МАТТАЙИ КТИБТУ УЖУВЛАН ХАБАР
Аллагьди гъапІу гьадму гьядисйирин вахтари Рим гьюкуматдиз налогар уч апІури гъахьи гъуллугъчи Маттайи чаин улубкьуб Гирами Рюгьнан хиликкди гьаму Китабдиъ ктибтура. Китаб 60-пи – 65-пи йисари гъибикІуб вуди гьисаб апІура. Саб ражари, чан гьарганси, налогар уч апІури чан йишв’ин деънайи Матта Исайиз рякъюру. Гьаму вахтнахъанмина Маттайин уьмур асуллагь дигиш шулу. Думу сарун Исайихъан, шагьрар гъулар вуйибси лицури, зат хътакури гъахьундар. Матта чав дикІурайи Ужувлан хабарнаъ улупнайи гьядисйирин шагьид гъахьну. Дугъу Иса, гаф тувну, гьаму дюн’я уьбхюз дуфнайи Уьрхрур вуйивал тастикь апІури, Кюгьне Йикьрариан гизаф йишвар улупура. Хъа Кюгьне Йикьрариъ, Уьрхрур гъиди кІури, улихьмиди дупну айи. Му Ужувлан хабарнаъ Иса гьаму дюн’яйиъ мясляаьт дебккуз Аллагьди гьаънайи Месигь вуди улупура. Аьршарин Адашди гьаънайи Исайи Чаз тувнайи гьюкум Аллагьдиси ишлетмиш апІуйи. Мушваъ Исайин улхбар йирхьуб пайназ жара апІуз шулу:
1. Дагъдиин туву аьгъювалар (5-6-пи кІулар);
2. Исайи Чан терефкрариз туву табшуругъ (10-пи кІул);
3. Аьршарин гьюкмикан тахалус (13-пи кІул);
4. Чан терефкрариз лазим насигьятар (18-пи кІул);
5. Фарисеярин иблисвал ва дюн’яйиин улукьру гьядисйир (23-25-пи кІулар).
1Месигь Исайин ата-бабйир
1 Магьа Ибрагьимдин наслиан вуйи, Давудрин тухмиан вуйи Месигь Исайин ата-бабйир:
2 Ибрагьимдиз Исакь кІуру бай гъахьну, Исакьдиз Якьуб, Якьубдиз Ягьудана дугъан чвйир гъахьну;
3 Ягьудайиз Тамар кІуру хпирикан Перецна Зерагь гъахьну, Перецдиз Гьецрон, Гьецрондиз Арам гъахьну; 4 Арамдиз Амминадаб, Амминадабдиз Нецрон, Нецрондиз Салман гъахьну; 5 Салмандиз Рагьабдикан Воаз, Воаздиз Рутдикан Обед, Обеддиз Ессе гъахьну; 6 Ессейиз Ягьудия уьлкейин паччагь гъахьи Давуд гъахьну. Давудриз сифте Урияйихь хьади гъаши хпирикан Сулейман гъахьну; 7 Сулеймандиз Ригьаб, Ригьабдиз Абия, Абияйиз Аса гъахьну; 8 Асайиз Юсафат, Юсафатдиз Юрам, Юрамдиз Уззия гъахьну; 9 Уззияйиз Ятам, Ятамдиз Агьаз, Агьаздиз Гьизкия гъахьну; 10 Гьизкияйиз Манассей, Манассейиз Амон, Амондиз Яшия гъахьну; 11 Яшияйиз (жугьдар Вавилондиз адау девриъ) Ехония гъахьну; 12 Ехонияйиз (Вавилондиз адаъхъан) Шалтиэл, Шалтиэлиз Зеруббабел гъахьну; 13 Зеруббабелиз Абиуд, Абиуддиз Элияким, Элиякимдиз Азор гъахьну; 14 Азориз Садок, Садокдиз Агьим, Агьимдиз Элиуд гъахьну; 15 Элиуддиз Элизар, Элизариз Маттан, Маттандиз Якьуб гъахьну; 16 Якьубдиз, Месигь Иса гъапІу Мар’ямдин жилир Юсуф гъахьну. 17 Гьаму саягъниинди, Ибрагьимдилан гъадабгъну Давудриина гъяйиз йицІиюкьуб насил, Давудрилан гъадабгъну Вавилондиз адаайиз йицІиюкьуб насил ва Вавилондиз адаъхъан Исайиина гъяйизра йицІиюкьуб насил шула.
Месигь бабкан хьуб
18 Месигь Иса гьамци бабкан гъахьну: Дугъан дада Мар’ям Юсуфдиз хъирснайи. Мар’ямдик швуваз гъягъяйиз Гирами Рюгьналан бицІир кади шулу. 19 Хъасин дугъан жилир гъахьи Юсуфдиз, учв гьялал кас вуди хьпаз лигну, Мар’ямдикан чІуру аваза ипуз даккунди, чан дирчу лишнар жиниди кьяляхъ апІуз ккун шулу. 20 Дугъу гьамциб хиял гъапІиган, нивкІукди дугъахьна Агъайин малайик дуфну, гьамци гъапну: «Давудгъярин бай Юсуф! Мар’ям хпирди гъадагъуз гучІ мапІан, фицики Дугъак кайи БицІир Гирами Рюгьналан ву. 21 Мар’ямди Бай апІиди ва Дугъ’ин Иса кІуру ччвур иливидива, фицики Дугъу Чан халкь гунгьарихьан уьрхиди». 22 Хъа вари гьаму ляхнар Агъайи Пайгъамбрин мелзналан гъапи исихъайи гафар кІулиз удучІвуз тамам духьнайидар ву: 23 «Магьа, шурак БицІир киршди, Бай апІиди ва Дугъ’ин Эммануил, яна „Ухьухъди Аллагь хъа“, кІуру ччвур иливиди».
24 НивкІ’ан хъиргиган, Юсуфди Агъайин малайикди гъаписи апІуру, дугъу Мар’ям хпирди гъадагъуру.
25 Амма Мар’ямди чан сарпи Бай апІайизкьан, Юсуф дугъахь гьучІври гъахьундар; хъа Бай гъашиган, Дугъ’ин Иса кІуру ччвур иливуру.
2Исайихьна гъафи аьяндрар
1 Иса Гьирод паччагьдин девриъ Ягьудия уьлкейиъ айи Вифлеем кІуру шагьриъ бабкан гъахьнийи. Магьа, Ерусалимдиз ригъгьудубчІвру терефнахъан аьяндрар гъюру. 2 Дурари гьерхру: «Ягьудияйин паччагь хьуз пну бабкан гъашир нашди? Дугъкан хабар туврайи хяд ригъгьудубчІвру терефнаъ кабхьну гъябкъюнчуз, ва Дугъаз икрам апІуз гъафунча».
3 Му гафар гъеерхьган, Гьирод паччагьдик ва Ерусалимдин агьалйирик гъалабулугъ кабхъру. 4 Думуган Гьиродди, жугьдарин вари аьхюну маллйир ва къанунчйир уч дапІну, дурарихьан, Месигь наан бабкан духьну ккунир вуйи, – пну, гьерхру.
5 – Ягьудияйин Вифлеем шагьриъ, – жаваб тувру дурари, – фицики Пайгъамбрин Китабдиъ дибикІна:
6 «Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицІиб дарва, фицики ув’ан удучІвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». 7 Думуган Гьиродди, дуфнайи аьяндрариз жиниди дих дапІну, дурарихьан хяд гьудубчІвру вахт гьерхну, дюзди аьгъю апІуру. 8 Ва, дурар Вифлеемдиз рякъюъ тІаъри, гьамци кІуру: «Душну БицІирин гьякьнаан вари уччвуди аьгъю апІинай. Хъа учвуз Думу гъидихъган, узузра хабар дебккай, узхьанна, душну, Дугъаз икрам апІуз шлуганси». 9 Паччагьдихъ хъебехъну, дурар рякъюъ учІвру. Ва магьа завун ригъгьудубчІвру терефнаъ чпиз гъябкъю хяд, тап БицІир айи йишв’ина дубшну дийибгъайизкьан, дурарин улихьди гъябгъюру. 10 Аьяндрар, хяд гъябкъган, кьадар адрубкьан шад гъахьнийи. 11 Ва хулаъ учІвган, дурариз БицІирна Дугъан дада Мар’ям рякъюру ва жил’ина ис духьну, Дугъаз икрам апІуру. Хъасин, чпин пешкешар адагъну, БицІириз тувру: гъизил, ладан кІуру ицци ниъ хъайи ягъ ва смирна кІуру багьалу дармансиб шейъ. 12 Ва Гьироддихьна кьяляхъ махъадаканай кІури нивкІукди дябкъну, аьяндрар жара рякъюъди чпин юрдариз гъягъюру.
Египетдиз гьергну гъягъюб
13 Дурар гъушхъан, магьа Юсуфдиз нивкІукди малайикди дуфну кІуру: «Гъудужв, БицІирна Дугъан дада увухъди гъадагъну, Египетдиз гьергну гъарах ва узу увуз хабар апІайизкьан душваъ гъуз; фицики Гьироддиз, БицІир пуч апІбан бадали, Думу агуз ккунди а». 14 Юсуфра дишла, гьадму йишван гъудужвну, Исана Мар’ям гъадагъну, Египетдиз гъягъюру 15 ва, Гьирод кечмиш хьайизкьан, душваъ гъузру. Гьамци, Агъайи пайгъамбрин мелзналан: «Египетдиан Узу Йиз Бализ дих гъапІунза», гъапи гафар кІулиз удучІвуз кІури, гъабхьиб вуйи.
БицІидар терг апІбан Гьироддин буйругъ
16 Ва думуган Гьирод, аьяндрари чаз кучІлар гъапІуб аьгъю дубхьну, хъюлу ацІнийи ва дугъу Вифлеемдиъна дидин аьтрафариъ айикьан кьюд йисазкьан вуйи вари жили веледар пуч апІуз чан эскрар гьаъру. Швнуд йисаъ айидар дийихну ккундуш, Гьиродди аьяндрари гъапибдиан аьгъю гъапІнийи. 17 Гьамци Еремия пайгъамбрин мелзналан дупнайи гьаму гафар кІулиз удучІвнийи:
18 «Рама шагьриъ гъал абхъна ишбан, ишларин зурба фигъан; Рахил ишура чан веледарихъ, дугъаз ккебехъуз ккунди адар, гьаз гъапиш дурар сарун имдар».
Египетдиан хъадакну гъюб
19 Хъа Гьирод кечмиш гъашихъан, Египетдиъ айи Юсуфдихьна нивкІукди Аллагьдин малайик гъюру 20 ва гьамци кІуру: «Гъудужв, БицІирна Дугъан дада гъадагъну, дурарра хъади Израилин ругариина гъарах, фицики БицІирин аьжал ккунидар гъийихну». 21 Юсуф гъудужву ва, БицІирна Мар’ям гъадагъну, Израилин ругариина хъадаку.
22 Ягьудияйиъ чан адаш Гьироддин ерина дугъан бай Архелайи паччагьвал апІурайиваликан гъеебхьган, Юсуфдиз дина гъягъюз гучІ гъабхьнийи. Амма хъасин чаз нивкІукди хабар дебккган, думу Галилейин ругариина гъягъюру. 23 Ва душваз дуфну, Назарет кІуру шагьриъ бин ккебгъну. Гьамци: «Месигьдиз Назарей ччвур тувди», – кІуру пайгъамбрарин гафарра кІулиз удучІвнийи.
3Штуан апІру Ягь’яйи аьгъювалар улупуб
1 Думу йигъари штуан апІру Ягь’я дуфну, Ягьудияйин чюллериъ аьгъювалар улупуз хъюгъру: 2 «Ичв гунгьар гардандиъ дидисну, уьмур дигиш апІинай, – кІуйи дугъу, – фицики Аллагьдин Паччагьлугъ багахь шула». 3 Гьадму Ягь’яйикан вуйиштІан Ишая пайгъамбри гьамци дупнайиб: «ИчІи чюлиъ дих атІабгура: Агъайиз рякъ ккабалгай. Дугъаз рякъяр-жилгъйир дишдар апІинай!» 4 Ягь’яйиин девейин хьайин палат алийи, юкьвнаан гъидкьин яркьу чІул идибтІнайи. Дугъан ипІру хураг елгнагарна чІурдин йиччв вуйи. 5 Гьадмуган дугъахьна Ерусалимдиан, вари Ягьудияйиан ва Ярдан нирин аьтрафарихъан гизаф халкь гъюйи. 6 Чпин гунгьариин швумал духьну, дурари чпин гунгьар гардандиъ дисуйи, ва Ягь’яйи дурар Ярдан нириъ штуан апІуйи. 7 Хъа чахьна хайлин фарисйирна саддукйир штуан апІуз гъюри дяркъну, Ягь’яйи дурариз кІуру: «БитІракан гъахьидар! Гъюз ккайи Аллагьдин хъюлхьан гьергуз шли улупунчвуз?! 8 Учву, ичв гунгьар гардандиъ дидисну, уьмур дигиш апІуз шлуси, ичв ляхнариинди улупай. 9 Ва: „Ич аба Ибрагьим вуйич“ кІуру гафар учвуз чІяаьн ву пну, миж микиванай, гьаз гъапиш учвуз кІуразаки, Аллагьдихьан гьаму гъванариканра Ибрагьимдиз веледар ктауз шулу. 10 Гьарин кьаблихъ магьа екІв гьязурди хъа: гъяни йимиш туври адру гьарсаб гьар алдабтІиди ва цІигъна гатІабхьиди.
11 Учву гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, узу учву анжагъ штуан апІураза, амма йиз кьяляхъди Гъюрайир узутІанна Кьудратлур ву, узу Дугъан шаламар гъахузкьан лайикь дарза. Дугъу учву Гирами Рюгьнахьдина цІихьди цІийи алаидичву. 12 Дугъан хилиъ йирф хьибди, Дугъу дяхинна нахъв жара апІиди: дяхин Чан танхариъ абхьди, хъа нахъвар гьаммишан убгру цІигъ гъяхьну ургиди».
Иса штуан апІуб
13 Гьадму вахтна Ягь’яйихьна штуан апІбан бадали Ярдан нирихъна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. 14 Ягь’яйиз сифте му ляхникк кІул ккивуз даккунди гъабхьнийи: «Уву узу штуан апІуб лазим ву, хъа Уву узухьна гъюрава!»
15 Амма Исайи дугъаз жаваб вуди гъапи: «Гъит му ражну гьамци ибшри, фицики Аллагьди улупнайиб ухьу вари кІули гъабхуб лазим ву». Ва гьадмуган Ягь’я Иса штуан апІуз рази гъахьи.
16 Штуан гъапІубси, Иса ниркан кудучІвуру, магьа сабпну Дугъаз завар ачмиш гъаши, Дугъаз луфси ис шулайи Гирами Рюгь Чаина гъюри гъябкъю. 17 Ва зав’ан дих шулу: «Му Йиз масан Бай вуйиз, Узу Дугъ’ин гизаф рази вуза!»
4Иса ахтармиш апІуб
1 Мидин кьяляхъ Гирами Рюгьну, Иса рякъ’ан адауз иблис чалишмиш хьуз кІури, Иса ичІи чюлиз гъухнийи. 2 Душваъ Думу ягъчІвур йигъанна ягъчІвур йишвандин арайиъ уьл дирипІри гъузну, аьхирки Исайиз гаш гъабхьнийи. 3 Думуган иблисди, Дугъахьна дуфну, Дугъаз гьамци кІуру: «Эгер Уву Аллагьдин Бай вуш, гьаму гъванарикан уьлер хьуз гъит».
4 Жаваб вуди Исайи гъапи: «Гирами китабариъ дибикІнаки: „Инсан ялгъуз уьл’инди ваъ, хъа Аллагьдин ушвниан удубчІвурайи гьарсаб гафниинди яшамиш хьиди“».
5 Думуган иблисди Иса гирами вуйи Ерусалим шагьриз хъади гъягъюру, Аллагьдин хулан вартІан ягълишв’ин дерккру 6 ва Дугъаз кІуру: «Эгер Уву Аллагьдин Бай вуш, гьамлин исина урс, фицики дибикІна: „Аллагьди Чан малайикариз Яв гъайгъушнаъ хьуз амур апІиди ва, Яв ликкьан гъвандихъ йивуз гъидритруганси, Уву чпин хилариина гъадагъиди“».
7 Исайи кІуру дугъаз: «Гирами китабарин жара йишваъ гьамцира дибикІна: „Яв Агъа Аллагь ахтармиш мапІан“». 8 Думуган иблисди Иса хъанара саб лап ягъал дагъдиина гъахуру, дилин Дугъаз дюн’яйин вари паччагьлугъар, дурарин ад улупуру 9 ва Дугъаз кІуру: «Эгер Уву, ис алахъну, узуз икрам гъапІиш, гьамрар вари Увуз тувдизавуз».
10 Думуган Исайи кІуру дугъаз: «Фана йибхь Узхьан, иблис! Гирами китабариъ дибикІна: „Яв Агъа Аллагьдиз икрам апІин ва сар ДугъазтІан гъуллугъ мапІан!“»
11 Думуган иблис Исайихьан гьудубчІвну гъябгъюру ва магьа малайикар, дуфну, Исайин гъайгъушнаъ дийигъуру.
Иса Кафернагьумдиъ
12 Хъа Ягь’я дустагъ дапІнайиваликан гъеебхьиган, Иса Галилей уьлкейиз гъягъюру. 13 Думу, Назаретдиан удучІвну, Забулун ва Нафталим кІуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихъ хъайи Кафернагьумдиъ дергру. 14 Мици гьаддиз гъабхьнийики, Ишая пайгъамбрин мелзналан гьамци дупнайиб улубкьну ккундийи: 15 «Ярдан нирин гьюлихъинди терефнаъ айи Забулун юрд ва Нафталим юрд! Галилей уьлке, аллагьсузарин макан! 16 Мушваъ мучІувалиъ айи халкьдиз зурба акувал гъябкъну ва аьжалин сирникк ккайидариз нур удубчІвну!»
17 Думу вахтналанмина Исайи, аьгъювалар улупури, гьамци кІуз хъюгъру: «Ичв гунгьар гардандиъ дидисну, уьмур дигиш апІинай, фицики Аллагьдин Паччагьлугъ багахь дубхьна».
18 Иса Галилей гьюлхъантина гъягъюрайиган, Дугъаз чвйир вуйи кьюр кас гъяркънийи: Петри лакІам хъайи Симон ва дугъан чве Андрей. Дурар балугъчйир вуйи, ва думу вахтна дурари гьюликк чул ккипрайи. 19 «Узухъди гъачай, – кІуру Дугъу дурариз, – Узу учвкан инсанарин юкІвар дисру балугъчйир ктаурза». 20 Дурар гьадмусяаьт, чпин чулар дирчну, Гьадгъахъди гъягъюру.
21 Гьадлин тинаси гъушган, Исайиз хъанара жара кьюр чве рякъюру: Зеведейин бай Якьубна дугъан чве Югьан. Дурари чпин адаш Зеведейихъди люткейиъ чулар рас апІурайи. Исайи дураризра дих гъапІу 22 ва дурарра гьадмусяаьт, люткена чпин адаш гъитну, Исайихъди гъягъюру.
Иса халкьдин гъуллугънаъ
23 Исайи, вари Галилей уьлке вуйибси лицури, жугьдарин мистариъ аьгъювалар улупури, Аллагьдин Паччагьлугъдикан хабар туври, гьарсаб уьзрихьан халкь сагъ апІури гъахьну.
24 Дугъан ад вари Сирия вилаят вуйиси абхънийи, Исайихьна гьар жюрейин уьзрар кайидар хуз хъюгъру: жинар кайидар, гьарза шлудар, паралич кайидар, – ва Дугъу дурар сагъ апІуйи.
25 Галилей уьлкейиан, ЙицІубшагьриан, Ерусалимдиан, Ягьудияйиан ва Ярдандин аьтрафарихъан гъюри, гизаф халкь Дугъан кьяляхъди лицури гъахьну.
5Исайи дагъдиин аьгъювалар улупуб
1 Уч духьнайи халкь дябкъну, Иса дагъдиина удучІвуру; ва, деъган, Дугъахьна Дугъан ученикар гъюру. 2 Дугъу дурариз гьамци аьгъювалар улупуз хъюгъру:
3 – Бахтаврар ву Аллагьдин улихь касиб вуйидар, фицики Аьршарин Паччагьлугъ гьадраринуб ву.
4 Бахтаврар ву дерд зигрудар, фицики дурар Аллагьди ккарциди.
5 Фурс ктрудар бахтаврар ву, фицики дурариз ирс вуди жил рубкьиди.
6 Агъайин гьякьвалихъ дахаргнайидар бахтаврар ву, фицики Аллагьди дурар тухъ апІиди.
7 Бахтаврар ву рягьимлудар, фицики дурарилан хил алдабгъиди.
8 Бахтаврар ву юкІв марццидар, фицики дурариз Аллагь рякъиди.
9 Ислягьвал гъабхрудар бахтаврар ву, фицики дурариз Аллагьдин веледар пиди.
10 Бахтаврар ву Аллагьдин гаф тамам апІурайиган утІуккурайидар, фицики Аьршарин Паччагьлугъ гьадраринуб ву.
11 Бахтаврар вучва учву, гьаз гъапиш, Йиз ученикар хьпаз лигну, учву беябур апІура, учвухъ хъергра ва учвлан футнийир апІура.
12 Гьаци беябур апІури гъахьну учву хьайиз гъахьи пайгъамбрарра. Рази йихьай ва шадвал ачмиш апІинай, фицики аьршариъ учвуз айи пешкеш зурбаб ву.
Жилин кьил
13 Учву жилин кьил вучва. Амма кьилан кьилзишин гъудубгиш, думу фти кьилзи апІиди? Думу сарун фтизкІа ярамиш шулдар: думу сарун, инсанарин ликариккан апІруси, гатІабхьиди. 14 Учву дюн’яйин акв вучва. Дагъдиин али шагьур дярябкъди гъубзидар. 15 Ва чирагъ кабхьиган, думу гъабран кІанакк ккидривур, хъа, диди хулаъ вардариз акв тувруганси, чан йишв’ин дивур.
16 Гъит гьаци ичв аквну инсанарин арайиъ акв туври, ичв ужудар ляхнар дурариз рякъруганси ва дурари Аьршарин ичв Адаш адлу апІбан бадали.
17 Хиял мапІанайки, Узу Къанун вая пайгъамбрар батІул апІуз Дуфнайир ву кІури. БатІул апІуз ваъ, хъа дурари кІурайиб кІулиз адабгъуз Дуфнайир вуза. 18 Фицики дюзди кІуразачвуз, гьелелиг заварна жилар имиди, дибикІнайиб вари тамам дархьикьан гагьди, Къанундиан гьич саб гьярфкьан, ясана саб цІаркьан дубгидар. 19 Гьаци вуйиган, му гафарикан фукІа тамам дарапІрур ва гьаци жара адмийирихьдира апІуз гъитрур Аьршарин Паччагьлугъдиъ вартІан бицІир вуди гьисаб апІиди. Хъа шли думу гафар тамам гъапІиш ва жара касарихьра гьаци апІуз гъитиш, думу Аьршарин Паччагьлугъдиъ вартІан зурба кас хьиди. 20 КІуразачвузки, эгер учву Аллагьдин табшуругъар къанунчйирина фарисйиритІан ужуди тамам дарапІди гъашиш, учву Аьршарин Паччагьлугъдиъ учІвидарчва.
Ажугълуваликан
21 Учвуз аьгъячвузки, ихь ата-бабйириз фу дупнаш: «Адми йивну миликІан; хъа шли гъакІиш, дугъу суддин улихь жаваб тувди». 22 Хъа Узу учвуз кІуразаки, шли чан багахьлу хъюлакк гъидисиш, думу чан суд апІбакк ккуркьди, ва шли чан гъардшиз «усал кас» гъапиш, думу Заан диванханайиъ чан суд апІбакк ккуркьди, хъа шли жарариз «ахмакь» гъапиш, думу жегьеннемдин цІигъ гъитбакк ккуркьди.
23 Гьаци вуйиган, эгер уву Аллагьдиз яв багъиш Аллагьдин Хулаз хури айиган, яв гъардшиз увкан гиран кайивал кІваин гъабхьиш, 24 гъурбан апІру йишвахь яв багъиш гъибтну, душну, сифте яв гъардшихъди мясляаьтар апІин, хъасин, дуфну, яв багъиш гъурбан апІин.
25 Эгер шлиз увухъди суд апІуз ккунди аш, шлукьан ухди, суддиз рякъюъ имиди, мясляаьтар апІин. Даршиш дугъу уву судьяйихьна, хъа судьяйи гъаравлихьна тувди ва дустагъдиъ итдиву. 26 Гьякьди кІуразавуз: аьхиримжи кепкиина гъяйиз яв вари бурж ктипайизкьан, душв’ан удучІвидарва.
Кьяппаваликан
27 Учвуз гъеебхьнийчвузки: «Кьяппавал мапІан», – кІури. 28 Хъа Узу учвуз кІуразаки: фуж жара дишагьлийихьинди тямягьниинди лигураш, дугъу сарун чан кІваъ дугъахъди кьяппавал гъапІну. 29 Эгерки яв арччулну ули уву гунгьихъна гъахураш, думу адабгъ ва гатІабхь тина, фицики бедендин саб гьендемдихьан шуб ужу вувуз, яв вари беден жегьеннемдиъ ипайиз. 30 Ва эгер яв арччул хили уву гунгьихъна гъахураш, хъадабтІ думу ва гатІабхь тина, фицики бедендин саб гьендемдихьан шуб ужу вувуз, яв вари беден жегьеннемдиъ ипайиз.
Хпир гьидитбакан
31 Дупна гьацира: «Эгер фуж чан хпирихьан жара шулаш, дугъу хпирихьна жара хьпан кагъаз туври». 32 Хъа Узу кІуразачвузки: шли, чан хпир, дугъу кьяппавал дарапІди, гьидитиш, дугъу думу хпир кьяппавалихъ хъаъра; ва шли гьидитнайир чаз дитиш, дугъура кьяппавал апІура.
Ху апІбакан
33 Хъана, аьгъячвузки, ичв абйир-бабариз фу дупнаш: «Уву гъапІу ху чІур дарапІди, Агъайин улихь тамам апІин». 34 Хъа Узу кІуразачвузки: затра ху мапІанай: я аьршариинди, гьаз гъапиш аьршар Аллагьдин тахт ву; 35 я жилариинди, гьаз гъапиш жилар Аллагьдин ликарикк йишв ву; я Ерусалимдиинди, гьаз гъапиш думу Кьудратлу Паччагьдин шагьур ву; 36 ясана жвуван кІул’индира ху мапІанай, гьаз гъапиш гьич саб чІаркьан я кІару, я лизи апІуз хьибдарчвухьан. 37 Эгер увуз «ав» пуз ккунди аш, гьаци «ав» йип; «ваъ» пуз ккунди аш, гьаци «ваъ» йип. Хъа митІлан артухъ вуйиб иблисдихьан ву.
38 Учвуз гъеебхьунчвуз, дупна: «Уву шлинкІа ул идипиш, яв улра идипну ккун, ва уву шлинкІа силиб идипиш, яв силибра идипну ккун». 39 Хъа Узу кІуразачвузки: писвализ писвал мапІан. Яв арччул гарцІликкан бачІ ккадатуриз тмунубра ккив. 40 Ва фуж, увухъди суддиз удучІвну, яв кІанккан ккабхьру ккуртт ккидибтуз ккаш, дугъаз яв заълан алабхьру палатра тув. 41 Ва шли уву чахъди саб манзил гъягъюз мажбур апІуруш, дугъахъди кьюб манзилра гъарах. 42 Увкан тІалаб апІурайириз тув, ва увкан буржназ ккун апІурайирихьан маш магьадабгъан.
Душмнарихьна вуйи ккунивал
43 Учвуз гъеебхьунчвуз, дупна: «Багахь хьайир ккун апІин, хъа душман – даккун». 44 Хъа Узу кІуразачвузки: ичв душмнар ккун апІинай, ва ичв кьяляхъ хъахьнайидарихъанди ккарагай. 45 Мид’инди учву Аьршарин ичв Адашдин баяр хьидичва, гьаз гъапиш Дугъу гьам пис касар, гьамсана гъянидар Чан ригъдихъди тямин апІура ва мархьра гьам гьякьлудариина, гьамсана нягьякь вуйидариина гьапІра. 46 Фицики анжагъ учву ккунидартІан ккун апІдарш, учвуз фтин бадали пешкеш хьибди? Налук гъадабгъурайидарира гьаци апІурадаринхъа? 47 Хъа нагагь учву анжагъ ичв гъардшартІан тебрик апІури шулдаш, имбудари апІурайибтІан артухъ учву фу апІурачвахъа? Гьаци апІури шулдаринхъа аллагьсузарира? 48 Гьаци вуйиган, ичв Аьршарин Адашси, тамамлудар йихьай.
6Касибариз кюмек тувуб
1 Лигай-гьа, учву апІру уж’вал варидарин улихь рябкъруганси мапІанай: даршиш Аьршарин ичв Адашдин терефнаан учвуз пешкеш хьибдар.
2 Гьаддиз, гьар фила-вушра учву касибариз уж’вал апІруган, кьюб маш гъяйидари чпин тярифар апІри дупну, мистариъна кючйириъ апІруганси, гьарйир мапІанай. Гьякьди кІуразачвуз, дурарихьна сарун чпин рубкьру пай вари дурубкьна. 3 Уву уж’вал апІруган, яв арччул хили гьапІраш, гагул хилиз аьгъю дарибшри. 4 Яв уж’вал жиниди ибшри. Жиниди апІурайибра рябкъру Яв Адашди думуган увуз пешкеш тувди.
Адашдиз ккарагуб
5 Хъа учву ккарагруган, варидариз рякъри кІури, мистариъна кючйириъ ккарагуз ккуни кьюб маш гъяйидарси махьанай. Гьякьди кІуразачвуз, дурарихьна чпин рубкьруб гъурубкьну. 6 Уву ккарагруган, яв хулаъ учІв ва, раккин хъябкьну, душваъ шлизкІа дярякъру яв Адашдиз ккараг. Ва жиниди апІурайибра рябкъру яв Адашди увуз пешкеш тувди. 7 Ккарагруган, аллагьсузариси, артухъ гафар мапІанай. Дурари фикир апІураки, чпи гизаф гафар апІури гъахьиш, дурар ерхьиди. 8 Гьаци дурариз ухшар махьанай, фицики ичв Адашдиз учву ккарагайиз улихьна учвуз фу ккундушра аьгъя. 9 Гьаддиз гьамци ккарагай:
«Я аьршариъ айи ич Адаш!
Яв ччвур гирами ибшри.
10 Яв Паччагьлугъ улубкьри.
Яв гаф аьршариъси жилиинра тамам ибшри.
11 Учуз лазим вуйи уьл гъийиз ча.
12 Учук кайи бурж учуз гьялал апІин,
ва учура жарадарик кайи ич буржар
дурариз гьялал апІурча.
13 Учу тямягьариъ мааан, писвалихьан уьрх».
14 Эгер учву инсанарилан хил алдабгъиш, Аьршарин ичв Адашдира учвлан хил алдабгъиди.
15 Хъа эгер учву инсанарилан хил алдадабгъиш, думуган ичв Адашдира ичв гунгьарилан хил алдабгъидар.
Ушв бисбакан
16 Учву ушв бисруган, кьюб маш гъяйидар фици пашманвалиъ кІул ипну лицураш, гьаци учвура машар пашман дапІну милицанай. Фицики дурари, чпи ушв бисурайиб улупуз кІури, чпин машар язухъ гъюру гьялнаъ дерккра. Гьякьди кІуразачвуз, дурарихьна рубкьруб дурубкьна.
17 Хъа уву кІуруш, ушв бисруган, кушар журх, машар жикІ, 18 уву ушв бисурайиб инсанариз ваъ, хъа дярякъди увухъ хъайи яв Адашдиз аьгъю шлуганси апІин. Гьадмуган жиниди апІурайиб вари рябкъюрайи яв Адашди пешкеш тувдивуз.
19 Жилиин девлет уч мапІанай, мушваъ думу сурарина мюркъю ипІуру ва угърийири, хулаъ учІвну, гьитІибкІуру.
20 Аьршариин девлет уч апІинай, душваъ думу сурарина мюркъю ипІидар ва, угърийири, архьну, гьитІибкІидар, 21 Гьаз гъапиш яв девлет наан аш, яв юкІвра гьадушваъ хьибди.
22 Бедендин чирагъ ул ву. Гьаддиз, эгер яв ул марцциди вуш, яв вари беденра акуди хьибди.
23 Хъа эгер яв улар чІур духьнаш, уву вари мучІушнаъ хьидива. Гьаци вуйиган, эгер увуъ айи акв мучІушин вуш, думуган мучІушин фициб шул!
24 Сарихьанра кьюр агъайиз сабси гъуллугъ апІуз шулдар, фицики дугъаз санур даккун, хъа тмунур ккун хьиди; вая сариз ужуди гъуллугъ апІиди, хъа тмунуриз – чІуруди. Аллагьдизра, девлетназра сатІиди гъуллугъ апІуз хьибдарчвухьан.
25 Гьаци вуйиган, кІуразачвуз: ичв гъян бадали фу ипІуруш, фу убхъуруш, ва ичв жан бадали фу алабхьуруш, гьаддин гъайгъушнаъ махьанай. Фицики уьмур – ипІрубтІан, хъа беден палаттІан заан ву.
26 Завуъ айи жакьвариз лигай: дурари я убзури, я ккадабцІури шулдар, я амбарханйириз тахил уч апІдар. Хъа Аьршарин ичв Адашди дурар тухъ апІура. Хъа учву дурартІан хайлин артухъ дарнучвахъа?
27 Хъа учвкан фуж фукьан хъюгъишра, шилхьан чан уьмур саб сяаьтназкьан ярхи апІуз шул?
28 Палатдин гьякьнаанра гьаз гъайгъу качвузхъа? Чюлиъ айи лизи кюкйир фици аьхю шулаш, лигай: дурари я зегьмет зигурадар, я парча убхурадар. 29 КІуразачвузки, Сулейман паччагьди чан лап ад айи вахтнара дурарихъ гьарсабдихъ хъайисдар палтар алахьури гъахьундар. 30 Хъа гъи ади, закур цІигъ убгурайи чюлин укІ Аллагьди гьаци уччвуди балгурайиган, Дугъу учв’ин дицитІан уччвуди палат алабхьидаринхъа, цІибтІан хътругърудар! 31 Гьаддиз, «учу фу ипІуйкІан», «фу убхъуйкІан» вая «фу алабхьуйкІан» кІури, гъайгъушнаъ махьанай. 32 Гьаз гъапиш гьамрар вари аллагьсузари агрудар ву, хъа учвуз гьамрар вари лазим вуйиб Аьршарин ичв Адашдиз аьгъя. 33 Сифтена-сифте учву Аллагьдин Паччагьлугъдихъ хъергай ва Дугъу кІурайиб вари тамам апІбахъ йихьай. Гьаци гъапІиш, имбуб вари Дугъу тувдичвуз. 34 Гьаци вуйиган, закурин йигъан гъайгъушнаъ махьанай, закурин йигъаз чан гъайгъушнар а. Гьарсаб йигъаз чан гъайгъушнар чІяаьн ву.
7Жарадарин суд мапІанай
1 Жарадарин суд мапІанай, ичвра апІидар, 2 фицики учву жарадарин фициб суд гъапІиш, ичвра гьациб суд апІиди. Жарадарин тахсрар учву фициб уьлчмейиинди ерцураш, ичв тахсрарра гьациб уьлчмейиинди ерциди.
3 Увуз яв улиъ айи хамхар гьидрибгъди, яв гъардшин улиъ айи чІюрх фици рябкъюравуз? 4 Ваяки яв гъардшиз: «Яв улиъ айи чІюрх адабгъуза» – фици пидива, хъа яв улиъ хамхар ади?
5 Эй кьюб маш гъяйир! Сифте яв улиъ айи хамхар адабгъ, ва гьадмуган, яв гъардшин ул’ан чІюрх фици адабгъуруш, рябкъидивуз.
6 ФукІа гирамиб хуйириз миккипан, даршиш дурар, илдицну ув’ин алархьиди. Яв гавагьирар силарин улихьинди магатІахьан, даршиш силари дурар ликариккан апІиди.
Ча йипай, тувдичвуз
7 Ча йипай – тувдичвуз; абгай – бихъидичвуз; раккник кучай – абццдичвуз. 8 Фицики гьарсар ча кІурайириз тувди; абгурайириз бихъиди; кучрайириз абццди. 9 Ичв арайиъ, уьл ча гъапиган, чан бализ гъван туврур айинхъа? 10 Вая балугъ ча гъапиган, битІ туврур айинхъа?
11 Гьаци вуйиган, учву пис адмийир вушра, учвхьан ичв веледариз ужуб тувуз удукьруган, аьршариин али Адашдихьан хъанара ужуди Чахьан ча кІурудариз багъишар тувуз хьибди.
12 Инсанар учвухъди фици духьну учвуз ккундуш, учвура дурарихъди гьаци йихьай. Фицики Къанундин ва Пайгъамбрарин Китабарин мяна гьамдиъ а.
Ккуру урнар
13 Завариз арццнайи ккуру урнарианди учІвай. Фицики яркьу урнарна дабкІнайи рякъ аьжалихьна гъахрудар ву, ва гизафдар гьадлинтина гъягъюра.
14 Гьаз гъапиш ккудудубкІру уьмриз гъахру урнар ккурудар ву, дина гъябгъюрайи жилгъара читинуб ву. Ва цІидаризтІан думу бихъурадар.
Гьар йимишдиз лигну аьгъю шулу
15 Кьюб маш гъяйи пайгъамбрихьан ихтият йихьай. Учвухьна дурар марччлин гъидикь алди гъюра, айтІан кІуруш дурар вягьши жанаврар ву. 16 Дурар чпи туврайи бегьерниинди аьгъю хьидичвуз. Зазарилан тІумутІ вая пялкьярилан инжир уч апІуз шулин? 17 Гьарсаб гъяни гьари гъяни йимиш, хъа чІуру гьари чІуру йимиш хуру. 18 Гъяни гьархьан чІуру йимишар, я чІуру гьархьан гъяни йимишар тувуз шулдар. 19 Гъяни бегьер дархру гьарсаб гьар алдабтІну, цІигъ гъипри шулу. 20 Дурар йимишариз лигну аьгъю хьидичвуз.
Аллагьдин Паччагьлугъдиъ фуж учІвди?
21 Узуз «я Агъа, я Агъа» кІурур, фуж вушра, Аьршарин Паччагьлугъдиъ учІвидар, хъа зиин али Аьршарин Йиз Адашди гъапиб тамам апІрур учІвди.
22 Узуз думу йигъан гизафдари пиди: «Я Агъа! Я Агъа! Яв ччвурнахъан учу аьяндарвалар улупури гъахьундайин? Яв ччвурниинди учу инсанарикан жинар ктаури гъахьундайин? Яв ччвурнахъди учу гизаф аьламатнан ляхнар гъапІундаринхъа?»
23 Ва думуган дурариз жаваб тувдиза: «Узуз учву саб вахтнара аьгъюдар дарзуз. Узхьан дург йихьай учву, писвал апІурайидар!»
Кьюб шибритІ
24 Гьамци, Узухъ хъебехъну, Йиз гафар тамам апІру гьарсар кас чан хулар гъвандин шибритІиин диврайи фагьумлу касдиз ухшар ву. 25 Мархьра гъубгъну, селлерра гъафну, микІарра хъивну ва гьамрар вари гьадму хулариина диш гъахьну, амма хулар гъадаргъундар, фицики дурар гъвандиин дивнайидар ву.
26 Хъа Йиз гьаму гафар ерхьури, дурар тамам дарапІрайи гьарсар кас чан хулар гъумриин диву фагьумсуз касдиз ухшар ву. 27 Мархь гъубгъну, селлер гъафну, микІар хъивну, вари гьамрар гьадму хулариина диш гъахьну, ва хулар гъадаргъну, хъа дурарин даргъувалра зурба хъухърумар хъайиб гъабхьну.
28 Исайи, вари гьаму гафар дупну, ккудубкІган, мушвахь хьайикьан халкь Дугъан улупбариин мюгьтал гъахьну, 29 фицики Исайи дурариз, къанунчйириси ваъ, хъа гьюкум хлиъ айириси аьгъювалар улупури гъахьну.
8Жузам кайир сагъ апІуб
1 Иса дагъдилан улдучІвиган, Дугъан кьяляхъди аьхючІвеъ халкь гъюри гъахьну. 2 Магьа хамран аьзар кайи сари, дуфну, Исайиз икрам дапІну, гъапи: «Я Агъа! Увуз ккун гъабшиш, йиз хам марцц апІуз шулвухьан».
3 Исайи, хил гьачІабккну, дугъак кубкІну:
– Ккундузуз, марцц йихь, – кІуру, ва дугъан хам дишлади марцц шулу. 4 Хъа Исайи дугъаз кІуру:
– Лиг гьа, мидкан саризра макІан, хъа маллайихьна душну, жвув улуп, халкьдиз уву марцц хьпан шагьидвал вуди, Муса пайгъамбри дупнайиганси, гъурбан апІуз ужуб гъайибх.
Исайи юзбашийин гъуллугъчи сагъ апІуб
5 Иса Кафернагьумдиъ учІвиган, Дугъахьна римлуйирин юзбаши дуфну, гьамци тІалаб апІуру:
6 – Я Агъа! Йиз гъуллугъчи, паралич уьзри хулаъ ахниъ итну, гизаф аьзабнакк кка.
7 Исайи дугъаз кІуру:
– Узу дуфну думу сагъ апІидиза.
8 Юзбашийи жаваб вуди гъапи:
– Я Агъа! Уву йиз хулаъ учІвбаз узу лайикь дарза, анжагъ Уву саб гаф йип, ва йиз гъуллугъчи сагъ хьиди. 9 Фицики узура жарарин хликк ккайир вуза, ва узуз мютІюгъ вуйи эскрарра азуз. Дурарикан сариз узу «гъарах» кІурза – думу гъягъюру, тмунуриз «гъач» кІурза – гъюру, йиз гъуллугъчийиз «гьамци апІин» кІурза, дугъу тамам апІуру.
10 Му гафар гъеерхьиган, Иса мюгьтал шулу, Дугъу Чан кьяляхъди гъюрайидариз кІуру:
– Гьякьди кІуразачвузки, Израилиъра Аллагьдихъ гьамкьан хъугърайи кас гъяркъюндарзуз. 11 КІуразачвузки, гизафдар, ригъгьудубчІвруна алабхъру терефарихъан дуфну, Аьршарин Паччагьлугъдиъ ихь ата-бабйир вуйи Ибрагьимдин, Исакьдин ва Якьубдин гъвалахъ гъюн йивну дахьди. 12 Хъа Паччагьлугъдиз улупнайидар чІатинди мучІушназ утІурккиди: душваъ зурба ишубна суза хьибди.
13 Хъа Исайи юзбашийиз гъапи:
– Гъарах, яв хъугънайивалиинди увуз хьибди.
Дугъан гъуллугъчи гьадмусяаьт сагъ гъахьнийи.
Исайи гизафдар сагъ апІуб
14 Иса Петрин хулаз гъафиган, Дугъаз цІа алди дахънайи дугъан сижарбаб рякъюру. 15 Иса дугъан хилик куркІу, дугъ’ин али цІа улдубчІву, ва сижарбаб, гъудужвну, Дугъан гъайгъушнаъ учІву.
16 Хябяхъ гъабшиган, Исайихьна жинар кучІвнайи хайлин адмийир хъади гъафнийи. Дугъу Чан гафниинди дурарикан жинар ктаънийи ва вари иццрудар сагъ гъапІнийи. 17 Му ляхнар Ишая пайгъамбрин мелзналан дупнайи: «Дугъу ихь уьзрар Чаина гъадагъну ва ухьу сагъ гъапІну», – кІуру гафар кІулиз удучІвбаз гъашидар вуйи.
Исайихъди хьуб читин ву
18 Чан гъваларихъ гизаф халкь уч духьнади дябкъну, Исайи ученикариз люткейиъди гьюлин тмуну гъирагъдихъна гъягъюз амур гъапІнийи. 19 Гьадмуган сар къанунчийи, дугъан багахьна дуфну, гъапнийи:
– Мялим! Уву наана гъушишра, узу Увухъди гъидиза.
20 Исайи дугъаз кІуру:
– Сулариз мугъарйир, завун ничхрариз мукьар а, хъа Инсаниятдин Бализ кІул дивну дахъру йишв адар.
21 Ученикарикан сари Исайиз гъапи:
– Я Агъа! Узухьди сифте, душну, дукІнайи йиз адаш кивуз гъит.
22 Хъа Исайи дугъаз кІуру:
– Узухъди гъач, хъа дийихнайидари чпин гъийихдар киври.
Исайи тІурфан яваш апІуб
23 Иса люткейиъ эъган, Дугъан кьяляхъди ученикарра эънийи. 24 Саб дупну гьюл’ин гьациб тІурфан гъитІибккнийики, лепйири дурарин лютке ккапІуз саб цІибтІан имдайи. Хъа Иса даахнади гъахьнийи. 25 Думуган ученикари, дуфну, Иса хъиргну, Дугъаз кІуру:
– Я Агъа! Ухьуз саб чара апІин, ихь аьжал багахь дубхьна.
26 Исайи дурариз гъапи:
– Фицдар гучІбяхяр дарнучва, хътругърудар!
Хъасин, гъудужвну, Дугъу микІлазна лепйириз яваш хьуз амур апІуру. Дурар лал шулу. Зурба архаинвал абхъру. 27 Дугъахъди хъайидари, мид’ин мюгьтал духьну, кІуйи:
– Му мицир фуж вуйкІан – микІарра, гьюлра Чаз мютІюгъ шлур?
Исайи жинар кайи кьюр кас сагъ апІуб
28 Иса гьюлин тмуну гъирагъдихъ хъайи Гадарин кІуру юрдназ гъафиган, Дугъан улихьна накьварин хьарар-дюрхъяриан кьюр жинар кайидар утІурччвуру. Дурар гьадмукьан вягьшидар вуйики, гьадму рякъюъди сарихьанра гъягъюз шули гъабхьундайи. 29 Ва сабпну дурари чІигъар апІуз хъюгъю:
– Яв учухъди фу вуяв, Аллагьдин Бай?! Вахт хьайизра учуз жаза тувуз дуфнана?
30 Дурарихьан ярхладиси чІурдиин силарин аьхю лиж дарабгънайи. 31 Ва жинари Исайикан тІалаб апІуру:
– Учу утІуккурайихъамина гьатму силариъ учІвузкьан гъит.
32 – Гъарахай, – гъапи Исайи.
Дурарра, адмийириан удучІвну, силариъ учІвру. Гьадмусяаьт вари силар гъарзлансина гьюлизди урсру, ва вари штукк ккахьну йихуру. 33 Хъа силарин габнар жаргъну душну, шагьриъ гьаму чпиз гъябкъюбдикан: фици жинар кайидар сагъ гъапІнуш – варибдикан ктибтуру.
34 Гьадмуган шагьрин вари агьалйир Исайин улихьна удучІвуру ва, Думу гъяркъган, чпин юрдариан удучІвну гъарах кІури, миннатар апІуру.
9Исайи паралич кайир сагъ апІуб
1 Гьаддихъан Иса, люткейиъ эъну, тмуну гъирагъдихъ хъайи Чан шагьриз гъюру.
2 Ва магьа Дугъахьна, паралич дубхьну, сар ахниъ ахънайир хьади гъафи. Исайи, дурарин зурба хъугъвал дябкъну, паралич кайириз гъапи:
– ЮкІв ижми апІин, Йиз бай! Яв гунгьарилан хил алдабгъураза.
3 Мушв’ин сакьюдар къанунчйири чиб-чпикди гъапи: «Мугъу Аллагьдиз къаршу гафар кІура».
4 Дурарин фикрар аьгъяди, Исайи гъапи:
– Гьаз усал фикрар ичв юкІвариъ тІаърачва? 5 Фу рягьят ву: «Яв гунгьарилан хил алдабгъураза» пуб, вая «гъудужвну лиц» пуб? 6 Инсаниятдин Бализ жилиин гунгьарилан хил алдабгъуз гьюкум айиб учвуз аьгъю хьпан бадали, магьа лигай.
Хъа Дугъу паралич кайириз: «Гъудужв кІуразавуз, гъадабгъну яв ахин, яв хулаз гъарах», – кІуру.
7 Ва думу, гъудужвну, чан хулаз гъягъюру.
8 Му гъябкъю халкь мюгьтал гъахьи, ва дурари адмийириз мициб гьюкум туву Аллагьдин тярифар апІуз хъюгъю.
Исайи Матта ктагъуб
9 Ва гьадлинтина гъягъюрайиган, Исайиз налукар уч апІрушвахь деънайи Матта кІуру сар кас рякъюру ва дугъаз кІуру:
– Узухъди гъач.
Маттара, гъудужвну, Дугъахъди гъягъюру.
10 Хъасин, Иса Дугъан хулаъ суфрайихъ гутайиз гъюн йивну дахънайиган, хайлин налукар уч апІрударна гунагькрар дуфну, Дугъахъди ва Дугъан ученикарихъди деъру. 11 Му аьгьвалат дябкъну, фарисйири Исайин ученикариз кІуру:
– Ичв Мялимди налукар уч апІурайидарихъдина гунагькрарихъди гьаз ипІура?
12 Му гъеебхьган, Исайи гъапи:
– Духтир сагъидариз ваъ, хъа аьзарлуйириз лазим ву. 13 Учву сабан «Гъурбан апІуб ваъ, хъа рягьим апІуб ккун апІураза», – кІуру гафарин мяна аннамиш апІинай. Узу марцци касар ваъ, хъа гунагькрар дюз рякъ’ина хуз Дуфнайир вуза.
14 Хъасин, Исайихьна дуфну, Ягь’яйин ученикари гьерхру:
– Учуна фарисйири кми-кмиди ушвар дисури шулча, хъа Яв ученикари гьаз ушвар дисурадар?
15 Исайи дурариз кІуру:
– Швушв хурайир чпихъди хъимбукьан гагьди, сумчрин хялар гьич пашман даршлуб аьгъданчвузхъа! Хъа дурарихьан швушв хурайир гужназ гъадагъру вахт гъибди, ари гьадмуган дурари ушвар дисиди.
16 Гьич сарира йирси палатдик цІийи цІил ктривур, фицики, цІийиди киву цІил кубчІвган, хъана аьхю урхъ адабхъди.
17 Таза чяхирра йирси иржариъ убзри шулдар. Дици гъапІиш, иржарикан урхъар ктахьиди: чяхирра удубзиди, иржарра пуч хьиди. Хъа таза чяхир цІийи иржариъ убзру аьдат ву, думуган чяхирра, иржарра сагъди гъузди.
Риш чІиви апІуб ва кетІерццнайир сагъ апІуб
18 Исайи гьамци кІурайи вахтна, Дугъахьна магьа сар гьяким дуфну, Дугъаз икрам дапІну, кІуру:
– Гьамусяаьт йиз риш йикІру гьялнаъ айиз. Уву дуфну, дугъ’ин Яв хил иливиш, думу чІивиди гъузди.
19 Иса, гъудужвну, дугъахъди гъягъюру. Дурарихъди ученикарра гъягъюру.
20 Му вахтна йицІикьюд йисандин арайиъ ифи хъибтри шлу уьзур кайи сар дишагьлийи, кьялхъянди дуфну, Исайин ккурттдин канчІлик хил кучру. 21 Фицики дугъу чав-чакди гьамци фикир гъапІнийи: «Эгер узу Дугъан палатдик анжагъ хил кубкІиш, узу сагъ хьидиза».
22 Иса кьяляхъ илтІикІуру ва, думу дяркъну, кІуру:
– Яв юкІв ижми апІин, Йиз риш! Яв хъугъували уву сагъ гъапІунву.
Ва дишагьли сабпну сагъ гъахьнийи.
23 Хъасин Иса гьякимдин хулаз гъушу. Душваъ учІвган, саламдин мукьмар йивурайидар ва ишларин гъугъ ипнайидар дяркъну, Исайи гъапи:
24 – Гьамлин удучІвай; риш дукІнадар, хъа даахна.
Дурар Дугъ’ин аьлхъюз хъюгъю.
25 Халкь удучІвган, Дугъу, риш айи хулаъ учІвну, дугъан хил гъибису, ва риш гъудужву.
26 Ва мидкан вари юрд вуйиси аваза гъарабгъу.
Кьюр кур кас сагъ апІуб
27 Иса гьадушв’ан гъягъюрайиган, «Ич язухъ апІина, я Давудгъярин Бай!» – кІури, Дугъан кьяляхъди кьюр кур кас гъюз хъюгъю. 28 Хъа думу хулаъ учІвган, кур вуйидар Дугъан багахьна гъафи. Исайи дурариз кІуру: «Узхьан учву сагъ апІуз шулу пну, хъугъранчва?» Дурари: «Ав, я Агъа!» – гъапи. 29 Гьадмуган Исайи, дурарин уларик хил кучну, гъапи:
– Ичв хъугънайивализ гъилигси ибшричвуз.
30 Ва дурариз рябкъюз хъюгъю. Хъа Исайи дурариз ижмишнаан гъадагъа дебккру:
– Лигай гьа, мидкан саризра аьгъю дарибшри.
31 Хъа дурари, кІуруш, чІатинди удучІвган, думу вари юрд вуйибси, Дугъан аваза рабгъуру.
Исайи чІал дибиснайир сагъ апІуб
32 Уларихь акв гьибшдар удучІвубси, магьа Дугъахьна жинар кучІвнайивалиан чІал дибиснайир хъади гъафи.
33 Жинар ктаубси, чІал дибиснайир улхуз хъюгъю. Ва: «Израилиъ мициб ляхин саб вахтнара гъабхьиб дар!» – кІури, халкь мюгьтал гъахьи.
34 Хъа фарисйири кІуйи:
– Исайи жинар дурарин аьхюрихьан вуйи кьувватниинди ктаура.
Исайиз халкьдин язухъ хьуб
35 Иса, жугьдарин мистариъ аьгъювалар улупури, Аллагьдин Паччагьлугъдикан Ужувлан хабар рабгъури ва гьар жюрейин уьзрарна иццрушнар кайидар сагъ апІури, шагьрарна гъулар вуйиси лицури гъахьну. 36 Халкьарин дестйир гъяркъган, Исайиз дурарин язухъ шулу, гьаз гъапиш дурар марччлихъан хътру марччарси, улдугну, кюмексузди айи. 37 Гьадмуган Чан ученикариз кІуру:
– Иган гизаф а, хъа убгрудар цІиб. 38 Гьаддиз игнин Агъайиз, Чан игниз убгрудар гьаъ, кІури, ккарагай.
10Исайин йицІикьюр вакил
1 Мидин кьяляхъ саб ражари, Чан йицІикьюр ученикдиз Чахьна дих дапІну, инсанарикан жинар ктауз ва гьарсаб уьзур ва гьарсаб иццрушин сагъ апІуз кІури, Исайи дурариз жинарин зиин гьюкум тувру. 2 Магьа йицІикьюр ученикдин ччвурар: сарпир Петр кІури шлу Симон ва дугъан чве Андрей, Зеведейин бай Якьубна дугъан чве Югьан, 3 Филип ва Варфоломей, Фома ва налукар уч апІру Матта, Алфейин бай Якьуб ва Фадей, 4 Шимон Кананит ва кьандиси Иса масу туву Искариот лакІам хъайи Ягьуда.
ЙицІикьюр ученикдиз табшуругъ
5 Гьаму йицІикьюр кас Исайи, гьамциб насигьят тувну, гьаъру:
– Жугьдар дарудар яшамиш шулайи йишвариз мягъянай ва Самарияйин саб шагьриъкьан муучІванай; 6 хъа улдугну чарвйирси айи Израил халкьдихьна гъарахай, 7 ва варишвариъ лицури, аьгъювалар улупури, Аьршарин Паччагьлугъ улубкьура кІури, хабар тувай. 8 Иццурайидар сагъ апІинай, гъийихдар чІиви апІинай, жузам кайидар марцц апІинай, жинар кучІвнайидарикан кадаай; чІанади гъадабгъуб, чІанади тувай. 9 Кьял’ан идибтІру чІулиъ ивну, жвувахьди гъизилин, арсран, ясана йифрин пул, я тавра, я кьюб жар палат, я ликариин алахьрудар, ясана чумакъ рякъюз магъадабгъанай. Фицики лихрур ипІрубдиз лайикьлу ву. 11 Учву фуну шагьриъ вая гъулаъ учІвишра, душваъ лайикьлу вуйи касдихь дергай ва, дилин удучІвну гъягъяйиз, гьадгъан хулаъ гъузай. 12 Хъа хулаъ учІвруган, хулан эйсийиз гьамци салам тувай: «Яв хулаъ мясляаьт ибшрияв». 13 Эгер думу хал лайикьлу вуш, душваъ мясляаьт убчІвди. Эгерки думу хал лайикьлу даршиш, ичв мясляаьт учвухьна кьяляхъ хътабкиди. 14 Хъа эгер шли учву кьабул дарапІиш ва учвухъ хъпебехъиш, дугъан хул’ан вая гьадму шагьриан удучІвурайиган, ичв ликарик кайи биширугра кмиди кадабхьай. 15 Гьякьди кІуразачвуз: гъиямат йигъан, Содомна Гоморра шагьрариз гьадму шагьризтІан ужу хьибди.
Улукьуз ккимбу хъергбар
16 Магьа Узу учву жанаврарихьна гьаърайи марччарси гьаъраза: битІарси фагьумлудар ва луфарси аьмал кадрудар йихьай. 17 Адмийирихьан ихтият апІинай, фицики дурари учву судариз гъахиди ва чпин мистариъ урччвиди. 18 Ва, учву Йиз ученикар ву кІури, гьякимдрарихьна ва паччгьарихьна гъахиди, дураринна аллагьсузарин улихь Узкан шагьидвал апІбан бадали. 19 Учву гъидисган, учву фу ва фици кІуруш, дидин гъайгъушнаъ махьанай, фицики гьадму арайиъ, учву фу дупну ккундуш, учвуз дишлади ачмиш апІиди, 20 фицики думу учву ваъ, хъа учвуъ айи ичв Адашдин Рюгьну пиди.
21 Чвуччву чве йикІуз масу тувди, хъа адашди – бай. Веледари, абйир-бабариз къаршу удучІвну, дурар йихиди.
22 Йиз ученикар хьпаз лигну, учву варидариз даккун хьиди. Хъа шли аьхиризкьан аьгь гъапІиш, думу дюрхну хьиди.
23 Саб шагьриан учву утІуккруган, жара шагьриз жаргъай. Фицики дюзди кІуразачвуз: учву Израилин вари шагьрар-гъуларилан илдицну ккудубкІайиз, Инсаниятдин Бай гъиди.
24 Ученик чан мялимтІан заан дар, ва гьич сар гъуллугъчира чан агъатІан заан дар. 25 Ученик – чан мялимсир, хъа гъуллугъчи чан агъасир гъахьиш, рази духьну ккун.
Шилхьан гучІ дапІну ккунду
26 Гьаци вуйиган, адмийихъан гучІ мапІанай: учв ачухъ даршлу гьич саб гьитІибкІуб адар ва ашкар даршлу гьич саб жиниб адар. 27 Узу учвуз мучІушнаъ кІурайиб аквнахь йипай, ва Узу ичв ибахъ гъапиб гъваълан атІабгну йипай. 28 Беден йибкІрударихьан гучІ мапІанай, фицики дурарихьан рюгь йикІуз шулдар; хъа ичв беденра дубкІну, жегьеннемдиъ ичв рюгьра пуч апІуз Удукьрурихьан гучІ апІинай.
29 Саб кепкихъ кьюб гъуланжакьв масу тувдаринхъа? Ичв Адашдиз даккунди дурарикан гьич сабра жил’ина абхъидар. 30 Ичв кІул’ин али чІарарра кмиди Дугъу гьисаб дапІна. 31 Гьаддиз гучІ мапІанай: гизаф гъуланжакьвартІан учву заан вучва.
Месигьдин аьгъювалар
32 Гьаддиз Узу адмийирин улихь кьабул гъапІу гьарсар кас Узура Йиз Адашдин улихь кьабул апІидиза. 33 Хъа шли Узу адмийирин улихь кьабул дарапІиш, думу Узура Йиз Адашдин улихь кьабул апІидарза.
Узуз лайикьлу вуйир
34 Учву фикир мапІанайки, Узу жилиина мясляаьт хуз Дуфнайир ву кІури; Узу мясляаьт хьади ваъ, хъа дяви хьади Дуфнайир вуза. 35 Фицики Узу адашдихьан – бай, дадайихьан – риш, сижарихьан – швушв жара апІуз дуфназа. 36 Ичв хизандиъ айидар учвуз вартІан пис душмнар хьиди.
37 УзутІан чан адаш вая дада артухъ ккун гъапІур Узуз лайикьлу вуйир дар; ва УзутІан чан бай вая риш артухъ ккун гъапІур Узуз лайикьлу дар. 38 Хъа фуж, хач чан кьял’ин алди+ 10:38 Яна чаин улукьру аьзабар аьгь апІрур., Йиз кьяляхъди дарфиш, гьадмура Узуз лайикьлу дар. 39 Шли чан уьмур уьбхюз чарйир гъизигиш, дугъан думу дубгди, хъа Узу бадали чан уьмур пуч гъапІуриз ккудудубкІру уьмур хьибди.
Пешкеш
40 Учву кьабул апІрури Узу кьабул апІура, хъа Узу кьабул апІрури Узу му дюн’яйиз Гьаур кьабул апІура. 41 Пайгъамбар, думу пайгъамбар хьпаз лигну, кьабул апІруриз пайгъамбризсиб пешкеш хьибди, ва дугъри кас, думу дугърир хьпаз лигну, кьабул апІруриз, дугъри касдиз туврубсиб пешкеш хьибди. 42 Хъа шли, Йиз ученик хьпаз лигну, гьаму бицІисдарикан сарнуриз саб кІифкьан мичІли шид тувиш, гьякьди кІуразачвуз, дугъаз чан пешкеш хьибди.
11Штуан апІру Ягь’яйин илчйир
1 Чан йицІикьюр ученикдиз табшуругъар тувну ккудукІиган, Иса, дилин удучІвну, Галилей уьлкейин шагьрариз аьгъювалар улупуз гъягъюру.
2 Дустагъдиъ айи Ягь’яйи, Месигь Исайин ляхнарикан гъеебхьган, чан ученикарикан кьюр дугъаз гьамци пуз гьау: «Гъюз ккайи Месигь Уву вуна, даршиш жарариз ккилигуча?»
4 Исайи дурариз жаваб туву:
– Учвуз рябкъюрайиб ва ебхьурайиб вари, душну, Ягь’яйиз кидибтай: 5 кур вуйидариз рябкъюра, ликудар лицура, хамран уьзур кайидарин хам марцц шула, кар вуйидариз ебхьура, гъачІидар чІиви шула ва касибариз Ужувлан хабар рабгъура.
6 Шли Уз’ина вуйи хъугъвал дубградарш, думу бахтавар ву.
Месигьди Ягь’яйин гьякьнаан шагьидвал апІура
7 Дурар гъушу вахтна Исайи халкьдиз Ягь’яйикан пуз хъюгъну:
– Ягь’яйихьна ичІи чюлиз фтиз лигуз гъушнийчва? МикІлу тІубччвурайи чІеъдиз лигуз гъушнинчвахъа? 8 Шлиз лигуз гъушунчва дина? Багьа палтар али касдиз? Багьалу палтар алидар паччгьарин дараматариъ ади шулу. 9 Дици даш, шлиз лигуз гъушунчва учву? Пайгъамбриз лигуз? Ав, кІуразачвуз, пайгъамбартІан аьхюриз лигуз гъушунчва.
10 Гьадму Ягь’яйикан ву гьамци дибикІнайиб: «Магьа, Яв улихьди Узу Йиз кас гьаъраза: дугъу Яв улихь Яв рякъ ккабалгиди».
11 Дюзди кІуразачвуз: жиларин зиин дишагьлийикан гъахьидарик штуан апІру Ягь’ятІан зурба кас гъахьундар, хъа Аьршарин Паччагьлугъдиъ айидарикан варитІан бицІир думутІан зурба ву.
12 Штуан апІру Ягь’яйин вахтарихъанмина гьамусдиз Аьршарин Паччагьлугъ, саспидар дидиъ гужниинди учІвуз чалишмиш шулашра, мюгькамди артмиш шула.
13 Фицики Ягь’я гъяйиз вари пайгъамбрари ва Мусайин къанунди мидкан улихь ккимиди дупна.
14 Учвуз ккундуш, Гирами китабариъ дупнайиси, дуфну ккуни Ил’яс пайгъамбар Ягь’я ву.
15 Ебхьуз ибар кайидариз гъит ебхьри!
16 Хъа гьаму заманайин насил шлихь тевза?
17 Дурар, чиб-чпиз чІигъар апІури, раццариъ гьамци кІури деънайи бицІидариз ухшар ву: «Учу учвуз швутІрамар йивури гъахьунча, хъа учву ялхъвнаркьан гъапІундарчва; учу учвуз ишлар апІури гъахьунча, хъа учву ишузкьан гъишундарчва».
18 Ягь’я гъафну, дугъу ипІурдайи ва убхъурдайи, дурари дугъаз «Дугъаъ жин а» кІуйи.
19 Инсаниятдин Бай гъафну, Дугъу ипІуру ва убхъуру, ва дурари Дугъаз: «Лигай, магьа уьж ва пияниска, налукар гъюдюхрударинна гунагькрарин дуст», кІура. Аькьюллувал ляхнариинди улупну ккун.
Хътругъру шагьрар
20 Хъасин Исайи вартІан гизаф Чав аьламатар улупу шагьрариз тягьнийир йивуз хъюгънийи, гьаз гъапиш дурари чпин гунгьар гардандиъ гъидисундайи.
21 – Гьял пис хьибдияв, Хоразин! Гьял пис хьибдияв, Вифсайда! Учвуз Узу улупу гьяйбатар Тириз ва Сайдайиз гъяркънийиш, дурарин агьалйири ухдитІан, чпихъ яснан палтар хъахьну ва кІул’ин рюкъ алабхьну, тахсрар чпин гардандиъ дисидийи.
22 Амма кІуразачвузки: суддин йигъан учвузтІан Тиризна Сайдайиз рягьятди хьибди!
23 Хъа увура, Кафернагьум, аьршаризкьан за хьибдиза кІурайна? Ваъ, гурбагуриъ абхъдиву, фицики учвухь улупу аьламатнан ляхнар Узу Содомдиъ улупнийиш, думу гьамусра сагъ-саламатди гъубздийи.
24 Гьаддиз кІуразачвузки, гъиямат йигъан учвузтІан Содомдин агьалйириз рягьятди хьибди.
Узухьна гъачай, эргвал йивидичва
25 Хъасин Исайи гъапи: «Адаш, заваринна жиларин Агъа! Аьяндрарихьанна аькьюллударихьан гьитІибкІнайиб бицІи касариз ачухъ апІбаз Увуз чухсагъул!
26 Ав, Адаш, Увуз думу Яв ужувлан ният гьаци дубхьну ккундувуз.
27 Йиз Адашди Узуз вари тувну. Адашдилан гъайри, Бай фуж вуш, саризра аьгъдар, ва БализтІан гъайри, Адаш саризра аьгъдар. Хъа Бали шлиз ачмиш гъапІиш, гьадгъаз Адаш аьгъю хьиди.
28 Эргну хъадахънайидар вари Узухьна гъачай, ва Узу учвуз рягьятвал тувдиза.
29 Узу гъюдлир ва фурс ктрур вуза. Йиз табшуругъарин юрккагъ учв’ин иливай ва Узхъан вари дубгъай – архаинвал хьибдичвуз.
30 Гьаз гъапиш Узу учвухьна тувру юрккагъ – уж’вал ву, ва Узу учв’ин иливру гъагъра пучІуб ву».
12Султ йигъкан гьюжат
1 Саб султ йигъан Иса дяхин дубзнайи хутІлиантина гъягъюру. Гаш дубхьнайи Дугъан ученикари, дяхнин кІулар улдутІну, китІишну, итІуз хъюгъру. 2 Му гъябкъю фарисйири Исайиз гъапи:
– Магьа Яв ученикари султ йигъан Къанунди гъадагъа дапІнайи ляхин апІура.
3 Хъа Исайи дурариз кІуру:
– Чазна чахъди хъайидариз гаш гъабхьи вахтна Давудри гьапІнуш, Гирами китабариан гъурхундарнучва? 4 Фици думу Аллагьдин хулаъ учІвнуш ва дугъуна дугъахъди хъайидари я чаз, я чан юлдшариз итІуз гъадагъа вуйи, хъа анжагъ маллйиризтІан итІуз ихтияр адру Аллагьдиз бахш дапІнайи уьлер фици гъитІнуш, гъурхундарнучва? 5 Ясана учву, Аллагьдин хулаъ маллйири султ йигъандин къайда чІур апІурашра, дурар тахсиркрар гьисаб дарапІбакан Къанундиъ гъурхундарнучва? 6 КІуразачвузки: мушвахь Аллагьдин халтІанра зиина Вуйир хьа. 7 Эгер учвуз: «Гъурбан апІуб ваъ, хъа рягьим апІуб ккундузуз», кІуру гафарин мяна аьгъяйиш, учву тахсир ктрудар тахсиркар ву, пидайчва, 8 фицики Инсаниятдин Бай султ йигъ’инра Агъа ву.
Хил деебццнайи кас сагъ апІуб
9 Хъасин Думу жугьдарин мистаз гъягъюру. 10 Душваъ хил деебццнайи сар кас айи. Исайик саб тахсир кипбан бадали, маллйири Дугъхьан гьерхру:
– Мусайин Къанундиинди султ йигъан иццурайир сагъ апІуз хай шулин?
11 Исайи дурариз гьамци жаваб туву:
– Учвкан сарира султ йигъан ичІаъ абхъу чан чарва ададабгъди гъибтрин? 12 Хъа чарватІан инсан гизаф багьа даринхъа? Гьаци вуйиган, султ йигъанра уж’вал апІуз хай шулу.
13 Хъасин Исайи хил деебццнайириз кІуру:
– Яв хил гьачІабкк.
Дугъу хил гьачІабккуру, ва гьадмусяаьт думу гьатмуну хилси сагъ шулу. 14 Душв’ан фарисйири, чІатинди удучІвну, Иса фици пуч апІуруш, йикьрар йитІуру.
Магьа йиз гъуллугъчи
15 Хъа Исайиз мидкан аьгъю шулу ва дишла удучІвну гъягъюру. Дугъан кьяляхъди гизафдар гъягъюру, ва Дугъу иццурайидар вари сагъ апІуру. 16 Ва Чакан шлизкІа жарадариз пуб гъадагъа апІуру. 17 Му вари мици, Аллагьди Ишая пайгъамбрин мелзналан гьамци гъапиб кІулиз удубчІвбан бадали гъабхьнийи:
18 «Магьа Узу кадагънайи Йиз Гъуллугъчи.
Узуз Ккунир. Дугъ’ин Йиз юкІв рази ву.
Дугъахьна Йиз Рюгьра гьаъраза.
Ва Дугъу вари жугьуд дару халкьариз,
гьякьвалин вахт улубкьна кІури, хабар тувди.
19 Думу я гьюжатназ удучІврур дар,
я чІигъар апІрур дар,
ва кючйириъ саризра Дугъан сес ебхьидар.
20 Дугъу, улубкьну ккуни гьякьвал
гъалибвалихьна дархидикьан гагьди,
дюбгъну кебхнайи чІеъ ктубтІидар
ва хъудубгурайи гъахма ктІубшвидар.
21 Ва вари миллетари Дугъахъ йирфар
хъирчну хьибди».
Иса ва иблис
22 Дидин кьяляхъ Исайихьна, жинар кади, дярябкъру ва чІал дибиснайи сар кас хуру, Дугъу думу кас сагъ апІуру, гьаци думу чІалниинара гъюру ва дугъан улариз рябкъюзра хъюгъру.
23 Му ляхниин вари халкь аьжайиб шулу ва дурари гьамци кІуру: «Гьаяман гьаму Давудгъярин Бай вушул гьа?»
24 Хъа мидкан деебхьну, фарисйири кІуру:
– Дугъу жинар жараси ваъ, хъа жинарин аьхюр вуйи Велзевулин кьувватниинди ктаура.
25 Амма Исайи, дурарин фикрар аьгъяди, гьамци гъапи:
– Чан айитІ душманвал ади, пай гъабши гьарсаб паччагьлугъ ичІи шул, арайиъ душманвал айи я саб шагьур, я саб хизан гъудрубзур. 26 Эгер шейтІни шейтІан ктаураш, думу чав чаз къаршу дубхьна: дидин паччагьлугъ фици сагъди гъубздихъа? 27 Ва эгер Узу жинар Велзевулин кьувватну ктаураш, ичв адмийири дурар шлин кюмекниинди ктаура? Магьа гьамди учву гьякь дарувал улупура. 28 Дугъриданна, Узу жинар Гирами Рюгьниинди ктаураш, ичв арайиз Аллагьдин Паччагьлугъвал магьа хъубкьна.
29 Гьаци дарш сарихьанра, гуж кайирин хулаз дуфну, душв тІараш апІуз хьибдар – эгер эйси йитІну адарш; гъийитІган, хал тІараш апІуз шул. 30 Фуж Узухъди дарш, думу Узуз къаршу ву ва шли Узухъди уч апІурадаш, дугъу зяя апІура.
31 Гьаддиз кІуразачвуз: адмийирин гьарсаб гунгьилан ва Аллагьдиз къаршу гафналан хил алдабгъиди, хъа Гирами Рюгьназ къаршу гафналан хил алдабгъидар. 32 Эгер шли Инсаниятдин Бализ къаршуди чІуру гаф гъапиш, дугълан хил алдабгъиди, хъа шли Гирами Рюгьназ гъапиш, дугълан я гьамус, ясана гъюз имбу уьмриъ хил алдабгъидар.
Гьар ва дидин бегьер
33 Учву гьарра ва дидин йимишра гъяниб ву йипай, ясана гьарра ва дидин йимишра чІуруб ву йипай; гьар йимишдиз лигну аьгъю шулу.
34 Эй битІракан гъахьидар! Учвхьан, пис юкІвар ади, ужуб гаф пуз фици хьибдичвухьан?! Фицики инсандин мелз, чан юкІв фти абцІнаш, гьаддикан улхури шулу. 35 Ужур касди чан хазнайиан ужуб, хъа чІуру касди чан хазнайиан чІуруб адабгъуру. 36 КІуразачвузки, инсанари чпин гьарсаб гьавайи гафнан жаваб гъиямат йигъан тувди. 37 Фицики, яв гафариз дилигну, уву гьякь вая нягьякь апІиди.
Исайикан аьламат улупуб ккун апІуб
38 Гьадмуган къанунчйириканна фарисйирикан бязидари Исайиз кІуру:
– Мялим! Учуз уву АллагьдихьантІан даршлу саб аьламат улупну ккундучуз.
39 Хъа Исайи дурариз жаваб вуди гъапи:
– Хътругъру ва аьрбатан гьамусдин адмийири аьламатнан лишнар улупуб ккун апІура, хъа дурариз, Юнус пайгъамбрин кІул’ина гъафи аьламатналан гъайри, жара аьламат рябкъидар. 40 Юнус пайгъамбар фици шубуд йигъанна шубуд йишван зурба балугъин фуниъ ади гъахьнуш, гьаци Инсаниятдин Байра шубуд йигъанна шубуд йишван жилин айитІ хьиди. 41 Гъиямат йигъан суд апІру вахтна Ниневия шагьрин агьалйир гьамусдин адмийирин гунгьарин шагьидарди гъудужвиди, фицики дурари Юнусди улупу аьгъюваларихъ хъебехъну, гунгьар гардандиъ гъидисну; хъа мушвахь ЮнустІанна зурба Вуйир хьа.
42 Гъиямат йигъан суд апІру вахтна кьиблайин паччагь-ханумди, гьамусдин адмийириз къаршу гъудужвну, дурар тахсиркар апІиди, фицики думу дюн’яйин тму кІулиан Сулеймандин фагьумлувалихъ хъпехъуз гъафнийи; хъа магьа мушвахь СулеймантІан зурба Вуйир хьа.
Жин кьяляхъ хътабкуб
43 Чиркин рюгь, инсандиан удубчІвиган, шид адрушвариъ либцури, чаз архаинвал абгури шулу, дибрихъиган, 44 кІуру: «Узу утІубкку йиз хулаз хътабкидиза». Хътабкубдиз хал ичІиди, ичІибкнади ва марцц дапІнади рябкъюру. 45 Гьадмуган диди, дубшну, хъана ургубсан жин чахъди хуру, дурар дугъаъ учІвну яшамиш шулу, ва думу касдиз улихьдитІан гьамус артухъ пис шулу. Гьациб хьибди гьамусдин хътругъру адмийиризра.
Исайин дада ва чвйир
46 Исайи халкьдиз гьаму гафар кІури имиди, магьа Исайин дадана чвйир дуфну, Дугъахъди гаф-чІал апІуз ккунди, чІат дугъужвнади шулу. 47 Ва сар шли-вуш Дугъаз кІуру:
– Магьа Яв дадана чвйир, Увухъди гаф-чІал апІуз ккунди, чІат дийигъна.
48 Чаз гьамци гъапириз Исайи кІуру:
– Йиз дада фуж ву ва Йиз чвйир фужар ву?
49 Хъа Чан ученикарихьинди хил гьачІабккну, кІуру:
– Магьа Йиз дада ва Йиз чвйир, 50 фицики Аьршарин Йиз Адашдин гаф тамам апІрур Йиз чвера, чира, дадара вуйиз.
13Тум убзрурикан тахалус
1 Гьадму йигъан хул’ан удучІву Иса Галилей гьюлихъна душну деъру. 2 Дугълан гизаф халкь илтІибшнийи, ва гьаддиз Думу люткейиъ эънийи, хъа халкь гьюлин гъирагъдихъ гъубзнийи. 3 Исайи дурариз, аьгъювалар улупури тахалусариинди гизафдарикан гъапнийи. Дугъу кІуру:
– Сар нежбер тум убзуз удучІвуру. 4 Убзурайиган, гьацІар удрар рякъюхъ дахьру – дурар, жакьвар дуфну, удуру. 5 Сакьюдар удрар гъван ккайи, руг цІибтІан алдру йишв’ина дахьру, ва дурар ухди ктучІвуру, гьаз гъапиш ругдин гъат чІиллиб вуйи. 6 Ригъ гъапІган, дурар чурхуру, ва, ччивар зяифди хьпаз лигну, ерццуру. 7 ГьацІар удрар зазарин тумрягъ гъяхьру, ва аьхю гъахьи зазари дурар ккаъру. 8 Хъа садар удрар авадан ругдик кахьру, дурари бегьер хуру: фундари – варж, фундари – йирхьцІур, хъа фундари – сумчІур ражари артухъ. 9 Шлин ибариз ебхьураш, гъит ебхьри.
Тахалусарин мяна
10 Багахь духьну, ученикари Дугъхьан гьерхру:
– Уву халкьдиз тахалусариинди гьаз кІурава?
11 Дугъу дурариз жаваб вуди кІуру:
– Гьаз гъапиш учвуз Аьршарин Паччагьлугъдин сирар аьгъю хьуб тувначвуз, хъа имбудариз тувнадар. 12 Фицики шлиз аш, дугъаз хъана тувди ва артухъра хьибди, хъа шлиз адарш, айибра тадабгъиди. 13 Гьаддиз дурариз тахалусариинди кІураза, дурариз, лигурашра, рябкъюрадар, хъпехъурашра, ебхьурадар ва гъаври ахърадар. 14 Ишая пайгъамбри магьа гьамци дупнайиб дурариин улубкьура:
«Учвуз ебхьуз гъеебхьунчвуз,
хъа гъавриъ ахъидарчву,
учвуз рябкъюз гъябкъюнчвуз,
хъа мучІуди гъуздичва.
15 Гьаз гъапиш му инсанарин юкІвар хъунти духьна.
Дурарин ибариз читиндитІан ебхьури имдар.
Дурариз, улар уьлчІюкьнамиди, фукІара рябкъидар.
Гьаци дубхьнаки, дурариз рябкъюзра
рябкъюри имдар.
Ебхьузра ебхьури амдар,
ва хъунти юкІвар гъавриъ ахърадар,
ва, чпи сагъ апІбан бадали,
Аллагьдихьинди илтІикІидар».
16 Учву, улариз рябкъюрайидар ва ибариз ебхьурайидар, бахтаврар вучва! 17 Фицики дюзди кІуразачвуз: гизаф пайгъамбраризна марцци касариз учвуз рябкъюрайиб рябкъюз ккундийи, хъа гъябкъюндар, ва учвуз ебхьурайиб ебхьуз ккундийи, хъа гъеебхьундар.
Тахалусдин мяна
18 Магьа тум убзрурикан вуйи тахалусдин мяна: 19 Аьршарин Паччагьлугъдикан гаф гъеебхьиган, дидин гъаври даршулайи гьарсар касдихьна иблис гъюру ва дугъан кІваъ дубзнайиб гьитІибкІуру: рякъ’ина ахьу удрар магьа гьадму ву. 20 Гъван ккайи йишв’ина ахьу удрари, Аллагьдин гаф деебхьну, дишла шадди кьабул апІрур вуйиб улупура. 21 Хъа дугъакк ччив ккадар, гьаддиз думу цІиб вахтназтІан дар. Аллагьдин гаф себеб вуди чахъ хъергруган, ясана саб хатІа-бала гъядябхъруган, думу гьадму сяаьт гафнахьан гьудучІвуру. 22 Зазар-варжйиригъ дахьу удрари Аллагьдин гаф деебхьну, гьар йигъандин гъайгъушнари ва девлетназ вуйи нефсну ккагънайи кас улупура. Мицир касдиъ гафну бегьер тувдар. 23 Авадан ругдик кахьу удрари, Аллагьдин гаф деебхьну, дидин гъавриъ ахъру кас улупура. Ари гьадму варж, йирхьцІур, вая сумчІур ражари артухъ бегьер туврайи удрариз ухшар ву.
АчІал
24 Исайи халкьдиз сабсана тахалус ктибтуру:
– Аьршарин Паччагьлугъ магьа гьамдиз барабар ву: сар касди чан хутІлиъ марцци тум убзуру. 25 Адмийир даахнайиган, дугъан хайир даккни кас дуфну, дубзнайи хутІлиъ ачІлин тум дабгъуру. 26 Чар ктубчІвуру. Дяхни кІул апІуз хъюгъган, адмийириз душвягъ ачІалра ктубчІвури рябкъюру. 27 Ва хулан эйсийихьна дуфну, дугъан лукІари кІуру: «Учу яв хутІлиъ гъубзуб марцци тум вуйич, аьхир. Душваъ ачІал наънан арайиз гъафну?» 28 Дугъу дурариз кІуру: «Думу йиз хайир даккни касди гъапІуб ву». Хъа лукІари кІуру: «Увуз ккундуш, душну ачІал апІуча?» 29 Дугъу кІуру: «Ваъ, ачІал апІруган, дяхинра уьчІюбгъиди. 30 Иган хъубкьайиз, дяхнихъди ачІалра гъибтай. Иган хъубкьган, узу иган убгрудариз пидиза: сифте ачІал дапІну, цІигъ ургбан бадали, дурар гъварч-гъварчди йитІай, хъа дяхин йиз танхаризди уч апІинай».
Дилкан тахалус
31 Исайи дурариз хъана жара тахалус ктибтуру:
– Аьршарин Паччагьлугъ магьа гьамдиз ухшар ву: сар касди бистниъ бицІи дил кивру. 32 Дил, учв варитІан бицІиб вушра, хъубкьган, думу, бистниъ варитІан аьхюб дубхьну, гьарси шулу, гьаци вуйиган дидигъна завун ничхрар гъюру ва дидин циркларигъ мукьар апІуру.
Дуникан тахалус
33 Исайи дурариз хъана жара тахалус ктибтуру:
– Аьршарин Паччагьлугъ, дишагьлийи, гъадабгъну, шубуб сеъ хюйик капІну, хамир вари утуз гъибту дуниз ухшар ву.
34 Гьамрар вари Исайи халкьдиз, тахалусар хури, ктитури гъахьну, ва, тахалус дархиди, фукІара кІури гъахьундар. 35 Исайи тахалусариинди пуб пайгъамбрин мелзналан улдучІву гьаму гафар кІулиз удучІвбаз вуйи:
«Узу улхруган, тахалусариинди улхидиза,
ва дюн’я ккебгъхъанмина вуйи сирар
тахалусариинди кдитидиза».
АчІликан вуйи тахалусдин мяна
36 Хъасин уч духьнайи халкьдихьан гьудучІвну, Иса хулаз гъюру. Дугъан ученикарра Дугъахъди гъюру, ва хулаъ чпитІан амдру вахтна дурари Дугъкан тІалаб апІуру:
– Учу хутІлиъ ктубчІву ачІликан вуйи тахалусдин гъаврикк ккаъ сарун. 37 Ва Дугъу жаваб вуди гъапи:
– Марцци тум убзурайир Инсаниятдин Бай ву. 38 ХутІил дюн’я ву, марцци удрар Аллагьдин Паччагьлугъдиъ айи касар ву; хъа ачІал иблисдин баяр ву. 39 Дурар гъурзу душман иблис ву, иган убгувал гъиямат йигъ ву, хъа иган убгрудар малайикар ву. 40 Гьаци вуйиган, фици ачІал дапІну, укІ цІигъ убгуруш, гьаци хьибди аьхирзамандин вахт улубкьиган: 41 Инсаниятдин Бали Чан малайикар гьаъди, дурари Дугъан Паччагьлугъдиъ айи вари гунагькрарна къанунсуз ляхнар апІурайидар гъядягъну, уч апІиди 42 ва дурар жегьеннемдин цІигъна гатІахьиди; душваъ зурба ишуб, суза-фигъан абхъди. 43 Гьадму вахтна дугъри касари чпин Адашдин Паччагьлугъдиъ ригъдиси нур тувди. Ебхьуз ибар кайидариз гъит ебхьри.
Жиликк ккивнайи хазнайикан тахалус
44 Аьршарин Паччагьлугъ магьа гьамдиз барабар ву: сар касди, хутІлиъ жиликк хазна гъибихъган, думу чан айиси ккивру. Дугъу, кьадар адрукьан шад духьну, чаз айи-адруб вари масу тувну, гьадму хутІил чазди гъадабгъуру.
Гавагьирикан тахалус
45 Аьршарин Паччагьлугъ магьа гьамдизра ухшар ву: Сар алверчийи багьалу гавагьирар агури шулу. 46 Саб ражари дугъаз уларин акв гъабхрубсиб успагьи гавагьир масу туври рябкъюру, ва дугъу, душну, чаз айи-адруб вари масу тувну, гьадму гавагьир гъадабгъуру.
Чуликан тахалус
47 Аьршарин Паччагьлугъ магьа гьамдизра ухшар ву: балугъчйири гьюликк чул ккипру ва гьар жюрейин балугъар дисуру. 48 Чул абцІган, думу гъирагъдихъна ктабгъуру, ва, дидин гъвалахъ деъну, ужудар гъюдюхну, чІурудар гатІахьуру. 49 Гьаци хьибди гъиямат йигъан: малайикар гъиди ва дурари дугъри касарихьан писдар жара апІиди, 50 ва дурар жегьеннемдин цІигъна гатІахьиди. Душваъ зурба ишуб, суза-фигъан абхъди.
51 Исайи дурарихьан гьерху:
– Гьамдин варибдин гъавриъ ахъунчву?
Дугъаз дурари: «Ав», – гъапи.
52 Исайи дурариз гъапи:
– Гьаддиз Аьршарин Паччагьлугъ аьгъю гъапІу гьарсар къанунчи, чан сундхиан гьам цІийиб, гьамсана йирсиб адабгъурайи хулан эйсийиз ухшар ву.
Чан багъри шагьриъ ва хулаъ пайгъамбриз гьюрмат ади шулдар
53 Гьаму тахалусар кидитну ккудубкІган, Иса дилин гъушу. 54 Чан багъри шагьриз дуфну, дугъу жугьдарин мистаъ халкьдиз аьгъювалар улупуз хъюгъю. Вари мюгьтал духьнайи:
– Мугъан мукьан фагьум ва кьувват наънан вуйкІан? – кІуйи дурари. – 55 Думу харатчийин Бай даринхъа? Дугъан дадайиз Мар’ям кІурдаринхъа, Дугъан чвйирра Якьуб, Юсуф, Симон ва Ягьуда даринхъа? 56 Дугъан чйирра вари ухьухъди хъадаринхъа? Дугъан му вари кьудрат наънан вуйкІан?
57 Дурариз Дугъахъ хъугъуз ккун гъабхьундайи.
Исайи дурариз гъапи:
– Гьюрмат адру пайгъамбар хьуб мумкин дар, хъа чан багъри шагьриъ ва хулаъ пайгъамбриз гьюрмат ади шулдар. 58 Исайи душваъ, дурарин хъугъвал адрувализ дилигну, улупуз ккайи гизаф аьламатар улупундайи.
14Штуан апІру Ягь’яйин аьжал
1 Гьадму вахтари Галилей уьлкейин гьякимдар Гьироддиз Исайикан хабар шулу. 2 Дугъу чан гъуллугъчйириз кІуру:
– Думу кас якьинди штуан апІру Ягь’я ву. Думу, гъачІихъан, чІиви духьна, гьаддиз дугъхьан гьацдар аьламатар улупузра шула.
3 Гьиродди гьаддиз гьамци фикир гъапІнийи: улихьнаси дугъу чан чве Филипдин хпир Иродиадайин кІуллан Ягь’я дидисну, зунжрарихъди йитІну, дустагъдиъ итнийи. 4 Ягь’яйи Гьироддиз, яв чвуччвун хпирихъди хьуз хай шулдар, гъапнийи. 5 Ва Гьироддиз Ягь’я йикІуз ккун гъабхьнийи, амма халкьдихьан гучІбу гъакІундайи, гьаз гъапиш халкьди Ягь’я пайгъамбар ву кІури гьисаб апІурайи. 6 Гьирод бабкан гъаши йигъан Иродиадайин шуру шадлугъназ дуфнайидарин улихь ялхъван гъапІнийи, ва Гьироддиз ялхъван кьабул гъабхьнийи. 7 Гьирод гьадмукьан рази гъахьнийики, дугъу шуру фу тІалаб гъапІишра, гьадму кІули адабгъуз ху гъапІнийи. 8 Шурура, чан дадайи алаъну, гьамци гъапнийи:
– Гьамшвахь ва гьамусяаьт узуз ленгерийиъди штуан апІру Ягь’яйин кІул алдабтІну аьбкъин.
9 Паччагьди, учв фукьан пашман гъахьнушра, хяларин улихь ху апІбаз лигну, шуран улихьна Ягь’яйин кІул алдабтІну хуз буйругъ тувру. 10 Ва гьаъдари дустагъдиъ Ягь’яйин кІул алдабтІуру. 11 Дугъан кІул, дубхну, шурахьна тувру, шурура чан дадайихьна гъабхуру. 12 Хъасин Ягь’яйин ученикар дустагъдиз дуфну, дугъан беден гъадабгъну дубхну, накьвдик кивру, хъасин дурари, Исайихьна душну, гъабхьиси вари ктибтуру.
Хьуд агъзур кас тухъ апІуб
13 Му хабар гъеебхьу Иса, люткейиъ эъну, фужкІа адру саб халват йишваз хъапІну, гъягъюру, хъа мидкан хабар дубхьну, адмийир, чпин шагьрар гъитну, Дугъан кьяляхъди ликри гъягъюз хъюгъю. 14 Люткейиан удучІву Исайиз аьхючІвеъ халкь уч духьнади рябкъюру ва, дурарин язухъ дубхьну, Дугъу уьзрар кайидар сагъ апІуру. 15 Хябяхъ гъабшиган, Исайихьна дуфну, ученикари Дугъаз кІуру:
– Му йишв касра адру йишв ву, вахтра сарун кьан дубхьна, халкьар деет, гъит дурари, багарихь хьайи гъулариз душну, чпиз ипІруб гъадабгъри.
16 Хъа Исайи дурариз кІуру:
– Дурар наанакІа гъягъюб лазим дар, дурариз ипІруб учву тувай.
17 Ученикари Дугъаз гъапи:
– Учухь мушваъ, хьуб уьлна кьюб балугътІан гъайри, фукІа хьадарчухь.
18 Исайи ученикариз, дурар Чахьна аькъин, кІуру. 19 Ва халкьдиз майдандиин деуб амур дапІну, гьадму хьуб уьлна кьюб балугъ гъадагъну, завузди дилигну, Аллагьдин ужувлакк ккахьри, дупну, уьлер гьудутІну, ученикарихьна тувру, хъа дурари халкьдиз тувру. 20 Вари халкьди ипІуру, тухъ шулу ва хъиригъу кьацІари йицІикьюб тавра ацІру. 21 Уьлна балугъ гъипІу жиларин кьадар хьуд агъзурихьнакьан вуйи. Дурарихьна хъана дишагьлийирина бицІидарира гъипІнийи.
Иса гьюлилан гъягъюб
22 Мидин кьяляхъ Исайи, Чав сабан халкь гьаъри имиди, Чан ученикариз люткейиъ эъну, Галилей гьюлин тмуну гъирагъдихъна сирнав апІуб амур апІуру. 23 Халкь алдабгъиган, Иса, ялгъузди ккарагбан бадали, дагъдиз удучІвуру ва хябяхъдизкьан сарди гьадушваъ гъузру. 24 Хъа лютке гьюлин гьацІкьяларизкьан дурубкьнайи ва думу лепйири зарбди ккалабкьурайи, гьаз гъапиш гъаншар микІ хъиврайи. 25 Ахсрар ккиврайи вахтна Иса гьюлилан ликар алдагъури люткейихьна гъюрайи. 26 Хъа ученикариз, Думу гьюл’инди гъюри дяркъну, гьаци гучІ гъабхьнийики, Думу гъарантуси гьугъужвну, дурариан гучІбан гьарйир адахьуру. 27 Ва гьадмусяаьт Исайи дурариз гъапи:
– ЮкІв ижми апІинай, му Узу вуза, гучІ мапІанай.
28 Хъа Петри Дугъаз гъапи:
– Я Агъа, эгер дугъриданра Уву вуш, узуз Увухьна штун зиинди гъюз амур апІин.
29 Дугъу гъапи: «Гъач». Ва люткейиан эдеъну, Петр штуинди гъягъюз хъюгъю ва, Исайихьна хъуркьрайиган, 30 гужал микІ хъивну гъябкъюрик гучІ кабхъру ва, ккахъуз хъюгърайири, чІигъар апІуру:
– Я Агъа, узу ккахъуз мигъитана.
31 Исайи дишла, хил гьачІабккну, думу дисуру ва дугъаз кІуру:
– Эй Уз’ин бегьем хъугъвал алдрур, уву гьаз шаклу гъахьунва?
32 Дурар люткейиъ учІвган, микІ яваш гъабхьи. 33 Хъа люткейиъ айидари, Дугъаз икрам дапІну, кІуру: «Дугъриданна Уву Аллагьдин Бай вува».
Геннисаретдиъ иццурайидар сагъ апІуб
34 Дурар, сирнав апІури, Геннисаретдин ругарихьна гъюру. 35 Иса аьгъю духьну, душван агьалйири варишвариъ хабар дебккру ва Дугъахьна вари иццурайидар хуру. 36 Дурари Исайикан анжагъ Дугъан ккурттарин канчІарик куркІузкьан гъитуб тІалабар апІуйи. Вари Дугъак куркІрудар сагъ шуйи.
15Абйирилантина гъузнайи аьдатар
1 Мидин кьяляхъ Исайихьна Ерусалимдиан фарисйирна къанунчйир гъюру, дурари кІуру:
2 – Яв ученикари ихь абйирин аьдатар гьаз кІули гъахурадар? Дурари, уьл ипІруган, хилар жикІурадар!
3 Хьа Исайи дурариз жаваб вуди гъапи:
– Учвура, ичв аьдатар уьрхбан бадали, Аллагьдин табшуругъар гьаз кІули гъахурадарчва? 4 Аллагьди табшурмиш гъапІундаринхъа, «адашдизна дадайиз гьюрмат апІинай» ва «адашдизна дадайиз люкьнар апІрур аьжализ лайикь ву», кІури. 5 Хъа учву фу кІури шулчва? Эгер сари чан дадайиз вая адашдиз «Узу увуз буржлу вуйиб Аллагьдиз бахш дапІназа», гъапиш, 6 дугъу сарун чан адашдизна дадайиз гьюрмат апІуб лазим дар, кІурачва. Гьамци кІури, Аллагьдин гаф тамам апІурадарчва. 7 Эй кьюб маш гъяйидар! Ишая пайгъамбри ичв гьякьнаан хуб ужуди дупна:
8 «Гьаму адмийири Узуз гьюрмат ушвниинди апІура,
хъа дурарин юкІвар Узхьан ярхла ву.
9 Давди дурари Узуз икрам апІура,
фицики дурари инсанарин аьдатар уьрхюз улупура».
Инсан фти чиркин апІуру
10 Хъасин Исайи, халкьдиз дих дапІну, кІуру:
– Узухъ хъебехъай ва аннамиш апІинай: 11 ушвниъ убчІврайибди ваъ, хъа ушвниан удубчІвурайибди инсан чиркин апІуру.
12 Кьандиси Исайиз багахь духьну, ученикари кІуру:
– Фарисйириз Уву гъапибдикан гиран гъабшиб, аьгъяйвуз?
13 Исайи жаваб вуди гъапи:
– Чав ктриву гьарсаб рук-кюл Аьршарин Йиз Адашди ччивариан уьчІюбгъиди. 14 Дурарикан фикир мапІанай. Дурар, улихь гьучІвну, курар хъади гъягъюрайи курар ву. Хъа кури кур хъади гъягъруган, дурар кьюридра ичІаъ ахьди.
15 Мидиз жаваб вуди Петри кІуру:
– Учуз тахалусдин мяна ачухъ апІина.
16 Исайи гъапи:
– Учвура гьамцдарин гъавриъ ахънаданчва? 17 Ушвниъ убчІвуб вари фуниз рубкьрувалин ва дилинтина чІатинди удубчІвну гъябгърувалин гьаз гъавриъ ахърадарчва? 18 Хъа ушвниан удубчІвурайиб кІваанмина гъюра, ва диди инсан чиркин апІура. 19 Фицики чІуру ниятар, йивбар-йихбар, кьяппавалар, аьрбатанвалар, икІ апІбар, кучІлар, футнйир – гьамрар вари кІваан удучІвурайидар ву. 20 Гьамцдари инсан чиркин апІуру, хъа дижрикІру хиларихьди уьл гъипІну кІури, инсан чиркин шлуб дар.
Дишагьлийин хъугъувал
21 Хъасин дилин удучІву, Иса Тир ва Сидон шагьрарин аьтрафариз гъягъюру. 22 Магьа Хананей уьлкейиан вуйи сар дишагьлийи, ишури дуфну, Исайиз кІуру:
– Я Агъа, Давудгъярин Бай, йиз язухъ апІина! Йиз риш, жинар кучІвну, аьхю балайикк кка. 23 Хъа Исайи дугъаз чІалкьан гъапундайи. Ученикари, багахь духьну, Исайикан ккун апІуру:
– Думу дишагьли хъутІуркк, гьаз гъапиш дугъу ихь кьяляхъ чІигъ хъипна. 24 Дугъу жаваб вуди кІуру:
– Узу анжагъ Израилин хъудургнайи чарвйирихьна Гьаънайир вуза. 25 Хъа дишагьлийи, дуфну, дугъаз икрам дапІну, кІуру:
– Я Агъа, узуз кюмек апІин сарун.
26 Хъа Исайи гъапи:
– Баяр-шубарихьан тадабгъну, уьл хуйириз ккипуз хай даршул.
27 Хъа дишагьлийи жаваб туву:
– Дюзди кІурава, Агъа, хъа хуйирира чпин эйсийин суфрайилан ахьу уьлин урклар итІуру.
28 Гьадмуган Исайи дугъаз кІуру:
– Эй дишагьли! Яв хъугъувал зурбаб вуяв. Гъит увуз ккуниганси ибшри.
Ва дугъан риш гьадмусяаьт сагъ гъахьнийи.
Исайи гизафдар сагъ апІуб
29 Гьадлин гьудучІвну, Иса Галилей гьюлихьна гъюру ва, саб тепейиина за духьну, деъру. 30 Дугъахьна ликудар, дярябкърайидар, чІал дибиснайидар ва гизаф жара уьзрар кайидарра хъади аьхючІвеъ халкь уч шулу. Уьзурлуйир Дугъан багахь дитру, Дугъу дурар сагъ апІуру. 31 Ва гьаддиз, чІал дибиснайидар чІалниина дуфну, сакьатлудар сагъ духьну, ликудар рягьятди лицури ва кур духьнайидарин уларихь акв гьибшну гъябкъган, халкь мюгьтал гъахьнийи ва Израилин Аллагьдин адар апІуз хъюгънийи.
Исайи юкьуд агъзур кас тухъ апІуб
32 Хъасин Исайи, ученикариз дих дапІну, кІуру:
– Узуз адмийир гьяйиф вузуз. Магьа, дурарин Узухъди хъади шубуд йигъ ву, хъа дурариз ипІруб адар. Мурар рякъюъ зяиф дархьбан бадали, фукІа-мукІа дирипІди, дурар деетидарза.
33 Ученикари Дугъаз кІуру:
– Гьаму вари халкь тухъ апІрубкьан уьл му ичІи йишваъ наънан абгуча?
34 Исайи дурариз кІуру:
– Учвухь швнуб уьл хьачвухь?
Дурари кІуру:
– Ургуб уьлна сакьюдар балугъар.
35 Исайи, халкьдикан жилиин деуб ккун дапІну, 36 гьаму ургуб уьлна балугъар гъадагъуру ва, Аллагьдиз чухсагъул кІури ккарагну, уьлер гьудутІну – ученикарихьна, хъа ученикари халкьдиз тувру. 37 ДипІну вари ацІру, хъа хъиригъу кьацІари ургуб тавра ацІру. 38 Уьлна балугъ гъипІу жиларин кьадар юкьуд агъзурихьнакьан вуйи, дурарихьна хъана дишагьлийирира, бицІидарира гъипІнийи. 39 Хъасин Иса, халкь деетну, Учв люткейиъ эъну, Магдала кІуру юрдназ гъафнийи.
16Аьламат улупуб ккун апІуб
1 Саб арайилан фарисйирина саддукйири, Исайин багахьна дуфну, думу ахтармиш апІуз ккунди, аьршариан чпиз саб аьламатнан лишан улупуб ккун апІуру. 2 Хьа Исайи дурариз жаваб вуди кІуру:
– Ригъ алабхъурайиган, учву: „Закур ригъ апІиди, гьаз гъапиш зав уьруди а“, – кІуручва. 3 Хъа гьирин ухди: „Гъи селсиб мархь убгъиди, гьаз гъапиш зав уьруди а“, – кІуручва. Эй, кьюб маш гъяйидар! Завуз дилигну, гьава аьгъю апІуз шулчвухьан, хъа гьаму шулайи ляхнарин гъавриъ ахъуз шуладарчвухьан. 4 Хътругъру ва аьрбатан гьамусдин адмийири аьламатнан лишнар улупуб ккун апІура, хъа дурариз, Юнус пайгъамбрин кІул’ина гъафи аьламатналан гъайри, жара аьламат рябкъидар.
Гьамци дупну, Иса дурарихьан гьудучІвну гъягъюру.
Фарисйирихьанна саддукйирихьан ихтият йихьай
5 Дурар гьюлин тмуну гъирагъдихъна ктучІвиган, Дугъан ученикарин уьлер гъадагъуб кІваълан дубшнади гъабхьну. 6 Исайи дурариз кІуру:
– Лигай-гьа, фарисйиринна саддукйирин дунихьан ихтият йихьай. 7 Ученикар: «Му учу уьлер гъададагъиган кІурайиб вуйкІан», – кІури, фикрик кахънийи. 8 Дурар фтикан улхураш аьгъяди, Исайи дурариз кІуру:
– Уьлер гъадагъундарча кІури, гьаз фикрарик кахъначва, хъугъвал адрудар. 9 Учву гьамусра фтинкІа гъавриъ ахънаданчва? Хъа хьуд агъзур кас тухъ гъапІу хьуб уьлкан хъиригъу кьацІари швнуб тавра ацІнуш, кІваълан гъубшнийичв? 10 Ясана юкьуд агъзур касдигъна пай гъапІу ургуб уьлкан хъиригъу кьацІари швнуб тавра ацІнуш, учвуз гьархнайин? 11 Учву гьаз гъавриъ ахърадайкІан? Узу уьлкан улхурадарза, хъа фарисйиринна саддукйирин дунихьан ихтият йихьай! кІураза.
12 Гьадмуган, Дугъу дунихьан ваъ, хъа фарисйиринна саддукйирин кучІлин аьгъюваларихьан ихтият йихьай, кІурайивалин дурар гъаври ахънийи.
Петри, Иса Месигь ву, пуб
13 Хъа Филипдин Кесария кІуру шагьрихьна гъафиган, Исайи Чан ученикарихьан гьерху:
– Адмийири Инсаниятдин Бай фуж ву, кІури, гьисаб апІура?
14 Дурари гьамци кІуру:
– Садари Уву – штуан апІру Ягь’я ву, тмундари – Ил’яс ву, кІура, шубурпидари – Еремия вая жара пайгъамбрарикан сар ву, кІури, гьисаб апІура.
15 Хъа Исайи:
– Хъа учву, Узу фуж ву кІури, гьисаб апІурачва? – пну, гьерхру.
16 Петри:
– Уву Месигь, чІиви Аллагьдин Бай вува, – пну, жаваб тувру.
17 Гьадмуган Исайи дугъаз жаваб вуди гъапи:
– Уву бахтавар вува, Юнусдин бай Симон, гьаз гъапиш увуз му, инсанари ваъ, хъа Аьршарин Йиз Адашди ачмиш гъапІунвуз. 18 Хъанара кІуразавузки, уву, гьацира Петр яна Гъарз вува ва гьаму гъарз’ин Узу Йиз хъугънайидарин бин ккабалгидиза, думу сарихьанра дабгъуз хьибдар, гьеле аьжалихьанна. 19 Узу увухьна Аьршарин Паччагьлугъдин ачар тувдиза, ва уву жилариин фу гъадагъа гъапІиш, аьршариин гьадму гъадагъа дапІну хьибди, ва уву жилариин фтиз ихтияр тувиш, аьршариинра гьаддиз ихтияр тувну хьибди.
20 Ва гьадмуган Исайи Чан ученикариз, Учв Месигь вуйиваликан гьич саризра дарпуб ижмишнаан гъадагъа апІуру.
Исайи Чан аьжаликан пуб
21 Гьадму вахтналан хъюгъну, Исайи ученикариз Учв Ерусалимдиз душну ккуниваликан, душваъ аьхюдари, аьхюну маллйири, къанунчйири Учв гизаф аьзабарикк ккитруваликан ва Учв йивну йикІруваликан, шубудпи йигъан чІиви шлуваликан ктибтуз хъюгънийи. 22 Хъа Петри Иса гъирагъдиз гьадаъну, Дугъан гафар гьадатІуз хъюгъру:
– Аллагьди Увуз рягьим апІри, я Агъа! Яв кІул’ин дицисдар кьазйир улулукьри.
23 Исайи, Петрихьинди илдицну, гъапи:
– ГьудубчІв Узхьан, иблис! Уву Узу рякъ’ан адаурава, гьаз гъапиш яв фикрар адмийирин фикрар вуяв, хъа Аллагьдин ваъ.
24 Хъасин Исайи Чан ученикариз гъапи:
– Шлиз Узухъди гъюз ккундуш, думу, чан тямягьяр дирчну, чан хач гъадабгъну, Узухъди гъюри. 25 Шлиз чан уьмур уьбхюз ккундуш, дугъан думу дубгди. Хъа шли Узу бадали чан уьмур пуч гъапІиш, дугъаз думу бихъиди. 26 Чан уьмур гъудубгу касдиз, вари дюн’я чаз гъабшишра, фу хайир ахъа? Чан уьмур кьяляхъ апІбан бадали, дугъу фициб кьимат тувди? 27 Фицики Инсаниятдин Бай Чан Адашдин аднаъди, Чан малайикарра хъади гъиди, ва гьадмуган гьарсар касдиз, чан ляхнариз лигну, кьимат тувди. 28 Дюзди кІуразачвуз: мушв’ин дийигънайидарикан сакьюдариз, чпин аьжал хъубкьайиз, Чан Паччагьлугъдиъ учІврайи Инсаниятдин Бай рякъиди.
17Исайи Мусайихъдина Ил’ясдихъди сюгьбат апІуб
1 Йирхьуд йигълан Исайи Петр, Якьуб ва дугъан чве Югьан гъадагъну, сарун жарар фужкІара хътарди, ягъли дагъдиина гъягъюру. 2 Хъа Иса дурарин улихь дигиш шулу: Дугъан маш рябкъюри-рябкъюри ригъси нурлу гъабхьнийи, хъа палтар – йифси лизи. 3 Дурарин улихьна Исайихъди гафар апІурайи Мусана Ил’яс ачмиш шулу. 4 Гьадмуган Петри Исайиз гъапи:
– Я Агъа! Учуз мушвахь ужуди вучуз! Увуз ккундуш, мушвахь шубуб паж апІуча: саб Увуз, саб Мусайиз ва саб Ил’ясдиз.
5 Дугъу гьамци кІури имиди, зав’ан дурариина аку диф ис шулу, ва сабпну дифрагъян гьамциб сес гъюру:
«Му Йиз масан Бай вуйиз. Узу Мугъ’ин гизаф рази вуза! Гьамгъахъ хъебехъай!»
6 Му сес гъеебхьу ученикариз яманди гучІ гъабхьнийи, ва дурар, икрам апІури, жил’ина ахьнийи. 7 Исайи, дурарихьна дуфну, хил кучну, кІуру:
– Гъудужвай, гучІ мапІанай.
8 Хъа ученикариз, кІулар за дапІну гъилигган, Исайилан гъайри фужкІа гъяркъюндайи. 9 Хъа дурар дагъдилан гъюруган, Исайи дурариз ижмишнаан гъапи:
– Инсаниятдин Бай, дукІну, чІиви хьайиз, гьаму учвуз гъябкъюбдикан саризра макІанай.
10 Хъа ученикари Исайихьан гьерхру:
– Къанунчйири, сифте Ил’яс дуфну ккунду, гьаз кІура?
11 Исайи дурариз гьамци жаваб туву:
– Дугъридан Ил’ясди, улихьмиди дуфну, вари ккабалгну ккунду; 12 Хъа кІуразачвузки, Ил’яс гъафну, амма инсанариз думу аьгъю гъахьундар, ва дугъкан дурари чпиз ккуниб гъапІну. Гьаци Инсаниятдин Бализра дурарин хиларилантина аьзабар хьиди.
13 Ва гьадмуган ученикар Иса штуан апІру Ягь’яйикан улхурайивалин гъаври ахънийи.
Жин кубчІвнайи бай сагъ апІуб
14 Дурар халкьдихьна гъафиган, сар касди, Исайихьна дуфну, Дугъан улихь кьамкьариина ис духьну, 15 кІуру:
– Я Агъа! Йиз балин язухъ апІина! Думу гьарза шула ва читин аьзабарикк ккахъра, чІур шули, цІиъ ва штуъ урсрира шулу. 16 Узу думу Яв ученикарихьна хъади гъафунза, амма дурарихьан думу сагъ апІуз гъабхьундар.
17 – Эй хътругъру инсанар! – кІуру гьадмуган Исайи. – Узу учвухъди филадизкьан гъузди, кІурачва?! Узу учву филадиз аьгь апІуза?! Думу Узухьна аькъинай!
18 Исайи буйругъ тувну, жин утІубкку, ва бай гьадмусяаьтди сагъ шулу.
19 Хъасин ученикари сасарди, Исайихьна дуфну, Дугъхьан гьерхру:
– Хъа учхьан думу утІубккуз гьаз гъабхьундайикІан?
20 Исайи дурариз гъапи:
– Учву дериндиан хъугъну адрувалиан, фицики дюзди кІуразачвуз: эгер учвуъ саб бицІи дилсибкьан хъугъувал ади гъабхьиш, учву гьатму дагъдиз: «Гьамлин гьатинди гьудубчІв», гъапиш, думу тинди гьудубчІвур, ва учв’ан удудукьруб фукІа хьибдар. [21 ]+ 17:21 Грекарин саспи БикІбариъ гьамци кІура: «Му жин анжагъ ушвар дисбииндина ккарагбииндитІан утІубккуз шлуб дар».
Исайи хъана чан аьжаликан пуб
22 Чпи Галилейиъ айи вахтна, Исайи ученикариз гъапи:
– Инсаниятдин Бай багарихьди инсанарин хилиз тувди. 23 Дурари Думу йикІиди, ва шубудпи йигъан Думу чІиви хьиди.
Дугъу гьаци гъапиган, ученикар гизаф пашман гъахьнийи.
Аллагьдин хулаз вуйи налукарин гьякьнаан
24 Дурар Кафернагьумдиз гъафиган, Аллагьдин хулаз налук гъюдюбхюрайидари, дуфну, Петриз кІуру:
– Ичв Мялимди Аллагьдин хулаз налук тувдаринхъа?
25 Петри:
– Ав, тувру, – гъапи.
Ва Петри хулаъ учІвну, чан ушв абццайизра, Исайи дугъаз суал туву:
– Уву фици фикир апІурава, Симон Петр: гьаму дюн’яйин паччгьари шилхьан налукар гъадагъури шулу – чпин баярихьан, даршиш миди вуйи инсанарихьан?
26 Петри жаваб туву:
– Миди вуйи инсанарихьан.
Думуган Исайи дугъаз гъапи:
– Гьаци вуйиган, дурарин баяр налукариккан азад ву. 27 Амма ухькантина дурар инжик дархьбан бадали, гьюлихъна душну, гъармах ккипну, сифте хъабхъу балугъ гъянзуйихъан хъадабгъ; ва дидин ушв абццган, душваъ лазим кьадар арсран пул бихъидивуз; думу балугъин ушвниан адабгъну, Узхъандина увхъанди вуйи налукнаанди дурарихьна тув.
18Аллагьдин Паччагьлугъдиъ вартІан аьхюр фуж ву?
1 Гьадму вахтна, Исайихьна дуфну, ученикари гьерху:
– Аьршарин Паччагьлугъдиъ вартІан аьхюр фуж ву?
2 Исайи, сар бицІириз дих дапІну, думу дурарин кьялаъ дерккну, 3 кІуру:
– Гьякь кІуразачвуз, учву ичв юкІвар дигиш дапІну, бицІи баярси дархьиш, Аьршарин Паччагьлугъдиъ учІвидарчва; 4 гьаци вуйиган, фуж гьаму бицІи байси мютІюгъ гъахьиш, гьадму Аьршарин Паччагьлугъдиъ аьхюрра ву. 5 Ва шли Узу бадали сар гьамцир бицІир кьабул гъапІиш, дугъу Узу кьабул апІура; 6 хъа шли Узухъ хъугънайи гьаму зяифдарикан саркьан рякъ’ан адаиш, дугъаз, чан гардандиъ рягънин ахал ипну, гьюлизди гатІахьуб ужу шлийи. 7 Тямягьлу дюн’яйиз бала хьибди. Нефс-тямягь адарди, дюн’я гъубзурдар, амма нефс-тямягь арайиз гъюбан тахсиркар аьхю балайикк ккахъди. 8 Эгер яв хили, вая яв ликри уву тямягьнахьна гъахури аш, думу хъадабтІну, ярхлаз гатІабхь: ккудудубкІру уьмриъ хил хътарди, вая лик ккадарди учІвуб ужу вувуз, жегьеннемдиъ ккудудубкІру цІигъ ургури хьайиз. 9 Яв ули уву тямягьнахьна гъахураш, думу адабгъну, ярхлаз гатІабхь: увуз, кьюб ул ади, жегьеннемдин цІигъ ургайиз, саб ул ади, ккудудубкІру уьмриъ учІвуб ужу вувуз.
10 Лигайгьа, бицІидар вара ул’ан миидитанай, фицики дугъриданра дурарин малайикар Аьршарин Йиз Адашдин машнахь шулу. [11 ]+ 18:11 Грекарин саспи БикІбариъ гьамци кІурира абхъна: «Инсаниятдин Бай вари улдубгнайиб уьбхюз Дуфнайир ву».
Дудубгнайи марчч
12 Фици фикир апІурачва? Варж марчч сивариъ айи кас, дурарикан саб гъудубгиш, урчІвцІурна урчІвуб гъитну, гъудубгу сабдихъ лицуз дурушди гъузрин? 13 Ва эгер думу гъибихъиш, дюзди кІуразачвузки, думу урчІвцІурна урчІвуб дудругдариинтІан, саб гьаддиин артухъди шад хьиди. 14 Гьаци ичв Аьршарин Адашдизра гьаму бицІидарикан саркьан дургну ккундар.
Улдугнайи гъардшиз фици кюмек апІуруш
15 Эгер яв гъардши увуз къаршуди гунагь шлу ляхин гъапІиш, душну, сарна-сарди гаф-чІал дапІну, дугъаз чан тахсир кидибт. Эгер увухъ хъебехъиш, дугъкан увуз хъана гъардаш хьиди. 16 Эгерки дугъу чан тахсир кІул’ин дибрисиш, жвувахъди хъана сар вая кьюр кас хъади гъарах, гьадму шагьидари гьарсаб гаф тасдикь апІруганси. 17 Дурарихъра хъпебехъиш, мидкан хъугънайидариз йип; хъа хъугънайидарихъра хъпебехъиш, сарун думу аллагьсузсир, ясана налук гъюдюбхрурсир гьисаб апІин. 18 Дюзди кІуразачвуз: учву жилариин фу гъадагъа гъапиш, аьршариинра гьадму гъадагъа дапІну хьибди; ва учву жилариин фтиз ихтияр тувиш, аьршариинра гьаддиз ихтияр тувну хьибди. 19 Гьацира дугъриди кІуразачвузки, эгер жилиин учвкан кьюри сатІиди фукІа тІалаб гъапІиш, Аьршарин Йиз Адашди думу тамам апІиди. 20 Фицики кьюр вая шубур кас Йиз ччвурнахъ уч гъашиш, дурарин арайиъ Узу хьидиза.
21 Гьадмуган Петри, Исайихьна дуфну, гьерхру:
– Я Агъа! Узуз къаршуди йиз гъардши гунгьар апІури гъашиш, швнубан дугълан хил алдабгъну ккунду? Ургубан?
22 Исайи дугъаз кІуру:
– Увуз «ургубан» кІурадарза, хъа ургцІур ражари ургубан. 23 Гьаддиз Аьршарин Паччагьлугъ чан гъуллугъчйирихъди гьякь-гьисаб апІуз ккун гъабхьи паччагьдиз ухшар ву. 24 Паччагьди гьякь-гьисаб апІуз хъюгъиган, дугъахьна гизаф миллионариинди пул буржлу вуйи сар гъуллугъчи хъади гъюру. 25 Хъа дугъаз бурж кьяляхъ апІуз пул адарди хьпаз лигну паччагьди, думура, дугъан хпирра, веледарра ва дугъаз айи-адруб вари масу тувну, бурж ктипуз амур апІуру. 26 Гъуллугъчи дугъан ликарикк дахъну:
«Я паччагь! СацІиб аьх апІин, хъасин вари бурж ктипидиза», кІури, ккарагуз хъюгъру.
27 Паччагьди, рягьим дапІну, дугъаз бурж гьялал дапІну, думу деетуру. 28 Амма думу гъуллугъчийи, дилин удучІвиган, чан юлдшарикан чаз варж динар пул буржлу вуйир дагну, думу дидисну:
«Увук кайи йиз бурж ча», кІури, думу бугъмиш апІуз хъюгънийи.
29 Гьадмуган дугъан юлдаш, дугъан ликарикк ккархьну, «сацІиб сабур апІин, яв бурж туварза», кІури, ккарагуз хъюгъю. 30 Амма мугъаз мюгьлет тувуз ккун гъабхьундар ва, душну, бурж тувайизкьан, думу дустагъдиъ иту.
31 Му ляхин гъябкъю дугъан юлдшар гизаф мюгьтал ва пашман шулу ва, дуфну, паччагьдиз вари гъабши-гъабшиси ктибтуру. 32 Гьадмуган паччагьди гъуллугъчийиз дих дапІну, кІуру:
«Эй угъраш лукІ! Уву миннат апІбаз лигну, увуз яв думу бурж гьялал гъапІнийза. 33 Узу увуз гьялал гъапІубси, увхьанра яв юлдшиз гьялал апІуз шулдайнухьанхъа?»
34 Хъял кубчІву паччагьди думу, вари бурж ктипайизкьан, аьзабар тувуз, жаллатІарихьна тувру.
35 Гьамци Аьршарин Йиз Адашдира, учвкан гьарури чан гунгьар кайи гъардшилан кІваантІан хил алдадабгъиш, учвузра гьаци апІиди.
19Хпир гъадагъбакан
1 Гьаму вари гафар дупну ккудукІхъан, Иса Галилей уьлкейиан удучІвну, Ярдан нирин тлихъан терефнаъ айи Ягьудияйин аьтрафариз гъягъюру. 2 Дугъан кьяляхъди гизаф инсанар гъюру, ва Дугъу душваъ гизафдар сагъ апІуру. 3 Хъасин Исайихьна фарисйир гъюру, дурари, Думу ахтармиш апІуз ккунди, гьерху:
– Фициб себеб гъабхьишра, Къанундиинди жилириз хпир гьадауз ихтияр айин?
4 Дугъура дурариз жаваб вуди кІуру:
– Инсанар халкь ГъапІури дурар сифтейиан жилирна хпир вуди халкь гъапІуб Гирами китабарик гъурхунданчвахъа? 5 Гьаддиз жилир, адашна дада гъитну, чан хпирик карсди ва дурар кьюрид саб беден хьиди. 6 Гьаци вуйиган, дурар сарун кьюб ваъ, хъа саб беден ву. Гьамци Аллагьди китІдар инсанди жара дапІну ккундар.
7 Фарисйири Дугъан жавабназ кІуру:
– Дици вуш Муса пайгъамбри, жара хьпан кагъаз тувну, хпир гьадауз шулу, гьаз дупнахъа?
8 Исайи дурариз жаваб тувру:
– Мусайи, ичв гъициркъу юкІвариз дилигну, учвуз ичв хпарихъди жара хьуз ихтияр тувну, хъа сифтейиан дици дайи. 9 Амма кІуразачвузки: кьяппавал себеб дарди шли чан хпир гьадаъну, жарар гъахиш, гьадгъу чав кьяппавал апІура.
10 Гьадмуган Исайин ученикари дугъаз кІуру:
– Эгер гьамциб гьял вуш, зат хпир дархуб ужу ву.
11 Исайи дурариз гъапну:
– Му гаф варидарихьан кьабул апІуз шулдар, думу чпиз удукьувал тувнайи жиларихьантІан кьабул апІуз даршул. 12 Гьацисдар жилар аки, садар бабкан шлуган эвлемиш хьуз даршлудар, садар адмийири хаси апІуру, хъа гьацдарра аки, Аллагьдиз гъуллугъ апІури гъузбан бадали, чиб эвлемиш даршули гъузру. Гъавриъ ахъуз шлур, гъит, гъавриъ ахъри.
Исайи бицІидариз уж’вал ккун апІуб
13 Хъасин Исайихьна, хилар иливну, дурариз уж’вал ккун апІбан бадали бицІидар хуру, хъа ученикари дурар хътІурккури шулу. 14 Амма Исайи гъапи:
– БицІидар узухьна гъюз гъитай, гъадагъа мапІанай, фицики Аьршарин Паччагьлугъ гьацдаринуб ву.
15 Исайи дурариин хилар иливну, хъасин Думу дилин удучІвну гъягъюру.
Девлетлуйир ва Аллагьдин паччагьлугъ
16 Саб ражари, сар живан дуфну, Исайихьан гьерху:
– Я Мялим, узуз ккудудубкІру уьмур рубкьбан бадали, узу фициб ужуб ляхин дапІну ккунду?
17 Исайира дугъаз кІуру:
– Узхьан ужувлакан гьаз гьерхрава? Ужур вуйир анжагъ сар АллагьтІан адар. Аллагьди увуз ккудудубкІру уьмур тувну ккундуш, Дугъу Мусайилантина тувнайи табшуругъар вари тамам апІин.
18 – Фу табшуругъар? – гьерхру Дугъхьан живанди.
Исайи кІуру:
– «Адми миликІан», «кьяппавал мапІан», «мигьитІибкІан», «кучІлин шагьидвал мапІан», 19 «Адашдизна дадайиз гьюрмат апІин» ва «яв багахь хьайир жвуваз жвувси ккун апІин».
20 Живанди Исайиз кІуру:
– Узу гьамрар вари тамам апІураза, сарун фу ккими узуз?
21 Исайи дугъаз гъапи:
– Эгер увуз гьуркІу кас хьуз ккундуш, душну, яв айи-адруб масу тув, гьадмуган аьршариъ яв девлет хьибдивуз. Хъасин Узухъди гъач.
22 Му гафар гъеерхьу живан пашманди гьудучІвну гъягъюру, гьаз гъапиш думу гизаф девлетлу вуйи. 23 Исайи мушв’ин Чан ученикариз гъапи:
– Дюзди кІуразачвузки, девлетлуйиз Аьршарин Паччагьлугъдиъ учІвуз читинди алабхъиди. 24 Хъанара кІуразачвуз: девлетлуйиз Аьршарин Паччагьлугъдиъ учІвубтІан девейиз рубдин гъюн’ан удубчІвуз рягьят ву.
25 Му гафар деерхьну, мюгьтал гъаши ученикари Исайихьан гьерху:
– Дици вуйиган, шилхьан учв уьрхюз хьиди?
26 Дурарихьинди дилигну, Исайи гъапи:
– Инсанарихьан му удукьруб дар, хъа Аллагьдихьан удудукьруб адар.
27 Гьадмуган Петри жаваб вуди Дугъаз гъапи:
– Магьа учу, вари гъибтну, Увухъди хъача: хъа учуз фу хьибди?
28 Исайира дурариз гьамци кІуру:
– Дюзди кІуразачвуз: цІийи дюн’яйиъ, Инсаниятдин Бай Чан тахтниин деиган, Узухъди гъафи учвура йицІикьюб тахтниин деъну, Израилин йицІикьюб тухмин суд апІидичва. 29 Гьар шли Узу бадали чан хулар, вая чвйир, вая чйир, вая адаш, вая дада, вая чан веледар, вая хутлар дирчиш, дугъу гьадрар вари варж ражари артухъди гъадагъиди, ва дугъаз ккудудубкІру уьмур рубкьиди. 30 Му ражари гизаф сарпидар думуган ккудукІрудар хьиди, хъа ккудукІрудар – сарпидар.
20ТІумутІчйирикан тахалус
1 Аьршарин Паччагьлугъ – гвачІин ухди чан тІумтІин багъдиъ лихуз нежбрар агуз удучІву эйсийиз ухшар ву. 2 Дугъу, йигъан саб динар пул тувбан йикьрар дапІну, дурар багъдиз лихуз гьаъру. 3 ГвачІнин урчІвуб шулади хул’ан удучІвуриз, ляхин дарди, дуфну майдандиин дийигънайи жара касар рякъюру. 4 Дугъу дураризра кІуру:
– Учвура йиз тІумтІин багъдиз гъачай, учвузра ичв рубкьру гьякъи тувдиза. – Дурарра гъюру.
5 Хъанара лисунган ва лисхъан сяаьт шубубдихъанна, дугъу гьаци апІуру. 6 Хъа сяаьт хьубдихъан, жарадар дуфну дийигъну рякъюру. Дугъу дураризра гъапи:
– Ярхи йигъди ляхин дарди гьаз дийигъначва?
7 Дурари дугъаз кІуру:
– Учу сарира лихуз гъидисундарчу.
Думуган дугъу дурариз кІуру:
– Учвура йиз тІумтІин багъдиз гъарахай.
8 Хябяхъ гъабшиган, эйсийи чан мяишатдин гъулугъчийиз кІуру:
– Нежбрариз дих дапІну, аьхиримжи вуди лихуз хъюгъдарилан ккебгъну, сарпидариина гъяйизкьан, дурариз чпин ляхнин гьякъи тув.
9 Хябяхъдихъна, сяаьт хьубари, лихуз хъюгъдариз са-саб динар пул тувру. 10 Садпидарди лихуз хъюгъдари, чпиз артухъди рубкьур дупну, фикир дапІнайи; амма дураризра, йикьрарнаъ айиганси, са-саб динар пултІан тувундайи. 11 Чпин гьякъи гъадабгъну, дурар эйсийиз чпин наразивал улупуз хъюгъю:
12 – Гьаму кьяляхъна гъафидар саб сяаьтнаътІан гъилихундар, хъа уву дурарна ярхи йигъди убцру ригъдикк гъилиху учу саб гъапІунва.
13 Эйсийи дурарикан сариз кІуру:
– Я дуст кас! Узу увуз гиран ктапІурадарза; уву саб динар пулихъ лихуз рази гъахьундайна? 14 Яв рубкьруб гъадабгъну, гъарах, узуз кьанди лихуз хъюгъюризра увузкьануб тувуз ккундузуз. 15 Узуз йиз айибдикан узуз ккуниб апІуз ихтияр адаринхъа? Йиз мердвалиин уву гьаз бахил шулава? 16 Гьамци аьхиримжи вуйидарикан сарпидар, хъа сарпидарикан аьхиримжи вуйидар хьиди, фицики теклиф айидар гизаф ву, хъа кадагънайидар цІиб.
Шубубпи ражари Исайи Чан аьжаликан пуб
17 Ерусалимдиз гъягъру рякъюъ Исайи, Чан йицІикьюр ученик гъирагъдиз гьадаъну, дурариз гъапи:
18 – Магьа ухьу Ерусалимдиз гъягъюрахьа. Инсаниятдин Бай аьхю маллйиринна къанунчйирин хилиз тувди. Думу карсну йикІуз жаза гьадабтІиди. 19 Хъасин Думу аллагьсузарин хилиз, Дугъ’ина аьрвалар хуз, гъирмажарихьди Думу урччвуз ва дариз зигуз тувди.
Дадайин тІалаб
20 Гьадму арайиъ Исайихьна, Чан баярра хъади, Зеведейин хпир гъафнийи ва, икрамнаъ ис духьну, дугъу фу-вуш тІалаб гъапІнийи. 21 Исайи дугъхьан, фу ккундуш гьерхиган, дугъу гьамци кІуру:
– Гьаму йиз кьюр бализ Яв Паччагьлугъдиъ сар Яв арччул, тмунур гагул терефнаъ деуз гъита.
22 Исайира жаваб вуди гъапи:
– Учву фу тІалаб апІураш, учвуз аьгъдарчвуз. Уз’ина гъюз ккайи аьзабар учвхьан аьх апІуз хьибдин?
Дурари: «Ав, шулчухьан», – гъапнийи.
23 Исайи дурариз гъапи:
– Дугъриданна, Узу кьабул апІуз ккайи аьзабар учвура аьх апІарчва, хъа Йиз арччулна гагул терефарихъинди дитувал Узлан асиллу дар: думу йишвар, Йиз Адашди шлиз улупнаш, гьадрариндар ву.
24 Му гафар гъеерхьиган, имбу йицІур ученикди гьадму кьюр чвуччвкан зарбди хъял апІуру. 25 Хъа Исайи, дурариз вардариз дих дапІну, кІуру:
– Халкьарин гьякимари дурарин зиин агъавал апІурайивал ва аьхюдари дурарин зиин чпин гьюкум улупурайивал учвуз аьгъячвуз. 26 Хъа ичв арайиъ дици дарибшри: шлиз ичв арайиъ кІулинур хьуз ккундуш, гъит думу ичв гъайгъушнаъ ишри. 27 Шлиз ичв арайиъ сарпир хьуз ккундуш, гъит ичв лукІ ишри. 28 Гьаци Инсаниятдин Байра Чаз жарадари гъуллугъ апІбан бадали ваъ, хъа Чав гъуллугъ апІбан бадали ва гизафдарин гунгьарилан хил алдабгъуз кІури Чан уьмур тувбан бадали Дуфнайир ву.
Исайи кьюр кур кас сагъ апІуб
29 Иса ва Дугъан ученикар Ерихондиан удучІвурайиган, дурарин кьяляхъди гизаф халкь гъюз хъюгъю. 30 Ва магьа рякъюхъ деънайи кьюр кури, чпин багхьантина Иса гъягъюрайивал аьгъю дубхьну, аьхю сесниинди гъапи:
– Я Давудгъярин Бай! Ич язухъ апІина!
31 Халкьди дурариз ккебехъ кІуйи, аммаки дурари хъанара зарбди чІигъар апІуз хъюгъю:
– Я Агъа, Давудгъярин Бай! Ич язухъ апІина!
32 Иса дугъужву ва, дурариз дих дапІну, гъапи:
– Узкан фу ккундучвуз?
33 Дурари Исайиз кІуру:
– Я Агъа, ич улар сагъ шлуси апІина.
34 Исайи, язухъ дапІну, дурарин уларик хил кучу, ва сабпну дурарин улариз рябкъюз хъюгъю, хъа дурарра Дугъахъди гъягъюру.
21Иса Ерусалимдиз гъюб
1 Дурар Ерусалимдиз багахь духьну, Елион дагъдиин али Вифания кІуру гъулахьна гъафиган, Исайи гьамциб буйругъ тувну, кьюр ученик гьаъру:
2 – Гьатму ичв гъаншариъ айи гъулаз гъарахай, душваъ, дибтІнайи дажи ва дидин гъудугъ рякъидичвуз; гьадрар, тудурчну, Узухьна аькъинай. 3 Ва нагагь учвуз шликІа фукІа гъапиш, дурар Агъайиз бакарди ву, Дугъу дурар дишлади кьяляхъ апІиди, йипай.
4 Му мици хьуб пайгъамбри дупнайи исихъайи гафар кІулиз удучІвбан бадали шулайи ляхнар вуйи:
5 «Ерусалим шагьриз йипайки,
магьа, яв Паччагь,
даждиин элеъну гъюра.
Думу учвухьна гъудгъиинди,
Фурс ктарди, гъиди».
6 Ученикари, душну, Исайи чпиз гъаписи гъапІу. 7 Дажина гъудугъ хъаъну гъахнийи, ва дурариин чпин палтар илирчнийи. Иса дурарин заълан элеънийи. 8 Халкьдикан гизафдари чпин палтар, хъа имбудари гьарарин цирклар-кюлерра рякъюкк ккирчуйи. 9 Исайин улихьдира, кьяляхъдира гъюрайи халкьди чІигъар апІури гъахьну:
«Давудгъярин Бализ тяриф!
Агъайин ччвурнахъ Гъюрайириз
уж’вал ибшри!
Аьршариз тяриф!»
10 Иса Ерусалимдиъ учІвиган, вари шагьур гьяракатназ гъафи; варди: «Му фуж вуйкІан?» кІури, гьерхуйи. 11 Хъа халкьдигъян:
– Му Галилейин Назаретдиан вуйи Иса пайгъамбар ву, – кІури, жаваб тувнийи.
Исайи алвер апІурайидар Аллагьдин хул’ан утІуккуб
12 Иса Аллагьдин хулан гьяятдиз гъафи. Душваъ ариш-вериш апІурайидар вари утІукку, пул дигиш апІурайидарин устларна луфар масу туврайидарин кусрийир ккитІикІу. 13 Исайи дурариз гьамци кІурайи:
– Йиз хулаз ккарагру хал пиди», кІури дибикІна, хъа учву дидкан тІарашчйирин мугъара дапІначва.
14 Хъасин Аллагьдин хулаз Исайихьна гизаф курарна ликудар хуру, ва Дугъу дурар сагъ апІуру. 15 Дугъу апІурайи аьламатнан ляхнар ва, «Давудгъярин Бализ тяриф!» кІури, чІигъар апІурайи баяр-шубар дяркъну, аьхюну маллйир, къанунчйир хъюлу ацІру. 16 Ва дурари Дугъаз кІуру:
– Мурари фу кІураш, Увуз ебхьурануз?
Исайира дурариз кІуру:
– Ав, ебхьуразуз. Хъа учву Гирами китабарик: «Мухрихъ хъайидарин ва бицІидарин мелзналан Узуз тярифнан гафар пуз гъитдива», пну дибикІнайиб гъурхундарнучвахъа?
17 Дурар гьадушв’ин илмиди, Иса Вифания кІуру гъулаз гъушнийи ва душваъ йишв адапІнийи.
Инжирин гъеебццу гьар
18 ГвачІнин шагьриз хъадакну гъюрайи Исайиз рякъюъ гаш шулу. 19 Ва, рякъюн гъвалахъ инжирин гьар дябкъну, Думу дидин багахьна гъушу, амма кІажарилан гъайри, дидигъ фукІа гъибихъундайи. Исайи, му гьариз сарун асуллагь бегьер дарибхрива, пну, амур гъапІнийи. Инжирин гьар сабпну гъеебццнийи. 20 Му аьгьвалат гъябкъю ученикар мюгьтал гъахьнийи:
– Инжирин гьар мици сабпну фици гъеебццнийкІан? – гъапи дурари.
21 Исайи дурариз жаваб вуди гъапи:
– Гьякь кІуразачвуз, эгер учвуз хъугъувал аш ва учву шаклу даршиш, му инжирин гьарин кІул’ина гъафиб гъубзри, учву гьатму дагъдиз: «Яв йишв’лан улдубчІвну, гьюлиъ убс», гъапиш, гьадмура тамам хьибди. 22 Хъугъувал ади учву ккарагури фу ккун гъапІиш, гьадму хьибдичвуз.
Исайин гьюкмикан
23 Хъасин Исайи, Аллагьдин хулан гьяятдиз дуфну, аьгъювалар улупурайиган, Дугъахьна аьхю маллйирна, къанунчйирна аьхюдар гъюру.
Дурари гьерхру:
– Уву му ляхнар фициб гьюкмиинди апІурава? Шли Увуз гьацдар ляхнар апІуз гьюкум тувну?
24 Исайи дурариз жаваб вуди гъапи:
– Узура учвуз саб суал тувдиза. Эгер учву Узуз жаваб тувиш, Узура учвуз, мурар фициб гьюкмиинди апІураш, пидизачвуз. 25 Штуан апІру Ягь’яйиз штуан апІуз ихтияр шли тувну: Аллагьди, даршиш инсанари?
Дурар, фикрарикк ккахъну, чиб-чпикди гьамци пуз хъюгъру:
– Эгер ухьу «Аллагьдихьан» гъапиш, Дугъу ухьуз: «Дици вуш, дугъахъ гьаз хъугъундарчва?» пиди, 26 хъа «инсанарин терефнаан» пуз ухьуз халкьдихьан гучІ а, гьаз гъапиш халкьди, Ягь’я пайгъамбар ву кІури, гьисаб апІура.
27 Гьаддиз дурари Исайиз жаваб вуди гъапи:
– Учуз аьгъдарчуз.
Хъа Исайи дурариз гъапи:
– Ари Узура, Йиз му ляхнар фициб гьюкмиинди апІураш, пидарзачвуз.
Кьюр балкан тахалус
28 Учву фици фикир апІурачва? Сар касдиз кьюр бай айи. Думу касди, сарпирихьна дуфну, кІуру:
– Жан бай! Душну, гъи ихь тІумтІин багъдиъ лих.
29 Думу, «Ккундарзуз!» – пну, жаваб тувну, хъасин, швумал духьну, лихуз гъягъюру. 30 Адашди, кьюрпи балихьна дуфну, дугъазра кІуру.
– Ибшри, гъягъюрза, – жаваб туву му бали, амма думу гъушундайи.
31 Му кьюрикан адашдин тІалаб шли тамам гъапІну?
Дурари кІуру: «Сарпири».
Исайи дурариз кІуру:
– Дугъриди кІуразачвуз: налук уч апІрударна чІуру аднан дишагьлийир учвутІан ухди Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учІвди. 32 Фицики штуан апІру Ягь’я учвухьна дугъривалин рякъюъди гъафну. Учву дугъахъ хъугъундарчва, хъа налук уч апІрударна чІуру аднан дишагьлийир хъугъну. Учвуз гьамрар вари гъяркънушра, дугъахъ хъугъну, гунгьар гардандиъ гъидисундарчва.
ТІумутІчйирикан тахалус
33 Жара тахалусдихъра хъебехъай. Сар касди тІумтІин багъ ибтру ва дидлан арчил илтІибкІуру. Душваъ чяхир кчІюбкьру ичІ йибккуру ва паж апІуру хъасин, багъ тІумутІчйирихьна тувну, учв жара йишвариз гъягъюру. 34 Хъа тІумтІар хъуркьру вахт улубкьиган, дугъу, тІумтІин багъдикан чан бегьер хуз, лукІар тІумутІчйирихьна гьаъру. 35 ТІумутІчйири, дугъан гъуллугъчйир дидисну, дурарикан фуж урччвуру, фуж йивну йикІуру, шлиина гъван уьлюбхюру. 36 Эйсийи хъанара жара лукІар гьаъру, хъа дураризра гьаци гъапІнийи. 37 Аьхирки дугъу «белки дурариз дугъхьан нач шул», кІури, дурарихьна чан бай гьаъру. 38 Амма тІумутІчйири, эйсийин бай гъяркъиган, чиб-чпин арайиъ кІуру: «Му эйсийин ирсчи ву; гъачай думу йивну йикІухьа ва дугъан ирс ухьуз гъибтдихьа». 39 Думу дидисну, багъдиан адаъну, йивну йикІуру. 40 Ари гьамус багъдин эйси гъафиган, дугъу тІумутІчйирикан гьапІди?
41 Му пис касар дугъу тІанкь апІиди, хъа тІумтІин багъ вахтниинди чахьна бегьер рубкьру жара тІумутІчйирихьна арендайиз тувди.
42 Хъа Исайи, давам апІури, дурариз кІуру:
– Учву Гирами китабариъ дидикІнайи гьаму гафар гъурхундарнучва:
«Устйири гатІабхьу гъван мурччвануб гъабхьну.
Му ухьуз гъябкъю аьламат Агъайи гъапІуб ву».
43 Гьаддиз кІуразачвуз, Аьршарин Паччагьлугъ учвхьан тадабгъиди ва думу лайикьлудариз тувди. 44 Хъа фуж гьадму гъвандиина ахъиш, думу парчйир хьиди; хъа шил’ина думу абхъиш, чархьиди.
45 Дугъан тахалусар гъеерхьу аьхюну маллйирна фарисйир Думу чпикан улхурайивалин гъавриъ ахъу. 46 Дурариз Думу дисуз ккун шулу, амма халкьдихьан гучІ шулу, гьаз гъапиш халкьди Думу пайгъамбар вуди гьисаб апІурайи.
22Сумчрин мяракайикан тахалус
1 Исайи хъанара дурар тахалусариинди гъаврикк ккауб давам гъапІнийи.
2 Аьршарин Паччагьлугъ сар гьамцир паччагьдиз ухшар ву. Сар паччагьди, гизафдариз сумчрик дупну, чан балин сумчрин мярака дюзмиш гъапІнийи. 3 Вахт улубкьган, дугъу чан лукІар хялариз теклиф апІуз гьау, амма дурариз гъюз ккун гъабхьундайи. 4 Дугъу хъанара дурарихьна чан жара лукІар гьаънийи:
– Магьа, дюрхнайи жердар, якъар дурккну, хурагарра дапІну, вари гьязурди а, сумчрин демраз гъачай.
5 Садар, дугъан гафарихъ хъпебехъди, чпин хутІлариз, тмундар ариш-вериш апІуз гъушнийи. 6 Имбудари, дугъан лукІар дидисну, дурччвну йихуру. 7 Мидкан, пис хъял дуфну, паччагьди, чан кьушмар гьаъну, дурар тІанкь апІуру ва дурарин шагьрик цІа кипру. 8 Хъасин паччагьди чан лукІариз кІуру:
– Сумчрин дем гьязурди а, хъа сумчриз теклиф дапІнайидар лайикьлу гъахьундар. 9 Гьаддиз, душну, кючйириъ алахькьандариз варидариз сумчрин демраз дих апІинай.
10 ЛукІарира, душну, кючйириъ чпиз алахькьандар вари: гьам ужудар, гьамсана харжидар хъади дуфну, сумчрин суфра хялари хъабцІру. 11 Хяларихьна удучІву паччагьдиз дураригъ сумчриз ярамиш дару палтар али сар кас рякъюру. 12 Паччагьди дугъаз кІуру:
– Я дуст кас, сумчрин палтар алдарди увхьан мина гъюз фици гъабхьунвухьан?
Дугъазра кІуруб гъибихъундайи. 13 Гьадмуган паччагьди лукІариз гъапнийи:
– Му, ликар-хилар йитІну, чІатинди мучІушназ, ишуб, гьарай-суза, фигъан айишвазди гатІахьай. 14 Фицики теклиф дапІнайидар гизафдар ву, хъа кадагънайидар – цІиб.
«Паччагьдиз паччагьдинуб, хъа Аллагьдиз Аллагьдинуб тувай»
15 Гьадмуган фарисйири, мушв’ан удучІвну, Исайи фукІа дюз даруб кІайиз ккеуз мясляаьт апІуру, 16 ва Дугъахьна, Гьироддин терефкрарра хъади, чпин ученикар гьаъру. Дурари Исайиз кІуру:
– Я Мялим! Учуз Уву гьякьлу кас вуйивал ва инсанар Аллагьдин дугъри рякъюъ тІаърайивал аьгъячуз. Уву инсандин машназ, яна гъуллугъназ лигурдарва. 17 Гьаци вуйиган, учуз йип: Римдин паччагьдиз учу налук тувуз хай шулин, даш шулдарин?
18 Исайи, дурарин чІуру ниятар рякъюри, кІуру:
– Кьюб маш гъяйидар, Узу гьаз ахтармиш апІурачва? 19 Учву налукди туврайи пул Узуз улупай.
Дурари Дугъахьна саб манат хуру.
20 – Мидик шлин шикилна ччвур ка? – пну, гьерху Исайи дурарихьан.
21 – Римдин паччагьдин, – жаваб туву дурари.
Гьадмуган Исайи дурариз кІуру:
– Дици вуш, паччагьдинуб паччагьдиз, хъа Аллагьдинуб Аллагьдиз тувай.
22 Му гафар гъеерхьиган, дурар мюгьтал шулу ва Дугъхьан гьудучІвну гъягъюру.
ГъачІидар чІиви шлуваликан
23 Гьадму йигъан Дугъахьна гъачІидар чІиви шуб айиб дар кІурайи саддукйир гъюру, ва дурари Исайихьан гьерхру:
24 – Я Мялим! Муса пайгъамбри дупна: «Эгер фуж чаз велед даршиди гъачІиш, дугъан хпир дугъан чвуччвуз дитри ва чвуччвун тухум давам апІри». 25 Учу ургур чве вуйча, ва сарпир эвлемиш духьну, гъакІну ва, велед хътарди хьпаз лигну, хпир дугъан чвуччвуз дитру. 26 Гьамци кьюрпирра, шубурпирра, та-а-ап ургурпириина гъяйиз, вари йихуру. 27 Аьхирки гьадму хпирра йикІуру. 28 Гьаци гъабшиган, гъиямат йигъан вари чІиви шлуган, думу ургурикан фунурин хпир хьиди? Дурариз вардариз думу швуваз гъушнийи аьхир.
29 Исайи дурариз гьамциб жаваб апІуру:
– Учву, я Гирами китабар, ясана Аллагьдин кьудрат аьгъдарди, улдугурачва. 30 ЧІиви гъахьиган, дурари я швушвар хурдар, я швуваз гъягъюрдар. Дурар аьршариъ айи малайикарси хьиди. 31 Хъа гъиямат йигъан гъийихдар чІиви хьувалин гьякьнаан Аллагьди учвуз гъапи гьаму гафар яраб учву гъурхундайкІан? 32 «Узу Ибрагьимдин Аллагь вуза, Исакьдин Аллагь вуза ва Якьубдин Аллагь вуза». Аллагь дийихнайидарин ваъ, хъа чІивидарин Аллагь ву.
33 Му гафар гъеерхьиган, халкь Исайин аьгъювалар улупбиин мюгьтал шуйи.
ВартІан метлеблу табшуругъ
34 Исайи саддукйир фици чпин йишв’ин дитнуш, гъеебхьиган, фарисйирна саддукйир, сатІиди уч шулу. 35 Дурарикан сар къанунчийи, Исайи фу кІуруш кІури, Дугъхьан гьерхру:
36 – Мялим! Къанундиъ вартІан метлеблу табшуругъ фунуб ву?
37 Исайира дугъаз кІуру:
– «Яв Агъа Аллагь, вари юкІв хъипну, вари рюгьнаан ва яв вари фагьмиан ккун апІин». 38 Му сабпи ва вартІан метлеблу табшуругъ ву. 39 Кьюбпибра гьаддиз барабар ву: «Яв багахь хьайир жвуваз жвувси ккун апІин». 40 Гьаму кьюб табшуругъдиин вари Къанун ва пайгъамбрарин БикІбар биналамиш духьна.
Месигь шлин бай ву?
41 Саб йишв’ина уч духьнайи фарисйирихьан Исайи гьерху:
42 – Учву Месигьдин гьякьнаан фу фикир апІурачва? Думу шлин Бай ву?
Фарисйири Дугъаз:
– Давудгъярин Бай ву, – кІуру.
43 Исайи дурарихьан хъана гьерхру:
– Дици вуйиган, Рюгьну ацІнайи Давудри Дугъаз Агъа фици кІура? Давудри дупнаки:
44 «Агъайи йиз Агъайиз гъапну:
Узу Яв душмнар Яв ликарикк дахьайизкьан,
Йиз арччул гъвалахъ деъ?»
45 Гьамци, Давудри Дугъаз Агъа кІурайиган, Думу дугъан Бай фици хьидихъа?
46 Сарихьанра Дугъаз жаваб тувуз гъабхьундар. Ва гьадму йигъланмина, Исайиз суалар тувуз кІури, Сарун сарира Исайихьан гьич сабдиканра гьерхуз кІубанвал гъапІундар.
23Къанунчйирихьанна фарисйирихьан ихтият йихьай
1 Хъасин Исайи, халкьдихьна ва Чан ученикарихьна илдицну, гъапнийи:
2 – Мусайин Къанундин гъаврикк ккаъри, тахтниин къанунчйирна фарисйир деъна. 3 Гьаци вуйиган, гьадрари кІурубдихъ хъебехъай ва кІулиз адабгъай, хъа дурари апІурайиганси мапІанай, фицики дурари, фу ккун апІураш, кІура, хъа чпи гьаци апІурадар. 4 Читин къайдйир кІули гъахуз гъитри, дурари гъюнариин гъулайсуз гъагъар иливура, хъа дурар алишвлан ришвбан бадали чпи тІубкьан кучрадар. 5 Хъа дурари фукІа апІурашра, инсанариз рябкъри кІури апІурайиб ву. Гьамци дурари унтІланна хиллан илдижру Къанундиан гафар дидикІнайи чпин чІулар аьхю апІури шулу ва палтарин цІимцІлар ярхи апІури шулу. 6 Дурар мажлисар-демариъ ва мистариъ ужусдар йишвар дидисну деуз ккунидар ву. 7 Ва базар-майднариин чпи тебрик апІури ва адмийири чпиз «Мялим! Мялим!» кІури, дих апІури ккунидар ву. 8 Хъа учвуз гъит мялимар дарипри, фицики гьякь Мялим сар ву, хъа учву вари гъардшар вучва. 9 Ва жилариин саризра адаш макІанай, фицики учвуз сар Аьршарин АдаштІан адар. 10 Ва учвуз насигьятчйирра дарипри, фицики сар ву учвуз айи Насигьятчи, думура Месигь ву! 11 Учвкан варитІан заан вуйирикан, учвуз гъараваш ишри, 12 фицики, шли учв заанди дисури гъашиш, думу аскан апІиди, хъа шли учв асканди дисури гъашиш, гьадму заан хьиди.
Исайи къанунчйирна фарисйир беябур апІуб
13 Ичв гьял пис хьибди, кьюб маш гъяйи къанунчйирна фарисйир! Гьаз гъапиш адмийирин улихь Аьршарин Паччагьлугъдин раккар хъяркьрачва. Душваъ я учву учІврадарчва, я учІврайидар учІвуз гъитрадарчва. [14 ]+ 23:14 Грекарин саспи БикІбариъ гьамци кІура: «Ичв пис гьял хьибди, кьюб маш гъяйи къанунчйирна фарисйир, фицики учву ачІни дишагьлийирин хулар хътитІури, кьюб маш гъивну, ярхи гъудгнар апІурачва ва гьаддиз аьхю жаза гьадабтІидичвуз».
15 Ичв гьял пис хьибди, къанунчйирна фарисйир, кьюб маш гъяйидар, гьаз гъапиш сар каскьан учвухъинди илтІикІбан бадали, учву гьюлериланна жиларилан илдицури шулучва; ва дицир кас гъидихъган, дугъкан учвутІан кьюб ражари бешбетер жегьеннемагьли апІуручва.
16 Ичв гьял пис хьибди, рякъ улупурайи курар. Учву: «Аллагьдин хул’инди ху гъапІну пну, баладар, – кІурачва, – хъа Аллагьдин хулаъ айи гъизилиинди ху гъапІур чав туву гаф тамам апІуз мажбур ву», – кІурачва. 17 Я курар ва ахмакьар! Фу заан ву: гъизил, дарш гьадму гъизил гирами апІурайи Аллагьдин хал?
18 Хъанара: «Шли Аллагьдиз багъишар апІру йишв’инди ху гъапІнуш, дугъаз, баладар, кІурачва, – хъа гьадина багъиш апІуз дубхнайибдиинди ху гъапІур чав туву гаф тамам апІуз мажбур ву», – кІурачва. 19 Эй кур духьнайидар! Фу заан ву: багъиш апІуз дубхнайиб, дарш думу гирами апІурайи марцци йишв? 20 Гьаци вуйиган, шли Аллагьдиз багъишар апІру йишв’инди ху апІураш, дугъу гьадушв’ин дивру варибдииндира ху апІура. 21 Аллагьдин хул’инди ху апІурайири, гьам Аллагьдин хул’инди, гьамсана душваъ яшамиш Шулайириинди ху апІура. 22 Зав’инди ху апІурайири Аллагьдин тахтниинди ва дид’ин Деънайириинди ху апІура. 23 Ичв гьял пис хьибди, къанунчйирна фарисйир, фицики учву, Къанунди дупнайибси, шюше, гьашв ва шивит укІарин йицІуб пайнакан саб пай туврачва, хъа Къанундиъ вартІан метлеблу вуйиб: гьякьлувал, рягьимлувал, хъугъвал – гьархрачва; сифте вуди гьамрар дапІну ккунду, хъа тмунубра дарапІди гъибтну ккундар. 24 Эй рякъ улупурайи курар! Учву хурагнак кабхъу мизмиз ктабгъурачва, хъа деве хътІюбкъюрачва. 25 Ичв гьял пис хьибди, кьюб маш гъяйи къанунчйирна фарисйир, гьаз гъапиш учву захна бушгъаб заълан марцц апІури шулучва, хъа дурарин айитІишв угъраш’валинна тямягькарвалин йимишари абцІри шулучва. 26 Эй кур фарисей! Сифте захранна бушгъабан айитІишв марцц апІин, дурарин чІатан терефра марцциб шлуганси. 27 Ичв пис гьял хьибди, кьюб маш гъяйи къанунчйирна фарисйир, фицики учву, уччвуди рякъюз кІури, чІатанди лизиди дарснайи, хъа айитІишв майтин кІурбарина жюрбежюр чиркишну ацІнайи накьварин гюмбтариз ухшар вучва. 28 Гьаци учвура, инсанариз заъланди дугъридарси улупури, айтІанди кучІляхваларина нягьякьвалари ацІначва.
Фарисйирна къанунчйир жазайикк ккуркьбакан
29 Ичв гьял пис хьибди, кьюб маш гъяйи къанунчйир ва фарисйир! Учву, пайгъамбрариз ва жара марцци касариз гюмбтар диври, дурар кабалгурачва. 30 «Эгер учу ич ата-бабйирин девриъ яшамиш шули гъахьнийиш, учу дурарихъди пайгъамбрарин ифи удубзбаъ иштирак хьидайча», – кІурачва. 31 Гьаму гафариинди учву пайгъамбрар гъийихдарин веледар вуйивалин гьякьнаан ачухъди шагьидвал апІурачва. 32 Гьаци вуйиган, ичв абйирин тахсрар давам апІинай! 33 Эй битІар, битІран ифи айидар! Учву жегьеннемдин цІигъ гъитру жазайиккан фици гьергдичва? 34 Гьаддиз магьа Узу учвухьна пайгъамбрар, фагьумлуйир ва аьлимар гьаъраза. Учву дурарикан садар йивну йихидичва, хъа тмундар ичв мистариъ урччвидичва ва шагьриан шагьриз утІуккури хьидичва. 35 Гьякьлу Авелин ифдилан ккебгъну, Аллагьдиз багъишар туврушванна Аллагьдин хулан арайиъ учву йивну гъачІи Варахайин бай Закар’яйин ифдиина гъяйизкьан, жилариин нягьякьди удубзурайи вари ифдин тахсирра ичвуб хьибди. 36 Дюзди кІуразавуз: гьамусдин адмийириз гьаму варибдин жаза гьадабтІиди.
Ерусалимдиин улубкьруб
37 Эй, пайгъамбрар йивну йихру ва чахьна гьау илчйириин гъван уьлюбхру Ерусалим! Швнубан Узуз, пеъли чан хлинццариккна шюхъярси, яв халкь уч апІуз ккун гъабхьунзуз, хъа учву кІул ккивундарчва! 38 Лигай, магьа ичв хал ичІиди гъубзна. 39 Магьа кІуразачвуз: «Агъайин ччвурнахъ Гъюрайир ужувлакк ишри», кІури, учву дих дарапІкьан гагьди, Узу сарун рякъидарчвуз.
24Аллагьдин хал дабгъбакан
1 Иса Аллагьдин хул’ан удучІвиган, Дугъан ученикар, Дугъаз Аллагьдин хулан дараматар улупуз кІури, багахьна гъафи. 2 Исайи дурариз кІуру:
– Гьамрар вари рякъюранчвуз? Дугъридан кІуразачвуз, мидин гъван гъвандиин гъубзидар, вари дабгъиди.
Исайин терефкрариин аьзабар улуркьуб
3 Иса Елион дагъдиин деънайиган, Дугъахьна ученикар гъюру ва жарадар алдру йишв’ин дурари Дугъхьан гьерхру:
– Йип учуз, дици фила хьибди? Уву хъадакну гъюрувал ва гъиямат йигъ улубкьруб учуз фицдар лишнариинди аьгъю хьибди?
4 Исайи дурариз жаваб вуди кІуру:
– Лигайгьа, шликІа учву алдатмиш дарапІбан бадали, ихтият йихьай. 5 Фицики гизафдар: «Узу Месигь вуза» кІури, Йиз ччвурнаккди гъиди ва гизаф халкьар алдатмиш апІиди. 6 Гьацира учвуз багахь ва ярхла дявйирикан ебхьидичвуз. Лигайгьа, гучІ мапІанай, фицики мурар духьну ккуни ляхнар ву, амма му сабан аьхир дар. 7 Фицики халкь халкьдиин, паччагьлугъ паччагьлугъдиин алархьиди. Гаш’валар ахьди, жюрбежюр йишвариъ жилар тІурччвиди. 8 Мурар вари бедбахтваларин, бицІир апІру аьзабарси, сифте кІулар ву. 9 Гьадмуган учвуз аьзабар тувди ва учву йивну йихиди; учву, Йиз ученикар хьпаз лигну, вари халкьариз даккун хьидичва. 10 Гьадмуган гизафдар хъугъвалихьан ярхла хьиди. Сари-сар масу тувуз хъюгъди, инсанарин арайиъ душманвал абхъди. 11 Хъасин хайлин кучІлин пайгъамбрар арайиз удучІвиди ва дурари гизафдар алдатмиш апІиди. 12 Къайдасузвалар гизаф артухъ хьпаз лигну, гизафдарин сар-сарихьна ккунивал цІиб хьибди. 13 Гьамрар вари шли аьхиризкьан аьх гъапІиш, гьадму дюрхну хьиди. 14 Гьарсаб миллетдиз ебхьруганси, Аьршарин Паччагьлугъдикан Ужувлан хабар вари дюн’яйиъ рабгъиди, гьадмуган гъиямат йигъ улубкьиди.
Улукьуз ккайи аьзабар
15 Гьамци Даниял пайгъамбри улихь ккимиди дупнайи Гирами йишваъ Аллагь гьясбикк ккадру алчагъвал учвуз гъябкъиган (урхурайир гъит гъавриъ ишри), 16 гьадмуган Ягьудия уьлкейиъ айидар дагълариз гьергри. 17 Фуж гьадму вахтна гъваин алди гъашиш, чан хулаъ айиб фукІа гъадабгъуз душвлан улдудучІври, 18 фуж хутІлиъ ади гъашиш, думу чан палтар гъадагъуз хулаз дурушри. 19 Гъагъдиъ айидаринна нанайихъ бицІидар хъайидарин гьадму йигъари гьял пис хьибди! 20 Гьамрар вари улукьну, учву гьергуз мажбур гъабхьи вахт я кьюрд, ясана султ йигъ дарибшри пну, ккарагай, 21 фицики гьадмуган дюн’я ккебгъхъанмина дарши ва сарун сабанра даршлусдар зурба бедбахтвалар хьиди. 22 Хъа гьадму йигъар Аллагьди кам гъапІундайиш, сар каскьан ккададархьрийи, амма Чав кадагънайидар бадали Дугъу гьадму йигъар кам апІиди. 23 Эгер учвуз думуган «Лиг, Месигь гьамшвахь хьа» вая «Гьатушвахь хьа» гъапиш, мухъугъанай, 24 фицики кучІлин месигьар ва кучІлин пайгъамбрар удучІвну, зурба аьламатнан лишнар улупуз хъюгъди. Дурар, чпихьан шулуш, гьелле Аллагьди кадагънайи касарра алдатмиш апІуз чалишмиш хьиди. 25 Магьа, Узу улихьмиди гъапунзачвуз. 26 Гьамци, нагагь учвуз «Магьа Думу ичІи чюлиъ а» гъапишра, дина мягъянай; «Магьа Думу хулариъ гьитІикІна» гъапишра, мухъугъанай. 27 Кьюркьлин цІа завун му кІулиан тму кІулиз фици крибчуруш, Инсаниятдин Байра гьаци гъиди. 28 Наан майит ади гъабшиш, гьадина люкьяр уч хьиди.
Инсаниятдин Бай аьршариан гъюбкан
29 Хъа сабпну гьадму йигъарин кьяляхъ «Ригъ ктІубшвиди, вазли акв тувидар, завариан хядар ахьди, завар ккадаршвиди». 30 Гьадмуган зав’ина Инсаниятдин Балин лишан гъибди. Жилиин али вари халкьар ишиди, дурариз, Чан кьувват ва зурба гьяйбат хъади, дифариин алди гъюрайи Инсаниятдин Бай рякъиди. 31 Дугъура зурба сес апІру зурна хьади Чан малайикар гьаъди, дурари Дугъу ктагъу касар, жилин саб кІул’ан тмуну кІулиз гъяйизкьан, юкьбиб терефарихъанди уч апІиди.
Инжирин гьарин мисал
32 Инжирин гьархъан мисал гъадабгъай: дидин кюлери кьюкьяр апІруган ва кІажар адашвруган, хьад багахь шулайивал аьгъю шулучвуз. 33 Гьаци учвузра, гьамрар вари гъяркъган, гьадму вахт, ичв раккнихъ хъайиси, багахь дубхьнайивал аьгъю йибхьай. 34 Гьякь кІуразачвуз: му вари улубкьайиз, гьамусдин насил гъубзди. 35 Заварна жилар ккадахьиди, хъа Йиз гафар дургидар.
Думу фила шулуш, саризра аьгъдар
36 Я аьршарин малайикариз, я Бализ – саризра йигъ ва сяаьт аьгъдар, хъа сар Адашдиз аьгъя. 37 Нюгьдин йигъари фици гъабхьнуш, Инсаниятдин Бай гъювалра гьаци хьибди: 38 жилиин шид улубчІвайиз улихьна Нюгь чан гимдиъ учІву йигъ’ина гъяйиз, вари фици ипІури-убхъури, швушвар хури, швуваз гъягъюри гъахьнуш 39 ва шид улубчІвайиз фици фтинкІа фикир ктарди гъахьнуш, Инсаниятдин Бай гъювалра гьаци хьибди. 40 Думу вахтна хутІлиъ кьюр нежбер лихури гъахьиш, дурарикан сарнур гъахиди, тмунур гъитди; 41 хилин рягъярихъ тахил рябгъюрайидар кьюр дишагьли гъахьиш, дурарикан сар гъадагъиди, тмунур гъитди. 42 Гьаци вуйиган, ул иливну мааханай, гьаз гъапиш ичв Агъа гъюру йигъ учвуз аьгъдарчвуз. 43 Учвуз аьгъю йибхьайки, хулан эйсийиз угъри гъюру вахт аьгъяйиш, думу даърахрийи ва чан хулаъ учІвуз гъидритрийи. 44 Гьаддиз учвура гьязурди гъузай, фицики учву ккилигури адру сяаьтна Инсаниятдин Бай гъиди.
Гъуллугъчйир вафалудар духьну ккунду
45 Агъайин вартІан аькьюллу, вафалу гъараваш фунур ву? Дугъу имбу гъаравшариз ипІруб туврурди дурарин зиин гъуллугъчиди дерккур. 46 Хулаз гъафи агъайиз ляхин апІури гъяркъю гъуллугъчи бахтавар ву. 47 Гьякь кІуразачвузки, агъайи думу чан вари хал-йишван аьхюрди дерккди. 48 Хъа эгер думу гъуллугъчийи, чан кІваан: «Йиз агъа багаригьди гъидар» пну, 49 миди вуйи чавсдариз сабра дарди йивури гъахьиш, лутйирихъди ипІуз-убхъуз хъюгъиш, 50 агъа, думу ккилигури адру йигъан ва мялум дару сяаьтна хъуркьди 51 ва дугъу думу гъуллугъчи кьюб швур апІиди: дугъкан, кьюб маш гъяйидарикан апІруб апІиди, душваъ суза-фигъан, зурба ишуб абхъди.
25ЙицІур шуркан тахалус
1 Гьадмуган Аьршарин Паччагьлугъ, лампйир гъадагъну, йишвну жамран улихьна гъюрайи йицІур шураз ухшар хьибди. 2 Дурарикан хьур аькьюллудар ва хьур абдалдар гъахьну. 3 Абдал шубари, лампйир гъадагъну, дурарихъ хъубзруб гъадабгъундар. 4 Аькьюллудари лампйирихъди хъубзрубра гъадабгъуру. 5 Жамру кьан апІуради хьпаз лигну, дурар вари нивкІуз гъягъюру. 6 Хъа гьацІишваринган: «Магьа жам гъюра, улихьна удучІвай», – кІури, сесер утІурччвуру.
7 Вари шубар, гъудужвну, чпин лампйир акуди кархьуз хъюгъру. 8 Абдал шубари аькьюллудариз: «Ичв хъубзрубдикан учузра чавай, даршиш ич лампйир ктІушвура», – кІуру. 9 Хъа аькьюллудари: «Хъубзруб учузра, учвузра гьубкІидар. Масу туврайидарихьна душну, учвуз гъадабгъай», – кІуру.
10 Хъа дурар хъубзруб гъадабгъуз душну имиди, жам гъюру. Гьязурди айи шубар дугъахъди сумчрин демраз гъягъюру, ва сарун раккар хъяркьру. 11 Хъасин хъубзруб гъадабгъуз гъушу тмуну шубарира дуфну: «Я Агъа, я Агъа! Учуз раккин абцца», – кІуру. 12 Жамру дурариз жаваб вуди: «Дюзди кІуразачвуз, узуз учву зат аьгъюдаркьан дарзуз», – кІуру.
13 Гьаци вуйиган, мааханай, гьаз гъапиш я йигъ, я сяаьт аьгъдарчвуз.
Шубур гъуллугъчийикан тахалус
14 Аьршарин Паччагьлугъ сар гьамцир касдихь тевуз шул: саб ражари ярхла уьлкйириз гъягъруган, дугъу чан гъуллугъчйириз дих дапІну, чан мяишатдиз лигуз табшурмиш гъапІнийи. 15 Дурарин удукьувалариз лигну, сарихьна хьуд агъзур, тмунурихьна кьюд агъзур, шубурпирихьна сад агъзур манат тувну, учв гъушнийи. 16 Хьуд агъзур манат гъибисури, дишлади думу ляхник кипру ва хьуд агъзурсана гъазанмиш апІуру. 17 Гьаци кьюд агъзур гъибисурира кьюд агъзурсан гъазанмиш гъапІнийи. 18 Хъа сад агъзур манат гъибисури, душну, жил деебккну, душвакк ккивну, пул жин гъапІну. 19 Саб хайлин вахтналан агъа гъюру ва дурарихьан арсран гьякь-гьисаб апІувал ккун апІуру. 20 Чахь хьуд агъзур манат гъибтури, пул дубхну, кІуру:
– Агъа! Уву узухьна хьуд агъзур манат тувунва, магьа узу дурариинди хъана хьуд агъзурсан гъазанмиш гъапІунза.
21 Агъайи дугъаз кІуру:
– Аферин увуз, ужур ва вафалу гъуллугъчи, бицІи ляхниъ узуз вафалу гъахьунва, аьхю ляхнар табшурмиш апІидизавуз; яв агъайин мяракайиз дуфну, дугъахъди шадвал апІин.
22 Гьаци кьюд агъзур манат гъибисурира, дуфну, кІуру:
– Агъа! Уву узухьна кьюд агъзур манат тувунва, магьа дурарин кюмекниинди узу хъана кьюд агъзурсан гъазанмиш гъапІунза.
23 Агъайи дугъаз кІуру:
– Увузра аферин, ужур ва вафалу гъуллугъчи, бицІи ляхниъ узуз вафалу гъахьунва, аьхю ляхин табшурмиш апІидизавуз; йиз мяракайиз дуфну, узухъди йиз шадвал пай апІин.
24 Хъасин сад агъзур манат хьайир дуфну, кІуру:
– Агъа! Узуз уву учІру адми вуйиб аьгъяйзуз: дурубзру йишв’ан ккадабцІуз ва ктриву йишв’ан бегьер уч апІуз ккунир вува. 25 ГучІ кабхъури пул жиликк жин гъапІунза: магьа яв думу гъадабгъ.
26 Хъа агъайи дугъаз гьамци кІуру:
– Эй жинжал ва темпел гъуллугъчи, увуз узу дурубзру йишв’ан ккадабцІрур ва ктриву йишв’ан бегьер уч апІрур вуйиб аьгъдайнуз? 27 Гьаддиз уву йиз пул ляхник кипну ккундийи, гъафири узу думу артухъ дубхьну гъадабгъидийза. 28 Гьаддиз тадабгъай мугъахь хьайи пул ва тувай йицІуд агъзур хьайирихьна. 29 Фицики гьарсар чаз айи касдиз хъанара тувди ва дугъан разу хьибди, хъа чаз адрурихьан айибра тадабгъиди. 30 Ва башаккадру гъуллугъчи чІатинди мучІушназ гатІахьай. Душваъ суза-фигъан, зурба ишуб хьибди.
Хъасин Исайи кІуру:
– Ебхьуз ибар кайидариз гьаму гафар ерхьри!
Аьхиримжи суд
31 Инсаниятдин Бай Чан аднаъди малайикарра хъади гъафиган, Дугъу Чан адлувалин паччагьвал апІиди. 32 Дугъан улихь вари миллетар уч духьну хьиди, хъа Дугъу, марччлихъни марччар цІигьарихьан фици жара апІури шулуш, гьаци дурар сар-сарихьан жара апІиди: 33 марччар Чан арччул, цІигьар гагул терефнаъ дерккди. 34 Гьадмуган Паччагьди Чан арччул терефнаъ айидариз пиди:
– Гъачай йиз адашдин ужувлакк ккахьнайидар, дюн’я ккебгъхъанмина учвуз гьязурди дебккнайи Аьршарин Паччагьлугъ ирсди кьабул апІинай. 35 Узуз гашди айзуз, учву Узуз уьл тувнийчва; Узу штухъ дахаргнайза, учву штухъди тухъ гъапІнийчва; Узу яд жви вуйза, учву Узу кьабул гъапІнийчва; 36 гъяцІалди айза, Уз’ин палат алабхьнийчва; иццури айза, учву Узуз гъилигнийчва; дустагъдиъ айза, Узухьна гъафнийчва.
37 Гьадмуган дугъри касари Дугъаз пиди:
– Я Агъа! Уву учуз гашди дяркъну, Увуз фила уьл гьивнийихъа? Вая дахаргну ади, фила шид тувнийихъа? 38 Уву яд жви вуди, учу Уву фила кьабул гъапІнийихъа? Вая гъяцІалди дяркъну, учу Ув’ин фила палат алабхьнийихъа? 39 Уву кетІерццну ади, ясана дустагъдиъ ади дяркъну, учу Увухьна фила гъафнийихъа?
40 Ва Паччагь вуйи Инсаниятдин Бали дурариз жаваб вуди пиди:
– Дюзди кІуразачвуз, учву гьаму Йиз бицІи гъардшарикан саризкьан гьаци гъапІнуш, гьадму учву Узуз гъапІу мисал ву.
41 Гьадмуган Дугъу чан гагул терефнахъ хъайидариз пиди:
– Йиз улариккан дург духьну гъарахай, нянайикк ккайидар, иблисдиз ва дугъан хликк ккайидариз гьязур дапІнайи жегьеннемдин цІиз гъарахай. 42 Узуз гашди айзуз, учву Узуз уьл тувундайчва; Узу дахаргнайза, шид тувундайчва; 43 Узу яд жви вуди гъафиган, Узу кьабул гъапІундайчва; гъяцІалди айиган, Узухъ палат хъабхьундайчва; иццурайиган ва дустагъдиъ айиган, Узухьна гъафундайчва.
44 Гьадмуган дурарира Дугъаз жаваб вуди пиди:
– Я Агъа! Увуз гашди вая дахаргну ади, гъураба вая гъяцІалди ади, кетІерццнади, вая дустагъдиъ ади дяркъну, учу Увуз гъуллугъ дарапІди фила гъитнухъа?
45 Гьадмуган Дугъу пиди:
– Дюзди кІуразачвузки, учву гьаму Йиз бицІи гъардшарикан саризкьан гьаци гъапІундарш, Узузра гъапІундарчва.
46 Гьамци, нягьякьдар жегьеннемдин ккудудубкІру аьзабнаъ ахьди, хъа гьякьлудар ккудудубкІру уьмур хъапІри хьиди.
26Иса йикІуз кьаст апІуб
1 Вари гьаму гафар дупну ккудукІхъан, Исайи Чан ученикариз кІуру:
2 – Учвуз аьгъячвузки, кьюд йигълан Пасхайин машквар хьибди ва Инсаниятдин Бай хачриин дариз зигбан бадали душмнарин хилиз тувди.
3 Гьадму вахтна аьхю маллйирна аьхюдар Каяфа кІуру аьхюну маллайин гьяятдиъ уч духьнайи. 4 Дурари, аьмалдарвалиинди дидисну, Иса йикІуз йикьрар апІуру. 5 Амма дурари гьамци гъапнийи:
– Анжагъ машквар йигъан ваъ, фицики халкьдик гъалабулугъ кабхъди.
Вифанияйиъ
6 Иса Вифанияйиъ хамран аьзар кади гъаши Шимондин хулаъ айи вахтна, 7 Дугъан багахьна, лизи ругдин бетисибдиъди багьа ягъра хьади, сар дишагьли гъюру. Дугъу гутдиз гъюн йивну илдигънайи Исайин кІул’ин ягъ улубзуру. 8 Му гъябкъю ученикарик, хъял кубчІвру.
Дурари:
– Гьамкьан ицци ниъ хъайи ягъ мугъу гьаз чІур гъапІу? 9 Му аьхю кьиматнахъ масу тувну, пул касибариз пай апІуз шулийда, – кІуйи.
10 Дурарин гъавриъ ахъу Исайи кІуру:
– Дишагьлийиз нач шлуси гьаз кІурачва? Узу бадали дугъу ужуб ляхин апІура. 11 Касибар гьарган учвухъди хьиди, хъа Узу учвухъди гьарган хьидарза. 12 Гьаму ягъ Йиз кІулкан ктатбиинди дугъу Йиз беден накьвдик кивбан бадали гьязур апІура. 13 Гьякь кІуразачвуз: дюн’яйиъ му Ужувлан хабар наан рабгъури гъабшишра, думу кІваин апІиди ва дугъу гъапІубдикан ктибтиди.
Искариот Ягьудайи Иса масу тувуб
14 Гьадмуган йицІикьюрикан сари – Искариот Ягьуда кІурури, аьхюну маллйирихьна душну, кІуру:
15 – Иса дисуз учвуз кюмек гъапІиш, узуз фу тувдичва?
Дурари дугъаз, арсран сумчІур манат тувурча, гъапи. 16 Гьаддихъанмина дугъу Иса масу тувуз гъулай вахт абгури шулу.
Пасхайин машквран суфрайихъ
17 ЛичІван лавшарин машквран садпи йигъан Исайихьна дуфну, Дугъан ученикари гьерхнийи:
– Увуз пасхайин хураг учу наан гьязур дапІну ккундувуз?
18 Исайи дурариз кІуру:
– Шагьриз сар фланурихьна гъарахай ва дугъаз йипай: «Мялимди гьерхра: „Узу пасхайин машквар Йиз ученикарра хъади яв хулаъ апІурза“».
19 Исайи гъаписи вари дапІну, ученикари пасхайин хураг гьязур гъапІнийи. 20 Хябяхъ гъабхьибси, Иса Чан йицІикьюр ученикдихъди гъюн йивну суфрайихъ деънийи. 21 Дурари ипІуз хъюгъиган, Дугъу кІуру:
– Гьякь кІуразачвуз: учвкан сари Узу масу тувди.
22 Бегьем дерд дубхьну, гьарури Дугъаз пуз хъюгъю:
– Я Агъа, думу узу дарза аьхир?
23 Дугъура жаваб вуди кІуру:
– Узухъди саб гъабрак уьл кубсрайири Узу масу тувди.
24 Гьамци, Гирами китабариъ улупнайиганси, Инсаниятдин Бай масу тувди, амма шли Инсаниятдин Бай масу тувраш, дугъаз бала хьибди: думу касдиз, учв бабкан гъахьундайиш, ужу шуйи!
25 Иса душмнариз масу тувуз рази гъахьи Ягьудайи кІуру:
– Думу узу дарза аьхир, Мялим?
Исайи дугъаз кІуру:
– Гьаци уву кІурава.
ЦІийи йикьрарнан ифи
26 Дурари хураг ипІурайи вахтна, Исайи уьл гъадабгъуру, ужуб сяаьт ибшри дупну, думу гьудубтІуру ва, ученикарихьна туври, кІуру:
– Ма гъадабгъай, ипІинай: му Йиз беден вуйиз.
27 Аллагьдиз чухсагъул дупну, зах гъадабгъуру ва, ученикарихьна тувну, кІуру:
– Мид’ан варидари убхъай. 28 Му цІийи йикьрар йитІурайи ва гизафдарихъанди, гунгьарилан хил алдабгъбан бадали, удубзурайи Йиз ифи вуйиз. 29 КІуразачвузки, тІумтІарин му чяхир сарун, Йиз Адашдин Паччагьлугъдиъ учвухъди цІийи чяхир убхъайизкьан, убхъидарза.
30 Хъасин Аллагьдин тярифназ мяъли дапІну, дурар Елион дагъдиз удучІвуру.
Петрин инкар хьуваликан улихьмиди пуб
31 Дагъдиина удучІвиган, Исайи ученикариз кІуру:
– Учву варидари ахъли Узу гъитдичва, фицики Гирами китабариъ дибикІна:
«Марччлихъан йикІидиза,
ва лижраъ айи марччар даргъиди!»
32 Хъа Узу чІиви гъашиган, Узу Галилейиз гъягъидиза ва душваъ учвуз ккилигури хьидиза.
33 Хъа Петри Исайиз жаваб вуди гъапи:
– Варидари Уву гъитишра, узу гьич саб вахтнара дици дарапІарза.
34 Исайи дугъаз гъапи:
– Гьякь кІуразавуз, ахъли даттли уьъйир дапІну ккудубкІайиз, Узу шубубан «аьгъюр дарзуз» пидива.
35 Петри Дугъаз кІуру:
– Узу Увухъди йикІуб алабхъурушра, Уву «аьгъюр дарзуз» пидарза.
Имбу ученикарира гьамцдар гафар гъапнийи.
Исайин ккарагуб
36 Хъасин Иса дурарихъди Гефсимания кІуру йишваз гъягъюру ва Дугъу чан ученикариз кІуру:
– Учву гьамшвахь деай, хъа Узу душну гьатушвахь ккарагидиза.
37 Чахъди Петрна Зеведейин кьюрид баярра гъадагъу. ЮкІв лап пашман дубхьну, Дугъак сикинсузвал кабхъру. 38 Гьадмуган Исайи дурариз гъапи:
– Йиз юкІв яман хажалатнаъ абхънайиз, гьамшвахь Узухъди гъузай, гъафил махьанай!
39 ЦІиб тинаси душну, машнахъди жил’ина ис духьну, Думу гьамци кІури, ккарагуз хъюгъру:
– Я Аьршарин Адаш, эгер шулуш, му аьзаб Уз’ина дяргъруси апІина, вушра, Узуз ккуниси ваъ, хъа Увуз ккуниси ибшри.
40 Хъасин ученикарихьна гъафиган, лигуруш, дурар нивкІуз душнади рякъюру. Думуган Дугъу Петриз кІуру:
– Саб сяаьтнаъкьан Узухъди даърахди гъузуз шуладарин учвхьан? 41 Гъафил махьанай. Тямягьвалариъ адрахъбан бадали, ккарагай. Рюгь кІубан ву, хъа беден – зяиф. 42 Хъана, гьудучІвну, Думу кьюбпи ражарира ккарагуру:
– Я Адаш, эгер Узу му аьзабнаккан ккадауб мумкин дарш, Яв гаф тамам ибшри.
43 Кьяляхъ гъафириз, дурар хъана даахну рякъюру. Дурарин улар гъагъи духьнайи. 44 Дурар гъитну, хъана тинаси гьудучІвну, Исайи шубубпи ражари гьадму гафар кІури, Чан ккарагуб текрар гъапІнийи. 45 Хъасин ученикарихьна дуфну, дурариз кІуру:
– Гьамусра даахну имичва, рягьятвал гъадабгъуранчва? Инсаниятдин Бай гунагькрарин хилиз тувру вахт магьа сарун хъубкьна. 46 Гъудужвай, гъягъюрхьа; лигайки, Узу масу туврайир багахь шула.
Иса дисуб
47 Дугъу гьеле гьамци кІури имиди магьа йицІикьюрикан сар Ягьуда дуфну хъуркьу. Дугъахъди, ханжларна маргъар хьади, аьхюну маллйирина аьхюдари гьаънайи адмийирин аьхю гъварчра хъайи.
48 Иса масу тувуз дуфнайи Ягьудайи дурариз гьамци дупнайи: салам тувруган, узу шлиз мак гъапІиш гьадму Иса ву, ари Гьадму дисай.
49 Дугъу, дишлади Исайихьна дуфну, гъапи:
«Салам Увуз, Мялим!» – ва Дугъаз мак гъапІу.
50 Исайи дугъаз кІуру:
– Яв апІуз ккайи ляхин апІин, дусткас.
Дишла, алархьну, эскрари Иса дисуру. 51 Гьадму арайиъ Исайин ученикарикан сари, сабпну чан ханжал уьчІюбгъну, йивну, аьхю маллайин гъаравшин иб ктабтІуру. 52 Гьадмуган Исайи дугъаз кІуру:
– Яв ханжал чан гъашариъ ив, фицики ханжал уьчІюбгъю гьарсар ханжалихьан йикІиди. 53 Ваяки Узу Йиз Адашдикан тІалаб гъапІиш, Дугъу Узуз гьамусяаьт малайикарин йицІикьюб кьушумтІан артухъ тутрувур, кІурана? 54 Даршиш, гьаму вари гьамци дубхьну ккунду, кІури, Гирами китабариъ дидикІнайидар фици кІулиз удучІвиди?
55 Хъасин Исайи халкьдиз кІуру:
– Узу дисуз, гъачагъ дисурайиганси, ханжларна маргъар хьади дуфначва. Узу гьар йигъан Аллагьдин хулаъ аьгъювалар улупури деъну шуйза, хъа думуган Узу гъидисундайчва.
56 Вари гьаму ляхнар пайгъамбрарин Китабариъ дибикІнайиб кІули удубчІвуз шулайидар ву.
Гьадмуган вари Дугъан ученикар, Иса гъитну, гьергнийи.
Иса Заан диванханайин улихь
57 Иса гъидисдари Думу аьхюну малла Каяфайихьна гъухнийи, душваъра къанунчйирна аьхюдар уч духьнайи. 58 Петр ярхлаанси Исайихъди Каяфайин гьяятдихьнакьан гъафнийи ва, айитІинди учІвну, аьхир фициб шулуш лигуз кІури, Аллагьдин хулан эскрарихъди деънийи. 59 Аьхюну маллйири, аьхюдари ва вари Диванханайин миди вуйидари, Иса йикІбан къарар адабгъбан бадали, Дугъаз къаршуди кучІлин шагьидвалар агурайи. 60 КучІлин шагьидвал апІури, гизафдар уч гъахьнушра, дурариз лазим вуйи шагьидвалар гъидихъундайи. Аьхирки кьюр кас багахьнаси гъафи 61 ва дурари гъапи:
– Мугъу кІурайи: Узхьан Аллагьдин хал рабгъуз ва шубуд йигъан думу цІийи кІултІан тикмиш апІуз шулзухьан.
62 Маллйирин аьхюри, гъудужвну, Исайиз гъапи:
– Уву гьаз чІалкьан кІурадарва? Мурари апІурайи шагьидвал дюзиб вуйин?
63 Исайи чІалкьан гъапундайи. Маллйирин аьхюри гъудужвну Исайиз кІуру:
– Узу Аллагьдин улихь Увкан дишди пуб тІалаб апІураза: Аллагьдин Бай Месигь Уву вуна?
64 Исайи дугъаз кІуру:
– Уву гьаци кІурава. Дидланна гъайри, Узу кІуразачвуз: гьамусдихъантина Инсаниятдин Бай вари Удукьрурин арччулну гъвалахъ деъну ва дифариинди гъюри рякъидичвуз.
65 Гьадмуган маллйирин аьхюри, хъял улупури, чаин али палтар дячІяргъну, кІуру:
– Мугъу Аллагь гьясбикк ккадру гафар кІура! Ухьуз сарун шагьидар гьаз ву? Магьа гьамусяаьт учвуз варидариз Мугъан Аллагь гьясбикк ккадру гафар гъеерхьунчвуз! 66 Учву фици фикир апІурачва?
Дурарира жаваб вуди гъапи:
– Думу тахсиркар ву ва аьжализ лайикь ву.
67 Гьадмуган садари Дугъан машнаъ тутйир атІу, гъурдар гъиву. Тмундари гарцІлариккан бачІар ккадату 68 ва «Увуз шли гъивнуш, йип ари, Уву Месигь вуш?» – кІури, кялхъри гъаши.
69 Хъа Петр чІат гьяятдиъ деънайи. Дугъахьна дуфну, сар гъараваш дишагьлийи кІуру:
– Увура Галилейжви Исайихъ хъади гъахьунва.
70 Амма думу варидарин улихь инкар гъахьи:
– Уву фу кІурашра, аьгъдарзуз.
71 Петр урнариан удучІвурайиган, думу сар жара гъараваш дишагьлийиз рякъюру, ва душваъ айидариз кІуру:
– Гьаму кас Назаретдиан вуйи Исайихъ хъади гъахьну.
72 Ва дугъу хъанара: «Узуз думу Кас аьгъюркьан дарзуз», – пну, ху апІуру.
73 Саб арайилан гьамшварихь дийигънайидари, багахьнаси дуфну, Петриз кІуру:
– Дугъриданна увура гьадрарикан сар вува, фицики яв улхбан нугъатнура гьаци вуйиб улупура.
74 Думуган Петр:
– Узуз думу Кас гьич аьгъюркьан дарзуз, – кІури, хуйир апІуз хъюгънийи.
75 Гьаму арайиъ даттли уь-уь гъапІу. Петрин, Исайи гъапи: «Даттли уьъйир дапІну ккудубкІайиз, Узу шубубан „аьгъдарзуз“ пидива», – кІуру гафар кІваина гъюру. Ва гьадлин удучІву Петр, дерд дубхьну, зарбди гъишнийи.
27Иса Пилатдихьна хуб
1 ГвачІин улубкьиган, вари аьхю маллйирина аьхюдари, уч духьну, Иса йикІуз къарар адабгънийи. 2 Дугъан хилар-ликар йитІуз гъитну, Думу духну, Римди Ягьудияйиъ гьюкумдар вуди дерккнайи Понтий Пилатдин хилиз тувру. 3 Гьадмуган Иса масу туву Ягьудайи, Думу йикІуз ккайиб аьгъю дубхьну, чав гъапІубдиин швумал духьну, сумчІур арсран манат аьхюну маллйирихьна ва аьхюдарихьна кьяляхъ тувнийи. 4 Дугъу дурариз гъапнийи:
– Тахсирсуз кас масу тувну, гунагь шлу ляхин гъапІунза.
Дурарира гъапнийи:
– Ич дидихъ фу хъа? Думу яв гъайгъу ву.
5 Ягьуда, арсар Аллагьдин хулаз гатІахьну, душну, чав учв ккирхну йикІуру. 6 Аьхюну маллйири, арсран пулар гъадагъну, гъапи:
– Мурар Аллагьдин хулан хазнайиъ дивуз хай шулдар, фицики дурар ифдихъ туву кьимат ву.
7 Мясляаьт дапІну, яд агьалйир кивбан бадали, арсран пуларихъ, сар гъабар апІру устайин хутІил гъадабгънийи. 8 Гьаддиз гьадму хутІлиз гьамусра «Ифдин хутІил» кІури ими. 9 Гьамци Еремия пайгъамбрин мелзналан гъапи гьаму гафар кІулиз удучІвну:
«Израилин халкьди
Дугъан кьимат вуди дебкку
сумчІур арсран манат гъибиснийи
10 ва, узуз Агъайи апІин гъапиганси,
сар гъабар апІру устайин
хутІлихъ тувнийи».
Иса Пилатдин улихь
11 Иса гьюкумдрин улихь деркку, гьюкумдри Исайихьан гьерху:
– Уву «жугьдарин Паччагь» вуна?
Исайи гъапи:
– Уву гьаци кІурава.
12 Маллйирина аьхюдари Исайик тахсрар кирчруган, Дугъу дурариз саб жавабра тувундайи. 13 Гьадмуган Пилатди Дугъаз кІуру:
– Увуз къаршу вуди фукьан шагьидвалар апІураш, ебхьурадарнуз?
14 Исайи саб гафнииндикьан жавабра тувундайи, хъа гьюкумдар мид’ин гизаф мюгьтал гъахьнийи.
15 Пасхайин машкварган, гьюкумдри, халкьди тІалаб гъапІган, сар дидиснайир деетру аьдат ади гъабхьнийи.
Пилатдин Иса йикІбан къарар
16 Гьадму вахтна дустагъдиъ Варава кІуру вардин мелзниин али чІуру кас айи. 17 Вари уч гъашиган, Пилатди дурарихьан гьерхру:
– Узу фуж деетну ккундучвуз: Варава, дарш Месигь ву кІурайи Иса?
18 Пилатдиз дурари Иса бахилвалиан масу тувнайиваликан аьгъяйи.
19 Пилат суд апІру йишв’ин деънайи вахтна, дугъан хпири дугъаз гьамци пуз гъуллугъчи гьаънийи:
– Гьадму марцци Касдин суд апІбахьан ярхла йихь, гьаз гъапиш узуз сан Дугъкан гучІ ккапІру нивкІ гъябкъюнзуз.
20 Хъа маллйирина аьхюдари халкь, Варава ккадаъну, Иса пуч апІуб ккун апІинай, кІури, алауру. 21 Гьадмуган Пилатди гьерхру:
– Гьамрарикан узу фуж деетну ккундучвуз?
Дурари: «Варава», – гъапнийи.
22 Пилатди дурарихьан гьерхру:
– Хъа Месигь ву кІурайи Исайикан гьапІза?
Варидари: «Думу дариз зиг», – кІуру.
23 – Фу чІуруб гъапІнухъа Мугъу? – кІуру дурариз Пилатди.
Амма дурари имбубсан артухъ чІигъар апІуйи:
– Думу хачрак карс!
24 ФтикІа кюмек дарапІрайиб ва халкьдик гъалабулугъ кабхърайиб дябкъну, Пилатди, шид хуз гъитну, чан хилар дижикІну, кІуру:
– Узу Му марцци Касдин ифи удубзбан тахсиркар дарза, учвуз ккуниси апІинай.
25 Дугъаз жаваб вуди вари халкьди гъапи:
– Дугъан ифи уч’ин ва ич веледариин гъубзри.
26 Гьадмуган Пилатди дурарихьна Варава деетуру. Иса кІуруш, гъирмажарихьди дурччвну, хачрак карсуз эскрарин хилиз тувру.
Эскрарин аьрвалар
27 Гьадмуган эскрари Иса гьюкумдрин гьяятдиз гъахуру, Дугълан вари эскрарин десте илтІибшуру. 28 Думу гъяцІал дапІну, Дугъ’ин аку-элвен халат алабхьуру. 29 Зазарикан тажсиб дапІну, Дугъан кІул’ин улубкІуру ва Дугъан арччул хилиъ маргъ ивру, хъа Дугъан улихь кьамкьариина ис духьну, «Яшамиш ишри жугьдарин Паччагь» кІури, бегьем кялхъюз хъюгъру. 30 Хъасин, тутйир алатІури, хил’ан маргъ уьчІюбгъну, Дугъан кІуллан йивуз хъюгънийи. 31 Исайиина бегьем аьрвалар хублан кьяляхъ, Дугъхъан халат хъидибтну, Дугъ’ин Чан палтар алахьуру ва хачрак карсуз гъахуру.
32 Шагьриан удучІвурайиган, дурариз Симон кІуру сар Киринеяжви алахъуру. Думу Иса дариз зигру хачсиб дарагъаж гъабхуз мажбур апІуру. 33 «Келле» мяна айи Голгофа кІуру йишв’ина гъафиган, 34 Дугъаз убхъуз сиб кипнайи чяхир тувру. Дугъаз, думу дадмиш дапІну, убхъуз ккун гъабхьундайи. 35 Иса дариз гъизигхъан, эскрари, тупут ипри, Дугъан палтар чпин арайиъ пай гъапІу. 36 Дурар Иса гъаравлиъ уьрхюри деъну, гъузу. 37 Исайин кІулихъ, Дугъан тахсир улупнайи гьамциб кьул кебху: «Му Иса, жугьдарин паччагь ву». 38 Исайихъди хъана кьюр гъачагъра – сар Дугъан арччул, тмунур гагул гъвалхъанди – дариз гъизигнийи. 39 Душвхьантина гьудучІвну гъягърудари Дугъаз люкьнар апІуйи, намуссуз кІуруганси кІулар тІурччвуйи ва кІуйи:
– Эй Аллагьдин хал дабгърур ва шубуд йигъан диврур! Уву Аллагьдин Бай вуш, Уву уьрх ва хачракан кудучІв.
41 Гьаму саягъниинди аьхю маллйирира, къанунчйирихъдина аьхюдарихъди сатІиди Исайик кялхъри, кІуйи:
42 – Жарадар уьрхюйи, гьамус Чахьан Учв уьрхюз шуладар! Думу Израилин Паччагь дарин? Гъит гьамус хачракан кудучІври, ва гьадмуган Дугъахъ хъугъархьа! 43 Дугъу Аллагьдик миж кивнайи. «Узу Аллагьдин Бай вуза», – КІурайир, Думу, Аллагьдиз Гирамир вуш, Аллагьди уьрхри.
44 Гьацира Дугъахъди дариз дизигнайи гъачгъарра Дугъак кялхъюйи. 45 Лисунган вари жилар мучІушну ккаъру. Гьамци шубуб сяаьтнаъ гъубзнийи. 46 Хъа сяаьт шубубдихьна Исайи зарбди чІигъ апІуру:
– Эли! Эли! Лама савахфани? – яна: «Я Адаш! Я Адаш! Уву Узу гьаз гъитунва?»
47 Душвахь хьайидарикан бязидариз му гафар ерхьуру ва кІуру:
– Дугъу Ил’яс пайгъамбриз дих апІура.
48 Гьадмусяаьт дурарикан сар, жаргъну дуфну, бамбагсибдиин учІвру чяхир улубзну, думу маргълиинди, убхъуз кІури, Дугъан ушвнихьна гьачІабккуру. 49 Тмундари гъапи:
– Гъит Думу Чан гьялнаъ, гьеле Думу уьрхюз Ил’яс гъюруш, лигурхьа.
Исайин аьжал
50 Исайи хъанара зарбди чІигъ апІуру, ва Дугъу Чан жан тувру. 51 Сабпну Аллагьдин хулаъ гьебхнайи перде, зиълан исина дячІябгъну, кьюб швур шулу, жилар дутІурччвну, гъарзар-гъванар тІуркІуру. 52 Накьвар ачмиш духьну, гизаф марцци касар чІиви шулу.
53 Иса чІиви хьублан кьяляхъ, накьвариан удучІву марцци касар Ерусалимдиз гъафнийи ва душваъ дурар гизафдариз гъяркънийи.
54 Исайин гъаравлиъ айи юзбашийина дугъахъди хъайи эскрари, жилар тІурччвувал ва мушв’ин гъаши жара гьядисйир гъяркъиган, бегьем гучІ кабхъну, гъапи:
– Му дугъриданра Аллагьдин Бай вуйиштІан.
55 Гьацира, Исайиз гъуллугъ апІуз кІури, Дугъахъди Галилейиан дуфнайи гизаф дишагьлийирра, ярхлаан лигури, дийигънайи. 56 Дурарин арайиъ Магдалайиан вуйи Мар’ям, Якьубдинна Юсуфдин дада вуйи Мар’ям ва Зеведейин хпирра айи. 57 Хябяхъ гъабшиган, Исайин ученик Аримафейиан вуйи Юсуф кІуру сар девлетлу кас гъюру. 58 Дугъу, Пилатдихьна дуфну, Исайин беден чахьна тувуб тІалаб гъапІу. Пилатдира Думу тувуз амур апІуру. 59 Юсуфди Исайин беден кадабгъну, думу марцци ирин кафнигъян гъидиржуру. 60 Хъасин гъарзариъ утІубкнайи чан хусуси таза накьвдиъ Дугъан беден ивнийи ва, душваз учІврушвахь аьхю гъван гьипну, гъушнийи. 61 Магдалайиан вуйи Мар’ямна тмуну Мар’ям накьвдин гъаншариъ деъну гъузру.
62 Хъайигъан – му султ йигъ вуйи – аьхюну маллйирина фарисйири, Пилатдихьна дуфну, 63 гьамци кІуру:
– Ич аьхюр, гьадму КучІляхри, Чав чІивиди имиди: «Узу гъачІихъан шубуд йигълан чІиви хьидиза», – гъапиб кІваина гъафнийич. 64 Гьаци вуйиган, шубуд йигъ улдубчІвайиз, накьв ужуди уьбхюз амур апІин, даршиш Дугъан ученикари беден жин дапІну, хъасин халкьдиз: «Думу гъачІихъан чІиви гъахьну», – пиди, хъа му кучІал сабпибтІан писуб хьибди.
65 Пилатди дурариз гъапи:
– Магьа учвуз гъаравлар, учвуз аьгъюганси накьв уьбхяй.
66 Дурарира, душну, гъаравлар дерккнийи. Дидихъ хъайи гъван мюгькам дапІну, дид’ин пичат алабснийи.
28Иса чІиви хьуб
1 Султ йигъ улдубчІвну, гьяфтайин садпи, яна элгьет йигъан сигьрин ухди, Магдалайиан вуйи Мар’ямна тмуну Мар’ям Исайин накьвдиз лигуз гъюру. 2 Сабпну зарбди жилар тІурччвуру, фицики аьршариан Аллагьдин малайик гъюру ва, накьдихь гьипнайи гъван гьидипну, дид’ин деъру. 3 Дугъан рябкъюб кьюркьлин цІасиб, палат лизи йифсиб вуйи. 4 Дугъхьан гучІ гъабхьи гъаравларин жандиъ зиз абхънийи, дурар майтарси гъахьнийи. 5 Малайикди, чІалниина дуфну, дишагьлийириз гъапи:
– ГучІ мапІанай, учву дариз гъизигу Иса агури дуфнайиб аьгъязуз. 6 Амма Думу мушваъ имдар. Думу, Чав гъапиганси, чІиви гъахьну. Багахь духьну, Думу дитну гъахьи йишваз лигай. 7 Тяди душну, Дугъан ученикариз йипай: «Иса гъачІир чІиви гъахьну. Думу учвутІан ухди Галилейиъ хьиди, душваъ Думу рякъидичвуз. Магьа, узу учвуз йиз кІуруб гъапунза».
8 Дурар дишлади накьвдихьан гьудучІвну, гучІ кабхъну ва кьадар адрукьан шадра духьну, ученикариз цІийи чІал апІуз, жаргъури гъушу. 9 Сабпну Иса Учв дурарин улихьна гьудучІвуру, салам тувру. Дурарра, Исайиз багахь духьну, Дугъан ликар хаблан дапІну, Дугъаз икрамнаъ дахьу. 10 Гьадмуган Исайи дурариз кІуру:
– ГучІ мапІанай. Душну, Йиз гъардшариз, Галилейиз гъарахай, кІуру хабар тувай, душваъ дурариз Узу рякъиди.
Гъаравлариз гъабхьиб
11 Дишагьлийир рякъюъ имиди, гъаравларикан бязидари шагьриз дуфну, варибдикан аьхюну маллйириз ктибтнийи. 12 Мурарира, аьхюдарихъди сатІиди мясляаьт дапІну, эскрариз бегьемди пул тувру ва кІуру:
13 – Варидариз йипайки: «Йишвну, учу даахну имиди, Дугъан ученикар дуфну, Думу жин дапІну гъурхну». 14 Нагагь му хабар гьюкумдрихьна хъубкьиш, учу учвуз гаф дяргъруганси апІидича.
15 Дурари, пул гъадабгъну, чпиз гъапибси гъапІнийи. Хъа гьаму аваза жугьдарин арайиъ гъира дарабгъну ими.
Ученикариз вуйи Исайин табшуругъ
16 Хъа йицІисар ученик Галилейиз Исайи гъарахай гъапи дагъдиина гъафнийи. 17 Думу гъяркъиган, дурар икрамнаъ дахьнийи, амма сакьюдар шаклу гъахьнийи. 18 Багахьна дуфну, Исайи дурариз гъапи:
– Узуз завариин ва жилариин вари гьюкум тувназуз. 19 Гьаци вуйиган, душну, Адашдин, Балин ва Гирами Рюгьнан ччвурнахъан штуан апІури, вари миллетарикан Йиз ученикар апІинай. 20 Дурариз Узу учвуз табшурмиш гъапІкьандар вари кІули гъахуз улупай. Хъа Узу, гъиямат йигъ хьайизкьан, гьаммишан учвухъди хьидиза.