ЯГЪКУБ

ЯГЪКУБТАН ХАТ

¹ Дѳнья буйлап таралган унике кабиләгә* 1:1 Унике кабилә – дѳнья буйлап таралган яһүд мәсихчеләре, яисә дѳньядагы барлык мәсихчеләр. Аллаһы һәм Раббы Гайсә Мәсих колы Ягъкубтан сәлам!

Сынаулар һәм иман

² Имандашларым, иманыгыз сыналуының сабырлык тудыруын белгәнгә күрә, тѳрле сынауларга эләгүне үзегезгә зур шатлык дип санагыз. ⁴ Сез камил, бѳтен булсын ѳчен, сездә кимчелек булмасын ѳчен сабырлык үз эшен эшләп бетерергә тиеш. ⁵ Әгәр кайсыгызның да булса зирәклеге булмаса, ул вакытта аны Аллаһыдан сорасын, һәм ул аңа биреләчәк, чѳнки Аллаһы юмарт һәм, берсен дә шелтәләмичә, барысына да бирә. ⁶ Ләкин сез иман белән, инанып, һич тә шикләнмичә сорарга тиеш, чѳнки шикләнүчеләр, җил куып йѳрткән, бер яктан икенче якка бәрелә торган диңгез дулкынына охшаганнар. ⁷ Андый кеше Раббыдан нәрсәдер алырмын дип уйламасын. ⁸ Мондый кеше – икеләнүчән, үзенең кылган гамәлләрендә нык тормаучан.

⁹ Мохтаҗ мәсихче үзенең күтәрелүе белән горурлансын. ¹⁰ Бай исә үзенең түбән тѳшерелүе белән горурлансын, чѳнки ул кыргый чәчәк шикелле юкка чыгачак. ¹¹ Кояш чыга, кѳйдергеч эсселек башлана, эсседән үлән сула, аның чәчәге коела һәм матурлыгы югала. Байлар да шулай ук үзләренең эшләрен эшләгәндә юкка чыгачак. ¹² Сынауларга түзгән кеше бәхетле: алар аша узып, ул Аллаһы Үзен сѳючеләргә вәгъдә иткән тормыш таҗын алачак. ¹³ Коткыга бирелгәннәрнең берсе дә: «Бу коткы Аллаһы тарафыннан җибәрелгән», – дип әйтергә тиеш түгел, чѳнки явызлык Аллаһыны вәсвәсәләндерә алмый һәм Аллаһы Үзе беркемне дә вәсвәсәләндерми. ¹⁴ Ләкин һәркемне дә үзенең үк кызыктырып алып кереп китүче һәм аны тозакка эләктерүче хайвани теләкләре вәсвәсәгә кертә. ¹⁵ Шуннан соң, хайвани теләк, яралып, гѳнаһны, ә гѳнаһ, ныгыгач, үлемне тудыра. ¹⁶ Үзегезгә алданырга ирек бирмәгез, сѳекле имандашларым. ¹⁷ Һәртѳрле игелекле һәм камил бүләк югарыдан, яктылыклар Атасыннан килә. Ул һәрвакыт үзгәрешсез һәм һичкайчан, борылып, караңгылык тудырмый* 1:17 Борылып, караңгылык тудырмый – Монда Аллаһы Тәгаләнең үзгәрешсез булуы, күк җисемнәренең торышларын үзгәртеп, караңгылык булдырулары һәм башка күренешкә керүләре белән капма-каршы куела.. ¹⁸ Яратканнары арасында без беренче җимеш булсын ѳчен, Ул безне, хакыйкать сүзе аша, Үз ихтыяры белән барлыкка китерде.

Тыңлагыз һәм үтәгез

¹⁹ Сѳекле имандашларым, шуңа игътибар итегез: һәркем тыңларга ѳлгер булырга, ә сѳйләргә һәм ачуланырга ашыкмаска тиеш, ²⁰ чѳнки кеше ачуы Аллаһы теләгән тәкъва тормышка алып килми. ²¹ Шулай итеп, бѳтен әхлакый шакшылыктан һәм башка тѳрле яманлыктан ваз кичегез, йѳрәкләрегез туфрагына утыртылган Аллаһы сүзен тыйнаклык белән кабул итегез, ул сүз сезнең җаннарыгызны коткара ала. ²² Сүз тыңлап кына үз-үзегезне алдамагыз, ә аны үтәгез. ²³ Кем дә булса Аллаһы сүзенә колак сала, ләкин аны үтәми икән, ул үзенә табигать тарафыннан бирелгән йѳзен кѳзгедән караучыга охшап кала: ²⁴ үзенә җентекләп карый да, читкәрәк китү белән, йѳзенең ниндилеген шундук оныта. ²⁵ Кем дә кем Аллаһының камил булган иреклелек канунын игътибар белән тикшерә һәм, шулай дәвам итеп, ишеткәнен онытмыйча, аны башкара икән, ул үзенең эшләрендә бәхетле булачак. ²⁶ Әгәр кем дә булса үзен Аллаһыга табынучы дип саный, ләкин телен тыймый икән, бу вакытта ул үзен алдый гына, һәм аның диндарлыгы бернигә тормый. ²⁷ Аллаһы Ата Үз каршында саф, тапсыз санаган табыну – ятимнәрнең, тол хатыннарның кайгылары белән уртаклашып, алар турында кайгырту һәм үзеңне, нәҗесләмичә* 1:27 Нәҗесләү – дини мәгънәдә пычрату дигән сүз., фани дѳньядан саклау.

Һәркемгә тигез карагыз

¹ Имандашларым минем, иң бѳек Раббыбыз Гайсә Мәсихкә иман итүчеләр буларак, һәркемгә тигез карагыз. ² Әйтик, җыелышыгызга бай киенгән, алтын балдаклы кеше һәм шулай ук тузган кием кигән ярлы кеше дә килә, ди. ³ Бай киенгән кешегә аерым игътибар биреп: «Менә монда, бу яхшы урынга утырыгыз», – дип әйтсәгез, ярлыга исә: «Әнә тегендә бас» яисә «Аягым очына утыр», – дисәгез, ⁴ үз арагызда бер-берегезне аерып карыйсыз һәм, начар фикерләргә таянып, хѳкем итүче хаким кебек буласыз түгелме? ⁵ Тыңлагыз, сѳекле имандашларым! Аллаһы иманга бай булырга һәм Үзен яратучыларга Үзе вәгъдә иткән Патшалыкны кабул итәргә дѳнья күзлегеннән караганда ярлы булып күренгәннәрне сайлады түгелме? ⁶ Ә сез исә ярлыларны мәсхәрәлисез! Сезне җәберләүчеләр һәм хакимнәр алдына сѳйрәүчеләр – байлар түгелмени инде? ⁷ Мәсихнең яхшы исемен яманлыйлар түгелме алар? Ә Аллаһы сезне бу исем белән атады. ⁸ Әгәр сез чыннан да Изге язмада әйтелгән: «Якыныңны үзеңне яраткан кебек ярат» дигән Аллаһы Патшалыгы канунын үтисез икән, дѳрес эшлисез. ⁹ Ләкин әгәр һәркемгә дә тигез карамыйсыз икән, сез гѳнаһ кыласыз һәм канун сезне канун бозучылар дип атап хѳкем итә. ¹⁰ Канунны бѳтен килеш тотучы аның бер генә таләбен үтәмәсә дә, тулысынча канунны бозуда гаепле. ¹¹ Чѳнки «Зина кылма» дип әйткән Аллаһы шулай ук «Үтермә» дип тә әйткән. Һәм шуңа күрә дә, әгәр зина кылмасаң, ләкин үтерсәң, син канунны бозучы буласың. ¹² Иреклелек кануны буенча хѳкем ителәсе кеше буларак сѳйлә һәм гамәл кыл. ¹³ Чѳнки рәхимлелек күрсәтмәгәннәргә хѳкем рәхимсез булачак. Рәхимлелек исә хѳкемнән ѳстен тора!

Иман һәм эшләр

¹⁴ Әгәр кем дә булса: «Мин иман итәм», – дип әйтә, ә эштә күрсәтми икән, имандашларым, моннан ни файда? Андый иман аны коткара аламы? ¹⁵ Әгәр имандаш ир-ат яки хатын-кыз киемгә яки ризыкка мохтаҗ булып, сезнең берәрегез: ¹⁶ «Иминлек белән китегез. Җылыныгыз һәм яхшы итеп тукланыгыз!» – дип әйтсә, әмма аларга тормышта кирәк булган нәрсәләрне бирмәсә, бу сүзләрдән ни файда? ¹⁷ Иман белән дә шулай ук. Әгәр дә иман, үзенә лаеклы гамәлләр белән бергә булмыйча, үзе генә булса, ул үле. ¹⁸ Ләкин кемдер: «Синең иман, ә минем эшләр бар!» – дип әйтер. Син миңа үзеңнең иманыңны гамәлләрдән башка күрсәт. Ә мин сиңа үз иманымны кылган гамәлләрем белән күрсәтермен! ¹⁹ Син Аллаһының бер булуына ышанасың. Яхшы! Хәтта җеннәр дә моңа ышана һәм калтырап тора. ²⁰ Әй, син, тѳпсез кеше! Гамәлсез иманның файдасыз булуына дәлилләр телисеңме? ²¹ Әллә атабыз Ибраһим үзенең улы Исхакны, корбан китерү урынына корбан рәвешендә тәкъдим итеп, эш-гамәлләре белән Аллаһы тарафыннан акланмаганмы? ²² Күрәсең ки, аның иманы кылган гамәлләре белән бергә барган һәм шул гамәлләре аркылы иманы камил булган. ²³ Изге язмада язылган: «Ибраһим Аллаһыга ышанды, һәм моның белән Аллаһы тарафыннан хак саналды», – дигән сүзләр тормышка ашты. Шулай итеп, ул «Аллаһы дусты» дип аталды. ²⁴ Кешенең Аллаһы тарафыннан иман белән генә түгел, бәлки кылган гамәлләре белән аклануын күрәсез. ²⁵ Хәбәрчеләрне сыендырып һәм аларга башка юлдан качарга ярдәм итеп, уйнашчы хатын Рәхәб шулай ук кылган гамәленә карап Аллаһы тарафыннан акланды. ²⁶ Шулай итеп, җансыз тән үле булган кебек, кылган гамәлдән башка иман да үле.

Игътибар белән сѳйләгез

¹ Имандашларым, арагыздан бары кайберләрегез генә укытучы булсын. Сез беләсез: укытучы буларак, башкаларга караганда без ныграк хѳкем ителербез. ² Чѳнки без барыбыз да тѳрлечә абынабыз. Сүздә гѳнаһ кылмый торган кеше – камил, үзенең бѳтен тәнен тыя белә торган кеше. ³ Тыңласыннар ѳчен, без атларның авызына авызлык кидерәбез һәм, шулай итеп, аларның гәүдәләре белән идарә итә алабыз. ⁴ Әйдәгез, корабларны мисал итеп китерик. Зур булсалар да һәм аларны кѳчле җилләр куып йѳртсә дә, алар бик кечкенә кораб койрыгы ярдәмендә койрыкчы теләгән якка идарә ителәләр. ⁵ Тел дә шулай ук, гәүдәнең кечкенә генә әгъзасы булса да, бѳек нәрсәләр белән мактана ала. Уйла: нинди кечкенә очкын зур урманны яндырып җибәрергә мѳмкин. ⁶ Тел дә – ут. Тәнебезнең әгъзалары арасында ул – яманлык дѳньясы. Ул бѳтен тәнебезне нәҗесли һәм тормышыбыз агышында янгын чыгара. Телне исә җәһәннәм уты кабызып җибәрә. ⁷ Һәртѳрле хайваннарны, кошларны, сѳйрәлүчеләрне һәм диңгез хайваннарын кеше үзенә буйсындыра ала һәм буйсындырды да. ⁸ Ләкин беркем дә телне буйсындыра алмый: ул тыелгысыз, усал һәм үтергеч агулар белән тулы. ⁹ Телебез белән Раббы Атабызны данлыйбыз, шул ук тел белән Аллаһыга охшашлы итеп барлыкка китерелгән кешеләрне каргыйбыз. ¹⁰ Бер үк авыздан данлаулар да, каргышлар да чыга. Имандашларым, алай булырга тиеш түгел. ¹¹ Бер чишмәдән тѳче һәм тозлы су ага аламы әллә? ¹² Имандашларым, инҗир агачы зәйтүн, ә йѳзем чыбыгы инҗир җимеше бирә аламыни? Тозлы чишмә дә тѳче су бирә алмый.

Чын зирәклек

¹³ Сезнең арагызда кайсыгыз зирәк һәм акыллы, ул үзенең шундый икәнлеген игелекле тормышы белән, зирәк тыйнаклык тудырган гамәлләре белән күрсәтсен. ¹⁴ Ләкин йѳрәкләрегездә ачы кѳнчелек һәм үз-үзеңне генә ярату яшәсә, мактанмагыз, һәм сез хакыйкатькә каршы ялганламассыз. ¹⁵ Андый зирәклек югарыдан түгел, ул дѳньяныкы; рухи түгел, ул җеннәрдән килә. ¹⁶ Чѳнки кѳнчелек һәм үз-үзеңне генә ярату булган урында тәртипсезлек тә, һәртѳрле явыз эшләр дә була. ¹⁷ Ә югарыдан килүче зирәклек, беренчедән, саф, шулай ук тыныч, башкаларга игътибарлы, аек акыл белән тыңлаучан, шәфкатьлелек һәм игелекле җимешләр белән тулы, кешеләрне аермый торган һәм эчкерсез. ¹⁸ Тәкъвалык орлыкларын тынычлыкта чәчәләр һәм ул орлыклар тынычлык булдыручыларга уңыш китерә.

Дѳнья белән дус кеше – Аллаһы дошманы

¹ Арагыздагы низаг һәм талашлар кайдан килә? Һәрвакыт сездә кѳрәшеп яшәүче кѳчле теләкләрдән килеп чыкмыймыни алар? ² Сез нәрсәдер телисез, ләкин ала алмыйсыз, үтерәсез, бик каты телисез, ләкин теләгәнегезгә ирешә алмыйсыз. Сез талашасыз һәм кѳрәшәсез. Аллаһыдан сорамаганга күрә, теләгәнегезне ала алмыйсыз. ³ Сорап та ала алмыйсыз, чѳнки, алган нәрсәләрне, хозурлану ѳчен кулланырга теләп, дѳрес булмаган ниятләр белән сорыйсыз. ⁴ Хыянәтчеләр, сез дѳньяны яратуның Аллаһы белән дошман булуга бәрабәр икәнен белмисезме әллә? Дѳнья белән дус булырга теләүче кеше Аллаһыга дошман була. ⁵ Яки Изге язмада: «Аллаһы безгә салган рухны кѳнләп, бик нык ашкынып тели* 4:5 Аллаһы безгә салган рухны кѳнләп, бик нык ашкынып тели – Бу сүзләрне «Аллаһы безгә салган рухта кѳчле теләкләр бар» дип тә аңларга мѳмкин.», – дип юкка гына әйтелгәнме әллә? ⁶ Ләкин Аллаһының бирә торган мәрхәмәте тагын да зуррак. Менә шуңа күрә Изге язмада:

«Аллаһы тәкәбберләргә каршы тора,

Ә басынкыларга мәрхәмәтен бирә», –

дип әйтелгән. ⁷ Шуңа күрә үзегезне Аллаһыга буйсындырыгыз. Иблискә каршылык күрсәтегез, һәм ул сездән качар. ⁸ Аллаһыга якын килегез, һәм Ул да сезгә якынаер. Гѳнаһлылар, кулларыгызны чистартыгыз, икеләнүчеләр, йѳрәкләрегезне сафландырыгыз! ⁹ Хәсрәтләнегез, ачыныгыз һәм ыңгырашыгыз! Сезнең кѳлүегез кайгыга, ә шатлыгыгыз хәсрәткә әйләнсен. ¹⁰ Раббы алдында баш иегез, һәм Ул сезне югары күтәрер. ¹¹ Туганнар, бер-берегезне яманламагыз. Үзенең имандашын яманлаучы һәм хѳкем итүче канунны да яманлый һәм хѳкем итә. Әгәр син канунны хѳкем итәсең икән, димәк, син – канунны үтәүче түгел, ә аны хѳкем итүче хаким. ¹² Бары тик бер генә канун Чыгаручы һәм Хаким бар. Ул гына коткара һәм һәлак итә ала. Шулай булгач, башкаларны хѳкем итәргә кем соң син?

Масаючанлыкны кисәтү

¹³ «Бүген яки иртәгә без шундый-шундый шәһәргә китәрбез һәм анда ел буе торырбыз, сату итәрбез һәм зур табыш алырбыз», – дип сѳйләүчеләр, хәзер сез тыңлагыз. ¹⁴ Сез хәтта иртәгә тормышыгызда нәрсә буласын да белмисез. Сез аз гына күренеп алучы, ә соңыннан юкка чыгучы томан кебек. ¹⁵ Аның урынына сез: «Әгәр Раббы теләсә, без исән булырбыз һәм моны яки тегене эшләрбез», – дип әйтергә тиеш. ¹⁶ Ләкин сез, чынлыкта, тәкәбберләнәсез һәм масаясыз гына. Һәр масаючанлык – начар! ¹⁷ Шулай итеп, кем дә кем дѳресен эшләргә кирәклекне белеп тә, алай эшләми икән, бу вакытта гѳнаһ кылган була.

Байларга кисәтү

¹ Байлар, сез тыңлагыз! Сезгә якынлашучы бәхетсезлекләр ѳчен ыңгырашып елагыз. ² Сезнең байлыгыгыз череп бетте, киемнәрегезне кѳя ашап бетерде. ³ Алтын-кѳмешләрегез тутыкты! Бу тутык сезгә каршы дәлил булачак һәм тәнегезне ут шикелле ашаячак. Байлыкны шушы соңгы кѳннәрдә тупладыгыз. ⁴ Кырларыгызда эшләүчеләр сезнең ѳчен уңыш җыйды, сез исә аларга түләмәдегез. Тыңлагыз – хакы түләнмәгән хезмәт сезгә каршы кычкыра. Уракчыларның ачы тавышлары Чиксез Кодрәтле Раббының колакларына барып ишетелде. ⁵ Җирдә яшәгәндә сез күңелегезне күрдегез. Сезне чалу ѳчен билгеләнгән кѳндә үзегезне симерттегез. ⁶ Гаепсезне хѳкем иттегез һәм үтердегез; ул сезгә каршы килми.

Сабырлык һәм дога кылу

⁷ Имандашлар, Раббының килүенә кадәр сабыр булыгыз. Игенченең үз җиреннән кыйммәтле уңыш кѳтеп алуын исегездә тотыгыз. Ул сабырлык белән кѳзге һәм язгы яңгырлар кѳтә. ⁸ Сез дә шулай ук сабыр булыгыз. Күңелегезне ныгытыгыз, чѳнки Раббы киләчәк кѳн якын. ⁹ Имандашлар, бер-берегезгә каршы әләкләмәгез, алай эшләсәгез, хѳкем ителерсез. Хаким инде ишек янында тора. ¹⁰ Имандашлар, Раббы исеменнән сѳйләгән пәйгамбәрләрнең газаплануларыннан һәм түземлелекләреннән үрнәк алыгыз. ¹¹ Түзеп нык торганнарны без бәхетле дип атыйбыз. Сез Әюбнең сабырлыгы турында ишеттегез һәм Раббының ахырда аның белән нәрсә эшләгәнлеген күрдегез; Раббы шәфкатьлелек белән тулы һәм рәхимле бит. ¹² Иң элек, имандашларым, ант итмәгез; күк-җир белән дә, я башка нәрсә белән дә ант итмәгез. Аллаһы хѳкеменә дучар булмас ѳчен, сезнең «Әйе» – «Әйе» булсын, «Юк» – «Юк» булсын. ¹³ Сезнең берәрегез газапка дучар була икән, дога кылсын. Кайсыгыз бәхетле, мактау җырлары җырласын. ¹⁴ Кайсыгыз авыру булса, шул иман итүчеләр бердәмлеге ѳлкәннәрен чакырсын һәм алар, Раббы исеме белән, аңа зәйтүн мае сѳртеп, аның ѳчен дога кылсыннар. ¹⁵ Иман белән кылынган дога авыруны сәламәтләндерер, Раббы аны савыктырыр. Әгәр ул гѳнаһлар кылган булса, Аллаһы аны гафу итәр. ¹⁶ Шулай итеп, савыгу ѳчен, бер-берегез алдында гѳнаһларыгызны икърар итегез һәм бер-берегез ѳчен дога кылыгыз. Тәкъва кеше догасы зур куәткә һәм кѳчле тәэсиргә ия. ¹⁷ Ильяс безнең кебек үк кеше булган. Яңгыр яумасын ѳчен, ул тырышлык белән дога кылган һәм ул җирдә ѳч ел ярым яңгыр яумаган. ¹⁸ Соңыннан ул тагын дога кылган, һәм күк яңгыр җибәргән, җир уңыш китергән.

¹⁹ Имандашларым, әгәр сезнең берәрегез хакыйкатьтән читләшеп, икенчегез аны хакыйкать кочагына кире кайтарса, ²⁰ ул вакытта белегез: гѳнаһлыны ялган юлыннан кире кайтаручы кеше бу гѳнаһлының җанын үлемнән коткарыр һәм күп гѳнаһларның кичерелүен тәэмин итәр.