Magayen nga Baritaꞌ Pasar it ki Jesu-Cristo nga Ipagpamatuud ni Lucas
Lucas
Pauꞌnang Sugi-sugid
Itu nga kasuratan, isiyurat tu ni Lucas. Bawnga yay sunud nga isiyurat ya, “Pamatuud Pasar it Mga Binwat it Mga Apustul”. Si Lucas ngaytu, ega Judio. Tandes it beken nga mapipikir, esa kanya nga Griego, nga taga Antioquia nga sakep it Siria, takaꞌ nakaꞌistar kanyat naꞌlay duꞌun it Pilipos. Katengdanan yat kanya, manigꞌubaꞌubat. Sumang kaꞌanu magbayaꞌ kanyat kana Pablo nga magpangadal it Magayeng Baritaꞌ.
Siyuratan ni Lucas ngaytu, esang magayen nga iba-iba ya nga pagpangaranat ki Teofilo. Ipagpatantu ya sikaytu i Magayen nga Baritaꞌ pasar it ki Jesu-Cristo, isaꞌun maꞌrutan i kamatuudan pasar it kanya baw kemseg i pamayaꞌ it magbasa kaytu.
Kat kasuratan ni Lucas ngaytu, iyan beken, giyuru ya nga nakasurat na ni Marcos baw kat beken paꞌ. Ta ki Mateo, atkayan naga gasiꞌ i kanya nga binwat kat kanya nga kasuratan. Temed iyan beken nga isiyurat ni Lucas, piyaruri ya na lamang duꞌun it mga nakamuya kaytu. Aypaꞌ ka kat panakem it Espiritu Santo, talagang giyayen-gayen ni Lucas i kasuratan ya ngaytu. Ipagpatantu ya nga si Jesus talagay isiyanggup nga Manriribri it muꞌsang katataawan. Maꞌyag talaga gasiꞌ i kadakulat sanguꞌ ni Jesus kat mga taw baw kasagyaan it mga magpamayat kanya.
11Paggalangen nga Teofilo,
Sabagay dakel nay nagpaꞌres sumurat it kanya-kanyang pamatuud pasar it mga bagay nga miyabut situt aten, nga katumanan it pabetang-betang it Ampuꞌang Diyus. 2Mga isiyurat nira, iyan mga itiyuturan it amen it iyan mga nakamuya kaytu garing it tagnaꞌ baw mamagpangadal na pasar it itung ipagpamatuud. 3Ta, yan naparuri ku nat magayen i pasar it itu nga mga bagay garing it puꞌun-puꞌun ya kaytu, napikir ku gasiꞌ nga sumurat it aken nga pamatuud, isaꞌun maꞌyagan mu it pagayen-gayen. 4Ipagsurat kuytu isaꞌun matantuwan mu nga banar i kamatuudan it mga bagay nga nakatulduꞌ nat imu.
Ipiyaꞌrut nga ipanganak si Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis
5Iyan timpu nga si Herodes i adiꞌ duꞌun it Judea, may esang sasirduti kat gurupu ni Abias nga si Zacarias i ngaran. Asawa ya si Elisabet. Tungtung-inapuꞌ sirang duwa magꞌasawa ni Aaron.1:5 Si Aaron ngaytu, nga akaꞌ ni Moises, kanyay uꞌna-uꞌnang sasirduti nga riyumraan it Ampuꞌang Diyus it tagnaꞌ paꞌ duꞌun it mga Israelita. 6Baw talagang duwa sira ngayti magꞌasawa, mataldeng i pangaꞌgenan nira kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. Pagsunudun nirat magayen i mga urdin baw kaꞌirgan ya. 7Temed sira ngayti, egay aꞌanak ka si Elisabet, ega magpanganak nga babay seked it gurang na ngayti sira nga duwa.
8Kaꞌsa, it naꞌbut siꞌ nga gurupu na Zacarias i muwat it buwaten it mga sasirduti duꞌun it Templo, aypaꞌ ka magsirbi si Zacarias ngayti kat adapan it Ampuꞌang Diyus. 9Ta, it kaꞌugaliꞌan it mga sasirduti nga magpintuꞌan in siyuy manteng it kamangyan, si Zacarias ngayti i napintuꞌ. Aypaꞌ ka siminled na kanya duꞌun it esang seled it Templo nga duꞌun i papangantengan it kamangyan ngayti. 10Basta magꞌanteng na ngaytit kamangyan, magpanalangin na i kadakel it taw nga natingped duꞌun it piyakakamaꞌyagan it Templo ngayti.
11Sakaliꞌ nga miyabut duꞌun it ki Zacarias i esang anghil it Ampuꞌang Diyus, timnindeg kat iwanang ayun it papangantengan ngaytit kamangyan. 12Kiminlas i atay ni Zacarias baw nakapagyegyeg it iꞌlam, pagkalteg yat anghil ngayti. 13Temed miyampang i anghil ngayti. “Zacarias,” maat ya, “ayaw kat iꞌlam, piyagnegan it Ampuꞌang Diyus i panalangin mu it kaꞌlay ngaytu baw may sambung ya na. Kayti, manganak nay asawa mu nga si Elisabet. Lalaki yan i sumakit. Si Juan i ipangaran mu. 14Talagang sumagya kamu yan nga banar. Ega lamang kamu i sumagya, pati beken gasiꞌ. Ka dakel i makasagya sabap it pagsakit ya. 15Ka mataꞌas kanya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus. Ega yan mapakay nga minum kanyat maski unu nga kalasit irimnun nga kalalangu. Ka pagbebtengen payan kanya, pagsasaruman nat Espiritu Santo. 16Talagang dakel nga tungtung-inapuꞌ ni Israel i ipapaꞌuliꞌ ya duꞌun it Ampuꞌang Diyus nira. 17Ka kanya ngaytuy taꞌgen nga muꞌna it isiyanggup nga Cristo. Yay matuud, kat pagmaꞌiseg it nakem ni Juan ngayti baw kat guna it Ampuꞌang Diyus nga duꞌut kanya, subung talaga kanya it ki Elias ngayting prupitaꞌ it tagnaꞌ paꞌ. Sabap kat panulduꞌ ya, magkagayen siꞌ i mga amaꞌ baw mga anak. Baw papaꞌuliꞌen ya kat kasepsep it mga mataldeng i mga ega mamagsunud it Ampuꞌang Diyus, isaꞌun kat panulduꞌ ya ngayti, masiguru ya nga pagꞌabut it Ampuꞌan, magꞌaꞌalistu nay mga taawan ya.”
18Kaꞌampang si Zacarias nga ingkut yat anghil ngayti. Maat ya, “Unu bay kamatuudan kayan, it duwa kami magꞌasawa, ubꞌub na it kagurang?”
19Katubag i anghil ngayti, “Aku ngaytu, si Gabriel nga manigsirbi kat adapan it Ampuꞌang Diyus. Tiyaꞌeg ya aku nga paꞌasitu ka ipaꞌrut it imu i magayen ngaytu nga baritaꞌ nga isiyugid ku na ngaytut imu. 20Kayti it subuk magpakiꞌambut ka it isiyugid ku ngaytut imu, daꞌka na kaꞌampang. Subung ka na it buyun seked it aldaw nga matuman na i itu nga bagay. Ka siguradung matuman yan, basta naꞌbut nay timpu.”
21Iyan mga taw ngayti duꞌut liꞌwan, yanayti mamagꞌeꞌlat it ki Zacarias nga nanganteng it kamangyan. Naliluꞌ sira in unuka naꞌlay kanya duꞌun it seled it Templo. 22Pagliꞌwan ni Zacarias, buyun na nga matuud. Binuyun nay pakisugid yat mga taw ngayti duꞌut liꞌwan. Aypaꞌ natantuwan nira nga may ipiyalteg it Ampuꞌang Diyus it ki Zacarias duꞌut seled. Ta, garing sikayti, buyun na si Zacarias nga matuud.
23Iyan natiwas nay buwat ni Zacarias duꞌun it Templo, miyuliꞌ na kanya. 24Ega nga matuud naꞌlay, nagdarugmatiꞌ na si Elisabet ngayti nga asawa ya. Ta, seledat limang bulan, duꞌun lamang it balay si Elisabet. 25Ampa-ampang ni Elisabet, maat ya, “Magayen talagay pabetang ngaytu it aken it Ampuꞌang Diyus. Ka inildawan ya na aku nga inawaꞌ ya nay pagꞌeyaꞌan ku kat mga taw, nga kaꞌlay ngaytu daꞌku magpanganak.”
Ipiyaꞌrut gasiꞌ nga ipanganak si Jesus
26Desang enem na nga bulan i beteng ni Elisabet, tiyaꞌeg siꞌ it Ampuꞌang Diyus i anghil ngayti nga si Gabriel. Duꞌut lansangan it Nazaret nga sakep it Galilea i tiyaꞌgan ya. 27Piyapaꞌaduꞌun ya it esang umbay paꞌ nga babay nga si Maria i ngaran, nga naꞌupakat nay pagꞌasawa nira duwa ni Jose temed ega paꞌ naꞌubus, alwan paꞌ. Si Jose ngayti, tungtung-inapuꞌ naga ni David nga adiꞌ it tagnaꞌ. 28Miyabut i anghil ngayti duꞌun it ki Maria baw nagbegay it galang. Miyampang kanya, nga magꞌaat, “Makasagya ka nga banar ka talagang pagꞌildawan ka it Ampuꞌang Diyus. Pagtatarimaen ya talaga ikaw.”
29Pagkagneg ni Maria, ega nakariꞌe-riꞌeng kanya, baw talagang naliluꞌ kanya it in unuy ireg sugiden it iti nga inampang. 30Maat siꞌ it anghil ngayti, “Ayaw kat iꞌlam, Maria, sabap piniliꞌ ka nga matuud it Ampuꞌang Diyus nga ildawan ya. 31Pagnegan muy isugid kut imu. Dumarugmatiꞌ ka. Sumakit yan, lalaki. Si Jesus i ipangaran mu. 32Talagang mataꞌas yan kanya, baw pagpangaranan it Anak it Ampuꞌang Diyus nga Subrang Piyakamataꞌas. Ibgay it Ampuꞌang Diyus it kanya i pagkaꞌadiꞌ nga subung it kagiyaringanan ya nga si David. 33Ka magꞌadiꞌ kanyat egay kaskedan kat mga taawan ya nga mga tungtung-inapuꞌ ni Jacob. Talagang egay kaskedan it pagꞌadiꞌ ya.”
34Kaꞌampang si Maria, maat ya, “Magꞌuꞌunu nga bagay yan, it daꞌku paꞌ nakalabay it maski siyu nga lalaki?”
35Katubag i anghil ngayti, “Talagang matuud i inaat mu. Temed kat tabang it Espiritu Santo magbaraꞌ tu. Aypaꞌ ka dumarugmatiꞌ ka sabap it guna it Ampuꞌang Diyus nga Subrang Piyakamataꞌas. Aypaꞌ ka ipanganak mu ngayan, alaid nga alaid kat kasalaꞌan ka Anak kanya it Ampuꞌang Diyus. 36Baw daꞌga baꞌ may kaduguꞌan mu nga si Elisabet? Maꞌyag kat kadakel nga kanya, ega magꞌanak nga babay. Temed kayti, ikaꞌnem nang bulan it bebteng ya, maski maat gurang na kanya. 37Sabap talagang egay bagay nga daꞌga magkapabaraꞌ it Ampuꞌang Diyus.”
38Kaꞌampang siꞌ si Maria, “Talagang manigsirbi aku it Ampuꞌang Diyus. Magpasakep aku it kaꞌirgan ya, nga tumanen ya situt aken i kumpur inaat mu.” Bawnga nagsipat nay anghil ngayti.
Nangigaꞌ si Maria duꞌun it kana Elisabet
39Egay beken, nagrigen-rigen si Maria ngayti. Miyereg-ereg kanya it paꞌaduꞌun it esang lansangan duꞌun it mamungsuꞌun nga rugar it Judea. 40Pagꞌabut ya duꞌut kana Zacarias, kiyumusta yang lagi si Elisabet. 41Pagkagneg ni Elisabet it pangumusta ngayti ni Maria, kimnuliꞌget i waꞌwaꞌ nga pagbebtengen ya, dengan it piyasaruman it Espiritu Santo si Elisabet ngayti. 42Bawnga miyampang si Elisabet it diyadakulaꞌ ya nga magꞌaat, “Subraꞌ talagay ildaw it Ampuꞌang Diyus it imu, subraꞌ paꞌ it beken nga mga babay. Ildawan ya gasit subraꞌ i kanya nga pagbebtengen mu. 43Taꞌway in siyu aku na, ka naꞌasitu it aken i inaꞌ it Ampuꞌan ku. 44Sabap pagkagneg ku it pangumusta mu, kimnuliꞌget nga subuk simnagya i waꞌwaꞌ sinit panganganakan ku. 45Talagang magkasagya ka sabap piyakimatuud mu nga matuman i kumpur ipiyasugid it Ampuꞌang Diyus.”
Biyantug ni Maria i Ampuꞌang Diyus
46Bawnga miyampang si Maria nga magꞌaat,
“Kamatuudan talagay pagbantug kut Ampuꞌang Diyus.
47Talagang masagyang-masagya i nakem ku sabap it Ampuꞌang Diyus ngaytu nga Manriribri ku.
48Sabap pagdedemdemen ya naga aku, nga timawaꞌ nga manigsirbi ya.
Baw garing kayti, magtungtung-magꞌinapuꞌ, yanayan yan i pabetang it aken, subrang piyasagya nga babay.
49Sabap ega naytu basta-basta i ildaw ngaytut aken it gunaan nga Ampuꞌang Diyus.
Talagang ega masbungan i kanyang kabantugan.
50Talagang pagsanguꞌan yang banar seked it magtungtung-magꞌinapuꞌ i may iꞌlam nga paggalang it kanya.
51Kat mga pagbuwaten ya, ipagpatantu yay ega masbungan nga guna ya.
Ka tiyariwanak ya na i mga taw nga subraꞌan kat nakem nira.
52May mga adiꞌ nga inawaꞌan ya nat pagkaꞌadiꞌ.
Baw may mga raꞌyat nga ipiyataꞌas nat Ampuꞌang Diyus.
53Iyan mga paggetmanan, piyaꞌgenan ya na it magagayeng mga bagay.
Temed iyan mga manggaden, inimugaw ya na it egay maski unu.
54Talagang pagtabangen it Ampuꞌang Diyus i mga taawan ya nga tungtung-inapuꞌ ni Israel, ka pagdedemdemen yang pirmi i sanggup ya duꞌun it mga kagiyaringanan tami.
55Ka isiyanggup yat ki Abraham nga ildawan ya kanya, pati mga tungtung-inapuꞌ ya seked it kaꞌnu-kaꞌnu.”
56Mga tulung bulan i kaꞌlay ni Maria duꞌut kana Elisabet, bawnga miyuliꞌ kanya.
Simnakit na si Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis.
57Iyan bulan nat beteng ni Elisabet, sumakit, lalaki. 58Pagkaꞌrut it mga kamalay nira baw mga kaduguꞌan nira it kadakulat ildaw ngaytit Ampuꞌang Diyus duꞌun it ki Elisabet ngayti, masasagya gasiꞌ sira.
59Iyan nakawalu na, nga aldaw nga ituriꞌ baw ipangaran nat waꞌwaꞌ, namagparagiꞌ sira. Tanud nira, si Zacarias i ipangaran, ka ipaslun nagat ngaran it amaꞌ ya. 60Temed maat ni Elisabet, “Ega. Si Juan i ipangaran it kanya.”
61Maamaatan i namagparagiꞌ ngayti, “Temed subuk ega nagay kaduguꞌan mi nga magngangaran kayan.”
62Egay beken, piyakibinuyunan it mga taw si Zacarias, in siyuy ireg ya nga ipangarat waꞌwaꞌ. 63Miyangut si Zacarias it susuratan baw isiyurat ya nga magꞌaat, “Si Juan i ngaran ya.” Naliluꞌ i kadakel ngayti. 64Ta, dengan it nagꞌuliꞌnan siꞌ nga nakaꞌampang si Zacarias ngayti, dayun it biyantug ya i Ampuꞌang Diyus. 65Inabut it iꞌlam i kadakel it kamalay nira. Ta, iti na ngayting bagay sabap it kana Zacarias ngayti i pirming runding it kadakel it taw duꞌun it mamungsuꞌun ngayti nga rugar it Judea. 66Muꞌsang nakamuya baw nakabaritaꞌ kayti, yay pirming kat nakem nira, magꞌaat, “Unu sadaw i baraꞌan it iyang waꞌwaꞌ in dumakulaꞌ na?” Sabap talagang maꞌyag nga, muꞌsa pasar it itung waꞌwaꞌ, pabetang-betang talaga it Ampuꞌang Diyus.
May inampang ni Zacarias kat panakem it Espiritu Santo
67Si Zacarias ngayti, piyasaruman kanya it Espiritu Santo bawnga miyampang kanya, nga magꞌaat,
68“Bantugun i Ampuꞌang Diyus tami nga mga tungtung-inapuꞌ ni Israel.
Sabap siyanguꞌan ya na kita, ka naꞌbut na nga iribri ya i mga piniliꞌ ya nga taawan.
69Ka piyapaꞌasitu ya nat aten i egay kasbung nga Manriribri, nga garing kat tungtung-inapuꞌ it manigsirbi ya nga adiꞌ nga si David.
70Itu na ngaytuy isiyanggup ya ngayan nga ipiyaꞌampang yat mga prupitaꞌ it tagnaꞌ, 71nga iribri ya naga kita kat mga kakuntraꞌ tami, baw kat alima it muꞌsang mamagꞌiseg it aten.
72Isiyanggup ya nga sanguꞌan ya i mga kagiyaringanan tami baw dedemdemen ya nga pirmi i ega basta-bastang pakiꞌupakat yat kanira.
73Ituytu i ega basta-bastang sanggup nga isiyanggup ya it kiyaꞌapuꞌ-apuꞌan tami nga si Abraham, nga uyut i sumpa ya, 74nga iribri ya kita kat mga kakuntraꞌ tami, isaꞌun makasirbi tamit kanya it egay pagꞌiꞌlaman.
75Ka ireg ya nga alaid tami talaga kat muꞌsang kasalaꞌan, nga mangaꞌgenan tami nat mataldeng kat panleteg ya, mintras egen tami.
76Ta, ikaw na, anak ku, taꞌwagen ka nga prupitaꞌ it Ampuꞌang Diyus nga Subrang Piyakamataꞌas.
Sabap makauꞌna ka it Ampuꞌan isaꞌun asikasuun mu i panawan ya.
77Ka itulduꞌ mut mga taawan ya i dalan it karibriyan baw kapasinsiyaan it mga kasalaꞌan nira.
78Sabap talagang maꞌildaw nga banar i Ampuꞌang Diyus tami.
Kamatuudan, kat pabetang-betang ya, subuk magpangyag na situt aten nga subuk aldaw na i panribri ya ngaytu.
79Sabap maꞌyagan ya i mga magpangaꞌgenan kat kadleman, nga subung sirat sinakepan it kamataynen ka egay inawar nira.
Baw itulduꞌ yat aten i dalan nga magꞌaduꞌun it kaꞌimbengan.”
80Ta, dimnakulaꞌ i waꞌwaꞌ ngayti baw magayen talagay adat ya. Iyan ustuꞌ na kanya, duꞌun nay taꞌid-taꞌid ya it rugar nga kapupuyangtan, seked it aldaw nga papuꞌun na kanya nga mangadal nat mga kabanwa ya nga mga tungtung-inapuꞌ ni Israel.
2Simnakit na si Jesus
1Kat iting timpu, ipiyagꞌurdin it Romano nga Impiradur nga si Agusto nga sinsusun i muꞌsang taw nga sakep it Roma. 2Binwat tuy uꞌna ngaytu nga paninsus iyan si Cirenio i gubirnadur it Siria. 3Aypaꞌ ka muꞌsang taw, naꞌaduꞌun it in unu nga lansangan i lansangan it giyaringan nira ka pasinsus duꞌun.
4Ta napanaw na gasiꞌ si Jose it kanya. Garing duꞌun it Nazaret nga sakep it Galilea, naꞌaduꞌun kanyat Betlehem nga sakep it Judea, lansangan nga siyakitan it adiꞌ it tagnaꞌ nga si David, sabap si Jose, tungtung-inapuꞌ it adiꞌ ngayti. 5Iba ya it naꞌaduꞌun, si Maria nga inasawa ya, lamang ega paꞌ nagdemket sira. Kusasakiten nay beteng ni Maria ngayti. 6Nadnganan nat duꞌun sira i pagsakit. 7Ipiyanganak ya na i anak ya nga panganay nga lalaki. Bawnga uyun it adat nirat iting timpu, biyedbedan yat magayen it mga ramba-rambay i waꞌwaꞌ ngayti. Ipiyaliꞌtid ya duꞌun it papakaꞌnan it ayep, ka duꞌun mana ngayti i kanirang napaꞌabutan, it papaꞌlungan it mga ayep, sabap daꞌnay rugar nira duꞌun it pagpaꞌabutan nga mga seled nga duꞌut dibwat. Talagang sageksek na.
Ipiyaꞌrut it anghil duꞌut mga manigꞌeper it tupa nga simnakit na si Jesus
8Iting delem, may mga manigꞌeper nga magtatandaꞌ it tupa nira duꞌun it pagpakaꞌnan nga rugar. 9Sakaling minyag i pagꞌaꞌanuꞌan nira ngayti ka miyabut i esang anghil it Ampuꞌang Diyus. Binisaraꞌ sirat singkar ngaytit kabantugan it Ampuꞌang Diyus. Unupat namagꞌiꞌlam na sira. 10Temed inaat sirat anghil ngayti, “Ayaw kamut iꞌlam. May magayeng baritaꞌ nga taban ku nga isugid kut imyu, nga megay it dakulaꞌ nga kasagyaan kat muꞌsang taw. 11Sabap ipiyanganak kayti duꞌun it lansangan ni David i Manriribri mi. Kanya i isiyanggup nga Cristo nga Ampuꞌan. 12Kamatuudan, maparagan mi i esang madaragen nga biyedbedan it ramba-rambay, nga papakaꞌnan lamang it ayep i piyaliꞌtidan it kanya.”
13Sakaling dimnakel nay anghil ka nagsinabut nay garing duꞌut langit. Pagbantugun niray Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat,
14“Bantugun i Ampuꞌang Diyus nga duꞌun it dibwat it langit.
Baw situt sinirungat langit, kaꞌimbengan it nakem i ibgay ya kat mga taw nga pagsagyaan ya.”
15Iyan nagsipat nay mga anghil ka miyuliꞌ na duꞌun it langit, maamaatan i mga manigꞌeper ngayti, “Bilaꞌ, paꞌaduꞌun tami baytu it Betlehem. Baꞌnawun tami i ipiyaꞌrut ngaytu it aten it Ampuꞌang Diyus.” 16Pagkarunding nira kayti, miyereg-ereg na sirat paꞌaduꞌun. Naparagan nira na Maria duwa ni Jose baw madaragen ngayti nga magliliꞌtid duꞌun it papakaꞌnan it ayep. 17Pagkalteg it mga manigꞌeper, itiyuturan nira i kumpur inaat it anghil ngayti pasar it iti nga waꞌwaꞌ. 18Naliluꞌ i muꞌsa nga nakagneg it itiyuturan it mga manigꞌeper ngayti. 19Ki Maria, idiyawaꞌ ya nga banar kat ulu ya i muꞌsa ngayti, nga pirmi nga pagdedemdemen ya. 20Pagꞌuliꞌ it mga manigꞌeper ngayti, siging pagbantug nira it Ampuꞌang Diyus. Pagsaꞌu-saꞌupun nira i kanyang kabantugan sabap it mga nagnegan baw naltegan nira ngayti, nga uyun it ibiyaritaꞌ it kanira it anghil.
Piyangaranan si Jesus
21Pagꞌikawalung aldaw, nga aldaw nga ituriꞌ baw ipangaran it waꞌwaꞌ, si Jesus i ipiyangaran it kanya, ka iti i inaat it anghil nga ipangarat kanya, parabir diyarugmatiꞌ i waꞌwaꞌ ngayti.
Tiyaban si Jesus duꞌun it Templo nga duꞌut Jerusalem
22Ta, yan naꞌbut na gasiꞌ i aldaw nga ipagpanlimpiyuꞌ it kanira kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, nga uyun it ipiyagꞌurdin ni Moises pasar it panganak, nagpaJerusalem na na Jose duwa ni Maria. Tiyaban nira i waꞌwaꞌ ngayti duꞌun it Templo, sabap kat iting timpu ipaꞌadap na nirat Ampuꞌang Diyus. 23Sabap inaat it urdin nga basta panganay, in lalaki, kabilangan ya, ambuꞌ it Ampuꞌang Diyus, aypaꞌ ka kaꞌilangan nga subuk lekaten nira kanyat pirak.2:23 Exodo 13:1-2 baw 13:12-13. 24Langkuy nagbuwat sira it ipagpanlimpiyuꞌ ngayti kat panleteg it Ampuꞌang Diyus, nga yan gasiꞌ i inaat it urdin, nga ibgay nira nga antengen, duwang batu i manu-manuk nga kalapatiꞌ, u maski punay, basta uꞌuybun, nga duwang batu naga.2:24 Levitico 12:8.
25Kat iting timpu, may esang lalaki duꞌut Jerusalem nga si Simeon i ngaran. Mataldeng kanya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus baw masiyambaen paꞌ. Talagang maꞌlat kanyang banar it isiyanggup nga Cristo nga rimibri it bangsa nira nga Israel. Baw pagsasaruman kanya it Espiritu Santo. 26Ta, natantuwan ya kat panakem it Espiritu Santo ngayti nga ega paꞌ matay kanya seked it ega paꞌ naltegan ya i Cristo ngayting isiyanggup it Ampuꞌang Diyus. 27Kat iti nagang aldaw, piyanakman it Espiritu Santo si Simeon ngayti nga paꞌaduꞌun it Templo. Aypaꞌ abutan na Jose duwa ni Maria nga muwat it ipiyagꞌurdin it Ampuꞌang Diyus, duꞌun na si Simeon ngayti. 28Kiyapuꞌput ni Simeon i waꞌwaꞌ ngayti baw biyantug yay Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat,
29“Agalen ku, aku ngayni nga manigsirbi mu, maski baiꞌen mu nay ginawa ku, uyun kat isiyanggup mut aken.
30Ka naltegan nat duwang mata ku i siyarigan mu nga Manriribri, 31nga pabetang-betang mu ngaytu, matantuwan tu it muꞌsang katataawan.
32Maꞌyagan yay mga bangsa nga ega Judio pasar it dalan it karibriyan.
Baw sabap it kanya ngaytu, dumakulaꞌ i kabantugan nameng mga Judio nga mga taawan mu, nga tungtung-inapuꞌ ni Israel.”
33Naliluꞌ na Jose duwa ni Maria it mga inaat ngayti ni Simeon pasar it waꞌwaꞌ nira ngayti. 34Bawnga piyatdekan ni Simeon it ampang nga paꞌildaw na Jose ngayti duwa ni Maria, baw maat pay paꞌugdun ya, “Maria, matuud i iꞌaat ku pasar it itung waꞌwaꞌ. Talagang ipiyabetang-betang it Ampuꞌang Diyus nga sabap it waꞌwaꞌ ngaytu, dakel tami nga mga Judio nga maribri, temed dakel nagay beken nga maꞌilang ka daꞌsira kupasakep it kanya. Sabap kanyay bilang tandaꞌanan nga magtulduꞌ it dalan nga magpaꞌaduꞌun it Ampuꞌang Diyus, temed ta, dakel i pakiꞌambut it panulduꞌ ya ngaytu. 35Ta sikayan matantuwan i kat nakem it katataawan. Baw yay matuud, mapurun bay nakem mu nga subung it sakit it nasudyuk i pusuꞌ mu it madaꞌun nga karis.”
36May duꞌun gasiꞌ it Templo nga esang babay nga prupitaꞌ nga si Ana. Anak kanya ni Fanuel, nga tungtung-inapuꞌ ni Aser.2:36 Si Aser ngaytu, kaꞌuyutan it sang puluꞌ baw duwa nga anak ni Jacob. Gurang na kanyang banar. Pitung taꞌun lamang i kaꞌlay it aꞌasawat kanya, nabalu na. 37Ta, kat iting timpu, walung puluꞌ may epat na nga taꞌun i idad it balu ngayti. Yanay pirmi ya duꞌun it Templo, ka delem-aldaw magsamba kanya, magpuwasa baw magpanalangin duꞌun it Ampuꞌang Diyus. 38Ega paꞌ natupus i ampang ni Simeon ngayti, minlep na duꞌut kana Jose si Ana ngayti. Nagpasalamat kanya duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Bawnga siging tuturan ya pasar it waꞌwaꞌ ngayti duꞌun it maski siyung beken nga maꞌlat nagat panribri it kanira nga mga Judio.
Miyuliꞌ na Jose duꞌun it Nazaret
39Iyan natuman na na Jose i muꞌsang isiyurat duꞌun it ampang it Ampuꞌang Diyus pasar it waꞌwaꞌ ngayti, miyuliꞌ siꞌ sira duꞌun it Nazaret ngayti nga sakep it Galilea.2:39 Siguru uyut nagat mga natuman nira ngayti i isiyurat it esang prupitaꞌ it tagnaꞌ pasar it panaw nira duꞌut Egipto. Ka siguru, pagkatiwas nira duꞌun it Templo, nagpaꞌuliꞌ sira duꞌun it Betlehem ka ega naga alaid. Duꞌun sira seked it miyabut i mga mapipikir nga garing duꞌut lebatan nga ayun. Pagkagaring it mga iti ngayti, nagpaꞌEgipto na na Jose seked it natay na si Herodes ngayting adiꞌ it Judea. Yapay kaꞌuliꞌ nira duꞌun it Nazaret. Mabasaytu duꞌut Mateo kapitulu 2. 40Dimnakulaꞌ si Jesus ngayti nga makulaꞌsi baw ega basta-bastay kasepsep ya, ka pirming pagtabangen it Ampuꞌang Diyus.
Iyan sang puluꞌ may duwa na i idad ya, naꞌaduꞌun siꞌ na Jesus it Jerusalem
41Taꞌun-taꞌun, kada maꞌbut i Pistaꞌ it Tiyaꞌliban, magpaJerusalem i mga giyaringan ngayti ni Jesus. 42Iyan sang puluꞌ baw duwa na nga taꞌun i idad ni Jesus ngayti, piyabayaꞌ na nirat nagparagiꞌ siꞌ it pistaꞌ nga pagbuwaten nirat kaꞌlay.
43Pagkatiwas it pistaꞌ, napanaw na na Jose ka muliꞌ na. Ega namuyaan nira nga palan nagpatuduꞌ duꞌut Jerusalem si Jesus. 44Ta, it tanud tu na Jose, maggugubuk-gubuk na si Jesus duꞌun it reet-reet it mga kaꞌibaan nira ngaytit mamagpanaw, sigi na nga panaw nira it nagꞌapun. Ta magkaleg-kaleg sira, egay si Jesus. Aypaꞌ tiyulus nira duꞌut mga kaꞌibaan nira ngaytit mamagpanaw nga mga kaduguꞌan baw kakilala nira. 45Ta it egay magkaparagan nira, egay beken, nagpaꞌuliꞌ sira duꞌut Jerusalem i magtulus.
46Ikatlung aldaw, bawnga naparagan nira si Jesus duꞌun it Templo, magꞌaꞌdung nga kaꞌibaan it mga manigtulduꞌ it urdin. Magpagneg kanya baw magꞌingkut gasiꞌ it kanira. 47Talagang naliluꞌ i muꞌsa nga nakagneg it kanya sabap it kasepsep ya baw kagayen it mga tubag ya. 48Pagkalteg na Jose, naliluꞌ gasiꞌ sirat kanira. Maat it inaꞌ ya ngayti, “Dunguꞌ, unuka atkaytuy pabetang mut amen, it masyadu nay keber-keber it seled namen it amaꞌ mu it magtulus it imu? Tanud namen in naꞌunu ka na.”
49Katubag si Jesus, nga maat ya, “Inaꞌ, unuka pagtulusun mi aku? Unu, daꞌga naꞌrutan mi nga kaꞌilangan situ aku it balay ngaytut Amaꞌ ku?” 50Temed ega nasepsepan it mga giyaringan ya i paꞌaaten ya ngayti.
51Ta yapay katabus it kanirang uliꞌ duꞌut Nazaret. Talagang mapiyamayaꞌ si Jesus ngayti it kanira. Muꞌsa ngayti nga magkamuyaan ni Maria, ipagdawaꞌ yang banar duꞌun it ulu ya. 52Magdakulaꞌ si Jesus ngayti, magdungag gasiꞌ i kasepsep ya. Talagang pagsagyaan kanya it Ampuꞌang Diyus baw mga taw gasiꞌ.
3Magpangadal baw magpamawtis si Juan
[Mateo 3:1-12; Marcos 1:1-8; Juan 1:19-28]
1Ta it naꞌlay nang timpu, naꞌbut nay ikasang puluꞌ baw lima nga taꞌun i pagꞌimpiradur ni Tiberio. Si Poncio Pilato i gubirnadur it Judea. Si Herodes i adiꞌ duꞌun it Galilea baw sulsug ya nga si Felipe i adiꞌ duꞌun it Iturea baw Traconite. Si Lisanias i adiꞌ duꞌun it Abilinia. 2Si Anas baw si Caifas i mga Piyakamataꞌas nga Sasirduti. Ta, kat iting timpu, miyabut i ampang it Ampuꞌang Diyus duꞌun it ki Juan ngayting anak na Zacarias, nga duꞌun kanya it rugar nga kapupuyangtan. 3Aypaꞌ binwat ya, liyekep-lekep ya i taawan kat padipag-dipag it danum it Jordan, ka nangadal na. Ipagpangadal ya nga magꞌaat, “Singuliꞌan baw indiꞌan mi na i mga kasalaꞌan mi baw pabawtis nga pamatuud it indiꞌan mi na, isaꞌun pasinsiyaen kamu naga it Ampuꞌang Diyus.” 4Si Juan ngaytu i pagpaꞌiguꞌan it isiyurat it prupitaꞌ nga si Isaias, nga magꞌaat,
“May magpanggaꞌmaran duꞌun it rugar nga kapupuyangtan nga magꞌaat i pagꞌampangen,
‘Buwatan mit dalan i Ampuꞌan.
Diritsuun baw gayen-gayenen mi i panawan ya ngaytu.
5Kaꞌilangan nga tambakan mi i mga magkekelnaꞌ baw pulinasen i kada mungsuꞌ baw bukid.
Diritsuun i iyan mamagliliꞌut-liꞌut nga dalan baw pantayen i mabakutud.
6Talagang maltegan it muꞌsang taw i panribri it Ampuꞌang Diyus.’”3:4-6 Isaias 40:3-5.
7Dakel i mga taw nga magꞌaduꞌun it ki Juan ngayti ka magpabawtis. Ipagrapar ni Juan it kanira, nga magꞌaat, “Unuka situ kamu nga mga mapiyandayaꞌ nga subung it adat it dukul? Siyuy miyaat nga mapalagyuwan mi i panriga nga magꞌaꞌabut? 8Kaꞌilangan nga ipamatuud mi kat pangaꞌgenan mi nga magsinguliꞌ kamu na nga matuud. Ega kesgat nakem mi nga maat mi, tungtung-inapuꞌ kamu naga ni Abraham, aypaꞌ ka sagyaan kamu nagay imyu it Ampuꞌang Diyus. Ka isugid kut imyu nga talagang kaya it Ampuꞌang Diyus nga, garing kat mga batu ngaytung ituꞌun, mapabaraꞌ ya nga mga tungtung-inapuꞌ ni Abraham. 9Ka kayti, magbebreꞌ na i kapa duꞌun it gamut it magpupꞌun nga kayu, ka kada kayu nga ega magbuwaꞌ it magayen, pukanen bawnga idaꞌpug duꞌut apuy. Ta, magꞌadeꞌdeng na nga atkayan i panriga it imyu.”
10Pagkagneg it mga taw ngayti, miningkut sirat kanya nga magꞌaat, “Ta in atkayan, unuy magayen nga buwaten namen?”
11Pagtubag ni Juan, maat ya, “Ta, mga atkaytu i magayen nga buwaten mi. In beteꞌ nagduwa naga i badyuꞌ mu, kaꞌilangan tunggalan muy iyan talagang ega na. Subung nagay iyan may pangaꞌen, ega riga-rigaen yay iyan ega nay magkasikep.”
12May miyabut gasiꞌ nga mga manigpabayad it barayadan duꞌun it gubirnu ka pabawtis gasiꞌ. Miningkut sirat ki Juan nga magꞌaat, “Ta kami ngaytu, Manigtulduꞌ, unuy magayen nga buwaten namen?”
13Katubag si Juan, maat ya, “Ayaw kamut pabayad it subraꞌ na kat rega it barayadan nga ipiyagꞌurdin.”
14May mga sundaluꞌ gasiꞌ nga miningkut it ki Juan. Maat nira, “Ta, amen, unu gasiꞌ i magayen nga buwaten namen?”
Maat gasiꞌ i tubag ni Juan it kanira, “Ayaw kamut panreges-reges it maski siyu u manistigu it ega matuud isaꞌun lamang kapamirak kamu. Yay magayen nga adaten mi, pagsagyaan mi na i suwildu mi.”
15Ta it talagang maseked-seked i elat it mga taw it isiyanggup nga Cristo, kat nake-nakem it muꞌsa, “Barang si Juan na ngaytuy Cristo ngayang paꞌaaten.”
16Pagkamuya ni Juan kayti, maat ya it mga taw ngayti, “Pagbawtisen ku kamu situt danum. Temed yay matuud, iyan mabut nga magsusunud it aken, kanya nga ibawtis it imyu, Espiritu Santo baw apuy. Talagang landaw paꞌ kanya it aken. Kamatuudan, maski muꞌbad it seget it talumpaꞌ ya, ega mapakay nga mabwat ku, ka subrang banar i kataꞌasan ya. 17Kanya ngaytu i mukuman it mga taw. Ka subung it pagseskelen ya i aꞌawꞌaw ya, nga iꞌawꞌaw ya it kuꞌut. Bulunun ya i legas ka idawaꞌ duꞌut lagkaw. Temed iyan kuꞌut ngaytu, idaꞌpug ya duꞌun it apuy nga ega magpugda-pugdaw seked it kaꞌnu-kaꞌnu.” 18Dakel paꞌ nga mga bagay i ipiyangadal ni Juan it mga taw ngayti kat paꞌyag ya it Magayeng Baritaꞌ.
19Ega desang mga taw ngayti i pagraparan ni Juan, in daꞌga pati adiꞌ it Galilea nga si Herodes. Ka pagsardawun ya si Herodes ngayti sabap it inagaw ya i ipag ya nga si Herodias, nga asawa it sulsug yang si Felipe, baw beken paꞌ nga karaꞌe-raꞌetan nga pagbuwaten ya. 20Temed ta, diyungagan ga ni Herodes i kadakulat kasalaꞌan ya, ka miyabut i timpu nga ipiyapirisu ya si Juan ngayti.
Nagpabawtis si Jesus
[Mateo 3:13-17; Marcos 1:9-11]
21Iyan ega paꞌ ngayti napirisu si Juan, reet-reet nat taw i magpabawtis duꞌut kanya. Nagpabawtis gasiꞌ si Jesus. Pagpanalangin ni Jesus it magpatingdal na, naltegan ya nga sakaling miyabri i langit. 22Bawnga nagpasalu duꞌun it kanya i Espiritu Santo, nga subung it kalapatiꞌ i pamabilug. Dengan it may ampang nga duꞌut langit i garing, nga magꞌaat, “Ikaw talagay pagmaꞌa-maꞌalen ku nga Anak. Talagang pagsagyaan ku ikaw nga banar.”
Kagiyaringanan ni Jesus
23Mga magtutulung pulung taꞌun na i idad ni Jesus, nagpapuꞌun na kanyat buwaten ya nga magpangadal. Tanud it katataawan, ipiyagrasyaꞌ kanya ni Jose. Apuꞌ ya si Eli,3:23 Siguru si Eli ngayti baw beken nga magkasangpit situ, mga kagiyaringanan ni Maria. Ka belag i ki Jose nga kagiyaringanan (Mateo 1:1-17). 24nga anak ni Matat, nga si Matat, anak ni Levi nga anak ni Melqui. Si Melqui ngayti, anak ni Jana nga anak ni Jose. 25Si Jose ngayti, anak ni Matatias nga anak ni Amos. Nanganak it ki Amos si Nahum nga anak ni Esli. Si Esli ngayti, anak kanya ni Nage, 26nga anak ni Maat nga anak ni Matatias. Si Matatias ngayti, anak ni Semei nga anak ni Jose. Si Jose ngayti, anak ni Juda, 27nga anak ni Joana, nga si Joana, anak kanya ni Resa nga anak ni Zorobabel, nga anak ni Salatiel, nga anak gasiꞌ ni Neri. 28Si Neri ngayti, anak ni Melqui nga anak ni Adi. Nanganak it ki Adi, si Cosam nga anak ni Elmodam nga anak ni Er. 29Si Er, anak kanya ni Josue nga anak ni Eliazer nga anak ni Jorim, nga anak ni Matat, nga anak ni Levi, 30nga anak ni Simeon nga anak ni Juda. Nanganak it ki Juda si Jose, nga si Jose ngayti anak ni Jonan nga anak ni Eliaquim. 31Si Eliaquim, anak ni Melea, nga si Melea ngayti, anak ni Mainan nga anak ni Matata, nga anak ni Natan nga anak ni David.
32Si David, anak ni Jesse nga anak ni Obed. Si Obed, anak kanya ni Booz, nga si Booz ngayti, anak ni Salmon nga anak ni Naason, 33nga anak ni Aminadab nga anak ni Admin. Si Admin ngayti, anak kanya ni Arni nga anak ni Esrom nga anak gasiꞌ ni Fares. Si Fares, anak ni Juda, 34nga anak ni Jacob, nga si Jacob, anak ni Isaac ngayting anak ni Abraham, nga anak ni Tare nga anak ni Nacor. 35Si Nacor, anak ni Serug nga anak ni Ragau, nga anak kanya ni Peleg. Si Peleg ngayti, anak ni Heber, nga anak ni Sala. 36Si Sala, anak ni Cainan nga anak ni Arfaxad, nga anak gasiꞌ ni Sem. Si Sem, anak ni Noe nga anak ni Lamec, 37nga anak ni Matusalem, nga anak gasiꞌ ni Enoc, nga si Enoc anak ni Jared nga anak ni Mahalaleel, nga anak ni Cainan. 38Si Cainan ngayti, anak ni Enos nga anak gasiꞌ ni Set, nga si Set anak ni Adan nga bilang anak it Ampuꞌang Diyus.
4Siyukdanan ni Satanas si Jesus ka kupakursud ya
[Mateo 4:1-11; Marcos 1:12-13]
1Paggaring ni Jesus duꞌut Jordan, tiyaban kanyat Espiritu Santo ngayting nagpasarum, tiyabanan it kanya duꞌun it rugar nga kapupuyangtan. 2Kaꞌlay ya duꞌun, epat nga pulung aldaw, nga egay maski unu nga pagkaꞌnen ya. Binwat ni Satanas, siyukdanan ya si Jesus in unu makapakursud ya. Ta, it iti na nga kaꞌlay nga egay kiyaꞌen ni Jesus ngayti, ginteman na kanya. 3Aypaꞌ ka inaat kanya ni Satanas, nga magꞌaat, “It Anak ka it Ampuꞌang Diyus, mampang ka lamang ka pabaraꞌen mu nga pangaꞌen i batu ngaytu.”
4Temed tiyubag ga kanya ni Jesus, nga magꞌaat, “Daꞌga baꞌ magsusurat i inaat it Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat,
‘Ega lamang bulun nga pangaꞌen i ipagkaꞌgen it taw.’”4:4 Deuteronomio 8:3.
5Esa gasing binwat ni Satanas, piyabayaꞌ ya si Jesus duꞌut esang abwatay nga bukid. Bawnga ipiyalawag yat kanya it sang patiklib i muꞌsa nga mga kaꞌadiꞌan situt sinirungat langit. 6Maat ni Satanas ngayti, “Talagang ipasakep kuytut imu i pamegbeg baw kabantugan it muꞌsa ngaytung mga kaꞌadiꞌan, ka magbebgay naytut aken nga muꞌsa. Aypaꞌ makabgay kuytu it maski siyu nga maꞌirgan ku. 7Aypaꞌ basta sambaen mu aku, maꞌimuytu nga muꞌsa.”
8Pagtubag siꞌ ni Jesus, “Daꞌga baꞌ magsusurat naga nga,
‘Ampuꞌang Diyus mu lamang i sambaen mu, baw kanya lamang i pagsirbiyan mu.’”4:8 Deuteronomio 6:13.
9Beken nga binwat ni Satanas it ki Jesus ngayti, tiyaban ya duꞌun it siyudad it Jerusalem. Piyatindeg ya duꞌun it piyakaꞌabwatay nga bagiꞌ it Templo, bawnga inaat kanya, “In talagang matuud nga Anak ka it Ampuꞌang Diyus, manugpa ka. 10Ka daꞌga baꞌ basaꞌan magsusurat, nga magꞌaat,
‘Sekaten it Ampuꞌang Diyus i mga anghil ya nga tarimaen ka,
11baw alugbabayen ka nira isaꞌun aꞌay mu nga masked, ega makataꞌkid it batu.’”4:10-11 Awit 91:11-12.
12Temed maat gay tubag ni Jesus it kanya, “Temed daꞌga baꞌ magsusurat gasiꞌ ngayan nga magꞌaat,
‘Ega sukdanan mu i Ampuꞌang Diyus mu.’”4:12 Deuteronomio 6:16.
13Pagkatiwas it kalasi-kalasi na nga sukdan ni Satanas it ki Jesus, tiyananan ya na. Magꞌelat kanya it makatimpu siꞌ.
Nagpapuꞌun na si Jesus it manulduꞌ
[Mateo 4:12-17; Marcos 1:14-15]
14Ta, miyuliꞌ na si Jesus duꞌun it Galilea. Talagang duꞌun nat kanya i guna it Espiritu Santo. Limingkep it muꞌsang rugar duꞌun i baritaꞌ pasar it kanya ngayti. 15Nanulduꞌ na kanya duꞌun it mga papagsambaan nirang mga Judio, baw talagang pagdaya-dayawun kanya it kadakel.
Ega tiyanggap si Jesus duꞌun it Nazaret
16Nanlangbus nat miyuliꞌ si Jesus duꞌun it Nazaret, nga sakep nagat Galilea ngayti. Iti, Nazaret ngayti, i diyakulaꞌan yang lansangan. Ta, subung nat naꞌubasan ya na, siminled kanya duꞌun it papagsambaan in Aldaw it Kapaꞌnaan. Timnindeg kanya ka masa duꞌun it ampang it Ampuꞌang Diyus. 17Ipiyakawaꞌ it kanya i pagluulunun nga pagsusuratan it mga ipiyasurat it ki Isaias nga prupitaꞌ it tagnaꞌ. Biyukaꞌ ni Jesus i pagluulunun ngayti duꞌun it pagsusuratan nga magꞌaat i magsusurat,
18“Magsasarum situt aken i Espiritu Santo it Ampuꞌang Diyus, ka piniliꞌ baw ipiyasiguru ya aku isaꞌun makapangadal it Magayeng Baritaꞌ duꞌun it mga makukuriꞌ.
Tiyaꞌeg ya aku isaꞌun ipaꞌyag ku duꞌun it mga dakepan nga maribri sira, baw iyan subuk beleg ka sakep pat kadleman, maꞌyagan naga sira.
Tiyaꞌeg ya aku isaꞌun tabangen talaga i kumpur magkaꞌigpitan,
19baw ipaꞌyag i panribri nga buwaten it Ampuꞌang Diyus.”4:18-19 Isaias 61:1-2.
20Ta, liyulun ya siꞌ i pagsusuratan ngayti, ipiyagꞌuliꞌ ya duꞌun it magpamaalaꞌ bawnga miyadung. Duꞌut kanya i leteg it muꞌsang taw nga duꞌut papagsambaan ngayti, nga daꞌna paglisuꞌun niray mata nira. 21Bawnga miyampang si Jesus, nga maat yat kadakel ngayti, “Kayti natuman naytu i itu nga inaat it kasuratan, nagnegan mi ngaytu nga biyasa ku.”
22Tiyuꞌgud kanya it kadakel baw naliluꞌ sira kat magagayeng pagꞌampangen ya. Takaꞌ maamaatan sira, “Daꞌga baꞌ anak tu na Jose?”
23Aypaꞌ ka miyampang si Jesus nga magꞌaat, “Siguru sangpiten mi i sambatan ngayan nga magꞌaat, ‘Manigꞌubaꞌubat, sigi, ubaꞌubaten mu i sadili mu nga bilug.’ Ka aaten mi yat aken nga buwaten ku situt sadili ku nga lansangan i mga nabaritaꞌan mi ngayan nga binwat ku duꞌun it Capernaum.”
24Ipiyasigi ni Jesus i ampang ya. “Matuud tuy iꞌaat kut imyu, nga egay prupitaꞌ nga pagkilalaen kat sadili ya nga lansangan. 25Ka dedemdemen mi tu, nga iyan timpu ni Elias nga ega miyuran it seledat tulung taꞌun baw tengaꞌ, nga gimintem nat masaki-sakit nga getem kat muꞌsang rugar, dakel i mga babay nga balu it iting timpu kat banwa tami ngaytung Israel. 26Takaꞌ egay maski siyu it kanira nga piyapaꞌaduꞌunan it ki Elias, in daꞌga duꞌun it esang balu nga babay nga ega kabanwa nira ka taga Sarepta nga sakep it Sidon. 27Ta, dakel gasiꞌ i mga babangbangen nga tungtung-inapuꞌ ni Israel it timpu it prupitaꞌ nga si Eliseo. Temed egay piyagayen nga maski siyu it kanira. Si Naaman lamang nga taga Siria i piyagayen.”
28Ereꞌeret i iseg it muꞌsa ngayti nga duꞌut papagsambaan, pagkagneg nira kayti. 29Nagsigtindeg i kadakel ngayti baw inimugaw nira si Jesus, nga ipagdedeg nga manliꞌwan duꞌun it lansangan. Tiyaban kanya duꞌun it kilid it mungsuꞌ ngayting binwatan it lansangan ngayti, ka sana ipatugpaꞌ nira duꞌun it tingpas. 30Temed nanengaꞌ-tengaꞌ na si Jesus it kadaklan ngayti i liminꞌid.
Inimugaw i maraꞌe-raꞌet nga magpapulpug it esang taw
31Garing si Jesus duꞌun, naꞌaduꞌun kanya it Capernaum nga sakep it Galilea. Nanulduꞌ siꞌ kanya it mga taw duꞌun it papagsambaan in Aldaw it Kapaꞌnaan. 32Naliluꞌ i mga taw sabap maꞌyag kat ampang ya nga kanya i may kamatuudang kasepsep it ipagtulduꞌ.
33May duꞌun it papagsambaan ngayti nga esang lalaki nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Nanggaꞌmaran kanya it diyadakulaꞌ ya nga magꞌaat, 34“Bilaꞌ, unuy labe-labet mut amen, Jesus nga taga Nazaret? Unuy inasitu mu? Muuꞌ ka nat amen? Talagang magkaꞌrutan ku in siyu ka. Ikaw i ega basta-basta ngayan nga siyarigan it Ampuꞌang Diyus!”
35Pagkagneg ni Jesus, siyuraraw ya. Maat ya, “Ayaw kat sarit tingeg! Magliꞌid ka na asat kanya ngayan!” Ta, kat sarungaan it kadakel, ipiyasuꞌsub it maraꞌe-raꞌet i taw ngayti, bawnga linꞌidan ya na it ega nagay kaꞌunuꞌat bilug.
36Naliluꞌ sira nga muꞌsa. Maamaatan sira, “Unu na bayang ampang i atkayan? Ka ungayan, may pudir ya baw ega basta-bastang keseg nga surarawun yay pati mga maraꞌe-raꞌet bawnga limꞌid sira kat pagpapulpugun nira.” 37Nanlekep duꞌut iti nga rugar i baritaꞌ pasar it ki Jesus ngayti.
Dakel nga mga magsarut i piyagayen ni Jesus
[Mateo 8:14-17; Marcos 1:29-34]
38Nanliꞌwan na si Jesus duꞌun it papagsambaan ngayti. Naꞌaduꞌun kanyat balay ni Simon. Abutan ya, maꞌget i ramig it punyangan ni Simon nga babay. Aypaꞌ ka ipiyagꞌabang nira it ki Jesus ngayti. 39Timnindeg si Jesus duꞌun it umid it irigaꞌan it babay ngayti baw miyampang nga piyaꞌibwan yay ramig. Ta, minibwan nga lagi. Nagbangun na i babay ngayti ka nagsimpan nat itarakan yat ki Jesus.
40Pagsedep it aldaw, muꞌsa nga may magsarut it maski unu nga sarut duꞌun it kanira, piyamagtaban na nira duꞌun it ki Jesus. Tiyapal ni Jesus i kada esa ka piyagayen i mga sarakiten nira. 41Dakel gasiꞌ i mga taw nga piyaꞌimugawan it maraꞌe-raꞌet. Magliꞌwan sira, magpanggaꞌmaran nga magꞌaat, “Ikaw i Anak it Ampuꞌang Diyus!” Temed siyuraraw sira ni Jesus. Ega piyataꞌnan ya nga makaꞌampang i mga maraꞌe-raꞌet ngayti sabap urut na nira nga kanyay isiyanggup nga Cristo.
Nangadal si Jesus duꞌun it mga papagsambaan it mga Judio
42Pagdelem, iyan magpangyag na, nanliꞌwan si Jesus baw naꞌaduꞌun it rugar nga kapupuyangtan. Temed ta, tiyulus kanya it mga taw. Pagkaparag nira, inupakat nira nga ega daꞌan limꞌid duꞌut kanira. 43Temed katubag si Jesus it kanira, “Kaꞌilangan nga ipangadal ku naga duꞌun it beken nga mga lansangan i Magayen ngaytung Baritaꞌ pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, ka yay inasitu ku nga taꞌeg yat aken.” 44Ta, binwat ni Jesus, nangadal kanya duꞌun it paꞌari-aring papagsambaan nirang mga Judio.
5Uꞌnang mga alagad ni Jesus
[Mateo 4:18-22; Marcos 1:16-20]
1Kaꞌsa magtitindeg si Jesus duꞌun it tambing it Lapnaw it Genesaret.5:1 Esa gasing pangaran it Lapnaw it Galilea. Riyamu na kanya it dakel na nga pagtaw ka ireg nira nga makagneg it ampang it Ampuꞌang Diyus. 2May naltegan ya nga duwang kasakayanan nga magdudungguꞌ. Nakalampud na i mga manigsedaꞌ. Mamagꞌugas na sira it lambat nira. 3Nagpasakay si Jesus duꞌun it sang kasakayanan nga iti, ki Simon. Bawnga inaat ya si Simon nga isungru-sungrud ya, isaꞌun makaꞌalaid it sang dekeyeꞌ duꞌun it binit. Ta, miyadung kanya duꞌun it sakayan ngayti ka nangadal siꞌ it mga taw.
4Pagkatupus it pangadal ya, maat yat ki Simon, “Palaud kamu siꞌ ka mulug siꞌ it lambat mi.”
5Katubag si Simon, “Agalen, nariga-riga kami ga ngayat naglinag, maski nga banar sangbat egay napisiꞌ namen. Temed sabap it ikaw i nagꞌaat, manglug kami siꞌ it lambat namen.” 6Ta, nanglug siꞌ sira. Pagbatun nira, yamanay daꞌga marasik ka bulbulan nat sedaꞌ nga siminled. 7Kinimpayan nira i mga kaꞌibaan nira duꞌut sang kasakayanan ka piyatabang. Nakargadu i duwa ngayting sakayan it yamanay daꞌga matgeb.
8Pagkamuya ni Simon Pedro kayti, nanluud kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus. Miyampang nga magꞌaat, “Paꞌalaidan mu na aku, Ampuꞌan, sabap talagang makasalaꞌan aku.” 9Atkayti i inampang ni Simon Pedro ka naliluꞌ kanya, pati mga kaꞌibaan ya duꞌut sakayan ngayti, sabap it yanay dali-daliꞌ nirat kapisiꞌ it yanayting kadakulaꞌ. 10Naliluꞌ gasiꞌ i mga kaꞌibaan nira duꞌun it sangbat ngayting sakayan, nga si Santiago duwa ni Juan, nga mga anak ni Zebedeo.
Bawnga maat ni Jesus it ki Simon ngayti, “Ayaw kat iꞌlam. Ka garing kayti, buwaten ku na ikaw nga taw na i subuk paglugitmen mu.” 11Aypaꞌ pagkapabnit nirat mga sakayan nira ngayti, tiyananan nira nay muꞌsa ka miyayaꞌ na sirat ki Jesus.5:11 Tiyaꞌwagan sira nga lagi ni Jesus ka kubwaten yang mga alagad ya (Mateo 4:18-22). Ta, kat itu nga taꞌwag it kanira, ega na paꞌuliꞌan niray panulus nira ngayti nga manigsedaꞌ.
Piyagayen ni Jesus i esang babangbangen
12Kaꞌsa nga duꞌut esang lansangan si Jesus, may minlep duꞌut kanya nga esang lalaki nga babangbangen, nga lipung nay bilug ya. Iyan duꞌun nat tepad ni Jesus, nanluud kanya baw nagpasanguꞌ-sanguꞌ, nga magꞌaat, “Agalen, in beteꞌ ireg mu, talagang mapagayen mu aku.”
13Tiyapal kanya ni Jesus, dengan it miyampang, nga magꞌaat, “Talagang ireg ku. Kayti nga lagi, gumayen ka naytu!” Ta, sakaliꞌ nga nagsipat i bangbang ya ngayti. 14“Iyan,” maat ni Jesus, “ega daꞌay sugidan mu nga maski siyu, in daꞌga paꞌaduꞌun ka nga lagi it sasirduti, ka paꞌeket-eket ka it kanya. Bawnga megay ka it ipagpasalamat, uyun kat mga ipiyagꞌurdin ni Moises, nga bilang pamatuud kat mga taw nga magayen ka na.”
15Temed subraꞌ gang limingkep i baritaꞌ pasar it ki Jesus. Aypaꞌ ka nagsigꞌabut nay dakel na nga mga taw, ka kupagneg it pangadal ni Jesus baw iꞌabang duꞌut kanya i mga sarakiten nira. 16Temed si Jesus ngayti, pirmi nga magꞌaduꞌun kanya it rugar nga kapupuyangtan ka magpanalangin duꞌun.
Piyagayen ni Jesus i esang taw nga may patay nga bagit bilug
17Kaꞌsa nga magpangadal si Jesus, may duꞌun nga mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it mga urdin it Ampuꞌang Diyus. May gimnaring duꞌut mga lansangan nga sakep it Galilea baw sakep it Judea, baw pati duꞌun it siyudad it Jerusalem. Talagang duꞌun nat ki Jesus ngayti i guna it Ampuꞌang Diyus nga ipagkapdek it maski unu nga sarut.
18Desang magpangadal na kanya, may miyabut nga mamagtataban it taw nga may patay nga bagit bilug. Mamagreges sira nga makasled duꞌut balay ngayting pagꞌaꞌanuꞌan ni Jesus, ka ireg nirang idaꞌtun duꞌun it adapan ni Jesus i magsarut ngayti. 19Temed ega magkalapas sira ka sageksek it taw. Aypaꞌ binwat nira, miyapyat duꞌun it mapatag nga atep it balay ngayti bawnga linsutan nira, ka piyalapasan nirat itiyuꞌnay nga pirisiꞌen nira ngayting taw nga duꞌun nagat pagliliꞌtidan ya. Itiyuꞌnay nira duꞌun it ada-adapan ni Jesus, nga duꞌun it tengaꞌ it kadakel ngayti.
20Pagkamuya ni Jesus it dakulay pamayaꞌ it iting mga taw, maat ya, “Dunguꞌ, piyasinsiya nay mga kasalaꞌan mu.”
21Pagkagneg it mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo ngayti, kat nake-nakem nira, “Siyu baytung taw i, in mangangampangan, magpaDiyu-Diyus na ngaytu? Daꞌga baꞌ Ampuꞌang Diyus lamang i magkapasinsiya it kasalaꞌan?”
22Temed magkaꞌrutan ni Jesus i kat nakem nira ngayti. Aypaꞌ ka maat ya it kanira, “Unuka atkayan i kat nakem mi? 23Ari manggid i marway nga ampangen? Unu, ‘Ipiyasinsiya nay mga kasalaꞌan mu,’ u aaten nga, ‘Tindeg, ka mapanaw ka’? Daꞌga nagsubung nga guna it Ampuꞌang Diyus lamang i magkabwat? 24Aypaꞌ pagayenen ku i sarakiten ya ngaytu isaꞌun matantuwan mi nga aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, may pudir ku naga situt sinirungat langit nga pasinsiya it mga kasalaꞌan.” Pagkaꞌampang ya kayti, maat ya it taw ngayti nga may patay nga bagit bilug, “Timindeg ka na, pirisiꞌnen mu nay pagliliꞌtidan mu ngayan ka muliꞌ ka na.”
25Egay beken, timnindeg na i taw ngayti, nga pagleltegan it kadakel. Pinirisiꞌen ya na i pagliliꞌtidan ya ngayti baw miyuliꞌ na, nga pagbantugun yay Ampuꞌang Diyus. 26Namagkaliluꞌ i kadakel ngayti baw biyantug niray Ampuꞌang Diyus. Talagang inabut gasiꞌ sirat iꞌlam baw maat nira, “Kalililuꞌan naytung bagay i naltegan ta ngaytu kayti!”
Tiyaꞌwagan ni Jesus si Mateo, nga esa gasing ngaran ya si Levi
[Mateo 9:9-13; Marcos 2:13-17]
27Iyan nakatupus na si Jesus it panulduꞌ ya, limniꞌwan na kanya, dayun it napanaw na. Naltegan yay esang manigpabayad nga pagpangaranan it ki Levi, magꞌaꞌdung duꞌun it papabayadan it barayadan duꞌut gubirnu. Inaat kanya ni Jesus, “Mayaꞌ ka nat aken.” 28Pagkagneg ni Levi, timnindeg kanya nga lagi. Tiyananan yay muꞌsa ngayti nga panulus ya, baw dimnasun na it ki Jesus.
29Ega naꞌlay, nagpaꞌitsu si Levi it dakulaꞌ nga pagkaraꞌnen duꞌut balay ya, nga istimar yat ki Jesus ngayti. Dakel i nanragiꞌ nga kaꞌibaan yang manigpabayad it barayadan baw beken paꞌ nga mga taw. Sang siraan na na Jesus i mamagkaraꞌnen. 30Ta, mga Pariseo baw kaꞌibaan nira nga mga manigpaꞌyag it urdin nga nakamuya kaytu, mamagsitar na. Inaat niray mga alagad ngayti ni Jesus, “Unuka magpakidngan kamut kumaꞌen baw minum it mga malulupig nga manigpabayad it barayadan baw beken ngayang ega magsunud nga banar it mga urdin tami?”
31Nagnegan ni Jesus i inimraw nira ngayti, aypaꞌ kanya nay timnubag, nga magꞌaat, “Iyan may mga sarut, sira talaga i magkaꞌilangan it manigꞌubaꞌubat. Ega sira nga egay sarut. 32Ega yay inasitu ku, taꞌwagan ku i mga mataldeng in daꞌga mga makasalaꞌan, nga kaꞌilangan siminguliꞌ baw indiꞌan niray mga kasalaꞌan nira, ka pasakep nat Ampuꞌang Diyus.”
Tiyubag ni Jesus i ingkut pasar it pagpuwasa
[Mateo 9:14-17; Marcos 2:18-22]
33May mga taw nga miyaat it ki Jesus, nga magꞌaat, “Unuka mga alagad ni Juan it kanya, pirmi nga magpuwasa baw magpanalangin sira it kanira, atkayan naga i kat mga Pariseo nga mga alagad, temed mga alagad mut imu, ega? In daꞌga aldaw-aldaw mamagkaꞌen baw mamagꞌinum sirat kanira.”
34Tubagen sira ni Jesus, maat ya, “Unu baꞌ, papuwasaen mi i mga taw nga inimbitar it pagsadu mintras iba niray lalaki nga ipiyagsadu? Simpri ega. 35Ta, atkayan naga i mga alagad ku ngaytu. Temed mabut i aldaw nga belagen aku na situt kanira. Baw mana yan nga magpuwasa sira.”
36Bawnga itiyulduꞌ yat kanira nga ega mapakay i desang idungag duꞌun it kaꞌadatan it mga Judio i kanya ngaytung panulduꞌ. Maat i alimbawa ya, “Simpri egay rumasik it baꞌgung pakayan nga itambel it lagi-lagi na. Ka daꞌga sayang nga rasiken i baꞌgung pakayan, baw ta, daꞌga ega bagay i baꞌgu nga itambel it lagi-lagi na. 37Baw ega gasiꞌ i magbetang it baꞌgung irimnun duꞌun it lagi-lagi na nga berebtangan nga kulit i binwat, nga ega na magꞌimbayaꞌ. Ka in atkaytuy buwaten, pagbaraꞌ it irimnun ngaytu, simpri palputun yay berebtangan ngaytu. Ta daꞌga maꞌilas i ibintang ngaytung irimnun, ranggaꞌ paꞌ i berebtangan? 38Simpri bagay nga pagbetangan it baꞌgung irimnun, baꞌgu nagang kulit nga berebtangan. 39Temed ta, egay magkuꞌinum it baꞌgu ngaytung irimnun, basta nakaꞌinum na it naꞌlay na nga dadawaꞌ, sabap yanay aaten, ‘Magayen i baraꞌ na ngaytu.’”5:39 Yay pagpapuntuꞌan kaytu, mga Pariseo baw beken nga mga Judio nga ega kupamayaꞌ it panulduꞌ ni Jesus, ka iyan talagay paglabiyen nira, panulduꞌ nga uyun it uꞌnang pakiꞌupakat. Ega nasepsepan nira nga ki Jesus nga panulduꞌ, katumanan tu it tagnaꞌ ngayti.
6Paꞌyag pasar it Aldaw it Kapaꞌnaan
[Mateo 12:1-8; Marcos 2:23-28]
1Kaꞌsang Aldaw it Kapaꞌnaan, nakapsag i panaw na Jesus duꞌun it katiriguwan. Buwat it mga alagad ya ngayti, mamagbungguꞌ it kuwayen it tirigu ngayti baw pagkurimsen ka pagkukutun nira. 2Pagkalteg it pirang mga Pariseo, inimraw nira nga magꞌaat, “Unuka pagbuwaten mi i pagliꞌyan ngayan in Aldaw it Kapaꞌnaan?”
3Tiyubag sira ni Jesus, nga magꞌaat, “Unu, ega paꞌ nabasa mi i binwat it adiꞌ nga si David it tagnaꞌ, iyan ginteman kanya baw mga kaꞌibaan ya? 4Daꞌga baꞌ siminled si David duꞌun it papagsambaan nirat Ampuꞌang Diyus baw kimnaꞌen it tinapay nga ipagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus, nga mga sasirduti lamang i mapakay nga kumaꞌen it iti ngayti? Pati mga kaꞌibaan ya, binggayan ya gasiꞌ.6:4 1 Samuel 21:1-6 Temed it pagꞌapisen sira ngayti, aypaꞌ daꞌsira biyasul.” 5Maat pay paꞌugdun ni Jesus, “Iyan Aldaw it Kapaꞌnaan ngaytu, kat pamegbeg ku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.”
Piyagayen ni Jesus i esang kimay i alima
6Kaꞌsa siꞌ nga Aldaw it Kapaꞌnaan, siminled siꞌ si Jesus duꞌun it papagsambaan ka nangadal siꞌ. May esang lalaki duꞌun nga kimay i alima ya nga iwanan manggid. 7Ta, mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it urdin, magtulus it in unuy mapatikdan nira nga masalaꞌan nira it ki Jesus. Aypaꞌ pagniidan nira kanya it pagayen-gayen, in pagayenen yay taw ngayti it Aldaw ngaytit Kapaꞌnaan. 8Temed ega nataguꞌ it ki Jesus i pagpikiren nira ngayti. Inaat yay kimay ngayti, “Tindeg. Paꞌasini kat uꞌnaan ngayni.” Egay beken, minlep i kimay baw timnindeg duꞌun it sarungaan it kadakel.
9Mampang si Jesus, maat yat kanira, “Ta, ingkutun ku kamu. Ari manggid i uyun kat urdin, muwat it magayen u muwat it maraꞌe-raꞌet in Aldaw it Kapaꞌnaan? Unu, rimibri it ginawa u mimatay?”
10Sinyekan ni Jesus i kadakel ngayti duꞌun it linibut ya, bawnga inaat yay lalaki ngayti, “Ibtir muy alima mu.” Ibintir ya nga matuud, langkuy it kimay ya ngayti gimnayen it gayen banar. 11Ereꞌeret nang pangise-iseg it mga magniid ngayti. Namagrunding sira in unuy mabwat nirat ki Jesus ngayti.
Piniliꞌ ni Jesus i sang puluꞌ may duwa nga alagad ya
12Kat iti nga timpu, naꞌaduꞌun si Jesus it esa nga mungsuꞌ. Nanalangin kanya duꞌun it naglinag. 13Pagkadedelman, tiningped yay kadakel it mga alagad ya baw miniliꞌ kanya it sang puluꞌ may duwa nga kataawan. Tiyaꞌwag ya sira nga mga apustul, ka sira ngayti i mga kaꞌiba-iba ya nga pirmi baw sira i taꞌgen ya nga mangadal. 14Kadakel nira, si Simon nga piyangaranan yat ki Pedro, baw si Andres nga sulsug ni Pedro ngayti, na Santiago duwa ni Juan, si Felipe, si Bartolome, 15si Mateo, si Tomas baw si Santiago nga anak ni Alfeo. Baw si Simon nga Cananeo,6:15 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 10:4. 16si Judas nga anak ni Santiago baw si Judas Iscariote nga iti na nga taw, mabut i timpu nga kanyay bayaꞌen it mga kuꞌimatay it ki Jesus.
Dakel sing taw i tiyulduꞌan baw piyagayen ni Jesus
17Nanadsad na si Jesus, sang siraan nat mga piniliꞌ ya ngayti. Pagꞌabut nira duꞌut daranasan, timnindeg na sira duꞌun. Duꞌun nay kadaklan it mga pagtulduꞌan ya baw beken paꞌ nga mga taw nga dakel na nga dakel, nga garing duꞌun it muꞌsang rugar it Judea, pati siyudad it Jerusalem, baw garing gasiꞌ duꞌun it mga lansangan it Tiro baw Sidon nga duꞌut tepad it Dagat Mediteraneo. Duꞌun sira ka kupagneg it pangadal ni Jesus, baw iyan mga may sarut, magpangabang sira nga pagayenen. 18Piyangimugaw ya gasiꞌ duꞌut mga taw i magpapulpug it kanira nga maraꞌe-raꞌet. 19Talagang pagpaꞌresan it mga taw nga makatapal sirat ki Jesus sabap may guna duꞌut kanya nga ipagpedek it sarut.
Panulduꞌ pasar it matuud nga kasagyaan
20Liminteg si Jesus duꞌun it mga alagad ya baw miyampang, nga magꞌaat,
“Magkasagya kamu nga ipagpabetang mi nga talagang egay sadiling kakayaan nga masarigan, in daꞌga Ampuꞌang Diyus lamang, sabap kaꞌuyut kamu duꞌun it kanyang kaꞌadiꞌan.
21Magkasagya kamu nga talagang kubwat nga pirmi it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, sabap talagang ibgay yat imyu nga mabwat mi.
Magkasagya kamu nga magsugaw, mga magkasmek sabap it nabwat nga kasalaꞌan, ka kasagyaan i pasubli.
22Magkasagya kamu in pagꞌisgan kamu, pagpakitabugan baw pagtibabaꞌen it masigkataw mi, nga pati ngaran mi pagraꞌwayen nira, sabap it magpamayaꞌ kamu nat aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.
23Sumagya kamu! Talagang maninigdaw kamut panagya-sagya in magꞌabut naytu, sabap ega talaga basta-basta i itumbas it imyu duꞌut langit. Demdemen mi nga atkayan nagay pabetang it mga kagiyaringanan nira it mga prupitaꞌ ngaytit tagnaꞌ.
24Temed makuriꞌ talagay magꞌaꞌareg it imyu nga mga manggaden kayti, nga kanget talaga it nakem mi i manggad mi ngaytu, sabap natanggap mi na i imyu nga kagayenan. Ega nay inawaren mi nga beken.
25Makuriꞌ talagay magꞌaꞌareg it imyu nga pagustuꞌ kayti, nga egay uru-urut it kakurangan, ka mabut talagay subuk getmen kamu, ka kakuriꞌan nay abutun.
Makuriꞌ talagay magꞌaꞌareg it imyu nga yay paglabiyen, kasagyaan, nga ega magkasmekan i kasalaꞌan, sabap kasmek talagay abutun mi baw sumgaw kamu yan.
26Makuriꞌ talagay magꞌaꞌareg it imyu nga pagtuꞌgudun it katataawan sabap it yan lamang i ipagpaliꞌwan mi, mga pagsagyaan nira. Demdemen mi nga atkayan nagay pabetang it mga kagiyaringanan nira it mga magpapru-prupitaꞌ it tagnaꞌ.”
Panulduꞌ nga yay magayen nga ibles ta it mga magpakuriꞌ, magayen nga adat
27“Itu siꞌ i iꞌaat kut imyu nga mga magpagneg. Rarasan mi i mga magpakikuntraꞌ it imyu. Paltegan mi it magayeng adat i mamagꞌiseg it imyu. 28Ipanalangin mi nga ildawan i magpanumpa it imyu baw ipanalangin mi i magpakuriꞌ it imyu. 29In beteꞌ may tumampaling it imu kat iwanang ayun nga basingil mu, pataꞌnan mu na lamang nga tampalingen ya gasiꞌ i sang bali. Ta in agawun i gulamen mu, ibgay mu nay pati badyuꞌ mu. 30Talagang iyan i magayen, begayan mu i magꞌangut asat imu, baw in beteꞌ may misiꞌ it kusas mu, ega na maat baiꞌen mu paꞌ. 31Aypaꞌ, buwaten mi duꞌun it beken, iyan nga ireg mi nga yanagay buwaten nira gasiꞌ it imyu.
32Ka in iyan lamang, mga magraras it imyu i rarasan mi, unu paꞌ i tumbas nga pagꞌeꞌlaten mi? Ka maski mga makasalaꞌan, pagrarasan nira nagay iyan may raras it kanira. 33Baw in iyan lamang i pagpaltegan mi it magayeng adat, iyan nga magpalteg gasiꞌ it imyu it magayen nagang adat, ta unu pay tumbas nga pagꞌeꞌlaten mi? Ka maski mga makasalaꞌan, pagbuwaten nira nagay atkaytu. 34Ta, in iyan lamang i paꞌutangen mi, iyan taw nga pagsisiguruun mi nga makabayad asat imyu, ta unu pay tumbas nga pagꞌeꞌlaten mi? Ka maski mga makasalaꞌan, kat paniguru nira nga makabayad mamagpaꞌutang naga sira.
35Iyan talagay magayen, rarasan mi i mga kakuntraꞌ mi, baw paltegan mi sira it magayeng adat. Paꞌutang kamu maski egay pagsisiguruun mi nga may pamamayad ya. Ka basta atkaytu i buwaten mi, siguradu nga dakulaꞌ i tumbas nga tanggapen mi, baw maꞌyag nga mga anak kamu na it Ampuꞌang Diyus nga Subrang Piyakamataꞌas. Sabap pagꞌildawan ya nagay mga ega magkaꞌrut pasalamat baw mga maraꞌe-raꞌet i adat. 36Kaꞌilangan magmaꞌildaw kamu, ka pasbung kamu it Amaꞌ mi nga maꞌildaw.”
Panulduꞌ pasar it magayen baw ega magayen nga pangukuman
37“Paꞌalaidan mi i adat nga pirming pagsitaren i maꞌiba mi, isaꞌun daꞌkamu naga magkasitaran. Atnagay adat nga ega basta-basta ukumanan i maꞌiba mi, isaꞌun daꞌkamu naga ukumanan. In daꞌga, pasinsiyaen mi i masigkataw mi isaꞌun pasinsiyaen kamu nagay imyu. 38Magmaꞌatag kamu, ka basta atkayan, pagꞌatagan kamu nagay imyu it ega kurang nga pagtakes, in daꞌga tanes baw pagyenggeken baw urumbung paꞌ. Sabap tatakes nga paggamiten mi duꞌut beken, yanagay gamiten in kamu siꞌ.”
39Iningkut sira ni Jesus it ipiyaꞌalimbawa ya nga magꞌaat, “Unu, mapakay nga manigdundun it beleg i kasubung ya nagang beleg? Daꞌga baraꞌan ya in atkayan, makataptap sira nga duwa duꞌun it kali? 40Matuud nga iyan alagad, ega kasubraꞌ it manigtulduꞌ ya. Temed basta natulduꞌan na nga banar, simpri makasbung na kanya it manigtulduꞌ ya.
41Taꞌway in unuka, in puling gat beken nga kapu-kapu lamang, iyan i pagsisigmataen mu nga pirmi. Temed in sadili mu nga puling nga magbabangkar nat mata mu, pagpataꞌnan mu lamang. 42Ta, magꞌuꞌunu mu maꞌaat i maꞌiba mu, ‘Daliꞌ, awaꞌen kuy puling mu ngayan nga kapu-kapu,’ it may magbabangkar asat mata mu? Aypaꞌ ikaw nga ipagpabetang mu nga egay magkaꞌiway kat pangaꞌgenan mu, gayen-gayenen mu daꞌan i sadiling adat bawnga mapakay nga iwayen muy ega magayeng buwat it maꞌiba mu. Awaꞌen mu daꞌan i magbabangkar ngayan, isaꞌun makalteg ka it magayen. Magayen-gayen mut kaꞌawaꞌ i puling it maꞌiba mu.”
Magkakilalaan i mga taawan it Ampuꞌang Diyus kat pagsunud nirat kaꞌirgan ya
43“Iyan magayen nga kayu, simpri ega muwaꞌ it maraꞌe-raꞌet nga buwaꞌ. Baw ega gasiꞌ muwaꞌ it magayeng buwaꞌ i kayu nga magsarut. 44Simpri, magkakilalaan i kada kayu duꞌun it buwaꞌ ya. Ka ega muwaꞌ it igos i sapinit, u muwaꞌ it ubas i dikut nga madugiyen. 45Ta atkayan naga i taw. Sabap taw nga magayen i adat, pirmi nga magayen i magliꞌwan kat baꞌbaꞌ ya, sabap purus magayen i ipagdawaꞌ ya kat nakem ya. Takaꞌ taw nga purus maraꞌe-raꞌet i magdadawaꞌ kat nakem ya, purus naga maraꞌe-raꞌet i magliꞌwan kat baꞌbaꞌ ya. Ka makilalaan kat ampang it taw i in unuy magdadawaꞌ kat nakem ya.”
Kaꞌilangan ega desang pagnegan i panulduꞌ ni Jesus in daꞌga sunudun
46Bawnga miningkut si Jesus, nga magꞌaat, “Ta, unuka pagtaꞌwagen mi aku nga Ampuꞌan, it ega naga pagbuwaten mi i mga ipagꞌaat kut imyu? 47Kayti ipatantu kut imyu in unuy masbungan it iyan, taw nga magpaꞌasitut aken, ka pagpagnegan ya i pagꞌampangen ku, bawnga pagsunudun ya. 48Subung kanya it esang taw nga nagpatindeg it balay, nga talagang ipiyatꞌed ya i mga arigi ya duꞌun it lugtaꞌ nga nagragiꞌ it batu. Pagꞌabut it dimnaꞌet, nga liminyud it dimnakulaꞌ na nga luyud baw naꞌampung i balay ya ngayti, temed ega naꞌunu-unu, ka talagang piyapaꞌgen yat kamatuudan.
49Temed iyan taw nga, lamang magkagnegan yay panulduꞌ ku, temed ega pagsunudun ya, kanya i subung it taw nga rumang-rumang lamang i pagpatindeg yat balay, ka ega piyapaꞌgen ya nga ipiyatꞌed duꞌut lugtaꞌ. Ta pagluyud, naꞌampung gasiꞌ. Unupat paribasay ega mapaꞌgen, gimimbaꞌ nga lagi baw naꞌukar it ukar banar.”
7Piyagayen ni Jesus i taraꞌgen it esang kapitan nga Romano
1Pagkatupus ni Jesus it muꞌsa ngayting ipagpangadal yat mga taw, limnangbus kanya duꞌun it Capernaum. 2May esang Romano duꞌun nga kapitan it sundaluꞌ. May taraꞌgen ya nga talagang pagrarasan ya, nga magsarut it daꞌnay pasubrang eget. 3Pagkabaritaꞌ it kapitan ngayti it duꞌun si Jesus, may piyapaꞌaduꞌun ya nga mga Judio nga ginuꞌu ka mamisiꞌ it ki Jesus ka ipagꞌabang yay taraꞌgen ya ngayti. 4Pagꞌabut it mga tiyaꞌeg ngayti duꞌut ki Jesus, magpasanguꞌ-sanguꞌ sira na nga magpangabang. Maat nira, “Bagay it kapitan ngayti i tabangen mu, ka talagang magayen i adat ya. 5Sabap pagrarasan ya i bangsa ta ngaytu baw piyabwatan ya paꞌ kita it papagsambaan tami.”
6Egay beken, miyayaꞌ si Jesus it kanira. Iyan adeꞌdeng na sirat balay, ipiyasusmu it kapitan ngayti it mga iba-iba ya si Jesus, sugidan it ampang ya nga magꞌaat, “Agalen, pagsisiguruun ku nga maski daꞌka na lumangbus sinit balay ku. Ka ega talaga mapakay nga tuyuꞌun mu aku sinit balay ku sabap subraꞌ ka nga mataꞌas. 7Baw ta, ega gasiꞌ mapakay nga madap aku it imu ka landaw ka paꞌ talaga it aken. Pagsisiguruun ku nga, ampang mu lamang, gumayen talagay taraꞌgen ku ngayni. 8Ka naꞌubas akut ampang nga ipagsekat, sabap may pagbayaꞌen ku nga magsekat it aken, baw may mga sundaluꞌ nga pagsekaten ku gasit aken. In aaten ku i sang kataawan, ‘Mapanaw ka,’ talagang mapanaw kanya. Ta in esa siꞌ, aaten ku, ‘Paꞌasini ka,’ magꞌaduꞌun kanya nga matuud it aken. Atkayan naga i taraꞌgen ku, in sekaten ku nga, ‘Buwaten muy ituꞌun,’ buwaten ya nga matuud.”
9Naliluꞌ si Jesus, pagkagneg ya kayti. Siyarunga ya i bulyug nga mamagbaya-bayaꞌ it kanya baw miyampang, nga magꞌaat, “Yay matuud, talagang egay namuyaan ku nga maski siyu situt mga Judio, nga mga tungtung-inapuꞌ ni Israel, nga atkaytuy kadakulaꞌ it pamayaꞌ yat aken.” 10Pagꞌuliꞌ it mga piyasusmu ngayti, abutan nira mindek nay sarut it taraꞌgen ngayti.
Inggen ni Jesus i anak it esang babay nga balu
11Garing it iting aldaw, ega naꞌlay naꞌaduꞌun si Jesus it esang lansangan nga pagpangaranat Nain. Miyayaꞌ nagat kanya i mga alagad ya baw dakel gasing mga taw. 12Iyan magꞌadeꞌdeng na sira duꞌut puwirtaꞌan it lansangan ngayti, nasusmu nira i mamagpanlebeng it miyatay nga lalaki, kamumugtungun nga anak it esang babay nga balu. Dakel na nga pagtaw i magbabayaꞌ it magpanlebeng ngayti.
13Siyanguꞌan nga banar it Ampuꞌan nga si Jesus, pagkalteg yat inaꞌ it miyatay ngayti. Inaat ya, “Ayaw ka nat sugaw.” 14Minlep kanya baw tiyapal ya i lungun baw timnindeg i mamagpipirisiꞌen ngayti. Miyampang si Jesus nga magꞌaat, “Dunguꞌ, sigi! Magbangun ka!” 15Egay beken, nagbangun i piyakisugidan ngayti baw miyampang ka nagꞌegen nga matuud. “Ta, wayni nay anak mu,” maat ni Jesus it babay ngayti. “Nagꞌegen naga.”
16Pagkamuya it mga taw ngayti, inabut sirat iꞌlam baw biyantug nira i Ampuꞌang Diyus. “Miyabut situt aten i esang bantug nga prupitaꞌ. Talagang kita nga mga taawan it Ampuꞌang Diyus, inildawan ya na nga banar!” 17Limingkep i baritaꞌ pasar it ki Jesus baw binwat ya ngayti duꞌun it muꞌsang banwa it mga Judio baw duꞌun it linibut ya nga mga rugar.
Ingkut ni Juan baw tubag ni Jesus
18Ta, si Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis nga pagpipirisuun na, ibiyaritaꞌ duꞌun it kanya it mga alagad ya i muꞌsa ngayti. 19Pagkabaritaꞌ ni Juan kayti, tiyaꞌeg yay duwa nga alagad ya nga paꞌaduꞌun it Ampuꞌan ngayti nga si Jesus ka ingkutun, nga magꞌaat, “Unu baꞌ, ikaw na i isiyanggup ngayan nga papaꞌasituun u melat kami paꞌ it beken?”
20Pagꞌabut it mga tiyaꞌeg ngayti duꞌun it ki Jesus, itiyuturan nira na nga magꞌaat, “Piyapaꞌasitu kami baytu ni Juan ngayti nga magpamawtis, ka mangingkut it imu in unu kunuꞌ, ikaw na i isiyanggup ngayan nga papaꞌasituun u melat kami paꞌ it beken?”
21Nadnganan kayti, dakel i mga magsarut nga piyagayen ni Jesus baw inimugawan yat mga maraꞌe-raꞌet nga magpapulpug. Talagang pagꞌildawan ya i mga beleg nga makalteg sira. 22Aypaꞌ tiyubag ni Jesus i mga tiyaꞌeg ngayti, nga magꞌaat, “Muliꞌ kamu na duꞌun it ki Juan baw isugid mi duꞌut kanya i naltegan baw nagnegan mi, nga magkalteg nay mga beleg, mamagkapanaw na i mga pilay, mindek nay bangbang it mga babangbangen, mamagkagneg nay mga bengel, mamagꞌegen it paꞌuliꞌ i maski patay na, baw ipagpangadal duꞌun it mga raꞌyat i Magayen ngaytu nga Baritaꞌ. 23Talagang magkasagyang banar i taw nga ega magduwa-duway pikir sabap it aken.”
24Pagkagaring it mga tiyaꞌeg ngayti ni Juan, may inaat ni Jesus it kadaklan ngaytit mga taw duꞌun pasar it ki Juan. Maat ya, “Iyan namagpaꞌaduꞌun kamu it ki Juan duꞌun it kapupuyangtan nga rugar, unuy pagtulusun mi duꞌun? Taw nga alang-alang, nga subuk rabung nga magduyug-duyug ka pagpesagen it deres? Simpri ega. 25Unu baꞌ talagay kultegan mi duꞌun? Esang taw nga piyakamagayen i pakayan ya? Simpri ega gasiꞌ, sabap iyan magpapakay it mabakas nga pakayan baw iyan magpasamunsayaꞌ it magayen nga pangaꞌen, simpri duꞌun lamang it pamalay-balay it mga adiꞌ. 26Ta, unu baꞌ nga talaga i ireg mi nga maltegan duꞌun? Unu, esang prupitaꞌ? Eeꞌ baꞌ, temed ega desang prupitaꞌ kanya. 27Sabap si Juan na ngaytu i pagpaꞌiguꞌan it ampang it Ampuꞌang Diyus nga isiyurat, nga magꞌaat,
‘Yay matuud, may taꞌgen ku nga makauꞌna it imu, ka asikasuun ya i panawan mu.’7:27 Malakias 3:1.
28Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu, nga kat muꞌsa nga piyapagtaw situt banwa, egay kasubraꞌ it kataꞌasan ni Juan ngaytu nga uꞌna-uꞌnang namawtis. Temed kayti, maski raꞌyat, basta pasakep kanyat kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, talagang kasubraꞌ paꞌ kanya it ki Juan ngaytu.”
29Kadakel ngaytit mga taw nga mamagpagneg it ki Jesus, nga maski mga manigpabayad it barayadan duꞌut gubirnu, piyakimatuud nira i ipiyasugid it Ampuꞌang Diyus it ki Juan, iyan timpu nga magpangadal paꞌ kanya, aypaꞌ ka nagpabawtis sira duꞌun it ki Juan ngayti. 30Temed kadaklan it mga Pariseo baw manigpaꞌyag it urdin, diyaꞌga nira i pabetang-betang it Ampuꞌang Diyus sabap it kanira, nga daꞌsira nagpabawtis it ki Juan.
31Ipiyasigi ni Jesus i pagꞌampangen ya, nga magꞌaat, “Ta, unu bay pasbungan ku it mga taw kayti? Unu talaga i kasubu-subung nira? 32Subung sira it mangaꞌwaꞌ nga mamagꞌaꞌdung duꞌun it kakalabtaꞌan baw paggaꞌuyan niray mga iba-iba nirat mamagkalabtaꞌ. Pagꞌaaten nira, ‘Maski unuy buwaten namen, ega bayan mapakay mi. Pagtugtugan namen kamu temed daꞌkamu mamagbayliꞌ. Magkantaꞌ kami it pagkantaꞌen in magpanlebeng temed daꞌkamu mamagsugaw.’ 33Subung kamuy imyu it kanira, ka ega gasiꞌ magkapakay mi i maski unu. Sabap si Juan nga magpamawtis, magpuwasa kanya baw ega magꞌinum it irimnun nga kalalangu. Ta, pagꞌaaten mi nga pagpapulpugun kanyat maraꞌe-raꞌet. 34Bawnga aku, nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, magpakikaraꞌnen baw magꞌinum it pagꞌimnun ta. Ta, pagꞌaaten mi, ‘Letganan mi bay iyang taw, saꞌbangan baw makuꞌinum, iba-iba kanya it malulupig nga manigpabayad it barayadan baw beken nga makasalaꞌan.’ 35Temed lamang atkayan, matanyag nga tamaꞌ naga i ipagpanulduꞌ namen ni Juan sabap it tanaꞌan ya kat pangaꞌgenan it mga magpamayaꞌ.”
Mga biyaraꞌan iyan nangaꞌen si Jesus duꞌut balay it esang Pariseo nga si Simon i ngaran
36May esang aldaw nga inimbitar it esang Pariseo si Jesus, nga duꞌun it kanyay pangaꞌnan. Egay beken, miyayaꞌ si Jesus ka nangaꞌen duꞌun. 37Ta, duꞌun it iting lansangan may esang babay nga magkaꞌrutan it kadakel nga makasalaꞌan. Nabaritaꞌan ya nga duꞌun si Jesus it balay it Pariseo ngayti, nangaꞌen duꞌun. Pagkaꞌrut yat duꞌun si Jesus, naꞌaduꞌun kanya, magtataban it ega basta-bastang berebtangan nga punuꞌ it babangluun. 38Pagꞌabut ya duꞌun, nagpatpad kanya duꞌut talikudan ni Jesus. Ta it magsugaw kanya, naꞌemeg nat magturuꞌ nga luwaꞌ ya i mga aꞌay ni Jesus. Ta, binwat it babay ngayti, tiyarapuwan yat buꞌuk ya baw sigi nga pamalek yat mga aꞌay ngayti ni Jesus. Bawnga biyuꞌbuꞌan yat babangluun ngayting taban ya.
39Pagkalteg it Pariseo ngayti nga minimbitar it ki Jesus, maat i kat nakem ya, “In talagang prupitaꞌ i itung taw, simpri magkaꞌrutan ya in unu nga kalasit babay i magtapa-tapal ngaytut kanya, ka babay tu nga makasalaꞌan.”
40Naꞌrutan ni Jesus i kat nakem it Pariseo ngayti. Aypaꞌ miyampang kanya nga magꞌaat, “Simon, may sugi-sugid ku, pagnegan mu.”
“Eeꞌ,” maat ni Simon, “unuy sugi-sugid mu ngayan, Manigtulduꞌ?”
41Ta, nagpapuꞌun na si Jesus it tumuturan nga magꞌaat, “May duwang kataawan nga nangutang duꞌun it magkaꞌutangan. Inutang it sang kataawan, kantidad it limang gatus. Kat sang kataawan ngayti, limang puluꞌ lamang. 42Iyan egay magkaparagan it duwa ngayti nga ibayad, binwat it kinaꞌutangan nira, pinwas ya na lamang. Ta, kayti, siyu manggid it kanira nga duwa i subrang magmaꞌal it kanya?”
43Katubag si Simon, “Kat aken lamang, siguru iti, dakulaꞌ ngayting utang nga pinwas ya.”
“Matuud mu yan,” maat ni Jesus, “i inaat mu ngayan.”
44Bawnga liningaw ni Jesus i babay ngayti baw maat ya siꞌ it ki Simon, “Siguru naltegan mu i binwat it babay ngaytu. Pagꞌabut ku situt balay mu, daꞌku binggayan mut danum nga iꞌugas kut aꞌay ku.7:44 Ugaliꞌ it mga Judio kat iting timpu, yay magayeng istimar it paꞌapyaten duꞌut balay, begayan kanyat danum nga iꞌugas it kapu-kapu kat aꞌay ya, baw lana nga idaprus kat buꞌuk baw rupa ya sabap it masgaꞌ nga init it aldaw. Baw beken, mamalek kat rupa ya. Temed kanya, luwaꞌ ya nay ipiyagꞌugas yat mga aꞌay ku baw buꞌuk ya nay itiyarapu ya. 45Daꞌka gasiꞌ namalek it aken, temed kanya, pagkasled yang lagi, sigi na nga pamalek ya sinit aꞌay ku. 46Daꞌga gasiꞌ binggayan mu akut idaprus it ulu ku nga maski iyan lana nga garamiten it aldaw-aldaw. Temed kanya, babangluun i idiyaprus yat mga aꞌay ku. 47Aypaꞌ matuud i iꞌaat kut imu, kat kadakulaꞌ it pagmaꞌal ngaytu nga ipiyalteg ya, magpamatuud tu nga ipiyasinsiya nat kanya i muꞌsang kasalaꞌan ya, maski dakulaꞌ na nga talaga. Temed dekeyeꞌ i pagmaꞌal it taw nga dekeyeꞌ naga i piyasinsiya it kanya.”
48Bawnga inaat ni Jesus i babay ngayti, “Ipiyasinsiya na talaga it imu i mga kasalaꞌan mu.”
49Pagkagneg it beken nga kaꞌibaan yat magkaꞌen, maat i kat nakem nira, “Siyu baytung taw i magpasinsiya paꞌ ngaytu it kasalaꞌan?”
50Maat siꞌ ni Jesus it babay ngayti, “Talagang naribri ka kat kadakulat pamayaꞌ baw pagsarig mut aken. Masagya ka nayang muliꞌ.”
8Mga babay nga mamagbaya-bayaꞌ ka magsirbi it ki Jesus
1Ega naꞌlay liyekep-lekep ni Jesus i mga lansangan baw baryu ka ipagpangadal ya i Magayeng Baritaꞌ pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Kaꞌibaan ya naga i sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ya. 2Baw beken nga magbaya-bayat kanya, mga babay nga piyapdek ya i mga sarut baw inimugawan ya it mga magpapulpug nga maraꞌe-raꞌet. Iyan esa, si Maria nga panaꞌwag it kanya, Magdalena. Pituy maraꞌe-raꞌet nga magpapulpug nga inimugaw duꞌut kanya. 3Esa gasiꞌ, si Juana nga asawa ni Cusa nga sarig-sarigan ni Herodes. Esa paꞌ gasiꞌ, si Susana, baw dakel pay beken nga kaꞌibaan nira. Buwat nira, mga sadili nira na nga mga kusas i ipagtabang nirat kana Jesus.
Piyaꞌalimbawaan ni Jesus i esang manigꞌuma nga isiyaꞌbug i panluwak ya
[Mateo 13:1-23; Marcos 4:1-20]
4Magꞌaꞌabut-aꞌabut i mga taw nga magpanggaring duꞌut kalalansanganan nga magpanramu nat ki Jesus ngayti. Iyan dakel na ngayting dakel i taw, may ipiyangadal ni Jesus nga esang alimbawa, nga magꞌaat, 5“May esang taw nga nanaꞌbug nat lulwaken ya. Ta it ipagsaꞌbug i panluwak ya, may nakasaꞌbug na duꞌun it padalan, aypaꞌ ka nategdayan, baw magkatalikud kanya, pagkaꞌnen it mga manu-manuk. 6Nasaꞌbugan it beken, duꞌun it mabatuun. Ta paribasay desang magsasagpa-sagpaw i lugtaꞌ duꞌun it mga batu, pagkatubuꞌ namagpangkerep na, ka kurang it danum. 7Iyan beken, maresaen i nasaꞌbugan. Pagkeseg it ilamunun ngayti, daꞌna nakabwaꞌ i mga luwak ngayti ka nalmes na. 8Temed iyan nakasaꞌbug duꞌun it magayen nga lugtaꞌ, minwaꞌ it magayen. Sang kuway may tagasang gatus i batꞌun it legas ya.” Paꞌugdun ni Jesus, maat ya, “Ta, it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan pagneg kamu it magayen it pagꞌaaten ku ngaytu.”
9Iningkut si Jesus it mga alagad ya, in unuy ireg sugiden it iti nga alimbawa.
10Tiyubag sira ni Jesus, nga magꞌaat, “Talagang ipiyagꞌildaw it imyu nga maꞌrutan mi i patagu-taguꞌ nga kaꞌulugan it ipagpanulduꞌ ku pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Temed iyan beken, pagꞌalimbawaen lamang, isaꞌun maski temegel sirat semyek, daꞌsira magkalteg. Baw maski manamar na sirat pagneg, ega makasepsep.”8:10 Isaias 6:9
11Ituy ireg sugiden it alimbawa ngayan, maat ya. “Iyan isiyaꞌbug nga lulwaken, ampang it Ampuꞌang Diyus. 12Pagpaꞌiguꞌan it nasaꞌbugan nga padalan, mga taw nga makagneg it panulduꞌ ngaytu temed malipatan nira naga, ka madali-daliꞌ mapisiꞌ ni Satanas isaꞌun daꞌsira kapamayaꞌ baw maribri. 13Iyan beken nga subung it mabatuun nga nasaꞌbugan, mga taw nga pagkagneg nirat ampang it Ampuꞌang Diyus, pamayaꞌnen nirang lagi it masagya. Temed ega ipagdawaꞌ nirat magayen kat ulu nira. Aypaꞌ ka daꞌsira magpaneꞌteꞌ kat pamayaꞌ nira, nga subuk luwak nga ega maggagamut. Pagꞌabut it sukdan, mangindiꞌ nga lagi. 14Ta, maresaen ngaytu nga nasaꞌbugan, iyan mga taw nga mamagpagneg it ampang it Ampuꞌang Diyus, temed in maꞌlay, madaꞌgan siꞌ i pamayaꞌ nira ka nasasaw nay pikiran nirat mga pagregnan baw mga paglabiyen nira nga subuk kamanggadan baw kasagyaan. Aypaꞌ ka ega ipagkabwaꞌ kat pangaꞌgenan nira. 15Baw itu, paꞌaaten ngaytu nga nasaꞌbugan nga magayeng lugtaꞌ, mga taw nga magayen i adat, nga pagpamayaꞌnen nirat kamatuudan i nagnegan nira nga ampang it Ampuꞌang Diyus. Ta it ipagdawaꞌ na duꞌun it ulu, baw pagpaꞌresan it pagsunudun, aypaꞌ ka magbuwaꞌ it magayen i pamayaꞌ nirat kanira.”
Ega sukruban i tidaw, in daꞌga paꞌyagen
16Ipiyasigi ni Jesus i ampang ya. Maat ya, “Egay taw nga, pagkapagket yat tidaw, sukruban ya it guriꞌ u iduꞌun ya it sirib it irigaꞌan. Simpri iduꞌun ya talaga it dadaꞌtunan, nga maltegan it mamagseled i eyag ya. 17Ta, daꞌgay ipagtaguꞌ nga daꞌga mapangrutan. Baw ipatantu isaꞌun matanyag i maski unu nga ega paꞌ natantuwan. 18Aypaꞌ pagneg kamu it magayen. Sabap iyan taw nga pagsepsepen yay nagnegan ya situt aken, dungagan it Ampuꞌang Diyus i kasepsep ya seked magbastanti nay magkaꞌrutan ya. Temed iyan ega pagsepsepen yay nagnegan ya ngaytu, awaꞌen nat Ampuꞌang Diyus i maski iyan nga tanud ya nasepsepan ya na, isaꞌun egay lapusan ya.”
Mga inaꞌ baw sulsug ni Jesus kat pamayaꞌ
[Mateo 12:46-50; Marcos 3:31-35]
19Miyabut duꞌun i inaꞌ baw mga ariꞌ ni Jesus, temed daꞌsira magkapatpad duꞌun it kanya ka sageksek it taw. 20May simnugid duꞌut ki Jesus, nga magꞌaat, “Tabiꞌ, duꞌun bat liꞌwan i inaꞌ mu, sang siraan it mga ariꞌ mu. Ireg nira nga pakikitat imu.”
21Temed pagkagneg ni Jesus, maat ya, “Eeꞌ mabway mana.” Bawnga maat ya, “Iyan i bilang inaꞌ baw sulsug ku, mga magpagneg it ampang ngaytut Ampuꞌang Diyus baw pagsunudun niray pagꞌaaten.”
Piyalantap ni Jesus i miyakat nga lapnaw
[Mateo 8:23-27; Marcos 4:35-41]
22Kaꞌsang aldaw, simnakay si Jesus duꞌut sakayan, sang siraan nagat mga alagad ya. Maat yat mga alagad ya ngayti, “Paꞌaduꞌun tami it sang dipag it lapnaw ngaytu.” Ta, simnakay na sirat nandipag. 23Iyan mamagsakay na, minigaꞌ na si Jesus. Sakaliꞌ nga diminres it masbeg. Unupat magkapnuꞌan nay sakayan nira ngayti. Yamanay daꞌsira matgeb. 24Siyulag si Jesus it mga alagad ya ngayti. “Agalen! Agalen!” maat nira, “matgeb tami na baytu!”
Egay beken, nagbangun si Jesus baw biyugrakan yay deres baw bakat. Ta sakaling yimnengyeng i deres baw limnantap nat atna. 25Bawnga iningkut ni Jesus i mga alagad ya ngayti, “Unuka ega pay pamayaꞌ baw pagsarig mit aken?”
Temed magꞌiꞌlam sira baw naliluꞌ. Maamaatan sira, “Siyu kanya baytung matuud, nga maski deres baw bakat, in sekaten ya, magsunud it kanya?”
Piyagayen ni Jesus i esang Geraseno nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet
[Mateo 8:28-34; Marcos 5:1-20]
26Nagpadungguꞌ sira duꞌut sang dipag it lapnaw. Mga Geraseno i mga taw ya duꞌun it rugar ngayti nga kapatuꞌ naga it Galilea. 27Pagpaningdal ni Jesus, siyusmu na kanya it esang lalaki nga pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Taga lansangan naga i iting taw temed naꞌlay na nga ega na magpapakay baw ega na magtaꞌid duꞌun it balay. Duꞌun na lamang it kalelbengan. 28Pagkalteg yat ki Jesus, nangurisang i magpulpug ngayti. Kiminleb kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus baw miyampang it talagang diyadakulaꞌ ya, nga magꞌaat, “Jesus, nga Anak it Ampuꞌang Diyus nga Subrang Piyakamataꞌas, unuy lalabeten mut aken? Magpasanguꞌ-sanguꞌ aku nga beteꞌ daꞌku naga pakuriꞌan mu!”
29Atkayti i inampang ya ka singkat ni Jesus i magpapulpug ngayti nga limꞌid duꞌun it iti nga taw. Talagang tayutay nay pulpug ya ngayti. Maski unuꞌun paꞌ it marigra, ega nay magkabwat. Ka maski panglawan, bayukun it kadina, ega magkaꞌaidan, ka pagbugtuꞌ-bugtuꞌun ya. Ta daran-daranen nayan it magpapulpug ngaytit kanya duꞌun it rugar nga kapupuyangtan.
30Iningkut kanya ni Jesus, “Ta siyuy ngaran mu?”
“Sangbulyugan,” maat i tubag it magpapulpug ngayti, sabap it dakel i maraꞌe-raꞌet nga magpapulpug it taw ngayti. 31Bawnga siging pasanguꞌ-sanguꞌ duꞌut ki Jesus it mga maraꞌe-raꞌet ngayti, nga ega naga ipaꞌaduꞌun ya sira it piyakamalgeb nga siwang nga rugar it egay kaskedang panriga.
32Ta, duꞌun it langbus nga mungsuꞌ, paenan it beyeꞌ nga pagpasarapen it mga manigꞌeper. Inangut it mga maraꞌe-raꞌet ngayti nga in mapakay, pataꞌnan ni Jesus nga manindak sira duꞌut mga beyeꞌ ngayti. Piyalugtan sira ni Jesus. 33Egay beken, nagliꞌid nay mga maraꞌe-raꞌet duꞌun it taw ngayti baw nagpaꞌugad na duꞌut paenan ngaytit mga beyeꞌ. Ta, unupat mga beyeꞌ ngayti, nagsigpalagyu nat nandiritsu duꞌun it matingpas nga tambing it lapnaw ngayti. Namagkataptap na i mga beyeꞌ ngayti nga mga duwang ribu i kadakel nira, baw napuꞌsa sirat kalmes.
34Pagkamuyat mga manigꞌeper it mga beyeꞌ ngayti, mamagpapalagyu i magpanugid-sugid duꞌun it lansangan baw duꞌut mga katepad nga mga babalayan. 35Pagkaꞌrut it mga taw, namagꞌaduꞌun na sira isaꞌun maltegan niray kamatuudan it pagsugiden ngayti. Abutan nira si Jesus, naltegan nira nga magꞌaꞌdung na duꞌut tepad ya i taw ngayting inimugawan it mga maraꞌe-raꞌet. Magpapakay na baw tarunus nay pikir. Inabut it iꞌlam i kadakel ngayti. 36Ipiyagtuturan it mga namagkalteg in magꞌuꞌunu i ipindek it pulpug it taw ngayti. 37Ta, binwat it kadakel it mga Geraseno ngayti, inupakat nira si Jesus nga ega magtinir duꞌut rugar nira ngayti, sabap yanayan i magdadaꞌeg, iꞌlam nira. Pagkagneg ni Jesus, miyapyat siꞌ duꞌut sakayan ka simnakay siꞌ sira.
38Kat taw ngayti nga inimugawan it mga maraꞌe-raꞌet, ipagpakiꞌupakat yat ki Jesus nga pabayaꞌen, temed ega minireg si Jesus. 39Yay isiyambung ni Jesus it kanya, “Magayen,” maat ya, “muliꞌ ka na duꞌut imyu, ka ituturan mu duꞌun i muꞌsa nga binwat it imu it Ampuꞌang Diyus.” Aypaꞌ napanaw nay taw ngayti. Ipiyanuturan-tuturan ya na duꞌun it muꞌsang lansangan i binwat ngayti ni Jesus it kanya.
Piyagayen ni Jesus i esang babay nga may sarakiten baw inggen yay esang waꞌwaꞌ nga natay
[Mateo 9:18-26; Marcos 5:21-43]
40Ta, namagsakay siꞌ na Jesus it nagpaꞌuliꞌ duꞌut sang dipag. Padungguꞌan nira, dakel siꞌ nga taw nga magꞌeꞌlat it kanya. Tiyanggap nira si Jesus it masagyang-masagyay nakem nira. 41Ega naꞌlay may miyabut nga esang lalaki nga si Jairo i ngaran. Esa kanya nga manigpamaalaꞌ it papagsambaan. Minlep kanya duꞌun it ki Jesus baw nanluud duꞌut sarungaan, ka magpasanguꞌ-sanguꞌ nga mayaꞌ si Jesus duꞌun it balay ya. 42Pagꞌabangen ya si Jesus sabap it paeꞌesa-esa nga anak ya nga babay nga magsasang puluꞌ baw duwa na nga taꞌun i idad, ka egay pasubrang eget it sarut ya. Egay beken, miyayaꞌ si Jesus it kanya, temed daꞌna magkalakad, ka nagdeꞌe-deꞌeten nay taw nga miyayaꞌ nagat kanya.
43May esa gasing babay duꞌun nga sang puluꞌ may duwang taꞌun na nga pagduguꞌun it ega na ugaliꞌ. Maski siging paꞌubaꞌubat ya temed egay magkapdek. 44Inres ya nga makapaꞌadeꞌdeng duꞌut talikudan ni Jesus, bawnga ipiyadiꞌkit yay alima ya duꞌun it ipagkabit kat sagyaden it gulamen ni Jesus.8:44 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 9:20. Ta, magkadiꞌkit, magpedek i duguꞌ ya ngayti.
45Miningkut si Jesus, nga magꞌaat, “Siyuy nagpadiꞌkit it aken?”
Ta it egay magpanugid in siyu, kaꞌampang si Pedro, maat ya, “Agalen, maꞌingkut mu paꞌ bay, ungaytu, magdiꞌre-diꞌreten nay taw nga magkadedeg nat imu!”
46“Ega baꞌ,” maat ni Jesus. “Talagang may nagpadiꞌkit it aken, ka may natanudan ku nga keseg it guna ku nga gimnaring sinit bilug ku.”
47Iyan namuyaan it babay ngayti nga palan ega nataguꞌ it ki Jesus i binwat ya ngayti, magyeyegyeg kanyay nagpatpad bawnga nanluud duꞌun it sarungaan ni Jesus. Ipiyagtuturan ya, nga pagdedngegen it kadakel, in unuka nagpadiꞌkit kanya it ki Jesus baw in magꞌuꞌunu sakaling mindek i duguꞌ ya ngayti nga daꞌna ugaliꞌ.
48Ta, mampang si Jesus, maat yat babay ngayti, “Edeꞌ, piyagayen ka sabap it pamayaꞌ mut aken. Masagya ka nayang muliꞌ.”
49Ega paꞌ natupus i pagꞌampangen ngayti ni Jesus, may miyabut na nga magtundug it ki Jairo ngayti. Maat yat ki Jairo, “Mingget na bayti i anak mu. Siguru maski ega na palangbusun duꞌut balay i Manigtulduꞌ ngaytu.”
50Pagkagneg ni Jesus, maat yat ki Jairo ngayti, “Ayaw kat kasmek. Mamayaꞌ baw sumarig ka lamang it aken, ka gumayen naga kanya.”
51Pagꞌabut na Jesus duꞌut balay, iyan lamang i piyabayaꞌ yat siminled, si Pedro, si Juan, si Santiago, inaꞌ baw amaꞌ it waꞌwaꞌ ngayti. 52Mamagsugaw i muꞌsang mga taw nga duꞌun. Pagsugawan nira i miyatay ngayti. Mampang si Jesus, maat ya it mga taw ngayti, “Ayaw kamut sugaw. Ega yan patay i waꞌwaꞌ ngayan. Magꞌigaꞌ lamang yan.”
53Sinleman na si Jesus it mga taw ngayti ka namuyaan nirang patay na. 54Temed singkel ni Jesus i alimat waꞌwaꞌ ngayti baw maat ya, “Edeꞌ, magbangun ka na!” 55Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, nagꞌuliꞌnan i ginawa it waꞌwaꞌ ngayti ka egen siꞌ, langkuy it nagbangun. Bawnga isingkat ni Jesus nga pakaꞌnen i waꞌwaꞌ ngayti. 56Naliluꞌ na Jairo ngayti. Temed ipiyagbenge-bengel ni Jesus it kanira nga egay sugidan nga maski siyu it iti nga binwat ya.
9Piyapanaw ni Jesus i sang puluꞌ may duwa nga mga alagad ya ka mangadal
[Mateo 10:1-15; Marcos 6:7-13]
1Tiningped ni Jesus i sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ya baw piyamgayan ya sira it pudir baw kakayaan nga magkaꞌimugaw it muꞌsang mga maraꞌe-raꞌet baw makapapdek it mga sarut. 2Bawnga tiyaꞌeg ya na sira nga mapanaw ka ipangadal nira i pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus baw pagayenen nira i kumpur magpangabang nga may sarut. 3Tinggunan ya sira nga magꞌaat, “Ayaw kamut pagbalun it maski unu in mapanaw kamu na, maski sungkud, pagbetangan it ipagꞌildaw it imyu, pangaꞌen, pirak u panggaganti nga subuk iꞌimaraꞌnan. 4Maski kasiyu nga balay i mapaꞌabutan mi, asan kamu na lamang mistar seked it limꞌid kamu siꞌ duꞌun it iyan nga lansangan. 5Takaꞌ in beteꞌ daꞌkamu pagtanggapen kat in aring rugar nga maꞌbut mi, ayaw kamut pagtinir. Pagliꞌid mi duꞌun, tagtagen mi i kapu-kapu asat mga aꞌay mi, nga imandaꞌan it, mga taw duꞌun nga ega namayaꞌ, ipagpabetang nat Ampuꞌang Diyus nga ega na taawan ya.”
6Egay beken, napanaw nay mga alagad ngayti, nangadal nat Magayen nga Baritaꞌ kat dakel na nga mga baryu, baw magpagayen na it mga may sarut kat paꞌari-aring rugar nga naꞌbut nira.
Nalibeg i pikir ni Herodes
[Mateo 14:1-12; Marcos 6:14-29]
7Nabaritaꞌan ni Herodes ngayting adiꞌ it Galilea i muꞌsa ngayting bagay pasar it ki Jesus. Nalibeg i pikir ya ka may magꞌaat nga si Jesus ngaytu, barang si Juan naga ngayting uꞌna-uꞌnang namawtis nga naꞌgen it paꞌuliꞌ. 8May magꞌaat gasiꞌ sabap it ki Jesus nga si Elias kanya, nga nanluꞌsut siꞌ. Baw kat beken nga patandes, esa kat mga prupitaꞌ it tagnaꞌ nga nagꞌegen it paꞌuliꞌ. 9Temed maat ni Herodes it kanya, “Piyapunggutan ku nat ulu si Juan. Ta siyuytu talagay magkabaritaꞌ ngaytu, it dakel na ngaytung mga bagay nga magkabaritaꞌan ku pasar it kanya?” Ta, kultegan yang banar si Jesus ngayti.
Subrat limang ribu i kadakel it napakaꞌen ni Jesus kat keseg it guna ya
[Mateo 14:13-21; Marcos 6:30-44; Juan 6:1-14]
10Pagkaꞌuliꞌ it sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad nga piyapanaw ni Jesus, itiyuturan nira duꞌut kanya i muꞌsa nga nabwat nira. Pagkaꞌanu kayti, naꞌaduꞌun sirat esang rugar nga ayun duꞌun it lansangan it Betsaida. Egay piyabayaꞌ ni Jesus nga beken, mga alagad ya lamang ngayti. 11Temed ta, pagkaꞌrut it katataawan, namagpanundug naga sira. Tiyanggap sira ni Jesus it masagya. Bawnga ipiyangadal yat kanira i pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, baw iyan mga may sarut, piyagayen ya.
12Iyan apu-apun na, nagpatpad duꞌut ki Jesus i sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ya. Maat nira, “Siguru magayen papanawun mu nay mga taw ngaytu nga paꞌaduꞌut katepad nga mga baryu u babalayan, isaꞌun makapangalang sirat makaꞌen nira baw makaparag it maꞌigaꞌan nira. Ka ungaytu, situ tamit kapupuyangtan nga rugar.”
13Temed katubag si Jesus it kanira, “Kamu nay megay it makaꞌen nira.”
Katubag i mga alagad ya ngayti, maat nira, “Ampuꞌan, ta magꞌuꞌunu yan it ega talagay situ puyrat limang batu i tina-tinapay baw duwang batuy seda-sedaꞌ? Ta daꞌga mangalang kami gat ipakaꞌen it atkaytung kadakel it taw?” 14Ka mga lalaki lamang i bilangen, may mga limang ribu i kadakel.
Temed inaat ni Jesus i mga alagad ya ngayti, “Paꞌdungun mi sira it paggugurupu-gurupuun, nga mga taglilimang puluꞌ nga kataawan.” 15Piyaꞌdung it mga alagad i mga taw ngayti it atkayting pangadung. 16Inangut ni Jesus i limang batu ngayting tina-tinapay baw duwang batu ngayting seda-sedaꞌ. Yimnaꞌngad kanya duꞌun it langit ka nagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkatupus ya, biyagiꞌ-bagiꞌ ya bawnga ipiyakawaꞌ yat mga alagad ya, ka ipanundul nira duꞌun it mga taw ngayti. 17Kimnaꞌen i muꞌsa ngayti seked it naꞌgen sira. Rininut it mga alagad i naꞌpedan, napnuꞌ i sang puluꞌ may duwang kabaꞌayan it pagbabagiꞌ-bagiꞌen na ngayting pangaꞌen.
Nagpamatuud si Pedro pasar it ki Jesus
[Mateo 16:13-20; Marcos 8:27-30]
18Kaꞌsang aldaw, magpanalangin si Jesus it esa-esa ya, nga mga alagad ya lamang i kaꞌibaan ya duꞌut iting rugar. Pagkatupus ya, iningkut ya sira nga magꞌaat, “Unuy magkadengeg-dengegan mi nga patandes it mga katataawan in siyu aku?”
19Katubag i mga alagad ya ngayti, maat nira, “Iyan beken, maat nira si Juan ka ngayting magpamawtis. Iyan beken gasiꞌ, si Prupitaꞌ Elias ka kunuꞌ. Ta, may magꞌaat paꞌ nga esa ka nga prupitaꞌ ngayti it tagnaꞌ nga nagꞌegen it paꞌuliꞌ.”
20“Ta kamu,” maat ni Jesus ngayti, “unuy masugid mi sabap it aken nga in siyu aku?”
Katubag si Pedro, maat ya, “Ikaw talagay isiyanggup nga Cristo nga siyarigan it Ampuꞌang Diyus.”
21Bawnga ibiyenge-bengel ni Jesus it mga alagad ya ngayti nga ega paꞌ isugid nira it maski siyu nga kanyay Cristo nga matuud.
Ipagpaꞌrut ni Jesus i pasar it kamataynen ya
[Mateo 16:21-28; Marcos 8:31—9:1]
22Baw maat pay beken nga ipiyagꞌaat ni Jesus it mga alagad ya, “Aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, dakel-dakel nga kakuriꞌan i malabayan ku. Tibabaꞌen aku it mga mataꞌas nga ginuꞌu, mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, baw imatayen aku paꞌ. Temed ikatlung aldaw, egnen aku naga it paꞌuliꞌ.”
23Bawnga may inaat ya siꞌ duꞌun it kadakel it mga taw nga magꞌaat, “In talagang ireg it maski siyu nga sumunud it aken, kaꞌilangan lipaten ya nay sadili ya nga kaꞌirgan. Subuk pasaꞌnen yat aldaw-aldaw i sadiling krus, ka yanay pagsunudun ya, aken na nga kaꞌirgan maski ikagtas nat ginawa ya. 24Ka iyan magraras nga banar it kaꞌgenan ya, maꞌlam nagaytu asat kanya. Temed iyan temeꞌteꞌ it aken maski maat ikagtas nat ginawa ya, makanya talagay kaꞌgenan nga ega basta-basta. 25Ka unuy mapulus it esang taw, maski na maat makanya i muꞌsang manggad situt banwa, in maꞌilang i kiyarurwa ya ka kaꞌaduꞌun it kakuriꞌan nga egay kaskedan? 26Yay matuud, in siyu-siyu nga iꞌyaꞌ yay pasakep it aken baw pakimatuud ya it ampang ku, talagang aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, iꞌyaꞌ ku naga kanya, pagpaꞌuliꞌ ku siꞌ situ. Eeꞌ baꞌ, paꞌuliꞌ aku siꞌ situ, nga matanyag nay kabantugan ku baw kabantugan it Amaꞌ ku nga situ nat aken, baw kaꞌibaan kuy ega babasta-bastaeng mga anghil. 27Matuud talagaytu i iꞌaat ku ngaytut imyu, nga may pira situ kayti nga ega matay seked it ega naltegan niray pangabut it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
Nagsiyang i kinataw ni Jesus
[Mateo 17:1-13; Marcos 9:2-13]
28Nagtaꞌlib i barang mga walung aldaw garing it pagkasugid ni Jesus it iti ngayti, timnungul si Jesus duꞌut esang bukid ka manalangin duꞌun. Piyabayaꞌ ya si Pedro, si Juan baw si Santiago. 29Iyan magpanalangin na kanya, sakaliꞌ nga nagsiyang i rupa ni Jesus, baw pakayan ya, kasisilaw na talagay pamuti-putiꞌ. 30Iyan atkayti na, sakaliꞌ nga may duwa na nga kalalakiyan, si Moises baw si Elias, 31nga mamagsinggat nagay bilug nira. Magpakisugi-sugid sirat ki Jesus ngayti. Pagsugi-sugiden nira, magdadarapaꞌ nga kamataynen ni Jesus, nga matuman ya duꞌun it Jerusalem. 32Ta, maꞌlek i igaꞌ ni Pedro baw duwa ngayting iba ya. Temed subung sirat piyuraw-puraw. Bawnga naltegan niray kabantugan ni Jesus baw duwa ngayting kataawan nga magtitindeg duꞌun it umid ya. 33Iyan mamaggagaring nay duwa ngayting duꞌut umid ni Jesus, mampang si Pedro. Maat ya, “Agalen, magayen talaga nga situ tami na. Baw magayen siguru, muwat kamit tulung kaꞌardungan. Esay imu, esay ki Moises baw esay ki Elias.” Ega na napikir ni Pedro i inampang ya ngayti.
34Magꞌampang paꞌ si Pedro, sakaliꞌ nga inlungan sira it kunum. Ta it siyakep na sirat kunum ngayti, namagkaiꞌlam nga banar na Pedro ngayti. 35Bawnga may gaꞌmaran nga duꞌun nat kunum ngayti i sinraꞌan, nga magꞌaat, “Itu i Anak ku nga piniliꞌ ku nga sarigan ku. Pagnegan mi kanya it magayen.”
36Pagkatupus it ampang ngayti, pagleteg nira, esa-esa siꞌ ni Jesus. Ta, kat iting timpu egay tiyuturanan it mga alagad nga maski siyu it naltegan nira ngayti.
Piyagayen ni Jesus i esang waꞌwaꞌ nga magkaꞌlamat nakem
[Mateo 17:14-21; Marcos 9:14-29]
37Pagkadedelman, nanadsad siꞌ na Jesus. Siyusmu sira it dakel na nga pagtaw. 38May esa nga lalaki duꞌut reet-reet ngayti nga magpanggaꞌmaran, nga magꞌaat, “Manigtulduꞌ, sanguꞌan mu beteꞌ i anak kung laa-lalaki. Paeꞌesa-esa baytu nga anak ku. 39Kada yan papulpugun kanyat maraꞌe-raꞌet, sakaliꞌ nga mangurisang kanya, gembaꞌ ka magpangingsil, baw muraꞌ-buraꞌ nay baꞌbaꞌ ya. Talagang ega naytu pagliꞌdan it magpapulpug ngaytu baw dakulaꞌ na nga sakit i magkapulus ya. 40Ipagꞌabang ku na kanya it mga alagad mu, nga imugawun niray magpapulpug ngaytu temed ega magkabwat nira.”
41Mampang si Jesus, maat ya, “Kamung mga taw kayti, kamaliꞌ talagay muꞌsang pagpikiren mi baw kurang talagay pamayaꞌ mi. Kaꞌnu mana baytuy ipamayaꞌ mi nga banar it naꞌlay na nga kaꞌiba-iba mi aku? Seked it kaꞌnu kaꞌilangan nga pagsagkaꞌen kuy adat mi ngaytu? Tabanen mu na sinit aken i anak mu ngayan.”
42Temed desang magdarmuk sirat ki Jesus, piyaranget nat maꞌget it magpapulpug i pulpug it waꞌwaꞌ ngayti. Nangingsil siꞌ kanya nga gimimbaꞌ duꞌut lugtaꞌ. Temed inimugaw ni Jesus i maraꞌe-raꞌet ngayti. Ta, mindek nay pulpug it waꞌwaꞌ ka piyagayen na ngayti. Bawnga idiyuꞌun na ni Jesus it amaꞌ ya. 43Talagang naliluꞌ i muꞌsang taw kat keseg it guna it Ampuꞌang Diyus.
Siyangpit siꞌ ni Jesus i kamataynen ya
[Mateo 17:22-23; Marcos 9:30-32]
Ta it magkaliluꞌan it mga taw i muꞌsa ngayting pagbuwaten ni Jesus, maat yat mga alagad ya, 44“Dedemdemen mi tu it magayen i iꞌaat ku ngaytut imyu. Magꞌabut talaga nga subuk idagang aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Ipaꞌalima aku duꞌun it mga punuꞌan.” 45Temed ega nasepsepan it mga alagad i kaꞌulugan it inaat ngayti ni Jesus, sabap subuk ipagtaguꞌ paꞌ it kanira. Magpangangaliꞌ gasiꞌ sira mingkut it kanya it in unuy ireg sugiden kayti.
Mataꞌas duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus i taw nga mapiyababaꞌ nga subung it dekeyeꞌ nga waꞌwaꞌ
[Mateo 18:1-5; Marcos 9:33-40]
46Ega naꞌlay magdaꞌe-daꞌegen i mga alagad it in siyu manggid it kanira i piyakamataꞌas. 47Temed magkaꞌrutan ni Jesus i pagpikiren nira ngayti. Aypaꞌ ka inanu yay esang waꞌwaꞌ baw piyatindeg duꞌun it umid ya. 48Baw maat yat kanira, “In siyuy tumanggap it waꞌwaꞌ ngaytu sabap it pamayaꞌ yat aken, aku i pagtanggapen ya. Baw iyan magtanggap it aken, ega lamang aku i pagtanggapen ya, in daꞌga pati Amaꞌ ku nga nagtaꞌeg it aken. Sabap iyan piyakatimawaꞌ it imyung muꞌsa, kanya talagay piyakamataꞌas.”
49Kaꞌampang i esang alagad nga si Juan. Maat ya, “Agalen, may naltegan namen baꞌ nga taw nga magpangimugaw it maraꞌe-raꞌet, nga ngaran mu i pagsangpiten ya. Ta, siyulang-sulang namen yan, ka ega naga kaꞌibaan ta kanya.”
50Temed mampang si Jesus, maat ya, “Ega sulang-sulangen mi kanya. Ka yay matuud, in ega magpakikuntraꞌ it imyu, kampiꞌ yan it imyu.”
Ega tiyanggap si Jesus duꞌut esang baryu it mga Samaritano
51Iyan magꞌadeꞌdeng nay timpu nga muliꞌ na si Jesus duꞌun it langit, ipagpadaꞌeg ya na kat nakem ya i paꞌaduꞌun nat Jerusalem. 52May piyauꞌna ya nga in pirang kataawan. Ta, miyuꞌna sira nga naꞌaduꞌun it esang baryu nga sakep it Samaria, ka asikasuun nira duꞌun i mapaꞌabutan ni Jesus. 53Temed ega pagtanggapen si Jesus ngayti it mga taga duꞌun ka urut nira nga magpapaJerusalem ngayti kanya.9:53 Nagkakuntraꞌ talaga i mga Judio baw mga Samaritano. Ega magkabaraꞌan it mga Samaritano nga duꞌut Jerusalem nga siyudad it mga Judio i Templo it Ampuꞌang Diyus. 54Ta, pagkamuya na Santiago duwa ni Juan nga atkayti na, maat nira it ki Jesus, “Ampuꞌan, unu, ireg mu nga palampud kami it apuy nga gumaring duꞌun it langit nga mansur it kanira?”
55Temed siyarunga sira ni Jesus baw siyuraraw sira, nga magꞌaat, “Ega magkaꞌrutan mi in siyuy magpanakem it imyu it atkayan ngayan. Sabap inasitu ku, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, ega maat puuꞌun ku i mga taw in daꞌga iribri sira.” 56Egay beken, naꞌaduꞌun sira it beken nga baryu.
Kaꞌilangan temeꞌteꞌ in sumunud it ki Jesus
57Mamagpanaw paꞌ ngayti sira, may miyaat it ki Jesus, “Talagang magbaya-bayaꞌ aku nat imu maski paꞌunu-unu ka.”
58Katubag si Jesus, maat ya, “Unu, matuud yan? Magayen demdemen mu nga may mga luꞌguꞌ it mga bunglun, baw mga manu-manuk may mga pugad nirat kanira. Temed aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, egay tandaꞌ nga pagꞌistaran ku, in daꞌga maski ari na lamang.”
59Bawnga inaat ni Jesus i sang kataawan, “Mayaꞌ ka nat aken.”
Temed katubag i taw ngayti, “In mapakay mu, muliꞌ aku daꞌan ka ipalbeng kuy amaꞌ ku.”
60Tiyubag kanya ni Jesus, nga magꞌaat, “Ipataꞌan mu na nga ilbeng i miyatay ngayti it mga beken nga kabilangan patay gasiꞌ sabap daꞌsira kupamayaꞌ it aken. Temed ikaw, mapanaw ka, ka ipangadal muy pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
61Bawnga mampang siꞌ i sang kataawan, “Aken, Ampuꞌan, magbaya-bayaꞌ aku na bayat imu, takaꞌ in mapakay, mamꞌun aku daꞌan duꞌun it mga kaꞌibaan ku nga duꞌut balay.”
62Tiyubag kanya ni Jesus, nga magꞌaat, “In magꞌaradu i esang taw, basta manu-manu limingaw, ega mapakay i buwat ya. Ta atkayan naga, nga egay kapulusan kat kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus i taw nga ega tingled i nakem ya kat pagsunud yat aken.”
10Pitung puluꞌ baw duwang kataawan i piyapanaw ni Jesus nga mangadal
1Ta, pagkaꞌanu kayti, miniliꞌ siꞌ si Jesus it pitung puluꞌ baw duwa nga beken nga mga alagad ya. Bawnga piyauꞌna ya sirat papanaw it tagduwa-duwa duꞌun it kada lansangan baw baryu nga pagrima-rimaen yat paꞌaduꞌunan. 2Maat ya it kanira, “Kadakel it mga taw nga kupagneg it Magayeng Baritaꞌ, subung sirat lutuꞌ na nga tirigu. Dakulaꞌ talagay kaygen temed ega dakel i mga manigkayeg. Aypaꞌ magayen nga buwaten mi, pasanguꞌ-sanguꞌ kamu duꞌun it Ampuꞌang Diyus nga kanyay tagpuꞌun it kaygen ngaytu. Angutun mi nga tumaꞌeg na kanya it beken nga mga subuk manigkayeg ya nga mangadal gasiꞌ.
3Ta, mapanaw kamu na. Pagtaꞌgen ku kamu nga subung it mga tupa kat reetan it mga bunglun. 4Ayaw kamut pagbalun it ipagꞌalang, pagbetangan it ipagꞌildaw it imyu, u panggaganti it talumpaꞌ. Baw ayaw kamu it pagꞌatrasu asat dalan nga pakituturan paꞌ it maski siyu.
5Ari-aring balay i maꞌapyatan mi, uꞌnang ampangen mi i magꞌaat, ‘Maꞌimyu sana i kaꞌimbengan it nakem nga ipagbegay it Ampuꞌang Diyus.’ 6Ta in maꞌireg it kaꞌimbengan i tagbalay, makanira i kaꞌimbengan ngaytu, temed in ega, ta, ega naga makanira. 7Baw asan kamu na lamang it balay ngayan nga napaꞌabutan mi. Kaꞌnen mi baw imnun i maski unu nga itarakan it imyu, ka simpri iyan manigbuwat, may pudir ya nga tumanggap it tangdan ya. Iyan ayaw kamut tindak-tindak it balay. In ari-ari napaꞌabutan mi, asan kamu na lamang.
8Ta, maski ari nga lansangan nga abutun mi, basta pagtanggapen kamu, kaꞌnen mi i in unu-unuy itarakan it imyu, nga egay pagpiliꞌen u pagliꞌyan. 9Pagayenen mi i mga magsarut duꞌun, baw iꞌaat mit taga lansangan ngayan nga, ‘Adeꞌdeng nat imyu i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.’ 10Temed maski ari nga lansangan nga ega tumanggap it imyu, ayaw kamut pagtinir asan. Takaꞌ buwaten mi, timindeg kamu in ari mataawun. Baw mampang kamu nga magꞌaat, 11‘Pati kapu-kapu ngaytu nga dimingket situt aꞌay namen, tagtagen namen naga, nga bilang imandaꞌan it imyu nga ega na ipagpabetang kamut Ampuꞌang Diyus nga taawan ya. Temed yay dedemdemen mi, nga adeꞌdeng na situt imyu i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Aypaꞌ it daꞌkamu kupasakep, baalaꞌ kamu na!’ 12Ka matuud talagay iꞌaat kut imyu nga in asan nat aldaw nga ipangukuman, subraꞌ paꞌ nga mabeꞌgat i panriga it iti nga mga taw duꞌun it iti nga lansangan, subraꞌ paꞌ kat labayen it mga taga Sodoma.”10:12 Genesis 19:1-29.
Biyasul ni Jesus i mga ega namayaꞌ it kanya, maski naltegan niray mga kalililuꞌang bagay nga binwat ya
13Ipiyasigi ni Jesus i pagꞌampangen ya, nga magꞌaat, “Abaa, subrang makuriꞌ talagay magꞌaꞌareg it imyu, nga mga taga Corazin baw taga Betsaida. Sabap in beteꞌ duꞌun lamang it Tiro baw Sidon, nga taw ya ega Judio, i binwatan it mga kalililuꞌan ngaytu nga binwat situt imyu, matuud nga naꞌlay na nga namagpakay it maꞌerep baw namagꞌadung duꞌun it kaꞌabuwan i mga taga duꞌun, isaꞌun ipakilala nga magsinguliꞌ sira nga matuud. 14Yay matuud, in asan nat aldaw nga ipangukuman, talagang subraꞌ paꞌ nga mabeꞌgat i ibetangan nga ukuman it imyu, subraꞌ paꞌ kat mga taga Tiro baw taga Sidon.
15Baw kamu nga taga Capernaum, daꞌga baꞌ subuk magrarapat nat langit i kataꞌasan mi? Temed ta, iꞌlug kamu lamang duꞌun it egay pasubraꞌ nga karigaan.”
16Maat pay paꞌugdun ni Jesus duꞌun it mga alagad ya, “Iyan magpagneg it imyu, aku yan i pagpagnegan nira. Iyan gasiꞌ magpandaꞌga it imyu, magpandaꞌga gasiꞌ yan it aken. Baw iyan magpandaꞌga it aken, magpandaꞌga gasiꞌ yan it Amaꞌ ku nga nagtaꞌeg it aken.”
Pagkaꞌuliꞌ it tiyaꞌeg ngayti nga mangadal
17Pagkaꞌuliꞌ it tiyaꞌeg ngayti nga pitung puluꞌ baw duwa, masagyang-masagya sira. “Ampuꞌan,” maat nira, “talagang maski mga maraꞌe-raꞌet, magpamayaꞌ sira nga limꞌid in pagꞌimugawun namen kat ngaran mu.”
18Katubag si Jesus, maat ya, “Talagang nagpasar kat mata ku i pagꞌulug it ki Satanas nga garing duꞌun it langit. Subung talaga it kilat i kadali-daliꞌ. 19Dedemdemen mi tu, nga binggayan ku kamu it pudir nga maꞌindaꞌeg mi i muꞌsang keseg it kakuntraꞌ ta nga si Satanas baw mga taawan ya, nga kabilangan nira mga dukul baw bangkunawa nga subuk tegday-tegdayan mi temed daꞌkamu maꞌunu-unu nira. 20Temed ega maat sagyaan mi nga magsukuꞌ nat imyu i mga maraꞌe-raꞌet, in daꞌga yay sagyaan mi, nakasurat na i ngaran mi duꞌun it langit.”
21Kat iting uras, piyasagya nga banar it Espiritu Santo si Jesus. Egay beken, nanalangin kanya nga magꞌaat, “Amaꞌ, pagbantugun ku ikaw nga Ampuꞌan it langit baw banwa, sabap ipiyagtaguꞌ muy kamatuudan ngaytu isaꞌun ega matantuwan it makakaꞌrut baw mapipikir kat sadiling pasepsep lamang. Iyan i piyaꞌyagan mu, mga taw nga mapiyababaꞌ nga magpasbung it dekeyeꞌ nga waꞌwaꞌ. Talagang matuud tu, Amaꞌ, ka iyan i ipiyabetang-betang mu nga magkasagyaan mu.”
22Bawnga inaat ni Jesus i kadakel ngayti, nga maat ya, “Ipiyagꞌintergaꞌ it aken it Amaꞌ ku i muꞌsang mga bagay. Egay magkakilala nga banar it Anak in daꞌga Amaꞌ lamang. Baw ega gasiꞌ i magkakilala it Amaꞌ in daꞌga Anak, baw in siyu-siyu nga piliꞌen it Anak ngaytu nga paꞌyagan ya pasar it Amaꞌ.”
23Nanarunga si Jesus duꞌut mga alagad ya baw kimnidem-kidem, nga magꞌaat, “Talagang magkasagya kamuy imyu sabap it magpasar kat mga mata mi i mga pagbuwaten ku. 24Kamatuudan talagay isugid kut imyu, nga dakel i mga prupitaꞌ baw mga adiꞌ it tagnaꞌ paꞌ nga ireg nira sana makalteg it magkaltegan mi ngaytu kayti, temed ega naltegan nira. Baw ireg nira makagneg it mga magkagnegan mi ngaytu kayti, temed ega gasiꞌ nagnegan nira.”
Sang kataawan nga Samaritano nga magayen i adat i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
25Bawnga timnindeg i esang manigpaꞌyag it urdin ka mingkut it sukda-sukdan yat ki Jesus. “Manigtulduꞌ,” maat ya, “unuy magayen nga buwaten ku isaꞌun maꞌaken i kaꞌgenan nga egay kaskedan?”
26Tiyubag kanya ni Jesus, nga magꞌaat, “Unuy magbebtang nga magsusurat duꞌun it mga urdin? Unuy magkabasa mu duꞌun?”
27“Yay magkabasa ku duꞌun,” maat i tubag it manigpaꞌyag ngaytit urdin, “iyan magꞌaat nga,
‘Kaꞌilangan maꞌalen mu i Ampuꞌang Diyus mu, it ega desang awam, in daꞌga talagang kat nakem baw pikir mu nga tingled, baw kat muꞌsang keseg mu.’10:27 Deuteronomio 6:5.
Baw itu gasiꞌ nga,
‘Rarasan mu i masigkataw mu it subung nagat raras mu it sadili mu nga bilug.’”10:27 Levitico 19:18b.
28“Talagang matuud i itiyubag mu ngayan,” maat ni Jesus. “Basta pirmi nga pagsunudun muy mga iyan ngayan, maꞌimu i kaꞌgenan ngaytu.”
29Ta, it ireg it manigpaꞌyag ngayti nga makalandaw i kanya nga pasepsep, iningkut ya sit sumaꞌup si Jesus, nga magꞌaat, “Ta siyu yay masigkataw ku ngayan nga kaꞌilangan nga rarasan ku?”
30Alimbawa i itiyubag ni Jesus it kanya, nga magꞌaat, “May esang taw nga garing duꞌut Jerusalem magpapaJerico. Inapaꞌan kanya it mga manigpanrangpas. Pinsiꞌ i pati pagpapakayen ya baw biyugbug paꞌ nira it kamatuudan. Dekeyeꞌ manay ginawa ya bawnga tiyananan nira. 31Natimpuwan nga napanaw duꞌun i esang sasirduti. Pagkalteg yat taw ngayti nga magbubuntul, nanribay nay piyanawan ya. 32May magpanaw gasiꞌ nga esang Levita nga katabang it mga sasirduti duꞌut Templo. Napsag ya gasiꞌ i taw ngayti, temed desang lintegan ya, baw nanribay gasiꞌ i piyanawan ya.
33Temed ega naꞌlay, may esang Samaritano10:33 Mga Judio baw mga Samaritano, talagang magsigsindir sira. nga nakapsag gasiꞌ. Naltegan yay taw ngayti nga inatkayti it mga manigpanrangpas. Pagkalteg ya, nakasanguꞌ kanyang banar. 34Inlep ya baw inubaꞌubat yat irimnun baw lana i mga bungad it taw ngayti bawnga piyamegkes. Pagkabegkes ya, ipiyasakay ya nay taw ngayti duꞌun it pagsasakayan ya nga ramu-ramu. Tiyaban ya duꞌun it esang pagpaꞌabutan nga balay nga pagbayadan i igaꞌ, ka inarigra ya duꞌun. 35Pagkadedelman, kiminwat kanya it pirak. Ibinggay ya duꞌun it tagpuꞌun it balay ngayti baw inupakat ya nga magꞌaat, ‘In mapakay, epten mu kanya. In kumurang i ituduꞌ ku ngaytu, abunuwan mu lamang. Pagpaꞌuliꞌ ku situ, gantiyan ku mana.’
36Ta kayti,” maat ni Jesus, “siyu manggid it kanirang tulu i nagpalteg it kamatuudan nga raras duꞌun it taw ngayti nga inatkayti ngaytit mga manigpanrangpas?”
37“Kat aken lamang,” maat i manigpaꞌyag ngaytit urdin, “iti, Samaritano, ka yay timnabang it kanya.”
“Ta, in atkayan,” maat ni Jesus, “atkayan gasiꞌ i imu nga buwaten.”
Nagpasyar si Jesus duꞌut kana Marta duwa ni Maria
38Ta it palangbus pay panaw na Jesus baw mga alagad ya ngayti, miyabut sira duꞌun it esang baryu nga duꞌun i pagtataꞌidan it esang babay nga pagpangaranat ki Marta. Tiyanggap sira ni Marta ngayti duꞌun it balay ya. 39May sulsug ni Marta ngayti nga babay gasiꞌ nga si Maria i ngaran. Magꞌaꞌdung na lamang duꞌut saru-sarungaan it Ampuꞌan nga si Jesus i buwat ni Maria ngayti ka magpagneg it ipagpangadal ya. 40Temed ki Marta, nalibeg i pikir ya nga nasasaw it pagsimpanen ya nga itarakan. Ta, yan daꞌna magkabaraꞌan kanya, nagpatpad kanya duꞌun it ki Jesus baw maat ya, “Siguru, Ampuꞌan, ega namuyaan mu nga esa-esa ku na lamang i magsimpan ka daꞌku na pagtabangan it sulsug ku ngaytu. Beteꞌ sekaten mu kanya nga tumabang nagat aken.”
41Temed tiyubag kanya it Ampuꞌan ngayti nga si Jesus, nga magꞌaat, “Marta, Marta, daꞌka na magkabaraꞌan ka dakel nga mga bagay i magkasasawan mu. 42Temed esa-esa lamang i talagang kaꞌilangan nga buwaten. Piniliꞌ ni Maria i subraꞌ ngaytu nga magayen, nga pagpagnegan yay panulduꞌ ku, baw ega naytu awaꞌen paꞌ situt kanya i piniliꞌ ya ngaytu.”
11Panulduꞌ pasar it panalangin
1Ta, may esang aldaw, nga duꞌun sira na Jesus it esang rugar, nga magpanalangin kanya. Pagkatupus ya, maat it sang kataawan nga alagad ya, “Ampuꞌan, in mapakay tulduꞌan mu naga kami it manalangin, subung it binwat ni Juan it kanya nga mga alagad.”
2Katubag si Jesus, maat ya, “Ta, atkaytu i magayen nga panalangin mi.
‘Amaꞌ, bantugun baw kilalaen nga ega babasta-bastaen i ngaran mu.
Pagꞌangutun namen nga madaliꞌ na mabut i pagꞌadiꞌan mu nay muꞌsang katataawan.
3Pagꞌangutun namen gasiꞌ nga aldaw-aldaw begayan kami it magkakaꞌen namen.
4Pasinsiyaen mu naga i mga kasalaꞌan namen, ka pasinsiyaen namen naga gasiꞌ i mga magkasalaꞌan sinit amen.
Baw pagꞌangutun namen asat imu nga ega naga ipaꞌintulut mu nga masukdanan kami it subraꞌ na.’”
5Paꞌugdun paꞌ ni Jesus, maat ya, “Alimbawa beteꞌ may esat imyu nga maꞌaduꞌun it iba-iba ya it lubuk nat delem. Pagꞌabut ya, maat ya, ‘Bilaꞌ, barang maski tulung batu nga tinapay mabgayan mu aku. 6Ka may miyabut nga esang iba-iba ku nga magpanaw-panaw. Ta, daꞌgay itarakan kut kanya.’
7Temed ta, katubag i pagꞌangutan ya ngayti nga duꞌun it seled it balay. Maat ya, ‘Ega na sasawun mu aku, ka napasꞌanan ku nay talaꞌep, baw magliliꞌtid kami na it mga ana-anak ku. Ta ega na mapakay nga magbangun aku paꞌ nga mamgay it imu it kaꞌilangan mu ngayan.’ 8Matuud tu talagay iꞌaat ku ngaytu, nga maski ega na magꞌireg kanya magbangun in sabap it pagꞌiba-iba nira, takaꞌ sabap it talagang magpaꞌungaꞌ-ungaꞌ na i magꞌangut ngayti, aypaꞌ ka magbangun nagay iba-iba ya, ka begayan naga kanya it pagꞌengden ya ngayti.
9Aypaꞌ ituy ipagꞌaat kut imyu. Temegel kamu it mangut duꞌun it Ampuꞌang Diyus, ka siguradu yan nga begayan ya kamu. Tegel-tegelan mit tumulus duꞌut kanya i pagkaꞌilanganen mi, ka tabangen ya kamu nga maparagan mi. Paꞌungaꞌ-ungaꞌ kamu it pasleden kat adapan ya, ka talagang sumambung kanya. 10Sabap pagbegayan ya i kumpur magꞌangut. Magkaparag i iyan nga magtulus. Baw talagang sambungan i kumpur magpaꞌungaꞌ-ungaꞌ it pasleden.
11Ka kamu nga mga amaꞌ, unu, dukul i ibgay mi it anak mi nga magꞌangut it sedaꞌ? 12Unu yan, bangkunawa i ibgay mi in tiꞌlug i pagꞌangutun? 13Ta, in kamu nga makasalaꞌan, magkaꞌrut naga megay it magagayen nga bagay kat mga anak mi, daꞌga subraꞌ na i Amaꞌ mi nga duꞌut langit? Talagang ibgay ya i Espiritu Santo ya kat matuud nga magꞌangut duꞌun it kanya.”
Kakayaan ni Jesus, garing duꞌun it Espiritu Santo, ega garing duꞌun it ki Satanas
[Mateo 12:22-30; 12:43-45; Marcos 3:20-27]
14Kaꞌsa may maraꞌe-raꞌet nga inimugaw ni Jesus nga magpabuyun it esang lalaki. Ta, pagkaꞌimugaw, nakaꞌampang nay lalaki ngayti. Naliluꞌ i kadakel it taw nga nakamuya kayti. 15Temed may beken nga magꞌaat, “Si Beelzebub11:15 Si Beelzebub, esa gasing ngaran ni Satanas. bayan nga pagbayaꞌen it maraꞌe-raꞌet i minggay it kakayaan ya ngayan nga magkaꞌimugaw it maraꞌe-raꞌet.” 16Iyan beken gasiꞌ, kusukda-sukdanan nira si Jesus, aypaꞌ ka miyangut sira nga paltegan it tandaꞌanan nga pasar duꞌun it langit.
17Temed magkaꞌrutan ni Jesus i pamagpikiren nira ngayti. Aypaꞌ ka maat yat kanira, “Maski unu nga kaꞌadiꞌan nga ega urunyun ka magkuntraꞌ-kuntraꞌen i mga sinakepan ya, simpri ega maneꞌteꞌ. Atkayan nagay mabetangan it maski unu nga pamalay-balay. Basta nabagiꞌ-bagiꞌ ka magdaꞌe-daꞌegen i taw ya, simpri ega yan maneꞌteꞌ. 18In beteꞌ si Satanas, pagꞌimugawun ya i mga pagsasakpen ya nga maraꞌe-raꞌet, daꞌga diri ya naga i pagkuntraꞌen ya? Ta, magꞌuꞌunu maneꞌteꞌ i kaꞌadiꞌan ya? Daꞌga ega? Aypaꞌ ega mapakay i pagꞌaaten mi nga magkaꞌimugaw akut mga maraꞌe-raꞌet sabap it binggayan aku ni Beelzebub it itu nga kakayaan.
19Temed in beteꞌ matuud nga magꞌimugaw akut maraꞌe-raꞌet kat kakayaan ni Beelzebub, ta ari garing it kakayaan it mga manigsunud mi nga magkapangimugaw naga it maraꞌe-raꞌet? Siray magkapamatuud nga talagang nagkamaliꞌ kamu. 20Ta, kayti, in magꞌimugaw akut mga maraꞌe-raꞌet kat keseg it guna it Ampuꞌang Diyus, daꞌga baꞌ nangangaꞌulugan nga miyabut na situt imyu i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus ngaytu?
21Ka basta esang taw nga makseg baw rangkap it basiꞌ i tumandaꞌ it balay ya, simpri ega basta-basta maꞌilang i mga kusas ya. 22Temed in abutun it subraꞌ paꞌ nga makseg baw daꞌgen kanya, simpri maꞌagaw nay basiꞌ ya nga pagsarigan ya baw isari nat pamgay i mga kusas ya nga naꞌagaw gasiꞌ.
23Talagang iyan ega magkampiꞌ it aken, ipagpabetang ku nga magpakikuntraꞌ it aken. Baw iyan ega magtabang it aken it magtulus it katataawan, kanya i magpaneꞌag-teꞌag it kanira.
24In beteꞌ may limiꞌwan nga maraꞌe-raꞌet duꞌun it esang taw nga pagpapulpugun ya, buwat it maraꞌe-raꞌet ngaytu, subuk magluꞌug-luꞌug lamang duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, ka magtulus it papulpugun ya siꞌ. Ta in egay maparagan ya, ‘Aaꞌ daꞌga,’ maat ya, ‘paꞌuliꞌ aku naga duꞌun it pagpapulpugun ku ngayti.’ 25Bawnga abutan ya, maꞌanuꞌan yang ega pay nakapasubli it kanya nga beken, lamang subung na it balay nga paglilimpiyuꞌun na baw pagꞌaꞌaturun na. 26Aypaꞌ buwaten ya, mapanaw siꞌ ka mangumbinyu it pitu nga mga kaꞌibaan ya nga maraꞌe-raꞌet paꞌ it kanya, ka kaꞌibaan ya nat papulpug siꞌ. Aypaꞌ baraꞌan it iyan nga taw, subraꞌ paꞌ nga rumaꞌe-raꞌet i kabetangan ya.”
27Ega paꞌ natupus i pagꞌampangen ngayti ni Jesus, may esang babay nga nanggaꞌmaran duꞌun it kadadaklan ngayti, nga magꞌaat, “Talagang magkasagya i babay ngayan nga nagbeteng it imu baw nagpaduduꞌ!”
28Temed timnubag si Jesus, nga magꞌaat, “Yay matuud, subraꞌ pang magkasagya i magpagneg it ampang it Ampuꞌang Diyus baw pagsunudun ya.”
In unuy inaat ni Jesus duꞌun it mga magꞌangut it tandaꞌanan nga pasar duꞌun it langit
29Iyan sigi na nga abut it taw, miyampang si Jesus nga magꞌaat, “Mga taw kayti, talagang maraꞌe-raꞌet i adat. Ka magꞌangut sira it tandaꞌanan nga pasar duꞌut langit. Takaꞌ ega yan i ipalteg it kanira, in daꞌga iti na, ipiyagladawan ngayti nga nalabayan it prupitaꞌ ngaytit tagnaꞌ nga si Jonas. 30Ka in magꞌuꞌunu binwat nga tandaꞌanan si Jonas kat mga taga Ninive nga tiyaꞌgan it kanya, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, atkayan naga kat kayti na ngaytung timpu it mga taw. 31Kat aldaw nga ipangukuman, basulun kamu yan it babay nga nagꞌadiꞌ duꞌun it Seba it tagnaꞌ paꞌ. Sabap talagang alaid nga banar i piyanawan ya, garing duꞌut banwa ya, ka ireg ya nga matantuwan i ega basta-bastang kasepsep it adiꞌ nga si Solomon. Temed kayti, may situ nat imyu nga subraꞌ paꞌ nga mabantug it ki Solomon, temed daꞌkamu kupagneg. 32Subung naga i mga taga Ninive ngaytit tagnaꞌ. Ka in asan nat aldaw nga ipangukuman, basulun nira yan kamu nga mga taw it kayting timpu. Sabap kanira, nagsinguliꞌ, langkuy inindiꞌan niray kasalaꞌan, pagkagneg nirat pangadal ni Jonas. Temed ta, kayti may situ nat imyu nga subraꞌ paꞌ nga mabantug it ki Jonas ngayti, temed daꞌkamu magsinguliꞌ.”
Panulduꞌ ni Jesus pasar it eyag
33Bawnga maat siꞌ ni Jesus, “Egay magpagket it tidaw bawnga itaguꞌ u sukruban it alupan. In daꞌga iduꞌun ya talaga it dadaꞌtunan, nga maltegan it mamagseled i eyag ya. 34Dedemdemen mi tu, nga mata mu i bilang tidaw it bilug. In egay dipirinsiya it mata mu, simpri maꞌyag i muꞌsang panleteg mu. Temed in may dipirinsiya it mata mu, simpri madlem na nga madlem i panleteg mu. 35Aypaꞌ kaꞌilangan nga magꞌintur ka, ka barang eyag ngayan nga pagsisiguruun mu na, barang sayan kadleman paꞌ, ka barang ega paꞌ naꞌyagan i pikir mu pasar it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus. 36Temed basta pikir mu ngaytu, naꞌyagan na it Ampuꞌang Diyus, aypaꞌ ega nay madlem ya. Talagang maꞌyag i muꞌsang pangaꞌgenan mu, nga subung it pagsasakpen nga banar it eyag it esang masgu nga tidaw.”
Pagbasulun ni Jesus i mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it urdin
37Iyan natupus nay pangadal ngayti ni Jesus, inimbitar kanya it esang Pariseo nga duꞌut kaniray pangaꞌnan. Ta, egay beken, miyayaꞌ si Jesus ka mangaꞌen duꞌun. 38Temed naliluꞌ i Pariseo ngayti ka kimnaꞌen it ega nangugas si Jesus it alima, nga uyun it siyubli-subli nira nga panulduꞌ.
39Temed mampang i Ampuꞌan nga si Jesus, maat ya it Pariseo ngayti, “Kamu nga mga Pariseo, subung kamu it esang taw nga pagꞌugasan ya, kat liꞌwan lamang it iꞌimnan baw karung. Temed damil duꞌut seled, pagpataꞌnan ya lamang. Ka paglimpiyuꞌun mi i bilug mi, temed kat nakem mi, punung-punuꞌ it panlupig baw karaꞌe-raꞌetan. 40Ka in daꞌga kaꞌengel-engel mi na, daꞌga baꞌ iyan minwat it bilug mi, yanaga i minwat it nakem? Simpri ireg ya limpiyuꞌ i muꞌsa. 41Aypaꞌ imbis nga adat nga malupig, mamgay kamut masagyay nakem it ildaw mi duꞌun it mga makukuriꞌ. Ta, magbaraꞌ nayan nga subuk limpiyuꞌ kamu na nga matuud.
42Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga Pariseo. Pagsunudun mit magayen i urdin nga ibgay mi it Ampuꞌang Diyus i ikasang pulung bagiꞌ it mga luwak mi, nga maski mga panraragiꞌ it pangaꞌen. Temed paglipaten mi i piyakamataꞌas nga ipiyagꞌurdin ya, iyan buwat nga mataldeng baw pagmaꞌal duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Kaꞌilangan talaga nga buwaten mi i matataꞌas ngaytu, baw ipasigi mi nagay pagsunud mi it mga beken nga inaat.
43Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga Pariseo. Ka iyan i kaꞌiꞌirgan mi nga adungan in duꞌun it papagsambaan, mga araꞌdungan nga pagpaꞌdungan it mga matataꞌas. Baw kasasagyaan mi nga pagsaluduꞌan in duꞌun it mataawun nga mga rugar.
44Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, ka kabilangan mi, subung it lebeng nga egay imandaꞌan. Aypaꞌ ka magkasalyaan it mga taw it kapanaw ka egay uru-urut nira. Ta atkayan naga, nga magkaduraꞌitan i mga taw it karaꞌe-raꞌetan kat nakem mi, ka tanud nira, mataldeng kamu kat panleteg it Ampuꞌang Diyus.”
45May miyampang nga esang manigpaꞌyag it urdin. Maat ya, “Manigtulduꞌ, kat iyan nga inampang mu, pati kami, pagtibabaꞌen mu na.”
46Katubag si Jesus, maat ya, “Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu gasiꞌ, mga manigpaꞌyag it urdin. Sabap kat panulduꞌ mi, subuk magbetek kamu it pagdakulaꞌen na nga betek nga ipagpapasaꞌan mit mga taw nga daꞌna kaya nga pagpasaꞌnen. Temed maski andidiꞌsing it alima mi, ega ireg mi nga ipadiꞌkit nga tumabyang kamu.
47Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu. Ka mabakas nga arandeman i ipagpabwat mi duꞌun it limbengan it mga prupitaꞌ nga siyarit imatay it mga kagiyaringanan mi. 48Iyan ngayan nga buwat mi, magpamatuud nga uyun kamu duꞌun it binwat ngaytit mga kagiyaringanan mi. Ta, sabap it sira i minimatay it mga prupitaꞌ, kamu, pagpabakasen mi nay mga lebeng nira. 49Aypaꞌ ka matuud talagay inaat it Ampuꞌang Diyus kat ega basta-bastang kasepsep ya, nga maat ya, ‘May papaꞌaduꞌunun ku it kanira nga mga prupitaꞌ baw mga apustul, nga iyan beken pangimatayen nira, pakuriꞌan nira i beken.’ 50Aypaꞌ kat pabetang-betang it Ampuꞌang Diyus, mabut it imyu i panriga sabap it muꞌsa ngaytung mga inimatay nga prupitaꞌ garing it pagguna it banwa, 51nga gimnaring duꞌun it ki Abel nga uꞌna-uꞌnang inimatay it tagnaꞌ paꞌ, miyabut duꞌun it pagꞌimatay it ki Zacarias, nga inimatayan it kanya, duꞌun it piyagtengaꞌan it kabalayan it Templo baw papangantengan nga duꞌun it piyakakamaꞌyagan ya. Eeꞌ baꞌ, matuud i ipagꞌaat ku ngaytut imyu, nga kamung mga Judio it kayting timpu i abutun it panriga sabap it muꞌsa ngaytu.
52Subrang makuriꞌ i magꞌaꞌareg it imyu, mga manigpaꞌyag it urdin. Sabap iyan kamatuudan nga garing duꞌut Ampuꞌang Diyus, ega kupamayaꞌnen mi, baw ipagtaguꞌ mi paꞌ duꞌun it katataawan. Kabilangan mi, subung it esang taw nga ega kusled duꞌut balay, baw inawaꞌ yay gunsiꞌ isaꞌun egay kasled nga beken.”
53Ta, garing sikayti, talagang miyereꞌeret na nga banar i iseg it mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo. Aypaꞌ ka pagkagaring ni Jesus duꞌut balay ngayti, pagsariyen na kanyat ingkut pasar it dakel-dakel na nga mga bagay. 54Ka egay beken nga antap it nakem nira, sigapulun kanya kat mga pagꞌampangen ya.
12Panulduꞌ nga Ampuꞌang Diyus i dapat nga iꞌlaman, ega maat masigkataw
1Iyan sigi na nga abut it rinibu na nga mga taw, ta unupat magkapagtegda-tegdayen na sirat aꞌay. Miyampang si Jesus nga mga alagad ya daꞌan i inaat ya. “Iyan,” maat ya, “magꞌintur kamu it ipagpaꞌalsa it mga Pariseo, isaꞌun daꞌkamu matindakan. Paꞌaaten ku ngayan, adat nira nga pagbete-beteꞌen nira lamang nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus. 2Sabap yay matuud, egay ipagtaguꞌ nga daꞌga matukasiꞌan, baw egay kat nakem nga daꞌga malbawan. 3Ka in unuy ampangen mi kat madlem, subung yan it pagkaya-kayapen duꞌun it kaꞌyagan. Iyan baꞌ nga yeꞌyepen mi duꞌut seled, igaꞌuy-gaꞌuy yan duꞌun it katataawan.
4Ipagsugid kut imyu, mga pagmaꞌaleng iba-iba ku, nga ega iꞌlaman mi i subung mi nga taw, ka bilug mi lamang i kaya nirang imatayen. Pagkaꞌanu nira kayan, ega nay mabwat nirang subraꞌ paꞌ sikayan. 5Temed kayti, isugid kut imyu nga in siyuy iꞌlaman mi. Iyan Ampuꞌang Diyus i dapat nga iꞌlaman mi. Sabap kanya, basta baiꞌen yay ginawa mi, may pudir ya paꞌ nga tumalpak it imyu duꞌun it apuy nga egay kapugdawan ya. Eeꞌ baꞌ, kanya talaga i dapat nga iꞌlaman mi.
6Temed dakulaꞌ talaga i kararas it Ampuꞌang Diyus. Kamatuudan, daꞌga baꞌ ipagpaꞌalang it pirang sintabus12:6 Maat i kat Ginirego, duwang assarion. lamang i limang batu nga dignes? Takaꞌ maski atkayan na nga kabaratu, maski sangbat it kanira ega pagpabaya-bayaꞌan it Ampuꞌang Diyus. 7Ta kamu, pagtatarimaen ya nga banar, nga maski buꞌuk mi, pagbibilangen ya nga muꞌsa. Aypaꞌ ega iꞌlaman mi i mabetangan mi situt banwa, sabap kat pamegbeg it Ampuꞌang Diyus i muꞌsa, baw talagang pagrarasan ya kamu, subraꞌ paꞌ it sang paenan nga dignes.”
Panulduꞌ pasar it pagkilala it ki Jesus kat adapan it mga taw
[Mateo 10:32-33; 12:32; 10:19-20]
8Maat siꞌ ni Jesus, “Itu gasiꞌ i iꞌaat kut imyu. In siyu-siyuy magkilala it aken kat adapan it kadadaklan it taw, kilalaen gasiꞌ kanya it Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw kat adapan it mga anghil it Ampuꞌang Diyus. 9Temed iyan maylu it aken kat adapan it kadadaklan it taw, payluwan ku gasiꞌ kanya kat adapan it mga anghil it Ampuꞌang Diyus.
10Ta, kada mangarampangen nga kuntraꞌ it aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, pasinsiyaen naga kanya in magsinguliꞌ nga matuud. Temed iyan timibabaꞌ it Espiritu Santo, talagang ega pasinsiyaen kanya.
11Ta in beteꞌ pagsumaryaen kamu duꞌun it mga papagsambaan, u ipaꞌadap kamu duꞌun it mga punuꞌan u maski siyu nga magpupudir situt banwa, ayaw kamut kasusa in unuy itubag mi u ampangen mi. 12Sabap kat iyan nga uras, ipanakem it Espiritu Santo i magayen nga ampangen mi.”
Piyaꞌalimbawaan ni Jesus, esang manggaden nga engel-engel
13May esang taw duꞌut kadadaklan ngayti nga magpatabang it ki Jesus. “Manigtulduꞌ,” maat ya, “iskat mut sulsug ku nga ibgay ya nay aken nga bagiꞌ it mga susubliyen namen.”
14Katubag si Jesus, maat ya, “Ega bilaꞌ atkayan. Siyuy rimnumra it aken nga mukuman u magiꞌ it susubliyen mi?” 15Bawnga miyampang si Jesus nga ipiyagneg yat kadakel ngayti, nga magꞌaat, “Iyan magꞌintur kamu! Ipaꞌalaid mi talaga i adat nga maꞌingarum, sabap kusas, maski sang unu nang kadakulaꞌ, ega magkapuꞌgun it ginawat taw.”
16Paꞌugdun ni Jesus, esang alimbawa nga magꞌaat, “Magayen i lugtaꞌ it esang manggaden. Aypaꞌ ka pirmi nga dakulaꞌ i magkapatbasan ya. 17May esang taꞌun nga simnubraꞌ kat karebtangan i piyatbasan ya. ‘Aaꞌ,’ maat ya, ‘unu pay mabtangan ku kaytu? 18Siguru yay magayen, panranggaꞌen kuy mga lagkaw ku ngaytu, ka subraꞌ pang dadakulaꞌ sikaytu i ipatindeg ku, ka isaꞌun ega magkurang i pagbetangan kut piyatbasan ku baw kusas ku. 19Bawnga mapakiꞌking aku na, ka maat ku yan, daꞌku nayan kurangen it muꞌsa it maski pira-pirang taꞌun. Magbangu-bangun aku, kumaꞌen, minum baw magkasagyaan.’ 20Temed inaat kanyat Ampuꞌang Diyus, ‘Engel-engel ka! Sabap kayti ngaytu nga delem, baiꞌan ka na it ginawa. Ta, kasiyu nay muꞌsa ngayan nga rininut nga ipagꞌimet mu?’
21Atkayan naga i mabetangan it mga taw nga yay paglabiyen nga pagrinutun, kamanggadan situt banwa, temed talagang miskin sira kat panleteg it Ampuꞌang Diyus.”
Egay lapusan it palibeg it pikiran
22Bawnga inaat ni Jesus i mga alagad ya, nga maat ya, “Aypaꞌ ipagꞌaat kut imyu nga ayaw kamut palibeg it pikiran mi it in ari mapisiꞌan it muꞌsang kaꞌilangan it bilug mi nga subuk pangaꞌen baw pagpakay. 23Ka daꞌga baꞌ subraꞌ pat pangaꞌen i kaꞌgenan baw subraꞌ paꞌ gasiꞌ it pakayan i bilug mi? Ta it kaꞌgenan baw bilug, begay nagat Ampuꞌang Diyus it imyu, simpri ibgay ya gasiꞌ i pagkaꞌilanganen mi ngaytu nga pangaꞌen baw pakayan. 24Ka panawun lamang it pikir mi i mga manu-manuk nga ugak. Daꞌga baꞌ, daꞌsira magpanluwa-luwak u mamagpamgu, baw egay lagkaw nira? Temed daꞌsira pamagpuyangten ka pagpakaꞌnen sira it Ampuꞌang Diyus. Ta, daꞌga baꞌ subraꞌ kamu paꞌ it mga manu-manuk ngaytu? 25Ta, siyu manggid it imyu i makadungag it kaꞌgenan ya it maski sang dekeyeꞌ nga uras kat palibeg it pikir ya? Simpri ega. 26Ta in ega magkabwat mi i atkayan mana nga kadekeyeꞌ it bagay, ta unuka pagpalibegan mi i beken nga mga bagay?
27Baw beken, panawun it pikir mi i mga bura-burak. Daꞌga baꞌ, daꞌgay pagpakarigaan nira u mamagꞌabel? Temed ituy kamatuudan, nga maski adiꞌ nga si Solomon nga pagdaya-dayawun na kat kadakulaꞌ it kamanggadan ya, temed ega naga nakapamakay it nakalandaw na it mga bura-burak ngaytu nga magayen nga pagletganan. 28Talagang dekeyeꞌ i pamayaꞌ baw pagsarig mi, ka in subuk pagpapakayan it Ampuꞌang Diyus it bura-burak i dikut nga kayti egen, temed dedelem idaꞌpug duꞌut apuy, ta daꞌga baꞌ subraꞌ kamu na nga papakayan ya?
29Aypaꞌ kamu, ayaw kamut palibeg it pikiran mi it pangaꞌen u pagꞌimnun, baw ipaꞌalaid mi i adat nga pirming magregen. 30Talagang matuud nga magkasasawan tu it mga taw nga ega pay pamayaꞌ baw pagsarig nira it Ampuꞌang Diyus. Temed kamu, ega na beteꞌ pasbung it kanira, sabap magkaꞌrutan na nga lagi it Amaꞌ mi nga duꞌut langit nga talagang pagkaꞌilanganen mi i muꞌsa ngaytu. 31Aypaꞌ siguruun mi nga magpasakep kamu na it Ampuꞌang Diyus, nga kanya nang kaꞌirgan i pagpaꞌresan mi. Bawnga iꞌildaw yat imyu i mga pagkaꞌilanganen mi ngaytu.”
Panulduꞌ pasar it kamanggadan duꞌun it langit
32“Ayaw kamut iꞌlam, kamu nga pagtatarimaen ku nga bilang dekeyeng paenan it tupa ku. Sabap kasasagyaan talaga it Amaꞌ mi i pabetang-betang ya nga sakpen ya kamu kat kaꞌadiꞌan ya. 33Sigi, ipaꞌalang mi nay mga kusas mi, bawnga ipamagiꞌ mit mga makukuriꞌ. Yay magayen, riminut it kamanggadan nga duꞌun it langit, nga kabilangan ya, subung it berebtangat pirak nga ega magkaranggaꞌ baw ega gasiꞌ magkawaraꞌan. Sabap iyan i kamanggadan nga ega magkatakaw baw ega magkaketket it tanga. 34Sabap yay matuud, in ari-ariyen i kamanggadan mi, simpri duꞌun nga pirmi i nakem mi.”
Panulduꞌ nga kaꞌilangan nga magꞌaꞌalistu nga pirmi
35-36“Magayen, alistu kamu nga pirmi. Pasbung kamu it mga taw nga simpan, baw pagpapagketan nga lagi i tidaw, ka magꞌelat sira it agalen nira nga garing duꞌun it pagsadu, isaꞌun pagꞌabut ya maꞌabriyan nga lagi it talaꞌep. 37Talagang makasagya i mga uripen nga, abutan it agalen nira, alistu sira nagay mamagꞌelat. Matuud talagay iꞌaat kut imyu, nga magtarakan i agalen ngaytu ka pakaꞌnen ya duꞌut papangaꞌnan i mga uripen ngaytu, nga kanya paꞌ i magꞌarigra it magkaꞌen. 38Eeꞌ baꞌ, makasagya i mga uripen, nga maski lubuk it delem u kukuꞌ-aldaw pay iꞌabut it agalen nira temed alistu paꞌ i mamagꞌelat ngaytit kanya. 39Dedemdemen mi tu. In beteꞌ magkaꞌrutan lamang it tagbalay in unu nga uras mabut i mananakaw, simpri ega yan pataꞌnan ya na lamang nga masled i balay ya. 40Aypaꞌ kamu, magꞌaꞌalistu kamu nga pirmi, sabap mabut aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw kat uras nga ega pagsisiguruun mi.”
Mga manigsirbi it Ampuꞌang Diyus, kaꞌilangan nga pirming pagsarungaen nirat magayen i katengdanan nira
41Miningkut si Pedro, maat ya, “Ampuꞌan, alimbawa mu ngayan sabap it mga uripen nga pirming alistu, unu, kami lamang i pagꞌaaten mu u kat muꞌsa na?”
42Tumubag i Ampuꞌan ngayting si Jesus, maat ya, “Iyan magkasarigan baw nakman nga uripen, kanya i begayan it agalen ya it pamaalaꞌ kat beken nga mga uripen kat pamalay-balay ya. Kanya i manigpamgay it pangaꞌen nga makasuwituꞌ. 43Makasagya talaga i iyan nga uripen in abutan it agalen ya, atkayan nga matuud i buwat ya. 44Matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu. Kanya siꞌ i begayan it agalen ya nga mamaalaꞌ it muꞌsang kusas it agalen ya ngayti. 45Temed in beteꞌ maraꞌe-raꞌet i adat it uripen ngayti, yay kat nakem ya, ‘Siguru maꞌlay baytuy iꞌuliꞌ it agalen ku ngaytu.’ Ta, buwaten ya, sariyan ya nat pasakit i mga ipiyagkaꞌuripen ya, babay, lalaki. Baw ega nay beken nga buwat ya, magkaꞌen na lamang baw magpalangu. 46Mabut i agalen ya kat aldaw nga ega pagsisiguruun ya baw kat uras nga ega magkaꞌrutan ya. Baraꞌan ya, rigaen kanya it ega pateng it agalen ya ngayti. Ipaꞌiba na kanya it mga taw nga ega magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus, duꞌun it kakuriꞌan nga egay kaskedan.
47Dedemdemen mi tu, nga iyan uripen nga magkaꞌrutan ya nay kaꞌirgan it agalen ya temed ega biyanu-banu ya, siguradu nga panrigang mabeꞌgat i tanggapen ya. 48Temed iyan uripen nga ega magkaꞌrutan yay kaꞌirgan it agalen ya, nga nakabwat mana it kasalaꞌan, rigaen naga yan kanya temed egaytu mabeꞌgat. Yay matuud, iyan inildawan it dakulaꞌ it Ampuꞌang Diyus, dakulaꞌ naga i abigwaren duꞌut kanya. Basta mataꞌas nga katengdanan i ipiyakarguꞌ it esang taw, dakulaꞌ talagang panubagan ya kat pagsarunga ya kaytu.”
Nabagiꞌ-bagiꞌ nay katataawan sabap may namayaꞌ na, iyan beken ega
49“Inasitu ku,” maat siꞌ ni Jesus, “isaꞌun subuk tumaban it apuy situt banwa. Sana napasgu naytu! 50Talagang dakulaꞌ nga kakuriꞌan i kaꞌilangan ku nga labayen, nga itu ngaytu, magkasusaan kuytut subraꞌ mintras ega paꞌ natuman. 51Kaꞌilangan ega pikiren mi nga inasitu ku, tumaban akut kaꞌimbengan nga isaꞌun urunyun nay katataawan situt banwa. Sabap may mamayaꞌ it aken, iyan beken ega. Aypaꞌ subuk naꞌasitu aku isaꞌun magdaꞌe-daꞌegen nay mga taw. 52Garing kayti, in beteꞌ may limang kataawan nga duꞌun it sang kabalayan, mabagiꞌ-bagiꞌ na sira. Ka barang urunyun i tulu nga magpakikuntraꞌ it duwa. 53Ka papagkuntraꞌen nay namayaꞌ na baw daꞌga, anak nga lalaki baw amaꞌ ya, anak nga babay baw inaꞌ ya, miyagad baw punyangan ya.”
Kaꞌilangan imandaꞌanan i tandaꞌanan it kayting timpu
[Mateo 5:25; 16:2-3]
54Bawnga inaat ni Jesus i kadakel ngaytit taw. “Basta naltegan mi nga maꞌpal i kunum duꞌut sedpan, pagꞌaaten mi nga, ‘Aaꞌ, muran.’ Ta, muran yan nga matuud. 55Bawnga in meyep i deres nga garing duꞌun it sur, pagꞌaaten mi nga minit. Ta, minit yan nga matuud. 56Kamung mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus, pagꞌiꞌimandaꞌanan mi na i tandaꞌanan situt banwa baw duꞌun it langit. Ta unuka ega magkaꞌimandaꞌanan mi i mga tandaꞌanan it kayting timpu?
57Unuka ega ipagpaꞌabwat mi i pikiran mi, isaꞌun maꞌukuman mi in unuy magayen nga buwaten mi? 58Sabap kabilangan ya, subung it may kudimanda it imu duꞌun it ukuman. Aypaꞌ ka mintras may timpu paꞌ, pakiꞌayus ka nga lagi it kanya, parabir makapaꞌapyat yay dimanda ya ngayti. Ka in ega buwaten muy atkaytu, ta, ukumanan ka nga matuud. Iꞌintergaꞌ ka it manigꞌukuman duꞌun it mga guwardiya, ka iduꞌun ka it pirisuwan. 59Talagang matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imu, nga egay kaliꞌwanan mu duꞌun seked it ega paꞌ napwas mu i muꞌsang ipiyagbetangan it imu nga ukuman.”
13Talagang rigaen it mabeꞌgat i kumpur ega magsinguliꞌ
1Iyan magpangadal ngayti si Jesus, may miyabut nga mga taw, nagbaritaꞌ duꞌut kanya pasar it pirang kataawan nga taga Galilea nga, dengan it mamagpanalisi sira it ipagꞌangut it kapasinsiyaan duꞌun it Ampuꞌang Diyus, sakaling ipiyaꞌimatay sira it gubirnadur nga si Pilato. 2Pagkagneg ni Jesus, maat ya it kanira, “Siguru kat nakem mi, subraꞌ nga makasalaꞌan i iti nga mga taga Galilea, subraꞌ paꞌ it beken nga kabanwa nira, aypaꞌ ka atkayti i nabetangan nira. 3Talagang ega maat atkayan. Ka basta ega singuliꞌan mi baw indiꞌan i mga kasalaꞌan mi, surubung kamu nga muꞌsa nga mapuuꞌ! 4Ta, yan sang puluꞌ baw walu nga kataawan nga natay nga nasuꞌruban it abwatay nga balay duꞌun it Siloe, nga sakep it Jerusalem, unuy patandes mi, subraꞌ sira nga makasalaꞌan, subraꞌ paꞌ it beken nga mamagtatakenaꞌ duꞌun it Jerusalem ngayti? 5Talagang ega maat atkayan. Ka basta ega singuliꞌan mi baw indiꞌan i mga kasalaꞌan mi, surubung kamu nga muꞌsa nga mapuuꞌ!”
Piyaꞌalimbawaan ni Jesus, sang puꞌun nga igos nga ega magbuwaꞌ
6Piyaꞌugdunan ni Jesus it alimbawa nga magꞌaat, “May esang taw nga may luwak yang sang puꞌun nga igos duꞌun it kaꞌubasan ya. Kaꞌsa biyaꞌnaw ya in unu, may buwaꞌ na. Temed unuka manuꞌan. 7Aypaꞌ maat yat manigꞌarigra it kaꞌubasan ya ngayti, ‘Igos ngayti, tulung taꞌun nay kaꞌlay, baꞌnawun-baꞌnawun ku egay magkamuyaan ku nga buwaꞌ ya. Magayen, pukanen mu na, ka palsa na lamang sikayan.’
8Katubag i manigꞌarigra ngayti, maat ya, ‘In mapakay, ega na daꞌan pukanen it itung taꞌun, ka samperan ku daꞌay puꞌun ya bawnga anuꞌan kut pakseg it luwak. Barang in atkayanen, muwaꞌ. 9Ta, in beteꞌ muwaꞌ it magdadarapaꞌ ngaytung taꞌun, magayen. Takaꞌ in daꞌga, baw mana nga pukanen ta.’”
Piyagayen ni Jesus i babay nga simnaruktut
10Kaꞌsang Aldaw it Kapaꞌnaan, magpanulduꞌ si Jesus duꞌun it esang papagsambaan. 11May esang babay duꞌun nga sang puluꞌ baw walu nang taꞌun i kaꞌlay nga pagpasarutun it maraꞌe-raꞌet. Talagang saruktut na, nga ega na magkaptat. 12Pagkalteg ni Jesus it babay ngayti, tiyaꞌwagan ya, baw inaat nga maat ya, “Edeꞌ, medek nayan i sarut mu ngayan.” 13Bawnga tiyapal ya, dengan it nakaptat na. Egay beken, biyantug it babay ngayti i Ampuꞌang Diyus.
14Temed nangiseg i manigpamaalaꞌ it papagsambaan ngayti, ka in unuka Aldaw it Kapaꞌnaan, nagpagayen si Jesus it magsarut. Aypaꞌ ka inaat yay mga taw ngayti, “Daꞌga baꞌ,” maat ya, “may enem nga aldaw nga ipagbuwat? Ta unuka ega iyang mga aldaw i iꞌasitu mi nga papdek it sarut? Ega Aldaw it Kapaꞌnaan ngaytu!”
15Katubag i Ampuꞌan nga si Jesus, maat ya, “Kamung mga magbete-beteꞌ nga magpamayaꞌ it Ampuꞌang Diyus! Daꞌga baꞌ kada esat imyu, maski Aldaw it Kapaꞌnaan, pagꞌuꞌbaden mi i bakaꞌ u kabayuꞌ mi nga asno nga magsesget duꞌun it pagpaꞌlungan nga bala-balay baw ipaliꞌwan ka pagpaꞌimnun? 16Ta kayti, itu nga babay nga tungtung-inapuꞌ naga ni Abraham, sang puluꞌ baw walu na nga taꞌun i kaꞌlay it subuk pagbabayukun kanya ni Satanas. Daꞌga baꞌ kaꞌilangan nga subuk uꞌbadan na kanya, maski Aldaw it Kapaꞌnaan?”
17Nagꞌeya-eyaꞌ i mga magkuntraꞌ ngaytit ki Jesus sabap it tubag ya ngayti. Temed kadakel it mga taw, talagang pagsagyaan niray ega basta-bastang mga bagay nga pagbuwaten ya.
Alit it mustasaꞌ bawnga ipagpaꞌalsa i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
[Mateo 13:31-33; Marcos 4:30-32]
18Mampang siꞌ si Jesus, maat ya, “Unu yan i masbungan it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus? Unuytu i mapasbungan ku? 19Subung tu it alit it mustasaꞌ nga ilinwak it esang taw duꞌun it kalulwakan ya. Ta, kiminseg tu seked it nagbalyu nga kayu. Egay beken, piyugadan na it mga manu-manuk i mga sanga ya.”
20Paꞌugdun paꞌ ni Jesus, “Unu bay mapasbungan ku it kaꞌadiꞌan ngaytut Ampuꞌang Diyus? 21Subung tu it ipagpaꞌalsa nga iriyagiꞌ it esang babay duꞌun it dakulang arina, isaꞌun magꞌalsa it magayen i sang iꞌilutuꞌan ngayti.”
Paꞌresan nga semled kat kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, nga ega masauryan
[Mateo 7:13-14; 7:21-23; 8:11-12]
22Nagdayun-dayun nagay panaw ngayti ni Jesus. Magpangadal kanya kat kada lansangan baw baryu nga pagpesagen it panaw ya nga paꞌaduꞌun it Jerusalem. 23Kaꞌsa may esang miningkut it kanya, nga magꞌaat, “Unu yan, Ampuꞌan, ega dakel i maribri kat panriga ngayan nga paꞌaaten?”
Katubag si Jesus, maat ya, 24“Talagang paꞌresan mi nga semled duꞌun it masupit nga puwirtaꞌan. Ka matuud i iꞌaat kut imyu nga mabut i aldaw nga dakel nay magreges nga kusled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, temed ega na makasled ka nasauryan na. 25Ka subuk isiradu nat tagbalay i talaꞌep. Ta, timitindeg kamu na lamang duꞌun it liꞌwan, magpaꞌungaꞌ-ungaꞌ nga pasleden, nga maat mi yan, ‘Ampuꞌan, asi-asi paꞌ, pasleden mu naga kami.’
Maat yan i tubag yat imyu, ‘Ega bayan magkakilalaan ku kamu in siyu kamu yan.’
26Katubag kamu yan nga maat mi, ‘Ta, kaꞌibaan namen bayan ikaw it nangaꞌen baw mininum baw daꞌga basaꞌan nangadal ka paꞌ ngayan duꞌun it lansangan namen?’
27Pagtubag yan it Ampuꞌan, maat ya, ‘Ega bayan talaga pagkilalaen ku kamu nga kaꞌibaan ku. Magpaꞌalaid kamu na situt aken, kamung muꞌsa nga mamumuwat it karaꞌe-raꞌetan!’
28Siguradu nga sumgaw kamu baw gemeget i nipen mi basta naltegan mi nga duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus na Abraham, si Isaac baw si Jacob, baw muꞌsa nga mga prupitaꞌ, temed kamu, pangimugawun kamuy imyu ka ega talaga pasleden. 29Kat iting aldaw dakel i mabut nga ega Judio, nga gumaring kat paꞌari-aring rugar, nga ayun duꞌun it lebatan baw sedpan, duꞌun it nurti baw sur, nga pakiragiꞌ kat kasagyaan duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 30Ta, dedemdemen mi tu. May mga taw nga, tanud mi, makauꞌna duꞌun it kaꞌadiꞌan ngaytit Ampuꞌang Diyus ka naꞌlay nang nakatantu pasar it kanya. Arit yay matuud, masauryan sira, ka daꞌsira kupamayaꞌ it aken. Baw may beken nga, tanud mi, masauryan, ka ega pay uru-urut nira pasar it Ampuꞌang Diyus. Arit yay matuud, makauꞌna sirat beken ngayti, sabap pagkagneg nirat kanira, mamayaꞌ sirat aken.”
Magkasmek si Jesus ka pagrarasan yay mga taga Jerusalem
31Bawnga may miyabut nga mga Pariseo. Maat nira it ki Jesus, “Magliꞌid ka na situt rugar ngaytu ka ipagpaꞌimatay kaytu ni Herodes.”
32Katubag si Jesus, maat ya, “Paꞌaduꞌun kamu it adiꞌ ngayting si Herodes, nga kabilangan ya, mapiyangakal nga pasla. Isugid mit kanya nga daꞌku mapaiꞌlam ya nga maat limꞌid aku situ it paꞌereg-ereg. Ipasigi ku nagaytuy buwaten ku nga magpangimugaw it maraꞌe-raꞌet baw magpagayen it mga magsarut, ka may timpu ku paꞌ maski ega na maꞌlay. Bawnga mabut talaga nga natuman ku nay muꞌsa. 33Temed yay matuud, aldaw-aldaw ipagpalangbus ku nagay panaw ku ngaytut paꞌaduꞌun it Jerusalem, sabap ega bagay it esang prupitaꞌ nga in ari lamang i imatayan it kanya puyrat duꞌun nagat Jerusalem ngayti.”
34Bawnga maat ni Jesus, “Kaꞌildaw-ildaw talaga i mga taga Jerusalem! Sira nga pagsariyen it imatay it buntal it batu i mga prupitaꞌ nga pamagpaꞌasanen it kanira it Ampuꞌang Diyus! In pira ku na nga bisis pagpaꞌresan nga taraꞌnaen i mga taw nga taga duꞌun, nga subung it pagtaraꞌna it upa nga pagleꞌge-leꞌgepan ya i mga duduꞌduy ya, temed it ega ireg nira. 35Ta, it pagdaꞌgaen na niray ildaw ya ngaytu, pabaya-bayaꞌan na lamang it Ampuꞌang Diyus nga maranggaꞌ i siyudad nira, pati Templo ngayti. Ka talagang matuud i iꞌaat ku ngaytu, nga pagkagaring ku situt banwa, ega na maltegan nira aku seked it ega paꞌ naꞌbut i aldaw nga maꞌaat nira, ‘Mabantug kanya nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus.’”
14May piyagayen siꞌ ni Jesus kat Aldaw it Kapaꞌnaan
1Kaꞌsa siꞌ nga Aldaw it Kapaꞌnaan, inimbitar si Jesus nga duꞌun i kaꞌnan it balay it esang mataꞌas nga Pariseo. Ta, yan duꞌun na sirat balay, talagang pagniidan i mga pagbuwaten ni Jesus. 2May nagpatpad duꞌut ki Jesus nga esang taw nga sasarutun, nga sagpiꞌ it sarut ya ngayti, dakulang getek it mga aꞌay baw alima ya. 3Aypaꞌ ka iningkut ni Jesus i mga Pariseo baw mga manigpaꞌyag it urdin. “Unu,” maat ya, “uyun kat urdin nga papdek it sarut in Aldaw it Kapaꞌnaan u ega?”
4Temed daꞌgay riꞌe-riꞌeng it mga iningkut ya ngayti. Ta, binwat ni Jesus, singkel yay alima it magsarut ngayti ka piyagayen ya, bawnga piyapanaw ya na kanya. 5Bawnga maat ni Jesus it kanira, “In beteꞌ may anak mi u bakaꞌ nga nakataptap duꞌut tabud, unu, ega abaten mi maski Aldaw it Kapaꞌnaan?” 6Ingkut ngayti ni Jesus nga itiꞌen, ega naga natubag nira.
Magayeng adaten it magꞌimbitar baw pagꞌimbitaren kat pagkaraꞌnen
7Namuyaan ni Jesus nga pagpiliꞌ-piliꞌen it mga inimbitar duꞌut pagkaraꞌnen ngayti i mga araꞌdungan nga pagpaꞌdungan it matataꞌas. Aypaꞌ ka nagꞌalimbawa kanya, nga magꞌaat, 8“In beteꞌ may mimbitar it imu nga paragiꞌ it pagsadu, ega piliꞌen muy ega basta-basta nga araꞌdungan, ka barang may inimbitar nga mataꞌas pat imu. 9Ta pagkaꞌanu kayan, melep asat imu i nangimbitar ngaytut imu, baw aaten ya ikaw, ‘Sigi, itung taw i paꞌdungun mu sikaytung araꞌdungan.’ Ta daꞌga, magꞌeya-eyaꞌ ka nga papaꞌugaden ka duꞌun it pagpaꞌdungat mga raꞌyat?
10Yay magayen, in imbitaren ka, duꞌun ka madung it pagpaꞌdungan it mga raꞌyat. Ka in atkayan, pagꞌelep yan it nangimbitar, aaten ya ikaw, ‘Bilaꞌ, paꞌugad ka duꞌut ega ngayti basta-basta nga araꞌdungan.’ Ta, daꞌga, nabgayan ka it kabantugan it bilug kat adapan it mga inimbitar nga beken. 11Ka yay matuud, iyan mapiyataꞌas-taꞌas, buwaten kanya nga mababaꞌ. Baw iyan mapiyababaꞌ, iyan i buwaten nga mataꞌas.”
12Bawnga inaat ni Jesus i minimbitar ngaytit kanya. Maat ya, “Basta may pagkaraꞌnen mu, ega iyan i imbitaren mu, mga iba-iba, mga sulsug u beken nga kaduguꞌan mu, u mga manggaden nga kamalay. Ka simpri, belsen ka gasiꞌ nira it mimbitar. Ta daꞌga, natumbasan ka na. 13Aypaꞌ in magꞌitsu ka it dakulaꞌ nga pagkaraꞌnen, yay imbitaren mu, mga makukuriꞌ, mga may mintirat bilug, mga pilay baw mga beleg. 14Simpri egay makatumbas nirat imu. Aypaꞌ ka subraꞌ ka nga makasagya, ka Ampuꞌang Diyus i tumumbas it imu, asan it egnen ya nat paꞌuliꞌ i mga taw nga mataldeng kat panleteg ya.”
Dakulaꞌ siꞌ nga pagkaraꞌnen i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
15May esang kaꞌibaan ni Jesus it magkaꞌen duꞌun it papangaꞌnan nga miyampang, pagkagneg yat inaat ngayti ni Jesus. Maat yat ki Jesus ngayti, “Makasagya talagay taw nga makaparagiꞌ kat kasagyaan duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus!”
16Itiyubag ni Jesus, esang alimbawa, nga magꞌaat, “May esang taw nga nagpaꞌitsu it esang dakulaꞌ nga pagkaraꞌnen baw dakel i inimbitar ya. 17Iyan naꞌbut nay ipagkaraꞌnen, singkat yay taraꞌgen ya nga pamaꞌrutan nay mga inimbitar ngayti. Sugidan sira nga paꞌaduꞌun na ka itsu nay muꞌsa.
18Temed nanganya-kanyat alyus i piyamagpaꞌrutan ngayti. Maat it sang kataawan, ‘Nakaꞌalang aku baꞌ it lugtaꞌ. Ta, kaꞌilangan nga paꞌaduꞌun aku kayti. Kamu nay magkaꞌrut pasinsiya it aken.’ 19Maat i sang kataawan, ‘In yan, pasinsiyaen mi aku, ka sukdanan kut paguyud it tagduwa-duwa i sang puluꞌ nga kabakaꞌan nga naꞌalang ku.’ 20Kat sang kataawan, maat ya, ‘Daꞌku bayan kapanragiꞌ ka yapay kaꞌubus it pagꞌasawa namen.’
21Egay beken, miyuliꞌ nay taraꞌgen ngayti nga tiyaꞌeg. Yanayti isiyugid ya duꞌun it agalen ya. Ta unupat nangiseg na. Maat ya siꞌ it taraꞌgen ya ngayti, ‘Sigi, mapanaw ka naga. Paꞌaduꞌun kat mga karsadaꞌ it siyudad ngaytu baw yanay sariyen mut pabayaꞌ, mga makukuriꞌ, mga may mintirat bilug, mga beleg baw mga pilay.’
22Pagkaꞌuliꞌ it taraꞌgen ngayti, maat ya, ‘Agalen, piyamayaꞌ ku nay itiyaꞌeg mu ngayat aken, temed marugar ga lamang i papangaꞌnan.’
23‘Ta sigi,’ maat it agalen ya ngayti, ‘paꞌaduꞌun kat mga dalan kat liꞌwan it siyudad baw duꞌun it mga kumbu-kumbuꞌ it mga kaꞌildaw-ildaw. Regesen mu nay mga taw nga, maski magpangangaliꞌ sira, temed paꞌasitu naga isaꞌun mapnuꞌ i balay ku ngaytu.’ 24Paꞌugdun nga inaat ya, ‘Ka matuud i iꞌaat ku nga egay maski sang kataawan nga mga miyalyus ngayting inimbitar nga makasukdan it ipiyaꞌitsu ku ngaytu nga pangaꞌen.’”
Ega mapakay nga alagad ni Jesus i taw nga ega ipasakep yay maski unu nga pagrarasan ya duꞌun it ki Jesus ngayti
25Ta it dakel na talaga nga pagtaw i magdasun-dasun it ki Jesus, siyarunga ya sira baw miyampang, nga magꞌaat, 26“Iyan kupasakep it aken, ega mapakay kanya nga alagad ku basta magkasubraꞌ pat pagmaꞌal yat aken i pagmaꞌal yat kanyang giyaringan, asawa, mga anak, mga sulsug, baw maski kanyang sadili nga kaꞌgenan ka subrang pagrarasan ya. 27Baw in siyu nga ega pasaꞌnen14:27 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 10:38. yay kanyang krus ka sumunud nat aken, talagang ega mapakay kanya nga alagad ku.
28Ka in beteꞌ may esat imyu nga magrima-rima it patindeg it dakulang balay, daꞌga baꞌ kuwintaꞌen ya daꞌan i magastuꞌ ya, in unu tama-tamaꞌ na nga kapaꞌman ya i dawaꞌ ya nga pirak? 29Ka barang yanay seked, desang makapatindeg. Ega makapaꞌman ya. Ta daꞌga, buwaten na kanya nga kasesleman it kada makalteg. 30Maamaatan yan sira, ‘Bilaꞌ, desang suꞌag it langit!’ Aypaꞌ iyan kupasakep it aken, pikiren mi daꞌan it magayen.
31Ka subung gasit esang adiꞌ nga kupanrumpak duꞌun it ipiyagkaꞌadiꞌ ya. Daꞌga baꞌ, adalan ya daꞌat magayen in unu, sang puluꞌ nga ribu nga mga sundaluꞌ ya, unu kaya nga ipadarugpaꞌ it duwang puluꞌ nga ribu nga taawan it kurumpakan ya ngayti? 32Ta simpri, in ega kaya ya, imbis nga manrumpak, yanay papaꞌaduꞌunun ya, pakiꞌupakat nga magꞌamigus.
33Aypaꞌ pikiren mit magayen bawnga buwaten i dapat mi nga buwaten. Ka basta ega magkatananan it esang taw i maski unu nga pagrarasan ya, ka ipasakep ya nat aken, ega mapakay kanya nga alagad ku.”
34Maat pay paꞌugdun ni Jesus, “Iyan kupasakep it aken temed ega ipasakep yat aken i muꞌsa ya, subung kanya it asin nga ega na mapalaꞌ. Ka asin, dakulay pakinabang ya. Temed in ega na mapalaꞌ, magꞌuꞌunu paꞌ mapapalaꞌ it sumaꞌup? 35Talagang ega nay pakinabang ya, ka maski ipatabaꞌ it lugtaꞌ ega na mapakay. Aypaꞌ ibuntal na lamang.
Ta, it pagꞌargan it talinga, ipagpagneg, kaꞌilangan nga pagnegan mit magayen i pagꞌaaten ku ngaytu.”
15Tupa nga naꞌlam i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
1Dakel nay magpaꞌaduꞌun it ki Jesus nga mga manigpabayad it barayadan duꞌut gubirnu baw beken nga ipagpabetang nga makasalaꞌan it mga kabanwa nira nga mga Judio. Kupagneg sirat panulduꞌ ya. 2Temed remeteng-retengan i mga Pariseo baw manigpaꞌyag it urdin. Maamaatan sira, “Talagang itung taw, pagpakikumbiꞌlidan yay mga makasalaꞌan baw magpakikaraꞌnen paꞌ it kanira.”
3Pagkamuya ni Jesus kayti, piyagnegan ya sira it alimbawa, nga magꞌaat, 4“In beteꞌ may esat imyu nga may sang gatus nga tupa ya, bawnga sakaling may maꞌlam nga sangbat, ta, unuy buwaten ya? Daꞌga baꞌ, tananan yay siyam nga puluꞌ baw siyam duꞌun it papakaꞌnan nga rugar, ka tumulus it naꞌlam ngayti seked it maparagan ya? 5Ta, pagkaparag ya, magsasagya nga ulakbayen ya nat muliꞌ. 6Pagꞌabut ya duꞌut balay, pangimbitaren yay mga iba-iba ya baw mga kamalay ya. ‘Sigi,’ maat ya, ‘paragiꞌ kamu it kasagyaan ku, ka naparagan ku nagay naꞌlam ngayan nga tupa ku.’
7Matuud talagay iꞌaat kut imyu, nga subraꞌ talagang kasagyaan i duꞌun it langit sabap it esang makasalaꞌan nga magsinguliꞌ baw indiꞌan ya nay mga kasalaꞌan ya. Ka subraꞌ paytu it siyam nga puluꞌ may siyam nga ega magsinguliꞌ it kasalaꞌan nira sabap, kat pikir nira, egay kanirang kakasalaꞌan.”
Pirak nga naꞌlam i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
8“Atkayan naga,” maat ni Jesus, “nga in beteꞌ may esang babay nga may pirak ya nga sang pulung batu i madedsen nga pirak, nga kada sangbat, balit sang aldaw i tangdanan, bawnga sakaliꞌ nga may maꞌlam nga sangbat, unu yan i buwaten ya? Daꞌga baꞌ, pagketan yay tidaw? Walisan yat magayen i balay ya ka tulusun yat tulus banar seked it maparagan ya. 9Ta, pagkaparag ya, pangimbitaren yay mga iba-iba ya baw mga kamalay ya. ‘Sigi,’ maat ya, ‘paragiꞌ kamu it kasagyaan ku, ka naparagan ku nagay naꞌlam ku ngayan nga pirak ku.’
10Talagang matuud baꞌ i ipagꞌaat ku ngaytu, nga dakulaꞌ talaga nga kasagyaan it mga anghil it Ampuꞌang Diyus sabap it esang taw nga makasalaꞌan nga magsinguliꞌ na baw indiꞌan ya nay mga kasalaꞌan ya.”
Anak nga mapiyanadili i piyaꞌalimbawaan siꞌ ni Jesus
11Ipiyasigi ni Jesus i ampang ya, nga maat ya, “May esang taw nga lalaki nga duwa i anak ya. 12Kaꞌampang i ariꞌ manggid, maat ya, ‘Amaꞌ, esa-esa ga, ibgay mu nat aken i aken nga patuꞌ nga susubliyen.’ Ta, egay beken, biyagiꞌ nga matuud it amaꞌ nira ngayti i mga kusas ya.
13Nagtaꞌlib i pirang aldaw, ipiyaꞌalang nat ariꞌ ngayti i kanya ngayting kabagiꞌan ka naꞌaduꞌun nat lekat nga banwa. Piyuꞌsa yat tumaban i kumpur ibiyayad. Bawnga iyan duꞌun na, riyaga-ragas ya nat gumastaꞌ kat ega tamaꞌ nga pangaꞌgenan. 14Desang naꞌubus ya nat kagastaꞌ, miyabut duꞌut iti nga rugar i masaki-sakit nga getem. Ta, unupat magpanlalaꞌut kanyat leꞌang it panguri-kuriꞌ ya. 15Aypaꞌ egay beken, naneledan kanya duꞌun it esa nga taga duꞌun. Duꞌun nay dinistinuwan it kanya it urumaan, ka pagpaꞌeperen nat beyeꞌ. 16Talagang ireg ya sana, maski unu na lamang, may makaꞌen ya, maski buwat kayu nga pamamakaꞌen lamang it mga beyeꞌ. Temed ta, ega nagay magpamgay it kanya.
17Iyan napikir-pikir ya nay binwat ya ngayti nga atkayti, miyabut kat nakem ya, ‘Aaꞌ,’ maat ya, ‘kadakel it mga manigꞌurnal ni Amaꞌ, pagustuꞌ sirat pangaꞌen baw magsubraꞌ paꞌ. Aku ngaytu kayti, pagpuyangten aku na situ! 18Magayen siguru, muliꞌ aku duꞌut kanya. Pasanguꞌ-sanguꞌ aku nga aaten ku, “Amaꞌ, nagkasalaꞌan aku naytu duꞌun it Ampuꞌang Diyus baw situt imu. 19Talagang ega naytu mapakay nga taꞌwagen mu paꞌ aku nga anak mu. Ipabetang mu na lamang aku nga esa nga manigꞌurnal mu.”’ 20Pagkapikir ya kayti, miyuliꞌ naga nga matuud duꞌut amaꞌ ya. Temed alaid paꞌ kanya, nalawag na it amaꞌ ya ngayti. Siyanguꞌan kanyang banar. Magpapalagyu i simnusmu nga amaꞌ ya ngayti, siyakem baw inarkan kanya. 21Kaꞌampang i anak ya ngayti, maat ya, ‘Amaꞌ, talagang nagkasalaꞌan aku naytu duꞌun it Ampuꞌang Diyus baw situt imu. Ega naytu mapakay nga taꞌwagen mu paꞌ aku nga anak mu.’
22Temed tiyaꞌwagan gat amaꞌ ya ngayti i mga uripen ya, nga magꞌaat, ‘Daliꞌ! Tumaban kamu sini it piyakamagayen nga pakayan ka ipapakay it kanya. Pasiꞌsingan kanya baw patalumpaꞌan. 23Dali-daliꞌen mi gasit misiꞌ i piyatabaꞌan ngayan nga uꞌuybun it bakaꞌ ka karniꞌen, ka magkaraꞌnen tami baw magkasagyaan. 24Ka kabilangan it anak ku ngaytu, natay na temed naꞌgen naga it paꞌuliꞌ. Subung kanyat naꞌlam temed naparagan naga.’ Egay beken, nagkasagyaan sira nga matuud.
25Temed ta, ega duꞌun i anak ya nga kiyaꞌakaꞌan, ka duꞌun kanya it uma it iting uras. Pagꞌuliꞌ ya, desang adeꞌdeng na duꞌut balay, nagnegan ya, pagbayliꞌan nga tugtug. 26Pagkamuya ya kayti, tiyaꞌwagan yay sang kataawan nga uripen ka iningkut ya. Maat ya, ‘Unu bayan ka may atkayan asat balay ta?’
27Katubag i uripen ngayti, maat ya, ‘Pagsagya bayan it miyuliꞌ nagay sulsug mu ngayan. Ipiyakarniꞌ nayan it amaꞌ mu i piyatabaꞌan ngayan nga uꞌuybun it bakaꞌ, ka miyabut kanya nga ega nagay kaꞌunuꞌan it ginawa ya.’
28Pagkagneg it akaꞌ ngayti, nangiseg. Ega na limnangbus duꞌut balay. Egay beken, inaduꞌun it amaꞌ ya ka ininu-inu kanya. 29Temed maat gay tubag ya, ‘Talagang daꞌku magkabaraꞌan kayan. Ka aken, daꞌku nagliꞌi-liꞌid it pira-pira nang taꞌun, ka magpakariga aku nga subung lamang it esang uripen mu, baw maski kaꞌsa daꞌku simnutil it imu. Temed maski kaꞌsa daꞌku binggayan mut maski mana nga uꞌuybun it kambing nga ipagkasagyaan namen it mga iba-iba ku! 30Temed pagꞌuliꞌ it anak mu ngaytu nga rimnaga-ragas it kusas mu kat maraꞌway nga pangaꞌgenan, ipiyaꞌimatay mu paꞌ i piyatabaꞌan ngayan nga uꞌuybun it bakaꞌ kat kadakulat sagya mut kanya.’
31Katubag i amaꞌ ya ngayti, ‘Dunguꞌ,’ maat ya, ‘ega atkayan. Sabap ikaw ngaytu, egay beblagan ta it yanaytuy kaꞌlay, baw yay matuud, imu nga muꞌsa i kusas ku. 32Temed kayti, simpri dapat tami nga magkasagyaan ka sulsug mu ngaytu, kabilangan ya natay na temed subuk naꞌgen naga it paꞌuliꞌ. Subung gasiꞌ it naꞌlam kanya temed naparagan naga.’”
16Manigpamaalaꞌ nga makaꞌrut muwat it pabetang-betang nga ipagkagayen ya i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
1Bawnga mga alagad ni Jesus i inaat ya. Maat ya, “May esang manggaden nga may esa nga manigpamaalaꞌ ya. Ipiyagrikramu duꞌut kanya nga pagraga-ragasen nat manigpamaalaꞌ ya ngayti i muꞌsang kusas ya. 2Aypaꞌ ka ipiyatawag it manggaden ngayti ka piyaruri ya. ‘Unuytu,’ maat ya, ‘i magkaringid-ringid ku ngaytu sabap it imu? Kayti, ipalteg mut aken it egay kurang i pamaalaꞌ mut muꞌsang kusas ku, ka garing kayti ega na ikaw i manigpamaalaꞌ ku.’
3Pagkagneg it manigpamaalaꞌ ngayti, maat i kat nakem ya, ‘Itu palan, awaꞌen aku na nga manigpamaalaꞌ it agalen ku ngaytu. Unu naytuy buwaten ku? Ega kaya ku nga muwat it mabeꞌgat nga subuk magkali. Magꞌeyaꞌ aku gasiꞌ in paꞌildaw-ildaw aku nga pabgay. 4Aaꞌ palan, naꞌrutan ku nay buwaten ku isaꞌun siguradung istimaren akut magayen duꞌun it babalayan, maski maat maꞌawaꞌ aku na nga manigpamaalaꞌ.’
5Ta, binwat ya, piyuꞌsa yat patawag i kumpur may utang duꞌut agalen ya ngayti. Iningkut yay uꞌnang ipiyatawag ya. Maat ya, ‘Piray utang mu duꞌut agalen ku?’
6Katubag i iningkut ya ngayti, ‘Daku-dakulaꞌ bayan,’ maat ya, ‘ka sang gatus nga katapayanan i lana.’
‘Ta, wayni kasuratan mu nga siyuratan it utang mu ngayan,’ maat i manigpamaalaꞌ ngayti. ‘Kayti, madung ka baw dali-daliꞌen mut sumurat it iganti ta nga limang puluꞌ na lamang i isurat mu.’
7Sunud siꞌ i iningkut ya. ‘Ay imu,’ maat ya, ‘piray utang mu?’
‘Aaꞌ, daku-dakulaꞌ bayan,’ maat i tubag ya, ‘ka sang gatus nga bakid i tirigu.’
‘Ta, wayni kasuratan mut utang mu ngayan. Isurat mut baꞌgu. Isurat mu walung puluꞌ na lamang.’
8Pagkamuya it agalen ya ngayti, tiyuꞌgud ya i mapiyanluku nga manigpamaalaꞌ ya, ega sabap it panluku ya ngayti, in daꞌga sabap it kaꞌulu ya ngayti nga ipiyalteg ya. Sabap kayti, kat uꞌna ngaytung kaꞌgenan, mga taw nga egay pamayaꞌ nira it Ampuꞌang Diyus, talagang makaꞌrut nga banar muwat it pabetang-betang nga ipagkagayen it sadili nira, subraꞌ pat mga taawan it Ampuꞌang Diyus.
9Ta kayti, aku nay magꞌaat it imyu nga mga alagad ku. Gayen-gayenen mi i imyu nga panggamit it pirak u maski unu nga kusas mi. Gamiten mi tu kat buwaten it Ampuꞌang Diyus, isaꞌun tanggapen kamut masagya duꞌut langit it mga nakaꞌbut duꞌun sabap it magayen ngaytung panggamit mi it kusas mi.
10Ka matuud talaga nga iyan magkasarigan it dekeyeꞌ nga bagay, simpri maski dakulaꞌ nga bagay magkasarigan naga. Temed iyan maski dekeyeꞌ nga bagay ipagpanluku ya, simpri subraꞌ na nga ipanluku ya i dakulaꞌ nga bagay. 11Ta kayti, in daꞌkamu magkasarigan kat panggamit mit pirak baw kusas mi situt sinirungat langit ngaytu, magꞌuꞌunu yan masarigan kamu it kamanggadan duꞌun it langit? 12Ta, it Ampuꞌang Diyus i tagpuꞌun it muꞌsang kaya mi situ, aypaꞌ in daꞌkamu magkasarigan it subuk ipiyabaalaꞌ ya ngaytit imyu situ, magꞌuꞌunu yan ipasadilit imyu i kamanggadan ngayti nga duꞌut langit?
13Yay matuud, egay maski siyu nga manigsirbi nga kapagsirbi it duway agalen. Ka barang isgan ya nay sangbat, esa mana i maꞌalen ya. U in daꞌga, esa mana nga agalen i pagsirbiyan yat kamatuudan, iyan esa tibabaꞌen ya na. Ta atkayan naga, talagang ega mapakay nga sirbiyan mit kamatuudan i Ampuꞌang Diyus basta pagrinut it betang i kanget it nakem mi. Aypaꞌ ipasakep mit kanya i muꞌsa.”
14Nagnegan tu it mga Pariseo. Egay beken paglibaken na nira si Jesus, ka sira ngayti, maꞌireg nga banar it pagpirak. 15Pagkamuya ni Jesus kayti, maat yat kanira, “Kamu i pagpaꞌiguꞌan ku ngayan, nga buwat mi, pagpapamayaꞌnen mi i katataawan nga mataldeng kamu nga mga taw, isaꞌun istimaren kamut magayen. Temed ega talaga magkataguꞌ duꞌun it Ampuꞌang Diyus i karaꞌe-raꞌetan kat nakem mi. Yay matuud, iyan ipagpabetang mi nga mabantug nga ipagkatuꞌgud it imyu it mga taw, maraꞌway nga maraꞌway yan kat panleteg it Ampuꞌang Diyus.
16Iyan ega pay si Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis, iyan mga urdin ni Moises baw iyan mga isiyurat it mga prupitaꞌ i ipagpanulduꞌ. Temed garing it may si Juan na ngayti, iyan nay ipagpangadal, Magayen ngaytung Baritaꞌ pasar it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Baw pagpatikesegan it mga taw i kapasakep kaytu. 17Temed ega ireg sugiden nga naꞌawaꞌan nat keseg i mga ipiyagꞌurdin ngaytit Ampuꞌang Diyus. Ka yay matuud, maꞌawaꞌ pay langit baw banwa, ega gat maski sang puntuꞌ nga inaat it mga urdin ngaytu. 18Subung it ipiyagꞌurdin pasar it pagꞌasawa. In siyu-siyu nga lalaki i pablag it asawa ya ka mangasawa it beken, talagang nakapakun kanya. Baw iyan gasiꞌ mangasawa it piyablagan ngaytu nga babay, namakun naga kanya.”
Alimbawa ni Jesus pasar it nabetangan it esang manggaden baw miskin nga si Lazaro
19Ipiyaꞌuyut gasiꞌ ni Jesus kat panulduꞌ ya i alimbawa ya ngaytung atkaytu. Maat ya, “May esang manggaden nga purus pirmirang abel i pakayan ya, baw ta, paribasay manggaden, talagang aldaw-aldaw pagustuꞌ nga banar it magagayeng pangaꞌen. 20Baw may esa gasiꞌ nga miskin nga si Lazaro i ngaran. Kakaranangen nga nanggeꞌak-geꞌak na i bilug ya. Bawnga duꞌun na magbabanig it salakwatan it manggaden ngayti. 21Magꞌeꞌlat kanya it may makaꞌen ya sana nga maski unu nga naꞌped nga maꞌulug duꞌun it papangaꞌnan it manggaden ngayti. Egay beken, pagramuun na kanyat mga keꞌdeng ka magtilaꞌ nat bungad ya.
22Ta, miyabut nga miyatay nay miskin ngayti. Pagpatay ya, tiyaban kanyat mga anghil duꞌut pagꞌaꞌanuꞌan ni Abraham nga duꞌut langit. Simnunud nagat kanya i manggaden ngayti. Pagpatay, ilimbeng. 23Kat paglabayen it manggaden ngayti nga kakuriꞌan duꞌun it panriga ngayting apuy nga egay kapugdawan ya, nalawag ya duꞌut alaid si Abraham baw si Lazaro nga nagsagpun sira. 24Pagkalawag ya, gimnaꞌuy nga magꞌaat, ‘Amay Abraham, beteꞌ masanguꞌan mu naga aku. Sekaten mu si Lazaro nga ilꞌud yay tutulduꞌ ya duꞌut danum ka ipatiꞌtiꞌ ya sinit dilaꞌ ku isaꞌun rumamig. Ka matuud nga makuri-kuriꞌ na bayni i ginawa kut pangini-init it apuy ngayni.’
25Temed maat gay itiyubag ni Abraham, ‘Dunguꞌ, yay demdemen mu, pangaꞌgenan mu it duꞌun pat sinirungat langit, nga nagpasamunsayaꞌ ka na. Ki Lazaro ngaytu, dakulang kakuriꞌan i liyabay ya. Temed kayti, pagbanga-bangayen nat kanya sini. Ikaw siꞌ i maglabay it ega basta-bastang kakuriꞌan. 26Dungag ya paꞌ kayan, may ipiyabalantang kat piyagtengaꞌan tami nga malgeb nga siwang, isaꞌun iyan sini ega makapaꞌasan, iyan asan ega makapaꞌasini.’
27Kaꞌampang siꞌ i manggaden ngayti, maat ya, ‘Ta in atkayan, Amay, asi-asi pat imu nga papaꞌaduꞌunun mu si Lazaro it balay ni Amaꞌ. 28Ka paꞌimbandaan i limang mga sulsug ku duꞌun, isaꞌun daꞌsira kapaꞌabut situt rugar ngaytut kakuriꞌan.’
29Temed katubag si Abraham, maat ya, ‘Mabasa it mga sulsug mu i isiyurat ni Moises baw mga prupitaꞌ nga ampang it Ampuꞌang Diyus. Duꞌun i mapisiꞌan nirat paꞌimbanda, basta pakimatuudun nira lamang.’
30‘Aaꞌ ega atkayan, Amay Abraham,’ maat ya, ‘ka barang egayti pamayaꞌnen nira it sang unu. Temed in yay paꞌaduꞌut kanira, esa nga miyatay na nga naꞌgen it paꞌuliꞌ, siguradu talaga nga magsinguliꞌ baw indiꞌan na niray mga kasalaꞌan nira.’
31Tiyubag siꞌ kanya ni Abraham, nga magꞌaat, ‘In talagang ega pagpakimatuudun niray mga isiyurat ngayti ni Moises baw mga prupitaꞌ gasiꞌ, simpri ega naga mapapamayaꞌ sira it maski esang patay na nga nagꞌegen manat paꞌuliꞌ.’”
17Beken nga mga ipagpanulduꞌ ni Jesus it mga alagad ya pasar it pamayaꞌ
1Itu siꞌ i ipiyanulduꞌ ni Jesus it mga alagad ya, nga magꞌaat, “Talagang ega maꞌawaꞌ i mga magkapisiꞌan it ipagkasalaꞌan it taw. Temed kaꞌiꞌiraꞌbut nay mabetangan it mga taw ngaytung pagpanggaringan it ipagkasalaꞌan ngaytu. 2Magayen pay paribatuwan na lamang i esang taw it dakulaꞌ nga gigilingan nga batu ka itdag na lamang duꞌun it tengat laud. Magayen pat pakursud kanya it esang mapiyababaꞌ nga magpamayat aken. 3Aypaꞌ magꞌintur kamu nga banar.
In beteꞌ may esang sulsug mu kat pamayaꞌ nga may buwaten yat imu nga ega magayen, iꞌaat mut kanya. Ta, in magsinguliꞌ, pasinsiyaen mu kanya. 4Maski magkasalaꞌan it pitung bisis it magꞌapun baw pitung bisis nga paꞌasat imu ka magꞌangut it pasinsiya, ega daꞌgaen mu. Pasinsiyaen mu.”
5Ta, kaꞌampang i mga alagad ngayti, maat nira, “Ampuꞌan, paksegen muy pamayaꞌ namen it imu.”
6Katubag i Ampuꞌan nga si Jesus, maat ya, “Sana makasbung i pamayaꞌ mi it dekeyeng alit it mustasaꞌ nga sigi-siging pangseg seked it dakulaꞌ nang luwak. Ka in atkaytu i pamayaꞌ mit aken, talagang maski kayu ngayan i aaten mu nga magabut, ka duꞌun siꞌ i tindegan yat dagat, siguradu nga mamayaꞌ it imyu.
7Dedemdemen mi tu. In beteꞌ may esat imyu nga may uripen nga magꞌaradu u magꞌeper beteꞌ it mga tupa, unuy iskat mut kanya pagꞌuliꞌ ya nga garing duꞌut uma? Unu, aaten mu nga lagi kanya, ‘Daliꞌ na, kumaꞌen’? 8Simpri ega. In daꞌga, iyan i iskat mu, aaten mu yan, ‘Sigi, tarakanan mu aku it pangiyapun ku baw magꞌimaraꞌ ka na ka aꞌarigraan mu aku nga magkaꞌen baw magꞌinum. Kumaꞌen ka manay imu in kakaꞌen aku na.’ 9Baw in nasunud nat uripen ngayti i muꞌsang isingkat it kanya, unu, pasalamatan kanya it agalen ya ngayti? Siguru ega. 10Simpri atkayan naga i imyu. Basta nabwat mi na i kumpur isingkat it imyu it Ampuꞌang Diyus, ega pikiren mi nga subrang ikabantug mi i pagsunud mi ngayan. In daꞌga maat mi yan, ‘Uripen kami lamang baytu. Pagsunudun namen lamang i katengdanan namen.’”
Sang pulung kataawan nga babangbangen i piyagayen ni Jesus
11Kat panaw ngayti ni Jesus nga magpapaJerusalem, namsag kanya duꞌun it piyagtengaꞌan it mga rugar it Samaria baw Galilea. 12Desang magseled na kanya duꞌun it esa nga baryu, siyusmu kanya it sang puluꞌ nga babangbangen. Timneꞌyad sira duꞌun it ala-alaid, 13bawnga nanggaꞌmaran nga magꞌaat, “Jesus nga Agalen, beteꞌ sanguꞌan mu naga kami!”
14Pagkalteg ni Jesus it kanira, maat ya, “Sigi, paꞌaduꞌun kamu it mga sasirduti ka paꞌeket-eket it kanira.” Ta desang mamagpanaw na sira, sakaliꞌ nga mindek nay mga bangbang nira ngayti.
15Pagkamuya it sang kataawan it mindek nay bangbang ya, nagpaꞌuliꞌ kanya, nga ipaggaꞌu-gaꞌuy ya na nga magbantug it Ampuꞌang Diyus. 16Nanluud kanya duꞌun it sarungaan ni Jesus ka nagpasalamat. Iti nga taw, Samaritano.
17Miningkut si Jesus, “Daꞌga baꞌ,” maat ya, “sang pulung kataawan i pindekan it bangbang? Ta ari nay siyam ngayan? 18Unu, daꞌsira nagpaꞌuliꞌ nga bantugun niray Ampuꞌang Diyus? Unu, itu lamang, kanya ngaytung ega Judio?” 19Bawnga inaat kanya ni Jesus, “Tindeg na. Dumayun-dayun ka nat panaw mu. Piyagayen ka naytu sabap it pamayaꞌ mut aken.”
Panulduꞌ pasar it pangabut it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus baw pamaꞌuliꞌ situ ni Jesus
20Kaꞌsa iningkut si Jesus it mga Pariseo in kaꞌnu ipatindeg i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Katubag si Jesus, “Ega baꞌ maltegan it mata i kaꞌadiꞌan ya in magꞌabut na. 21Egay makasugid nga maat, ‘Waytu na baꞌ!’ u ‘Wayti na, magꞌaꞌabut na duꞌun!’ Sabap kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus nga paꞌaaten, pagsakep ya it nakem it kumpur magsarig baw magpamayat kanya.”
22Bawnga maat ni Jesus it mga alagad ya, “Mabut talagay timpu nga yay kat nakem mi, ‘In maat kayti na beteꞌ i timpu nga paꞌuliꞌ situ i Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw ka magꞌadiꞌ na kat kabantugan ya!’ Temed ta, ega maltegan mi tu ka ega paꞌ timpu ya. 23Abutun kamu nayan it baritaꞌ nga maat yan, ‘Nagpaꞌuliꞌ siꞌ bayan kanya nga sini na!’ U maat it beken, ‘Duꞌun na bayti!’ Temed ayaw kamut pamayaꞌ nga maat mapanaw nga tumulus it aken. 24Sabap in magꞌuꞌunu maꞌyagan i langit garing it lebatan seked duꞌun it sedpan basta magkilat, atkayan naga yan i pamaꞌuliꞌ ku situ, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 25Temed kaꞌilangan lumabay aku daꞌan it dakel-dakel nga kakuriꞌan baw tibabaꞌen aku it mga taw it kayti na ngaytu.
26Yay matuud, in magꞌuꞌunu ega kat ulu it mga taw kat timpu ni Noe i panriga nga mabut it kanira, atkayan naga kat pamaꞌuliꞌ ku situ, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 27Sabap kat iting timpu, mamagkaraꞌnen-karaꞌnen, mamagꞌinum-inum baw mamagꞌasa-asawaen i katataawan seked it nagpasakay na si Noe duꞌun it binwat ya nga sakayan. Pagꞌabut it lenep nga ikiyatunaw it banwa, egay tiya-tiyakap it katataawan. Ta unupat biyaraꞌan, napuuꞌ sira nga muꞌsa.
28Atkayan naga it timpu ni Lot nga ega gasiꞌ i tiya-tiyakap it mga taw duꞌun it Sodoma baw katepad ya nga mga lansangan. Sabap iyan mga taw, mamagkaraꞌnen-karaꞌnen baw mamagꞌinum-inum, mamagpangalang-alang baw mamagdagang-dagang, mamagpanluwa-luwak baw mamagpatindeg it mga balay. 29Temed iyan aldaw nga nakalꞌid na si Lot duꞌut Sodoma ngayti, miyuran na nga yay magtedag nga garing duꞌut langit, apuy baw asupri, nga ituy miyansur it kanirang muꞌsa. 30Atkayan naga yan i ipaꞌuliꞌ situ it Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.
31Kat iyan nga aldaw, iyan duꞌun it mapatag nga atep it balay ya, ega na semled paꞌ duꞌun it balay ka mamisiꞌ it mga betang. Baw iyan duꞌun it uma, ega na muliꞌ nga mamisiꞌ paꞌ it maski unu. Sabap kat aldaw ngayting itiꞌen, ega nay pagꞌargan it mga betang. 32Dedemdemen mi i nabetangan it asawa ni Lot.17:32 Genesis 19:26.
33Ka iyan magraras nga banar it kaꞌgenan ya ngaytu kayti, maꞌlam nagaytu asat kanya. Temed iyan temeꞌteꞌ it aken, maski maat ikagtas nat ginawa ya, makanya talagay kaꞌgenan nga ega basta-basta. 34Matuud talagay iꞌaat kut imyu nga kat pamaꞌuliꞌ ku situ, mapinpin nay mga taw. In delemen i iꞌabut ku, barang may duwang kataawan nga nagꞌulid temed in ega nagsubung sira nga taawan ku, matuduꞌ i esa, esa lamang i pisiꞌen. 35In aldawun i iꞌabut ku, barang may duwa nga nagsaꞌud i maglebek, temed in ega nagsubung sira nga taawan ku, matuduꞌ i esa, esa lamang i pisiꞌen. 36Subung naga i duwang kataawan nga magbuwat duꞌun it uma. Basta ega nagsubung sira nga taawan ku, matuduꞌ i esa, esa lamang i pisiꞌen.”
37Pagkagneg it mga alagad, miningkut sira, nga magꞌaat, “Ta ari yan, Ampuꞌan?”
Katubag si Jesus, “Maat i sambatan, ‘In ariyen i miyatay, duꞌun naga yan magtingped-tingped i mga tarwangin.’”17:37 Barang yay pagpaꞌiguꞌan kaytu, mga taw nga kabilangan nira, patay, sabap daꞌsira nagpasakep it ki Jesus, ka siguradung abutun sirat ukuman nga panriga maski ari sira, pagꞌabut it iyan nga aldaw.
18Alimbawa pasar it babay nga magpaꞌungaꞌ-ungaꞌ duꞌun it manigꞌukuman
1Esa gasing alimbawa i ipiyanulduꞌ ni Jesus it mga alagad ya, isaꞌun matantuwan nira nga kaꞌilangan pirmi nga magpanalangin, ega maskedan. 2Maat ya, “Duꞌun it esa nga siyudad, may esang manigꞌukuman nga egay iꞌlam ya it Ampuꞌang Diyus baw ega gasiꞌ maggalang kanya it masigkataw ya. 3Duꞌun gasiꞌ it iting siyudad may esang babay nga balu nga manu-manu paꞌaduꞌun it manigꞌukuman ngayti, ka magꞌangut it kataldengan sabap it esang taw nga magpakuriꞌ it kanya. 4Kat suliꞌ-suliꞌ ya na ngayti duꞌun, ega pagguman-gumanen it manigꞌukuman ngayti. Temed iyan naꞌlay na, maat ya, ‘Maski na maat egay iꞌlam kut Ampuꞌang Diyus baw egay paggalangen ku nga masigkataw ku, 5temed it pirmi na ngaytung pagsasawun aku it babay ngaytu, ibgay ku na lamang it kanya i kataldengan nga pagꞌangutun ya. Ka maꞌlay, maskedan aku nat suliꞌ ya na ngaytung suliꞌ.’”
6Ta, maat siꞌ ni Jesus ngayti, “Ta, pikiren mit magayen i inaat it manigꞌukuman ngayti nga maraꞌe-raꞌet i adat. 7Ka in magsambung nagay maski taw nga maraꞌe-raꞌet i adat, simpri subraꞌ na nga sumambung i Ampuꞌang Diyus. Talagang ega ipabeꞌet ya i kataldengan kat mga piniliꞌ ya nga taw nga magpaꞌungaꞌ-ungaꞌ duꞌut kanya it delem-aldaw. 8Matuud tu nga iꞌaat kut imyu, nga basta naꞌbut nay ipiyabetang-betang ya nga timpu, ibgay ya nga lagi it kanira i kataldengan. Temed unu yan, pagpaꞌuliꞌ ku situt sinirungat langit, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, unu sadaw, may maparagan ku nga mga taw nga atkaytuy pamayaꞌ nira, nga mapiyaꞌres it magpanalangin?”
Piyaꞌalimbawaan siꞌ ni Jesus, duwang kataawan nga magpanalangin
9May alimbawa gasiꞌ nga ipiyagneg ni Jesus it mga taw nga, tanud nira, mataldeng na sira kat panleteg it Ampuꞌang Diyus aypaꞌ magpanibabaꞌ it beken. 10Maat ya, “May duwa nga lalaki nga miyapyat duꞌun it Templo ka manalangin. Pariseo i esa. Esa, manigpabayad it barayadan duꞌut gubirnu. 11Timnindeg it pagayen-gayen i Pariseo ngayti ka maat kunuꞌ manalangin, arit kanya ngayting panalangin, desang magpatuꞌgud. Ka maat ya, ‘Ampuꞌang Diyus, magpasalamat akut imu nga daꞌku subung it beken nga ega magayen i adat, ka sira, malupig, mapiyanluku, baw magpamakun duꞌun it ega asawa nira. Magayen ku talagay daꞌku makasalaꞌan nga subung it manigpabayad ngayni. 12Ka aku, duwang bisis i pagpuwasa ku it sang lingguꞌ baw ipagbegay kuy ikasang puluꞌ nga bagiꞌ it muꞌsang magkapanulusan ku.’
13Iti, manigpabayad ngaytit barayadan, ala-alaid kanya duꞌun it Pariseo baw beken nga taw. Magrurungguk kanya nga subuk magꞌeyaꞌ yumaꞌngad duꞌut langit, baw siging baneg yat deꞌgan ya kat kadakulat kasmek ya. Maat i panalangin ya, ‘Ampuꞌang Diyus, sanguꞌan mu naga aku ngayni nga makasalaꞌan.’
14Matuud talagay iꞌaat kut imyu, nga iti nga taw, miyuliꞌ kanya nga ipagpabetang nat Ampuꞌang Diyus nga mataldeng, ka piyasinsiya nay mga kasalaꞌan ya. Temed iti, Pariseo ngayti, ega. Sabap yay matuud, siyu-siyuy mapiyataꞌas-taꞌas, buwaten kanya nga mababaꞌ, temed iyan mapiyababaꞌ, iyan i ipataꞌas.”
May tiyaban nga dedekeyeng mangaꞌwaꞌ duꞌun it ki Jesus
[Mateo 19:13-15; Marcos 10:13-16]
15Kaꞌsang aldaw may mga taw nga timnaban it dedekeyeng mangaꞌwaꞌ, pati mga madaragen, duꞌun it ki Jesus, ka isaꞌun panalanginan it pagtatapalen. Temed pagkalteg it mga alagad, siyardaw nira. 16Temed piyapaꞌadeꞌdeng ga ni Jesus i mangaꞌwaꞌ ngayti duꞌut kanya baw inaat yay mga alagad ya, “Ega sulang-sulangen mi i mangaꞌwaꞌ nga magpaꞌasitut aken. Pataꞌnan mi lamang. Sabap mga mapiyababaꞌ nga subung it mangaꞌwaꞌ ngaytu, sira i mapakay nga pasakep it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 17Matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu, nga in siyuy ega pasbung it waꞌwaꞌ nga dekeyeꞌ kat pagpasakep yat pamegbeg it Ampuꞌang Diyus, ega talaga makasled duꞌun it kaꞌadiꞌan ya ngayti.”
Makuriꞌ kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus
[Mateo 19:16-30; Marcos 10:17-31]
18Kaꞌsa may esang lalaki nga may katengdanan duꞌun it lansangan nga miningkut it ki Jesus, nga magꞌaat, “Magayen nga Manigtulduꞌ, unu bay dapat ku nga buwaten isaꞌun maꞌaken i kaꞌgenan nga egay kaskedan?”
19Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Talagang ega basta-basta nga ipabetang mu it magayen i esang taw, maski aku ngaytu, in daꞌga sepsepen mu daꞌan i paꞌaaten nga ‘magayen’. Ka Ampuꞌang Diyus lamang i talagang magayen.18:19 Inampang ngaytu ni Jesus, ega maat ireg ya nga sugiden nga, ega Ampuꞌang Diyus kanya u ega magayen i adat ya. Temed ireg ya, sepsepen daꞌan it in siyu nga magtaꞌwag it kanya it magayen nga subung nat inaat ngaytu nga “magayeng Manigtulduꞌ”. Sabap in Ampuꞌang Diyus lamang i magayen, basta taꞌwagen tami si Jesus nga “magayen nga Manigtulduꞌ”, sikayan pagkilalaen tami i pagkaꞌDiyus ya. 20Siguru magkaꞌrutan muy mga urdin. Kuydaw ka it pamakun duꞌun it ega asawa mu. Kuydaw ka it pangimatay it masigkataw mu. Kuydaw ka it panakaw. Kuydaw ka it panistigu it ega matuud. Galangen mu i amaꞌ baw inaꞌ mu.”
21“Manigtulduꞌ,” maat siꞌ it lalaki ngayti, “muꞌsa ngayan, pagsunudun ku nayan garing it pagwaꞌwaꞌ ku.”
22Pagkagneg ni Jesus kayti, maat ya siꞌ, “May esa paꞌ nga bagay nga magkakurangan mu. Ipaꞌalang muy muꞌsang mga kusas mu bawnga iyan bayad ya, pamagiꞌ-bagiꞌen mu kat mga makukuriꞌ. Ka in buwaten mu gaytu, siguradung may kamanggadan mu duꞌun it langit. Pagkabwat mut muꞌsa ngaytu, paꞌuliꞌ ka siꞌ situ, ka magbaya-bayaꞌ ka nat aken, nga alagad ku na.”
23Pagkagneg it taw ngayti, nasmek kanya nga banar, ka piyakamanggaden kanya. 24Namuyaan ni Jesus nga nasmek i taw ngayti. Aypaꞌ ka maat ya, “Talagang makuriꞌ makaꞌuyut i manggaden duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 25Yay matuud, marway paꞌ makalapas i dakulang ramu-ramu nga kamelyo duꞌun it erek it dagum, ega gat manggaden nga kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
26Miningkut i mga nakagneg kayti, maat nira, “Ta in atkayan nga makuriꞌ maribri i mga manggaden nga dakulay kaya nira, ta siyu gay maribri? Daꞌga ega na?”
27Tubagen sira ni Jesus, maat ya, “Talagang egay maski unu nga mabwat it taw nga ipagkaribri it kanya. Temed in Ampuꞌang Diyus, kanyay magkabwat kaytu. Kanyay magkaribri it mga taw.”
28Miyampang si Pedro, maat ya, “Ta amen ngaytu, Agalen, daꞌga baꞌ tiyananan namen nay muꞌsa ka magbaya-bayaꞌ kami nat imu?”
29Katubag si Jesus, maat yat kanira, “Kamatuudan tu nga iꞌaat kut imyu, nga daꞌgay-daꞌga tumbasan i maski siyu nga magkatanan it pamalay-balay ya, asawa ya, mga sulsug ya, giyaringan baw mga anak ya, sabap lamang it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. 30Ka siguradu talaga nga subrang dakulaꞌ i matanggap ya kat itu nga kaꞌgenan. Baw in duꞌun nat ikadwang kaꞌgenan, makanya paꞌ i kaꞌgenan nga egay kaskedan.”
Saꞌup nga isiyugid ni Jesus i pasar it kamataynen ya
[Mateo 20:17-19; Marcos 10:32-34]
31Ipiyapinpin ni Jesus i sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad ya, baw maat yat kanira, “Kayti, magpaꞌaduꞌun tamit Jerusalem. Ta, in duꞌun na, matuman nayan i muꞌsang ipiyamagsurat it mga prupitaꞌ pasar it aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 32Ka ipaꞌalima aku duꞌun it mga taw nga ega Judio. Talagang teger-tegeren nira aku, tibabaꞌen, supraan, ripdasan baw imatayen paꞌ. 33Temed magꞌegen aku nagat paꞌuliꞌ pagꞌikatlung aldaw.”
34Temed iti nga mga inampang ni Jesus, ega nasepsepan it mga alagad ya ngayti ka subuk ipagtaguꞌ paꞌ it kanira i pagpaꞌulugan. Talagang daꞌsira tiyaꞌseb in unuy paꞌaaten ya kayti.
Piyagayen ni Jesus i esang taw nga beleg
[Mateo 20:29-34; Marcos 10:46-52]
35Iyan adeꞌdeng na na Jesus duꞌun it Jerico, may esang lalaki nga beleg nga magꞌaꞌdung duꞌun it binit it dalan ka magpaꞌildaw-ildaw. 36Iyan natanudan ya nga dakel i taw nga magtaꞌlib, miningkut kanya in unuy atkayti ngayti. 37Nagnegan ya nga tubag it mga taw it kanya, “Tumaꞌlib bayan si Jesus nga taga Nazaret.”
38Pagkagneg ya kayti, ipaggaꞌu-gaꞌuy ya na nga magꞌaat, “Jesus, nga tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, beteꞌ sanguꞌan mu naga aku!”
39Siyuraraw kanya it mga taw ngayti duꞌut uꞌnaan nga ega sumarit tingeg. Temed diyadakulaꞌ ya gat meget, “Tungtung-inapuꞌ it adiꞌ nga si David, beteꞌ sanguꞌan mu naga aku nga matuud!”
40Timnindeg si Jesus ngayti nga magpanaw baw isingkat ya nga tabanen duꞌut kanya i beleg ngayti. Ta, tiyaban nira duꞌut ki Jesus. Pagꞌabut, iningkut ni Jesus nga magꞌaat, 41“Unuy ireg mu nga buwaten kut imu?”
“Ampuꞌan, abaa, ireg ku baꞌ magkalteg aku na!” maat i tubag ya.
42Kaꞌampang si Jesus, “Ta, in atkayan, pagsekaten ku nga kalteg ka na. Makalteg ka nayan sabap it pamayaꞌ mut aken.” 43Ta iti nga lagi, magkalteg na kanya, langkuy dimnasun na kanyat ki Jesus, baw sigi nga pasalamat ya duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkamuyat kadakel ngayti, biyantug nira gasing muꞌsa i Ampuꞌang Diyus.
19Nabaꞌgu talagay adat ni Zaqueo
1Nakaꞌbut na si Jesus duꞌut siyudad it Jerico ka yay pagpesagen it dalan nga pagpanawan ya. 2May esang manggaden duꞌun nga pagbayaꞌen it mga manigpabayad it barayadan duꞌut gubirnu, nga si Zaqueo i ngaran. 3Talagang pagpaꞌresan ya nga maltegan ya si Jesus isaꞌun makilalaan ya in siyuyti i paꞌaaten ngayti. Temed ta, it si Zaqueo, ababaꞌ nga taw, ega magkaltegan ya si Jesus ka magkalingeb nat kadakel it taw. 4Aypaꞌ binwat ya, miyalagyu kanya duꞌut uꞌnaan baw miyapyat duꞌut kayu nga sikomoro isaꞌun maltegan yat pagayen-gayen si Jesus nga tumaꞌlib.
5Pagkapatuꞌ ni Jesus duꞌut kayu ngayti, timningaraꞌ kanya baw miyampang, nga magꞌaat, “Zaqueo, dali-daliꞌen mu nga lampud, ka duꞌut balay muy paꞌabutan ku kayti.” 6Limnampud na kanyat padali-daliꞌ baw piyabayaꞌ ya si Jesus duꞌut balay ya it masagyang-masagya.
7Egay beken, muꞌsa nga nakalteg kayti, remeteng-retengan nga maamaatan, “Bilaꞌ, magpaꞌabut kanya duꞌun it esa nga makasalaꞌan!”
8Iyan mamagꞌaꞌdung na sira duꞌun it balay, timnindeg siꞌ si Zaqueo baw miyampang, nga magꞌaat, “Ampuꞌan, kayti, sang lubuk nga kusas ku, ipamgay ku na duꞌun it mga makukuriꞌ. Baw in unuy liyupigan ku duꞌut maski siyu, epaten ku nga dubli i iꞌuliꞌ ku.”
9Pagkagneg ni Jesus kayti, miyampang kanya nga magꞌaat, “Talagang kayting lagi, miyabut situt itung pamalay-balay i panribri it Ampuꞌang Diyus. Sabap kat binwat ngaytu ni Zaqueo, nga tandaꞌ it nabaꞌgu nay adat ya, maꞌyag nga nakaꞌuyut na kanya it mga matuud nga tungtung-inapuꞌ ni Abraham, nga ega desang kat pagduguꞌ in daꞌga kat pamayaꞌ nirat Ampuꞌang Diyus. 10Sabap aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, yay inasitu ku, pagtulusun kuy mga nateꞌag-teꞌag ka iribri ku sira kat panriga sabap it kasalaꞌan nira.”
Piyaꞌalimbawaan ni Jesus, sang puluꞌ nga kaꞌuripnan nga tiyuduꞌan it pirak it agalen nira
11Ta, mga taw ngayting duꞌun it balay na Zaqueo nga nakagneg it iti nga sugi-sugid ni Jesus, piyagnegan ya nat ipiyaꞌugdun ya nga esang alimbawa. Atkayti i buwat ya ka adeꞌdeng na kanya duꞌun it Jerusalem, baw tanud it kadakel, ipatindeg ya nat iting timpu i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus nga magꞌadiꞌ na kanyat banwa nira. 12Maat i alimbawa ya, “May esang mataꞌas nga taw nga naꞌaduꞌun it lekat nga banwa ka ipaꞌdung kanyat Impiradur kat pagkaꞌadiꞌ, bawnga muliꞌ kanya ka magꞌadiꞌ na. 13Parabir kanya gimnaring, tiningped ya i sang puluꞌ kat mga uripen ya. Binggayan yay kada esa it kantidad it sang gatus kat kanirang pirak,19:13 Sang gatus kat kanirang pirak, bali it tulung bulan i binwatan. baw maat yat kanira, ‘Ipanulus mi tu seked it mabut aku.’
14Ta it pagꞌisgan kanya it beken nga mga kabanwa ya, aypaꞌ ka pagkagaring yang lagi, may ipiyalungbaꞌ nira duꞌun it paꞌdung ngaytit kanya kat pagkaꞌadiꞌ. Mangaat nga, ‘Iyan ega ireg namen nga magꞌadiꞌ sinit amen i iyang taw!’ 15Temed ipiyaꞌdung naga kanya kat pagkaꞌadiꞌ, bawnga pagkatiwas miyuliꞌ kanya, ka magꞌadiꞌ na duꞌut kanira.
Pagꞌabut, tiningped ya siꞌ i piyamgayan ya ngayti it pirak isaꞌun maꞌrutan ya in sang unuy nakapatubuꞌ it kada esa. 16Pagsigꞌabut, maat it sang kataawan, ‘Agalen, sang pulung dubli it itiyuduꞌ mu situt aken i natubuꞌ ku.’
17‘Magayen!’ maat it agalen ya ngayti. ‘Pagsagyaan kuy binwat mu ngayan. Kayti it namuyaan ku nga magkasarigan ka it maski dekeyeng bagay, papamaalaꞌen ku ikaw it sang puluꞌ nga kalansanganan.’
18Maat siꞌ it sang kataawan, ‘Agalen, itiyuduꞌ mu ngayan situt aken, timnubuꞌ yan it lima paꞌ nga dubli.’
19‘Ta, in atkayan,’ maat it agalen ya ngayti, ‘pamaalaꞌan muy lima nga kalansanganan.’
20Sang kataawan siꞌ i nagpatpad baw maat ya, ‘Agalen, waytu nagay pirak mu ngayan. Biyuꞌtungan kuytut lages bawnga itiyaguꞌ ku isaꞌun ega magnisan. 21Ka magꞌiꞌlam akut imu sabap maꞌigpit ka. Pagkubraen muy ega ikaw i minlug baw magkayeg ka it ega ikaw i nagpakariga.’
22Tiyubag kanyat agalen ya ngayti, nga magꞌaat, ‘Maraꞌe-raꞌet talagay adat mu nga uripen! Kat sadili mu ngayan nga inampang, ukumanan ku ikaw. Ka magkaꞌrutan mu na palan nga maꞌigpit aku, nga pagkubraen kuy ega aku i minlug baw magkayeg aku it ega aku i nagpakariga. 23Ta, unuka ega iꞌinlug mu duꞌun it mga manigpaꞌutang?19:23 Basaen i paꞌyag duꞌun it Mateo 25:27. In iꞌinlug mu paꞌ, daꞌga kayti may napisiꞌ ku na nga tubuꞌ ya?’
24Bawnga singkat yay mga duꞌun ngayti. Maat ya, ‘Sigi, pisiꞌen mi i pirak ku ngayan asat kanya, ka idungag duꞌun it nakapatubuꞌ it sang puluꞌ ngayting dubli.’
25‘Aa bilaꞌ,’ maat nira, ‘Agalen, unuka dungagan paꞌ it sang ribu nay kanya?’
26Pagtubag ya, maat ya, ‘Matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu, nga iyan magkasarigan baw mapiyaꞌres, tumbasan kanya nga dungagan i kaya yat kanya. Temed iyan ega magkasarigan baw garusan, maꞌilang talaga i maski sang dekeyeꞌ nga kaya yang lagi. 27Baw iyan gasiꞌ nga magkuntraꞌ ngayan it aken, nga ega ireg nira nga pagꞌadiꞌan ku sira, pamisiꞌen mi sira kayti, ka pangimatayen situt adapan ku.’”
Pagbantugun it mga taw si Jesus pagꞌabut ya duꞌun it Jerusalem
[Mateo 21:1-9; Marcos 11:1-10; Juan 12:12-19]
28Napanaw siꞌ na Jesus nga lumangbus na duꞌut Jerusalem. Magꞌuuꞌna si Jesus it mga kaꞌibaan ya. 29Iyan adeꞌdeng na sira duꞌun it mga baryu it Betfage baw Betania, nga duꞌun na sira it Mungsuꞌ it Olibo, may itiyaꞌeg ni Jesus it duwang kataawan nga mga alagad ya. 30Maat ya it kanira, “Paꞌaduꞌun kamu daꞌan it baryu ngaytit Betfage. Pagꞌabut mi yan duꞌun, may maltegan mi nga uꞌuybun it kabayuꞌ nga asno nga magsesget, nga ega paꞌ mansu. Uꞌbaden mi ka tabanen mi situt aken. 31In may mimraw it imyu in unuka pagꞌuꞌbaden mi, aaten mi nga, ‘Pagkaꞌilanganen baꞌ it Ampuꞌan.’”
32Napanaw nay duwa ngayti nga tiyaꞌeg. Naparagan niray pagꞌaaten ngayti nga asno subung nat inaat ngayti ni Jesus. 33Desang pagꞌuꞌbaden na nira i seget, maat i mga tagpuꞌun, “Unuka pagꞌuꞌbaden mi i seget it asno ngayan?”
34Katubag i duwa ngayti, “Pagkaꞌilanganen baytu it Ampuꞌan.”
35Tiyaban na nira duꞌun it ki Jesus i uꞌuybun it asno ngayti. Pagꞌabut, ipiyagꞌampilu niray mga gulamen nira bawnga ipiyasakay na nira si Jesus. 36Magsasakay na si Jesus nga limnangbus duꞌun it Jerusalem. Buwat it mga taw, ipagꞌamlad nira i gulamen nira duꞌun it dalan, nga tandaꞌ it paggalang baw pagꞌistimar nira it ki Jesus.
37Iyan adeꞌdeng na duꞌut Jerusalem si Jesus nga magpanadsad na duꞌun it Mungsuꞌ it Olibo, atnat giyaw-giyaw i kadakel ngaytit mga taw. Pagbantugun nira i Ampuꞌang Diyus sabap it muꞌsang mga kalililuꞌan nga bagay nga namuyaan nira. 38Maat i ipaggaꞌuy-gaꞌuy nira, “Mabantug i Adiꞌ ngaytu nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus! Nagkagayen tami siꞌ it Ampuꞌang Diyus nga duꞌut langit! Bantugun i Ampuꞌang Diyus nga duꞌun it dibwat it langit!”
39Temed inaat si Jesus it beken nga mga Pariseo nga magbabayat bulyug ngaytit magpaJerusalem, “Manigtulduꞌ, surarawun muy mga alagad mu ngayan!”
40Pagtubag ni Jesus, maat ya it kanira, “Matuud i iꞌaat kut imyu nga in papdeken sira, mga batu siꞌ i manggaꞌmaran.”
41Iyan adeꞌdeng nang banar si Jesus duꞌun it Jerusalem, nga magkalawag ya nat magayen i siyudad, sakaliꞌ nga singgawan ya. 42Baw miyampang kanya, nga magꞌaat, “Anin saꞌan, kamu nga mga taga Jerusalem! In maat talagang magkaꞌrutan mi kayti ngaytu in magꞌuꞌunu magkagayen kamu nga matuud duꞌun it Ampuꞌang Diyus! Temed it kaꞌlay ngaytu pagdaꞌgaen mi, aypaꞌ subuk ipagtaguꞌ nayan it imyu. 43Aypaꞌ liꞌwan ya, mabut talagay aldaw nga kaliputputun it mga kalaban mi i siyudad mi ngaytu. Kulungun kamu baw gipiten it pabali-bali, nga palinibut may sundaluꞌ na. 44Talagang ranggaꞌen nira i siyudad baw puuꞌun niray mga taw duꞌun. Baw maski sangbat nga batu, egay ipaꞌped nira duꞌun it pagruruknuꞌan ya. Pataꞌnan sirat Ampuꞌang Diyus nga muwat it atkayti ngayti sabap ega kinilala mi aku nga tiyaꞌeg ya nga rimibri it imyu.”
Pagpanindegan ni Jesus i papagsambaang balay it Ampuꞌang Diyus
[Mateo 21:12-13; Marcos 11:15-18]
45Pagꞌabut ni Jesus duꞌut Jerusalem, siminled kanya duꞌun it Templo. Piyangimugaw ya i mga manigdagang baw mamagpangalang nga duꞌun it piyakakamaꞌyagan ya. 46Maat ya it kanira, “Magbebtang duꞌun it isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus,
‘Iyan balay ku nga papagsambaan it aken, taꞌwagen nga balay nga papanalanginan.’19:46 Isaias 56:7.
Temed binwat mi nga pugad nat mga mananakaw!”19:46 Jeremias 7:11.
47Bawnga aldaw-aldaw magpanulduꞌ si Jesus duꞌun it Templo ngayti. Temed mga pagbayaꞌen it sasirduti, mga manigpaꞌyag it urdin baw beken nga may mataꞌas nga katengdanan kat mga taw, magtulus sirat ikaꞌimatay nirat ki Jesus ngayti. 48Temed ega magkaparagan nira in unuy magayeng buwaten, ka puꞌsat taw, magkasaga sirang banar it mga panulduꞌ ngayti ni Jesus.
20Pagꞌintakeden i pudir ni Jesus
[Mateo 21:23-27; Marcos 11:27-33]
1Iyan kaꞌsa nga aldaw nga magpanulduꞌ ngayti si Jesus duꞌun it piyakakamaꞌyagan it Templo, nga ipagpangadal ya i Magayen nga Baritaꞌ duꞌun it mga taw, inlep kanya it mga pagbayaꞌen it sasirduti, sang siraan it mga manigpaꞌyag it urdin baw mga mataꞌas nga ginuꞌu. 2Pagꞌabut nira, maat nirat ki Jesus ngayti, “Isugid mut amen in unuy pudir mu it muwat it itu nga mga bagay. Siyuy minggay it imu it itung pudir?”
3Katubag si Jesus, maat ya, “Ingkutun ku gasiꞌ kamu. Isugid mi it aken. 4Siyuy giyaringan it pudir ni Juan nga mamawtis? Unu, duꞌun it Ampuꞌang Diyus u kat mga taw?”
5Pagkagneg nira kayti, remeteng-retengan sira, “In aaten ta, ‘Garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus,’ aaten ya siꞌ kita, ‘Ta, unuka ega pagpamayaꞌnen mi kanya?’ 6Temed in aaten ta gasiꞌ, ‘Garing it taw,’ siguru nga buntalan tamit batu it kadakel ngaytu sabap pagkilalaen nira nga prupitaꞌ si Juan ngayti.” 7Aypaꞌ yanay itiyubag nirat ki Jesus, “Ega bayan magkaꞌrutan namen.”
8“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “ega gasiꞌ isugid kut imyu i pudir ku nga muwat it mga pagbuwaten ku ngaytu.”
Mga siyanaꞌan nga manigꞌuma i piyaꞌalimbawaan ni Jesus
[Mateo 21:33-46; Marcos 12:1-12]
9Siyarunga siꞌ ni Jesus i kadaklan baw nagꞌalimbawa kanya, nga magꞌaat, “May esang taw nga liminwak it luwak nga ubas duꞌun it uma ya. Pagkalwak ya, isiyanaꞌ yat pirang kataawan nga manigꞌuma i ubasan ya ngayti, ka naꞌaduꞌun kanya it belag nga rugar baw kimnaꞌlay kanya duꞌun. 10Iyan naꞌbut nay timpu nga pararanas nat ubas, piyapaꞌaduꞌun yay esa nga uripen ya ka mamisiꞌ it kanyang kabagiꞌan duꞌun it mga manigꞌuma ngayting siyanaꞌan ya. Temed pagkalte-kalteg it mga siyanaꞌan ngayti, inugup nira nat pasakit i uripen ngayti nga pagtaꞌgen, baw piyaꞌuliꞌ nirat egay maski unu nga taban.
11Pagkamuyat tagpuꞌun ngayti, beken siꞌ nga uripen yay tiyaꞌeg ya, temed piyukul ga nira baw talagang binwatan nira kanyat kaꞌeꞌyaꞌan, baw piyaꞌuliꞌ gasiꞌ nga egay maski unu nga taban. 12Daꞌga, tiyaꞌeg nagat tagpuꞌun ngayti i ikatlu nga uripen ya. Ta unupat itiꞌen ngayti, biyungadan ga nira bawnga inimugaw.
13Kaꞌampang i tagpuꞌun ngayti, ‘Unuytu i magayen nga buwaten ku? Aaꞌ daꞌga,’ maat ya, ‘magayen siguru, pagmaꞌa-maꞌalen ku na ngaytung anak ku i paꞌaduꞌunun ku. Siguru basta kanya ngaytu, istimaren nira it magayen.’
14Arit pagkalteg it mga siyanaꞌan ya ngayti it anak ya na i miyabut, maamaatan sira, ‘Bilaꞌ, wayan nay manunubliyen ngayan! Magayen imatayen tami, isaꞌun maꞌaten nay ubasan ngaytu nga subliyen ya.’ 15Egay beken, riyusuban nira, riyayak duꞌun it liꞌwan it ubasan ngayti bawnga inimatay.
Ta, unu nayti i buwaten it kanira it tagluwak ngayti? 16Kanya nay paꞌaduꞌun, ka puuꞌun yay mga siyanaꞌan ya ngayti. Baw ipaꞌarigra ya siꞌ it beken nga manigꞌuma i ubasan ya ngayti.”
Ta it nasepsepan it mga taw i pagpapuntuꞌan it iti nga pagꞌalimbawaen ni Jesus, maat nira, “Sana ega naga magꞌabut yan!”
17Tiyermek sira ni Jesus it semyek baw iningkut ya. “Ta in atkayan,” maat ya, “unuy ireg sugiden it itu nga isiyurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Iyan batu nga ega napakay it mga manigpatindeg it balay, palan yanagay giyamit nga piyakapakseg it balay.’20:17 Awit 118:22.
18Sepsepen mi tu. Kada temdag situt pakseg ngaytu nga batu, siguradu nga mabekar-bekar. Temed iyan tedagan it batu ngaytu, talagang maremek-remek.”
19Egay beken, mga manigpaꞌyag it urdin baw mga pagbayaꞌen it sasirduti, kudakpen nira si Jesus ngayti it iti nga uras, ka nasepsepan nira nga siray pagpaꞌiguꞌan it iti nga pagꞌalimbawaen. Temed magꞌiꞌlam naga sira it kadakel it mga taw ngayti, aypaꞌ daꞌsira naga magkaꞌurum.
Ingkut pasar it barayadan duꞌun it Impiradur nga Romano
[Mateo 22:15-22; Marcos 12:13-17]
20Talagang pagniidan na si Jesus it mga kudakep ngaytit kanya, ka pagꞌelaten niray katimpu sira. Yay binwat nira, may tiyaꞌeg nira nga pirang kataawan nga bilang baklay, nga magbete-beteꞌ it egay antap it nakem nira nga ega magayen. Piyapaꞌaduꞌun sirat ki Jesus ka sigapulun nira kanya kat pagꞌampangen ya, isaꞌun may kadimanda nira kuntraꞌ it kanya, bawnga ipaꞌalima kanya duꞌun it pudir it gubirnadur ngayting magpamegbeg it banwa nira. 21Pagꞌabut it mga taw ngayti, iningkut nira si Jesus. Maat nira, “Manigtulduꞌ, magkaꞌrutan namen nga matuud talagay ipagꞌaat baw ipagpanulduꞌ mu. Talagang ega magꞌaliꞌ ka nga tumulduꞌ it kamatuudan nga kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, maski siyuy magpagneg. 22Ta unu bayan, uyun duꞌun it ipiyagꞌurdin ni Moises nga mayad tami it barayadan nga ipagpabayad it Romano ngayting Impiradur nga magsasakep it aten? Unu yan, mapakay u ega?”
23Temed pagꞌuꞌrutan ni Jesus nga antap it nakem nira, magpandayaꞌ lamang. Aypaꞌ ka maat yat kanira, 24“Isini mit aken i pirak ngayan.” Pagkakawaꞌ ya, maat ya, “Ta, kasiyuytu nga rikratu baw ngaran i situt pirak ngaytu?”
“Ta, kat Impiradur,” maat i tubag nira.
25“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “kaꞌilangan nga in unuy bagay duꞌun it Impiradur, simpri ibgay mi. Atkayan naga i duꞌun it Ampuꞌang Diyus.”
26Naꞌuruꞌ-uruꞌ lamang i antap ngaytit nakem nira nga sigapulun si Jesus kat pangangampangan ya duꞌun it kadadaklan. Baw beken, it naliluꞌ sirat mga itiyubag ngayti ni Jesus, daꞌsira na namagriꞌe-riꞌeng.
Ingkut pasar it pagꞌegen siꞌ it mga miyatay
[Mateo 22:23-33; Marcos 12:18-27]
27Sunud siꞌ nga naꞌaduꞌut ki Jesus, mga Saduceo, ka iningkut nira kanya. Mga Saduceo ngaytu, pagpanindegan nira nga ega na egnen it paꞌuliꞌ i mga miyatay. 28“Manigtulduꞌ,” maat nira, “may urdin tami nga mga Judio nga isiyurat ni Moises, nga in matay i esang lalaki nga magꞌaꞌasawa na nga ega pay anak nira magꞌasawa, subliyen it sulsug ya it masawa. Ka in manganak sira, ipabetang nga bilang anak naga it natay ngayti. 29Ta, paꞌaaten namen ka katꞌesa may pitung nagsulsu-sulsugun nga mga lalaking bulun situt amen. Ta, nangasawa nay panganay. Natay kanya nga egay aꞌanak. 30Siyubli it sunud ya i asawa ya ngayti, atkayti naga natay it egay aꞌanak nira. 31Atkayti nagay ikatlu, seked it kiyaꞌpusan na nira nga simnubli it babay ngayti it masawa, baw natay nga muꞌsa it ega nakaꞌanak. 32Ta, bawnga natay na gasiꞌ i babay ngayti. 33Ta kayti, siyu yan duꞌun it pitu ngayti i asawa ya in egnen na ngayan i mga miyatay, it nakaꞌasawa na ngayting muꞌsat kanya?”
34Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Kat kayti ngaytu nga kaꞌgenan, magꞌasa-asawaen i taw. 35Temed in asan nat egnen nat paꞌuliꞌ i mga miyatay, iyan mga taw nga inildawan it Ampuꞌang Diyus nga kasled duꞌun it kaꞌadiꞌan ya duꞌut langit, ega na magꞌasa-asawaen sira, 36baw ega nayan matay sira. Ka subung na sira it mga anghil. Beken it sira, mga anak nayan it Ampuꞌang Diyus, nga inggen yat paꞌuliꞌ baw binggayan it ega na basta-bastang kaꞌgenan.
37Ta, sabap gasiꞌ it pagꞌegen ngaytu it paꞌuliꞌ it mga miyatay, maski basaꞌan si Moises, magpamatuud nga egnen talaga sirat paꞌuliꞌ. Sabap kat kanyang katuturanan pasar duꞌun it magsugu nga kayu-kayu nga magdiklap-diklap na, iyan Ampuꞌang Diyus, tiyaꞌwag ya nga Ampuꞌang Diyus ni Abraham, ni Isaac baw ni Jacob.20:37 Exodo 3:6. 38Simpri ega Ampuꞌang Diyus kanya it taw nga patay, in daꞌga egen. Sikayan maꞌyag nga egen siꞌ na Abraham ngayti maski miyatay na sira. Yay matuud, mga miyatay, egen sirang muꞌsa kat pabetang it Ampuꞌang Diyus.”
39Maat it beken nga mga manigpaꞌyag it urdin, “Magayen talagay tubag mu ngayan, Manigtulduꞌ.” 40Ta ega nay nangaas paꞌ nga mingkut it ki Jesus.
Ingkut pasar it Cristo, in unu, tungtung-inapuꞌ lamang it adiꞌ nga si David u Anak it Ampuꞌang Diyus
[Mateo 22:41-46; Marcos 12:35-37]
41Mampang si Jesus, maat ya it kanira, “Magꞌuꞌunu maꞌaat it mga manigpaꞌyag it urdin nga Cristo ngaytu nga paꞌaaten, tungtung-inapuꞌ lamang kanya ni David nga adiꞌ ngaytit tagnaꞌ? 42It si David ngaytu i miyaat duꞌun it kasuratan ngayan, nga magꞌaat,
‘Maat i Ampuꞌang Diyus duꞌun it Ampuꞌan ku nga Cristo,
“Kayti madung ka na sinit iwanan ku nga ayun,
43seked it iyan mga kalaban mu, paꞌampuꞌun ku na nga tutungtungan mana sira it aꞌay mu.”’20:42-43 Awit 110:1.
44Kayti si David naga i timnaꞌwag it kanya nga Ampuꞌan ya. Ta, it atkayan, daꞌga maꞌyag nga ega desang tungtung-inapuꞌ ni David i Cristo ngaytu?”
Sasar ni Jesus pasar it adat it mga manigpaꞌyag it urdin
[Mateo 23:1-14; Marcos 12:38-40]
45Iyan magpapagneg paꞌ i kadakel ngayti, maat ni Jesus it mga alagad ya, 46“Iyan magꞌintur kamu kat mga manigpaꞌyag it urdin, nga maꞌireg magpanaw-panaw it masagyad i pakayan nira nga pakayan it mataꞌas. Baw kasasagyaan nira nga pagsaluduꞌan in duꞌun it mataawun nga mga rugar. Baw iyan i kaꞌiꞌirgan nira nga adungan in duꞌun it papagsambaan, mga araꞌdungan nga pagpaꞌdungan it mga matataꞌas. Atnaga in duꞌun it pamagkaraꞌnenan. 47Baw pagꞌubsun nira gasiꞌ i kaꞌgenan it mga babay nga balu kat mga ipagpabgay nira. Baw paribasay kutagnepan i mga adat nira nga maraꞌe-raꞌet, pagkaꞌlayen na nira nga panalangin. Talagang subraꞌ naytu nga mabeꞌgat i panriga it kanira.”
21Begay it esang babay nga balu, siyagyaan ni Jesus
1Duꞌun paꞌ si Jesus it Templo, pagpanigmata ya, naltegan ya i mga manggaden nga magꞌulug duꞌun it pagꞌulugan it pirak nga ipagbegay duꞌun it Templo ngayti. 2Naltegan ya gasiꞌ i esang makuriꞌ nga babay nga balu, nga minlug it pira manang sintabus. 3Pagꞌampang ni Jesus, maat ya, “Matuud talagay iꞌaat ku ngaytut imyu. Iꞌinlug it makuriꞌ ngayan nga babay nga balu, subraꞌ paꞌ it ipagꞌulug it muꞌsa ngayang beken. 4Sabap iyan beken nga mapirak, ipagꞌulug nira, subraꞌ na nga ega na kaꞌilangan nira. Temed kat balu ngaytu, lamang subraꞌ na nga kakuriꞌ ya, iꞌinlug ya nang muꞌsa i eme-emed mana nga ipagkaꞌgen ya.”
Mga isiyugid ni Jesus pasar it panranggaꞌ it Jerusalem baw pasar it umur it banwa
[Mateo 10:17-22; 24:1-44; Marcos 13:1-37]
5Pamagrundingen it beken nga mga alagad i Templo ngayti, mga ega basta-bastang lininuꞌ nga batu nga giyamit baw mga ipiyagpabakas nga begay-matag it katataawan duꞌun it Ampuꞌang Diyus. 6Temed maat ni Jesus, “Iyan pagletganan mi ngayan nga mga kabalayan ya, maranggaꞌ yan nga muꞌsa. Ka mabut i aldaw nga egay maꞌped nga batu kat pagruruknuꞌan ya nga batu. Ipapuꞌran yan nga muꞌsa.”
7Pagkagneg it mga alagad, miningkut sira nga magꞌaat, “Manigtulduꞌ, kaꞌnu bayan magꞌabut i paꞌaaten mu ngayan nga mga bagay, baw unuy mga tandaꞌanan nga matuman nay muꞌsa ngayan?”
8Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Magꞌintur kamu nga ega mateꞌag-teꞌag it maski siyu. Sabap dakel yan nga mabut nga mangambuꞌ it ngaran ku, nga maat yan, ‘Aku na ngaytu baytu i Cristo ngayang paꞌaaten,’ baw ‘Timpu naytu it umur.’ Temed ayaw kamut pamayaꞌ kayan. 9Baw in makabaritaꞌ kamu it mga kaguluwan baw gira-giraen, ayaw kamut patarantaꞌ. Sabap talagang magꞌabut i mga itu ngaytu, temed ega payan umur it banwa.”
10Maat paꞌ ni Jesus it kanira, “Magꞌabut yan nga magira-giraen i mga bangsa, mga kaꞌadiꞌan kuntraꞌ it beken nga kaꞌadiꞌan. 11Yemegyeg it makekseg i lugtaꞌ, baw kat paꞌari-aring rugar gemtem it masaki-sakit na nga mga getem baw lemkep i mga panalakep. Baw duꞌut langit may maltegan nga kaiꞌiꞌlaman na nga mga bagay baw mga kalililuꞌang tandaꞌanan.
12Temed parabir magꞌabut i muꞌsa ngaytu, sariyen kamu yan it dakep baw pakuriꞌan kamu, nga panabanen nira duꞌun it papagsambaan ka ukumanan baw pasakitan kamu yan duꞌun, baw ipapirisu paꞌ. Baw sabap lamang it pagsunud mit aken, ipaꞌadap kamu nayan duꞌun it mga adiꞌ baw duꞌun it mga gubirnadur. 13Temed egay unu ya kayan, ka iyan i bilang timpu mi nga pamatuud it aken duꞌun it kanira. 14Paksegen mi lamang i nakem mi, nga ega palibegan it pikiran i panunubag mi in sumaryaen kamu na. 15Sabap aku ngaytu i megay it imyu it pangangampang mi nga may ega basta-bastang kasepsep, nga ega kaya nga tubagan u pakidaꞌgan it maski siyu nga mga kakuntraꞌ mi.
16Talagang ilangen kamu it mga giyaringan mi, mga sulsug, mga kaduguꞌan nga beken baw mga iba-iba mi, baw iyan beken it imyu, imatayen. 17Talagang isgan kamu it muꞌsang taw sabap it pamayaꞌ mit aken. 18Temed yay matuud, maski sang naay nga buꞌuk mi, egay maꞌilang basta ega ipiyabetang-betang it Ampuꞌang Diyus. 19Baw basta maneꞌteꞌ i pamayaꞌ baw pagsarig mit aken maski maat pagpakuriꞌan kamu, siguradung maꞌimyu i kaꞌgenan nga egay kaskedan.
20Iyan basta mamuyaan mi nga pagkukulungun nat mga sundaluꞌ i Jerusalem, siguruun mi na nga adeꞌdeng nay karanggaꞌan ya. 21Basta mamuyaan mi tu, iyan mga taga Judea, kaꞌilangan nga malagyu duꞌun it kabubukidan. Iyan mga taga Jerusalem, kaꞌilangan nga limiꞌwan nga lagi. Baw ega na muliꞌ duꞌun it siyudad ngaytu i mga taw duꞌut urumaan. 22Sabap naꞌrutan mi na nga miyabut nay timpu nga pagtuman it muꞌsang ipiyagsasar nga panriga nga magbebtang duꞌun it magsusurat nga ampang it Ampuꞌang Diyus, pasar it Jerusalem ngaytu. 23Kaꞌildaw-ildaw talaga i iyan magbebteng baw may paduduꞌun it iyan nga mga aldaw. Sabap talagang mabut i ega basta-bastang kakuriꞌan situt itu nga rugar, nga iseg it Ampuꞌang Diyus it itu nga bangsa. 24Dakel i matay it tarep basiꞌ baw iyan beken panabanen nga dakepan kat muꞌsang bangsa.21:24 Natuman tu it 70 A.D. Nadnganan it Pistaꞌ it Tiyaꞌliban i kiyulung nay Jerusalem, aypaꞌ ka sageksek talagat taw i siyudad ngayti. Maat i katuturanan it mga Judio, subrat sang laksaꞌ i miyatay, baw adeꞌdeng it sang pulung ribu i diyakepan. Baw iyan Jerusalem ngaytu, magbaraꞌ na nga subuk tataꞌad-taꞌadan nat mga taw nga ega Judio, ka sira nay mamegbeg situ mintras timpu paꞌ nira nga ipiyabetang-betang it Ampuꞌang Diyus.
25Mabut i timpu nga may maltegan nga mga tandaꞌanan duꞌun it aldaw, bulan baw duꞌut mga bituꞌun. Situt banwa makbaan baw matarantaꞌ i muꞌsang bangsa it dagurdur baw pamkas it langeb nga ega na namasaan it kaꞌlay. 26Iyan mga taw, maꞌawaꞌan it ginawa it pangiꞌla-iꞌlam sabap it kapipikir nira it mga kagatdan nga mabut it banwa, sabap payegyegen i muꞌsang langit it keseg it guna it Ampuꞌang Diyus. 27Bawnga maltegan aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, nga magpangindelangan it kunum, nga maꞌyag i ega basta-bastang guna ku baw kadakulat kabantugan ku. 28Ta, in magpapuꞌun nat magꞌabut i muꞌsa ngaytu, sumagya kamu na. Paksegen mi nay nakem mi, sabap adeꞌdeng na talagay panribri it imyu.”
29Bawnga nagꞌalimbawa si Jesus nga ipiyagneg yat kanira, nga magꞌaat, “Pagmumuyaen mi i kayu nga igos baw beken nga kayu. 30Basta magpandaꞌun na sira, simpri magkaꞌrutan mi nga adeꞌdeng nay panginit nga timpu. 31Ta, atkayan naga yan, basta mamuyaan mi nga magꞌabut na i mga bagay ngaytu, magkaꞌrutan mi na nga adeꞌdeng na talagay timpu nga pagꞌadiꞌan nat Ampuꞌang Diyus i muꞌsang katataawan. 32Kamatuudan talagaytu, nga ega mapuuꞌ i itung bangsat taw seked it ega paꞌ natuman i muꞌsa ngaytu. 33Mabut i timpu nga maꞌawaꞌ i langit baw banwa, temed talagang egay kaꞌawaꞌan it mga ampang ku, matuman nga muꞌsa.
34Beteꞌ magꞌintur kamu nga ega yay subrang pagragaen mi, pagkasagyaan baw pagmaꞌinimnun. Baw inturun mi nga ega yanay magdadaꞌeg kat nakem mi nga yay pagpipikiren mi nga pirmi, mga bagay kat kayti nga kaꞌgenan. Ka basta atkayan, siguradu talaga nga matarantaꞌ kamu pagꞌabut ku, ka daꞌkamu alistu. 35Sabap yay matuud, kabilangan it pamaꞌuliꞌ ku situ, subuk balatik nga nasalyaan, ka matarantaꞌ nga matuud i muꞌsang taw situt sinirungat langit. 36Aypaꞌ magꞌaꞌalistu kamu nga pirmi, baw pirming magpanalangin nga magꞌangut it ega maꞌunu i pamayaꞌ baw pagsarig mit aken pagꞌabut it mga kakuriꞌan ngaytu. In daꞌga, makateꞌteꞌ kamu, isaꞌun masagya kamu nga kaꞌadap it aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw it egay pagꞌiꞌlaman.”
37Ta, it duꞌun na sirat Jerusalem, basta aldawun, magpanulduꞌ si Jesus duꞌun it Templo. Basta delem na, mapanaw kanya. Duꞌun nay pagpaꞌaldawan ya it Mungsuꞌ it Olibo. 38Aypaꞌ mamagꞌadle-adlem i mga taw nga magꞌaduꞌun it Templo ngayti, isaꞌun kapagneg it mga ipagpanulduꞌ ni Jesus.
22Nagpakiꞌupakat si Judas Iscariote duꞌun it mga kudakep ngaytit ki Jesus
[Mateo 26:1-5; 26:14-16; Marcos 14:1-2; 14:10-11]
1Magꞌadeꞌdeng-magꞌadeꞌdeng i Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa, nga pagtaꞌwagen it Tiyaꞌliban.22:1 Uꞌnang pangiyapun nga pagkaraꞌnen it pistaꞌ ngaytu, Pistaꞌ tu it Tiyaꞌliban. Bawnga seledat pitung aldaw, Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa. Temed sumang kaꞌanu pagtaꞌwagen i muꞌsa ngaytu it Tiyaꞌliban. 2Iyan mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, sigi nga pagrundingen nira in magꞌuꞌunu maꞌimatay si Jesus it ega dalaꞌan sirat mga taw. Sabap yanayti, magꞌiꞌlam sira naga it mga taw ngayti nga magkasaga it panulduꞌ ya.
3Ta, piyanakman na ni Satanas si Judas Iscariote, esa kat sang puluꞌ baw duwa ngayting mga alagad, nga idagang ya si Jesus. 4Aypaꞌ ka napanaw na si Judas ngayti, nga nagpakiꞌupakat duꞌun it mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga pagbayaꞌen it guwardiya it Templo, nga in magꞌuꞌunu makadagang ya si Jesus duꞌut kanira. 5Namagkasagya sira baw simnanggup nga begayan kanya it pirak. 6Siyagyaan ni Judas i isiyanggup nira ngaytit kanya. Ta, gimnaring sikayti, timnulus na kanya it timpu nga makapaꞌalima ya si Jesus duꞌun it mga kudakep ngayti, it ega mamuyaan it kadadaklan.
Ipiyasimpan na ni Jesus i pangiyapun nga Pistaꞌ it Tiyaꞌliban
[Mateo 26:17-19; Marcos 14:12-16]
7Miyabut nay aldaw nga papuꞌun nat Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa, aldaw nga ipagꞌimatay it uꞌuybun it tupa nga kaꞌadatan it Pistaꞌ it Tiyaꞌliban. 8Singkat ni Jesus si Pedro baw si Juan ngayti nga mga alagad ya. Maat yat kanira, “Mapanaw kamu ka simpanen mi i adat it pangiyapun ngaytu nga Tiyaꞌliban isaꞌun makaꞌen tami.”
9“Ay ari, Agalen, i ireg mu nga pagsimpanan namen?” maat nira.
10“Atkaytuy buwaten mi,” maat ni Jesus, “paꞌaduꞌun kamu it siyudad. Pagꞌabut mi yan duꞌun, may maꞌanuꞌan mi yan nga esang lalaki nga magtitibeng it bangaꞌ nga sasaꞌgeban. Dasunun mi na kanya seked duꞌut balay nga abutun ya. 11Baw aaten mi i tagbalay, ‘Ipagpaꞌingkut bayat amen it Manigtulduꞌ namen in ari seled nga mapakay nga pangaꞌnan yat pangiyapun ngaytu nga Tiyaꞌliban, nga sang siraan nagat mga alagad ya.’ 12Ta, itulduꞌ ya nayan it imyu i esa nga malayaw nga seled duꞌun it dibwat, nga kumplitu nat garamiten. Duꞌun nat iyan nga seled i pagsimpanan mi.”
13Napanaw nay duwa ngayti, baw naꞌanuꞌan nira nga matuud i kumpur inaat ngayti ni Jesus it kanira. Egay beken, nagsimpan na sira it pangiyapun nga adat it iti nga pistaꞌ.
Piyapuꞌnan naga ni Jesus i pamwat it apunan nga pagdemdem it kamataynen ya
[Mateo 26:26-30; Marcos 14:22-26; 1 Corinto 11:23-26]
14Iyan naꞌbut nay uras, miyadung na si Jesus duꞌun it papangaꞌnan, sang siraan it mga alagad ya ngayti. 15Maat ni Jesus it kanira, “Subrang ireg ku nga ireg nga sang tamiyan i magkaraꞌnen it Tiyaꞌliban ngaytu nga pangiyapun, parabir aku lumabay it kakuriꞌan. 16Ka matuud talagay iꞌaat kut imyu nga ega naytu kumaꞌen akut sumaꞌup it itu ngaytu seked it ega paꞌ matuman i pagpapuntuꞌan kaytu duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.” 17Singkel na ni Jesus i iꞌimnan. Pagkaskel, bawnga nanalangin ka nagpasalamat. Pagkatupus ya, ipiyakawaꞌ ya. Maat ya it mga alagad ya ngayti, “Iya, pagbagiꞌ-bagiꞌan mit minum. 18Ka matuud talagay iꞌaat kut imyu nga garing kayti, daꞌku na minum it letes it ubas ngaytu seked it ega paꞌ miyabut i kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus.”
19Bawnga kimnuꞌmit si Jesus it tinapay. Pagkapasalamat ya duꞌun it Ampuꞌang Diyus, biyagiꞌ ya na bawnga ibinggay duꞌun it mga alagad ya ngayti. Maat ya, “Ituꞌun, bilug kuytu nga buwateng salisi kat ikaribri mi. Buwaten mi tu nga pirmi nga pagdemdem mi it kamataynen ku.”
20Pagkakaꞌen nira, iꞌimnan siꞌ i singkel ya. Maat ya, “Rugud it iꞌimnan ngaytu, keseg it baꞌgung pakiꞌupakat it Ampuꞌang Diyus kat katataawan, nga egay beken nga keseg ngaytu in daꞌga sadili ku nga duguꞌ nga ipaturuꞌ ku sabap it imyu.
21Temed kayti, kaꞌibaan ku naga it magkaꞌen i bayaꞌen it mga kuꞌimatay it aken. 22Talagang maꞌimatay aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, ka simpri matuman i ipiyabetang-betang it Ampuꞌang Diyus. Temed talagang subraꞌ nga makuriꞌ i magꞌaꞌareg it bayaꞌen ngayan!” 23Pagkagneg it mga alagad ngayti, magꞌingku-ingkutun sira in siyu manggid it kanira i muwat it atkayti ngayti.
Panulduꞌ nga ega mapakay i adat nga mapiyataꞌas-taꞌas
24Beken paꞌ nga binwat it mga alagad ngayti, magdaꞌe-daꞌegen sira in siyu manggid it kanira i kilalaen nga piyakamataꞌas. 25Pagkamuya ni Jesus kayti, maat ya it kanira, “Iyan mga adiꞌ it mga taw nga ega magkilalat Ampuꞌang Diyus, maꞌigpit i pamegbeg nira it mga pagsasakpen nira ngayti. Baw iyan beken nga mga magpupudir ngaytu, ireg nira nga panaꞌwag it kanira, Nakman nga Manigtabang it Katataawan. 26Temed kamu, ega atkayan. In daꞌga iyan piyakamataꞌas, dapat nga ipabetang yay sadili ya nga timawaꞌ lamang, baw iyan magpamaalaꞌ, manigsirbi naga it mga kaꞌibaan ya. 27Ka siyu bay subraꞌ nga mataꞌas, iyan magꞌaꞌdung duꞌun it papangaꞌnan u iyan manigtarakan? Daꞌga baꞌ iyan nga pagtarakanan? Temed aku nga Ampuꞌan mi, kaꞌiba-iba mi nga bilang manigsirbi mi.
28Talagang kamu, naneꞌteꞌ nga iba ku kat mga nalabayan ku nga kakuriꞌan nga bilang sukdan it aken. 29Ta, in magꞌuꞌunu pagꞌaꞌargan akut Amaꞌ ku nga duꞌun it langit it pagkaꞌadiꞌ, atkayan naga pagꞌaꞌargan ku kamu ngaytu it pagkaꞌadiꞌ, 30isaꞌun sang tamiyan i magkaꞌen baw magꞌinum duꞌun it kaꞌadiꞌan ku. Baw kaꞌibaan ku na kamu kat pamegbeg ku ngaytut mga taawan ku nga bilang tungtung-inapuꞌ it sang puluꞌ may duwang iriyasyaꞌ ni Israel.”
Ipagsugid ni Jesus nga payluwan kanya ni Pedro
[Mateo 26:31-35; Marcos 14:27-31; Juan 13:36-38]
31Bawnga maat ni Jesus it ki Simon Pedro, “Simon, pagꞌangutun kamu ni Satanas nga sukda-sukdanan ya. Ta, ipagpalugut nga kamung muꞌsa, masukdanan i pamayaꞌ mi. 32Temed ta, ipiyanalangin ku naga, Simon, nga ega kapangindiꞌ ka it pamayaꞌ mut aken. Bawnga in kasinguliꞌ ka na baw makaꞌuliꞌnang kemseg i pamayaꞌ mut aken, paksegen mu i pamayaꞌ it mga kaꞌibaan mu ngaytu nga mga sulsug mu kat pamayaꞌ.”
33Katubag si Pedro, “Yay matuud, Ampuꞌan, ega patuduꞌan ku ikaw. Maski pirisuun u imatayen ka paꞌ, iba mu yan aku.”
34Temed pagtubag ni Jesus, maat ya, “Kamatuudan tuy iꞌaat kut imu, Pedro, nga parabir tumaraꞌuk i manuk mabway nga kukuꞌ-aldaw, tulu na nga paylu mu sabap it aken.”
Magayen ega palimbay i mga alagad in mapanaw
35Bawnga iningkut ni Jesus i mga alagad ya ngayti, maat ya, “Ta unu, iyan tiyaꞌeg ku ngayan kamu nga mapanaw nga maat ku ngayan, ayaw kamut pagbalun it ipagꞌalang, pagbetangan it ipagꞌildaw it imyu, u panggaganti it talumpaꞌ, unu, nakuriꞌan kamu?”
“Ta, ega,” tubag nira.
36“Temed kayti,” maat ni Jesus, “magayen ega palimbay kamu. In may ipagꞌalang mi u pagbetangan ngayan, pirisiꞌnen mi na. Iyan egay yuꞌgut baw egay iꞌalang ya kaytu, magayen ipaꞌalang yay gulamen ya ka malang it kanyang yuꞌgut. 37Sabap ipagꞌaat kut imyu nga matuman situt aken i pagꞌaaten it kasuratan ngayan nga magꞌaat,
‘Ipiyabetang kanya nga kaꞌuyutan it mga mamagbuwat it karaꞌe-raꞌetan.’22:37 Isaias 53:12.
Sabap iyan mga magsusurat nga pasar it aken, magkatuman na.”
38Maat i mga alagad ngayti ni Jesus, “Ampuꞌan, wayni na bay duwa nga kayuꞌgutan.”
“Seked na daꞌan sikayan,” maat ni Jesus.
Nanalangin si Jesus
[Mateo 26:36-46; Marcos 14:32-42]
39Subung nat pagbuwaten ni Jesus garing it pagꞌabut nira duꞌun, napanaw siꞌ kanya nga gimnaring duꞌun it siyudad, ka naꞌaduꞌun it Mungsuꞌ it Olibo. Miyayat kanya i mga alagad ya ngayti. 40Pagꞌabut nira duꞌun, maat ya it kanira, “Magayen manalangin kamu isaꞌun daꞌkamu daꞌgen it maraꞌe-raꞌet in sukdanan i pamayaꞌ mit aken.”
41Bawnga nagpaꞌala-alaid si Jesus duꞌut kanira it may sang buntal. Limningkuꞌud kanya baw nanalangin. 42“Amaꞌ,” maat ya, “in mapakay mu, sana ega na ipatabus muy pagdadarapaꞌen ku ngaytu nga kakuriꞌan. Temed ega aken nga kaꞌirgan i masunud, in daꞌga imu nga kaꞌirgan.” 43Iyan magpanalangin na ngayti kanya, miyabut i esang anghil nga garing duꞌun it langit. Piyakseg yay nakem ni Jesus ngayti. 44Ereꞌeret nga keber-keber it seled ya. Aypaꞌ nanalangin kanya it pagꞌubsu-ubsun ya nay kat nakem ya. Magrarapatak duꞌut lugtaꞌ i liꞌnget ya nga magturuꞌ nga may uyut na nga duguꞌ.
45Timnindeg kanya pagkatupus yat panalangin, baw nagpaꞌuliꞌ duꞌun it mga alagad ya ngayti. Abutan ya, mamagꞌigaꞌ na, ka mamagkasmek sira gasing banar. 46Siyulag ya sira baw maat ya, “Unuka magꞌigaꞌ kamu na? Magbangun kamu ka manalangin isaꞌun daꞌkamu daꞌgen it maraꞌe-raꞌet in sukdanan i pamayaꞌ mit aken.”
Diyakep na si Jesus
[Mateo 26:47-52; Marcos 14:43-50; Juan 18:1-12]
47Magꞌampang paꞌ si Jesus, miyabut nay dakel na nga pagtaw nga magbabayaꞌ it ki Judas ngayti nga kaꞌuyutan it sang puluꞌ baw duwa ngayting alagad ya. Diri-diritsu si Judas duꞌun it ki Jesus ka arkan ya. 48Temed kaꞌampang si Jesus, maat ya, “Unuytu, Judas, pagꞌarkan mu aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw ka, tandaꞌ ngaytut pagmaꞌal, ipagpakilala mu aku kat mga kudakep ngayat aken?”
49Pagkamuya it beken ngayting mga alagad ya it atkayti na palan, maat nira, “Ampuꞌan, unu, manigbas kami na?” 50Pagbarut it sang kataawan nga alagad it yuꞌgut ya, pagtigbas. Uripen it Piyakamataꞌas nga Sasirduti i tinigbasan ya. Napalung i naꞌiguꞌ nga talinga nga ayun kat iwanan.
51Pagkalteg ni Jesus, maat ya, “Ayaw. Pataꞌnan mi na lamang sira.” Bawnga tiyapal yay talinga ngayti ka ipiyaꞌuliꞌnan.
52Bawnga inaat ni Jesus i mga pagbayaꞌen it sasirduti, mga pagbayaꞌen it guwardiya it Templo baw mga mataꞌas nga ginuꞌu nga duꞌun, nga magpandakep na ngaytit kanya. Maat ya it kanira, “Unuytu, adimaat magpangukus aku nga kuntraꞌen i gubirnu, ka rangkap kamu nat basiꞌ, nga kat beken pupukul na, i miyabut ngaytu? 53It aldaw-aldaw magpanulduꞌ aku duꞌun it Templo, temed ega naga diyakep mi aku duꞌun. Takaꞌ kayti na ngaytu nga delem, piyaꞌintulutan kamu nga makatimpu. Baw piyabayaꞌan na si Satanas nga tabusun yay kubwaten ya nga karaꞌe-raꞌetan.”
Piyayluwan ni Pedro si Jesus
[Mateo 26:57-58; 26:69-75; Marcos 14:53-54; 14:66-72; Juan 18:12-18; 18:25-27]
54Egay beken, tiyaban si Jesus it mga dimnakep ngaytit kanya duꞌun it balay it Piyakamataꞌas nga Sasirduti. Ki Pedro, nagparurumbayaꞌ naga. 55Pagꞌabut duꞌun, binwat it mga guwardiya ngayti, nagduꞌput nat apuy duꞌun it pagkakaliputputan nga kamaꞌyagan, ka dagpiꞌan nira. Ta, nagpakidagpiꞌ na duꞌut kanira si Pedro. 56Naltegan it esang manigsirbi nga babay si Pedro ngayting nagpakidagpiꞌ. Pagkalteg ya, liniling yat magayen baw maat ya, “Kaꞌibaan naga ni Jesus ngayan i itung taw.”
57Temed piyayluwan ni Pedro, nga magꞌaat, “Bilaꞌ, daꞌga! Ega bayan magkakilalaan ku kanya.”
58Ega siꞌ naꞌlay, may sang kataawan siꞌ nga nakalteg it kanya. Maat ya, “Kaꞌuyutan ka naga baꞌ nira!” Temed nandaꞌga-daꞌga siꞌ si Pedro.
59Nagtaꞌlib i mga sang uras, ipagpadaꞌeg nat sang kataawan nga magꞌaat, “Talagang kaꞌibaan ya naga bay itung taw, ka taga Galilea baytu.”
60Temed tiyubag kanya ni Pedro nga magꞌaat, “Bilaꞌ, taꞌway in unuy pagꞌaaten mu ngayan!” Magꞌampang paꞌ si Pedro, dengan it timnaraꞌuk nay manuk. 61Ta, duꞌut seled it balay ngayti, limningaw si Jesus duꞌun it ki Pedro baw tiyermek yat semyek. Pagkalteg ni Pedro, nademdeman ya i ipiyagꞌaat ngayti ni Jesus it kanya, nga “Parabir tumaraꞌuk i manuk mabway nga kukuꞌ-aldaw, tulu na nga paylu mu sabap it aken.” 62Nanliꞌwan na kanya. Siminggaw kanya it ega pateng nga sugaw.
Pagteger-tegeren si Jesus it mga magtatandaꞌ it kanya
[Mateo 26:67-68; Marcos 14:65]
63Si Jesus ngayti, pagteger-tegeren na baw pagtiꞌkulan na it mga magtatandaꞌ ngaytit kanya. 64Tiyagnepan niray rupa ya baw pagsariyen it ingkut, nga magꞌaat, “Pintuꞌun mu! Siyuy nagpasakit it imu?” 65Baw dakel-dakel na nga panibabaꞌ nirat ki Jesus ngayti.
Siyumarya si Jesus it Piyakamataꞌas nga Sasirduti
[Mateo 26:59-66; Marcos 14:55-64; Juan 18:19-24]
66Magpangyag, nagtingped i muꞌsang kaꞌuyutan it Sanedrin, nga mga mataꞌas nga ginuꞌu, mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin. Baw piyaꞌadap nira si Jesus duꞌut katingpedan nira ngayti. 67Bawnga maat nira it ki Jesus ngayti, “Isugid mut amen in ikaw na talaga i isiyanggup nga Cristo!”
Katubag si Jesus, maat ya, “Maski isugid kut imyu, ega naga yan pakimatuudun mi. 68Bawnga in ingkutun ku gasiꞌ kamu, daꞌkamu naga yan tumubag. 69Temed yay matuud, garing kayti madung aku na nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw duꞌun it iwanan nga ayun it landaw nga gunaan nga Ampuꞌang Diyus.”
70“Ta in atkayan palan, ireg mung sugiden, Anak ka it Ampuꞌang Diyus!” maat i muꞌsa ngayti nga nagtingped.
“Eeꞌ, matuud bay inaat mi ngayan,” maat siꞌ ni Jesus.
71Bawnga maamaatan sirang muꞌsa, “Ta, unuka kaꞌilangan tami paꞌ i pamatuud it beken, it talinga ta nay nakagneg it ega bela-belag nga baꞌbaꞌ i liniꞌwanan it iyang ampang ka kanya na?”
23Ipiyaꞌadap si Jesus duꞌut Romano nga gubirnadur
[Mateo 27:1-2; 27:11-14; Marcos 15:1-5; Juan 18:28-38]
1Ta, egay beken, timnindeg na i muꞌsa ngayting mga kaꞌuyutan it Sanedrin, ka sang siraan nay timnaban it ki Jesus duꞌun it Romano nga gubirnadur nga si Pilato. 2Ipiyaꞌapyat na niray dimanda nira nga magꞌaat, “Nadakep namen i itung taw nga magpaneꞌag-teꞌag it mga kabanwa namen. Baw pagpaaren ya gasiꞌ, nga egay magbayad it mga barayadan duꞌun it Impiradur. Baw dungag paꞌ kayan, pagpapamayaꞌnen yay katataawan nga kanyay Cristo ngayting isiyanggup nga magꞌadiꞌ it amen.”
3Pagkagneg ni Pilato kayti, iningkut ya si Jesus ngayti. Maat ya, “Unu, ikaw na i Adiꞌ it mga Judio?”
Katubag si Jesus, “Eeꞌ, matuud i inaat mu ngayan.”
4Pagkagneg ni Pilato, inaat yay mga pagbayaꞌen ngaytit sasirduti baw magbabayat kanira nga mga taw, “Egay magkaꞌanuꞌan ku nga kasalaꞌan nga binwat it itung taw.”
5Temed ipagpadaꞌeg nira, nga magꞌaat, “Talagang kat ipagpangadal ya ngayan, pagpaꞌulu-uluwan yay katataawan kat muꞌsang banwa nameng mga Judio nga kuntraꞌen i gubirnu. Piyapuꞌnan yat buwat ya ngaytu, duꞌun it Galilea. Kayti unupat situ naytu.”
6Pagkagneg ni Pilato, “Ay unu,” maat ya, “taga Galilea kanya?” 7Ta, it naꞌrutan ni Pilato nga taga duꞌun it pagsasakpan it adiꞌ nga si Herodes, egay beken, ipiyataban ya duꞌut kanya si Jesus, sabap kat iting timpu duꞌun gasiꞌ it Jerusalem si Herodes ngayti.
8Nakasagya nga banar si Herodes, pagkalteg yat ki Jesus ngayti, ka dakel na nga magkabaritaꞌan ya pasar it kanya. Ta, naꞌlay na nga kultegan ya. Pagꞌiꞌinawaren ya nga muwat si Jesus it kalililuꞌan nga bagay isaꞌun makalteg kanya. 9Aypaꞌ ka ubus ingkutun, ingkutun ya si Jesus ngayti. Temed egay maski sang tagaꞌ nga tubag ni Jesus. 10Mga pagbayaꞌen ngaytit sasirduti baw mga manigpaꞌyag it urdin, duꞌun naga. Baw talagang ipagpadaꞌeg na nira, nga sigi-sigi na nga paliꞌwan nirat mga bagay nga nasalaꞌan nirat ki Jesus ngayti.
11Ta, unupat tinibabaꞌ na baw tiyeger-teger na ni Herodes baw mga sundaluꞌ ya si Jesus ngayti. Piyapakayan nira nat mabakas nga pakayan bawnga ipiyaꞌuliꞌ kanya ni Herodes duꞌun it ki Pilato. 12Kat iti nga laging aldaw, nagkagayen na na Herodes duwa ni Pilato, nga dati nga nagkakuntraꞌ.
Biyetanganan it ukuman nga kamataynen si Jesus
[Mateo 27:15-26; Marcos 15:6-15; Juan 18:39—19:16]
13Tiningped ni Pilato i mga pagbayaꞌen it sasirduti, mga mataꞌas nga ginuꞌu baw kadakel it mga taw. 14Pagkatingped nira, maat ya it kanira, “Tiyaban mi situt aken i itung taw, uyut i dimanda mi nga maat mi, pagpaꞌulu-uluwan yay katataawan nga kumuntraꞌ it gubirnu. Ta, siyumarya ku kanya kat adapan mi. Ta, naliling ku nga egay kamatuudan it mga ipagdimanda mit kanya. 15Atkayan gasiꞌ i ki Herodes, aypaꞌ ka ipiyaꞌuliꞌ ya naga situt aken i taw ngaytu. Egaytuy binwat ya nga dapat betanganan kanyat ukuman nga kamataynen. 16Yanayan lamang i buwaten kut kanya, paripdasan ku, bawnga iparibri ku kanya.”
17Ta it inugaliꞌ nat gubirnadur nga kada Pistaꞌ it Tiyaꞌliban, may ipagpaliꞌwan ya nga sang kataawan kat pagkapirisu, in siyu-siyuy maꞌirgan it kadakel nga angutun nira, aypaꞌ ka kaꞌilangan may ipaliꞌwan ya siꞌ nga sang kataawan it iti nga pistaꞌ. 18Ta, pagkagneg nira it ampang ngayti ni Pilato, derengan nga nanggaꞌmaran i kadakel nga magꞌaat, “Imatayen yan i iyang taw, si Jesus ngayan! Iyan i ipaliꞌwan kat pagkapirisu, si Barrabas!” 19Ikiyapirisu ni Barrabas ngayti, kaꞌuyutan kanya it tagnang kaguluwan duꞌun it siyudad it Jerusalem ngayti nga kuntraꞌ it gubirnu baw nangimatay kanyat taw.
20Daꞌga, miyampang naga si Pilato nga ipiyagneg yat kanira, ka yan talagay kat nakem ya, ireg ya nga iribri si Jesus. 21Temed ipaggaꞌu-gaꞌuy nat kadakel, nga magꞌaat, “Iransang kanya duꞌun it krus! Iransang kanya duꞌun it krus!”
22Katlu saꞌupun ni Pilato nga maat ya it kanira, “Kaꞌaiꞌ? Unu nay nabwat ya nga maraꞌe-raꞌet? It ega nagay magkaliling ku nga in unuka maꞌimatay kanya, subung nat inaat ku ngayan nga paripdasan ku na lamang kanya bawnga iparibri.”
23Temed atgat giyaw-giyaw i mga taw ngayti. Ipagpadaꞌeg nira nga talagang kaꞌilangan iransang si Jesus duꞌun it krus. Ta, it atkayti na, nandaꞌeg na sira. 24Aypaꞌ ka napikir ni Pilato nga paꞌuyunan ya na lamang i kaꞌirgan it mga taw ngayti. 25Yanayti nga matuud i ipiyaliꞌwan ya kat pagkapirisu, taw ngayti nga ikiyapirisu ya, kaguluwan nga pagkuntraꞌ it gubirnu baw pangimatay, ka yay pagꞌingeꞌreten it kadakel. Baw si Jesus ngayti, ipiyagꞌintergaꞌ ya na duꞌun it rumansang nat kanya duꞌut krus, isaꞌun mabwat i kaꞌirgan it kadakel ngayti.
Iriyansang na si Jesus duꞌun it krus
[Mateo 27:32-44; Marcos 15:21-32; Juan 19:17-27]
26Iyan kiyarguꞌ nat mga sundaluꞌ si Jesus baw magpanaw na nga manransang nat kanya, naragpangan niray magpapasiyudad nga esang lalaki nga pagpangaranat ki Simon nga taga Cirene. Iriyeges nira nga pasaꞌnen yay krus nga ransangan nirat ki Jesus ka mayaꞌ na kanya nga magdadasun it ki Jesus ngayti. 27Dakel nga mga taw nga mamagdadasun it ki Jesus, pati mga babay nga mamagsugaw i magpanaw ka mamagkasmek it kanya. 28Liningaw sira ni Jesus baw maat ya it kanira, “Kamu nga mga babay it Jerusalem, ega sugawan mi aku. Iyan i sugawan mi, bilug mi nga sadili baw mga anak mi. 29Ka dedemdemen mi tu. Mabut i aldaw nga maamaatan i mga taw, ‘Talagang magayen pay kabetangan it mga babay nga ega magꞌanak baw egay paduduꞌun.’ 30Sabap kat iyan nga aldaw, pagsekaten nayat katataawan i mga bukid baw mga bulud, nga maat nira yan, ‘Sigi, pegsanan mu na kami isaꞌun mataburan kami na!’ 31Ka in atkaytuy ipagpabetang it aken nga egay kakasalaꞌan, unu na sadaw i mabetangan mi nga mga Judio? Ka in magpangimpus i egen paꞌ nga kayu, daꞌga subraꞌ na nga mangimpus i laꞌun na?”
32Piyabayaꞌ gasiꞌ it mga sundaluꞌ i duwang kataawan nga barapakun, ka ipaꞌibat ki Jesus ngayti nga imatayen. 33Pagꞌabut nira duꞌun it esang rugar nga pagpangaranat Barungutan, iriyansang na nira si Jesus duꞌut krus, pati duwa ngayti nga mga barapakun, iriyansang na gasiꞌ. Esay kat iwanan ya nga ayun i piyatindegan, esa kat gibang ya nga ayun. 34Sakaliꞌ nga miyampang si Jesus. Maat ya, “Amaꞌ, pasinsiyaen mu naga sira, ka egaytu magkaꞌrutan niray pagbuwaten nira ngaytu.” Bawnga binwat it mga sundaluꞌ ngayti, namagpintuꞌan sira ka piyagbagiꞌ-bagiꞌan nira i pakayan ya.
35Iyan beken nga mga taw, duꞌun lamang mamagtitindeg ka mamagpanleteg. Mga pagbayaꞌen it mga Judio, paglibaken na nira si Jesus. Maat nira, “Magkaparibri yay beken. Ta kayti kaꞌilangan iribri ya nay sadili ya, in talagang kanya na nga matuud i Cristo ngayang piniliꞌ it Ampuꞌang Diyus.”
36Pagteger-tegeren gasiꞌ kanya it mga sundaluꞌ. Inlep nira nga magtataban it maꞌagsem nga irimnun ka ipaꞌinum it kanya. 37Baw maat nira, “In talagang Adiꞌ ka it mga Judio, sigi, iribri muy sadili mu nga bilug!”
38Duꞌun it dibwa-dibwat it ulu ya, may isiyurat nga tulung kaꞌampangan i giyamit, Ginirego, Liyatin baw Hinebreo, nga magꞌaat, “Adiꞌ tu it mga Judio.”
39Pagtibabaꞌen gasiꞌ kanya it sang kataawan ngayti nga iriyansang nga magꞌaat, “Daꞌga baꞌ maat mu ngayan Cristo ka? Ta, sigi, iribri muy sadili mu pati kami ngaytu!”
40Pagkagneg it iba ya ngayti, siyuraraw kanya nga magꞌaat, “Beteꞌ ayaw kat buwat it atkayan. Unu, daꞌkay imu magꞌiꞌlam it Ampuꞌang Diyus, maski na maat inukumanan ka na it panriga nga kamataynen nga subung it kanya ngaytu? 41Talagang bagay it aten nga duwa i ukuman ngaytu nga panriga sabap duꞌun it mga nabwat ta, temed in kat itung taw, ega talagay maraꞌe-raꞌet nga nabwat ya.” 42Bawnga ipiyaꞌugdun ya, maat ya, “Jesus, beteꞌ demdemen mu naga aku in magꞌadiꞌ ka na.”
43Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Matuud talagay iꞌaat kut imu, nga kayti ngaytu nga aldaw iba ku na ikaw mabway duꞌun it langit.”
Kamataynen ni Jesus
[Mateo 27:45-56; Marcos 15:33-41; Juan 19:28-30]
44Bawnga desang nakasakay nat ugtuwan i aldaw, seledat tulung uras diminlem i muꞌsang banwa, miyabut it kabaling alaid. 45Kat iting mga uras, talagang egay eyag it aldaw. Bawnga sakaliꞌ nga nagisay it karasik i maꞌpal nga kurtinaꞌ duꞌun it Templo nga maglingeb it Subraꞌ Na nga Ega Na Babasta-bastaeng Seled it Templo ngayti. 46Nanggaꞌmaran si Jesus, nga magꞌaat, “Amaꞌ, ipagꞌintergaꞌ ku nat imu i kiyarurwa ku.” Langkuy it piyapalagsik ya na.
47Pagkamuya it kapitan it mga sundaluꞌ it iti nga mga biyaraꞌan, biyantug yay Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat, “Matuud talaga nga mataldeng i itung taw.” 48Mga taw ngayting nanramu ka magpapaꞌyun, pagkamuya nira gasiꞌ it mga iti ngayti nga nagꞌabut, miyuliꞌ sira nga siging baneg it deꞌgan nira kat kadakulat kasmek nira. 49Magtitindeg duꞌun it alaid i muꞌsang mga iba-iba ni Jesus, pati mga babay ngayti nga miyayaꞌ it kanya garing duꞌun it Galilea. Nagpasar gasiꞌ kat mata nira i iti nga mga bagay.
Pagpanlebeng nat ki Jesus
[Mateo 27:57-61; Marcos 15:42-47; Juan 19:38-42]
50-51Ta, may esang lalaki nga si Jose i ngaran ya. Taga Arimatea kanya, nga esang lansangan it mga Judio. Iti nga taw, nakman kanya baw mataldeng, baw esa kanya nga magpaꞌbut it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus. Kaꞌuyutan naga kanya it Sanedrin ngayti, temed ega uyun kanya it ukuman nga ibiyetangan it ki Jesus it mga kaꞌibaan ya ngayti. 52Naꞌaduꞌun kanya it ki Pilato ka inangut yay bilug ni Jesus. 53Bawnga pagkaꞌawaꞌ it bilug ni Jesus duꞌun it krus, biyuꞌtungan ya nat pirmirang abel. Idiyuꞌun ya nat esang lelbengan nga piyalamunan nga batu, nga ega pay nakalbeng duꞌun. 54Iti nga aldaw, pagpangaranat Pagsimpan, baw ababaꞌ nay aldaw. Basta nakasdep na, papuꞌun nat Aldaw it Kapaꞌnaan.
55Namagdasun it ki Jose ngayting nanlebeng i mga babay ngayti nga miyayat ki Jesus nga gimnaring duꞌut Galilea. Naltegan niray lelbengan ngayti baw in magꞌuꞌunu ipiyadayag si Jesus duꞌun. 56Pagkaꞌuliꞌ it mga babay ngayti, nagꞌitsu sira it mga babangluun baw mira nga areg nira nga iꞌanu it bilug ni Jesus. Bawnga it nagpapuꞌun nay Aldaw it Kapaꞌnaan, namagpaꞌna sira nga muꞌsa, nga uyun it ipiyagꞌurdin it Ampuꞌang Diyus.
24Nagꞌegen it paꞌuliꞌ si Jesus
[Mateo 28:1-10; Marcos 16:1-8; Juan 20:1-10]
1Pagkade-kadedelman it aldaw it Linggo, napanaw nay mga babay ngayti, nga paꞌaduꞌun it lebeng ni Jesus. Taban na niray mga babangluun ngayti nga initsu nira. 2Abutan nira, magbabaliling na i batu nga ilimpen it piyadayagan ngayti. 3Selden nira, ega nay ipiyadayag ngayti duꞌun nga Ampuꞌan nga si Jesus. 4Nalibeg i pikiran nira sabap it iti ngayti.
Sakaliꞌ nga may duꞌun nat umid nira nga duwang kataawan nga lalaki nga mamagsilaw nay pakayan. 5Namagꞌiꞌlam i mga babay ngayti. Nanluud sira it mamagrurungguk. Bawnga iningkut sirat duwa ngayting lalaki. Maat nira, “Unuka pagtulusun mi i egen situt mga miyatay? 6Ega nay situ nga kanya, sabap inggen na kanya it paꞌuliꞌ. Demdemen mi i ipiyagꞌaat ya ngayat imyu iyan duꞌun ngayan it Galilea. 7Daꞌga baꞌ maat ya ngayan basaꞌan, ‘Kaꞌilangan nga ipaꞌalima i Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw duꞌun it mga taw nga makasalaꞌan, ka iransang nira duꞌun it krus. Temed pagꞌikatlung aldaw maꞌgen naga it paꞌuliꞌ.’” 8Pagkagneg it mga babay ngayti, yapay kademdem nirat ipiyagꞌaat ngayti ni Jesus it kanira.
9Pagkaꞌanu kayti, miyuliꞌ nay mga babay ngayti nga naꞌaduꞌun it lebeng. Itiyuturan niray muꞌsa duꞌun it sang puluꞌ may esa mana ngayti nga mga alagad baw duꞌun it beken gasiꞌ nga mga kaꞌibaan nira. 10Mga babay ngayti, si Maria Magdalena, si Juana baw si Maria nga inaꞌ ni Santiago, baw may kaꞌibaan paꞌ nirang beken nga mga babay it nanuturan ngayti duꞌun it mga alagad. 11Temed tanud tu it mga alagad, pagsugiden it mga babay ngayti, pagbuwat-buwaten nira lamang. Aypaꞌ ka daꞌsira magpakimatuud. 12Lamang daꞌsira ngayti magpakimatuud, magpapalagyu nga napanaw si Pedro nga naꞌaduꞌun it lebeng ngayti. Pagꞌabut ya, miyurkuꞌ ka siniꞌlig yay duꞌut seled. Yamanay naltegan ya duꞌun, mga rambay mana ngayti nga ibiyuꞌtung it bilug ni Jesus. Aypaꞌ ka miyuliꞌ kanya it naliluꞌan ya i iti ngayting nagꞌabut.
Nagpakikita si Jesus duꞌun it duwang kataawan nga magpaEmaus
13Iti nga aldaw, napanaw i duwang kataawan nga mga magpamayaꞌ nagat ki Jesus. Paꞌaduꞌun sirat esang baryu nga pagpangaranan it Emaus, nga mga sang puluꞌ baw esang kilumitru i kaꞌalaid duꞌun it Jerusalem. 14Yanay pagrundingen nirat magpanaw, muꞌsa na ngayti nga mga biyaraꞌan. 15Ta, sigi pay panaw it mamagrunding ngayti, nanabat si Jesus baw nagpakibayaꞌ nat kanira. 16Temed ega nakilalaan kanya it duwa ngayti ka subuk ipiyagtaguꞌ duꞌut kanira in siyu kanya.
17Iningkut sira ni Jesus, maat ya, “Unu bay pagrundingen mi ngayat magpanaw?”
Timneꞌyad sira baw liminteg duꞌut ki Jesus it talagang maꞌlung i rupa nira. 18Maat it sang kataawan nga si Cleopas i ngaran, “Siguru ikaw lamang kat muꞌsang taw duꞌun it Jerusalem i ega magkaꞌrut it mga bagay ngaytu nga nagꞌabut situ kat itung mga aldaw.”
19“Unu makang mga bagay?” maat i ingkut ni Jesus.
Katubag i duwa ngayti, “Iyan baꞌ, pasar ngayan it ki Jesus nga taga Nazaret. Esa kanya nga prupitaꞌ, nga ega babasta-bastaen kat buwat baw kat pangangampangan ya kat panleteg it Ampuꞌang Diyus baw kat muꞌsang mga taw gasiꞌ. 20Ipiyaꞌalima kanya it mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga mataꞌas nga ginuꞌu duꞌun it gubirnadur isaꞌun mabetanganan kanyat ukuman nga kamataynen. Ta unupat iriyansang kanya duꞌun it krus. 21Kanya paꞌ ngaytu maka i pagꞌiꞌinawaren namen nga paliꞌwan it bangsa tami nga mga tungtung-inapuꞌ ni Israel. Ta, nakatlu nayan kayti nagꞌabut i itu nga mga bagay. 22Baw beken, nabiglaꞌ kami it ipiyagtuturan it mga kaꞌibaan nameng beken nga mga babay, nga naꞌadle-adlem sira kunuꞌ nga banar it naꞌaduꞌun it lebeng ni Jesus, 23temed ega na kunuy bilug ya duꞌun. Pagkaꞌuliꞌ nira, mamagtuturan na it may naltegan nira kunuꞌ nga mga anghil, nga maat kunuꞌ it kanira, nagꞌegen naga si Jesus. 24Bawnga naꞌaduꞌun gasiꞌ it lebeng ngayti ni Jesus i mga kaꞌibaan nameng beken. Ta atkayti naga i kanira nga namuyaan, temed egay naltegan nira nga si Jesus.”
25Mampang si Jesus, maat yat kanira, “Abaa, kadsen it ulu mi ngaytu! Subuk ega paꞌ magkaꞌbut it pikir mi ka ega pagpakimatuudun mi i kapuꞌsaan it ipagꞌaat it mga prupitaꞌ. 26Ka daꞌga baꞌ maꞌyag kat mga isiyugid nira nga iyan Cristo ngaytu nga maat mi, pagpapaꞌbutun mi, kaꞌilangan nga labayen yay itu ngaytung mga kakuriꞌan nga magkasmekan mi, bawnga matanggap yay ega basta-bastang kabantugan ya?” 27Bawnga ipiyaꞌyag ni Jesus it kanira i muꞌsa nga inaat duꞌun it kasuratan nga ampang it Ampuꞌang Diyus, nga kanya i pagpaꞌiguꞌan, gimnaring duꞌun it mga isiyurat ni Moises seked duꞌun it isiyurat it muꞌsang mga prupitaꞌ.
28Naꞌbut nay baryu ngayting aduꞌunan nira. Ki Jesus ngayti, subuk pasway na ka manlangbus. 29Temed inaydan nang inaydan it duwa ngayti. Maat nira, “Sigi na baꞌ, patuluy ka na duꞌun it abutun namen. Ka delem naytu. Ungayan, magsedep nay aldaw.” Aypaꞌ ka miyayaꞌ na si Jesus it kanira.
30Iyan mamagꞌaꞌdung na sira duꞌun it papangaꞌnan, kimnuꞌmit si Jesus it tinapay bawnga nanalangin nga nagpasalamat duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Pagkatupus ya, biyagiꞌ yay tinapay ngayti bawnga ipiyakawaꞌ yat kanira. 31Sakaling subuk minyag i pikiran nira. Nakilalaan nira na si Jesus ngayti, temed biglaꞌ nga nagsipat kanya. 32Maamaatan sirang duwa, “Palan baꞌ kagayna ngayang duꞌut dalan nga magpakisugi-sugid kanya it aten baw ipagpaꞌyag ya ngayay mga magsusurat, atkayan i kat nakem ta nga mayaꞌngan baw masagya ka kanya naga palan.”
33Egay beken, nagpaꞌuliꞌ sira nga lagi duꞌun it Jerusalem. Abutan nira, tingped i sang puluꞌ may esa mana ngayting mga alagad baw beken nga mga kaꞌibaan nira. 34Maamaatan i mga alagad ngayti, “Talagang matuud nga inggen it paꞌuliꞌ i Ampuꞌan nga si Jesus. Nagpakikita naga kanyat ki Simon ngaytu.” 35Bawnga itiyuturan it duwa ngayti i naꞌanuꞌan nira ngayti duꞌut dalan, baw in magꞌuꞌunu nakilalaan nira kanya, iyan biyagiꞌ yay tinapay baw ipiyakawaꞌ it kanira.
Nagpakikita si Jesus baw singkat yay mga alagad ya
36Iyan sigi paꞌ nga runding nira pasar it iti ngayti, sakaliꞌ nga magtitindeg na si Jesus duꞌun it piyagtenga-tengaꞌan nira. Maat yat kanira, “Ayaw kamut iꞌlam. Pasagyaen mi nay nakem mi.” 37Temed kiminlas nagay atay nira baw miniꞌlam, ka tanud nira, kiyarurwa it esang miyatay i magkaltegan nira ngayti. 38Aypaꞌ ka inaat sira ni Jesus, “Unuy magkalibegan it pikiran mi? Unuka pasigi paꞌ nga magduwa-duwa i pikiran mi? 39Uu, letganan mi i piyanawan ngaynit ransang sinit mga alima baw aꞌay ku. Aku naga baytu. Ipuꞌun mi ga baw lilingen mi aku it pagayen-gayen. Ka iyan kiyarurwa, egay isi baw tuꞌlang, temed may isi baw tuꞌlang kut aken, subung nat magkaltegan mi.” 40Pagkaꞌampang ya kayti, ipiyalteg yat kanira i mga alima baw aꞌay ya.
41Temed ta, it subraꞌ na kat nakem nira i kasagyaan baw kaliluꞌ ka barang si Jesus tu nga matuud, aypaꞌ ka subuk daꞌga paꞌ sira magkapamayaꞌ. Aypaꞌ iningkut sira ni Jesus, nga magꞌaat, “Unu, may situ paꞌ nga makaꞌen ku?” 42Binggayan nira it sang peꞌtek i inyaw nga sedaꞌ si Jesus ngayti. 43Kiyawaꞌ ya baw kiyaꞌen nga pagleltegan nirang muꞌsa.
44Bawnga inaat ni Jesus i mga alagad ya ngayti, maat ya, “Itu naytu i pagpaꞌiguꞌan ku it inaat ku it iyan magbaya-bayaꞌen tami paꞌ ngayan. Daꞌga basaꞌan maat ku nga kaꞌilangan nga matuman i muꞌsang isiyurat duꞌun it ampang it Ampuꞌang Diyus nga akuy pagpaꞌiguꞌan, muꞌsa ngayan nga ipiyasurat it ki Moises baw mga prupitaꞌ baw duꞌun it kasuratan nga pagpangaranat Mga Awit?”
45Bawnga piyaꞌyag ni Jesus i pikiran nira. Ipiyaꞌyag yat kanira i mga inaat ngayti duꞌun it mga kasuratan isaꞌun masepsepan na nira. 46Maat ya, “Magꞌaat ngayan i isiyurat, nga kaꞌilangan nga lumabay it kakuriꞌan baw matay i Cristo, baw pagꞌikatlung aldaw magꞌegen naga it paꞌuliꞌ. 47Baw kat ngaran ya, ipangadal kat muꞌsang bangsa, gumaring na situt Jerusalem, nga pasinsiyaen it Ampuꞌang Diyus i kumpur magsinguliꞌ baw indiꞌan na niray kasalaꞌan. 48Kamu na i pamatuud it itu nga mga bagay, sabap nagpasar tu nga muꞌsa kat mata mi. 49Baw talagang taꞌgen ku nga paꞌasitu i Espiritu Santo nga isiyanggup it Amaꞌ ku. Temed iyan elaten mi kanya situt Jerusalem. Ayaw kamut liꞌid situ mintras ega paꞌ piyasaruman kamu, nga natanggap mi nay ega basta-bastang kakayaan nga gumaring duꞌun it Ampuꞌang Diyus nga duꞌut langit.”
Miyuliꞌ na si Jesus duꞌun it langit
50Iyan naꞌbut nay timpu nga muliꞌ na si Jesus duꞌun it langit, piyabayaꞌ ya i mga alagad ya duꞌun it liꞌwan it siyudad ngayti. Pagꞌabut nira duꞌun it adeꞌdeng it baryu it Betania, ipiyatindeg ni Jesus i mga alima ya ka miyampang, nga piyatdekan sira it ildaw. 51Mintras pagpatdekan ya ngayti sira, magpadibwat-magpadibwat kanya ka panliꞌid ya na. 52Pagkamuya nira it atkayti na, siyamba nira kanya. Bawnga namagꞌuliꞌ na sira duꞌun it Jerusalem it masagyang-masagya i nakem nira. 53Garing sikayti, aldaw-aldaw magpaꞌaduꞌun sirat Templo ka magbantug sira it Ampuꞌang Diyus.