas 22:3-6]
14Bawnga iyan esang alagad ni Jesus nga si Judas Iscariote, nagpakikita kanya it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti. 15Maat ya, “Unuy ibgay mit aken in tabangen ku kamu nga madakep si Jesus?” Binilangan kanya nga lagi it kantidad it tulung puluꞌ kat kanirang pirak. 16Ta, gimnaring sikayti, sigi na nga tulus ni Judas it karugar kanya nga isaꞌun makapaꞌalima ya si Jesus duꞌun it mga kudakep ngayti.
Magkaraꞌnen na Jesus it pangiyapun nga Pistaꞌ it Tiyaꞌliban
[Marcos 14:12-21; Lucas 22:7-16; 22:21-23; Juan 13:21-30]
17Miyabut nay aldaw nga papuꞌun nat Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa.26:17 Uꞌnang pangiyapun nga pagkaraꞌnen it pistaꞌ ngaytu, pagpangaranat Pistaꞌ it Tiyaꞌliban (Exodo kapitulu 12). Minlep duꞌun it ki Jesus i mga alagad ya. Miningkut nga magꞌaat, “Ari ireg mu nga pagsimpanan namen it adat it pangiyapun ngaytu nga Pistaꞌ it Tiyaꞌliban?”
18Katubag si Jesus, maat ya, “Paꞌaduꞌun kamu it siyudad. Tulusun mi i itu nga taw. Aaten mi nga, ‘Maat bayan it Manigtulduꞌ namen, kayti adeꞌdeng nay ipiyabetang-betang nga timpu. Ireg ku nga puꞌsa kamit mga alagad ku, situt esang seled it balay mu i pagkaraꞌnenan namen it pangiyapun ngaytu nga Tiyaꞌliban.’” 19Namayaꞌ i mga alagad it taꞌeg ngayti ni Jesus. Duꞌun na i piyagsimpanan nira it iti nga pangiyapun.
20Iyan delem na, miyadung na si Jesus duꞌun it papangaꞌnaan, sang siraan naga it sang puluꞌ may duwa ngayting mga alagad ya. 21Iyan mamagkaꞌen na sira, maat ni Jesus, “Matuud tuy isugid ku ngaytut imyu, nga esat imyu i bayaꞌen it mga kuꞌimatay it aken.”
22Talagang nasmek nga banar i mga alagad nga nakagneg kayti. Miningkut sira nga muꞌsa, “Barang aku na, Ampuꞌan, i paꞌaaten mu ngayan?”
23Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Talagang esa naga nga kaꞌibaan kut magdiꞌtil situt karung, yanagay bayaꞌen it mga kuꞌimatay ngayan it aken. 24Talagang maꞌimatay aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, ka simpri matuman i duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus. Temed talagang subraꞌ nga makuriꞌ i magꞌaꞌareg it bayaꞌen ngayan. Magayen pay ega na lamang ipiyanganak i iyang taw.”
25Miningkut gasiꞌ si Judas, nga yanayti i bayaꞌen it mga kuꞌimatay ngaytit ki Jesus. “Agalen,” maat ya, “unu, aku na i paꞌaaten mu ngayan?”
Katubag si Jesus, “Eeꞌ, matuud i inaat mu ngayan.”
Piyapuꞌnan ni Jesus i pamwat it apunan nga pagdemdem it kamataynen ya
[Marcos 14:22-26; Lucas 22:14-20; 1 Corinto 11:23-26]
26Iyan mamagkaꞌen paꞌ sira, kimnuꞌmit si Jesus it tinapay bawnga nagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkapasalamat ya, biyagiꞌ ya na bawnga ibinggay duꞌun it mga alagad ya ngayti. Maat ya, “Iya, kawaꞌen mi ka kaꞌnen mi, ka bilug kuytu.”
27Iꞌimnan siꞌ i singkel ya. Nagpasalamat naga duꞌut Ampuꞌang Diyus bawnga maat ya, “Minum kamu nga muꞌsa. 28Sabap itu ngaytu, duguꞌ kuytu nga keseg it pakiꞌupakat it Ampuꞌang Diyus kat mga taw. Ka ipaturuꞌ kuy duguꞌ ku isaꞌun dakel i mapasinsiyaan kat mga kasalaꞌan nira. 29Matuud i iꞌaat kut imyu, nga garing kayti daꞌku na minum it pagꞌimnun ngayan nga letes it ubas seked it aldaw nga baꞌgu na nga pagꞌimnun i imnun ku nga kaꞌibaan ku siꞌ kamu duꞌun it kaꞌadiꞌan it Amaꞌ ku.”
30Pagkatupus ni Jesus it pagꞌampangen ya ngayti, namagkantaꞌ sirat sangbat, bawnga napanaw na sira ka paꞌaduꞌun it Mungsuꞌ it Olibo.
Ipagsugid ni Jesus nga payluwan kanya ni Pedro
[Marcos 14:27-31; Lucas 22:31-34; Juan 13:36-38]
31Uyut it mga inampang ni Jesus it iting delem i sasar ya nga magꞌaat, “Kayti nga delem, muꞌsa kamu, kumurang i pamayaꞌ mit aken. Tananan mi nayan aku. Ka subung nat inaat ngayan duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus ngayan, nga magꞌaat,
‘Imatayen ku i manigꞌeper.
Aypaꞌ baraꞌan it mga tupa, matari-tariwanak na.’26:31 Zacarias 13:7.
32Temed pagꞌegen ku it paꞌuliꞌ, muꞌna aku nat imyu duꞌun it Galilea.”
33Mampang si Pedro, maat ya, “Maski kumurang i pamayaꞌ nira nga muꞌsa it imu, temed aku, ega tananan ku ikaw seked it kaꞌnu-kaꞌnu.”
34Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Kamatuudan tuy iꞌaat kut imu, Pedro, nga itu nga delem, parabir tumaraꞌuk i manuk, tulu na nga paylu mu sabap it aken.”
35Temed magsusubraꞌ ga si Pedro, maat ya, “Maski baꞌ imatayen aku nga iba mu, ega talaga ipaylu ku ikaw!” Atkayti nagay inampang it muꞌsa ngayting beken nga mga alagad.
Nanalangin si Jesus duꞌut Getsemani
[Marcos 14:32-42; Lucas 22:39-46]
36Bawnga piyabayaꞌ sira ni Jesus duꞌun it esang rugar nga pagpangaranat Getsemani. Pagꞌabut nira duꞌun, maat yat mga alagad ya ngayti, “Sikaytu kamu na daꞌan, ka manalangin aku duꞌut langbu-langbus ngayti.” 37Temed piyabayaꞌ ya naga si Pedro baw duwa ngayting mga anak ni Zebedeo. Nagpapuꞌun it rumaꞌe-raꞌet i nakem ya baw talagang magkasusa kanya. 38Inaat yay tulu ngayti, “Talagang magkasusa aku nga banar nga subung it ipatay ku na. Esa-esa ga, melat kamu na daꞌan sikaytu baw ayaw kamut igaꞌ. Paꞌlek kamu nga iba ku.”
39Nagpaꞌala-alaid si Jesus duꞌut kanira. Kiminleb kanya bawnga nanalangin, nga magꞌaat, “Amaꞌ ku, in mapakay sana, ipaꞌalaid mut aken i itu nga labayen ku nga kakuriꞌan. Takaꞌ ega aken nga kaꞌirgan i masunud, in daꞌga imu nga kaꞌirgan.”
40Pagkapanalangin ya, nagpaꞌuliꞌ duꞌun it tulu ngayti. Abutan ya, mamagꞌigaꞌ na. Siyulag ya sira bawnga maat yat ki Pedro, “Unu, talaga nga ega makapaꞌlek kamu nga iba ku it maski sang uras na lamang? 41Magayen indaꞌegen mi i kuꞌigaꞌ baw manalangin kamu, isaꞌun daꞌkamu daꞌgen it maraꞌe-raꞌet in sukdanan i pamayaꞌ mit aken. Sabap kat nakem mi, kupamayaꞌ kamu nga matuud, temed yay magꞌenget, kaꞌirgan it bilug mi nga subuk ega kupamayaꞌ ka malubay.”
42Nagpaꞌala-alaid siꞌ kanya ka nanalangin siꞌ, nga magꞌaat, “Amaꞌ ku, in ega naga maꞌawaꞌ i kakuriꞌan ngaytu nga labayen ku, masunud talaga i imu nga kaꞌirgan.”
43Nagpaꞌuliꞌ siꞌ kanya duꞌun it tulu ngayti. Abutan ya siꞌ, maeꞌlek na, ka kuꞌigaꞌ na sirang kuꞌigaꞌ. 44Tiyananan ya siꞌ i tulu ngayti nga alagad ya, ka nanalangin siꞌ, it atkayti naga nga panalangin.
45Pagkapanalangin ya, piyaꞌuliꞌan ya siꞌ i tulu ngayti. Pagꞌabut ya, maat ya, “Unu, magꞌigaꞌ kamu paꞌ, kupapaꞌna ga lamang? Siguru naꞌbut nay uras nga nakadagang aku na nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Ipaꞌalima aku na duꞌun it mga taw nga makasalaꞌan. 46Bangun kamu na ka tami na. Wayan nay dimnagang ngayan it aken!”
Diyakep na si Jesus
[Marcos 14:43-52; Lucas 22:47-53; Juan 18:1-12]
47Ega paꞌ natupus i ampang ni Jesus, miyabut na si Judas ngayting kaꞌuyutan naga it sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad. Dakel nga mga taw i magbabayat kanya nga rangkap it basiꞌ, nga kat beken, pupukul i sekel. Tiyaꞌeg sira it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu. 48Duꞌun paꞌ sirat pagpanawan, ipiyagꞌaat na nga lagi ni Judas it mga kaꞌibaan ya ngayti i buwaten ya. Maat ya, “Iyan in siyuy arkan ku, iyan nay enged ta. Dakpen mi nga lagi.” 49Pagꞌabut nirang lagi, diri-diritsu si Judas duꞌut ki Jesus. “Agalen,” maat ya, “magayeng delem!” Bawnga inarkan ya.
50Kaꞌampang si Jesus, “Iba-iba kut kaꞌlay ngaytu, buwaten mu lamang i pagꞌengden mu.” Ta, riyusuban na kanyat mga magbabayaꞌ ngaytit ki Judas ka diyakep na nira. 51Pagkalteg it sang kataawan nga alagad, pagbarut yat yuꞌgut, pagtigbas. Uripen it Piyakamataꞌas nga Sasirduti i tinigbasan ya. Napalung i talinga nga naꞌiguꞌ.
52Pagkalteg ni Jesus, siyabatan ya. Maat ya, “Iꞌangkap muy yuꞌgut mu ngayan, ka iyan magpamunuꞌ, ipatay ya, bunuꞌun naga. 53Unu, ega magkaꞌrutan mu nga in ireg ku nga patabang, makaꞌangut aku duꞌun it Amaꞌ ku it rinibu-ribu nga mga anghil? Insigida yan nga papaꞌasituun ya sira. 54Temed in angutun ku nga tabangen, magꞌuꞌunu matuman i duꞌun it mga isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus, nga magsugid nga talagang magꞌabut i atkaytu ngaytu?”
55Bawnga siyarunga ni Jesus i mga taw ngayti. Inaat ya sira, “Unuytu, adimaat magpangukus aku nga kuntraꞌen i gubirnu, ka rangkap kamu nat basiꞌ, nga kat beken pupukul na, i miyabut ngaytu nga magpandakep it aken? It aldaw-aldaw magpanulduꞌ aku duꞌun it Templo, temed ega naga diyakep mi aku duꞌun. 56Temed nagꞌabut tuy atkaytu isaꞌun matuman i isiyurat it mga prupitaꞌ nga ipiyaꞌampang it kanira.” Egay beken, nagsigpalagyu nay mga alagad ngayti. Tiyananan na kanya.
Siyumarya si Jesus it Piyakamataꞌas nga Sasirduti baw mga kaꞌuyutan it Sanedrin
[Marcos 14:53-65; Lucas 22:54-55; 22:63-71; Juan 18:19-24]
57Tiyaban si Jesus it mga dimnakep ngaytit kanya duꞌun it balay ni Caifas, nga Piyakamataꞌas nga Sasirduti. Tingped duꞌun i mga manigpaꞌyag it urdin baw mga mataꞌas nga ginuꞌu. 58Piyarurumbayaꞌan naga ni Pedro si Jesus seked duꞌun nat balay ngaytit Piyakamataꞌas nga Sasirduti. Siminled kanya duꞌun it pagkakaliputputan nga kamaꞌyagan. Nagpakiꞌadung na kanya duꞌun it mga guwardiya, ka isaꞌun mamuyaan ya naga i mabetangan ni Jesus.
59Ta, mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw muꞌsa ngayting kaꞌibaan nira nga kaꞌuyutan it Sanedrin, sigi nga tulus nira it manistigu kuntraꞌ it ki Jesus ngayti, isaꞌun maꞌimatay nira kanya. 60Temed egay magkaparagan nira, maski na maat dakel na nga nanistigu, ka namelag-belagen it ipagsugid pasar it ki Jesus ngayti. Naꞌlay na, may duwang kataawan nga simnugid, 61nga magꞌaat, “Maat bayan it itung taw, kaya ya kunuꞌ nga ranggaꞌen yay Templo it Ampuꞌang Diyus ka emanen ya it tulung aldaw lamang.”
62Pagkagneg it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti, timnindeg kanya bawnga inaat ya si Jesus, “Unu, may katubag mu it nasugid nira ngaytung panistigu kuntraꞌ it imu?” 63Temed egay tetet ni Jesus.
Inaat kanya it Piyakamataꞌas nga Sasirduti ngayti, “Kayti pasumpaen ku ikaw nga pagdedngegen ka it Ampuꞌang Diyus nga egen it egay kaskedan, ka isugid mut amen in ikaw na talaga i isiyanggup nga Cristo nga Anak it Ampuꞌang Diyus!”
64Katubag si Jesus, maat ya, “Eeꞌ, matuud bay inaat mu ngayan. Temed ituy masugid kut imyu, nga garing kayti mamuyaan mi aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga magꞌaꞌdung duꞌun it iwanan nga ayun it landaw nga gunaan nga Ampuꞌang Diyus. Baw beken, maltegan mi aku nga magꞌaꞌabut nga gumaring duꞌut langit nga magpangindelangan it kunum.”
65Pagkagneg it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti, piyanrarasik yay sadili yang pakayan it pangise-iseg. Miyampang kanya nga magꞌaat, “Talagang iyan nga ampang, magpangambuꞌ kanya it pagkaDiyus! Ta, unuka kaꞌilangan tami paꞌ i manistigu? Daꞌga baꞌ nagnegan mi na nga muꞌsa i inampang ya ngaytu nga magpasbung kanya it Ampuꞌang Diyus? 66Ta, kayti, unuy makaꞌukuman mi?”
Mampang i muꞌsang kaꞌuyutan it Sanedrin ngayti, “Bagay talagat kanya, imatayen!”
67Egay beken, binwat nira, siyariyan nat supra i rupa ni Jesus. Tiyamar nira nat suntuk. Kat beken, siyariyan nira nat tiꞌkul, 68nga yanay pagꞌampa-ampangen nira, “Cristo, pintuꞌun mu! Siyuy nagpasakit it imu?”26:68 Tiyagnepan niray rupa ni Jesus isaꞌun ega kalteg kanya (Marcos 14:65).
Piyayluwan ni Pedro si Jesus
[Marcos 14:66-72; Lucas 22:54-62; Juan 18:15-18; 18:25-27]
69Ki Pedro ngayti nga nagparurumbayaꞌ naga, yanayti duꞌun lamang it kamaꞌyagan, magꞌaꞌdung. Inlep kanya it esang manigsirbi nga babay. Inaat kanya nga magꞌaat, “Kaꞌibaan ka nagay imu ni Jesus ngayang taga Galilea!”
70Temed piyayluwan ni Pedro kat adapan nirang muꞌsa. Maat i tubag ya, “Bilaꞌ, ega! Taꞌway in unuy pagꞌaaten mu ngayan.”
71Nagpaꞌugad si Pedro duꞌun it puwirtaꞌan, temed naltegan kanya it esa gasing manigsirbi. Maat yat mga duꞌun ngayti, “Itu nga taw, kaꞌibaan tu ni Jesus ngayan nga Nazaretanen.”
72Nandaꞌga-daꞌga siꞌ si Pedro it sumaꞌup. “Bilaꞌ,” maat ya, “ibet na baꞌ, ega talaga kilala kuy iyang taw, paꞌaaten mi ngayan!”
73Ega naꞌlay, inlep na si Pedro it duꞌun ngayti nga mga taw. Maat nira, “Iba ka naga baꞌ nira! Magkaꞌrutan asat pangangampangan mu ngayan nga taga Galilea ka.”
74“Bilaꞌ, ega baꞌ! Ibet na baꞌ nga matay aku,” maat ni Pedro, “talagang ega kilala kuy iyang taw.”
Sakaliꞌ nga may timnaraꞌuk nga manuk. 75Duꞌun nademdeman ni Pedro i inaat ngayti ni Jesus nga, “Parabir tumaraꞌuk i manuk, tulu na nga paylu mu sabap it aken.” Nanliꞌwan na kanya. Siminggaw kanya it ega pateng nga sugaw.
27Tiyaban si Jesus duꞌut Romano nga gubirnadur, baw ikiyapangeget ni Judas Iscariote
[Marcos 15:1; Lucas 23:1-2; Juan 18:28-32; Mga Binwat 1:18-19]
1Magpangyag, namagrunding i mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu. Nagꞌupa-upakaten sira in magꞌuꞌunu i pangimatay it ki Jesus. 2Bawnga biyayuk nira si Jesus, ka tiyaban nira duꞌun it ki Pilato nga gubirnadur nga Romano.
3Pagkamuya ni Judas it nabetanganan it ukuman nga kamataynen si Jesus, nagsingu-singuliꞌ kanya. Binwat ya, ipiyagꞌuliꞌ ya duꞌun it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu i tulung puluꞌ ngayti nga pabur it kanya. 4Maat ya, “Talagang nagkasalaꞌan aku. Idiyagang ku kat kamataynen i taw nga egay kakasalaꞌan.”
“Aaꞌ, unuy labe-labet namen kayan? Baalaꞌ ka,” maat i tubag nira.
5Ta it atkayti, ipiyagwaꞌsag ni Judas i pirak ngayti duꞌun it seled it Templo, bawnga napanaw na kanya, ka tininggel yay liꞌeg ya ka nangeget na.
6Kiyuꞌmit it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti i pirak ngayti. Maat nira, “Talagang kuntraꞌ tu kat urdin nga idawaꞌ i itung pirak situt pagdawaꞌan ngaytu situt Templo, sabap itu ngaytu, bayad tu it ginawat taw.” 7Nagꞌupa-upakaten sira nga iꞌalang nira it lugtaꞌ it esang manigbuwat it dakut, ka buwaten nira nga paglebngan it mga dayuꞌan. 8Aypaꞌ ka iti nga lugtaꞌ, tiyaꞌwag nira nga Lugtaꞌ it Duguꞌ seked it kayti ngaytu. 9Duꞌun natuman i inampang ni Jeremias nga prupitaꞌ it tagnaꞌ, nga magꞌaat,
“Pinsiꞌ nira i tulung puluꞌ ngaytu,27:9 Tagnaꞌ paꞌ, duꞌun it mga Israelita, tulung puluꞌ ngaytu kat kanira nga pirak i rega it esang uripen nga lalaki. nga ipiyarga it kanya it mga Israelita, 10ka ipiyagꞌalang nira it lugtaꞌ it esang manigbuwat it dakut, nga iyan i ipiyagꞌaat it aken it Ampuꞌang Diyus.”27:10 Zacarias 11:12-13, Jeremias 32:6-9.
Ipiyaꞌadap si Jesus duꞌun it Romano nga gubirnadur
[Marcos 15:2-4; Lucas 23:3-5; Juan 18:33-38]
11Ta, yanayti, tiyaban nira si Jesus duꞌun it gubirnadur. Pagꞌadap ni Jesus, iningkut kanya it gubirnadur ngayti, “Unu, ikaw na i Adiꞌ it mga Judio?”
Katubag si Jesus, “Eeꞌ, matuud i inaat mu ngayan.”
12Temed iyan pagꞌusayen na it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu i nasalaꞌan nirat ki Jesus, ega na timnubag kanya. 13Aypaꞌ ka maat ni Pilato it kanya, “Unu, ega magkagnegan muy mga rikramu nira ngaytut imu, ka ega pagtubagen mu?” 14Temed maski tetet, egay tetet ni Jesus, aypaꞌ naliluꞌ i gubirnadur ngayti.
Biyetanganan it ukuman nga kamataynen si Jesus
[Marcos 15:6-15; Lucas 23:13-25; Juan 18:39—19:16]
15Inugaliꞌ nat gubirnadur nga kada Pistaꞌ it Tiyaꞌliban, may ipagpaliꞌwan ya nga sang kataawan kat pagkapirisu, in siyu-siyuy maꞌirgan it kadakel nga angutun nira. 16Dengan it iting timpu, may esang matanug nga pirisu nga pagpangaranat ki Barrabas. 17Aypaꞌ iyan dakel na nga taw nga natingped duꞌun, iningkut sira ni Pilato, nga maat ya, “Siyuy ireg mi nga paliꞌwanen ku nga pirisu, si Barrabas u si Jesus ngaytu nga pagtaꞌwagen it Cristo?” 18Sabap urut na nga lagi ni Pilato nga inggit i ikiyataban nirat ki Jesus ngayti duꞌut kanya.
19Baw ega lamang iti, ka iyan magꞌaꞌdung paꞌ kanya duꞌut araꞌdungan it manigꞌukuman, may ipiyagliplip it asawa ya nga ampang duꞌut kanya, nga magꞌaat, “Ayaw kat palabe-labet it iyan nga taw nga egay kakasalaꞌan, sabap iniꞌlaman ku nga banar i tiyagaynep ku kat delem pasar it kanya.”
20Temed buwat it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu, ininduꞌan niray mga taw ngayti duꞌun nga iyan i angutun nga paliꞌwanen ni Pilato, si Barrabas, baw iyan si Jesus, imatayen.
21Aypaꞌ pagsaꞌup siꞌ it gubirnadur ngaytit mingkut it kanira, maat ya, “Ta, siyu manggid kat duwa ngaytu i ireg mi nga paliꞌwanen ku?”
Katubag i kadakel ngayti, “Si Barrabas.”
22Mampang siꞌ si Pilato, “Ta, in atkayan, unuy buwaten kut ki Jesus ngaytu nga pagtaꞌwagen it Cristo?”
Mampang i muꞌsa ngayti, “Iransang yan duꞌun it krus!”
23“Kaꞌaiꞌ?” maat ni Pilato ngayti. “Unuy nabwat ya nga maraꞌe-raꞌet?”
Temed subrang diyadakulaꞌ nirang gaꞌuy, “Iransang yan kanya duꞌut krus!”
24Iyan namuyaan ni Pilato nga egay magkabwat ya, in daꞌga subraꞌ nang magkagulu i mga taw ngayti, nagpapisiꞌ kanyat danum bawnga nangugas kanya it alima ya duꞌun it sarungaan it kadakel ngayti. Miyampang kanya nga magꞌaat, “Limpiyuꞌ nay aken nga alima. Iyan egay aken nga uyu-uyut it kamataynen it itung taw. Baalaꞌ kamu!”
25Katubag i mga taw ngayti, “Panubagan namen yan baw mga kaꞌanak-anakan namen i kamataynen ya!”
26Egay beken, piyaliꞌwan ya na si Barrabas. Ki Jesus ngayti, piyaripdasan ya na bawnga ipiyagꞌintergaꞌ ya na duꞌun it mga rumansang nat kanya duꞌut krus.
Tiyeger-teger it mga sundaluꞌ si Jesus
[Marcos 15:16-20; Juan 19:2-3]
27Tiyaban si Jesus it mga sundaluꞌ duꞌut seled it balay it gubirnadur ngayti. Bawnga liniputan kanya it muꞌsang sundaluꞌ it gubirnadur ngayti. 28Limbasan si Jesus ngayti it pakayan ya, bawnga piyagulamenan kanya it madarag nga subuk pakayan it adiꞌ. 29Bawnga binwat it mga sundaluꞌ ngayti, naglikaw sira it dudugiyen nga luwa-luwak ka binwat nga kuruna. Bawnga ipiyakuruna nirat ki Jesus. Piyaskelan niray iwanan nga alima ni Jesus it kayu-kayu nga bilang tandaꞌ it pagkaꞌadiꞌ. Bawnga pagteger-tegeren na nira it mamagpanluu-panluud baw magbegay it galang, nga magꞌaat, “Magayeng kadedelman it Adiꞌ it mga Judio!”
30Ta, pagsariyan nira nat supra bawnga pinsiꞌ niray kayu-kayu ngayti nga ipiyaskel nira ka yanayti ipagtiꞌkul nirat ulu ni Jesus. 31Iyan naꞌyawan na sirat buwat nira ngayti, limbas nira siꞌ i ipiyagulamen nira ngayti. Piyapakayan siꞌ nira si Jesus it pakayan ya nagang lagi. Bawnga tiyaban na nira duꞌut rugar nga papangimatayan ka iransang na duꞌut krus.
Iriyansang na si Jesus duꞌun it krus
[Marcos 15:21-32; Lucas 23:26-43; Juan 19:17-27]
32Pagliꞌwan duꞌut siyudad ngayti it mga sundaluꞌ nga piyakarguꞌan it ki Jesus, naragpangan niray esang lalaki nga pagpangaranat ki Simon nga taga Cirene. Iriyeges nira nga pasaꞌnen yay krus ngayting ransangan nirat ki Jesus ngayti. 33Pagꞌabut nira duꞌut rugar nga pagpangaranan it Golgota, nga ireg sugiden, Rugar it Barungutan, 34binggayan nira si Jesus it irimnun nga riyagiꞌan nirat mapaꞌit nga bagay. Temed pagkataꞌman ni Jesus, ega ininum ya.
35Iyan nakaransang na nira duꞌut krus si Jesus, piyagbagiꞌ-bagiꞌan nira i pakayan ya, pagkatiwas it pagpintuꞌan nira.27:35 Awit 22:18. 36Miyadung nay mga sundaluꞌ ngayti, mamagbabantay na sira. 37May ipiyakeꞌpel nira duꞌut dibwat it ulu ya nga pagsusuratat dimanda it kanya, nga magꞌaat, “Si Jesus tu nga Adiꞌ it mga Judio.” 38Duwang kataawan nga mga manigpanrangpas i kadengan ya nga iriyansang duꞌut krus. Esay kat iwanan ya nga ayun i piyatindegan, esa kat gibang ya nga ayun.
39Pagtibabaꞌen na kanya it mga mamagtaꞌlib. Mamagkekeyeng-keyeng sira, 40nga magꞌaat, “Daꞌga baꞌ ikaw i rumanggaꞌ ngayan it Templo, nga emanen mu it seledat tulung aldaw lamang? Sigi, iribri muy sadili mu! In talagang Anak ka nga matuud it Ampuꞌang Diyus, manlampud ka asan it krus ngayan!”
41In kat mga pagbayaꞌen it mga sasirduti, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga mataꞌas nga ginuꞌu, mamagpata-patay it selem. 42Maamaatan sira, “Magkaparibri yay beken, temed ega magkaribri yay sadili ya nga bilug. Daꞌga baꞌ kanyay Adiꞌ it Israel? In lumampud kanya kayti asan it krus ngayan, simpri mamayaꞌ tami nat kanya. 43Magsarig kanya it Ampuꞌang Diyus, baw pagꞌaaten ya paꞌ nga Anak kanya it Ampuꞌang Diyus ngaytu. Ayta, in talagang pagmaꞌalen kanya nga matuud it Ampuꞌang Diyus, simpri iribri ya.” 44Sigi gasiꞌ nga regda-regda it kanya it duwa ngayting mga manigpanrangpas nga kadengan yat iriyansang.
Kamataynen ni Jesus
[Marcos 15:33-41; Lucas 23:44-49; Juan 19:28-30]
45Desang nakasakay nat ugtuwan i aldaw, diminlem i banwa, miyabut it kabaling alaid. 46Iyan kabali na ngayting alaid, nanggaꞌmaran si Jesus nga magꞌaat, “Eli, Eli, lama sabachthani?” Ireg sugiden kaytu, “Ampuꞌang Diyus ku, Ampuꞌang Diyus ku, unuka pagpabaya-bayaꞌan mu na aku?”27:46 Awit 22:1.
47Pagkagneg it mamagtitindeg paꞌ duꞌun, maat it beken, “Magpangabang kanya it ki Elias ngayting prupitaꞌ it tagnaꞌ.”
48Miyalagyu nga lagi i sang kataawan ka minsiꞌ it maluꞌmit nga bagay. Piyasarepsepan yat maꞌagsem nga irimnun, tiyegbek it kayu-kayu bawnga idiyuꞌdul duꞌun it baꞌbaꞌ ni Jesus isaꞌun kaꞌinum kanya. 49Temed maat it beken, “Pabayaꞌan mu na, ka letganan ta in mabut situ si Elias nga rimibri it kanya.”
50Nanggaꞌmaran siꞌ si Jesus, langkuy it piyapalagsik ya nay kiyarurwa ya.
51Dengan it pagbugtuꞌ it ginawa ngayti ni Jesus, sakaliꞌ nga nagisay it karasik i maꞌpal nga kurtinaꞌ duꞌun it Templo nga maglingeb it Subraꞌ Na nga Ega Na Babasta-bastaeng Seled it Templo ngayti. Talagang garing duꞌun it dibwat simnareg duꞌun it salu i kagisay. Yimnegyeg i lugtaꞌ baw nabkar i mga batu. 52Miyukaꞌ i mga lebeng baw dakel i naꞌgen nga miyatay na nga mataldeng kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. 53Nanliꞌwan sira duꞌun it lebeng, baw iyan nagꞌegen it paꞌuliꞌ si Jesus, siminled sira duꞌun it ega basta-basta ngayting siyudad it Jerusalem. Dakel tu i nakalteg it kanira.
54Nakbaan i kapitan it sundaluꞌ baw mga taawan ya nga magtatandaꞌ it ki Jesus, iyan natanudan nira nga magyegyeg i lugtaꞌ baw namuyaan nira i muꞌsa ngayti nga nagꞌabut. Maamaatan sira, “Talagang Anak tu nga matuud it Ampuꞌang Diyus!”
55Duꞌun it alaid, dakel i mga babay nga mamaglalawag. Garing paꞌ duꞌun it Galilea, mamagbaya-bayaꞌ nay iting mga babay ka magsirbi sirat ki Jesus it mga pagkaꞌilanganen ya. 56Uyut duꞌun it mga babay ngayti si Maria Magdalena, si Maria nga inaꞌ ni Santiago baw ni Jose, baw asawa ni Zebedeo.
Pagpanlebeng nat ki Jesus
[Marcos 15:42-47; Lucas 23:50-56; Juan 19:38-42]
57Iyan apu-apun na, miyabut i esang manggaden nga taga Arimatea, si Jose i ngaran ya. Alagad naga kanya ni Jesus. 58Naꞌaduꞌun kanya it ki Pilato ka inangut yay bilug ni Jesus. Isingkat ni Pilato nga ibgay it kanya. 59Pinsiꞌ na ni Jose i bilug ni Jesus bawnga biyuꞌtungan yat baꞌgung abel nga pirmira. 60Idiyuꞌun ya na it sadili ya nga lelbengan nga ega paꞌ naꞌlay i pagkapabwat ya, piyalamunan ya nga batu. Pagkapagayen-gayen ya, parabir miyuliꞌ, ipiyapabaliling yay dakulaꞌ nga batu ka ilimpen duꞌun it balaꞌbaꞌan it lebeng ngayti. 61Duꞌun naga si Maria Magdalena baw esa gasiꞌ nga Maria. Mamagꞌaꞌdung sira duꞌun it patuꞌ it limbengan ngayti.
Piyatandaꞌan i lebeng ni Jesus
62Iting aldaw, aldaw nga pagpangaranat Pagsimpan it Pistaꞌ. Pagkadedelman it simnunud nga aldaw, naꞌaduꞌun it ki Pilato i mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga Pariseo. 63Pagꞌabut maat nira, “Tabing galang it imu, palan nademdeman namen nga inaat it magpangambuꞌ ngayan it iyan egen paꞌ, nga egnen naga kanya it paꞌuliꞌ pagꞌikatlung aldaw. 64Aypaꞌ,” maat nira, “magayen in patandaꞌan mu it magayen i lebeng ya seked it tulung aldaw. Ka barang aduꞌunun it mga alagad ya, takawun niray bilug ya, bawnga ipanugid-sugid nira duꞌut katataawan nga inggen na kanya it paꞌuliꞌ. Ta, in atkayan na, daꞌga panluku nira kayti, sumubra-subraꞌ paꞌ it tagnaꞌ ngayti.”
65Katubag si Pilato, “Manu kamu lamang it mga sundaluꞌ ka patandaꞌan mit pagayen-gayen i lebeng.” 66Aypaꞌ ka binwat nira, naꞌaduꞌun sirat lebeng bawnga inanuꞌan nira it imandaꞌan i batu ngayti nga ilimpen isaꞌun masiguru nira nga ega riniꞌe-riꞌeng it maski siyu. Bawnga piyatandaꞌan na nirat mga sundaluꞌ ngayti.
28Nagꞌegen it paꞌuliꞌ si Jesus
[Marcos 16:1-10; Lucas 24:1-12; Juan 20:1-10]
1Iyan nagtaꞌlib nay Aldaw it Kapaꞌnaan, pagkade-kadedelman it aldaw it Linggo, naꞌaduꞌun ka namaꞌnaw it lebeng ni Jesus si Maria Magdalena, iba ya ipiyagkaMaria ya naga. 2Sakaling yimnegyeg i lugtaꞌ it yanay keseg, ka limnampud garing duꞌun it langit i esang anghil it Ampuꞌang Diyus. Ipiyabaliling yay batu ngayting ilimpen it lebeng bawnga miyadung duꞌun it sagpaw. 3Rupa ya magsilaw na nga subuk kilat. Pakayan ya maputiꞌ nga subung nat namukaꞌ na nga langeb. 4Nanyegyeg it iꞌlam i mga piyatandaꞌ ngayti. Namagsuꞌsub sira nga kaꞌaat ka patay na, pagkalteg nirat anghil ngayti.
5Temed kat mga babay ngayti maat ya, “Ayaw kamut iꞌlam, ka magkaꞌrutan ku nga si Jesus nga iriyansang duꞌun it krus i pagꞌengden mi. 6Ega nay situ nga kanya, sabap inggen na kanya it paꞌuliꞌ, subung nat inaat ya ngayan it imyu. Daliꞌ kamu ga, letganan mi i piyadayagan it kanya. 7Bawnga mapanaw kamu nga lagi, ka ituturan mi duꞌun it mga alagad ya nga inggen na kanyat paꞌuliꞌ, baw muꞌna nayan kanya duꞌun it Galilea. Makitaan mi yan kanya duꞌun. Ta, nasugid ku nat imyu.”
8Pagkagneg na Maria ngayti, napanaw na sira. Nagragit iꞌlam baw sagya i kat nakem nira. Mamagpapalagyu sira nga naꞌaduꞌut mga alagad, nga manuturan it iti ngayti. 9Temed sakaliꞌ nga siyusmu sira ni Jesus, baw kiyumusta sira. Inlep kanya it duwa ngayting kababayan. Nanluud sira ka siyakem i aꞌay ya baw siyamba nira kanya. 10Maat ni Jesus it kanira, “Ayaw kamut iꞌlam. Mapanaw kamu na ka sugidan mi i mga alagad ku nga ipagpabetang ku na nga mga sulsug ku. Aaten mi nga paꞌaduꞌun sirat Galilea. Makitaan nira yan aku duꞌun.”
Panuturan it mga piyatandaꞌ ngayti
11Pagkagaring it mga babay ngayti, iyan beken nga mga sundaluꞌ nga piyatandaꞌ ngayti, naꞌaduꞌun it siyudad ka itiyuturan nira duꞌut mga pagbayaꞌen it mga sasirduti i muꞌsa ngayti nga nagꞌabut. 12Mga pagbayaꞌen ngaytit mga sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu, nagtiringpeden sira ka nagꞌupa-upakaten. Liꞌwan ya, binggayan nirat dakulaꞌ nga pirak i mga sundaluꞌ ngayti. 13Baw ipiyagꞌaat it kanira nga atkayti-atkayti i ipanugid-sugid nira. Aaten nira nga “Kat delem, iyan magꞌigaꞌ kami na, miyabut i mga alagad ya ka tiyakaw niray bilug ya ngayan.” 14Baw inaat paꞌ sira, “Ayaw kamut iꞌlam, ka maski tu kaꞌbut duꞌut gibirnadur, kami nay baalaꞌ. Siguruun namen nga ega yan maꞌunu kamu.”
15Tiyanggap it mga sundaluꞌ i pirak ngayti baw siyunud i ipiyagbenge-bengel ngaytit kanira. Seked kayti, itu naga i ipagpanugid-sugid it mga Judio.
Pagsekaten ni Jesus i mga alagad ya
16Naꞌaduꞌun it Galilea i sang puluꞌ may esa mana ngayting mga alagad. Duꞌun i inabut nira it esang bukid nga ipiyagꞌaat ni Jesus. 17Pagkalteg nirat ki Jesus, siyamba nira kanya. Temed iyan beken, magduwa-duwa i kat nakem nira. 18Inlep sira ni Jesus baw maat yat kanira, “Ibinggay nat aken i kapuꞌsaan it pudir duꞌun it langit baw situt banwa. 19Aypaꞌ buwaten mi, lekpen mi i muꞌsang mga bangsa, nga ipanulduꞌ mit kanira it eꞌres nga panulduꞌ i pasar it Magayeng Baritaꞌ isaꞌun masepsepan nirang banar baw kapasakep it aken it kamatuudan. Bawtisan mi i pasakep ngaytu, kat ngaran it Amaꞌ baw kat Anak baw kat Espiritu Santo. 20Baw itulduꞌ it kanira nga sunudun i muꞌsa nga ipiyagꞌurdin ku it imyu. Baw dedemdemen mi nga iba mi aku nga pirmi seked it umur nat banwa.”