Magayen nga Baritaꞌ Pasar it ki Jesu-Cristo nga Ipagpamatuud ni Juan
Juan
Pauꞌnang Sugi-sugid
Ituy Magayeng Baritaꞌ pasar it ki Jesus, nga isiyurat ni Juan. Ipagpakilala yaytu si Jesus, kanya nga pagpangaranat Ampang it Ampuꞌang Diyus, nga “nagbalyung taw baw nanaꞌidan situt banwa nga kaꞌibaan ta” (kapitulu 1:14). Isiyurat tu i itung pamatuud isaꞌun iyan, mga makabasa, mamayaꞌ nga si Jesus na i isiyanggup nga Manriribri nga Anak it Ampuꞌang Diyus, isaꞌun kat pamayaꞌ baw pagsarig nirat kanya, makanira i kaꞌgenan nga egay kaskedan (kapitulu 20:31).
Kat uꞌnang bagiꞌ it itung kasuratan ni Juan, magpakilala it paꞌaaten nga Ampang it Ampuꞌang Diyus, nga si Jesus i pagpapuntuꞌan. Bawnga ipagpamatuud ni Juan i dakel-dakel nga kalililuꞌang bagay nga magpamatuud nga si Jesus na ngaytu talaga i isiyanggup nga Manriribring Adiꞌ nga Anak it Ampuꞌang Diyus. Bawnga iyan siꞌ i sugput ya, mga ipiyangadal ni Jesus nga bilang paꞌyag it mga kalililuꞌang bagay nga pagbuwaten ya. Ipagpamatuud gasiꞌ ni Juan sikaytu nga, iyan beken, namayaꞌ nga matuud it ki Jesus. Aypaꞌ sira, mga manigsunud ya na. Takaꞌ iyan beken, talagang ega magpamayaꞌ. Maꞌunu mamayaꞌ sira, isan yan pagbatiren nirat ega amang-amang si Jesus.
Bawnga iyan isiyurat nga ibintang duꞌun it kapitulu sang puluꞌ baw tulu seked duꞌun it kapitulu sang puluꞌ may pitu, magsugid it in sang unu talaga i pagmaꞌal ni Jesus it mga alagad ya. Ipiyamatuud yaytu, iyan delem na nga diyakep na kanya. Kat itu nga delem, magdadarapaꞌ na ngaytung iransang na kanya duꞌun it krus, piyakseg ya i nakem it mga alagad ya ngaytu, isaꞌun daꞌsira makeba-kebaan it maski unu i magꞌabut.
Ta, kat kiyaꞌpusan nga mga kapitulu, ipagsugid in magꞌuꞌunu kanya diyakep baw inimbistigar. Ipagsugid gasiꞌ i pagransang nat kanya duꞌun it krus, pagkaꞌgen ya it paꞌuliꞌ, baw iyan nga in pirang bisis pakikita kanya it mga alagad ya garing it pagkaꞌgen ya ngaytit paꞌuliꞌ seked it miyuliꞌ na duꞌun it langit.
Sikaytu talagang ipagpamatuud i kaꞌgenan nga egay kaskedan nga maꞌaten sabap it binwat ni Jesus kat kamataynen ya. Ildaw ngaytu, magkatanggap na it kumpur magpakimatuud baw magpamayaꞌ it mga ipagpaꞌyag nga si Jesus i dalan nga ikaꞌaduꞌun it kagayenang duꞌut langit, kanyay kamatuudan baw kaꞌgenan nga egay kaskedan.
Paꞌyag pasar it takes-takesan it uras
Si Mateo, si Marcos baw si Lucas, giyamit nirang takes-takesan it uras, kat mga Judio. Kat takes-takesan ngaytu, garing it simindep nay aldaw seked it limimbat siꞌ, delemen. Alas sais it kadedelman, aldaw na. Aypaꞌ garing it alas sais, maat it mga Judio, iyan i uꞌnang uras. Kaꞌugtu, maat nira ikaꞌnem nga uras. May mga makakaꞌrut nga, kat pasepsep nira, si Juan gasiꞌ i gimnamit it atkaytu nga takes-takesan.
Temed iyan beken, belag i kanirang pasepsep. Si Juan, maat nira, giyamit yat kanya, Romano nga takes-takesan nga subung nat paggamiten ta kayti. Sabap parabir isiyurat ni Juan i itu ngaytung kasuratan, naꞌlay kanya nga magtataꞌid duꞌun it mga rugar nga dakel i mga Romano, nga subuk pulaw it Patmos baw siyudad it Efeso, aypaꞌ ka yanay naꞌubasan ya. Baw beken, maꞌyag duꞌun it Marcos 15:25 nga alas 9 it kadedelman i ipiyagransang it ki Jesus duꞌun it krus. Aypaꞌ it, maat ni Juan nga duꞌun paꞌ siꞌ Jesus it adapan ni Pilato it ikaꞌnem nga uras, simpri kat Romano yan, nga alas 6 it kadedelman. Ega mapakay nga kat Judio nga takes-takesan it uras, ka in kat Judio ngaytu, ikaꞌnem nga uras, kaꞌugtu na.
1Si Jesu-Cristo, nga pagpangaranan it Ampang, Ampuꞌang Diyus talaga kanya
1Parabir nagdataꞌ i banwa baw langit, may si Jesus na, nga pagpangaranat Ampang it Ampuꞌang Diyus. Paꞌaaten ngaytung Ampang, duꞌun kanyang lagi it adapan it Ampuꞌang Diyus. Ega lamang kat adapan it Ampuꞌang Diyus in daꞌga, Ampang ngaytung si Jesus, kanya naga i Ampuꞌang Diyus ngaytu. 2Talagang kaꞌiba-iba kanya nang lagi it Ampuꞌang Diyus garing paꞌ it tagnaꞌ. 3Kat keseg it guna ya, nagdataꞌ i muꞌsa nga mga bagay. Kamatuudan, egay maski unu nga giyuna nga ega kanya ngaytuy gimnuna. 4Kanya ngaytung pagpangaranan it Ampang, kanyang kaꞌgenan, ega basta-basta, nga yanay puꞌun it kaꞌgenan it muꞌsang taw. Baw kanya ngaytu i piyakatidaw isaꞌun maꞌyagan i mga taw. 5Magꞌeyag kanya nga bilang tidaw kat kadleman, temed sira nga kat kadleman, ega ireg nirang eyagan it tidaw ngaytu.1:5 Mapisiꞌ gasiꞌ kat Ginirego i atkaytu. “Magꞌeyag kanya kat kadleman nga bilang tidaw, baw egaytu napareng it kadleman ngaytu.”
6May piyapagtaw it Ampuꞌang Diyus nga piyangaranan it ki Juan.1:6 Si Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis i paꞌaaten ngaytu, ega si Juan ngayting simnurat it kasuratan ngaytu. 7Piyapagtaw kanya isaꞌun makapamatuud ya i pasar it tidaw ngaytu, isaꞌun maꞌyagan baw pamayaꞌnen it muꞌsang katataawan i tidaw ngaytu nga paꞌaaten. 8Egaytu maat kanya i tidaw. Piyapagtaw kanya ka ipagpamatuud yay tidaw ngaytu. 9Iyan tidaw ngaytu nga talaga, nga magꞌeyag kat muꞌsa nga mga taw, magꞌaꞌabut na situt sinirungat langit.
10Ta miyabut kanya nga matuud, baw timnaꞌid kanya situt denaꞌ. Temed ta, lamang kanya ngaytuy gimnuna it taw, temed ega kinilala nira kanya. 11Naꞌasitu kanyat bangsa nga piniliꞌ ya, temed maski sira, mga taw ngaytung piniliꞌ ya nga sadili ya, daꞌsira timnanggap it kanya. 12Temed may mga taw nagang namayaꞌ baw simnarig it kanya. Sira ngaytu, binggayan ya sirat pudir nga makapabetang sira nga mga anak it Ampuꞌang Diyus. 13Ega maat naꞌanak sirat Ampuꞌang Diyus sabap it ipiyanganak ya sira nga subung it panganak it taw u sabap it adat u kaꞌirgan it nagꞌasawa, in daꞌga naꞌanak sira kat kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus.
14Si Jesus ngaytung pagpangaranat Ampang, nagbalyung taw bawnga nanaꞌidan situt banwa nga kaꞌibaan tami. Nagpasar tu kat mata namen i kabantugan ya, nga kabantugan ya ngaytu, kabantugan it paeꞌesa-esang Anak it Diyus Amaꞌ. Natantuwan namen gasiꞌ i kadakulat ildaw ya baw kamatuudan talaga i muꞌsang ipiyaliꞌwan ya.
15Ipagpamatuud kanya ni Juan ngaytu nga ipagpanggagaꞌuy ya na, nga magꞌaat, “Kanya na ngaytu i pagsugiden ku ngayan, nga maat ku ngayan basaꞌan, iyan mabut nga magsusunud it aken, landaw paꞌ it aken, sabap parabir ipiyanganak aku, may kanya nang lagi.”
16Kat kadakulaꞌ it raras yat aten, magꞌaꞌabut-aꞌabut situt aten i ildaw ya. 17Sabap ibinggay it Ampuꞌang Diyus i mga urdin ya duꞌut ki Moises nga ipiyagꞌurdin yat aten, temed iyan ildaw ya baw kamatuudan pasar it sadili ya, ipiyatantu yat aten duꞌun it ki Jesu-Cristo. 18Talagang garing paꞌ it tagnaꞌ, egay maski siyu nga nakalteg it Diyus Amaꞌ. Temed kayti subuk naltegan ta na kanya, ka ipiyaꞌyag nat aten it paeꞌesa-esa ngaytu nga pagmaꞌa-maꞌalen yang Anak i pasar it Diyus Amaꞌ ngaytu.
Ipagpamatuud ni Juan nga uꞌna-uꞌnang namawtis i pasar it ki Jesu-Cristo
[Mateo 3:1-12; Marcos 1:1-8; Lucas 3:1-18]
19Kaꞌsa may piyapanaw it mga pagbayaꞌen it mga Judio nga taga Jerusalem. Piyapanaw nira, mga sasirduti baw mga Levita nga katabang nira nga manigbuwat duꞌun it Templo, ka ipagpaꞌingkut nira si Juan in unu kanya.
Ituy pamatuud ni Juan nga tubag yat kanira. 20Talagang ega maat nangambuꞌ kanya in daꞌga isiyugid ya i kamatuudan, nga magꞌaat, “Ega aku i Cristo ngayting Manriribring Adiꞌ nga isiyanggup.”
21“Ta in atkayan,” maat nira, “siyu ka ga? Unu, ega Prupitaꞌ ka nga si Elias?”1:21 May piyaprupitaꞌ it tagnaꞌ paꞌ nga miyaat, tigauꞌna it isiyanggup ngayting Cristo nga magꞌadiꞌ, keseg baw mga adat ya, subung it ki Elias, nga esat mga prupitaꞌ it tagnaꞌ. Temed tanud it mga Judio, tigauꞌna ngayti, si Elias na nga egnen it paꞌuliꞌ.
“Bilaꞌ ega,” maat ni Juan ngayti.
“Tay unu, ega Prupitaꞌ ka ngayan nga paꞌaaten?”1:21 Deuteronomio 18:15-18. Prupitaꞌ ngaytu, egay beken in daꞌga si Jesu-Cristo i pagpapuntuꞌan.
“Bilaꞌ ega. Daꞌkuy aken mangambuꞌ.”
22“Ega itaguꞌ mu. Kaꞌilangan nga isugid mut amen in unu ka nga matuud, isaꞌun may masugid namen duꞌut namagtaꞌeg ngaytit amen.”
23Pagtubag siꞌ ni Juan ngayti, may siyangpit ya nga isiyugid it esang prupitaꞌ it tagnaꞌ nga si Isaias, nga magꞌaat,
“Aku ngaytu, kaꞌalimbawaan ku, esang gaꞌmaran nga magkagnegan duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, nga magꞌaat i pagꞌaaten, ‘Gayen-gayenen mi i dalan nga panawan it Ampuꞌan.’”1:23 Isaias 40:3.
24Iyan mga mamagꞌingkut ngayti, nga mga Pariseo nga tiyaꞌeg it mga kaꞌibaan nira, 25iningkut nira siꞌ si Juan ngayti, “Ta unuka magpamawtis ka it ega naga palan Cristo ka, nga Manriribring Adiꞌ ngayang isiyanggup it Ampuꞌang Diyus, daꞌka naga gasiꞌ si Elias baw daꞌka naga Prupitaꞌ ngayan nga paꞌaaten?”
26Tumubag siꞌ si Juan, maat ya, “Aken, ipagbawtis ku, danum, temed kat piyagtenga-tengaꞌan mi may esa nga ega mi kilala. 27Kanya i magsusunud it aken. Yay matuud, maski muꞌbad it seget it talumpaꞌ ya, ega mapakay nga mabwat ku ka subraꞌ kanya nga mabantug.”
28Piyangingkutan it mga taw ngayti it ki Juan, duꞌun it Betania nga duꞌut sang dipag it Jordan nga pagpamawtisan ya na ngayting danum.
Si Jesus, kaꞌalimbawaan ya, uꞌuybun it tupa nga ipagsalisi
29Pagꞌeyag it aldaw, nalawag ni Juan si Jesus nga magꞌelep duꞌun it kanya. Pagkalteg ya, maat ya, “Wayan na, kanya nga ibinggay it Ampuꞌang Diyus, nga subuk uꞌuybun it tupa nga ipagsalisi, sabap kanya na ngayan i mangawaꞌ it kasalaꞌan it mga katataawan. 30Kanya na i paꞌaaten ku ngayan nga maat ku basaꞌan, magsusunud it aken, esang taw nga landaw it aken sabap parabir ipiyanganak aku may kanya nang lagi. 31Tagnaꞌ maski aku ngaytu, ega naꞌrutan ku in siyuy mabut ngayan, temed pagbuwaten ku ngaytu kayti, nga magpamawtis situt danum, ipagpakilala kuytu kanya it bangsa nga Israel.”
32Bawnga nagpamatuud si Juan ngayting magꞌaat, “Naltegan kuy Espiritu Santo. Magpapasalu kanya garing duꞌut langit, nga subung it kalapatiꞌ i pamabilug, baw nagpasarum na duꞌun it ki Jesus ngayti. 33Ega naꞌrutan ku nga kanya na. Temed Ampuꞌang Diyus nga timnaꞌeg it aken nga magbawtis it danum, kanya nagay nagꞌaat it aken, ‘Maltegan muy Espiritu Santo nga magpapasalu asan it esang taw baw pasarum nayan asat kanya. Ta, yanayan, yang taw i mamawtis nga Espiritu Santo i ipamawtis ya.’ 34Naltegan ku nga talaga, aypaꞌ ipagpamatuud ku nga kanyay Anak it Ampuꞌang Diyus.”
Uꞌnang mga alagad ni Jesus
35Pagꞌeyag siꞌ, duꞌun siꞌ na Juan baw duwa nga mga alagad ya. 36Naltegan ya siꞌ si Jesus nga magpanaw. Pagkalteg ya, maat ya, “Wayan siꞌ kanya nga ibinggay it Ampuꞌang Diyus, nga subuk uꞌuybun it tupa nga ipagsalisi.”
37Pagkagneg it duwa ngayting mga alagad ni Juan it inaat ya ngayti, namagdasun na sirang duwa it ki Jesus. 38Limningaw si Jesus baw lintegan yay duwa ngayting magdadasun it kanya. Iningkut ya sira, “Paꞌunu kamuytu? Subuk may pagtulusun mi.”
Timnubag sira, “Tabiꞌ it imu, Manigtulduꞌ, ari pagꞌiꞌistaran mu?”
39Maat ni Jesus it kanira, “In mayaꞌ kamut aken, maꞌanuꞌan mi yan.” Aypaꞌ miyayaꞌ sira duꞌun it pagꞌiꞌistaran ya. Ikiyaꞌbut nira duꞌun, magꞌinlalakay nay aldaw. Duꞌun nay piyaꞌapunan nira it kanya ngayti.1:39 Magꞌaat i kat Ginirego, “kat ikasang pulung uras”. In beteꞌ kat Romano nga takes-takesan it uras, paꞌaaten ngaytu, magꞌinlalakay nay aldaw. Temed in kat Judio nga takes-takesan, apun na. Maat gasiꞌ i Ginirego, duꞌun nay piyaꞌapunan nira. Aypaꞌ subuk ega mapakay nga apun na i ipiyagꞌabut nira. Basaen i paꞌyag pasar it takes-takesan it uras duꞌun it Pauꞌnang Sugi-sugid.
40Esa it mga miyayaꞌ ngaytit ki Jesus, si Andres nga sulsug ni Simon Pedro. 41Liyalangbus ni Andres it maduꞌun i sulsug ya ngayting si Simon. Pagꞌabut ya, maat ya, “Nakitaan namen nay Adiꞌ ngayan nga isiyanggup it Ampuꞌang Diyus” (nga ireg sugiden, Cristo). 42Piyabayaꞌ ya si Simon duꞌun it ki Jesus.
Pagkaꞌbut nira, liniling ni Jesus si Simon baw miyampang. Maat ya, “Ngaran mu kayti si Simon, nga anak ni Juan. Temed pangaranan kat ki Cefas.” (Cefas ngaytu, Pedro in kat Ginirego.)1:42 Si Cefas u si Pedro, nagsubung i ireg sugiden it duwa ngaytung mga ngaran, nga ireg sugiden, batu.
43-44Pagꞌaldaw siꞌ, napikir ni Jesus nga paGalilea. Parabir napanaw tiyulus ya daꞌan i esang taw nga pagpangaranat ki Felipe, nga taga Betsaida, nga kabanwa na Andres duwa ni Simon ngayti. Pagkaparag ya inaat ya, “Felipe, mayaꞌ kat aken ka alagad ku na ikaw.”
45Si Felipe ngayti, tiyulus yay esang taw nga pagpangaranat ki Natanael ka siyugidan ya, nga maat ya, “Naparagan namen i pagpapuntuꞌan it siyangpit ni Moises duꞌut mga isiyurat ya baw siyangpit gasiꞌ it mga prupitaꞌ kat mga isiyurat nira. Si Jesus tu nga taga Nazaret nga anak na Jose.”
46“Bilaꞌ, unu nga sugi-sugid yan?” maat ni Natanael. “Subuk egay nasugid it mga prupitaꞌ nga may limiꞌwan duꞌun it Nazaret nga matataꞌas u mababantug.”
Timnubag si Felipe, “Mayaꞌ ka bat aken ka paꞌaduꞌun tat kanya.”
47Naltegan ni Jesus nga magꞌelep duꞌut kanya si Natanael. Pagkalteg ya, maat ya, “Waytu nay esang matuud nga Israelita nga egay maski unu nga aꞌakal.”
48Iningkut ni Natanael si Jesus, “Tabiꞌ it imu, magꞌuꞌunu naꞌrutan muy adat ku?”
Timnubag si Jesus, “Parabir nasugidan ka ni Felipe, naltegan ku na ikaw duꞌut siꞌrung it kayu nga igos.”
49“Aa bilaꞌ,” maat siꞌ ni Natanael, “Manigtulduꞌ, in atkayan palan, matuud nga ikaw i Anak it Ampuꞌang Diyus! Ikaw talagay Adiꞌ it bangsa nga Israel!”
50Maat siꞌ i tubag ni Jesus, “Namayaꞌ ka sabap it inaat ku ngayat imu, nga naltegan ta ikaw duꞌut siꞌrung it igos. Temed yay matuud, may maltegan mung bantug paꞌ nga mga bagay nga subraꞌ paꞌ it ituꞌun ngaytu. 51Kamatuudan talagay ipagsugid ku ngaytut imu. Maltegan mu nga abri i langit baw mga anghil it Ampuꞌang Diyus, mapyat, lumampud, magpaꞌasitut aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.”
2Uꞌna-uꞌnang kalililuꞌang bagay nga binwat ni Jesus i duꞌun ngayti it Cana
1Pagꞌikatlung aldaw, may pagsadu duꞌun it Cana nga sakep it Galilea. Nagparagiꞌ i inaꞌ ni Jesus. 2Si Jesus baw mga alagad ya ngayti, inimbitar gasiꞌ. 3Iyan kimnurang nay pagꞌimnun it mga magsadu ngayti, inaat si Jesus it inaꞌ ya, “Kimnurang nay pagꞌimnun nira.”
4Katubag si Jesus, maat ya, “Tabiꞌ it imu, aku na bay baalaꞌ kayan. Magayen ega panguꞌnaan mu aku kat buwaten ku ka ega paꞌ naꞌbut i tamaꞌ nga timpu.”
5Inaat it inaꞌ ngayti ni Jesus i mga manigtarakan, “Iyan buwaten mi i kumpur iꞌaat yat imyu nga buwaten.”
6May duꞌun nga enem nga katapayanan nga tagduwa u tulung puluꞌ nga galun i danum nga magkabtang. Magbebtang nga danum, ipagꞌugas it alima kat kaꞌugaliꞌan nira nga mga Judio nga paglimpiyuꞌ. 7Singkat ni Jesus i mga katabang ngayti. Maat ya, “Pangipnuꞌun mit danum i mga tapayan ngaytu.” Egay beken, inalinan nirat seked it mamaglimiꞌ-limiꞌ.
8Iyan napnuꞌ na nga muꞌsa, maat siꞌ ni Jesus, “Sigi, sumaklut kamu asat mga tapayan ngayan ka tabanen mi duꞌun it magpamaalaꞌ it pagsadu ngaytu.” Siyunud niray inaat ngayti.
9Siyukdanan it magpamaalaꞌ ngayti, nasukdanan ya, atnang gayen it pagꞌimnun, ega na danum. Ega naꞌrutan ya in ari garing kayti, takaꞌ in mga katabang ngayti, urut nira ka siray simnaꞌgeb it danum nga ipiyamagꞌalin duꞌut mga tapayan ngayti. Tiyaꞌwagan it magpamaalaꞌ ngayti i lalaki nga nangasawa. 10Maat ya, “Subuk yay pirmi, iꞌuꞌnat paꞌinum i pirmira nga pagꞌimnun. In dakulaꞌ nay naꞌinum it katataawan, bawnga ipaliꞌwan i ega pirmira. Temed kayti, biyaliswaꞌ mu, ka ipiyasauryan mu manay pirmira ngaytung pagꞌimnun.”
11Itu ngaytu nga binwat ni Jesus duꞌun it Cana nga sakep it Galilea, uꞌnaytu nga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay nga binwat ya. Baw binwat ya ngaytu, ipiyagpamatuud it kabantugan ya, baw liꞌwan ya, namayaꞌ nat kanya i mga alagad ya ngayti.
12Pagkatiwas it pagsadu ngayti, nagpaCapernaum na Jesus, sang siraan naga it mga alagad ya ngayti, inaꞌ ya baw mga ariꞌ ya. Daꞌsira naga naꞌlay it sang unu duꞌun.
Pagpanindegan ni Jesus i papagsambaan nga balay it Ampuꞌang Diyus
13Iyan masepek nay ipagpistaꞌ it mga Judio it pistaꞌ nira nga pagpangaranat Tiyaꞌliban, nagpaJerusalem si Jesus. 14Naꞌanuꞌan ya duꞌun it piyakakamaꞌyagan it Templo i mga manigdagang it tupa, bakaꞌ baw mga kalapatiꞌ, baw mga maniggantit pirak.2:14 Mga ramu-ramu ngaytu, ipagsalisi nga ipagꞌangut it kapasinsiyaan duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Paribasay nasakep it mga Romano i bangsa nga Judio, pirak nat Roma i pirak nira. Takaꞌ in bagay nga paggamiten duꞌun it Templo ngayti, pirak nagang dati it mga Judio i mapakay nga iꞌalang. Aypaꞌ kaꞌilangan nga gantiyan naga it dati nga pirak nira i pirak it Roma. Temed mapiyanrugi talagay mga manigdagang baw manigganti ngayti. 15Binwat ni Jesus, miyanu it lubid nga binwat yang riripdas. Piyangimugaw ya i mga manigdagang ngayti baw idiyedeg ya duꞌut liꞌwan i mga tupa baw mga bakaꞌ. Ipiyanangkup yay mga pirak baw ipiyamagpakleb yay mga lamisaan it mga manigganti ngayti. 16Bawnga inlep yay mga magpaꞌalang ngayti it kalapatiꞌ. Maat yat kanira, “Pangawaꞌen mi gasiꞌ situ i imyu ngaytung mga dagangan! Ega buwaten mi nga papagtindaan i balay ngaytut Amaꞌ ku!”
17Pagkalteg it mga alagad ya, nademdeman nira i duꞌun it kasuratan nga magꞌaat, “Talagang pagpanindegan ku nga banar i balay mu nga papagsambaan it imu maski ikagtas nat ginawa ku.”2:17 Kasuratan ngaytung paꞌaaten, Awit 69:9. Adiꞌ nga si David i magꞌampang temed si Cristo i pagpapuntuꞌan ya, ka nasugid yay malabayan ni Cristo nga kakuriꞌan.
18Ta, it atkayti i binwat ni Jesus, iningkut kanya it mga pagbayaꞌen it mga Judio, “Unuy tandaꞌanan nga makapalteg mut amen nga kalililuꞌang bagay, nga kamatuudan it may pudir mu it muwat it atkaytu?”
19Katubag si Jesus, maat ya, “Ranggaꞌen mi i balay ngaytu, ka ipaꞌuliꞌnan ku it tulu lamang nga aldaw.”
20“Unu,” maat i mga Judio ngayti, “ipaꞌuliꞌnan mu it tulung aldaw lamang it beteꞌ epat nga puluꞌ baw enem baytung taꞌun i kaꞌlay it binwatan bawnga naꞌman i balay ngaytu nga papagsambaan?”
21Temed iyan inaat ngaytu ni Jesus nga balay, sadili yang bilug i pagpaꞌiguꞌan ya. 22Aypaꞌ ka pagꞌegen ni Jesus it paꞌuliꞌ, nademdeman it mga alagad ya ngayti i iti nga inampang ya. Duꞌun sira namayaꞌ nga banar it mga magbebtang duꞌun it mga kasuratang ampang it Ampuꞌang Diyus baw mga inampang gasiꞌ ni Jesus.
23Iyan duꞌun ngayti si Jesus it Jerusalem it Pistaꞌ ngaytit Tiyaꞌliban, dakel i mga namagpamayaꞌ it kanya, iyan naltegan nira i mga tandaꞌanan nga mga kalililuꞌang bagay nga pagbuwaten ya. 24Temed ega nagay pakimatuud ni Jesus it kamatuudan nay pamayaꞌ nira ngaytit kanya, ka urut yay mga adat nirang muꞌsa. 25Ega na kaꞌilangan paꞌ nga may sumugid duꞌut kanya, sabap magkaꞌrutan ya nga banar i kat nakem it taw.
3Ipiyaꞌyag ni Jesus it ki Nicodemo i matuud nga pamayaꞌ nga magkapakay it Ampuꞌang Diyus
1May esang pagbayaꞌen it mga Judio, ngaran ya si Nicodemo. Uyut kanyat mga pagtaꞌwageng Pariseo. 2Kaꞌsang delem nanungbalay kanya duꞌut ki Jesus. Maat ya, “Manigtulduꞌ, magkaꞌrutan namen nga esa ka nga Manigtulduꞌ nga ipiyatindeg it Ampuꞌang Diyus, sabap egay magkabwat it mga kalililuꞌang bagay nga subuk imu nga pamagbuwaten, in daꞌga pagtabangen kanyat Ampuꞌang Diyus.”
3Katubag si Jesus, nga maat ya, “Itu talagay kamatuudan nga isugid kut imu. Egay makaꞌuyut duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus, in daꞌga iyan lamang nga ipiyanganak it sumaꞌup.”
4Iningkut ni Nicodemo, “Magꞌuꞌunu ipanganak it sumaꞌup i esang taw nga gurang na? Unu, makasled paꞌ it sumaꞌup duꞌun it panganganakan it inaꞌ ya bawnga ipanganak siꞌ?”
5Timnubag si Jesus, “Kamatuudan tuy iꞌaat ku ngaytut imu. Egay makaꞌuyut duꞌun it kaꞌadiꞌan it Ampuꞌang Diyus in daꞌga kanya lamang nga ipiyanganak it danum baw Espiritu Santo.3:5 Siguru, ireg sugiden kaytu, taw nga ega lamang nagpabawtis nga nagsinguliꞌ it kasalaꞌan ya, in daꞌga biyaꞌgu nat Espiritu Santo i mga adat ya. 6Sabap iyan ipiyanganak it taw, taw naga yan nga uripen pat kasalaꞌan. Temed iyan ipiyanganak it sumaꞌup, ka ipiyanganak nat Espiritu Santo, ribri na kat magpanguripen ngayti. 7Aypaꞌ ayaw kat kaliluꞌ it pagꞌaaten ku ngaytut imu nga kaꞌilangan ipanganak kamut sumaꞌup. 8Dedemdemen muytu. Magꞌeyep i deres maski ari ireg ya. Magkagnegan tay agusꞌus baw magkaltegan tay kuliꞌget it mga bagay nga pagpesagen ya, bilang katandaꞌ it sebeg ya. Temed ega magkaltegan tay deres ngaytu. Ega magkaꞌrutan ta in magpaꞌunu baw in ari paggaringan ya. Ta, atkayan naga in may ipanganak it Espiritu Santo. Ka buwat it Espiritu Santo, subung nagat buwat it deres. Ega magkabegbegan tami baw ega magkaltegan ta. Magkaltegan ta lamang i mga adat nga nabaꞌgu ya duꞌut taw nga ipiyanganak it sumaꞌup.”
9Iningkut siꞌ ni Nicodemo, maat ya, “Tabing galang it imu, magꞌuꞌunu mabwat i atkayan?”
10Timnubag si Jesus, “Unuka ega magkasepsepan muy itung mga bagay it matanug kang manigtulduꞌ situt bangsa ngaytu nga Israel? 11Kamatuudan i ipagꞌaat kut imu. Itu ngaytung ipagpamatuud namen it imyu, talagang magkaꞌrutan baw naltegan namen. Temed ta, daꞌga pagpamayaꞌnen mi i pamatuud namen ngaytu. 12It daꞌga pagpamayaꞌnen mi i mga isiyugid ku ngaytung mga bagay nga magkatantuwan mi situt sinirungat langit, magꞌuꞌunu mi pamayaꞌnen in may isugid kut imyu sabap it in maꞌunu i duꞌut langit baw mga pagbuwaten duꞌun? 13Egay magkaꞌrut in magꞌuꞌunu i duꞌut langit sabap egay nakaꞌbut duꞌun nga pakaꞌrut. Temed aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw i magkaꞌrut ka, duꞌun i giyaringan ku. 14Baw in magꞌuꞌunu ipiyadibwat ni Moises i binwat ya nga subuk dukul duꞌut rugar nga kapupuyangtan,3:14 Mga Bilang kapitulu 21. Kat iting timpu, in siyu-siyuy makagat it mga dukul nga ipiyataban it Ampuꞌang Diyus nga bilang panriga yat kasalaꞌan nira, iyan i tambar, timingaraꞌ duꞌun it binwat ngayti ni Moises, ka iyan i inaat it Ampuꞌang Diyus. nga idiyuꞌun yat ipiyatindeg ya nga kayu, magꞌaꞌatkayan naga yan i buwaten it aken nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. Iransang nira aku duꞌut krus bawnga ipadibwat nira naga subuk dukul ngayting binwat. 15Temed ituy kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus isaꞌun in siyuy mamayaꞌ it aken, nga aku na lamang i pagsarigan ya, siguradung mabgayan na kanyat kaꞌgenan nga egay kaskedan.”
16Ka talagang pagrarasan nga banar it Ampuꞌang Diyus i muꞌsang taw situt sinirungat langit. Aypaꞌ ibinggay yay Anak ya nga paeꞌesa-esa, isaꞌun in siyuy mamayaꞌ baw sumarig it kanya, ega kaꞌaduꞌun it kakuriꞌan, in daꞌga mabgayan kanyat kaꞌgenan nga egay kaskedan. 17Sabap ega yay piyapaꞌasituwan it Ampuꞌang Diyus it Anak ya, betanganan it ukuman nga panriga i katataawan, in daꞌga isaꞌun maribri ya i katataawan ngaytu.
18Talagang ega na betanganan it ukuman nga panriga i kumpur mamayaꞌ baw sumarig it kanya. Temed iyan ega magpamayaꞌ, inukumanan sirang lagi nga mabgayan it panriga, sabap ega pagpamayaꞌnen niray paeꞌesa-esa ngaytung Anak it Ampuꞌang Diyus. 19Ukumanan sira it atkaytu sabap kanya nga paꞌaateng tidaw, naꞌasitu nat banwa, temed yagay paglabiyen it katataawan, kadleman, ega kaꞌyagan ngaytu, sabap it sigi gang buwat nirat karaꞌe-raꞌetan. 20Iyan magbuwat ngaytut karaꞌe-raꞌetan, talagang ega ireg yay tidaw ngaytu. Ega ireg yang patpad ka maꞌyagan i buwat ya nga maraꞌe-raꞌet. 21Temed iyan nga magpangaꞌgenan na kat kataldengan, ega nay pagꞌaliꞌan ya it patpad it tidaw ngaytu, isaꞌun matanyag i buwat ya nga magsunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus.
Pamatuud ni Juan ngayting uꞌna-uꞌnang namawtis duꞌut mga alagad ya pasar it ki Jesus
22May pirang aldaw i nagtaꞌlib, naꞌaduꞌun si Jesus baw mga alagad ya ngayti it rugar it Judea. Kimnaꞌla-kaꞌlay sira duꞌun ka mamagpamawtis. 23Si Juan ngayti, duꞌun i pagpamawtisan yat Enon nga adeꞌdeng duꞌun it Salim sabap madanumun i duꞌun. Magpaꞌaduꞌut kanya i katataawan ka magpabawtis, 24sabap iting timpu, ega paꞌ pinirisu si Juan.
25Kaꞌsa nagpakidaꞌeg i mga alagad ni Juan it esang Judio pasar it kaꞌugaliꞌan nira nga paglimpiyuꞌ.3:25 Siguru nagpakidaꞌeg i mga alagad ngayti ni Juan sabap magꞌinggit sira, ka tanud nira magayen pang panlimpiyuꞌ i pagbawtis ni Juan, magayen pat ki Jesus. 26Egay beken, naꞌaduꞌun sirat ki Juan, ka maat nirat kanya, “Manigtulduꞌ, tabiꞌ it imu. Iyan baꞌ, taw ngayan nga iba mu ngayan duꞌun it dipag it Jordan, nga may ipagpamatuud mu pasar it kanya, kayti ngaytu magpamawtis na gasiꞌ. Magpuꞌsa-puꞌsa nay taw it magꞌaduꞌut kanya.”
27Katubag si Juan, maat ya, “Yay matuud, ega mabwat it esang taw nga subuk atkaytu ngaytu in daꞌga pabetang-betang it Ampuꞌang Diyus it kanya. 28Kamu na kayti i magkapamatuud it iyan nga isiyugid ku, nga maat ku basaꞌan, ega aku i Cristo. Tiyaꞌeg aku lamang nga tigauꞌna ya. 29Ka subuk pasar it pagꞌasawa, iyan babay nga pagꞌasawaen na, kat lalaki lamang nga magpangasawa. Baw iyan lalaki nga magpasimpan it pagsadu ngaytu, nga iba-iba it magpangasawa, masagya kanyang banar pagkagneg yat ampang it iba-iba ya ngaytu nga papagsaduun na sira. Kayti aku, atkayan naga. Masagyang-masagya aku na, sabap it miyabut na si Jesus nga subuk pagsimpanan ku. 30Kaꞌilangan nga magmabantug kanya ngaytu, temed aku, magtimawaꞌ lamang.”
31Iyan taga denaꞌ, simpri kat denaꞌ lamang yan, baw mga pagsugiden ya, purus mga bagay nga magkatantuwan ta situt denaꞌ. Temed iyan garing duꞌut langit, iyan i mabantug pat muꞌsa. 32Lamang ipagpamatuud ya nay mga naltegan baw nagnegan ya, subuk egay magpamayaꞌ it ipagpamatuud ya ngaytu. 33Temed iyan namayaꞌ nat ipagpamatuud ya ngaytu, iyan i magpamatuud gasiꞌ nga Ampuꞌang Diyus, purus kamatuudan i kanyang pagꞌampangen. 34Sabap iyan nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus, simpri egay beken nga ipagsugid ya in daꞌga iyan ipagpasugid nagat Ampuꞌang Diyus, sabap may Espiritu Santo na duꞌut kanya nga egay kaskedan it tabang ya. 35Pagmaꞌalen nga banar it Amaꞌ i Anak. Baw ipiyaꞌalima ya it kanya i muꞌsa nga mga bagay. 36Iyan magpamayaꞌ baw magsarig nat Anak ngaytut Ampuꞌang Diyus, may kaꞌgenan ya na nga egay kaskedan. Temed iyan nga ega magpamayaꞌ it Anak ngaytu, ega makanya i itung kaꞌgenan. Siguradung ega kaꞌbut duꞌut kagayenan nga duꞌun it langit. Magtetdek paꞌ duꞌun it kanya i iseg it Ampuꞌang Diyus.
4Biyaraꞌan it pagpamsag na Jesus duꞌut Samaria
1Nabaritaꞌan it mga Pariseo nga subrang dakel i taw nga magkakabig baw magkabawtisan ni Jesus, dakel paꞌ it ki Juan. 2(Temed yan i kamatuudan, ega si Jesus i magbawtis, in daꞌga mga alagad ya ngayti.) 3Pakaꞌrut ni Jesus kayti, liminꞌid kanya duꞌut Judea. Miyuliꞌ sirat mga alagad ya duꞌun it Galilea.
4Temed kat panaw nira ngayti, kaꞌilangan nga mamsag duꞌun it Samaria. 5Pagkaꞌbut duꞌut esang lansangan it Samaria nga pagpangaranan it Sicar, namagpaꞌna sira duꞌut liꞌwan it lansangan ngayti. Sicar ngayti, adeꞌdeng it ki Jose nga kabagiꞌan nga lugtaꞌ it amaꞌ nira nga si Jacob it timpu paꞌ nira. 6Duꞌun kayti may tabud naga ni Jacob ngayti. Ta it nalpuꞌan na si Jesus it panaw, miyadung kanya duꞌun it tepad it tabud ngayti, beken it ababaꞌ nay aldaw.4:6 Magꞌaat i kat Ginirego, “kat ikaꞌnem nga uras”. In beteꞌ kat Romano nga takes-takesan it uras, paꞌaaten ngaytu, ababaꞌ nay aldaw. Temed in kat Judio nga takes-takesan, kaꞌugtu na. Basaen i paꞌyag pasar it takes-takesan it uras duꞌun it Pauꞌnang Sugi-sugid.
7May miyabut nga esang babay nga Samaritano ngayti nga magpanaꞌgeb. Inaat kanya ni Jesus, “Paꞌimnun mu daꞌan aku.” 8(Egay duꞌun nga mga alagad ya ngayti, ka namagpangalang it makaꞌen duꞌun it lansangan.)
9Kaꞌampang i babay ngayti nga Samaritano, maat ya, “Unuka magꞌangut kat danum nga imnun mu, it Judio ka, aku Samaritano?” (Ka iyan mga Judio, pagliꞌyan niray mga ipagkaꞌen baw ipagꞌinum it mga Samaritano.)
10Mampang siꞌ si Jesus, maat yat babay ngayti, “In beteꞌ naꞌrutan mu lamang in magꞌuꞌunuy kadakulat ildaw nga ibgay it Ampuꞌang Diyus, baw in nakilalaan mu na in siyuy magꞌaat ngaytut imu, ‘Paꞌimnun aku,’ ikaw nay mangut situt aken isaꞌun mabgayan ka it egen nga danum nga magkabgay it kaꞌgenan.”
11Pagkagneg it babay ngayti, maat ya, “Agalen, ararem bay tabud ngaytu, baw subuk egay sasaklut mu. Ta ariyen yan i mapisiꞌan mut egen ngayan nga danum? 12Unu, makasubraꞌ ka paꞌ it kiyaꞌapuꞌ-apuꞌan tami nga si Jacob nga nagpasubli it amen it tabud ngaytu, tabud nagaytu nga pagsaꞌgeban it pagꞌimnun nira magꞌaꞌanak, pati mga ayep ya?”
13Mampang siꞌ si Jesus, maat ya, “Iyan magꞌinum it itung danum, kumuꞌinum nagat sumaꞌup. 14Temed iyan minum it danum ngayan nga ibgay ku, ega na kumuꞌinum pat sumaꞌup, ka subung naytut esang tumbud duꞌun it seled ya, nga magbegay it kaꞌgenan nga egay kaskedan.”
15Maat siꞌ it babay ngayti, “Agalen, ta in atkayan, begayan mu akut danum ngayan nga pagsugiden mu, isaꞌun daꞌku na kumuꞌinum, sumuliꞌ-suliꞌ paꞌ situt tabud ngaytut magpanaꞌgeb.”
16“Muliꞌ ka daꞌan,” maat ni Jesus, “ka pisiꞌen muy asawa mu.”
17“Aa bilaꞌ,” maat it babay ngayti, “Agalen, ega baytuy asawa ku.”
“Matuud yan,” maat ni Jesus, “i tubag mu ngayan nga egay asawa mu. 18Sabap lima nang kalalakiyan i nakaꞌasawa it imu. Ta, yan kayti, lalaki mu lamang, ega asawa mu. Matuud yan i inaat mu ngayan.”
19Maat i babay ngayti, “Agalen, prupitaꞌ ka baytu palan! 20Sikaytut itung mungsuꞌ i pagsambaan it mga kiyaꞌapuꞌ-apuꞌan tamit Ampuꞌang Diyus, temed maat mi nga mga Judio, duꞌun na lamang it Jerusalem i mapakay nga pagsambaan it Ampuꞌang Diyus.”
21Tiyubag kanya ni Jesus, maat ya, “Sana Edeꞌ, pamayaꞌnen muy iꞌaat ku ngaytu. Magꞌaꞌabut nay timpu nga sambaen mi i Diyus Amaꞌ it ega lamang situt mungsuꞌ ngaytu u duꞌun it Jerusalem. 22Talagang kamu nga mga Samaritano, ega magkakilalaan mi i pagsambaen mi. Temed kami nga mga Judio, magkakilalaan namen i pagsambaen namen, sabap iyan karibriyan, manggaring duꞌun it amen nga bangsa. 23Temed magꞌaꞌabut nay timpu, kayti na ngaytu, nga iyan mga maratuudan i pagsamba nirat Diyus Amaꞌ, sumamba na sirat tingled i nakem baw uyun kat kamatuudan nga garing duꞌut kanya, sabap itu talagay kaꞌirgan it Amaꞌ kat mga magsamba it kanya. 24Ka iyan Ampuꞌang Diyus, purus nakem yan, egay bibilug. Aypaꞌ kaꞌilangan nga sambaen kanya kat nakem baw kamatuudan.”
25Maat siꞌ it babay ngayti, “Magkaꞌrutan ku bayan, Agalen, nga paꞌasituy Manriribring Adiꞌ ngayting isiyanggup it Ampuꞌang Diyus, nga Cristo i panaꞌwag. Pagꞌabut ya situ, kanya i paꞌyag it aten it muꞌsa ngaytung mga bagay.”
26“Paꞌaaten mu ngayan, aku na ngaytu nga magpakisugi-sugid it imu kayti,” maat ni Jesus ngayti.
27Magꞌampang paꞌ si Jesus, miyabut nay mga alagad ya ngayti nga nangalang it pangaꞌen. Daꞌsira nakariꞌe-riꞌeng ka magpakisugi-sugid ngayti si Jesus it esang babay. Temed egay maski siyu it kanira nga miningkut it in unuy ireg ni Jesus ka in unuka magpakisugi-sugid kanyat babay.4:27 Kat mga kaꞌugaliꞌan nirat iting timpu, mga lalaki lamang i pagtulduꞌan baw pagpakisugi-sugidan, ka basta babay, raꞌyat lamang yan, egay mapulus.
28Binwat it babay ngayti, itiyuduꞌ ya nay sasaꞌgeban ya ka naꞌaduꞌun it lansangan. Inaat yay mga katataawan, 29“Daliꞌ mi na! Mayaꞌ kamut aken! May taw baꞌ duꞌun nga nakasugid yay kumpur nabwat ku. Barang yanayti i Cristo ngayang isiyanggup.” 30Pagkagneg nirat pagsugiden it babay ngayti, sang bulyugan sira nga taga lansangan i naꞌaduꞌut ki Jesus ngayti nga duꞌut tabud.
31Pagkagaring it babay nga nanuturan ngayti duꞌun it lansangan, sigi na nga aat it ki Jesus it mga alagad ya ngayti, “Manigtulduꞌ, kumaꞌen ka nay imu.”
32Temed maat gay tubag ya, “Aaꞌ, may pangaꞌen ku bayan nga ega magkaꞌrutan mi.”
33Aypaꞌ ka maamaatan i mga alagad ya ngayti, “Barang may timnaban it pangaꞌen situt kanya.”
34Pagkamuya ni Jesus kayti, maat yat kanira, “Iyan bay paꞌaaten ku ngayan nga pangaꞌen ku, sunudun kuy kaꞌirgan it nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu baw tumanen i iyan nga ipagpabwat yat aken. 35Daꞌga baꞌ pagꞌaaten mi nga epat paꞌ nga bulan bawnga pakakayeg? Temed ituy ipagꞌaat kut imyu, kayti nga lagi kabilangan ya, papupgu naytu. Ka lawagen mi i bulyug-bulyug ngayan it taw nga magꞌelep situt aten. Sira ngaytu, kaꞌalimbawaan nira, luwak nga pupguun na. 36Aypaꞌ magayen in papuꞌun kamu na kayti it kumayeg. Nakasiguru talaga i ibgay it Ampuꞌang Diyus nga tumbas kat mga binwatan mi, nga papamayaꞌnen mit aken i mga taw isaꞌun makanira i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Talagang ega basta-bastay kasagya it iyan manigkayeg, atnaga i nanguma. 37Ka sikaytu, matuud i pagsambatanen nga belag i manigꞌuma baw belag gasiꞌ i manigkayeg. 38Tiyaꞌeg ku kamu nga kaygen mi i ega kamuy nanguma. Beken i nagpakariga baw kamu i kumayeg it piyakarigaan nira.”
39Dakel nga mga Samaritano duꞌut iting lansangan i namayaꞌ it ki Jesus, sabap it ipagpamatuud it babay ngayti, nga yanayti maat ya, “Isiyugid yay kumpur nabwat ku.” 40Aypaꞌ pagꞌabut it mga Samaritano ngayti duꞌut ki Jesus, inupakat nira kanya nga patuluy daꞌan duꞌut kanira. Aypaꞌ ka nakadwa na Jesus duꞌun. 41Dimnungag i namayaꞌ sabap it nakagneg nat panulduꞌ ya.
42Maamaatan sirat babay ngayti, “Magpamayaꞌ kami na kayti, it ega lamang duꞌun it mga nasugid mu ngayti, in daꞌga duꞌun nat mga nagnegan namen ngaytu duꞌut kanya, natantuwan namen nga kanya na ngaytu i Manriribri it muꞌsang katataawan.”
Piyagayen ni Jesus i anak it esang taw nga mataꞌas i katengdanan ya
43Nakadwa na Jesus duꞌun, namagpanaw siꞌ. Nanlangbus na duꞌut Galilea nga diyakulaꞌan yang rugar. 44Naꞌaduꞌun kanya ka kanya nagay magpamatuud, nga magꞌaat, “Ega madaliꞌ nga pagkilalaen i pagkaprupitaꞌ it esang taw duꞌun it sadili ya nga rugar.” 45Temed paribasay dakel i mga taga Galilea nga nagpakipistaꞌ duꞌut Jerusalem, nga nakalteg it mga kalililuꞌang bagay nga binwat ni Jesus duꞌun, aypaꞌ ka pagꞌabut na Jesus duꞌut Galilea ngayti, inistimar kanyat magayen it mga taga duꞌun.
46Nagpaꞌuliꞌ naga kanyat sumaꞌup duꞌun it Cana, nga sakep nagat Galilea, nga duꞌun piyabalyu yang irimnun i danum it uꞌnang pagꞌaduꞌun ya. Duꞌut Capernaum, nga esa gasing lansangan nga sakep it Galilea, may esang taw nga mataꞌas i katengdanan ya. Magsarut it maꞌget i anak yang lalaki. 47Pagkaꞌrut it taw ngayti nga miyabut siꞌ si Jesus duꞌut Galilea nga garing duꞌut Judea, piyaꞌaduꞌunan yang lagi it Cana. Inupakat yang lumangbus duꞌut Capernaum ka pagꞌabangen yat darugmatayen nang anak ya.
48Inaat kanya ni Jesus, “In daꞌga palan makalteg kamu it mga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay nga pagbuwaten ku, talagang daꞌkamu magpamayaꞌ.”
49Temed timnubag i taw ngayti nga maat ya, “Tabiꞌ lamang it imu, parabir matay i anak ku, duꞌun ta na.”
50Timnubag siꞌ si Jesus, “Maski bayan daꞌku na mayat imu, mindek na bay sarut it anak mu.”
Namayaꞌ kanya nga lagi it inampang ngayti ni Jesus. Egay beken miyuliꞌ na. 51Pagꞌaldaw, may nanusmu nat kanya nga mga manigsirbi ya, ka siyugidan nat mindek nay sarut it anak ya. Magayen na kanya. 52Iningkut ya in kaꞌnu i pagpedek it sarut. Tubag nira, “Kat delem nga magkapuꞌun,4:52 Magꞌaat i kat Ginirego, “kat ikapitung uras”. In beteꞌ kat Romano nga takes-takesan it uras, paꞌaaten ngaytu, magkapuꞌun na. Temed in kat Judio nga takes-takesan, nakabali nay aldaw. Basaen i paꞌyag pasar it takes-takesan it uras duꞌun it Pauꞌnang Sugi-sugid. minibwan nay ramig ya.”
53Natantuwan it amaꞌ ngayti nga iti nang uras i pagꞌaat ni Jesus it kanya, “Magayen nay anak mu.” Aypaꞌ kanya baw puꞌsa it pamalay-balay ya, namayaꞌ nat ki Jesus.
54Ituy ikadwang tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay nga binwat ni Jesus duꞌut Galilea. Binwat yaytu yan nagpaꞌuliꞌ siꞌ ngayti kanya nga garing duꞌut Judea.
5Piyagayen ni Jesus i esang lalaki nga taꞌun nay kaꞌlay it siyarutan ya
1Ega siꞌ naꞌlay nga banar, pistaꞌ siꞌ it mga Judio. Naꞌaduꞌun siꞌ si Jesus it Jerusalem. 2Duꞌun it iting siyudad, adeꞌdeng duꞌun it pagpangaranan it Puwirtaꞌan it mga Tupa, may dakulaꞌ nga ipiyaldung nga danum. Pangaran it itiꞌen kat Hinebreo, Betesda. Lima i mga pagꞌaꞌatpan kat linibut ya. 3Magkatingped duꞌun i kadakel it mga sasarutun, mga beleg, mga pilay, baw mga may patay nga bagit bilug. Pagꞌelaten nira, rimimen i danum ngayti. 4Sabap katuturanan nira, magpanlampud sumang kaꞌanu i esang anghil it Ampuꞌang Diyus baw pagkawkawun yay danum ngayti. Siyu-siyuy makauꞌna it lumampud baw temegday it danum ngayti in makawkaw na, maski unu nga sarut i sarut ya, gumayen na.
5May duꞌun nga sang kataawan nga lalaki, nga tulung puluꞌ may walu nang taꞌun i kaꞌlay it siyarutan ya. 6Naltegan kanya ni Jesus. Urut ya nga naꞌlay na nga siyarutan it iting taw. Inlep ni Jesus baw iningkut ya, “Unu, ireg mu nga medek i sarut mu ngaytu?”
7“Agalen, abaa, in ireg lamang,” katubag kanya, “takaꞌ ega bay magpalampud it aken in rimimen nay danum ngaytu. Magpaꞌere-eres aku nayan it manlampud temed it magkauꞌnaan aku.”
8Maat siꞌ ni Jesus it kanya, “Timindeg ka baw pirisiꞌnen mu i pagliliꞌtidan mu ngaytu ka mapanaw ka na.” 9Sakaliꞌ nga gimnayen na i lalaki ngayti. Pinirisiꞌen ya nang matuud baw napanaw na.
Iting aldaw, Aldaw it Kapaꞌnaan. 10Aypaꞌ ka inaat it mga pagbayaꞌen it mga Judio i lalaki ngayti nga piyagayen ni Jesus i sarut ya, “Unuka pagpiri-pirisiꞌnen mu i pagliliꞌtidan mu ngayan? Daꞌga basaꞌan pagliꞌyan i atkayan in Aldaw ngaytut Kapaꞌnaan ka kuntraꞌ it urdin?”
11Temed katubag kanya, maat ya, “Aat baytut aken it nagpagayen ngaytit sarut ku nga pirisiꞌnen ku i pagliliꞌtidan ku ngaytu baw mapanaw aku.”
12“Siyuyti, nagꞌaat ngaytit imu,” maat siꞌ it mga Judio ngayti, “nga pirisiꞌnen mu baw mapanaw ka?” 13Temed ega magkakilalaan it lalaki ngayti i nagpagayen ngaytit sarut ya, sabap it nakalaꞌuk-laꞌuk siꞌ si Jesus duꞌut kadaklan it taw.
14Ega naꞌlay, naltegan ni Jesus i piyagayen ya ngayti duꞌun it Templo nga papagsambaan. Pagkalteg ya, inaat ya, “Ta, magayen ka na kayti. Iyan indiꞌan mu nay kasalaꞌan. Ka in kayliyan mu paꞌ, subraꞌ payan sikayan i mabetangan mu nga kakuriꞌan.”
15Nanliꞌwan i lalaki ngayti ka nanugid duꞌut mga Judio ngayting mamagꞌingkut nga palan si Jesus i nagpagayen ngaytit kanya.
Paribasay Anak it Ampuꞌang Diyus si Jesus, dakulaꞌ talagay pudir ya, temed pagsunudun ya nagang pirmi i kaꞌirgan it Amaꞌ
16Ta paribasay binwat ni Jesus i atkayti kat Aldaw it Kapaꞌnaan, timnalaluꞌ nay kupakuriꞌ it mga pagbayaꞌen it mga Judio it ki Jesus ngayti. 17Ta it atkayti, inaat sira ni Jesus, “Iyan Amaꞌ ku, sigi nga buwat nga pangildaw. Ta atkayan naga i aken.” 18Pagkagneg it mga Judio ngayti, miyereꞌeret nay iseg nira. Kuꞌimatayen nira nang banar si Jesus, sabap ega lamang riyanggaꞌ yay urdin nira pasar it Aldaw it Kapaꞌnaan, in daꞌga pagꞌaaten ya paꞌ nga Amaꞌ yay Ampuꞌang Diyus, intuntis nga magpasbung kanya it Ampuꞌang Diyus.
19Ta it atkayti, inaat ni Jesus i mga Judio ngayti, “Kamatuudan tuy pagꞌaaten ku ngaytut imyu, nga egay magkabwat it Anak in kat sadili ya na lamang, in daꞌga iyan i pagbuwaten ya, iyan nga magkaltegan ya nga pagbuwaten it Amaꞌ. Iyan pagbuwaten it Amaꞌ ya, simpri iyan naga i buwaten ya. 20Sabap talagang pagmaꞌalen it Amaꞌ i Anak. Aypaꞌ ipagpalteg yat kanya i muꞌsa nga pagbuwaten ya. May mataꞌas paꞌ sikayan nga mga pagbuwaten nga ipalteg it Amaꞌ nga buwaten nat Anak isaꞌun maliluꞌ kamu. 21Ka in magꞌuꞌunu pagꞌegnen it Amaꞌ i mga miyatay, atkayan naga egnen naga it Anak i kumpur ireg ya nga egnen. 22Talagang ega mukuman it maski siyu i Amaꞌ. Ibinggay ya it Anak ya i pudir nga yay mangukuman, 23isaꞌun nga galangen it muꞌsang katataawan i Anak, subung nagat paggalang nira it Amaꞌ ya. Ka yay matuud, in siyu nga egay paggalang it Anak, ega gasiꞌ paggalangen yay Amaꞌ nga timnaꞌeg it Anak nga paꞌasitu.
24Talagang matuud tuy itu nga ipagꞌaat kut imyu. Iyan magpagneg it mga pagꞌampangen ku baw magpamayaꞌ it nagtaꞌeg ngaytit aken, iyan i may kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ega na ukumanan kanya it mabeꞌgat. Imbis nga panriga nga kamataynen, siguradung may magꞌaꞌareg nat kanya nga kaꞌgenan nga egay kaskedan. 25Ituy kamatuudan, mabut i timpu, kayti na ngaytu, nga magnegan it mga sakep it kamataynen i gaꞌmaran it Anak it Ampuꞌang Diyus, baw iyan nga pagneg baw sumunud, magꞌegen. 26Iyan Amaꞌ, egay piyanggaringan it kaꞌgenan ya ka kanyay puꞌun it kaꞌgenan. Baw ipiyabetang-betang ya nga atkayan gasiꞌ i kaꞌgenan it Anak ya. 27Binggayan ya gasiꞌ i Anak ya ngaytu it pudir nga mukuman sabap kanya i Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw.
28Ega maliluꞌan mi tu, sabap mabut talagay timpu nga magnegan it mga miyatay, nga maglelbeng na, i gaꞌmaran ya. 29Ta sira, maꞌgen it paꞌuliꞌ baw manliꞌwan duꞌun it mga lebeng nira. Muꞌsa nga magayen i buwat it egen paꞌ sira, begayan it kaꞌgenan nga egay kaskedan. Temed iyan muꞌsa nga maraꞌe-raꞌet i buwat, ukumanan nga panrigaen sira. 30Talagang ega mapakay nga may pagbuwaten ku nga pagsadiliyen ku lamang. Magꞌukuman aku uyun nga pirmi kat ipagꞌaat nagat aken it Amaꞌ. Aypaꞌ ka magayen i pangukuman ku, ka ega maat sadili ku nga kaꞌirgan i pagsunudun ku, in daꞌga iyan i pagsunudun ku, iyan nga kaꞌirgan it nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu.”
Ega pagpamayaꞌnen it mga Judio i mga pamatuud pasar it ki Jesus, maski pamatuud nagat Diyus Amaꞌ
31Maat paꞌ ni Jesus it kanira, “Siguru in beteꞌ aku lamang i magpamatuud it sadili ku, ipabetang mi nga ega matuud. 32Temed may beken nga magpamatuud it aken baw magkaꞌrutan ku nga talagang matuud i ipagpamatuud ya.
33May piyapaꞌaduꞌun mit ki Juan ngayti nga magpamawtis bawnga ipiyagpamatuud yay sabap it kamatuudan pasar it aken. 34Ega maat kaꞌilangan kuy pamatuud it in siyung taw. Pagsangpiten ku lamang i pamatuud ni Juan isaꞌun maribri kamu in pamayaꞌnen mi. 35Si Juan ngayti katꞌesa, kaꞌalimbawaan ya, subuk magsusgu nga tidaw sabap, mga ipiyanulduꞌ ya, minggay it eyag kat pikiran it mga taw. Nasagyaan mit sang dekeyeꞌ i eyag ya ngaytu.
36Temed may pamatuud pasar it aken nga subraꞌ paꞌ it pamatuud ngaytu ni Juan. Iyan mga pagbuwaten ku nga ipagpabwat it aken it Amaꞌ ku, iyan i magpamatuud nga aku, tiyaꞌeg it Amaꞌ it paꞌasitu. 37Baw iyan Amaꞌ nga nagtaꞌeg it aken, kanya mismu i nagpamatuud naga pasar it aken, temed it tagnaꞌ paꞌ seked it maski kayti na ngaytu, ega pagpagnegan mi i gaꞌmaran ya baw ega pagkilalaen mi i pagkinataw ya.5:37 Atkaytu i inaat ni Jesus ka ega lamang kaꞌsa nagpakikita i Ampuꞌang Diyus it taw, nga ipiyagladawan ya i pagkinataw ya (Genesis 18:1-33, Genesis 32:24-30, Mga Bilang 9:15-17, Mga Bilang 12:8). Subrat muꞌsa, si Jesus ngaytu, nga duꞌut kanya magkaltegan talaga i pagkinataw it Ampuꞌang Diyus (2 Corinto 4:4, Colosas 1:15). 38Talagang ega ipagdawaꞌ mi asat ulu mi i ampang ya sabap daꞌkamu magpamayaꞌ it aken nga tiyaꞌeg yang paꞌasitu. 39Talagang ubus suliꞌen, suliꞌen mi i ampang it Ampuꞌang Diyus kat mga kasuratan mi, ka pagsisiguruun mi nga maparagan mi duꞌun in magꞌuꞌunu maꞌimyu i kaꞌgenan nga egay kaskedan. Takaꞌ mga itu ngaytu, magpamatuud lamang tu pasar it aken. 40Temed ta, it ega naga ireg mi nga sumunud it aken isaꞌun mabgayan ku kamu it kaꞌgenan nga egay kaskedan.
41Ega maat iyan i pagꞌabaten ku, pagbantug it mga taw. 42Temed it kilala ku na kamu, in maꞌunuy mga adat mi. Urut ku na nga egay pagmaꞌal mit Ampuꞌang Diyus. 43Naꞌasitu aku ka siyarigan aku it Amaꞌ ku, temed ega pagtanggapen mi aku. Lamang yan atkayan, in may beken nga paꞌasitu kat sadili yang kaꞌirgan, tanggapen mi yan. 44Ka iyan i pagꞌabaten mi, pagbantug it esa may esa, ega pagbantug nga garing duꞌun it matuud nga Ampuꞌang Diyus. Ta magꞌuꞌunu kamu yan makapamayaꞌ it aken?
45Ega pikiren mi nga akuy dimimanda it imyu duꞌun it Amaꞌ. In daꞌga iyan si Moises, nga mga kasuratan yay pagpanggaringan it pagꞌiꞌinawaren mi, kanya i dimimanda it imyu. 46In maat pagpamayaꞌnen mi si Moises, kaꞌilangan sana aku, pamayaꞌnen mi naga gasiꞌ, sabap mga isiyurat ya, aku talagay pagpaꞌiguꞌan. 47Temed ta, it ega pagpakimatuudun mi i mga isiyurat ya, magꞌuꞌunu mi pakimatuudun i mga pagꞌaaten ku ngaytu?”
6Subrat limang ribu i kadakel it napakaꞌen ni Jesus kat keseg it guna ya
[Mateo 14:13-21; Marcos 6:30-44; Lucas 9:10-17]
1Nagtaꞌlib i pirang bulan, naꞌaduꞌun si Jesus it sang dipag it Lapnaw it Galilea, nga pagpangaranan gasiꞌ it Lapnaw it Tiberias. 2Tiyundug kanya it dakel na nga mga taw sabap it magkaltegan nira ngayti nga mga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay nga pagbuwaten ya, nga pagpagayenen ya i mga magsarut. 3Timnungu-tungul si Jesus duꞌun it mungsuꞌ, sang siraan nagat mga alagad ya ngayti, bawnga namagꞌadung sira. 4Magꞌadeꞌdeng siꞌ i ipagpistaꞌ it mga Judio it Pistaꞌ it Tiyaꞌliban.
5Paglawag ni Jesus, nalawag ya nga dakel nang mga taw i mamagꞌaꞌabut. Iningkut ya si Felipe, “Ariyen tuy maꞌalangan tami it pangaꞌen isaꞌun may makaꞌen it mga taw ngayan?” 6Inampang ni Jesus i atkayti sabap pagsukda-sukdanan ya si Felipe, ka magkaꞌrutan na ni Jesus i buwaten ya.
7Katubag si Felipe, maat ya, “Bilaꞌ, maski beteꞌ tagdedekeyeꞌ lamang i ipamgay it kanira, tinapay nga maꞌalang it tangdan it balit walung bulan i binwatan, ega talaga manepay-tepay it yanayan ngayang kadakel it taw.”
8Maat i sang kataawan nga alagad ya nga si Andres, nga sulsug ni Simon Pedro, 9“May situ bayan nga waꞌwaꞌ nga laa-lalaki nga may balun, takaꞌ unuꞌun i limang batu bay tina-tinapay baw duwang batuy seda-sedaꞌ? Talagang ega manepay-tepay it yanang kadakel it taw.”
10“Paꞌdungun mi i mga taw ngayan,” maat ni Jesus. Malayaw nga kaꞌeyag-eyagan i duꞌun kayti. Namagꞌadung nay mga taw ngayti, nga kadakel nira mga limang ribu in mga lalaki lamang i bilangen. 11Inangut ni Jesus i tina-tinapay ngayti. Pagkatupus yat nagpasalamat duꞌut Ampuꞌang Diyus, biyagiꞌ-bagiꞌ yay tina-tinapay baw seda-sedaꞌ ngayti. Piyamgayan i muꞌsang mga taw ngayti. Binggayan sirat kumpur ireg nira.
12Iyan namagkaꞌgen nay kadakel ngayti, maat ni Jesus it mga alagad ya, “Rinutun mi nagay mga naꞌpedan ngayan, isaꞌun ega maꞌaduꞌadut.” 13Egay beken, rininut it mga alagad i mga naꞌpedan nga tinapay ngayti. Narinut nira, sang puluꞌ may duwang kabaꞌayan i napnuꞌ.
14Pagkalteg it kadakel it tandaꞌanan ngayting kalililuꞌan nga binwat ni Jesus, maamaatan sira, “Siguru itu nay Prupitaꞌ ngayan nga mabut situt banwa.”6:14 Deuteronomio 18:15-18. 15Iyan namuyaan ni Jesus nga may kubwaten nat kadakel ngayti, nga regesen na kanya ka ipaꞌdung na kat pagkaꞌadiꞌ, tiyananan ya na sira, nanungul nat esa-esa ya.
Napanaw si Jesus duꞌut sagpaw it danum
[Mateo 14:22-33; Marcos 6:45-52]
16Iyan marisemsem na, nanꞌun na duꞌut lapnaw ngayti i mga alagad ya. 17Pagꞌabut nira, namagsakay sirat sakayan ka mandipag duꞌun it Capernaum. Seked timindag nay delem, ega pay magꞌabut nga si Jesus. 18Sakaling nanenbegan i deres, unupat dimnadakulaꞌ nay bakat. 19Iyan naꞌlay na sirat begsay, lima u enem nang kilumitru i kaꞌalaid it nasakayan nira, naltegan nira si Jesus nga magpanaw duꞌut sagpaw it danum nga magꞌelep duꞌut sakayan. Namagꞌiꞌlam sirang banar. 20Temed maat yat kanira, “Ayaw kamut iꞌlam. Si Jesus aku naga bayni.” 21Simnagya na sira. Piyasakay na nira si Jesus. Pagkasakay ya, sakaling nakadungguꞌ na sira duꞌun it pagꞌabutun nira.
22Pagꞌeyag it aldaw, duꞌut sang dipag ngayti nga giyaringan na Jesus, duꞌun nagay kadaklan ngayti. Magꞌelat sirat ki Jesus ka namuyaan nira nga ega simnakay nga kaꞌibaan it mga alagad ya ngayti it nandipag, baw egay duꞌun nga beken nga masakayan ya. 23Bawnga may nagpadungguꞌ nga mga sakayan nga garing duꞌun it Tiberias. Duꞌun i piyadungguꞌan nirat adeꞌdeng it rugar ngayting kiyaꞌnan it mga katataawan ngaytit pangaꞌen nga piyasalamatan it Ampuꞌan nga si Jesus duꞌun it Diyus Amaꞌ. 24Aypaꞌ iyan namuyaan it mga taw nga ega na duꞌun si Jesus baw mga alagad ya ngayti, binwat nira, namagsakay nga nandipag duꞌun it Capernaum, ka tulusun nira si Jesus.
Si Jesus i matuud nga pangaꞌen nga garing duꞌut langit
25Naparagan nira si Jesus duꞌun it sang dipag it lapnaw ngayti. Pagkaparag nira, iningkut nira nga magꞌaat, “Manigtulduꞌ, kaꞌnuy pagꞌabut mu situ?”
26Pagtubag ni Jesus, maat ya, “Matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu, nga pagtulusun mi aku, ega sabap duꞌun it naltegan mi ngayti nga mga tandaꞌanan nga kalililuꞌan, in daꞌga sabap it nakakaꞌen kamu baw namagkaꞌgen. 27Kaꞌilangan paꞌres kamu, ega sabap duꞌun it pangaꞌen nga magranggaꞌ, in daꞌga yay paꞌresan mi, pangaꞌen nga ega magranggaꞌ baw magkabgay it kaꞌgenan nga egay kaskedan. Ibgay tu it imyu it kanya nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, sabap kanya i binggayan it Diyus Amaꞌ it pudir.”
28Pagkagneg it kadakel ngayti, miningkut sira. Maat nira, “Ta unu bayan i magayen nga paꞌresan namen nga buwaten, isaꞌun nga masunud namen i kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus?”
29“Ta itu bay ipagpabwat it Ampuꞌang Diyus, kaꞌilangan nga mamayaꞌ kamu it tiyaꞌeg ya nga paꞌasitu,” maat i tubag ni Jesus it kanira.
30Maat siꞌ it mga taw ngayti, “Ay unuy makapaliꞌwan mu nga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay isaꞌun makapamayaꞌ kami it imu? Ta unu yan i mabwat mu nga subraꞌ paꞌ it pagpakaꞌnen i katataawan? 31Sabap si Moises, nabwat ya gasiꞌ i atkayan, iyan pagpanguꞌnaan yay mga kagiyaringanan tami duꞌun it rugar nga kapupuyangtan, ka may nakaꞌen nira nga pagpangaranat manna. Ka maat i duꞌun it kasuratan, nga magsusurat, ‘Pangaꞌen nga garing duꞌut langit i ibinggay yat kanira,’”6:31 Exodo 16:4. maat pay paꞌugdun nira.
32Katubag si Jesus, maat ya, “Kamatuudan i iꞌaat ku ngaytut imyu nga ega si Moises i nagbegay it kagiyaringanan mi it pangaꞌen ngaytu nga garing duꞌut langit, in daꞌga kanya nga Amaꞌ ku. Kanya i magbegay it matuud nga pangaꞌen nga garing duꞌut langit. 33Sabap yay paꞌaaten nga pangaꞌen nga begay it Ampuꞌang Diyus, kanya nga limnampud nga gimnaring duꞌut langit baw magbegay it kaꞌgenan nga egay kaskedan kat muꞌsang katataawan.”
34“Agalen,” maat nira, “sana begayan mu kaming pirmi it iyan ngayan nga pangaꞌen.”
35“Aku i paꞌaateng pangaꞌen ngayan nga magkabgay it kaꞌgenan,” maat ni Jesus. “Iyan pasakep it aken, ega na maat getmanan paꞌ, baw iyan nga mamayaꞌ nat aken, seked kaꞌnu-kaꞌnu ega na kumuꞌinum. 36Temed daꞌga baꞌ inaat ku na it imyu, unu pay daꞌawa mi it naltegan mi na aku, temed it ega magpamayaꞌ kamut aken? 37Pasakep it aken i kumpur ipagbegay it Amaꞌ it aken. Talagang egay imugawun ku nga maski siyu nga magpasakep it aken. 38Sabap nanlampud aku nga garing duꞌut langit, ega enged ku, buwaten ku i sadili ku nga kaꞌirgan, in daꞌga iyan kaꞌirgan it nagtaꞌeg it aken. 39Ka ituytu i kaꞌirgan ya, ega pataꞌnan ku na lamang nga maꞌilang i maski esa nga ibinggay ya it aken, in daꞌga egnen sirang muꞌsa asan it umur nat banwa. 40Sabap talagang itu i kaꞌirgan it Amaꞌ ku, iyan muꞌsa nga mamayaꞌ it aken nga Anak ya, baw sumarig it aken, begayan sira it kaꞌgenan nga egay kaskedan. Baw egnen ku sirang muꞌsa asan it umur nat banwa.”
41Pagkagneg it mga Judio kayti, remeteng-retengan sira sabap it iti nga inaat ni Jesus ngayti nga magꞌaat, “Aku i pangaꞌen nga limnampud nga garing duꞌut langit.” 42Maat nira siꞌ, “Daꞌga baꞌ itu na, si Jesus ngayan nga anak na Jose? Kilala tami nagay amaꞌ baw inaꞌ ya. Ta unuka magkaꞌaat ya kayti nga limnampud kanya nga garing duꞌut langit?”
43Ta it atkayti, inaat sira ni Jesus, “Ayaw kamut yeꞌye-yeꞌyepen nga remeteng-retengan kamu. 44Ka egay makapasakep it aken magpuyra it panakman kanya it Amaꞌ, nga kanyay nagtaꞌeg it aken. Baw iyan nga pasakep it aken, egnen ku kanyat paꞌuliꞌ asan it umur nat banwa. 45Sabap magsusurat duꞌun it mga kasuratan it mga prupitaꞌ, nga magꞌaat, ‘Sirang muꞌsa, tulduꞌan sira it Ampuꞌang Diyus.’6:45 Isaias 54:13. Iyan nga magpagneg it Amaꞌ baw ipagdawaꞌ ya kat ulu ya i itiyulduꞌ it kanya, ega na magꞌaliꞌ nga pasakep it aken. 46Egaytu ireg sugiden may nakalteg na it Amaꞌ, ka iyan lamang gimnaring duꞌun it Ampuꞌang Diyus i nakalteg it Amaꞌ ngaytu. 47Kamatuudan tuy iꞌaat ku ngaytut imyu. Iyan nga mamayaꞌ baw pasakep it aken, may kaꞌgenan ya nga egay kaskedan. 48Aku i pangaꞌen nga magbegay it kaꞌgenan. 49Nakakaꞌen it manna i mga kagiyaringanan mi, iyan duꞌun sirat rugar nga kapupuyangtan, temed namagpatay naga sira. 50Temed may pangaꞌen siꞌ nga garing duꞌut langit baw in siyu-siyuy kumaꞌen it itu ngaytung pangaꞌen, ega na matay kanya. 51Aku i pangaꞌen ngaytu nga magbegay it kaꞌgenan, nga limnampud nga garing duꞌut langit. May kaꞌgenan nga egay kaskedan it in siyu-siyuy kumaꞌen kaytu. Iyan pangaꞌen ngaytu nga ibgay ku, nga megay it kaꞌgenan nga egay kaskedan kat muꞌsang katataawan, sadili kung bilug.”
52Sabap siꞌ it iti nga inampang ni Jesus nagdaꞌe-daꞌegen siꞌ i mga Judio, ka maamaatan sira, “Magꞌuꞌunu ibgay it itung taw i bilug ya nga kaꞌnen tami?”
53Aypaꞌ ka inaat sira ni Jesus, “Kamatuudan tuy iꞌaat ku ngaytut imyu. Magpuyrat makaꞌen mi i isi it Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw baw maꞌinum mi i duguꞌ ya, talagang ega maꞌimyu i matuud nga kaꞌgenan. 54Iyan magkaꞌen it isi ku baw magꞌinum it duguꞌ ku, may kaꞌgenan ya nga egay kaskedan, baw talagang egnen ku kanya it paꞌuliꞌ asan it umur nat banwa. 55Sabap iyan isi ku, pangaꞌen nga matuud, baw iyan duguꞌ ku, pagꞌimnun nga matuud. 56Iyan magkaꞌen it isi ku baw magꞌinum it duguꞌ ku, kabilangan ya, sang kabilu-bilugan kami na. 57Egen talagay Amaꞌ nga timnaꞌeg it aken it paꞌasitu baw aku, egen gasiꞌ sabap it kanya. Atkayan nagay in siyu-siyu nga kumaꞌen it aken. Egen kanya sabap it aken. 58Sabap aku na ngaytu i matuud nga pangaꞌen nga garing duꞌut langit. Kayti, in siyu-siyuy kumaꞌen it itu nga pangaꞌen, may kaꞌgenan ya nga egay kaskedan. Ega matay nga subung it mga kagiyaringanan mi, maski maat nakakaꞌen na sira it manna ngayting pangaꞌen nga gimnaring duꞌut langit.” 59Inampang tu ni Jesus i mga itu ngaytu iyan magpanulduꞌ kanya duꞌun it papagsambaan nga duꞌut Capernaum.
Dakel i nangindiꞌ it ki Jesus temed iyan beken, naneꞌteꞌ naga
60Pagkagneg it mga pagtulduꞌan ngayti ni Jesus, dakel na sirang miyaat, “Mabeꞌgat naytu nga mga sugi-sugid i ituꞌun. Siyuy makatangeꞌ kaytu?”
61Urut ni Jesus nga ega magkabaraꞌan sira sabap it iti nga mga inampang ya. Aypaꞌ ka maat yat kanira, “Subuk nakakleb kamu it nagnegan mi nga mga inampang ku. 62Magꞌuꞌunu yan in maltegan mi nga patibung siꞌ i Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw ka muliꞌ na duꞌun it giyaringan ya? 63Mga ipagtulduꞌ ku ngaytu, egay beken nga uliꞌan, mga bagay pasar it kiyarurwa baw kaꞌgenan nga egay kaskedan. Yay matuud, mga bagay nga pagpaꞌiguꞌan it panulduꞌ ku ngaytu, iyan i mapisiꞌan it kaꞌgenan ngaytu. Egaytu makabgay it isi nga pagkaꞌnen.6:63 Mapisiꞌ gasiꞌ kat Ginirego i atkaytu ngaytu, “Egaytu mapisiꞌ it taw kat sadiling kakayaan.” 64Temed ta, may mga situ nga ega kamatuudan i pamayaꞌ nirat aken.” Miyampang si Jesus it atkayti ka, garing paꞌ it tagnaꞌ, urut ya na in siyu may siyu i ega matuud i pamayaꞌ it kanya, baw in siyu i subuk dumagang it kanya. 65Paꞌugdun ya paꞌ nga inaat, “Ta it may ega naga magpamayaꞌ it aken, aypaꞌ ka ipiyagꞌaat kut imyu nga egay makapasakep it aken magpuyra it ildawan kanya it Amaꞌ.”
66Gimnaring duꞌun kayti, dakel na nga mga pagtulduꞌan ya ngayti i nangindiꞌ. Ega na mamagbaya-bayaꞌ it kanya.
67Ta it atkayti, iningkut ni Jesus i sang puluꞌ may duwa ngayting mga piniliꞌ yang mga alagad ya. “Unu,” maat ya, “kulꞌid kamu na gasiꞌ situt aken?”
68Katubag si Simon Pedro ngayti, “Ampuꞌan,” maat ya, “ay ari aduꞌunan namen it panulduꞌ mu gay magkabgay it kaꞌgenan nga egay kaskedan? 69Pagpamayaꞌnen baw pagsisiguruun namen nga ikaw talaga i ega basta-basta ngayan nga siyarigan it Ampuꞌang Diyus.”
70“Daꞌga baꞌ,” maat ni Jesus, “sang puluꞌ may duwa kamung kataawan i piniliꞌ ku? Takaꞌ yay matuud, may esa nagat imyu nga magnanakem pat nakem it maraꞌe-raꞌet!” 71Iting inampang ni Jesus, iyan i pagpaꞌiguꞌan ya, si Judas ngayti nga anak ni Simon Iscariote, sabap si Judas ngayti, maski kaꞌuyutan it sang puluꞌ may duwa ngayting piniliꞌ ni Jesus, temed ta, it iti i dumagang it kanya.
7Mga sulsug ni Jesus, ega gasiꞌ i pamayaꞌ nirat kanya
1Ega naꞌlay napanaw siꞌ na Jesus, nanlekep-lekep it Galilea. Pagtemden yang ega paꞌ paꞌaduꞌun it Judea ka kuꞌimatayen kanyat mga pagbayaꞌen it mga Judio duꞌun. 2Temed iyan masepek nay pistaꞌ nirang pagpangaranat Pistaꞌ it Mga Ardung, 3inaat si Jesus it mga sulsug ya, “Unuka daꞌka na magliꞌi-liꞌid situ? Kaꞌilangan paꞌaduꞌun kat Judea isaꞌun maltegan it mga pagtulduꞌan mu duꞌun i pagbuwaten mu. 4Sabap egay taw nga magtaguꞌ it pagbuwaten ya in talagang ireg ya nga matanug kanya. Kaꞌilangan, mga pagbuwaten mu ngaytung mga bagay, ipamuya mu nat muꞌsang katataawan.” 5Atkayti i ampang it mga sulsug ngayti ni Jesus ka maski sira, egay pamayaꞌ nirat kanya.
6Maat i tubag ni Jesus it kanira, “Ega paꞌ kayti i ibinggay it aken nga iꞌaduꞌun. Iyan imyu, maski unu nga timpu mapakay nga paꞌaduꞌun kamu. 7Kamu, ega yan mapakay nga isgan it katataawan. Temed aku, pagꞌisgan nira, sabap it ipagpaliꞌwan ku i mga buwat nira nga mararaꞌe-raꞌet. 8Muꞌna kamu nay pakipistaꞌ. Aken, ega na daꞌan, ka subung nat inaat ku, ega paꞌ kayti i ibinggay it aken nga timpu.” 9Aypaꞌ nagpatuduꞌ kanya nga matuud duꞌun it Galilea.
Ipagpamatuud ni Jesus nga muꞌsang ipagpanulduꞌ baw pagbuwaten ya, purus kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus
10Pagkagaring it mga sulsug ya ngayti, ega naꞌlay napanaw na si Jesus nga pakipistaꞌ. Temed subung it magpaliped-liped lamang i buwat ya. 11Duꞌun it pistaꞌan, pagtulusun kanya it mga Judio. “Ariyen bay taw ngayan?” maat nira.
12Dakel-dakel na nga runding it mga taw pasar it kanya duꞌut mga linge-lingeb. May pirang magꞌaat nga “Bilaꞌ, magayen kanya nga taw.”
Temed iyan beken, magꞌaat nga, “Bilaꞌ, ega bayan! Pagbuwaten ya ngayan, pagteꞌag-teꞌagen yay kadakel.” 13Temed yanayti, ega ipagpabusak-busak nira duꞌun it kadadaklan ka magꞌiꞌlam sirat mga pagbayaꞌen nira.
14Iyan nanlubukan nay pistaꞌ, siminled si Jesus duꞌun it Templo baw nanulduꞌ kanya duꞌun. 15Naliluꞌ i mga Judio. Maamaatan sira, “Ari garing it kiyaꞌrutan it itung taw it ega naga nakapagꞌadal kanya?”
16Tiyubag sira ni Jesus, nga magꞌaat, “Ipagpanulduꞌ ku ngaytu, egaytu sadili ku, in daꞌga garing tu duꞌut kanya nga nagtaꞌeg it aken ita paꞌasitu. 17Kumpur magꞌireg sumunud it kaꞌirgan it Ampuꞌang Diyus, matantuwan tu nira in unu, garing talaga duꞌun it Ampuꞌang Diyus i ipagpanulduꞌ ku ngaytu, u in kat sadi-sadili ku na lamang. 18Ka iyan nga magpanulduꞌ it sadili yang pasepsep, egay beken nga pagpaꞌresan ya, bantugun kanyat katataawan. Temed iyan ngayan nga pagpaꞌresan yat magpanulduꞌ, bantugun i nagtaꞌeg it kanya, purus matuud i kanya baw egay antap it nakem ya nga maraꞌe-raꞌet. 19Daꞌga baꞌ si Moises i nagbegay it imyu it mga urdin? Temed maski siyu it imyu, ega talagay kamatuudan nga pagsunud it mga urdin ngayti. In talagang kamatuudan i pagsunud mi, unuka kuꞌimatayen mi aku?”
20Maat it kadakel ngayti, “Pagsasaruman ka baytut maraꞌe-raꞌet! In daꞌga pagsasaruman ka, siyuy kuꞌimatay it imu?”
21“Esa lamang nga bagay i binwat ku it Aldaw it Kapaꞌnaan,7:21 Kapitulu 5:1-18. temed daꞌkamu na mamagkabaraꞌan baw naliluꞌan mi na,” maat siꞌ ni Jesus ngayti. 22“Ibinggay ni Moises it imyu i urdin nga pasar it pagturiꞌ. (Egaytu maat garing it ki Moises. Garing nagaytut mga kagiyaringanan mi paꞌ.) Bawnga pagbuwaten mi it maski Aldaw it Kapaꞌnaan.7:22 Genesis 17:11-12. 23In magpanuriꞌ kamu it maski Aldaw it Kapaꞌnaan, isaꞌun lamang masunud mi i ipiyagꞌurdin ngayti ni Moises, ta unuka pagꞌisgan mi aku sabap duꞌun it pagpagayen ku ngayti it magsarut kat Aldaw it Kapaꞌnaan? 24Kaꞌilangan kat kataldengan i ipagꞌukuman mi, ega kuꞌaw-kuꞌaw nga ukuman.”
Nabagiꞌ-bagiꞌ i pikir it kadakel sabap it ki Jesus
25Iyan magpanulduꞌ na ngayti si Jesus, maamaatan nay beken nga taga Jerusalem, maat nira, “Daꞌga baꞌ itu nay taw ngayan nga kuꞌimatayen nira? 26Kayti, waytu na, magpanulduꞌ na kanya kat kadadaklan, temed ega nagay pagꞌampangen nira nga kuntraꞌ it kanya. Barang magkakilalaan nat mga pagbayaꞌen tami nga kanya nay paꞌaaten ngayang Cristo nga isiyanggup it Ampuꞌang Diyus. 27Temed daꞌga baꞌ egay magkaꞌrut in ariyen i garingan it Manriribring Adiꞌ ngaytung isiyanggup nga paꞌasitu? Takaꞌ in itung taw, urut tami nga muꞌsa i giyaringan ya.”
28Ta it atkayti, nanggaꞌmaran na si Jesus ngayti, nga magpanulduꞌ duꞌun it Templo. Maat ya, “Unu baꞌ, magkakilalaan mi aku? Unu, magkaꞌrutan mi in ari talagay giyaringan ku? Yay matuud, egaytu naꞌasitu aku it sadi-sadili ku na lamang, in daꞌga may timnaꞌeg it aken. Purus kamatuudan i kanya ngaytu temed ta, ega magkakilalaan mi kanya. 29Temed aku, kilala ku kanya, ka duꞌun i garing ku, baw kanya i nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu.”
30Pagkagneg it mga taw ngayti, pagkudakpen nira si Jesus, temed ega naga nabwat nira, sabap ega paꞌ miyabut i ipiyabetang-betang nga timpu. 31Temed dakel naga sira nga magpakimatuud it kanya. Maamaatan sira, “Unu sadaw, in paꞌasitu na ngayan i Cristo ngayang paꞌaaten, makabwat kanya it mga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay nga subraꞌ paꞌ it magkabwat it itung taw?”
32Naringid-ringidan it mga Pariseo i pamagrundingen it mga katataawan ngayti pasar it ki Jesus. Aypaꞌ binwat it mga Pariseo ngayti baw mga pagbayaꞌen it mga sasirduti, piyapaꞌaduꞌunan nira it mga taawan nira nga guwardiya it Templo ka dakpen si Jesus ngayti. 33Ta it atkayti, maat ni Jesus, “Maꞌiba-iba mi paꞌ aku it sang dekeyeꞌ nga timpu bawnga muliꞌ aku nayan duꞌun it nagtaꞌeg ngaytit aken it paꞌasitu. 34Tegelen mi yan aku it tulus, temed ega nayan maparagan mi aku, ka ega yan kaꞌaduꞌun kamu it uliꞌan ku ngayti.”
35Namagrunding-rundingen siꞌ i mga Judio ngayti, “Ay ari tuy aduꞌunan it taw ngaytu nga ega maparagan tami? Barang duꞌun i aduꞌunan ya it mga kaꞌibaan ta ngayan nga mga Judio nga nagpakilaꞌuk-laꞌuk nat mga Griego duꞌut banwa nira, ka duꞌun nat kanira i panulduꞌan ya. 36Unu yan i ireg sugiden it iyan ngayang sugi-sugid ya nga maat, ‘Tegelen mi yan akut tulus, temed ega nayan maparagan mi aku, ka daꞌkamu kaꞌaduꞌun it uliꞌan ku ngayti’?”
37Iyan kiyaꞌpusang aldaw nga kamataan it pistaꞌ, timnindeg si Jesus baw nanggaꞌmaran it dadakulaꞌ, nga magꞌaat, “Patpad sinit aken i kumpur pagbaꞌnekan ka minum. 38Ka ituy kaꞌulugan it ampang nga magbebtang duꞌut kasuratan ngayang ampang it Ampuꞌang Diyus. In siyuy magpamayaꞌ baw magsarig it aken, may tumumbud nga magbegay it matuud nga kaꞌgenan, nga garing duꞌut seled ya, subung nagat pagtumbud it danum.” 39Pagpapuntuꞌan it ampang ya ngayti, Espiritu Santo nga pasarum duꞌut kumpur mamayaꞌ baw sumarig nat kanya. Lamang iti nga timpu, ega paꞌ magsasarum kat bilug it mga taw. Ega paꞌ tiyaꞌeg kanyat pasarum ka ega paꞌ nakaꞌuliꞌ si Jesus duꞌut langit nga tumanggap it kabantugan nga areg it Amaꞌ ya.
40Iyan beken, pagkagneg nirat iti nga inaat ni Jesus, maat nira, “Talagang egaytuy belag, Prupitaꞌ na ngayan.”7:40 Deuteronomio 18:15-18.
41Iyan kat beken, maat nira, “Itu na baytuy Cristo ngayang Manriribring Adiꞌ nga isiyanggup it Ampuꞌang Diyus.”
Temed iyan kat beken, maat nira gasiꞌ, “Ta unu bayan, duꞌut Galilea i garingan it Adiꞌ ngayan? 42Ka daꞌga baꞌ nakabtang ngayan duꞌut siyubli-subli tami nga kasuratan ngayang ampang it Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat, ‘Iyan Cristo ngaytu, liꞌwanan ya kat mga tungtung-inapuꞌ ni David, baw garingan ya duꞌun it Betlehem nga lansangan ni David ngaytu.’” 43Aypaꞌ sabap it itiꞌen ngayti, nabagiꞌ-bagiꞌ i pikir it kadakel sabap it kanya. 44Iyan beken, ireg nira dakpen na kanya, temed subuk magꞌaliꞌ paꞌ sira.
Kadakel it mga pagbayaꞌen it mga Judio, talagang ega magpamayaꞌ it ki Jesus
45Namagꞌuliꞌ na i mga tiyaꞌeg ngayting mga guwardiya it Templo duꞌun it namagtaꞌeg ngaytit kanira nga mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga Pariseo. Pagꞌabut nira, inaat sirat namagtaꞌeg ngaytit kanira, “Ta ari nay itiyaꞌeg namen ngayat imyu? Unuka egay magbabayaꞌ nga kanya?”
46Katubag sira, maat nira, “Kagalang-galang it imyu, yanaytuy kaꞌlay, egay taw nga atkayan nang gayen it pagꞌampangen.”
47“Talagang pati palan kamu, nateꞌag-teꞌag na gasiꞌ!” maat it mga Pariseo ngayti. 48“Kami ngaytu nga mga pagbayaꞌen baw mga Pariseo, siyuy namuyaan mit amen nga may pamayaꞌ it kanya? Daꞌga ega? 49Iyan lamang i magpamayaꞌ it kanya, iyan kadakel it mga raꞌyat ngayan nga egay uru-urut nira it mga kaꞌurdinan ta. Daꞌga baꞌ mga taw ngayan, siyumpaan it Ampuꞌang Diyus nga rigaen ya?”
50Nadnganan nga duꞌun si Nicodemo, namasyar ngayti duꞌut ki Jesus it magpapuꞌun paꞌ si Jesus it manulduꞌ, ka kanya Pariseo naga. Iningkut ya i mga kaꞌibaan ya ngayti, maat ya, 51“Daꞌga baꞌ kuntraꞌ kat mga kaꞌurdinan tami nga ega basta-basta betanganan it ukuman i esang taw in ega paꞌ naꞌimbistigar nga napakaꞌrutan it magayen in unuy pagbuwaten yang kamaliꞌ?”
52“Aa bilaꞌ,” maat i tubag it mga kaꞌibaan ya ngayti. “Unuytu? Unu, pati ikaw, esa nagat mga sisindiren ngayting taga Galilea? Saꞌup-saꞌupun mut masa i mga kasuratan tami, mamuyaan mu yan asan nga egay prupitaꞌ nga manggaring kat Galilea.”
Tiyaban duꞌut ki Jesus i pagꞌaꞌasawaen nga babay nga may lalaki ya
53Nagsigꞌuliꞌ nay natingped ngayting mga katataawan.
81Temed si Jesus, timnungul kanya duꞌun it Mungsuꞌ it Olibo. 2Pagꞌeyag it aldaw, nagpaꞌuliꞌ naga kanya duꞌun it Templo. Minlep siꞌ duꞌut kanya i muꞌsang mga taw duꞌun. Miyadung si Jesus bawnga tiyulduꞌan ya siꞌ sira. 3Iyan magpanulduꞌ na si Jesus, may miyabut nga mga manigpaꞌyag it urdin baw mga Pariseo. May taban nira nga nadakep nira nga pagꞌaꞌasawaen nga babay nga may lalaki ya. Piyatindeg niray babay ngayti duꞌut adapan nira, 4baw maat nira it ki Jesus, “Manigtulduꞌ, babay ngaytu, nadakep nga may lalaki ya. 5Ta it ipiyagꞌurdin ni Moises duꞌut mga kaꞌurdinan nga buntalan it batu it seked matay i mga magbuwat it subung nat kanya ngaytung binwat, ta kayti, unuy masugid mu?” 6Atkayti i ingkut nira ka eget na nirat sigapul it ki Jesus ngayti, isaꞌun may makadimanda nira nga kuntraꞌ it kanya.
Temed ega timnubag si Jesus. Rimnungguk ga kanya bawnga simnurat duꞌun it lugtaꞌ it tutulduꞌ ya. 7Mga magꞌingkut ngaytit ki Jesus, sigi-sigi nga ingkut nira. Ta it atkayti, timnindeg si Jesus bawnga miyampang, nga magꞌaat, “In siyu manggid it imyu i egay kakasalaꞌan, iyan i mapakay nga muꞌna nga muntal it kanya it batu.” 8Pagkaꞌampang ya kayti, kimnantud kanya ka simnurat siꞌ duꞌut lugtaꞌ.
9Pagkagneg it mga magꞌingkut ngaytit ki Jesus, namagtekas-tekas na sira. Uꞌnay mga magugurang, bawnga mga mangaꞌwaꞌen seked ega nay naꞌped it kanira duꞌun, si Jesus mana baw babay ngayti nga magtitindeg naga duꞌut adapan it katataawan. 10Lintegan kanya ni Jesus baw iningkut, “Namagpaꞌunu nayan sira? Unu, egay rimiga it imu?”
11Katubag i babay ngayti, maat ya, “Ta ega, Agalen.”
“Ta maski aku,” maat ni Jesus, “ega rigaen ku ikaw. Mapanaw ka na baw pedkanan mu nay buwat it kasalaꞌan.”
Ega tiyanggap it mga Pariseo i pamatuud ni Jesus pasar it sadili ya
12Pagsaꞌup siꞌ ni Jesus it mampang duꞌun it mga taw, maat ya, “Aku ngaytu i bilang tidaw nga magbegay it eyag kat pikiran it mga taw situt sinirungat langit. Iyan sumunud it aken, ega na subung it magpanaw it delemen, sabap pagꞌeꞌyagan na kanyat tidaw ngaytu nga magbegay it kaꞌgenan nga egay kaskedan.”
13Inaat kanya it mga Pariseo nga duꞌun mamagpagneg, “Sadi-sadili mu i pamatuud mu ngayat bilug mu. Ega mapakay yan nga pakimatuudun i pamatuud mu ngayan.”
14Katubag si Jesus it kanira, maat ya, “Maski maat mi sadi-sadili ku i pamatuud ku it bilug ku, temed matuud tuy pagꞌaaten ku ngaytu, sabap urut ku in ari giyaringan ku baw in ari aduꞌunan ku. Temed kamu, ega magkaꞌrutan mi in ari giyaringan ku baw in ari aduꞌunan ku. 15Magꞌukuman kamu uyun kat pangukuman it taw, temed aku, egay pagꞌukumanan ku nga maski siyu. 16Temed maski mukuman aku, tamaꞌ naga i iꞌukuman ku, sabap ega lamang aku i magbetangan it ukuman, in daꞌga duwa kami nagat Amaꞌ ku nga nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu. 17Magsusurat naga duꞌut siyubli-subli mi nga mga kaꞌurdinan nga magꞌaat duꞌun, in nagsubung i pamatuud it duwa na nga magpanistigu, kaꞌilangan pakimatuudun. 18Ta aku i esa, ka magpamatuud aku pasar it sadili ku. Yay ikadwa nga magpamatuud gasiꞌ, Amaꞌ ku nga nagtaꞌeg it aken.”
19Pagkagneg it mga taw ngayti, miningkut sira nga magꞌaat, “Ay ari bayan i Amaꞌ mu ngayan? Ari pagꞌaꞌanuꞌan ya?”
Tumubag si Jesus, maat ya, “Yay matuud, it ega naga kilala mi aku, simpri ega naga kilala mi i Amaꞌ ku. In beteꞌ magkakilalaan mi na aku, simpri makilalaan mi naga gasiꞌ kanya.” 20Mga itu ngaytu, inampang ni Jesus iyan magpanulduꞌ kanya duꞌun it esang bagiꞌ it Templo nga duꞌun manggid it adeꞌdeng it mga berebtangan it bilang ipagbegay it mga taw duꞌun it Ampuꞌang Diyus. Temed ega naga diyakep kanya it maski siyu, ka ega paꞌ naꞌbut i ipiyabetang-betang nga timpu.
Ipiyagrapar ni Jesus nga mga ega magpamayaꞌ it kanya, daꞌsira kaꞌaduꞌut kagayenan ya nga duꞌun it langit
21Saꞌup siꞌ nga inaat ni Jesus it mga katataawan, “Talagang limꞌid aku. Tulusun mi yan aku it temegel, temed matay kamu lamang it ega napasinsiya i kasalaꞌan mi. Daꞌkamu talaga kaꞌaduꞌun it aduꞌunan ku.”
22Pagkagneg nira, namagrunding na sira, nga magꞌaat, “Barang sayan mangeget kanya. Yay paꞌaaten ya ngayang daꞌta kapaꞌaduꞌun it aduꞌunan ya ngayti.”
23Maat paꞌ ni Jesus, “Kamu, taga denaꞌ. Aken, taga langit aku. Mamagtatakenaꞌ kamu situt banwa ngaytu. Aken, ega. Aypaꞌ ega surubung i kat nakem tami. 24Aypaꞌ matuud tuy ipagꞌaat ku ngaytut imyu, nga matay kamu it ega napasinsiya i kasalaꞌan mi. Basta ega pakimatuudun mi i pamatuud ku nga in siyu aku talaga, simpri matay kamu it ega napasinsiya i kasalaꞌan mi.”
25“Tay, siyu ka baytu?” ingkut siꞌ it mga taw ngayti.
“Ta daꞌga baꞌ ipagsugid ku nat imyu it kaꞌlay ngaytu in siyu aku nga matuud?” tubag ni Jesus it kanira. 26“Talagang dakulay maꞌaat ku baw mabetanganan kut ukuman kuntraꞌ it imyu. Temed it matuud i pagꞌaaten it nagtaꞌeg it aken baw in unuy magkagnegan ku nga pagꞌaaten ya, iyan i ipagsugid ku situt banwa ngaytu.”
27Ega nasepsepan it mga taw ngayti nga pagpaꞌiguꞌan ni Jesus, Amaꞌ ya. 28Aypaꞌ maat siꞌ ni Jesus it kanira, “Basta makapatindeg mi na i krus nga pagraransangan it kanya nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, sikayan payan matantuwan mi nga talagang matuud i ipagsugid ku nga in siyu aku. Maꞌrutan mi nga egaytuy pagbuwaten ku nga kat sadili ku na lamang, in daꞌga pagꞌampangen ku, iyan nga ipagtulduꞌ it aken it Amaꞌ ku. 29Pirmi nga iba ku i nagtaꞌeg it aken. Ega pagpablagan ya aku, sabap it iyan i pirmi ku nga pagbuwaten, iyan nga magkasagyaan ya.” 30Dakel i namayaꞌ nga nakagneg ngaytit kanya.
Mga Judio nga ega magpamayaꞌ it ki Jesus, maski tungtung-inapuꞌ sira ni Abraham, subuk si Satanas nay giyaringan nira
31Inaat ni Jesus i mga Judio ngayti nga namayaꞌ it kanya, “In pasigi pagsunud mit mga ipagtulduꞌ ku ngaytu, yay matuud, alagad ku nayan kamu. 32Makilalaan mi nayang banar i kamatuudan, baw iyan kamatuudan ngaytu, itu na i paliꞌwan it imyu.”
33“Mga tungtung-inapuꞌ kami naga ni Abraham,” maat i tubag it mga Judio ngayti, “baw egay magkatanudan namen nga naꞌuripen kami it maski siyu. Ta unuka magkaꞌaat mu nga ipaliꞌwan kami?”
34Maat siꞌ i tubag ni Jesus it kanira, “Matuud tuy ipagꞌaat ku ngaytut imyu, nga uripen it kasalaꞌan i in siyu-siyu nga magpasigi paꞌ nga muwat it kasalaꞌan. 35Taw nga uripen lamang, talagang egay kasiguruwan ya nga maneꞌteꞌ kanya kat pamalay-balay it agalen ya it seked kaꞌnu-kaꞌnung timpu. Temed iyan anak it agalen ngaytu, maneꞌteꞌ duꞌun it egay kaskedan. 36Basta aku, nga Anak ngaytu nga paꞌaaten, i paliꞌwan it imyu kat pagkaꞌuripen mi, siguradung liꞌwan kamu nayan nga matuud. 37Talagang urut ku nga mga tungtung-inapuꞌ kamu naga ni Abraham. Temed paribasay lamwat kamu, nga ega pagꞌintindiyen mi i mga ipagpanulduꞌ ku ngaytu, pagpaꞌresan mi aku nga maꞌimatay. 38Ipagsugid ku i mga naltegan ku duꞌut Amaꞌ ku. Atkayan nagay imyu, pagbuwaten mi i in unu-unu nga nagnegan mi duꞌut amaꞌ mi.”
39Timnubag siꞌ i mga Judio ngayti, maat nira, “Si Abraham bay amaꞌ namen.”
“Ta in amaꞌ mi si Abraham,” maat ni Jesus ngayti, “ta unuka pagpasyangan mi i mga buwat yat kanya? 40Ka ungaytu ga, masyaduy kuꞌimatay mit aken, it ipagsugid ku lamang i kamatuudan nga nagnegan ku duꞌut Ampuꞌang Diyus. Ega yan atkayan i ki Abraham nga buwat. 41Iyan mga pagbuwaten mi, subung naga it buwat it amaꞌ mi.”
“Ega naga kami i lupaw,” maat siꞌ i tubag nira. “Ampuꞌang Diyus naga i Amaꞌ namen.”
42“Ta in atkayan,” maat siꞌ ni Jesus ngayti, “in talagang mga anak kamu it Ampuꞌang Diyus, kaꞌilangan maꞌalen mi aku, sabap duꞌun it Ampuꞌang Diyus i giyaringan ku. Garing duꞌut kanya, naꞌasitu aku nat imyu. Ega naꞌasitu aku kat kaꞌirgan ku na lamang, in daꞌga matuud nga tiyaꞌeg ya aku. 43Unuka ega magkasepsepan mi i pagꞌaaten ku? Sabap siguru it ega kutanggapen mi i ipagpangadal ku ngaytu. 44Munugat si Satanas i amaꞌ mi. In unuy ireg ya, iyan i pagkubwaten mi. Yay matuud, mangingimatay kanyat taw garing paꞌ it tagnaꞌ baw kalaban it kamatuudan, ka ega talaga maparagan duꞌut kanya i kamatuudan ngaytu seked it kaꞌnu-kaꞌnu. In magꞌambut kanya, ta it yan nagay adat ya, sabap talagang maꞌambut kanya baw puꞌun kanyat kaꞌambutan. 45Temed paribasay kamatuudan i ipagsugid ku, aypaꞌ ka ega pagpamayaꞌnen mi aku! 46Ka siyu it imyu i magkamatuud nga nagkasalaꞌan aku? In talagang kamatuudan i pagꞌaaten ku, unuka ega pagpamayaꞌnen mi aku? 47Iyan kat Ampuꞌang Diyus nga mga taw, talagang magpagneg sira it ampang ya. Temed daꞌkamuy imyu kat Ampuꞌang Diyus. Aypaꞌ ka daꞌkamu magpagneg it ampang ya ngaytu.”
Magpamatuud siꞌ si Jesus pasar it sadili ya, nga magꞌaat, garing it tagnaꞌ pang tagnaꞌ may kanya nang lagi.
48Inaat siꞌ si Jesus it mga Judio ngayti, “Daꞌga baꞌ matuud i pagꞌaaten namen nga Samaritano8:48 Mga Samaritano, pagsindiren it mga Judio. Aypaꞌ ireg sugiden it ampang nira nga, “Samaritano ka”, “sisindiren ka gasiꞌ i imu nga subuk mga Samaritano.” ka, baw pagpapulpugun ka it maraꞌe-raꞌet?”
49“Daꞌku baytu pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet,” maat ni Jesus ngayti. “Paggalangen ku talagay Amaꞌ ku, temed kamu, egay galang mit aken. 50Egaytu magtulus aku it sadili kung kabantugan. Amaꞌ ku i baalaꞌ kayan. Kanya i magpanindeg it aken baw magꞌukuman it imyu. 51Kamatuudan tuy pagꞌaaten ku ngaytu, nga in siyu-siyu nga magpangaꞌgenan uyun kat mga ipagtulduꞌ ku ngaytu, ega na labayen yay kamataynen.”
52Inaat siꞌ kanya it mga Judio ngayti, “Daꞌga baꞌ maꞌyag na nga magpulpug ka! Ka naꞌlay nang natay si Abraham baw mga prupitaꞌ. Ta unuka magkaꞌaat mu nga ega matay it seked kaꞌnu-kaꞌnu i in siyu-siyu nga magpangaꞌgenan uyun kat mga ipagtulduꞌ mu? 53Unu, mabantug ka paꞌ it amaꞌ namen ngaytu nga si Abraham? Natay na kanya, subung naga i mga prupitaꞌ. Unu baytuy tanud, in siyu na?”
54Tumubag siꞌ si Jesus, maat ya, “In sadili ku i pagbantugun ku, talagang egay kapulusan kayan. Temed iyan Amaꞌ ku, kanya naga nga pagꞌaaten mi nga Ampuꞌang Diyus mi, kanya bay magpabantug it aken. 55Talagang ega magkakilalaan mi kanya. Temed aku, kilalang-kilala ku kanya. Ka in aaten ku nga ega kilala ku kanya, maꞌambut aku nga subung it imyu nga maꞌambut. Temed iyan i matuud it kilala ku kanya. Pagsunudun baw pagpanindegan ku i kumpur pagꞌaaten ya. 56Nakasagyay amaꞌ mi nga si Abraham iyan naꞌrutan ya nga maltegan yay aldaw it pamaꞌasitu ku. Talagang naltegan ya, aypaꞌ ka nakasagya kanya.”8:56 Simpri ega naga duꞌun si Abraham it pagsakit ni Jesus, ka naꞌlay nang patay, subrat duwang ribung taꞌun bawnga simnakit si Jesus ngayti. Siguru yay ireg yang sugiden, nakasagya si Abraham iyan naꞌrutan ya nga may mabut kat mga tungtung-inapuꞌ ya nga isiyanggup it Ampuꞌang Diyus, nga si Cristo i paꞌaaten. Aypaꞌ iyan simnakit nay anak ya nga si Isaac it maski gurang na sirang banar, naꞌrutan yang siguradu nga tumanen it Ampuꞌang Diyus i kumpur isiyanggup ya. Aypaꞌ ka nakasagya kanya.
57Sabap siꞌ it iti ngayting inampang ni Jesus, inaat siꞌ kanyat mga Judio, “Ega pay limang pulung idad mu! Ta unuy ikiyalteg mut ki Abraham?”
58Katubag siꞌ si Jesus, maat ya, “Ituy kamatuudan nga isugid kut imyu, parabir ipiyanganak si Abraham, may aku nang lagi.” 59Pagkagneg nira kayti, nagsigkuꞌmit nay mga Judio ngaytit batu ka batuun na kanya. Temed nagpalingeb-palingeb na si Jesus duꞌut katataawan ka nanliꞌwan na duꞌun it Templo ngayti.
9Piyagayen ni Jesus i esang lalaki nga sekad ya, beleg
1Kaꞌsang magpanaw si Jesus, may napsagan ya nga beleg nga lalaki. Sekad yay beleg ya ngayti. 2Iningkut kanyat mga alagad ya ngayti, maat nira, “Manigtulduꞌ, siyu manggid i may kasalaꞌan ka sumakit i itung taw, beleg na? Unu kanya u mga giyaringan ya?”
3Katubag si Jesus, maat ya, “Simnakit kanya nga beleg, ega sabap may kasalaꞌan ya u mga giyaringan ya, in daꞌga isaꞌun lamang matanyag kat bilug ya i guna it Ampuꞌang Diyus. 4Kaꞌilangan kita, buwaten tami i mga ipagpabwat it Ampuꞌang Diyus, kanya nga nagtaꞌeg ngaytit aken it paꞌasitu. Kaꞌilangan buwaten tami mintras egen tami paꞌ ka yay subuk aldawun. Sabap in patay na, ega nay rugar nga muwat, kabilangan ya delemen na. Ta, siyu pay makabwat? Daꞌga ega na? 5Kabilangan ku, piyakatidaw. Baw kaꞌlay ku ngaytu situt banwa, magsisigi nga pagꞌeyagan kuy pikiran it mga taw.”
6Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, mimbur kanya duꞌut lugtaꞌ. Piyabaraꞌ yang rusuꞌ i imburan ya ngayti, bawnga ipiyaꞌid ya duꞌun it mata it beleg ngayti. 7Pagkapaꞌid ya, maat ya, “Panaw, manraꞌmus ka duꞌut danum ngayting pagpangaranat Libtung it Siloe.” (Ireg sugiden it Siloe ngayti, tiyaꞌeg.) Namayaꞌ i beleg ngayti. Pagꞌuliꞌ ya duꞌut balay ya, magkalteg na kanya.
8Pagkalteg it mga kamalay ya baw beken paꞌ nga nakalteg it kanya iyan magpaꞌildaw-ildaw paꞌ, maat nira, “Daꞌga baꞌ yanayay beleg ngayan nga magpaꞌildaw-ildaw?”
9“Aaꞌ yanayan bayan!” maat it beken.
“Bilaꞌ, ega!” maat i beken. “Nakaslun lamang bayay rupa ya.”
Temed maat i lalaki ngayti, “Aku na ngaytu baytu!”
10“Ta magꞌuꞌunu ka nakalteg? Unuka daꞌka na beleg?” maat it mga taw ngayti.
11Katubag i lalaki ngayti, “Iyan taw ngayan nga pagpangaranat ki Jesus, binwat ya, nagbuwat it rusuꞌ bawnga ipiyaꞌid ya situt mga mata ku ngaytu. Pagkapaꞌid ya, inaat ya aku, ‘Panaw, manraꞌmus ka duꞌut Siloe.’ Piyamayaꞌ kuy inaat ya ngaytit aken. Naꞌaduꞌun aku bawnga nanraꞌmus. Pagkaraꞌmus ku, ta, atkaytu na, nga magkalteg aku na.”
12“Ta ariyen nayan kanya?” ingkut nira siꞌ.
“Taꞌway in nagpaꞌunu na,” maat i tubag ya.
Siyumarya it mga Pariseo i beleg ngayti in magꞌuꞌunu-unu i binwat ni Jesus
13Piyabayaꞌ nira duꞌut mga Pariseo i beleg ngayti nga piyagayen ni Jesus. 14Aldaw it Kapaꞌnaan i pagbuwat ni Jesus it atkayti nga minwat it rusuꞌ baw nagpagayen it kanya. 15Siyumarya kanya it mga Pariseo it in magꞌuꞌunu magkalteg na kanya. “Ta yanayan baꞌ,” maat ya, “piyaꞌidan yat rusuꞌ i mga mata ku ngaytu, bawnga nanraꞌmus aku. Ta atkaytu na nga magkalteg aku na.”
16Maat i beken nga mga Pariseo ngayti, “Talagang ega garing duꞌun it Ampuꞌang Diyus i iyang taw, sabap it ega pagꞌintindiyen yay Aldaw it Kapaꞌnaan ngaytu.” Temed beken, magꞌaat gasiꞌ nga magꞌuꞌunu makabwat it atkaytung mga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay i esang makasalaꞌan? Sikayti ega siꞌ magparag-paragen sira it pagsugiden.
17Aypaꞌ ka siyumarya nira sit sumaꞌup i taw ngayting beleg. “Ta ikaw,” maat nira, “it magkalteg ka na sabap, maat mu, piyagayen ka ni Jesus ngayti, ta, unuy masugid mu pasar it kanya?”
“Aaꞌ,” maat i tubag ya, “esa bayan kanyang prupitaꞌ.”
18Ega magpamayaꞌ i mga pagbayaꞌen ngaytit mga Judio nga beleg kanya it tagnaꞌ paꞌ bawnga piyagayen, aypaꞌ ka ipiyatawag niray mga giyaringan ya. 19Pagꞌabut, iningkut nira nga magꞌaat, “Unuytu, anak mi i itung taw, baw unu, pagsakit ya, beleg nga matuud? Ta unuka kayti ega na beleg kanya?”
20Katubag i mga giyaringan ya ngayti, maat nira, “Talagang anak namen baytung matuud, baw talagang pagsakit ya beleg nang lagi. 21Temed ega magkaꞌrutan namen in unuka magkalteg na kanya kayti, baw ega gasiꞌ magkaꞌrutan namen in siyuy nagpagayen ngaytit kanya. Magayen kanya nay ingkutun mi, tutal ega na waꞌwaꞌ kanya. Makasugid ya nayan it magayen i pasar it bilug ya.” 22Atkayti i pangampang it mga giyaringan ya ngayti ka magꞌiꞌlam sirat mga pagbayaꞌen ngaytit mga Judio, sabap may piyagꞌunyunan it mga Judio ngayti nga in siyu-siyuy liꞌwanan it si Jesus na ngayti i Cristo nga Manriribring Adiꞌ ngayang isiyanggup, awaꞌen na duꞌut papagsambaan nira. Ega na uyut it pagkaJudio. 23Aypaꞌ ka atkayti i tubag it mga giyaringan ya ngayti, nga magꞌaat, “Tutal ega na waꞌwaꞌ kanya. Kanya nay ingkutun mi.”
24Aypaꞌ ka ipiyatawag nira siꞌ i beleg ngayti, ka iningkut nira siꞌ nga magꞌaat, “Kayti pagdedngegen kat Ampuꞌang Diyus. Aypaꞌ isugid muy kamatuudan, ka urut namen nga makasalaꞌan i iyang taw.”9:24 Mapisiꞌ gasiꞌ kat Ginirego i atkaytu ngaytu, “Kaꞌilangan Ampuꞌang Diyus i bantugun mu, ega iyan nga taw, ka urut namen nga makasalaꞌan bayan.”
25Katubag siꞌ kanya, nga magꞌaat, “Ta ega bayan magkaꞌrutan ku in makasalaꞌan kanya baw ega. Basta iyan lamang i magkaꞌrutan ku, talagang beleg aku temed kayti magkalteg aku na. Daꞌku na beleg.”
26“Ta unuy binwat it taw ngayti it imu? Magꞌuꞌunu piyagayen ya ikaw?”
27Tumubag siꞌ kanya, maat ya, “Isiyugid ku na it imyu. Ega lamang pagpagnegan mi. Ta unuka ireg mi siꞌ nga magnegan it sumaꞌup? Unu, ireg mi gasiꞌ nga mabwat kamu nga mga alagad ya?”
28Diniyampaꞌ nira na kanya, maat nira, “Ikaw bay alagad ya! Amen bilaꞌ, mga alagad kami ni Moises! 29Ka magkaꞌrutan namen nga piyakisugidan it Ampuꞌang Diyus si Moises, temed iyan nga taw, ega magkaꞌrutan namen in ari piyandungwatan ya kayan.”9:29 Mapisiꞌ gasiꞌ kat Ginirego i atkaytu ngaytu, “Ega magkaꞌrutan namen in ari garing it pudir ya u in siyu i nagtaꞌeg it kanya.”
30Katubag siꞌ i beleg ngayti, maat ya, “Talagang kalililuꞌan yan, nga ega magkaꞌrutan mi in ari giyaringan ya kayan, takaꞌ piyagayen ya aku nga kayti daꞌku na beleg. 31Daꞌga baꞌ magkaꞌrutan ta nga ega pagtubagen it Ampuꞌang Diyus i mga makasalaꞌan, temed pagtubagen yay iyan nga magsamba it kanya it may galang baw magsunud it mga kaꞌirgan ya? 32Ka garing paꞌ it amulaꞌ pay banwa, ega pay nakapagayen it beleg nga sekad ya, kayti mana. 33Talagang egay mabwat it iyan nga taw nga mga atkaytu in daꞌga talagang garing kanya duꞌun it Ampuꞌang Diyus.”
34Kaꞌampang siꞌ i mga Pariseo ngayti, maat nira, “Ipiyanganak ka nga makasalaꞌan nga banar.9:34 Kat pasepsep it mga Pariseo, basta beleg i esang taw, panriga sabap it kasalaꞌan. Kayti ikaw pay manulduꞌ it amen!” Pagkaꞌampang nira kayti, inimugaw na nira.
Mga ega mamayat ki Jesus, subuk mableg sira
35Nabaritaꞌan ni Jesus nga taw ngayting beleg nga piyagayen ya, inimugaw nat mga Pariseo. Pagkaparag ni Jesus it kanya, iningkut ya nga magꞌaat, “Unu, magpamayaꞌ ka it kanya nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw?”
36Katubag i lalaki ngayti, maat ya, “Ay siyu bayan kanya, Agalen ku? Isugid mut aken isaꞌun mapamayaꞌ ku kanya.”
37“Ta nakitaan mu nang lagi,” maat ni Jesus ngayti, “baw magpakisugi-sugid nat imu kayti.”
38Yamanay naꞌampang it lalaki ngayti, maat ya, “Magpamayaꞌ aku nat imu, Ampuꞌan.” Bawnga nanluud kanya ka siyamba ya na si Jesus ngayti.
39Miyampang siꞌ si Jesus, maat ya, “Limnampud aku situt banwa isaꞌun ukumanan i katataawan. Iyan mga beleg, makalteg sira, baw iyan nga magkalteg na, subuk mableg sira.”
40Nagnegan tu it mga Pariseo nga duꞌun it tepad nira i iti nga inampang ni Jesus, aypaꞌ miningkut sirang lagi, nga magꞌaat, “Siguru daꞌkami baytu uyut it mga beleg ngayan nga paꞌaaten!”
41Tiyubag sira ni Jesus, nga magꞌaat, “In beteꞌ uyut kamu nagat mga beleg ngayan, maꞌawaꞌ i kasalaꞌan mi nga ipagkaꞌukuman it imyu. Temed it paꞌaaten mi nga magkalteg kamut magayen, aypaꞌ ka asan pat imyu i kasalaꞌan mi.”9:41 Mga beleg nga paꞌaaten, iyan nga magꞌamin nga kaꞌildaw-ildaw sira baw kaꞌilangan nga tabangen ni Jesus ka makasalaꞌan sira. Mga magꞌaat, “Magkalteg kami,” yay mga ega kupamayat ki Jesus, ka maat nira “Egay amen nga kakasalaꞌan, ka pagsunudun namen i mga urdin.”
10Talagang kilalang-kilala ni Jesus i kumpur magpasakep it kanya, baw kilala nira gasiꞌ nga kanya lamang i matuud nga Ampuꞌan
1“Kamatuudan talagay ipagsugid kut imyu,” maat ni Jesus. “Iyan nga magseled duꞌun it antur it mga tupa nga magpamtes, nga ega duꞌut puwirtaꞌan i paglapasan ka in ari-ari na lamang i pagguꞌrapan, ega yay belag, mananakaw yan u in daꞌga manigpanrangpas. 2Temed iyan ega magpamtes, ka in ari-ari puwirtaꞌan duꞌun i seldan ya, kanya yan i manigꞌeper it mga tupa. 3Pagpasleden kanya it guwardiya it puwirtaꞌan, baw pagpapagnegan nga pirmi it mga tupa i gaꞌmaran ya. Saꞌnulun yay sadiling mga tupa it ingaranen ya, ka ipaliꞌwan ya sira duꞌut antur. 4Basta yan nakapaliꞌwan yay kumpur sadili ya, kanya nay duꞌut uꞌnaan baw dumasun nay mga tupa, ka magkatandaꞌan na niray gaꞌmaran ya. 5Temed talagang daꞌsira magbayaꞌ it beken. Mamagpalagyu ga in may belag, ka ega magkakilalaan niray gaꞌmaran ya ka ega gaꞌmaran it manigꞌeper nira.” 6Alimbawa i iti nga inampang ni Jesus, temed ta, ega nasepsepan niray pagpaꞌulugan.
Maꞌilang i kumpur sumunud it panulduꞌ nga ega garing duꞌut Ampuꞌang Diyus, temed maribri i kumpur mamayaꞌ baw sumarig it ki Jesus
7Aypaꞌ saꞌup siꞌ nga inaat ni Jesus i mga taw, “Matuud i iꞌaat kut imyu, nga aku i bilang puwirtaꞌan nga paglapasan it mga tupa. 8Dakel i nakauꞌna it aken nga mga manigtulduꞌ nga egay pupudir nira nga garing duꞌut Ampuꞌang Diyus. Subung sirat mga mananakaw baw manigpanrangpas ka magꞌagaw it pamayaꞌ it katataawan. Temed ega inintindi sirat mga bilang tupa ku. 9Aku i bilang puwirtaꞌan. Kumpur semled situt aken, ka aku nay pagpamayaꞌnen baw pagsarigan ya, siguradung maribri. Tarimaen ku kanyat magayen, nga subuk pagtarima it manigꞌeper it mga tupa it magseled, magliꞌwan, isaꞌun ega maꞌunu, in daꞌga maparagan yang pirmi i magagayen nga pagpasturan. 10Iyan inaat ku nga bilang mananakaw, egay beken nga pagꞌengden ya, kutakaw, kuꞌimatay baw manranggaꞌ. Temed aku, naꞌasitu aku isaꞌun iyan mga bilang tupa ku, mabgayan ku it kaꞌgenan, baw kaꞌgenan nga ibgay ku, talagang ega basta-basta.”
Talagang magayen nga manigꞌeper si Jesus
11“Akuy subrang magayen nga manigꞌeper. Kamatuudan it magayen nga manigꞌeper, sabap lamang it mga tupa ibgay ya i pati ginawa ya. 12Temed in yay magꞌeper, pagtangdanan lamang nga ega tagpuꞌun it mga tupa, basta may maltegan yang magꞌaꞌabut nga bunglun, egay beken malagyu na yan. Tananan yang lagi i mga tupa ngayti. Aypaꞌ buwat it bunglun, temkeb na. Ta magtariwanak nay mga tupa ngayti. 13Magpalagyu i pagtangdanan ka ega sadili ya i mga tupa, aypaꞌ egay raras yat kanira.
14-15Aku i magayen nga manigꞌeper. In magꞌuꞌunu magkakilalaan akut Amaꞌ baw kanya kilala ku gasiꞌ, atkayan naga magkakilalaan ku i sadili ku nga mga tupa, baw magkakilalaan nira gasiꞌ aku. Baw talagang ibgay ku i ginawa ku sabap lamang it kanira. 16May mga tupa ku pang beken nga magpuyrat mga itu ngaytu nga kat antur na ngaytu. Kaꞌilangan ipaꞌuyut ku gasiꞌ sira it pagꞌaypeten ku. Pagnegan nira gasiꞌ i gaꞌmaran ku, isaꞌun sang siraan nat dati nga mga tupa, baw esa-esa gasiꞌ i manigꞌeper nira.
17Pagmaꞌalen akung banar it Amaꞌ ku sabap it ituꞌun ngaytu, nga ibgay kuy ginawa ku isaꞌun mabaiꞌ ku nagat sumaꞌup. 18Egay taw nga makagtas it ginawa ku, in daꞌga ituy kaꞌirgan ku nga ibgay. Aku i magtatagpuꞌun it ginawa baw may guna ku nga ibgay i ginawa ku baw baiꞌen it sumaꞌup. Itu gasiꞌ i taꞌeg it aken nga garing duꞌun it Amaꞌ ku.”
19Sabap it iti nga inampang ni Jesus, ega siꞌ magparag-paragen i mga Judio. 20Dakel it kanira i magꞌaat, “Talagang pagpapulpugun kanyang matuud it maraꞌe-raꞌet. Unuka pasibangayan mi yat pagneg i magpulpug ngayan?”
21Temed iyan beken magꞌaat nga, “Ega bayan atkayang kagagayen it pagꞌampangen in pagpapulpugun it maraꞌe-raꞌet. Unu, makapagayen it beleg i maraꞌe-raꞌet?”
Pagꞌisgan it mga pagbayaꞌen it mga Judio i pamatuud ni Jesus nga kanyay Anak it Ampuꞌang Diyus
22Panagramig na nga timpu i magkadnganan it pistaꞌ duꞌut Jerusalem it Pistaꞌ nga Pagpaꞌega-basta-basta it Templo. 23Magpanaw si Jesus duꞌun it pagꞌaꞌatpan nga pagpangaranan it Portico ni Solomon, nga duꞌun it Templo ngayti. 24Liniputan kanya it mga Judio baw inaat nira kanya, “Seked it kaꞌnu baytu paglibegen muy pikir namen? Kaꞌilangan in talagang ikaw nay Cristo ngayang isiyanggup nga Manriribring Adiꞌ, irapar mu na.”
25Katubag si Jesus, maat ya, “Unu pay paꞌaaten mi it nakasugid ku nat imyu? Salaꞌ mi mana it ega pagpanangden mi. Iyan mga pagbuwaten ku kat ngaran it Amaꞌ ku, yanay magpamatuud pasar it aken. 26Temed it subung nat pagꞌaaten ku ngayan nga ega pagpamayaꞌnen mi sabap it ega kaꞌuyutan kamu it mga tupa ku. 27Magpagneg it gaꞌmaran ku i mga tupa ku. Magkakilalaan ku sira, baw magdasun sira gasiꞌ it aken. 28Pagbegayan ku sira it kaꞌgenan nga egay kaskedan baw seked it kaꞌnu-kaꞌnu daꞌsira maꞌilang. Baw daꞌsira maꞌagaw it maski siyu situt aken. 29Ka iyan Amaꞌ ku nga minggay it kanira situt aken, landaw kanya nga gunaan, nga egay kasbung. Talagang daꞌsira maꞌagaw it maski siyu duꞌun it Amaꞌ ku. 30Ka aku baw Amaꞌ ku, sang kagina-ginawaan lamang.”
31Pagkagneg it mga Judio ngayti, nagsigkuꞌmit siꞌ sirat batu, ka pagkubatuun nira siꞌ kanya. 32Egay beken inaat sira ni Jesus, “Dakel nga mga magagayeng buwat nga garing duꞌut Amaꞌ nga ipagpalteg kut imyu. Ta ariyen kat mga buwat ngaytu i ega magkapakay mi, aypaꞌ ka pagkubatuun mi aku?”
33Tiyubag kanyat mga Judio nga magꞌaat, “Ega sabap duꞌun it mga magagayen ngayting buwat i pagkubatuwan namen it imu, in daꞌga sabap duꞌun it pagꞌagawun muy kabantugan it Ampuꞌang Diyus, nga magpaDiyu-Diyus ka it taw ka lamang nga manengteng.”
34Timnubag si Jesus, “Daꞌga baꞌ magsusurat naga duꞌun it mga kaꞌurdinan mi ngayang magꞌaat, ‘Inaat ku nga mga diyus kamu.’10:34 Awit 82:6. 35Mga diyus i panaꞌwag it Ampuꞌang Diyus, duꞌut kasuratan ngayti, it mga taw nga pagpakarguꞌan yat mga ampang ya. Talagang basta inaat it kasuratan, egay kalipasan ya. Ega mapakay nga baliwalaꞌen i paꞌaaten ya. 36Ta it aku, piniliꞌ baw tiyaꞌeg it Amaꞌ nga paꞌasitut sinirungat langit, magꞌuꞌunu mi maꞌaat kayti nga magpangambuꞌ aku it pagkaDiyus kat inaat ku nga aku i Anak it Ampuꞌang Diyus? 37In beteꞌ ega pagbuwaten kuy buwat it Amaꞌ ku, ega mi aku pamayaꞌnen. 38Temed in pagbuwaten kuy buwat ya ngaytu, maski ega pagpamayaꞌnen mi aku, kaꞌilangan nga pamayaꞌnen mi i mga pagbuwaten ku ngaytu ka sikayan mi matantuwan baw masiguru nga aku baw Amaꞌ ku, sang kagina-ginawaan kami.”
39Pagkagneg nira kayti, kudakpen nira siꞌ si Jesus, temed it nagpaꞌalikaꞌsut naga kanya.
40Nagpaꞌuliꞌ siꞌ si Jesus duꞌun it sang dipag it Jordan, duꞌut rugar nga uꞌna-uꞌnang piyamawtisan ni Juan. Nagtinir kanya duꞌun. 41Dakel nga nagpaꞌaduꞌut kanya. Maamaatan sira nga, “Si Juan, egay binwat ya nga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay, temed matuud i muꞌsa nga pagꞌaaten ya pasar it itu nga taw.” 42Dakel i mga taw duꞌun kayti nga namayaꞌ it ki Jesus.
11Miyatay i esang iba-iba ni Jesus nga si Lazaro
1May esang taw nga magsarut, pagpangaranan it ki Lazaro. Duꞌun i pagtataꞌidan yat Betania. Yamanay iba ya, duwa nga sulsug yang mga babay nga si Maria baw si Marta. 2Si Maria na ngayti, mabut i aldaw nga muꞌbuꞌ kanya it babangluun duꞌun it aꞌay it Ampuꞌan nga si Jesus bawnga tarapuwan yat buꞌuk ya.11:2 Kapitulu 12:3. Ta it magsarut ngayti si Lazaro, 3aypaꞌ binwat it duwa ngayting mga sulsug yang babay, may tiyaꞌeg nira nga paꞌaduꞌut ki Jesus, taban i ampang nira nga magꞌaat, “Ampuꞌan, magsarut i iba-iba mu nga pagmaꞌalen mu.”
4Pagkatuturan duꞌut ki Jesus, maat ya, “Ega bayan kamataynen i baraꞌan it iyan nga sarut. Nagꞌabut lamang yan isaꞌun mabantug i Ampuꞌang Diyus baw sabap gasiꞌ it ikabantug it Anak it Ampuꞌang Diyus.” 5Pagmaꞌalen talaga ni Jesus i namagsulsu-sulsugun ngayting tulu nga si Marta, si Maria baw si Lazaro na ngayti. 6Temed maski naꞌrutan na ngayti ni Jesus nga magsarut si Lazaro, ega napanaw kanyang lagi, in daꞌga nakadwa paꞌ, 7bawnga inaat yay mga alagad ya ngayti, “Paꞌaduꞌun tami siꞌ it Judea.”
8“Aa bilaꞌ, Manigtulduꞌ,” maat it mga alagad ya ngayti. “Daꞌga baꞌ may kapira paꞌ kayti, pagkubatuun ka ngayat mga pagbayaꞌen tami nga mga Judio? Ta unuka kuꞌaduꞌun ka siꞌ?”
9Tumubag si Jesus, maat ya, “Daꞌga baꞌ sang puluꞌ may duwang uras i sang aldaw? Ta simpri, iyan magpanaw it aldawun paꞌ, ega makataꞌkid sabap it magkalteg kanya kat eyag it aldaw. 10Temed magkasampuk i magpanaw it delemen sabap it ega nay eyag ngayti.”11:10 Ireg yang sugiden kayti, ipiyabetang-betang it Ampuꞌang Diyus i uras it kamataynen ni Jesus, aypaꞌ seked it miyabut nay uras ngayti, subuk magpanaw kanyat aldawun paꞌ. Ega maꞌunu kanyat mga kalaban ya. 11Maat ya pang beken, “Magꞌigaꞌ i iba-iba tami nga si Lazaro. Paꞌaduꞌun aku ka sulagen ku kanya.”
12“Magayen yan, Ampuꞌan, nga magꞌigaꞌ kanya ka gumayen naga,” maat it mga alagad ya ngayti. 13Tanu-tanud tu it mga alagad ya ngayti, paꞌaaten ni Jesus, igaꞌ nga matuud. Arit yay paꞌaaten ya, miyatay na si Lazaro.
14Ta it ega magkasepsepan it mga alagad ya ngayti, iriyapar na ni Jesus, maat ya, “Miyatay na si Lazaro. 15Temed sabap it imyu, masagya aku nga daꞌku duꞌun, isaꞌun pamayaꞌnen mi aku kat buwaten ku. Ta kayti paꞌaduꞌun tami nat kanya.”
16Si Tomas nga panaꞌwag it kanya, Gambar, rimnarang na gasit mga kaꞌibaan ya ngayting mga alagad. Maat ya, “Mayaꞌ tami naga bayat kanya. Matay in matay, basta sang tamiyan.”
Si Jesus i manigꞌegen it paꞌuliꞌ baw puꞌun it kaꞌgenan
17Pagꞌabut na Jesus duꞌun, naꞌrutan nira nga nakaꞌpat nay pagkalbeng it ki Lazaro. 18May tulung kilumitru lamang i kaꞌalaid it Jerusalem duꞌut Betania ngayti, 19baw dakel nga mga Judio i naꞌaduꞌun it kana Marta ngayti duwa ni Maria, ka magbanga-bangay it kanira sabap it sulsug nira ngayting natay.
20Pagkaꞌrut ni Marta it miyabut na si Jesus duꞌut Betania, simnusmu na kanya, temed si Maria, duꞌun nagat balay. 21Mampang si Marta, maat ya, “Ampuꞌan, in beteꞌ situ ka lamang, ega natay i sulsug ku. 22Temed maski atkayan na, magkaꞌrutan ku nga ibgay it Ampuꞌang Diyus i maski unu i angutun mu duꞌut kanya.”
23“Marta, maꞌgen naga bayat paꞌuliꞌ i sulsug mu ngayan,” maat ni Jesus.
24Katubag si Marta, maat ya, “Talagang magkaꞌrutan ku nga magꞌegen naga kanya kat umur it banwa in egnen siꞌ i kumpur miyatay.”
25Tubagen ni Jesus, maat ya, “Aku ngaytu i manigꞌegen it paꞌuliꞌ baw puꞌun it kaꞌgenan. Iyan magpamayaꞌ it aken, maski matay na kanya siguradung maꞌgen nagat paꞌuliꞌ. 26Baw in siyu nga kamatuudan i pamayaꞌ yat aken baw magpangaꞌgenan uyun it pamayaꞌ ya ngaytu, may kaꞌgenan ya talaga nga egay kaskedan. Ta unu, pagpamayaꞌnen muytu?”
27“Eeꞌ baꞌ, Ampuꞌan, talagang magpamayaꞌ akut imu, nga ikaw talagay Cristo ngayang isiyanggup nga Manriribring Adiꞌ. Ikaw nay Anak it Ampuꞌang Diyus ngayan nga pagsisiguruun nga paꞌasitut sinirungat langit.”
Timnuruꞌ i mga luwaꞌ ni Jesus
28Pagkaꞌampang kayti ni Marta, nagpaꞌuliꞌ na kanya duꞌut balay. Sininyasan ya si Maria bawnga kinidem-kideman ya nga magꞌaat, “Miyabut nay Manigtulduꞌ. Pagpaꞌaduꞌunun ka.” 29Pagkagneg ni Maria, timnindeg nga lagi ka napanaw na nga simnusmu it ki Jesus ngayti. 30(Siyusmu ka ega paꞌ nakaꞌbut si Jesus ngayti duꞌut lansangan nga banar, duꞌun pat siyusmuwan ngayti ni Marta it kanya.) 31Diyasun si Maria it mga maꞌiba ya nga mga Judio ngayti nga magbanga-bangay it kanya duꞌut balay. Pagkalteg nirat atnang kelat it tindeg ni Maria bawnga nanliꞌwan, tanud nira paꞌaduꞌun kanyat lebeng ka sumgaw siꞌ duꞌun.
32Pagꞌabut ni Maria duꞌut ki Jesus, nanluud kanya duꞌun it tepad it aꞌay ni Jesus bawnga miyampang kanya nga magꞌaat, “Ampuꞌan, in beteꞌ situ ka lamang, ega natay i sulsug ku.”
33Talagang rimnaꞌe-raꞌet i nakem ni Jesus baw nanrusarem i rupa ya, pagkalteg yat ki Maria ngayti nga magsugaw baw mga Judio ngayting kaꞌibaan ya nga mamagsugaw gasiꞌ. 34“Ari limbengan mit kanya?” maat ni Jesus.
“Ampuꞌan,” maat nira, “mayaꞌ kat amen isaꞌun maltegan mu.”
35Timnuruy mga luwaꞌ ni Jesus.
36Pagkalteg it mga Judio ngayti, “Ungayan baꞌ,” maat nira, “talagang pagmaꞌalen ya si Lazaro.”
37Temed maat gasiꞌ it beken, “Nakapagayen kanyat beleg ngayti. Ta unuka ega nasegan-segan yay kamataynen it itung taw?”
Inggen ni Jesus it paꞌuliꞌ si Lazaro
38Rimnaꞌe-raꞌet siꞌ i nakem ni Jesus, pagꞌabut nira duꞌun it lebeng. Kubkub i inanuꞌan ngaytit miyatay bawnga limpenan it batu. 39Maat ni Jesus, “Awaꞌen mi i lepen ngayan nga batu.”
“Bilaꞌ,” maat ni Marta ngayting sulsug it miyatay ngayti, “Ampuꞌan, mabuyuk na bayan ka nakaꞌpat nay pagpatay ya.”
40“Daꞌga baꞌ inaat kut imu,” maat ni Jesus, “nga in mamayaꞌ kat aken, maltegan mu in sang unuy kabantugan it Ampuꞌang Diyus?”
41Pagkaꞌampang ya kayti, inawaꞌ niray maglelpen ngayti nga batu. Yimnaꞌngad si Jesus bawnga miyampang kanya nga magꞌaat, “Amaꞌ, magpasalamat akut imu ka pagtubagen mu aku. 42Talagang magkaꞌrutan ku nga pirmi mu aku nga pagpapagnegan. Takaꞌ pagꞌampangen kuy atkaytu sabap it mga taw ngayni nga kaꞌibaan ku kayti, isaꞌun mamayaꞌ sira nga ikaw nga matuud i nagtaꞌeg it aken.”
43Pagkaꞌampang ya kayti, igiyaꞌuy ya nga magꞌaat, “Lazaro, manliꞌwan ka!” 44Egay beken, nanliꞌwan si Lazaro ngayti, pagbebedbedan nagat rambay i aꞌay baw alima ya, nga adat nira in ipaglebeng, baw pagbebegkesan nagat lages i rupa ya. Maat ni Jesus it kanira, “Pangawaꞌen mi i muꞌsa ngayan asat bilug ya, isaꞌun ega nay lesa-lesa ya.”
Namagꞌupa-upakaten i mga pagbayaꞌen it mga Judio it in magꞌuꞌunu maꞌimatay nira si Jesus
[Mateo 26:1-5; Marcos 14:1-2; Lucas 22:1-2]
45Mga Judio ngayting mamagbanga-bangay it ki Maria, naltegan nira i binwat ngayti ni Jesus nga inggen ya siꞌ si Lazaro it paꞌuliꞌ. Aypaꞌ dakel siray namayaꞌ nat ki Jesus. 46Temed iyan beken, naꞌaduꞌun nga lagi it mga Pariseo ka nanugid it binwat ni Jesus ngayti. 47Aypaꞌ tiningped it mga pagbayaꞌen it sasirduti baw mga Pariseo i mga kaꞌibaan nira nga manigꞌukuman, mga kaꞌuyutan it Sanedrin. Pagkatingped nira, maat nira, “Unuytuy magayen nga buwaten tami, it dakel nang tandaꞌanan nga mga kalililuꞌang bagay i pagbuwaten it itung taw? 48In pabaya-bayaꞌan tami na lamang, mamayaꞌ nat kanya i muꞌsang taw. Ta, baraꞌan ya kayan, buwaten it mga Romano ngaytu, awaꞌan ta nat aten nga banwa baw tari-tariwanaken tami na.”
49Iyan ega magkaparagan nira in unuy magayeng buwaten, miyampang si Caifas, nga pagbayaꞌen nira it iting taꞌun. Maat ya, “Unu kamu nang mga taw? 50Ega baꞌ magkaꞌbut it pikiran mi. Simpri subrang magayen it aten, sang kataawan lamang i kaꞌilangan nga matay, bilang ganti it kadakel ta, ega gat sang kabanwaan i makuriꞌan.” 51Temed ega kat sadili ya na lamang i inampang ya ngayti, in daꞌga piyaprupitaꞌ kanyat Ampuꞌang Diyus, ka si Caifas ngayti, Piyakamataꞌas nga Sasirduti it iting taꞌun. Nasugid ya ngayti nga kamataynen ni Jesus, mangganti it bangsat Judio. 52Baw ega lamang bangsat Judio, in daꞌga isaꞌun mabwat sira nga sang siraan it matingped yang mga anak it Ampuꞌang Diyus nga gumaring kat paꞌari-aring rugar.
53Garing it iting aldaw, pagtulusun na nira in magꞌuꞌunu nira maꞌimatay si Jesus. 54Aypaꞌ it atkayti, ega na magpakilaꞌuk-laꞌuk si Jesus duꞌut iti nga mga Judio. Binwat ya, naꞌaduꞌun it Efraim, esang lansangan nga adeꞌdeng duꞌun it rugar nga kapupuyangtan. Duꞌun siꞌ kayti i tiyaꞌidan nira magꞌaꞌalagad.
55Magꞌadeꞌdeng siꞌ i pistaꞌ it mga Judio ngayting pagpangaranat Pistaꞌ it Tiyaꞌliban. Dakel nga taga prubinsiya nga naꞌaduꞌut Jerusalem parabir mabut i pistaꞌ, isaꞌun mabwat nira i mga kaꞌugaliꞌan nira nga panlimpiyuꞌ. 56Sigi nga panigmata nira temed egay naltegan nirang si Jesus. Aypaꞌ ka in duꞌun sirat Templo mamagtindeg-tindeg, yay buwat nira, ingku-ingkutun nga magꞌaat, “Unuy tandes mit imyu? Pakipistaꞌ naga kanya u ega?” 57Sabap ipiyagpaꞌimbanda it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga Pariseo nga in siyu-siyuy magkaꞌrut it in ariyen si Jesus, kaꞌilangan itulduꞌ ya, isaꞌun madakep nira kanya.
12Biyuꞌbuꞌan it babangluun i mga aꞌay ni Jesus
[Mateo 26:6-13; Marcos 14:3-9]
1Kaꞌnem mana pistaꞌ na it Pistaꞌ ngaytit Tiyaꞌliban, miyabut siꞌ si Jesus duꞌun it Betania nga lansangan ngayti ni Lazaro nga inggen yat paꞌuliꞌ. 2May binwat duꞌun nga pagkaraꞌnen, nga si Jesus i paggalangen. Magpanarakan si Marta ngayti, ki Lazaro esat mga kaꞌibaan ni Jesus it magkaꞌen. 3Binwat ni Maria, minsiꞌ it piyakamarga na nga babangluun ka pirmira, balit mga duwang basu. Ibiyuꞌbuꞌ ya duꞌun it mga aꞌay ni Jesus. Pagkabuꞌbuꞌ ya, tiyarapuwan yat buꞌuk ya. Nanlekep nat seled it balay i banglut babangluun ngayti.
4Pagkamuya it esang alagad nga si Judas Iscariote, nga iti nga taw, mabut i timpu nga subuk idagang ya si Jesus, maat ya, 5“Unuka ega ipiyaꞌalang i babangluun ngayan, isaꞌun bayad ya ibgay duꞌut mga makukuriꞌ? Siguradu yang rega ya, kasbung it inaldaw it sang taꞌun.” 6Iti nga inampang ni Judas, ega maat matuud nga may ildaw yat mga makukuriꞌ, in daꞌga sabap it, kanya, mananakaw. Kanya i magkekpet it pundu nira. Sumang kaꞌanu may paglimat-limaten ya na.
7Tubagen kanya ni Jesus, nga magꞌaat, “Pataꞌnan mu kanya. Pagbuwaten ya ngaytu, paꞌareg ya nat ilbeng aku. 8Seked it kaꞌnu-kaꞌnung timpu kaꞌibaan mi i mga makukuriꞌ, temed aku ega kaꞌibaan mi it maꞌlay nga timpu.”
9Dakel nga dakel nga mga Judio i nakabaritaꞌ nga si Jesus, duꞌun it Betania, aypaꞌ ka naꞌaduꞌun sira. Ega lamang sabap it si Jesus i enged nira, in daꞌga isaꞌun maltegan nira beken si Lazaro ngayti, nga inggen it paꞌuliꞌ. 10Aypaꞌ ka pagpikiren gasiꞌ it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti nga pati si Lazaro, imatayen. 11Ka sabap it kanya, dakel nay mga Judio nga nagpablag nat kanira, ka namayaꞌ nat ki Jesus.
Pagbantugun it kadakel si Jesus, pagꞌabut ya siꞌ duꞌut Jerusalem
[Mateo 21:1-11; Marcos 11:1-11; Lucas 19:28-40]
12Pagkadedelman dakel i taw nga duꞌut pistaꞌan ngayti nga duꞌut Jerusalem nga nakaꞌrut nga magpapaJerusalem si Jesus. 13Binwat nira, namagpisiꞌ it palakpak it esang luwak nga subuk badangan baw namagpanliꞌwan sira duꞌun it siyudad ngayti ka susmuun nira si Jesus.12:13 Luwak ngaytung paꞌaaten nga subuk badangan, magayeng pagkaꞌnen i buwaꞌ ya. Mga Judio, basta may dakulang kasagyaan, ipagrikway-rikway niray palakpak it iting luwak. Mamaggagaꞌuy-gaꞌuy siray mamagpanaw, nga magꞌaat, “Bantugun i Ampuꞌang Diyus! Mabantug kanya ngaytu nga tiyaꞌeg it Ampuꞌang Diyus! Mabantug i Adiꞌ ngaytut bangsa nga Israel!”
14Ipiyapisiꞌ ni Jesus i esang uꞌuybun it kabayuꞌ nga asno bawnga siyakayan ya. Atkayti ka isaꞌun matuman i magbebtang duꞌun it kasuratan nira 15nga magꞌaat,
“Ayaw kamut iꞌlam, mga taga siyudad it Sion.
Magdadarapaꞌ nay magꞌadiꞌ situt imyu.
Uꞌuybun it kabayuꞌ nga asno i pagsasakayan ya.”12:15 Zacarias 9:9. Sion ngaytu, esa gasing pangaran it sang bagiꞌ it Jerusalem it tagnaꞌ paꞌ.
16Egaytu nasepsepan nga lagi it mga alagad ngayti ni Jesus nga pagtuman it magsusurat ngayti i itiꞌen. Temed pagꞌegen ni Jesus it paꞌuliꞌ, yapay kasepsep nirat iti nga magbebtang duꞌut kasuratan, nga palan egay beken nga pagpaꞌiguꞌan, kanya na ngayti, baw nagꞌabut nga muꞌsa it kanya.
17Iyan kadakel ngayti nga kaꞌibaan ni Jesus it iyan inggen yat paꞌuliꞌ si Lazaro, siging pamatuud nirat naltegan nira ngayti. 18Aypaꞌ dakel na nga mga taw nga simnusmu it ki Jesus, sabap nabaritaꞌan nira i binwat ya ngayti nga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay. 19Namagrunding-rundingen siꞌ i mga Pariseo, maat nira, “Ungaytu, ega bay magkabwat ta nga may paglapusan, ka letganan mi ga, magsunud nang muꞌsat kanya i mga katataawan.”
Panulduꞌ ni Jesus pasar it kamataynen ya
20Ta uyut it kadakel nga miyabut duꞌut Jerusalem nga pakiragiꞌ it pistaꞌ ngayti baw sumamba it Ampuꞌang Diyus, may pirang kataawan nga mga Griego. 21Minlep sira duꞌut esang alagad nga si Felipe nga taga Betsaida nga sakep it Galilea. Inupakat nira nga magꞌaat, “Agalen, ireg namen sana nga kimita it ki Jesus.”
22Isiyugid ni Felipe duꞌut ki Andres i inaat it mga Griego ngayti. Nagbayaꞌ na sirang duwa i nanugid duꞌut ki Jesus. 23Katubag si Jesus, nga maat ya, “Naꞌbut nay timpu nga makapaliꞌwan nay kabantugan it Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw. 24Kamatuudan i ipagꞌaat ku ngaytut imyu, kabilangan ku, subuk biꞌni. Basta biꞌni, in ilwak na subuk matay ka marunut, temed iyan i paggaringan it dumakel. Temed in ega ilwak, esa-esa ya lamang. 25In iyan talagay subrang pagrarasan it esang taw, sadili ya nga mga kaꞌirgan baw pangaꞌgenan ya, siguradung maꞌlam nagaytu duꞌut kanya. Temed iyan ega subrang magraras it kaꞌgenan ya, ka ega sadiling kabetangan i kanget ya, makanya talagay kaꞌgenan nga egay kaskedan. 26Iyan magsirbi it aken, kaꞌilangan masiyunudun kanyat aken, baw in ariyen i aduꞌunan ku, aduꞌunan naga yan it magsirbi ngaytu it aken. Talagang tumbasan it Amaꞌ it kagayenan i maski siyu nga magsirbi it aken.
27Kayti subung it ega magkabara-baraꞌ aku. Ta unu, aaten ku nga, ‘Amaꞌ, iribri mu aku kat kakuriꞌan ngaytu nga labayen ku’? Temed ega aaten kuy atkayan, sabap egay beken nga enged ku situ in daꞌga isaꞌun labayen ku i kakuriꞌan ngaytu nga ituꞌun.” 28Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, maat ya, “Amaꞌ, ipalteg muy kadakulat kabantugan mu.”
Bawnga may nagnegan it kadakel ngayti nga gaꞌmaran nga garing duꞌut langit, nga magꞌaat, “Ipiyalteg ku na, temed ipalteg ku sit sumaꞌup i kabantugan ku.”
29Pagkagneg it mga taw ngayti nga magtitindeg duꞌun, may miyaat, “Dimnuldug.” Temed beken, maat nira, “Anghil bayan i nagpakisugid it kanya.”
30Mampang siꞌ si Jesus, maat ya, “Nagnegan mi ngayan, ega maat sabap lamang it aken, in daꞌga sabap it imyu, isaꞌun mamayaꞌ kamu nga matuud. 31Ka naꞌbut nay timpu, kayti na ngaytu, nga betanganan nat ukuman i kumpur kakuntraꞌ ku. Daꞌgen na si Satanas nga magsasakep na situt sinirungat langit. 32Temed aku, in ipadibwat nira aku duꞌun it krus, ildawan ku nay maski unu nga bangsa isaꞌun makapamayaꞌ na sirat aken.” 33Inampang yay atkaytu isaꞌun ipaꞌrut it kanira in magꞌuꞌunu matay kanya.
34Katubag i mga taw ngayti, maat nira, “Naꞌrutan namen i inaat duꞌun it kasuratan nga ampang it Ampuꞌang Diyus, nga Cristo ngayang isiyanggup, maneꞌteꞌ kanya it egay kaskedan. Ta unuka inaat mu nga ipadibwat duꞌun it krus i kanya nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw? Unu bayan nga kalasing taw i paꞌaaten ngayan nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw?”
35Maat siꞌ ni Jesus it kanira, “Dekeyeꞌ mana nga timpu nga maꞌiba-iba mi aku nga bilang tidaw nga magꞌeyag it imyu. Kaꞌilangan magpatulduꞌ kamu mintras magkaꞌyagan kamu paꞌ. Pasbung kamut taw nga magpanaw it maꞌyag paꞌ, nga ega magpadlem. Ka ega magkaturnuwan it magpanaw it madlem in ari magayen nga panawan ya. 36Aypaꞌ mintras situt imyu i paꞌaaten ngaytu nga tidaw, kaꞌilangan nga pasakep kamu nat kanya, isaꞌun magkapangaꞌgenan kamu nga pirmi kat eyag it tidaw ngaytu.” Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, nagliꞌid na kanya.
Iyan inampang ni Jesus, nga ipiyagpasugid it Diyus Amaꞌ, iyan i mukuman it kumpur magpandaꞌga it kanya
37Maski dakel na nga naltegan it mga katataawan ngayti nga binwat ni Jesus nga mga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay, ega ga lamang pagpamayaꞌnen nira kanya. 38Atkayti ka isaꞌun matuman i inampang it prupitaꞌ nga si Isaias, nga magꞌaat,
“Ampuꞌang Diyus, subuk egay nagpakimatuud it ipiyanuturan ngaytu it amen.
Subuk egay tiyaꞌseb it in unu talagay pagpapuntuꞌan it mga pagbuwaten ngaytu kat keseg it guna mu.”12:38 Isaias 53:1.
39Ta it ega ngayti kupamayaꞌ sira, aypaꞌ ka ega na nakapamayaꞌ sira, subung nagat beken ngayang inampang ni Isaias, nga magꞌaat,
40“Binleg ya i mga mata nira baw piyadsen ya i mga ulu nira isaꞌun daꞌsira makalteg u makasepsep, u makapaꞌuliꞌ sira duꞌut kanya isaꞌun nga mapagayen ya sira.”12:40 Isaias 6:10.
41Inampang ni Isaias i atkayti sabap it ipiyalteg it kanya in sang unuy kabantugan it mabut nga Cristo, aypaꞌ inampang yay atkayti pasar it kanya.
42Takaꞌ maski atkayti na, maski mga pagbayaꞌen it mga Judio, dakel na nga namayaꞌ it ki Jesus ngayti. Temed pataguꞌ-taguꞌ lamang i pamayaꞌ nira, ega pagꞌaminen nira, ka magpaꞌelak sirat mga Pariseo, ka barang awaꞌen sira duꞌun it papagsambaan, nga ega na uyut it pagkaJudio. 43Ireg paꞌ nirang sagyaan sirat masigkataw nira, ega gat Ampuꞌang Diyus i sumagya it kanira.
44Igiyaꞌuy na ni Jesus nga magꞌaat, “Iyan mamayaꞌ baw magsarig it aken, ega lamang aku i pagpamayaꞌnen baw pagsarigan ya, in daꞌga pati kanya nga nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu. 45Baw iyan magleteg it aken, magkaltegan ya nay nagtaꞌeg ngayti it aken. 46Ka naꞌasitu aku nga bilang tidaw it banwa ngaytu, isaꞌun ega maneꞌteꞌ kat kadleman i iyan nga mamayaꞌ it aken.
47Baw in siyu nga nakagneg it ampang ku, temed ega naga sunudun ya, betanganan yan it ukuman, temed ega aku i magꞌukuman it kanya. Sabap ega enged ku situ, ukumanan kuy banwa ngaytu, in daꞌga rimibri it katataawan. 48May mukuman yan it kumpur magpandaꞌga it aken baw ega magpamayaꞌ it mga inampang ku. Iyan mga ampang ngaytu nga nakasugid ku na, iyan i mukuman it kanya asan it umur it banwa. 49Sabap egay pagꞌampangen ku nga pagsadiliyen ku lamang, in daꞌga iyan Amaꞌ nga nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu, iyan i magꞌaat in unuy ampangen ku baw ipaꞌyag ku. 50Baw talagang magkaꞌrutan ku nga iyan mga ampang ya ngaytu i puꞌun it kaꞌgenan nga egay kaskedan. Aypaꞌ in unuy ipagpasugid it Amaꞌ, simpri iyan i pagꞌampangen ku.”
13Inugasan ni Jesus i mga aꞌay it mga alagad ya
1Naꞌbut nay papuꞌun na it Pistaꞌ ngaytit Tiyaꞌliban.13:1 Seledat sang lingguꞌ i kaꞌlay it Pistaꞌ it Tinapay nga Egay Ipagpaꞌalsa. Uꞌnang bagiꞌ ya i pagkaraꞌnen ngayting pagpangaranat Tiyaꞌliban. Basaen i duꞌut Exodo kapitulu 12. Huwebes, imatayen niray uꞌuybun it tupa baw kaꞌnen in pangiyapun. Temed mga Saduceo, Biyernes i ipagkaꞌen nirat kanira. Aypaꞌ iyan inukumanan baw inimatay na si Jesus, nakakaꞌen nat Tiyaꞌliban ngayti i kadakel it mga Judio temed iyan beken, ega paꞌ (kapitulu 18:28). Mga magbebtang situt kapitulu 13 seked it kapitulu 17, biyaraꞌan it Huwebes paꞌ. Kapitulu 18:1-27, ararem nay delem it Huwebes ngayti seked it minyag siꞌ. Kapitulu 18:28 seked it 19:42, aldaw it Biyernes. Si Jesus ngayti, magkaꞌrutan ya nang lagi nga naꞌbut nay timpu nga ilꞌid ya situt banwa ngaytu, ka muliꞌ na duꞌun it Amaꞌ ya. Talagang pagmaꞌalen yay mga alagad ya nga situt banwa ngaytu. Ta kayti, ipiyalteg ya na in sang unuy kadakulat pagmaꞌal ya ngayti it kanira. 2Itiyarakan nay pangiyapun na Jesus. Si Judas Iscariote ngayti nga anak ni Simon, piyanakman kanya nga lagi ni Satanas nga idagang ya si Jesus. 3Urut talaga ni Jesus nga ibinggay nat kanya it Amaꞌ i muꞌsang pudir. Baw urut ya nga kanya, egay beken nga giyaringan ya, duꞌun it Ampuꞌang Diyus, baw duꞌun nagat Ampuꞌang Diyus i uliꞌan ya. 4Aypaꞌ binwat ni Jesus it magꞌaꞌdung na sira ka kumaꞌen na, timnindeg kanya baw limbas yay panliꞌwan nga pakayan ya, bawnga miyanu kanyat tuwalya ka tiyapis ya. 5Bawnga timinggis kanya it danum duꞌun it palangganaꞌ. Pagkatgis ya, kiyayaꞌmatan yat mugas i mga aꞌay it mga alagad ya ngayti, baw pagtarapuwan ya nat tuwalya ngayti nga tiyapis ya.
6Iyan naꞌbut ya na si Simon Pedro, maat ni Simon Pedro ngayti, “Ampuꞌan, unuka atkayan nga ikaw i mugas it mga aꞌay ku?”
7Katubag si Jesus, maat ya, “Ega magkasepsepan mu kayti i pagbuwaten ku ngaytu, temed in asan nat malangbu-langbusan masepsepan mu naga yan.”
8Maat siꞌ ni Pedro ngayti, “Talagang subung bat ega bagay nga paꞌugasan ku it imu i aꞌay ku.”
Maat siꞌ ni Jesus, “Temed in ega malimpiyuꞌ ku ikaw, siguradung daꞌka na alagad ku. Egay kabagiꞌan mu nga gumaring situt aken.”
9Pagkagneg ni Pedro kayti, miyampang siꞌ kanya nga magꞌaat, “In atkayan palan, Ampuꞌan, magayen ku ega lamang desang aꞌay kuy ugasan mu. Pati alima baw ulu ku, ugasan mu naga gasiꞌ.”
10Tubagen siꞌ kanya ni Jesus, maat ya, “Ega na kaꞌilangan nga ugasan pat muꞌsa i iyan nga naꞌugasan na, ka limpiyuꞌ na kanya. Aꞌay ya manay kaꞌilangan nga ugasan. Kamu, limpiyuꞌ na, temed ega limpiyuꞌ nga muꞌsa.” 11Sabap magkaꞌrutan ni Jesus in siyu i bayaꞌen it mga kuꞌimatay ngaytit kanya, aypaꞌ ka inaat yay atkayti, nga “limpiyuꞌ kamu na temed ega limpiyuꞌ nga muꞌsa.”
12Iyan naꞌugasan na ni Jesus i mga aꞌay it mga alagad ya ngayti, nagpakay na kanya it limbas ya ngayting pakayan ya, bawnga miyadung siꞌ duꞌut kanya ngayting pagꞌadungan. Bawnga miyampang kanya nga magꞌaat, “Ta unu, nasepsepan mi i binwat ku ngaytut imyu? 13Pagtaꞌwagen mi aku nga Manigtulduꞌ baw Ampuꞌan. Tamaꞌ yan i panaꞌwag mi ngayat aken, ka talagang matuud. 14Kayti it aku nga Ampuꞌan baw Manigtulduꞌ mi, miyugas it mga aꞌay mi, kaꞌilangan nga kamu, atkayan naga nga mugas it aꞌay it esa may esat imyu. 15Sabap binggayan ku na kamu it alimbawa, isaꞌun atkaytu nagay imyu nga buwaten, binwat ku ngaytu. 16Kamatuudan tu nga kamatuudan i pagꞌaaten ku ngaytu, nga iyan manigsirbi, ega mataꞌas paꞌ kanya it agalen ya. Baw iyan nga tiyaꞌeg lamang, ega mataꞌas paꞌ it nagtaꞌeg it kanya. 17In magkasepsepan mi i itung mga bagay, basta buwaten mi lamang makasagya kamu yan.”
Ipiyaꞌrut ni Jesus nga idagang kanya it esa it mga alagad ya
[Mateo 26:20-25; Marcos 14:17-21; Lucas 22:21-23]
18Inaat paꞌ ni Jesus, “Egaytu kamu nga muꞌsa i pagpaꞌiguꞌan ku it pagꞌaaten ku ngaytu nga makasagya kamu, sabap magkakilalaan ku in unu nga mga taw i mga piniliꞌ ku. Temed atkaytuytu i piniliꞌ ku ka isaꞌun matuman i magbebtang duꞌun it kasuratang ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Karaꞌe-raꞌetan i itiyumbas it aken it taw nga siyakep kut pangaꞌen ku.’13:18 Awit 41:9.
19Ipagꞌaat ku naytung lagi it imyu it ega paꞌ nagꞌabut, isaꞌun in magꞌabut na, pakimatuud kamu nga in siyu aku talaga. 20Kamatuudan talagay ipagꞌaat ku ngaytut imyu. Iyan magtanggap it pagtaꞌgen ku, aku i pagtanggapen ya. Baw iyan nga magtanggap it aken, pagtanggapen ya gasiꞌ i nagtaꞌeg it aken.”
21Pagkaꞌampang ni Jesus kayti, subung it may ega magkabaraꞌan ya. Aypaꞌ iriyapar ya na, nga magꞌaat, “Kamatuudan tuy ipagꞌaat ku ngaytu, nga may esat imyu situ nga kanyay bayaꞌen it mga kuꞌimatay it aken.”
22Nagseye-seyeken i mga alagad ya ngayti, ka egay uru-urut nira in siyu manggid it kanira i pagpaꞌiguꞌan yat iti nga inampang ya. 23Iyan esa nga alagad nga talagang pagmaꞌa-maꞌalen ni Jesus, magꞌaꞌdung duꞌun it tepad ya. 24Sininyasan kanya ni Simon Pedro nga ingkutun ya in siyu manggid i pagpaꞌiguꞌan ni Jesus it iti nga inampang ya.
25Ta egay beken, simnandir kanya duꞌun it ki Jesus ka miningkut, nga maat ya, “Ampuꞌan, siyu bay paꞌaaten mu ngayan?”
26Maat i tubag ni Jesus, “Iyan begayan kut idiꞌtil ku nga tinapay, yanayan yan.” Pagkadiꞌtil yat tinapay duꞌut sabaw nga duꞌut didiꞌtilan, ipiyakawaꞌ ya na duꞌut ki Judas ngayting anak ni Simon Iscariote. 27Pagkakawaꞌ ni Judas it tinapay ngayti, nagpasarum na duꞌut kanya si Satanas.
Maat ni Jesus, “Ta, ereg-eregen mu nay kubwaten mu ngayan.”
28Mga beken ngayting kaꞌibaan nirat mamagkaꞌen, ega magkaꞌrutan nira in unuka inaat ni Jesus i atkayti. 29Sabap si Judas ngayti i magseskel it pirak nira, tanud niraytu, pagtaꞌgen si Judas it mangalang it kaꞌilangan nirat pistaꞌ, u pagtaꞌgen kanyat mamgay duꞌun it mga makukuriꞌ. 30Pagkakaꞌen ni Judas it ipiyakawaꞌ ngaytit kanya nga tinapay, napanaw na kanya. Delem na it iting uras.
Ipiyaꞌrut ni Jesus nga payluwan kanya ni Pedro
31Pagkagaring ni Judas ngayti, miyampang siꞌ si Jesus. Maat ya, “Naꞌbut na nga matanyag nay kabantugan ku, aku nga Taga Langit nga Ipiyanganak it Taw, baw sabap it aken, matanyag gasiꞌ i kabantugan it Ampuꞌang Diyus. 32Baw in sabap it aken, matanyag nay kabantugan it Ampuꞌang Diyus, kanya siꞌ i tumanyag it kabantugan ku nga Anak ya. Baw buwaten ya it kayti ngaytung lagi.
33Mga pagmaꞌalen nga bilang mga anak ku, dekeyeꞌ mana nga timpu nga iba mi paꞌ aku. Tegelen mi akut tulus temed, subung it ipiyagꞌaat kut mga kabilug mi nagang mga Judio i iꞌaat kut imyu kayti, nga daꞌkamu makaꞌaduꞌun it aduꞌunan ku.
34Itu nay baꞌgung urdin nga ibgay kut imyu. Kaꞌilangan nga magsigraras kamu it esa may esa. In magꞌuꞌunu i raras kut imyu, atkayan nagang pirmi i raras mit esa may esa. 35In magsigraras kamu, makilalaan it kadakel nga mga alagad ku kamu.”
36“Ay ari aduꞌunan mu, Ampuꞌan?” ingkut ni Simon Pedro.
Tubagen ni Jesus, maat ya, “Duꞌun it aduꞌunan ku daꞌka kabayaꞌ it aken kayti, temed tumundug ka naga yan it aken asat malangbusan.”
37“Ampuꞌan, unuka daꞌku kabayaꞌ it imu kayti?” ingkut siꞌ ni Pedro. “Yay matuud, ibgay kuy ginawa ku sabap it imu!”
38Pagtubag siꞌ ni Jesus, maat ya, “Unu, ibgay mu talagay ginawa mu sabap it aken? Kamatuudan tuy iꞌaat kut imu, parabir tumaraꞌuk i manuk, tulu na nga paylu mu sabap it aken.”
14Si Jesus lamang i dalan nga magpaꞌaduꞌun it Diyus Amaꞌ
1Tiyulduꞌan siꞌ ni Jesus i mga alagad ya ngayti nga magꞌaat, “Ayaw kamu nat kasusa. Papaꞌgenen mi i pamayaꞌ mit Ampuꞌang Diyus. Papaꞌgenen mi gasiꞌ i pamayaꞌ mit aken. 2Duꞌut langit nga pagtataꞌidan it Amaꞌ ku, subraꞌ nga marugar nga istaran. Talagang matuud tu, baw muꞌna aku na, ka buwaten kuy ikataꞌid mi duꞌun. In ega matuud, simpri ega iꞌaat kut imyu. 3Ta it matuud nga paꞌaduꞌun aku nga buwaten kuy ikataꞌid mi duꞌun, matuud gasiꞌ nga paꞌuliꞌ aku naga situ ka pabayaꞌen ku na kamu. Sang tamiyan nay tumaꞌid duꞌun. 4Baw magkaꞌrutan mi nay dalan nga magpaꞌaduꞌun it aduꞌunan ku ngaytu.”
5Pagkagneg ni Tomas, miningkut, “Ampuꞌan, ega magkaꞌrutan namen in ari paꞌaduꞌunan mu. Magꞌuꞌunu maꞌrutan namen i dalan?”
6Timnubag si Jesus, maat ya, “Aku na ngaytu i dalan, aku i kamatuudan baw aku gasiꞌ i kaꞌgenan. Egay kapaꞌaduꞌun it Diyus Amaꞌ in daꞌga akuy dalan nga panawan ya. 7In beteꞌ natantuwan mi na nga in siyu aku nga matuud, siguradu nga makilalaan mi gasiꞌ i Amaꞌ ku. Garing kayti, kilala mi na kanya baw subung na gasiꞌ it naltegan mi na kanya.”
8Inaat kanya ni Felipe, “Iyan baꞌ talagay ireg namen, ipalteg mut amen i Amaꞌ mu ngayan.”
9Maat i tubag ni Jesus, “Naꞌlay na nga timpu nga kaꞌiba-iba mi aku. Ta unu, Felipe, ega paꞌ magkakilalaan mi akung banar? Iyan nga nakalteg nat aken, nakalteg na gasiꞌ it Amaꞌ. Ta unuka inaat mu paꞌ nga ipalteg kut imyu i Amaꞌ? 10Unu, daꞌka magpamayaꞌ nga aku baw Amaꞌ ku, sang kagina-ginawaan kami? Iyan mga pagꞌampangen ku ngaytu nga ipagꞌaat kut imyu, egaytu pagsadiliyen ku na lamang, in daꞌga iyan Amaꞌ nga kasagpun kut ginawa ku, iyan i magbuwat it mga buwaten ya ngaytu. 11Kaꞌilangan pamayaꞌnen mi nga aku baw Amaꞌ ku, sang kagina-ginawaan kami. In beteꞌ daꞌkamu magpamayaꞌ it mga pagsugiden ku ngaytu, temed sabap it mga buwat nga pagbuwaten ku kaꞌilangan nga pamayaꞌnen mi. 12Ituy kamatuudan nga isugid kut imyu, iyan magpamayaꞌ it aken, kat pagsarig yat aken mabwat ya gasiꞌ tu i mga pagbuwaten ku ngaytu. Baw subraꞌ paꞌ sikaytuy mabwat ya, sabap paꞌaduꞌun aku nay aken it Amaꞌ. 13Baw in unuy angutun mi kat keseg it pakilagpit mit aken, talagang buwaten ku yan, isaꞌun maltegan i kabantugan it Amaꞌ kat buwaten ku nga Anak ya. 14Maski unuy angutun mi situt aken kat keseg it pakilagpit mit aken, siguradung buwaten ku.”
Isiyanggup ni Jesus nga pasarum duꞌut kanira i Espiritu Santo
15“In matuud nga pagmaꞌalen mi aku, simpri sunudun mi i mga urdin ku. 16Upakaten kuy Amaꞌ ku nga begayan ya kamu it Manigtabang nga bilang ganti ku, nga kanyay kaꞌiba-iba mi nga pirmi seked it kaꞌnu-kaꞌnu. 17Espiritu Santo i paꞌaaten ku ngaytu. Kanya i manigpaꞌrut it imyu it kamatuudan. Iyan kadaklan nga ega magpamayaꞌ it aken, ega makanira i tabang it Espiritu Santo ngaytu, ka ega pagkilalaen nira baw egay kasepsep nira pasar it kanya. Temed kilala mit imyu, ka magpatepad-tepad nat imyu baw mabut i aldaw nga pasarum na kanya asat bilug mi.
18Ega tananan ku kamu nga subuk ilu-ilu. Paꞌuliꞌ aku naga situt imyu. 19Ega na maꞌlay nga timpu, daꞌku na maltegan it kadakel ngayting ega magpamayaꞌ it aken. Temed kamu, maltegan mi naga aku. Baw sabap it magꞌegen akut paꞌuliꞌ, siguradu nga kamu gasiꞌ, mabut nga magꞌegen kamu naga kat matuud nga kaꞌgenan nga egay kaskedan. 20Maꞌrutan mi yan it iyang aldaw nga aku baw Amaꞌ ku, sang kagina-ginawaan kami, baw aku baw kamu, ega nay beblagan tami. 21Iyan magꞌintindi it mga urdin ku baw pagsunudun yay mga itu ngaytu, iyan i may pagmaꞌal it aken. Iyan magmaꞌal it aken, maꞌalen gasiꞌ kanya it Amaꞌ ku. Maꞌalen ku naga gasiꞌ kanya baw talagang pakilala aku nang banar it kanya.”
22Iningkut kanya ni Judas (ega si Judas Iscariote ngayti), “Ampuꞌan,” maat ya, “unuka kami lamang i pakilalaan mung banar? Unuka ega kapuꞌsaan it taw situt banwa?”
23Katubag si Jesus, maat ya, “Iyan may pagmaꞌal it aken, simpri sunudun yay mga pagꞌaaten ku. Maꞌalen kanya it Amaꞌ ku, baw mamirmiyan kami magꞌAmaꞌ asat kanya nga kaꞌiba-iba ya nang pirmi. 24Iyan egay pagmaꞌal it aken, ega yan sumunud it mga pagꞌaaten ku ngaytu. Mga nagnegan mi ngaytu nga pagꞌampangen ku, egaytu pagbuwat-buwaten ku na lamang. Ampang tu nga matuud it Amaꞌ nga nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu.
25Mga panulduꞌ ku ngaytu, ipagtulduꞌ kut imyu it mintras iba mi paꞌ aku situt banwa. 26Temed iyan Manigtabang ngayting Espiritu Santo nga taꞌgen it Amaꞌ nga bilang gumanti it aken, kanya nay paꞌyag it imyu it muꞌsang mga bagay baw pademdem it imyu it muꞌsang inaat ku.
27Kaꞌimbengan it nakem mi i ipasubli kut imyu. Iyan kaꞌimbengan nga ibgay ku ngaytu, ega nay kasbung. Ega subuk kaꞌimbengan nga magkabgay it banwa ngaytu nga ega magpaneꞌteꞌ. Aypaꞌ ayaw kamut kasusa. Daꞌkamu miꞌlam.
28Isiyugid ku nang lagit imyu nga magliꞌid aku temed paꞌuliꞌ aku naga. In talagang pagmaꞌalen mi aku, sagyaan mi i panguliꞌ ku ngaytu duꞌut Amaꞌ, sabap subrang mataꞌas i Amaꞌ, subraꞌ paꞌ it aken. 29Ipagsugid ku naytung lagit imyu parabir magꞌabut, isaꞌun in magꞌabut na, pamayaꞌnen mi na aku. 30Ega abwatayen ku nga pakisugi-sugid it imyu, ka magꞌaꞌabut na si Satanas nga magsasakep na situt sinirungat langit. Temed yay matuud, egay pudir yat aken. 31Temed it isaꞌun matantuwan it kadaklan situt sinirungat langit nga pagmaꞌalen ku nga banar i Amaꞌ, tumanen ku talagay piyapaꞌasituwan yat aken.
Tindeg kamu na ka tami na.”
15Si Jesus i subuk puꞌun baw tangkayan it luwak, mga magpamayaꞌ i subuk sanga ya
1Ipiyasigi naga ni Jesus i panulduꞌ yat mga alagad ya ngayti, ka tupusun ya daꞌan i ipagkusugid yat kanira. Maat ya, “Aku i matuud nga subuk puꞌun baw tangkayan it luwak nga ubas, baw iyan Amaꞌ ku, kanya i Manigꞌarigra. 2Pagsapiꞌen yay kada sanga ku nga ega magbuwaꞌ, baw pagꞌawanan ya gasiꞌ i kada sanga nga magbuwaꞌ isaꞌun subraꞌ nga dumakulaꞌ i buwaꞌ it pamayaꞌ kat pangaꞌgenan ya. 3Kayti maꞌawan kamu na, ka ampang ku nga panulduꞌ kut imyu i nagꞌawan. 4Teꞌteꞌan mi aku. Teꞌteꞌan ku naga kamu. Ka ega magkabwaꞌ i sanga it esa-esa ya lamang in daꞌga magpupꞌun duꞌun it begtek. Kamu, atkayan naga. Daꞌkamu magtarubwaꞌ in daꞌga maneꞌteꞌ kamu situt aken.
5Aku i puꞌun baw tangkayan it luwak nga ubas. Kamu i subuk sanga ku. Iyan temeꞌteꞌ it aken, aku gasiꞌ i temeꞌteꞌ it kanya. In atkayan, pirmi nang dakulaꞌ i buwaꞌ ya. Ka yay matuud, egay maski unu nga mabwat mi in magpablag kamut aken. 6Iyan ega maneꞌteꞌ situt aken, ibuntal na ka ipablag subuk sanga nga siyapiꞌ. Ta, yang mga sanga, in patay na, rinutun baw idaꞌpug duꞌut apuy isaꞌun maꞌanteng. 7In maneꞌteꞌ kamu situt aken baw maneꞌteꞌ gasiꞌ i ampang ku asat imyu, nga pirmi mi nga pagsunudun, marway in unuy angutun mi duꞌut Ampuꞌang Diyus. Talagang ibgay it imyu. 8Matanyag i kabantugan it Amaꞌ ku in tarubwaꞌ baw magpanggayen i buwaꞌ it pamayaꞌ kat pangaꞌgenan mi. In atkayan, kamatuudan nga alagad ku kamu.
9In magꞌuꞌunu pagmaꞌalen aku it Amaꞌ ku, atkayan nagay pagmaꞌal kut imyu. Teꞌteꞌan mi aku isaꞌun magkamuyaan mi nga pirmi i pagmaꞌal kut imyu. 10In pagsunudun mi nga pirmi i mga urdin ku, subrang magkamuyaan mi i pagmaꞌal ku ngaytut imyu. Subuk aken, siyunud ku nga muꞌsa i mga urdin it Amaꞌ ku, aypaꞌ magkamuyaan ku nga banar i pagmaꞌal yat aken.
11Ipiyagsugid kut imyu i itu nga mga bagay isaꞌun mabagiꞌan kamu it magꞌuꞌunay nga kasagyaan ku, baw sumagya kamut kasagyaan nga egay kakurangan. 12Ka itu nay ipagꞌurdin ku, magsigraras kamu it esa may esa subung nagat raras kut imyu. 13Yay kamatuudan nga raras nga ega nay kasubraꞌ, iyan raras it esang taw nga iganti yay ginawa ya kat ginawa it mga iba-iba ya. 14Kamu i magayen nga iba-iba ku in pagsunudun mi i ipagꞌurdin ku. 15Ega na taꞌwagen ku kamu nga mga manigsirbi, sabap ega magkaꞌrutan it manigsirbi in unuy pagpikiren it agalen ya. Mga iba-iba nay panaꞌwag kut imyu kayti, sabap iyan muꞌsa nga mga bagay nga nagnegan ku duꞌun it Amaꞌ ku, ipiyagꞌaat ku nat imyu. 16Ega maat kamu i miniliꞌ it aken. Akuy miniliꞌ it imyu, baw tiyaꞌeg ku kamu nga subuk muwaꞌ kamu it mga buwaꞌ nga maneꞌteꞌ.15:16 Galacia 5:22-23. Aypaꞌ in unuy angutun mi duꞌun it Amaꞌ kat keseg it pakilagpit mit aken, ibgay ya talaga it imyu. 17Ituy ipagꞌurdin kut imyu, nga magsigraras kamung pirmi.”
Iyan mga magpamayaꞌ it ki Jesus, pagꞌisgan sirat kadakel nga ega magpamayat kanya
18“Talagang isgan kamu nat kadakel nga ega magpamayat aken, temed dedemdemen mi tu nga aku, inisgan aku it kadakel ngayti parabir inisgan nira kamu. 19In beteꞌ kaꞌuyutan kamu paꞌ it mga ega magpamayaꞌ ngayti, simpri pagmaꞌalen nira kamu ka sang kamuwan. Temed it ega na, sabap it piniliꞌ ku kamu baw subuk ipiyapinpin na kat kadakel ngayti. Aypaꞌ ka isgan nayan nira kamu. 20Dedemdemen mi i ipiyagꞌaat ku ngaytut imyu nga egay manigsirbi nga mataꞌas pat agalen ya. In aku, pagpakuriꞌan nira, simpri kamu atkayan naga yan, pakuriꞌan nira gasiꞌ. In pagsunudun niray ipagpanulduꞌ ku, sunudun nira gasiꞌ yan i imyung mga ipagpanulduꞌ. 21Temed paribasay ega magkakilalaan nira i nagtaꞌeg it aken it paꞌasitu, aypaꞌ pakuriꞌan nira yan kamu sabap it pamayaꞌ mit aken.
22In daꞌga naꞌasitu aku baw nangadal it kanira, egay turubagen nira sabap it pandaꞌga nirat aken. Temed kayti, ega nay makadaꞌawa nira sabap it kasalaꞌan nira ngaytu. 23Iyan magꞌiseg it aken, pagꞌisgan nira gasiꞌ i Amaꞌ ku. 24In beteꞌ daꞌga minwat akut mga buwat nga nagpasar kat mata nirang muꞌsa, nga ega nabwat it maski siyu it yanaytuy kaꞌlay, egay turubagen nira sabap it kasalaꞌan nga pandaꞌga nirat aken. Temed ta, talagang naltegan nira aku, baw subung nagat naltegan nira gasiꞌ i Amaꞌ ku kat nagpasar na kat mata nira nga mga buwat ku ngaytu. Temed yanagang, pagꞌisgan nira aku, pati Amaꞌ ku ngayti. 25Temed nagꞌabut tu isaꞌun lamang matuman i magbebtang duꞌun it kasuratan nira ngayang ampang it Ampuꞌang Diyus nga magꞌaat,
‘Pagꞌisgan nira aku maski egay binwat ku nga dapat isgan.’15:25 Awit 35:19, Awit 69:4.
26Temed pagꞌabut situ it Manigtabang nga papaꞌasituun ku nga garing duꞌut Amaꞌ, kanya i pamatuud it aken. Kanya, Espiritu Santo ngaytu, i manigpaꞌrut it kamatuudan baw pagtaꞌgen it Amaꞌ ku. 27Baw kamu, kaꞌilangan nga ipamatuud mi gasiꞌ aku, sabap garing it pagpapuꞌun it buwat ku ngaytu nga magpangadal, kaꞌiba-iba ku na kamu.
161Mga bagay ngaytung ituꞌun, ipagsugid kuytung lagi it imyu isaꞌun ega subuk makakleb kamu it mga mabetangan mi, nga kumurang i pamayaꞌ mit aken. 2Siguradu yang awaꞌen i pagkaJudio mi. Mabut i timpu nga in siyu-siyuy mimatay it imyu, kat pasepsep ya, tanud ya magayeng ipagsirbi duꞌun it Ampuꞌang Diyus i pagbuwaten ya ngayti. 3Talagang buwaten niraytu sabap it ega magkakilalaan nira aku, atnagay Amaꞌ. 4Ipagsugid ku naytung lagit imyu isaꞌun pagꞌabut it timpu nga buwaten nira na, mademdeman mi nga nakasugid ku nang lagit imyu. Kaꞌlay ngaytu, ega paytu ipagsugi-sugid kut imyu i itu nga mga bagay, ka kaꞌiba-iba mi paꞌ aku.”
Buwat it Manigtabang ngaytu, itanyag yay kamaliꞌ nga pasepsep it mga ega magpamayat ki Jesus, baw padakulaꞌen yay kasepsep it magpamayaꞌ na
5Inaat paꞌ ni Jesus, “Kayti, muliꞌ aku na duꞌun it nagtaꞌeg it aken, temed egay maski esat imyu nga magꞌingkut sabap it uliꞌan ku ngaytu. 6Ta it kayti nga ipagsugid ku nat imyu, ereꞌeret na nga raꞌe-raꞌet it nakem mi. 7Temed matuud nagaytu i ipagsugid kut imyu, nga pagliꞌid ku ngaytu, ikagayen mi naga, sabap ega paꞌasitut imyu i Manigtabang in ega limꞌid aku. Temed in magliꞌid aku, taꞌgen ku kanya nga paꞌasitut imyu.
8Pagꞌabut it Espiritu Santo nga Manigtabang ngaytu, itanyag ya nga kamaliꞌ i pasepsep it mga taw nga ega magpamayat aken. Kamaliꞌ i pasepsep nira pasar it kasalaꞌan, kataldengan baw pangukuman it Ampuꞌang Diyus sabap it kasalaꞌan. 9Itanyag ya nga kasalaꞌan nira talaga i daꞌsira magpamayaꞌ it aken. 10Pasar it kataldengan, itanyag yat kanira nga mataldeng aku naga, kamatuudan, muliꞌ aku na duꞌun it Amaꞌ ku. Ega nayan malte-maltegan mi aku. 11Pasar it pangukuman sabap it kasalaꞌan, itanyag ya nga inukumanan na si Satanas ngaytu nga magsasakep situt sinirungat langit.
12May beken paꞌ sana nga ipagkusugid kut imyu, temed it pagsesmeken kamu, ega paꞌ kaya mi nga sepsepen kayti. 13Temed pagꞌabut it Espiritu Santo ngaytung Manigpaꞌrut it kamatuudan, kanya i tumabang it imyu isaꞌun masepsepan mi nga banar i muꞌsa nga kamatuudan. Ega yan manadili kanyat mampang, in daꞌga yay isugid yat imyu, in unuy magkagnegan ya duꞌun it Amaꞌ. Baw ipaꞌyag ya gasiꞌ it imyu i mga bagay nga magꞌaꞌabut. 14Ipalteg yay kadakulat kabantugan ku, ka purus garing situt aken i muꞌsang sugiden yat imyu, nga mga ampang baw buwat kuy ipaꞌyag ya. 15Iyan muꞌsa nga duꞌut Amaꞌ, aken gasiꞌ. Aypaꞌ inaat ku nga manggaring it aken i ipaꞌyag yat imyu.”16:15 Mateo 11:27.
Talagang makuriꞌan i mga magpamayat ki Jesus, temed kasmek nira, magbaraꞌ nga kasagyaan
16“Dekeyeꞌ mana nga timpu,” maat paꞌ ni Jesus, “ega na maltegan mi aku. Magtaꞌlib siꞌ i dekeyeꞌ nga timpu, maltegan mi siꞌ akut sumaꞌup.”
17Mamagreteng-reteng i beken nga mga alagad ya ngayti. Maat nira, “Unu bay pagꞌaaten ya ngaytu? Unuka inaat ya nga, ‘Dekeyeꞌ mana nga timpu, ega na maltegan mi aku, bawnga dekeyeꞌ siꞌ nga timpu maltegan siꞌ it sumaꞌup’? Baw maat ya gasiꞌ ngayan, ‘Sabap muliꞌ aku na duꞌut Amaꞌ.’” 18Sigi nga reteng-reteng nira nga magꞌaat, “Unuytuy ireg sugiden it dekeyeꞌ manang timpu? Ega magkasepsepan taytu.”
19Namuyaan ni Jesus nga kuꞌingkut sirat kanya, aypaꞌ inaat ya sira, “Subung it magꞌingku-ingkutun kamu sabap duꞌut inaat ku ngayti nga dekeyeꞌ manang timpu daꞌku na maltegan mi, baw magtaꞌlib gasiꞌ i dekeyeng timpu, maltegan mi siꞌ akut sumaꞌup. 20Matuud tuy iꞌaat ku ngaytut imyu, nga sumgaw kamu baw rumaꞌe-raꞌet nga banar i nakem mi, temed kadakel it mga kalaban ku, sumagya nga banar. Talagang ega basta-bastay kasmek mi, temed kasmek mi ngaytu, magbaraꞌ tu nga kasagyaan. 21Daꞌga baꞌ, in pagbusgan nay magbebteng, talagang ega na magaye-gayen i pikir ya, sabap naꞌbut nay uras nga maglabay i bilug ya it kakuriꞌan? Temed pagkapanganak ya, subuk nalipatan ya nay kakuriꞌan ya ngaytu. Masagya siꞌ kanya sabap duꞌut waꞌwaꞌ ngayti nga ipiyanganak ya. 22Kamu, atkayan naga yan. Kayti masmek kamu, temed makitaan mi naga yan aku. Sikayan subrang-subraꞌ siꞌ i kasagyaan mi. Baw kasagyaan mi ngaytu, magꞌuꞌunay na, nga ega maꞌawaꞌ it maski siyu. 23Ega na kaꞌilangan pang mingkut kamut aken it iyang aldaw, ka nasepsepan mi na.
Kamatuudan talagaytu nga iꞌaat kut imyu, nga in unu-unu nga angutun mi duꞌun it Amaꞌ kat keseg it pakilagpit mit aken, siguradung ibgay yat imyu. 24Seked kayti, ega pay pagꞌangutun mi kat keseg it pakilagpit mit aken. Mangut kamu. Siguradung ibgay it imyu baw sikayan makasagya kamung banar.
25Iyan mga itu ngaytu, ipiyagꞌaat kut imyu it paꞌalimbawa lamang. Temed mabut i timpu nga ega na atkaytuy pakisugi-sugid kut imyu. Raparan na nga isugid kut imyu i pasar it Amaꞌ. 26Kat aldaw ngayang iyanꞌen, mangut kamu duꞌut kanya kat keseg it pakilagpit mit aken. Ega na maat kaꞌilangan pang ipanalangin ku kamu duꞌun it Amaꞌ. Diritsu nay panalangin mi duꞌun it kanya. 27Sabap pagmaꞌalen kamu nayang banar it Amaꞌ, ka pagmaꞌalen mi na aku baw magpamayaꞌ kamu nga garing aku duꞌun it Amaꞌ. 28Talagang garing aku duꞌut Amaꞌ bawnga limnampud aku nga naꞌasitut banwa ngaytu. Ta kayti, limꞌid aku na situt sinirungat langit ka muliꞌ aku na duꞌun it Amaꞌ.”
29Mampang i mga alagad ya ngayti, maat nira, “Kayti talagang rarapar nay pakisugi-sugid mu ngaytut amen, ega na aꞌalimbawa. 30Kayti magkaꞌrutan namen nga urut mu nay muꞌsang bagay. Ega kaꞌilangan mu nga ingkutun ka it maski siyu isaꞌun maꞌrutan mu in unuy kat pikir ya, sabap maski ega paꞌ ipiyalbaw yay kuꞌingkutun ya, urut mu nang lagi. Sikayan pagpamayaꞌnen namen na nga talagang ikaw, garing nga matuud duꞌun it Ampuꞌang Diyus.”
31“Ay unu,” maat ni Jesus, “magpamayaꞌ kamu na kayti? 32Temed ta, mabut yan i uras, kayti na ngaytu, nga matari-tariwanak kamu. Manganya-kanya kamu nayan it uliꞌ duꞌut kanyang pagꞌiꞌistaran. Tananan mi nayan aku. Takaꞌ ega naga yan kaꞌesa-esa aku ka iba ku nagay Amaꞌ ku.
33Isiyugid kut imyuytu isaꞌun may kaꞌimbengan it nakem mi kat pakilagpit mit aken. Talagang may kakuriꞌan mi naga yan, mintras situ kamu pat banwa ngaytu. Temed paksegen mi i nakem mi ka aku ngaytu, diyaꞌeg ku nay magsasakep situt sinirungat langit.”
17Pagpanalanginan ni Jesus i sadili ya
1Pagkatupus it iting pagꞌampangen ni Jesus, timningaraꞌ kanya duꞌut langit bawnga nanalangin. Maat ya, “Amaꞌ, naꞌbut nay timpu. Buwaten mu nga maltegan i kabantugan it Anak mu, isaꞌun kat buwaten ku nga Anak mu, ipalteg ku i kadakulat kabantugan mu. 2Subung nagat pagbegay mut aken it pagsakep it muꞌsang taw kat sinirungat langit, isaꞌun begayan kut kaꞌgenang egay kaskedan i muꞌsang ibinggay mut aken. 3Ituy mapisiꞌan nirat kaꞌgenang egay kaskedan, kamatuudang pagkilala nira it imu nga esa-esang matuud nga Ampuꞌang Diyus baw aku nga si Jesu-Cristo gasiꞌ nga tiyaꞌeg mu. 4Ipiyalteg ku na sinit sinirungat langit i kabantugan mu ka nakumplitu ku nay kumpur ipagpabwat mut aken. 5Aypaꞌ kayti, Amaꞌ, in asan aku sit imu, ibgay mu sit aken i kabantugan nga aken nang lagi, iyan asan aku paꞌ ngayat imu, parabir giyuna i banwa ngaytu.”
Ipagpanalangin na ni Jesus i mga alagad ya ngayti
6“Ipiyakilala ku ikaw kat mga taw nga ibinggay mut aken kat kadaklan sinit banwa ngayni. Sira ngaytu, imu. Ibinggay mu lamang it aken, baw pagsunudun niray mga ampang mu. 7Kayti urut na nira nga iyan muꞌsa nga isiyarig mut aken, egay beken nga giyaringan in daꞌga garing nga muꞌsa asat imu. 8Sabap itiyulduꞌ ku nat kanira i panulduꞌ nga ipiyakarguꞌ mut aken, baw pagpamayaꞌnen talaga nira. Talagang pagsisiguruun na nira nga aku, garing asan it imu, baw pagpamayaꞌnen nira nga ikaw i nagtaꞌeg it aken.
9Ipagpanalangin ku na sira ngayni. Ega ipagpanalangin kuy muꞌsang katataawan, in daꞌga sira lamang nga ibinggay mut aken, ka imu naga sira. 10Iyan muꞌsa nga aken, imu nagaytu, baw kumpur imu, aken naga yan. Baw matanyag duꞌut kanira i kabantugan ku. 11Daꞌku na maꞌlay sinit sinirungat langit, ka muliꞌ aku na asat imu. Temed sira, sini pat banwa ngayni. Amaꞌ nga alaid kat muꞌsang kasalaꞌan, tatarimaen mu sira kat keseg it guna baw kabantugan mu nga itanyag mu sinit aken. Tatarimaen mu sira isaꞌun urunyun sirang pirmi, subung nagat aten. 12Mintras iba nira aku, pagtatarimaen ku sira kat keseg it guna mu nga ibinggay mut aken. Inarigraan ku sirat magayen, aypaꞌ maski esa, egay naꞌilang, puyrat iyan taw nga tiyulus yay ikaꞌilang ya, ka pagtuman lamang gasiꞌ it magbebtang duꞌun it kasuratan.
13Temed kayti, magꞌuꞌuliꞌ aku na asat imu, baw ipagsugid ku nang lagi i mga itu ngaytung bagay mintras sini aku pat banwa ngayni isaꞌun, kadakulaꞌat kasagyaan ku, makanira it egay kurang ya. 14Nakaꞌaat ku nat kanira i mga ampang mu, aypaꞌ ka pagꞌisgan na sirat kadakel nga ega magpamayat aken, sabap ega na magpakiꞌuyun sirat kadakel. Kabilangan nira, subung na sirat aken nga ega taga sinit banwa ngayni. 15Ega ipagpanalangin ku nga awaꞌen mu sira sinit banwa ngayni, in daꞌga tatarimaen mu sira, isaꞌun daꞌsira daꞌgen ni Satanas ngayting gimpuꞌun it karaꞌe-raꞌetan. 16Ega na sinakepan sirat karaꞌe-raꞌetan ya ngayti sabap, subung na sirat aken nga ega taga sinit banwa ngayni. 17Kat keseg it ampang mu nga purus kamatuudan, baꞌguun muy adat nira nga mamlag na kat adat it mga taw nga makasalaꞌan. Ka mga ampang mu, talagang kamatuudan. 18In magꞌuꞌunu tiyaꞌeg mu aku nga manulduꞌ sinit kadakel it mga makasalaꞌan, atkayan naga pagtaꞌgen ku na sira, nga manulduꞌ naga duꞌut katataawan nga alaid pat imu. 19Baw sabap it kanira, ipasiguru ku nay sadili ku nga sunudun kung banar i muꞌsang kaꞌirgan mu, isaꞌun masiguru gasiꞌ sira nga imu nang matuud, nga alaid na kat kasalaꞌan.”
Ipagpanalangin ni Jesus i kumpur mamayaꞌ it kanya
20“Baw ega lamang mga alagad ku ngayni i ipagpanalangin ku, in daꞌga pati iyan mga mamayaꞌ it aken sabap it pangadal nira, 21isaꞌun magꞌurunyun sirang muꞌsa. Subung nagat aten, Amaꞌ, nga nagꞌuyun ta nga banar, ikaw sinit aken, aku asat imu, sang kagina-ginawaan ta lamang. Pagꞌangutun ku nga urunyun sira kat kaꞌirgan mu, isaꞌun sira baw kita, subuk sang kabilu-bilugan na. Pagꞌangutun kuytu isaꞌun pamayaꞌnen it mga katataawan nga ikaw i nagtaꞌeg it aken. 22Iyan kabantugan nga ibinggay mut aken, ibinggay ku gasiꞌ it kanira, isaꞌun magꞌuyun-uyunun sirang banar subung it pagꞌuyun tat aten, 23nga aku baw sira, ega nay beblagan sabap it pasarum duꞌut kanira nga Espiritu Santo, ka ikaw baw aku, sang kagina-ginawaan ta lamang. Sana buwaten mu sira nga magꞌuyun-uyunun nga banar, ka sikaytu makilalaan it mga katataawan ngayni nga ikaw i nagtaꞌeg it aken, baw sira pagmaꞌalen mu, subung gasiꞌ it pagmaꞌal mut aken.
24Baw itu gasiꞌ i ireg ku, Amaꞌ, nga kumpur ibinggay mut aken, makataꞌid sira gasiꞌ duꞌut pagtataꞌidan ku. Ka in duꞌun na, maltegan niray kabantugan ku nga ibinggay mut aken, ka talagang garing pat tagnaꞌ nga ega pay banwa, pagmaꞌa-maꞌalen mu na aku.
25Amaꞌ ku nga mataldeng talaga, daꞌka pagkilalaen it kadaklan sinit banwa ngayni, temed aku, pagkilalaen ku talaga ikaw. Baw mga kaꞌibaan ku ngayni, naꞌrutan na nira nga ikaw i nagtaꞌeg it aken. 26Ipiyakilala ku na ikaw sinit kanira baw tamaran ku pay pakilala ngaytu isaꞌun, in magꞌuꞌunu pagmaꞌalen mu aku, atkayan nagay pagmaꞌal nira. Baw beken, isaꞌun aku nagay kaꞌibaan nirang pirmi kat Espiritu Santo nga pasarum duꞌut kanira.”
18Piyataꞌnan lamang ni Jesus i mga nagdakep it kanya
[Mateo 26:47-56; Marcos 14:43-52; Lucas 22:47-53]
1Pagkatupus ni Jesus it iti nga panalangin ya, namagpanaw na sirat mga alagad ya ngayti. Naꞌaduꞌun sirat sang dipag it sapaꞌ it Cedron, siminled sira duꞌun it esa nga kalulwakan it kayu nga olibo.
2Iti nga rugar, urut ni Judas ngayti nga dimnagang it kanya, sabap pirmi si Jesus duꞌun, sang siraan naga. 3Aypaꞌ naꞌaduꞌun nagat kalulwakan ngayti si Judas ka yay pakiꞌupakat ya duꞌun it mga pagbayaꞌen it mga sasirduti baw mga Pariseo. Magpanguꞌna kanyat mga tiyaꞌeg nirang guwardiya it Templo baw sang iskuwadra gasiꞌ i mga sundaluꞌ. Mamagtitidaw sira baw rangkap sirat basiꞌ.
4Magkaꞌrutan nang lagi ni Jesus i muꞌsa nga madnaꞌan ya, aypaꞌ siyusmu ya na sira baw iningkut ya, nga magꞌaat, “Siyuy pagtulusun mi?”
5“Magtulus kami bat ki Jesus nga taga Nazaret,” maat i tubag nira.
Maat siꞌ ni Jesus ngayti, “Aku na ngaytu baytu.” Si Judas ngayti nga dimnagang it kanya, duꞌun na gasiꞌ magtitindeg. 6Pagꞌaat ngayti ni Jesus nga kanya na ngayti, nakaꞌisnud i kadakel ngayti dayun it nakakleb duꞌun it lugtaꞌ.
7Miningkut siꞌ si Jesus it sumaꞌup, “Siyu bang matuud i pagtulusun mi?”
“Si Jesus baꞌ ngayang taga Nazaret,” maat nagay tubag nira.
8“Daꞌga baꞌ inaat ku na kamu nga aku na ngaytu si Jesus? In akuy pagtulusun mi, pataꞌnan mi lamang nga limꞌid i mga kaꞌibaan ku ngaytu.” 9Inampang yay atkayti ka isaꞌun magmatuud i inampang ya ngayti nga magꞌaat, “Egay naꞌilang ku nga maski esa nga mga ibinggay mu ngaytut aken, Amaꞌ.”
10Daꞌna nasagkaꞌan ni Simon Pedro ngayti i nakem ya. Biyarut yay yuꞌgut ya ka tinigbasan yay uripen it Piyakamataꞌas nga Sasirduti, napalung i talinga nga naꞌiguꞌ. Ngaran it uripen ngayti, si Malco.
11Siyabatan ni Jesus si Pedro ngayti, maat ya, “Iꞌangkap muy yuꞌgut ngayan, ka ega daꞌgaen kuy kakuriꞌan ngaytu nga ipagpalabay it aken it Amaꞌ ku.”
12Ta egay beken, mga sundaluꞌ ngayti nga uyut nagay kapitan nira baw mga guwardiya ngayting mga Judio, diyakep na nira si Jesus bawnga biyayuk. 13Duꞌun daꞌan it ki Anas i uꞌnang tiyabanan nira, sabap punyangan kanya ni Caifas nga Piyakamataꞌas nga Sasirduti it iting taꞌun. 14Si Caifas i nagꞌaat ngaytit mga Judio nga magayen in sang kataawan lamang i kaꞌilangan nga matay, bilang ganti it kadakel.18:14 Kapitulu 11:49-50.
Uꞌnang paylu ni Pedro sabap it ki Jesus
[Mateo 26:69-70; Marcos 14:66-68; Lucas 22:55-57]
15Si Simon Pedro baw esa gasing alagad, piyarurumbayaꞌan nira naga si Jesus ngayti. Kilala it Piyakamataꞌas nga Sasirduti i iti nga alagad, aypaꞌ ka nakasled kanya nga iba ni Jesus duꞌun it pagkakaliputputan nga kamaꞌyagan it balay it Piyakamataꞌas ngayti nga Sasirduti. 16Ki Pedro ngayti, natuduꞌ lamang duꞌun it liꞌwan it puwirtaꞌan. Aypaꞌ binwat it alagad ngayti nga kilala it Piyakamataꞌas ngayti nga Sasirduti, nagpaꞌuliꞌ kanya duꞌun it puwirtaꞌan, siyugi-sugid yay babay nga guwardiya, yapay kasled ni Pedro it kanya.
17Iningkut si Pedro it babay ngayti, maat ya, “Daꞌga baꞌ esa ka gasing alagad it iyang taw?”
“Bilaꞌ, ega!” maat i tubag ni Pedro.
18Maramig na it iting uras, aypaꞌ nagꞌapuy i mga uripen baw mga guwardiya ngayti. Mamagdagpiꞌ na sira duꞌun. Nagpakidagpiꞌ na gasiꞌ si Pedro.
Siyumarya na si Jesus it Piyakamataꞌas nga Sasirduti
[Mateo 26:57-66; Marcos 14:53-65; Lucas 22:66-71]
19Siyumarya si Jesus it dati ngayting Piyakamataꞌas nga Sasirduti, nga si Anas, sabap it mga alagad ya baw mga ipagpanulduꞌ ya.
20Katubag si Jesus, maat ya, “Muꞌsang ipagpanulduꞌ ku, purus kat muyagan. Pirmi akung magpanulduꞌ duꞌun it mga papagtingpedan it mga Judio, nga duꞌun it mga papagsambaan, pati duꞌun it Templo. Egay inampang ku kat malingeb. 21Unuka aku pay ingkutun mu? Iyan mga nakagneg it panulduꞌ ku, iyan nay ingkutun mu. Urut nayan nira i mga inaat ku.”
22Pagkaꞌampang ya kayti, tiyampaling kanyat esa nga guwardiya nga duꞌun nga magꞌaat, “Unuka atkayan i tubag mut Piyakamataꞌas nga Sasirduti?”
23Maat i tubag ni Jesus, “In ega magayen i inampang ku, ipamatuud mu in unuy kasalaꞌan ku. Temed in matuud i inaat ku, unuka tiyampaling mu aku?” 24Ta it magtulus paꞌ sirat ikadimanda nira kuntraꞌ it ki Jesus, ipiyatindak na ni Anas si Jesus ngayti, nga pagbabayukun naga, duꞌun it ki Caifas ngayti nga Piyakamataꞌas nga Sasirduti.18:24 Pagꞌiꞌistarat Piyakamataꞌas nga Sasirduti, mabakas nga balay. Kat pasepsep it beken nga mga nakapagꞌadal it itung mga bagay, si Caifas baw punyangan yang si Anas, sang kabala-balayan sira. Malayaw talagay iting balay. May kana Caifas nga mga seled. May kana Anas gasing mga seled. It egay pagbaraꞌan it pagsumarya ni Anas it ki Jesus, ipiyatindak ya duꞌut ki Caifas nga bagiꞌ it balay ka kanya nay mukuman.
Pasigi nga paylu ni Pedro sabap it ki Jesus
[Mateo 26:71-75; Marcos 14:69-72; Lucas 22:58-62]
25Si Simon Pedro ngayti, duꞌun paꞌ magpakidagpiꞌ. Iningkut nira siꞌ kanya nga magꞌaat, “Daꞌga baꞌ esa ka gasing alagad ya?”
“Bilaꞌ, daꞌkuy aken alagad ya!” maat i tubag ni Pedro.
26Iningkut siꞌ kanyat esa nga uripen it Piyakamataꞌas ngayting Sasirduti, nga kaduguꞌan naga it piyalungan ya ngaytit talinga. “Daꞌga baꞌ,” maat ya, “ikaw ngayan i naltegan ku nga iba ni Jesus duꞌut kalulwakan ngayti?”
27Magpandaꞌga-daꞌga na si Pedro, dengan it timnaraꞌuk nay manuk.
Siyumarya si Jesus it Romano nga gubirnadur nga si Pilato
[Mateo 27:1-2; 27:11-14; Marcos 15:1-5; Lucas 23:1-5]
28Garing duꞌun it balay ni Caifas, tiyaban sit mga Judio si Jesus duꞌun it balay it gubirnadur nga Romano. Magpangyag na it iting uras. Ega siminled i mga Judio duꞌut balay it gubirnadur, isaꞌun daꞌsira ipabetang nga ega mapakay nga kumaꞌen it pangiyapun nga Tiyaꞌliban.18:28 May mga urdin pasar it panlimpiyuꞌ nga kaꞌilangang pagsunudun it mga Judio parabir sira magsamba u pakipistaꞌ, isaꞌun masepsepan nira nga talagang ega basta-basta i Ampuꞌang Diyus ka alaid kat muꞌsang kasalaꞌan. Esat mga urdin ngaytu, bawal i semled duꞌut balay it ega Judio in aldaw nat pagsamba, ka paribasay pagsasakpan pat uꞌnang pakiꞌupakat i mga Judio, pagrignaꞌan paꞌ niray ega Judio ngayti. Basaen i paꞌyag duꞌun it kapitulu 13:1. 29Aypaꞌ liniꞌwan ga sira it gubirnadur ngayting si Pilato, ka iningkut ya sira nga magꞌaat, “Unuy ipagdimanda mi it itu nga taw?”
30Katubag i mga Judio ngayti, maat nira, “Simpri in ega maraꞌe-raꞌet i pagbuwaten it itung taw, ega ipaꞌalima namen kanya it imu.”
31Maat siꞌ ni Pilato, “Pabayaꞌen mi naga kanya. Baalaꞌ kamu mukuman uyun duꞌun it kasuratan mi.”
“In maat daꞌga,” maat it mga Judio ngayti, “egay pudir namen it mukuman it ukuman nga kamataynen kat maski siyu.” 32Atkayti ka isaꞌun matuman i ipiyagꞌaat ni Jesus pasar it pabetang-betang it kamataynen ya.
33Ta it atkayti, siminled si Pilato bawnga tiyaꞌwagan ya si Jesus. Iningkut ya nga magꞌaat, “Unu, Adiꞌ ka it mga Judio?”
34“Unu bayan?” maat ni Jesus. “Inaat mu ngayan, pikir mung sadili u may nagꞌaat it imu?”
35“Adimaat Judio akuy aken!” maat ni Pilato. “Mga kabanwa mu naga baw mga pagbayaꞌen it mga sasirduti mi, sira bay nagꞌintergaꞌ it imu situt aken. Unu talagay binwat mu?”
36Tumubag si Jesus, maat ya, “Iyan pagkaꞌadiꞌ ku, ega subuk mga pagkaꞌadiꞌ nga situt sinirungat langit. In beteꞌ atkayay pagkaꞌadiꞌ ku, simpri panindegan akut mga taawan ku. Simpri ega basta-basta maꞌalima akut mga Judio ngaytu. Temed ta it belag talagay garing it aken nga pagkaꞌadiꞌ.”
37“Aypaꞌ adiꞌ ka, daꞌga?” maat ni Pilato.
Maat i tubag ni Jesus, “Eeꞌ, matuud yan i inaat mu ngayan nga adiꞌ aku. Temed ipiyanganak aku baw piyalampud situt banwa ngaytu isaꞌun nga ipaꞌyag kuy in unu talagay kamatuudan. Magpagneg it mga ampang ku i kumpur kumaꞌrut it kamatuudan.”
38“Ay unu talaga bay kamatuudan?” ingkut ni Pilato ngayti. “Egay magkaꞌrut it in unuy kamatuudan nga paꞌaaten.”
Biyetanganan it ukuman nga kamataynen si Jesus
[Mateo 27:15-31; Marcos 15:6-20; Lucas 23:13-25]
Pagkaꞌampang ni Pilato ngayti, nanliꞌwan siꞌ kanya bawnga inaat ya siꞌ i mga Judio, “Egay magkaꞌanuꞌan ku nga kasalaꞌan it taw ngayti. 39Temed it nagbaraꞌ na nga kaꞌugaliꞌan nga may paliꞌwanen ku situt imyu nga sang kataawan kat pagkapirisu in aldaw it Tiyaꞌliban ngaytu, ta unu, ireg mi nga paliꞌwanen kuy Adiꞌ mi nga mga Judio?”
40Nanggaꞌmaran nay mga Judio ngayti, maat nira, “Ega! Ega iyang taw i ipaliꞌwan. Si Barrabas na lamang i paliꞌwanen.” Si Barrabas ngayti, esa nga manigpanrangpas.
191Ta it atkayti, binwat ni Pilato, piyaripdasan ya na si Jesus.19:1 Riripdas it mga Romano, may pirang naay i kulit it bakaꞌ nga ipiyagbaya-bayaꞌen. Kada sang naay, may magtatakin nga mga matarem. Maski magburus nay duguꞌ baw paglulbawan nay isi, basta ega paꞌ naꞌayaw i pagꞌayawun, sigi pang ripdas nira. Sumang kaꞌanu mabulugan nay pagpasakitan ngayti. 2Bawnga buwat it mga sundaluꞌ, naglikaw sirat dudugiyen, ka binwat nga kuruna. Bawnga ipiyakuruna it ki Jesus. Piyapakayan kanya it madarag nga gulamen nga subuk pakayan it adiꞌ. 3Bawnga magsubli-subliyen i mga sundaluꞌ ngaytit melep duꞌun it ki Jesus. Yanay pamagꞌampa-ampangen, magꞌaat, “Magayeng kadedelman it Adiꞌ it mga Judio!” Bawnga pagsariyen na nirat tampaling.
4Nanliꞌwan siꞌ si Pilato it sumaꞌup baw maat ya siꞌ it mga Judio ngayti, “Kayti, ipaꞌadap ku kanya it imyu isaꞌun maꞌrutan mi nga ega talagay magkaparagan ku nga kasalaꞌan ya.” 5Nanliꞌwan na si Jesus ngayti nga magkukuruna pat may dugi ngayting binwat baw magpapakay pat madarag ngayting gulamen. Bawnga maat ni Pilato it kanira, “Waytu na i taw ngaytu!”
6Pagkalteg it kanya it mga pagbayaꞌen ngaytit mga sasirduti baw mga guwardiya ngayti, igiyaꞌuy nira na nga magꞌaat, “Iransang kanya duꞌun it krus! Iransang kanya duꞌun it krus!”
Tubagen sira ni Pilato, “Tabanen mi na kanya! Baalaꞌ kamu paransang! Ka talagang egay magkaparagan ku nga kasalaꞌan ya.”
7Katubag i mga Judio ngayti, maat nira, “May mga kaꞌurdinan namen, baw uyun duꞌut kaꞌurdinan ngaytu, talagang bagay kanyang imatayen, ka magpangambuꞌ kanya nga Anak it Ampuꞌang Diyus.”
8Miyereꞌeret i iꞌlam ni Pilato, pagkagneg yat inampang ngayting itiꞌen it mga Judio. 9Piyabayaꞌ ya si Jesus it siminled siꞌ kanyat sumaꞌup baw iningkut ya siꞌ si Jesus ngayti. Maat ya, “Taga ari ka baytu?” Temed ega tiyubag kanya ni Jesus. 10Maat siꞌ ni Pilato, “Unuka daꞌku pagtubagen mu? Unu, ega magkaꞌrutan mu nga may pudir ku, mabwat ku ikaw nga iribri u iparansang duꞌun it krus?”
11Katubag si Jesus, maat ya, “Mabwat mu lamang bayan i atkayan sabap ibinggay it Ampuꞌang Diyus it imu i iyan nga pudir. Aypaꞌ subrang mabeꞌgat it kasalaꞌan mu i kasalaꞌan it iyan nagpaꞌalima ngaytut aken situt imu.”
12Pagkagneg ni Pilato kayti, subraꞌ yang pagpikiren nga in magꞌuꞌunu maparibri ya si Jesus. Temed nagsiggaꞌuy siꞌ i mga Judio ngayti nga magꞌaat, “In iparibri muy itung taw, siguradu nga daꞌka kampiꞌ it Impiradur. Simpri in siyung taw nga magpaꞌadiꞌ-adiꞌ, magpakikuntraꞌ kanya it Impiradur.”
13Pagkagneg ni Pilato kayti it inaat it mga Judio ngayti, ipiyataban ya na si Jesus duꞌun sit liꞌwan. Bawnga miyadung kanya duꞌun it araꞌdungan it gubirnadur in magpangukuman, duꞌut rugar nga pagpangaranat Batu nga Kadaꞌtagan, nga kat Hinebreong ampang, Gabata. 14Aldaw na nga pagpangaranat Pagsimpan, nga yay uꞌnang aldaw it Pistaꞌ ngaytit Tiyaꞌliban. Magꞌalas sais nay uras it kadedelman.19:14 Magꞌaat i kat Ginirego, “kat ikaꞌnem nga uras”. In beteꞌ kat Romano nga takes-takesan it uras, paꞌaaten ngaytu, alas 6 it kadedelman. In kat Judio nga takes-takesan, kaꞌugtu na. Temed subuk ega mapakay i duꞌun paꞌ sirat ki Pilato it kaꞌugtu na sabap, maat ni Marcos (kapitulu 15:25), alas 9 it kadedelman i ipiyagransang it ki Jesus duꞌun it krus.
Maat ni Pilato it mga Judio ngayti, “Waytu nay Adiꞌ mi!”
15Gimnaꞌuy siꞌ i mga Judio ngayti, nga magꞌaat, “Ega nayan egnen! Imatayen nayan! Iransang yan duꞌun it krus!”
“Unu,” maat ni Pilato, “iparansang ku duꞌun it krus i Adiꞌ mi ngaytu?”
“Egay adiꞌ namen nga beken, in daꞌga Impiradur lamang,” maat siꞌ it mga pagbayaꞌen ngaytit sasirduti.
16Aypaꞌ piyaꞌuyunan na ni Pilato i kaꞌirgan it mga Judio ngayti, nga ipiyagꞌintergaꞌ ya na si Jesus duꞌun it mga rumansang nat kanya duꞌut krus.
Iriyansang na si Jesus duꞌun it krus
[Mateo 27:32-44; Marcos 15:21-32; Lucas 23:26-43]
Kiyarguꞌ nat mga sundaluꞌ si Jesus ngayti. 17Manliꞌwan si Jesus duꞌut siyudad ngayti, pagpapasaꞌnen ya nay krus ya. Tabanen na kanya duꞌun it rugar nga pagpangaranat Rugar it Barungutan. (Golgota in kat Hinebreo.) 18Pagꞌabut duꞌun, iriyansang na kanya duꞌun it krus. May duwang kataawan nga kadengan yat iriyansang. Piyatindegan, esay ayun duꞌut iwanan ya, esa ayun kat gibang ya. Ki Jesus ngayti i duꞌut tengaꞌ.
19Simnurat si Pilato it pirang tagaꞌ nga sugi-sugid. Ipiyapakeꞌpel ya duꞌun it krus. Maat i isiyurat ya ngayti, “Si Jesus nga taga Nazaret, nga Adiꞌ it mga Judio.” 20Giyamit nga ampang duꞌut surat ngayti, Hinebreo, Liyatin baw Ginirego. Dakel i mga Judio nga magkabasa kayti, sabap adeꞌdeng duꞌun it siyudad i riyansangan it ki Jesus ngayti. 21Aypaꞌ inaat it mga pagbayaꞌen ngaytit mga sasirduti si Pilato, “Ega atkayay isurat mu nga ‘Adiꞌ it mga Judio,’ in daꞌga isurat mu nga, ‘Inaat ya nga Adiꞌ kanya it mga Judio.’”
22Tumubag si Pilato, maat ya, “Ega nayan maꞌugad-ugad i isiyurat ku ngayan. Basta nakasurat, nakasurat na.”
23Iyan nakaransang nat mga sundaluꞌ si Jesus ngayti, inanu na niray mga pakayan ya, ka biyagiꞌ-bagiꞌ nat epat nga kasundaluꞌan. Pinsiꞌ nira na gasiꞌ i gulamen ni Jesus. Egay piyagtangkiran it itiꞌen. 24Namagrunding i mga sundaluꞌ ngayti, maat nira, “Ega rasiken tami i ituꞌun. Magpintuꞌan tami isaꞌun maꞌrutan ta in siyuy makasadili kaytu.” Nagꞌabut i atkayti ngayti isaꞌun matuman i magbebtang duꞌun it kasuratang ampang it Ampuꞌang Diyus, nga magꞌaat,
“Biyagiꞌ-bagiꞌ nira i pakayan ku, baw sangbat gasing pakayan ku, piyagpintuꞌanan nira.”19:24 Awit 22:18.
Atkayti nga matuud i binwat it mga sundaluꞌ ngayti.
25Magtitindeg duꞌun it adeꞌdeng it krus i inaꞌ ni Jesus baw minan19:25 Siguru minan ni Jesus si Salome ngayti nga asawa ni Zebedeo baw inaꞌ ni Juan nga tagsurat kaytu. Basaen i duꞌut Mateo 27:56 baw Marcos 15:40. ya nga sulsug nga babay it inaꞌ ya ngayti. Duꞌun gasiꞌ si Maria nga asawa ni Cleopas baw si Maria Magdalena. 26Pagkalteg ni Jesus it inaꞌ ya ngayti, baw pagmaꞌalen ya ngayting alagad ya nga magtitindeg duꞌun it umi-umid it inaꞌ ya, maat ya, “Iyan nay ipabetang mu nga anak mu.” 27Baw maat ya sit alagad ya ngayti, “Pakuꞌinaꞌen mu na kanya.” Aypaꞌ gimnaring duꞌun kayti, piyataꞌid nat alagad ngayti duꞌun it sadili yang balay.
Miyatay na si Jesus
[Mateo 27:45-56; Marcos 15:33-41; Lucas 23:44-49]
28Naꞌrutan na ni Jesus nga natuman nay muꞌsang bagay nga itiyaꞌeg it kanya. Bawnga, isaꞌun matuman i magbebtang duꞌut kasuratan, miyaat kanya, “Kuꞌinum aku.” 29May esang karung duꞌun nga betang ya maꞌagsem nga pagꞌimnun. Aypaꞌ buwat it mga sundaluꞌ, may itiyaꞌen nira nga maluꞌmit nga bagay duꞌut karung ngayti ka pasarepsepan. Bawnga tiyegbek it kayu-kayu ka idiyuꞌdul duꞌut baꞌbaꞌ ni Jesus. 30Pagkataꞌman ni Jesus it iti ngayti, miyampang kanya nga magꞌaat, “Natuman nay muꞌsa!” Pagkaꞌampang ya kayti, rimnungguk na kanya ka piyapalagsik ya nay kiyarurwa ya.
31Iting aldaw pagpangaranat Pagsimpan, ka sumunud nga aldaw, ega basta-bastang Aldaw it Kapaꞌnaan, nga yay kamataan it pistaꞌ ngayti. Ta, it ega ireg it mga Judio nga in patay nay mga iriyansang ngayti, pataꞌnan na lamang duꞌut krus in Aldaw nat Kapaꞌnaan, aypaꞌ ka inupakat nira si Pilato ngayti. Inangut nira nga pamariꞌen i mga aꞌay it mga magraransang ngayti duꞌut krus isaꞌun matay na sirat madaliꞌ baw awaꞌen na sira duꞌun. 32Ipiyalugut ni Pilato, aypaꞌ piyamariꞌ it mga sundaluꞌ i mga aꞌay it duwa ngayting kaꞌibaan ni Jesus. 33Temed pagꞌabut nira duꞌut ki Jesus, naltegan nira nga patay na, aypaꞌ ega na biyariꞌan nirat aꞌay. 34Yan nayan lamang i binwat it esang sundaluꞌ, sininduꞌrak yat besak i sang baling kilid ni Jesus. Magkagabut i besak, magburwak i duguꞌ baw danum. 35Iyan nakalteg kaytu i magpamatuud isaꞌun mamayaꞌ kamung banar. Matuud tuy ipagpamatuud ya ngaytu. Talagang magkaꞌrutan ya nga kamatuudan i ipagsugid ya ngaytu. 36Nagꞌabut tuy mga itu isaꞌun nga matuman i magbebtang duꞌun it kasuratan nga magꞌaat,
“Egay mabariꞌ nga maski sangbat nga tuꞌlang ya.”19:36 Exodo 12:46, Awit 34:20.
37Baw magꞌaat pay duꞌut sang bagiꞌ nga kasuratan,
“Letganan nira kanya nga siyudyuk nira.”19:37 Zacarias 12:10.
Ilimbeng si Jesus
[Mateo 27:57-61; Marcos 15:42-47; Lucas 23:50-56]
38Ega naꞌlay, may miyabut na duꞌut ki Pilato ngayti nga esang taw nga taga Arimatea, ngaran ya si Jose. Esa kanya gasiꞌ nga magpamayaꞌ it ki Jesus, temed ega magpabisik-bisik ka magꞌiꞌlam it kaꞌibaan yang mga Judio. Inangut ya nga pisiꞌen yay bilug ni Jesus ka ilbeng ya. Ipiyalugut ni Pilato ngayti it kanya, aypaꞌ inaduꞌun ya na ka pinsiꞌ. 39Inibaan kanya ni Nicodemo, nga magtataban it dakulang babangluun, subrat tulung puluꞌ nga kilu. Yanagayting taw i naꞌaduꞌut ki Jesus nga tiyaka-takaꞌ yay delemen.19:39 Kapitulu 3:1-21. 40Pagkapisiꞌ nirat bilug ni Jesus, binwat nira, biyuꞌtungan it mga rambay nga pirmira nga abel. Magbuꞌtung magdaprus it babangluun, ka yay adat it mga Judio parabir ilbeng i miyatay. 41Duꞌut tepad it piyaransangan it ki Jesus, may kalulwakan. Duꞌun kayti may baꞌgung ipiyabwat nga lelbengan, nga piyalamunan nga batu. Areg lamang ti, ega pay nakalbeng duꞌun. 42Paribasay adeꞌdeng na talagay papuꞌun it Aldaw it Kapaꞌnaan19:42 Kat mga Judio, pagsedep it aldaw i katupusan it aldaw. Aypaꞌ Aldaw it Kapaꞌnaan ngayti, garing it pagsedep it aldaw it Biyernes seked it pagsedep it aldaw it Sabado. Apu-apun it Biyernes ngayti i ipiyaglebeng nirat ki Jesus. baw adeꞌdeng i lelbengan ngayti, duꞌun nay limbengan nirat ki Jesus.
20Ega nay si Jesus duꞌut lebeng ya
[Mateo 28:1-8; Marcos 16:1-8; Lucas 24:1-12]
1Madelem-delem paꞌ it aldaw it Linggo, naꞌaduꞌun na si Maria Magdalena it limbengan ngaytit ki Jesus. Pagꞌabut ya, letganan ya, pagꞌaꞌawaꞌen nay ilimpen ngayti nga batu duꞌun it balaꞌbaꞌan it lebeng. 2Ta sabap it itiꞌen, magpapalagyu kanya nga naꞌaduꞌun it ki Simon Pedro baw duꞌun it alagad ngayti nga pagmaꞌalen ni Jesus. Pagꞌabut ya, maat ya, “Pinsiꞌ na bay Ampuꞌan duꞌun it lebeng ya. Ega magkaꞌrutan namen in ipiyaꞌunu-unu na.”20:2 Siguru, mga babay nga kaꞌibaan ni Maria ngaytit naꞌaduꞌun it lebeng, nagpatuduꞌ sira duꞌun. Pagkagaring ni Maria ngayti, yapay kalteg nirat anghil nga miyaat nga nagꞌegen siꞌ si Jesus.
3Pagkagneg ni Pedro duwa sirat esa ngayting alagad, napanaw sira nga lagi, namagpaꞌaduꞌun it lebeng. 4Magpapalagyu na sirang duwa, temed magkauꞌnay esa ngayting alagad. Nakauꞌna kanya duꞌun it lebeng ngayti. 5Pagꞌabut ya, miyurkuꞌ kanya ka siniꞌlig yay duꞌut seled. Naltegan ya nga duꞌun nagay mga rambay nga ibiyuꞌtung it ki Jesus, temed ega siminled kanya. 6Nakaꞌbut na gasiꞌ si Simon Pedro ngayti. Pagꞌabut ya dayun-dayun kanyat siminled. Naltegan yang duꞌun nagay mga abel ngayti. 7Baw iyan lages ngayti nga ibiyuꞌtung gasit ulu ya, magbebela-belag it dadaꞌtun, pagluulunun it magayen. 8Siminled na gasiꞌ i alagad ngayting nakauꞌnat kaꞌbut. Naltegan ya nat pagayen-gayen baw namayaꞌ kanya. 9(Ega paꞌ magkasepsepan niray duꞌun it kasuratan, nga magbebtang duꞌun nga magꞌaat, kaꞌilangan magꞌegen nagat paꞌuliꞌ si Jesus.)
Nagpakikita si Jesus it ki Maria Magdalena
10Miyuliꞌ nay duwa ngayting mga alagad. 11Temed si Maria, nga nagpaꞌuliꞌ naga duꞌun it lebeng ngayti, duꞌun naga magtitindeg it liꞌwan it limbengan ngayti, magtegel it sugaw. Miyurkuꞌ kanya it magsusgaw paꞌ baw liminteg duꞌun it seled it lebeng ngayti. 12May naltegan ya nga duwa nga mga anghil nga magꞌaꞌdung duꞌun it piyadayagan ngaytit ki Jesus. Esay duꞌun it uluwan manggid, esa duꞌun it aꞌayan. Mapuputiꞌ i pakayan nira.
13Miyampang sira nga ingkut nirat ki Maria, maat nira, “Edeꞌ, unuy magkasgawan mu?”
Katubag si Maria, maat ya, “Pinsiꞌ nira bay Ampuꞌan ku. Taꞌway in ari nay tiyabanan nira.” 14Pagkaꞌampang ya kayti, limningaw kanya. Naltegan ya nga may magtitindeg duꞌun it talikudan ya nga taw, temed ega nakilalaan ya nga si Jesus na palan i itiꞌen.
15Iningkut kanya ni Jesus, “Unuy magkasgawan mu? Siyuy pagtulusun mu?”
Tanud ni Maria, iti, manigꞌarigra it kalulwakan ngayti. Aypaꞌ maat ya, “Amay, tabiꞌ it imu, in beteꞌ ikaw i minsiꞌ it kanya, itulduꞌ mut aken in ari tiyabanan mu, ka pisiꞌen ku naga.”
16“Maria,” maat ni Jesus ngayti.
Egay beken, nanarunga kanya baw nakagaꞌuy. Yanay naꞌampang ya, “Raboni!” (Ireg sugiden it Hinebreo ngayting ampang, Manigtulduꞌ.)
17“Ega na daꞌan sumari kat sekel it aken, ka daꞌku paꞌ nakaꞌuliꞌ duꞌun it Amaꞌ. Iyan i buwaten mu kayti, paꞌaduꞌun kat mga alagad ku nga ipagpabetang ku na nga mga sulsug ku baw isugid mut kanira nga muliꞌ aku na duꞌun it Amaꞌ ku, nga Amaꞌ mi gasiꞌ, duꞌun it Ampuꞌang Diyus ku nga Ampuꞌang Diyus mi gasiꞌ.”
18Napanaw na si Maria Magdalena ngayti, nga naꞌaduꞌun nga matuud it mga alagad ka tuturanan sira. Pagꞌabut ya maat ya, “Naltegan ku siꞌ bay Ampuꞌan!” Baw isiyugid ya nay ipiyagꞌaat ngayti ni Jesus it kanya.
Nagpakikita si Jesus duꞌun it mga alagad ya
19Iyan delem na it aldaw ngaytit Linggo, duꞌun nay mga alagad ngayti it seled it esang balay. Mamagsisiradu it magayen i mga talaꞌep ka magꞌiꞌlam sirat mga pagbayaꞌen nirang mga Judio. Sakaling naltegan nirang magtitindeg si Jesus duꞌut piyagtenga-tengaꞌan nira! Maat yat kanira, “Ayaw kamut iꞌlam. Pasagyaen mi nay nakem mi.” 20Pagkaꞌampang ya kayti, ipiyalteg yay mga alima ya baw kilid ya ngayti. Masagyang-masagya i mga alagad ngayti ka naltegan nira siꞌ i Ampuꞌan.
21Maat siꞌ ni Jesus it kanira, “Maꞌimyu nay kaꞌimbengan it nakem mi. In magꞌuꞌunu tiyaꞌeg akut Amaꞌ, atkayan naga pagtaꞌgen ku gasiꞌ kamu.” 22Pagkaꞌampang ya kayti, inyepan ya sira baw maat ya, “Mapakay na nga matanggap mi nay pasarum kat bilug mi nga Espiritu Santo. 23Kat pagpanakem yat imyu, in siyung mga taw nga sugidan mi nga piyasinsiya i mga kasalaꞌan nira, siguradung pagpasinsiyaen yang matuud sira. Temed iyan nga sugidan mi nga ega piyasinsiya, siguradung ega naga yan piyasinsiya sira.”
Pagpakikita siꞌ ni Jesus, duꞌun na si Tomas
24Si Tomas, nga panaꞌwag it kanya, Gambar, kaꞌuyutan naga it sang puluꞌ baw duwa ngayting alagad ni Jesus. Temed egay duꞌun nga kanya, pagpakikita ngayti ni Jesus. 25Aypaꞌ itiyuturan na lamang it kanya it beken ngayting alagad. Maat nira, “Naltegan namen siꞌ bay Ampuꞌan!”
Pagkagneg ni Tomas, maat ya, “Bilaꞌ, daꞌku bayan paratya basta ega maltegan kuy piyanawan it ransang ngayan asat alima ya, baw maruꞌukan kut tutulduꞌ ku, baw alima ku ilaꞌut ku gasiꞌ asat kilid ya.”
26Nagtaꞌlib i sang lingguꞌ, natiꞌmes it sumaꞌup i mga alagad duꞌut seled it balay. Puꞌsa na sira, pati si Tomas duꞌun na. Mamagsisiradu nagat magayen i mga talaꞌep. Temed batiꞌan nira duꞌun nat seled si Jesus, magtitindeg siꞌ duꞌut piyagtenga-tengaꞌan nira. Inaat ya sira, “Pasagyaen mi nay nakem mi.” 27Bawnga inaat ya si Tomas, “Letganan muy mga alima ku, baw iruꞌuk mu nay tutulduꞌ mu sinit bungad nga piyanawan it ransang. Ilaꞌut mu na gasiꞌ i alima mu sinit kilid ku. Ayaw ka nat pakiꞌambut. Pamayaꞌnen mu na.”
28Yanay seked it naꞌampang ni Tomas, maat ya, “Ampuꞌan ku, Ampuꞌang Diyus ku!”
29Inaat siꞌ kanya ni Jesus, “Ta, magpamayaꞌ ka na ka naltegan mu na aku. Temed makasagya talaga sira nga magpamayaꞌ maski daꞌsira nakalteg it aken.”
30Dakel paꞌ i mga tandaꞌanan nga kalililuꞌang bagay nga binwat ni Jesus, nga nagpasar kat matat mga alagad ya ngayti, temed ega na nakabtang situt itu ngaytung kasuratan. 31Temed iyan mga magsusurat situ, isiyurat tu ka isaꞌun mamayaꞌ kamu nga si Jesus na ngaytu i isiyanggup nga Manriribri baw kanyay Anak it Ampuꞌang Diyus. Baw kat pamayaꞌ baw pakilagpit mit kanya, siguradu nga maꞌimyu i kaꞌgenan nga egay kaskedan.
21Dakel i napisiꞌ nga sedaꞌ kat keseg it guna ni Jesus
1Ega siꞌ naꞌlay, nagpakikita siꞌ si Jesus duꞌun it mga alagad ya ngayti, duꞌun it tambing it Lapnaw it Tiberias,21:1 Sang kagtaꞌ it iting lapnaw, Lapnaw it Galilea. magꞌaꞌatkaytu siꞌ i pakikita ya. 2Kaꞌsang tingped na Simon Pedro, si Tomas nga panaꞌwag it kanya, Gambar, si Natanael nga taga Cana nga sakep it Galilea, mga anak ni Zebedeo baw duwa paꞌ nga mga alagad, 3“Aa daꞌga,” maat ni Simon Pedro it kanira, “manlugitem akuy aken.”
“In atkayan,” maat nira, “mayaꞌ kami.” Namagpanaw na sira. Pagꞌabut nira, namagsakay na. Temed ta, maski sangbat, egay napisiꞌ nirat naꞌaldawan.
4Iyan magpangeyag-eyag na, timnindeg si Jesus duꞌun it kaꞌigsan nga tambing it lapnaw ngayti. Temed ega nakilalaan it mga alagad ngayti nga si Jesus kanya. 5Piyataꞌwagan sira ni Jesus, maat ya, “Mga Anak, daꞌga egay napisiꞌ mi nga sedaꞌ?”
Nagdenga-denganen i tubag nira nga magꞌaat, “Daꞌga bay napisiꞌ namen.”
6Maat ya sit kanira, “Iꞌlug mi i lambat mi asan it iwanan nga ayun it sakayan mi ngayan. Makapisiꞌ kamu yan.” Iꞌinlug nira na. Unupat ega na magkabatun nira ka punuꞌ nat siminled nga sedaꞌ.
7Inaat si Pedro it alagad ngayti nga pagmaꞌalen ni Jesus, “Ampuꞌan bayan! Egay belag, talagang kanya!” Pagkagneg ni Simon Pedro ngayti, nagpakay kanya ka pagꞌaꞌawaꞌen yay pakayan ya. Bawnga nanugpa na duꞌut danum. 8Iyan mga kaꞌibaan ya ngayting mga alagad, ipiyabnit nira nay sakayan ngayti, sigi nang rayak nirat lambat nga yanayti punuꞌ it sedaꞌ nga siminled, ka ega naga masyadu sirang alaid duꞌun it binit, mga siyam nga puluꞌ lamang nga mitru. 9Pagkatingdal nira duꞌun it binit, letganan nira, may apuy nga may magꞌiꞌyaw na nga sedaꞌ baw may pirang batu nga tinapay nga magdadaꞌtun.
10“Tumaban kamu sini,” maat ni Jesus, “it sedaꞌ ngayang napisiꞌ mi.”
11Miyapyat na si Simon Pedro ngayti duꞌun it sakayan bawnga giyuyud ya na duꞌun it tingdal i lambat ngayti nga punuꞌ it siminled nga dadakulang sedaꞌ. Kadakel it sedaꞌ ngayting siminled, sang gatus baw limang puluꞌ baw tulung batu. Maski atkayti nang kadakel it sedaꞌ, ega naga narasik i lambat ngayti. 12“Daliꞌ kamu na,” maat ni Jesus, “ka kumaꞌen tami daꞌat pangadedelman.” Egay nakaꞌurum mingkut nga maski siyu it kanira in siyu kanya, sabap urut na nira nga Ampuꞌan kanya. 13Kiyuꞌmit ni Jesus i tinapay ngayti bawnga piyamgayan yay mga alagad ngayti. Bawnga sedaꞌ siꞌ ngayti i ipiyamgay ya. 14Ituy ikatlu nga pakikita ni Jesus it mga alagad ya, pagkaꞌgen ya ngaytit paꞌuliꞌ.
Iningkut ni Jesus si Pedro sabap it pagkayli yat kanya
15Pagkakaꞌen nira, iningkut ni Jesus si Simon Pedro. Maat ya, “Simon, nga anak ni Juan, unu pagkayliyan mu aku subraꞌ pat kanira nga kayli it aken?”21:15 Mateo 26:33-35.
“Eeꞌ, Ampuꞌan. Urut mu na nga may pagꞌireg kut imu,” maat i tubag ni Pedro.
“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “arigraen mut magayen i mga uꞌuybun nga tupa21:15 Tupa nga paꞌaaten, mga magpamayaꞌ it ki Jesus, ka yay pagpaꞌiguꞌan ya kat alimbawa ya ngaytut mga tupa ya. ku.”
16Iningkut kanya sit sumaꞌup ni Jesus. “Simon,” maat ya, “nga anak ni Juan, unu kamatuudan i kayli mu ngayat aken?”
Tumubag siꞌ si Pedro, “Eeꞌ baꞌ, Ampuꞌan, magkaꞌrutan mu na nga may pagꞌireg kut imu.”
“Ta in atkayan,” maat ni Jesus, “aypeten mut magayen i mga tupa ku.”
17Tulung saꞌup i ingkut ngayti ni Jesus ngayting magꞌaat, “Simon nga anak ni Juan, unu talagang, kamatuudan i pagꞌireg mu ngayat aken?”
Nasmek si Pedro kat ikatlu ngayting ingkut it kanya, nga magꞌaat, “Unu, pagꞌirgan mu aku?” Tumubag siꞌ si Pedro, maat ya, “Ampuꞌan, talagang magkaꞌrutan mu nay muꞌsang mga bagay. Urut mu na gasiꞌ in sang unuy pagꞌireg kut imu.”
“Ta in atkayan,” maat siꞌ ni Jesus, “arigraen mut magayen i mga tupa ku. 18Kamatuudang-kamatuudan i pagꞌaaten ku ngaytut imu, nga iyan mangaꞌwaꞌen ka paꞌ, pagsadiliyen muy panaꞌbit mu baw magpanaw ka it in ari ireg mu nga panawan. Temed in gurang ka na, ibtir mu i mga alima mu baw belag nay pasaꞌbit it imu, baw tabanen ka na duꞌun it ega ireg mung aduꞌunan.”21:18 Esang adat nirat iting timpu, in may imatayen nga pirisu, segtanan niray awak yat lubid bawnga dundunun duꞌun it pangimatayan. Esa gasing adat, sumang kaꞌanu itagkes nira duꞌut krus i ipagbitir nga alima it imatayen ngayti. Ta tuturan-tuturan, ipiyatay ni Pedro, iriyansang naga duꞌun it krus. 19Inampang ni Jesus i atkayti ka bilang ipagpaꞌrut ya in magꞌuꞌunu-unu i kamataynen ni Pedro nga ikabantug it Ampuꞌang Diyus. Bawnga maat siꞌ ni Jesus, “Kaꞌilangan pagsunudun mu aku nga pirmi.”
20Nalingawan ni Pedro nga magdadasun it kanira i alagad ngayting pagmaꞌalen ni Jesus, kanya ngayti nga simnandir duꞌun it ki Jesus iyan magkaraꞌnen sira ngayti it pangiyapun, baw miningkut ngayti nga magꞌaat, “Ampuꞌan, siyu bay bayaꞌen ngayan it mga kuꞌimatay it imu?”21:20 Kapitulu 13:25. 21Pagkalteg it kanya ni Pedro ngayti, iningkut ya si Jesus, nga magꞌaat, “Ampuꞌan, unu gasiꞌ i mabetangan it itung taw?”
22Katubag si Jesus, maat ya, “In ireg ku nga egen kanya seked it pamaꞌuliꞌ ku, unuy labe-labet mu? Kaꞌilangan magsunud kay imu it aken.” 23Ta sabap it iting inaat ya, nanlekep duꞌun it mga kasulsugan nirang magpamayaꞌ nga ega matay i iting alagad. Takaꞌ ega maat inaat ni Jesus nga ega na matay kanya, in daꞌga yanayti lamang i inaat, “In ireg ku nga egen kanya seked it pamaꞌuliꞌ ku, unuy labe-labet mu?”
Pangiyaꞌpusang sugi-sugid.
24Ta, itu nagang alagad nga dimnasun ngaytit kana Jesus duwa ni Pedro, magpamatuud kanya it muꞌsa ngaytu pasar it ki Jesus. Kanya naga gasiꞌ i simnurat it mga itu ngaytu. Talagang magkaꞌrutan namen nga matuud tuy ipagpamatuud ya ngaytu.
25May beken baw dakel paꞌ nga binwat ni Jesus. In beteꞌ isurat nga muꞌsa, pagsisiguruun ku nga ega kasadang it muꞌsang banwa nga situt sinirungat langit i kadakel it mga masuratan kaytu.