ЛУКАЙИ КТИБТУ УЖУВЛАН ХАБАР
Му Ужувлан хабар Лукайи 58-62-пи йисари гъибикІуб вуди гьисаб апІура. Лукайин кеспи духтирвал вуди гъабхьну. Жара миллетарикан вуди, Исайихъ хъугъу Лука, Аллагьдин рякъюъ вари кьувват хъипну лихуз хъюгъру. Ужувлан хабар рабгъури, Рим вилаят вуйибси лицури гъахьи Павелихъди саспиган Лукара лицури шулу. Дугъан хиларилан, кІваъ Аллагьдин Рюгь ади, «Ужувлан хабар» кІуру му китаб, зигьимлу грекжви, Фиофилин ччвур дибисну улдубчІвуб вуди урхури шулухьа. Гирами Рюгьну дугъаз, дугъридан Иса Фуж вуш, Дугъу инсаният бадали фу гъапІнуш, улупну. Китабдин сифте кІулариан хъюгъну, Ягь’я пайгъамбрихъди ва Иса Месигь бабкан хьпахъди аьлакьалу гьядисйирикан ктибтура. Му китабди жара «Ужувлан хабарнан» китабариъ алалахьру уьмрин гизаф терефарикан ктибтура, гьадму вахтнан гьядисйирихъди вуйи аьлакьйир улупура. Гьадму вари гьядисйирикан вуйи хабар неинки Исайин багахь хьайидариз, хъа дюн’яйин вари инсанариз дебккра.
1Лукайин Феофилихьна вуйи гаф
1 Ич арайиъ гъаши мялум вуйи гьядисйирин гьякьнаан гьамус гизафдари бикІуз хъюгъна. 2 Учузра дурар сифте кІулиан чпин улариинди гъяркъдари ва Аллагьдин Гафнан гъуллугъниин алидари гизафдар ктитну. 3 Узура, гьарсаб жигьат дикъатниинди сифтейиан аьхиризкьан ахтармиш апІбалан кьяляхъ, гьамрарикан увуз, гьюрматлу Феофил, хъайи-хъайиси дибикІну, ктибтуб лазим вуди фикир гъапІунза. 4 Миди увуз туву аьгъюваларин бин мюгькам апІиди.
Малайикди Закар’яйиз Ягь’я бабкан хьубкан туву хабар
5 Ягьудия уьлкейин паччагь Гьироддин девриъ душваъ Абияйирин «ражнаъ» гъуллугъ гъабхурайи Закар’я кІуру сар малла ва Гьарундин тухмиан вуйи Елисавета кІуру дугъан хпир ади гъахьну. 6 Дурар кьюридра, Аллагьдин вари табшуругъар ва къайдйир уьрхюри, Дугъан улихь дугъри агьлар вуди гъахьну. 7 Дурариз веледар адайи, гьаз гъапиш Елисавета бегьерсузур вуйи. Дурар кьюридра агьли яшнахъна хъуркьнайи.
8 Сабан, Закар’яйи Аллагьдиз чан гъуллугъ апІурайи вахтна (дугъахъди хъайи маллйирин раж, яна гъуллугънан нубат хъубкьнайи), 9 маллйирин арайиъ, аьдат вуйиганси, тупут ипиган, думу Аллагьдин хулаъ ицци ниъ хъайидар ургуз гъягъбакк ккуркьнийи. 10 Хъа Аллагьдин хулан гьяятдиъ халкь му вахтна ккарагурайи. 11 Гьадмуган Закар’яйиз ицци ниъ хъайидар ургурайишван арччул терефнаъ Аллагьдин малайик дийигъну рякъюру. 12 Думу гъяркъган, Закар’я чашмиш шулу ва дугъак яманди гучІ кабхъру. 13 Малайикди дугъаз гьамци кІуру:
– ГучІ мапІан, Закар’я, яв ккарагувал деебхьна, ва яв хпир Елисаветайи увуз бай апІиди, дугъ’ин Ягь’я кІуру ччвур илив. 14 Увуз хуш’вална шадвал хьибди, ва гизафдар думу бабкан хьувалиин шад хьиди, 15 фицики думу Аллагьдин улихь, зурба касси, заан хьиди. Дугъу чяхир вая жара ички убхъидар. Думу чав бабкан гъахьи йигъхъанмина Аллагьдин Рюгьнахьди ацІнайир хьиди. 16 Дугъу Израилин баярикан гизафдар Аллагьдихьинди илтІикІиди. 17 Абйирин юкІвар веледарихьна илдицбан бадали, мютІюгъ дарудар марцци касарин фикрарихьна илтІикІбан бадали ва Агъа гъяйиз халкь гьязур апІбан бадали, думу Дугъан улихьди Ил’ясдин рюгьнаъди ва кьудратнаъди гъягъюри хьиди.
18 Закар’яйи Малайикдиз кІуру:
– Му гьякь вуйиб узуз фици аьгъю хьибди, узу кьабир вуза, хъа йиз хпирра агьли яшариъ а?
19 Малайикди дугъаз гъапи:
– Узу Аллагьдин улихь дийигънайи ва увухьна ужуб хабар тувуз гьаънайи Жабраил вуза. 20 Амма гьадму ляхин кІулиз удубчІвру йигъ гъяйиз, яв чІал бисиди ва увуз улхуз мумкинвал хьибдар. Гьаз гъапиш чарасуз кІулиз удучІвру му йиз гафарихъ хъугъундарва.
21 Му арайиъ чІат Закар’яйиз ккилигурайи халкь думу Аллагьдин хулаъ энгел духьнайивалиин мюгьталди айи. 22 Думу халкьдихьна удучІвиган, улхуз даршули гъузру ва дурариз, Закар’яйиз Аллагьдин хулаъ Малайик гъяркъюб, аьгъю шулу. Закар’яра, лал гъаширси, халкьдихъди хилин ишаратариинди улхуз хъюгъру. 23 Хъа Аллагьдин хулаъ гъуллугъ апІбан йигъар ккудукІиган, Закар’я чан хулаз хътакуру.
24 Гьадму йигъарилан кьяляхъ дугъан шив Елисавета, гъагъдиъ духьну, хьуб вазлин арайиъ чІатна удудучІвди, учв улупури гъахьундар. Дугъу гьамци кІуйи:
25 – Гьаму йигъари узухьинди илдицу Аллагьди инсанарин арайиъ уз’ин али бегьерсузвалин нянат алдабгъруганси гъапІну.
Малайикди Мар’ямдиз Иса бабкан хьуваликан туву хабар
26 Хъа йирхьубпи ваз улубкьиган, Аллагьди Галилей уьлкейиъ айи Назарет кІуру шагьриз 27 Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кІуру касдиз хъирснайи шурахьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар’ям вуйи. 28 Малайикди, риш айи хулаъ учІвну, гъапну:
– Хайир ибшри, Аллагьди кадагънайи Дишагьли! Аллагь гьарган увухъди хъади хьиди!
29 Думу гъяркъиган, Мар’ям дугъан гафариин мюгьтал шулу ва, учв мици саламламиш апІувал фу вуйкІан кІури, фикрарик кахъру.
30 Хъа малайикди дугъаз гъапну:
– ГучІ мапІан, Мар’ям, Аллагьди увуз уж’вал улупна: 31 магьа БицІир киршдивук ва Бай апІидива. Дугъ’ин Иса кІуру ччвур иливидива. 32 Думу зурба Кас хьиди, ва Дугъаз ВаритІанзаанурин Бай пиди. Агъа Аллагьди Дугъаз Чан аба Давудрин паччагьвалин тахт тувди. 33 Дугъу Якьубдин халкьдиин уьмурлугъди паччагьвал апІиди, ва Дугъан паччагьвалин аьхир хьибдар.
34 Мар’ямди малайикдиз кІуру:
– Му ляхин хьуб фици мумкин вухъа, узу мегьел швуваз душнадарди?
35 Малайикди Дугъаз гъапи:
– Аллагьдин Рюгь учІвди увуъ ва ВаритІанзаанури уву Чан кьувватнакк ккаъди, гьаддиз бабкан шулайи Гирамийиз Аллагьдин Бай пиди. 36 Магьа чаз бегьерсузур кІурайи яв багахьлу Елисаветара чан кьабишнаккди, бицІир кади гъагъдиъ ади, йирхьубпи ваз ву, 37 гьаз гъапиш Аллагьдин гьич саб гафра кьувватсузди гъубзурдар.
38 Мар’ямди:
– Узу Аллагьдин лукІ вуза, уз’ин уву кІурайидар улуркьри, – кІуру.
Хъа малайик Дугъхьан гьудучІвуру.
Мар’ямдинна Елисаветайин сюгьбат
39 Гьадму йигъарикан сад йигъан Мар’ям, гьялаквал кади, Ягьудия уьлкейин дагълариъ айи саб шагьриз гъягъюру 40 ва, Закар’яйин хулаъ учІвну, Елисаветайиз салам тувру. 41 Мар’ямдин салам гъеебхьиган, Елисаветайин фуниъ бицІир гъиришву ва Елисавета Аллагьдин Рюгьнахьди ацІру. 42 Елисаветайи, зарбди чІигъ дапІну, гъапну:
– Уву дишагьлийирин арайиъ бахтавар вува, ва яв фуниъ айи бегьерра бахтавар ву! 43 Узухьна йиз Агъайин дада гъювалин бахт узуз наънан гъафиб вуйкІан? 44 Яв салам туврайи сес йиз ибарихъна гъурубкьубси, йиз фуниъ айи бицІир шадди гьялак гъахьну. 45 Аллагьдихьан дупнайиб тамам шлувалихъ хъугънайир, хуш бахтавар вува.
46 Мар’ямди гьамци жаваб тувру:
– Узу йиз кІваан Агъа заан апІураза.
47 Йиз рюгь узу гьарсабдихьан уьрхюрайи Аллагьдикан шад духьна.
48 Дугъу чан лукІран аьжуз гьялназ лигну рягьим гъапІну, гьамусдихъантина вари наслари узуз уж’вал алабхъу кас пиди,
49 Гьаз гъапиш Кьувватлури узуз зурба ляхин гъапІну, ва Дугъан ччвур гирами ву.
50 Чахьан гучІрудариз наслариан наслариз Дугъан уж’вал а.
51 Дугъу, Чан хиларин кьувват улупури, кІваъ дамагълу фикрар айидар гьубкьушвахъинди гъарагъну.
52 Кьудратлудар тахтарилан илдитну ва аьжузар заан гъапІну.
53 Дарвал айидар ужувлариинди рази гъапІну, хъа девлетлутІан девлетлу шулайидар фукІа адарди деетну.
54 Чан гъуллугъниин али Израилин халкьдиз кюмек гъапІну, Чав ихь абйириз гъапиганси, Ибрагьимдиз ва дугъан тухмиз гьаргандиз уж’вал апІуз тувнайи гаф кІваин уьбхюра.
56 Мар’ям Елисаветайихь шубуб вазлиъкьан гъузну, хъа чан хулаз хътакуру.
Ягь’я бабкан хьуб
57 Елисаветайи, вахт улубкьиган, бицІир апІуру. 58 Агъайи рягьим дапІну думу за апІбакан гъуншйиризна майил-мадатдиз гъеебхьнийи ва дурар дугъахъди сабси шад гъахьнийи.
59 Миржидпи йигъан багахьлуйир бицІирин суннат апІуз гъюру ва дугъ’ин чан адашдин ччвур Закар’я иливуз ккун шулу. 60 Мид’ин балин дада рази даршиди, дугъаз Ягь’я кІурхьа, гъапну.
61 Хъа дугъаз: «Яв багахьлуйиригъ дициб ччвур алир фужкІа гъядар», кІуру. 62 Хъасин, бал’ин фициб ччвур иливуруш, хилин ишаратариинди Закар’яйихьан гьерхру.
63 Дугъу, чахьна чан кьул хуз гъитну, дидик гьамци бикІуру: «Дугъан ччвур Ягь’я хьибди». Хъа вари мюгьтал шулу. 64 Гьадму сяаьт дугъан ушвна мелз деебтнийи ва думу, Аллагьдин ад апІури, улхуз хъюгъру. 65 Дурарин гъуншйир-мирасарик гучІ кабхъру ва вари гьамрарикан бютюн дагълу Ягьудия уьлке вуйибси ктибтури гъахьну. 66 Мидкан гъеебхьдари, мурар чпин кІваъ уьрхюри, гьамци кІури гъахьну:
– Аллагьдин хил али му балкан фуж шуйкІан?
Закар’яйин чан балихьна вуйи гаф
67 Хъа балин адаш Закар’яйира, Аллагьдин Рюгьнахьди ацІнади, гьамци кІури, чан аьяндарвал улупуру:
68 – Израилин Аллагь вуйи Агъайиз чухсагъул! Дугъу, кюмекназ дуфну, Чан халкь азад гъапІну.
69 Дегьзаманайи гъахьи марцци пайгъамбрарин мелзналан мялум гъапІубси, Дугъу Чан лукІ вуйи Давудрин тухмиан Кьудратлур – ухьу гунгьарикан азад АпІрур – адаъну.
71 Дугъу ухьу вари ихь душмнарихьан ва ухьу даккнидарихьан уьрхюз гаф тувну.
72 Дугъу ихь абйириз уж’вал апІуз ва дурарихъди гъийитІу гирами вуйи йикьрар тамам апІуз гаф тувну.
73 Му йикьрар Аллагьди ихь аьхю аба Ибрагьимдиз ухьу душмнарихьан уьрхюз туву аьгьт ву:
74 Дурари ухьуз, гучІ дарди, ихь уьмрин кІулиан аьхиризкьан Дугъан улихь марцциди ва гьякьди гъуллугъ апІуз гъитди.
76 Хъа увуз, йиз бай, ВаритІанзаанурин пайгъамбар пиди, гьаз гъапиш уву Агъайин улихьди Дугъаз рякъяр ккабалгуз, 77 Дугъу халкь уьрхрувалин ва инсанарин гунгьарилан хил алдабгърувалин гьякьнаан халкь гъаврикк ккауз,
78 Аллагьдин зурба уж’вал ахсрарин Нурси ухь’ина дуфну,
79 МучІушнаъ ва аьжалин гъабгъу дяхъникк деънайидариз акв тувуз, ихь рякъяр мясляаьтниина хуз, гъидива.
80 БицІи Ягь’я, аьхю шули, рюгьниинди мюгькам хьуз хъюгъру. Думу, Израилин халкьдиз гъуллугъ апІуз гъяйизкьан, ичІи чюллериъ яшамиш шулу.
2Иса бабкан хьуб
1 Думу йигъари Август кІуру Римдин паччагьдин чан вари ругариин али агьалйир гьисаб апІуз амур удубчІвуру. 2 Му Сирия вилаятдиъ Квиринийи паччагьвал апІурайи девриъ сабпи ражну гъабхурайи ляхин вуйи. 3 Гьаддиз вари, чпи дикІбан бадали, гьарур чан шагьриз гъушнийи.
4 Галилей уьлкейиъ айи Назарет шагьриан Ягьудия уьлкейиъ айи Давуд бабкан гъахьи Вифлеем кІуру шагьриз Юсуфра гъягъюру, фицики думу Давудгъярин тухмиан вуйи. 5 Думу чаз хъирснайи ва гъагъдиъ айи Мар’ямдихъди чпи дикІуз душнайир вуйи. 6 Дурар душваъ айиган, Мар’ямдин бицІир шлу вахт улубкьуру, 7 ва дугъу чан сарпи велед – Бай апІуру. Думу ччаппаригъян гъидиржну, аьхъиъ айи тІунаъ дитру, гьаз гъапиш дурариз хялар дергру хулариъ йишв ади гъибихъундайи.
Малайикари марччлихънариз, Иса бабкан гъахьну, кІури, хабар дебккуб
8 Гьадму уьлкейиъ йишвну чюлиъ марччлихънар чпин сюрйирин гъаравлиъ айи. 9 Сабпну дурарин улихьна Агъайин малайик гъафнийи. Агъайин гьяйбатнан нурну дурар варишварихъанди аку гъапІнийи, ва дурарик гучІ кабхънийи.
10 Малайикди дурариз кІуру:
– ГучІ мапІанай, узу учвуз вари халкь шад апІру ужуб хабар дубхназа: 11 гъи Давудрин шагьриъ учву гунгьариккан азад АпІрур, Агъа Месигь, бабкан гъахьну. 12 Магьа учвуз мидин лишанра: учвуз, ччаппаригъ гъидиржнади, тІунаъ БицІир дихъидичвуз.
13 Ва сабпну му малайикдин кьяляхъди гизаф кьадарнаъди жара малаикарра гъюру ва дурари, Аллагьдин ад апІури, гьамци кІуру:
14 – Аьршариин али Аллагьдин ад за ибшри, жилиин Аллагьдиз разивал хурайи инсанарин арайиъ ислягьвал ибшри!
15 Малайикар дурарихьан завариз удучІвиган, марччлихънари чиб-чпиз гьамци кІуру:
– Вифлеемдиз душну, душваъ фу гъабхьнуш, Агъайи ухьуз фтин гьякьнаан хабар дебккнуш, лигухьа.
16 Тядивал кади гъафидариз Мар’ямна Юсуф ва тІунахъ хъайи БицІир рякъюру. 17 Дурар гъяркъиган, марччлихънари му БицІирин гьякьнаан чпиз малайикди гъапибдикан ктибтуру.
18 Мидкан гъеебхькьандар вари марччлихънари ктитдариин мюгьтал шулу. 19 Хъа Мар’ямди му вари гафар, саб-сабдиин иливури, чан кІваъ уьрхюру.
20 Марччлихънарра, чпиз малайикди гъапидар, чпин улариз рякъбаз лигну, Аллагь адлу апІури ва Дугъан тярифар апІури, кьяляхъ хътакуру.
Иса Аллагьдиз бахш апІуб
21 Миржид йигълан БицІирин суннат апІру вахт улубкьиган, Дугъ’ин, Учв бабак киршайиз малайикди улупу, гьадму Иса кІуру ччвур иливуру.
22 Хъа, Мусайин къанундиз лигну, суннат марцц хьпан йигъар тамам гъашиган, Думу Агъайин улихь дерккбан бадали, Ерусалимдиз хуру. 23 Агъайин Къанундиъ улупнайиганси, «гьарсаб хизандиъ сарпи жили бай Агъайиз бахш апІуб лазим вуйи». 24 Ва, гьадму Къанундиъ дибикІнайиганси, «кьюб гъюд вая луфран чиркквар, гъурбан дапІну, урккуб лазим вуйи».
Симеон ва Анна
25 Думу деврин Ерусалимдиъ Симеон кІуру сар кас айи. Думу Израилиз Аллагьдихьан кюмек рубкьайиз ккилигурайи дугъри ва аьдалатлу адми вуйи. Дугъ’ин Аллагьдин Рюгь алийи. 26 Дугъаз Аллагьдин Рюгьну, Агъайи кадагънайи Месигь чаз рякъяйиз, аьжал хьибдарив пну, улупнайи. 27 Симеон Аллагьдин Рюгьнаккди Аллагьдин хулаз гъюру. Абйир-бабари БицІи Иса Къанундиъ улупнайиб апІуз гъахиган, 28 Симеонди, Иса хилариина гъадагъуру ва, Аллагьдин ад дапІну, кІуру:
29 – Я Гьюкумдар! Уву гъапиганси, гьамус узу, Яв лукІ, разивалиинди деет, 30 сарун, магьа вари халкьарин улихь Уву улупу, учу завалариккан уьрхюз дуфнайи Месигь Вуйир, аллагьсузар зигьимдихьна гъахру нур Вуйир ва Яв Израилин халкьдин адлувал Вуйир йиз улариз гъяркъниз.
33 Юсуфна Мар’ям БицІи Исайикан гъапидариин мюгьтал шулу. 34 Симеонди, дурариз уж’вал ккун дапІну, Мар’ямдиз гьамци кІуру:
– Гьаму яв Бай Израилиъ гизафдар асккан хьпан, гьам заан хьпан себеб хьиди. Мугълантина гизаф улхбар хьиди. 35 Яв кІваантина яракь итІибгъиди ва гьаддиинди аьхючІвеъ юкІвариъ айи ниятар ачухъ хьиди.
36 Мушваъ гьацира Ашерин тухмиан вуйи, гизаф кьаби яшнаъ айи, чан жилирихъди ургуд йисантІан яшамиш дарши, Фануилин риш аьяндар Аннара айи. 37 Думу, миржцІурна юкьуд йисаъ айи ачІни гъари, йигъ-йишвди ушвар дисбииндина ккарагбиинди Аллагьдиз гъуллугъ апІури, Аллагьдин хулхьан гьудудучІври шуйи. 38 Аннайи, гьадму вахтна душвахьна дуфну, Аллагь адлу апІури, Ерусалим азад хьувализ ккилигурайикьандариз вардариз Исайин гьякьнаан ктитури гъахьну.
39 Вари ляхнар Агъайин Къанундиъ улупнайиси ккудукІиган, Юсуфна Мар’ям Галилей уьлкейиъ айи чпин Назарет шагьриз хътакуру. 40 Хъа БицІир аьхю шули, мюгькам шули, аьгъювалари ацІри, Дугъ’ин Аллагьдин уж’вал алди гъабхьну.
«Узу йиз Адашдин ужагъдиъ духьну ккун»
41 Исайин абйир-бабар гьар йисан Ерусалимдиз Пасхайин машквраз гъягъюри шуйи. 42 Исайин йицІикьюд йис тамам гъабшиган, дурар, чпин аьдат вуйиганси, Ерусалимдиз гьадму машквраз гъафну. 43 Машквран йигъар ккудукІну, кьяляхъ хътакру вахтна, живан Иса Ерусалимдиъ гъузру. Амма абйир-бабариз мидкан аьгъяди гъабхьундар. 44 Дурари, Иса жарадарихъди гъюрашул кІури, фикир апІуру. Хъа сад йигъандин рякъ ккадапІиган, дурари багахьлуйирин ва таниш вуйидарин арайиъ Иса агуз хъюгъру. 45 Хъа чпиз Иса дидрихъиган, Дугъахъ лицури Ерусалимдиз хътакуру. 46 Шубуд йигълан Думу, Аллагьдин хулаъ мялимарин арайиъ деъну, дурарихъ хъпехъури ва дурариз суалар туври рякъюру. 47 Исайихъ хъпехъурайидар вари Дугъан фагьумлувалиин ва Дугъан жавабариин мюгьтал духьнайи. 48 Душваъ Иса гъяркъиган, абйир-бабар мюгьтал гъахьи. Дадайи Дугъаз гъапну:
– Я жан Бай! Уву учкан гьапІунва? Магьа узуна Яв адашди зурба хажалат кади Уву агури гъахьунча.
49 Исайи дурариз гъапи:
– Узу гьаз агури гъахьунчва? Мегер учвуз узу йиз Адашдин ужагъдиъ духьну ккуниб аьгъданчвуз?
50 Амма дурар Дугъу гъапи гафарин гъаври ахъундайи.
51 Хъа Иса дурарихъди Назаретдиз гъюру ва мютІюгъ шулу. Дугъан дадайи вари гьаму ляхнар чан кІваъ уьрхюри шуйи. 52 Иса гьам фагьумлувалиъ, гьам яшнаъ улихьна гъягъюри гъахьну. Думу Аллагьдизра, инсанаризра ккунди гъузру.
3Ягь’яйи инсанар штуан апІуб
1 Тиберий кІуру Римдин паччагьди паччагьвал апІури йицІихьудпи йис вуйиган, Ягьудия уьлкейиъ Понтий Пилатди аьхювал апІурайи девриъ, Гьирод – Галилей уьлкейин, дугъан чве Филип – Итурей уьлкейинна Трагьонит юрднан, хъа Лисаний – Абилей уьлкейин гьюкумдрар вуйиган, 2 Гьаннай ва Каяфа аьхюну маллйир вуди гъахьну. Гьадму йисан ичІи чюлиъ айи Закар’яйин бай Ягь’яйиз завариан Аллагьдин дих гъабхьнийи. 3 Гьаму дихнахъди Ягь’яйи, вари Ярдан нирин гъирагъар вуйиси лицури, гьар касди чан тахсрар гардандиъ дисбан, инсанар штуан апІбан ва гьамци чпин гунгьарилан хил алдабгъбан бадали, аьгъювалар рагъури гъахьну. 4 Му Ишая пайгъамбрин китабдиъ дибикІну айиси гъабхьну:
– ИчІи чюлиъ дих атІабгура: «Агъайин рякъ ккабалгай, Дугъаз рякъяр-жилгъйир диш апІинай. 5 Гьарсаб гъяр ругди гъябцІиди, гьарсаб дагъна тепе – ис, кьяни йишвар – дюз, дюз дару рякъяр цІалцІам хьиди. 6 Гьарсар жан алириз Аллагьди Чав гунгьариккан азад апІувал рябкъиди».
7 Чахьна штуан апІуз гъафи халкьдиз Ягь’яйи кІуйи:
– БитІракан гъахьидар! Гъюз ккайи Аллагьдин хъюлхьан гьергуз шли улупунчвуз? 8 Учву, ичв гунгьар гардандиъ дидисну, уьмур дигиш апІуз шлуси, ичв ляхнариинди улупай ва, «Ич аба Ибрагьим ву» кІури, фикиркьана мапІанай, гьаз гъапиш учвуз кІуразаки, Аллагьдихьан гьаму гъванариканра Ибрагьимдиз веледар ктауз шулу. 9 Гьарин кьаблихъ магьа екІв гьязурди хъа: гъяни йимиш туври адру гьарсаб гьар алдабтІиди ва цІигъна гатІабхьиди.
10 Хъа халкьди дугъхьан гьерхру:
– Хъа учу гьапІну ккунду?
11 Ягь’яйи кІуру:
– Кьюб гъат палат айири, сабнуб адруриз туври; шлиз ипІруб-убхъруб аш, гьадгъура гьаци пай апІри.
12 Налук уч апІрударира, чпи штуан апІбан бадали дуфну, дугъаз: «Я мялим! Учу гьапІча?» – кІури, гьерхру.
13 Ягь’яйи дураризра жаваб туву:
– Учвуз улупнайибтІан артухъ налук мибисанай.
14 Эскрарира дугъхьан гьерхру:
– Учу гьапІну ккунду?
Хъа дугъу дураризра кІуру:
– Сар касдизкьан гиран макадапІанай, футна мапІанай ва ичв дуллугъниин рази йихьай.
15 Халкь Месигьдиз ккилигуради, вардари: «Гьаяман, му Ягь’я Месигь даришри гьа?» – кІури, фикир апІурайиган, 16 Ягь’яйи дурариз вардариз жаваб туври гъахьну:
– Узу учву штуан апІуразачву, амма йиз кьяляхъди узутІан Кьудратлур гъюра, узу Дугъан шаламарин гъахмйир гъядарчузкьан лайикь дарза. Дугъу Гирами Рюгьнахьдина цІихьди цІийи алаидичву. 17 Дугъан хилиъ йирф хьибди, Дугъу дяхинна нахъв жара апІиди: дяхин Чан танхариъ абхьди, хъа нахъвар хътрубгру цІигъ гъяхьну ургиди.
18 Ягь’яйи гьамци ва хъанара жара гафариинди халкьдиз ужуб хабар дебккри гъахьну.
19 Хъа Ягь’яйи гьякимдар Гьироддик, чан чвуччвун хпир Иродиада чаз дитбаз ва жара пис ляхнар апІбаз лигну, тахсир кипган, 20 Гьиродди чан чІуру ляхнар, думу дустагъдиъ итбиинди, гужал гъапІну.
21 Вари халкь штуан шулайиган, Исара Ягь’яйихьна гъафну. Штуан гъахьи Иса ккарагурайиган, зав атІабццуру, 22 ва Аллагьдин Рюгь луф жюрейиинди Исайиина ис шулу, хъа зав’ан дих шулу:
– Уву Йиз масан Бай вува! Узу Ув’ин гизаф рази вуза!
Исайин ата-бабйир
23 Исайин, Аллагьдиз гъуллугъ апІуз хъюгъруган, сумчІур йис дубхьнайи. Халкьди фикир апІурайиганси, Думу Юсуфдин бай ву кІура. Юсуф Гьелийин бай, 24 Гьели Маттатдин бай, Маттат Левийин бай, Левий Мелкийин бай, Мелки Яннайин бай, Янна Юсуфдин бай, 25 Юсуф Маттайин бай, Матта Амосдин бай, Амос Нагьумдин бай, Нагьум Эслимдин бай, Эслим Наггайин бай, 26 Наггай Маатдин бай, Маат Маттайин бай, Матта Симеиндин бай, Симеин Ясегьдин бай, Ясегь Ядайин бай, 27 Яда Яанандин бай, Яанан Рисайин бай, Риса Зеруббабелин бай, Зеруббабел Шеалтиэлин бай, Шеалтиэл Нерийин бай, 28 Нери Мелкийин бай, Мелки Аддийин бай, Адди Косамдин бай, Косам Элмадамдин бай, Элмадам Эрин бай, 29 Эр Ешийин бай, Еши Элизарин бай, Элизар Яфимдин бай, Яфим Маттатдин бай, Маттат Левийин бай, 30 Левий Симеондин бай, Симеон Ягьудайин бай, Ягьуда Юсуфдин бай, Юсуф Янамдин бай, Янам Элиякимдин бай, 31 Элияким Мемайин бай, Мема Меннандин бай, Меннан Маттатдин бай, Маттат Натандин бай, Натан Давудрин бай, 32 Давуд Ессейин бай, Ессе Обеддин бай, Обед Воаздин бай, Воаз Салмандин бай, Салман Нецрондин бай, 33 Нецрон Амминадабдин бай, Амминадаб Арамдин бай, Арам Гьецрондин бай, Гьецрон Перецдин бай, Перец Ягьудайин бай, 34 Ягьуда Якьубдин бай, Якьуб Исакьдин бай, Исакь Ибрагьимдин бай, Ибрагьим Терагьдин бай, Терагь Нагьорин бай, 35 Нагьор Серукдин бай, Серук Реуйин бай, Реу Пелегдин бай, Пелег Эберин бай, Эбер Шелайин бай, 36 Шела Каинандин бай, Каинан Арфакшаддин бай, Арфакшад Симдин бай, Сим Нюгьдин бай, Нюгь Лемекдин бай, 37 Лемек Метушелагьдин бай, Метушелагь Янокдин бай, Янок Яреддин бай, Яред Магьалеелин бай, Магьалеел Кайнандин бай, 38 Кайнан Еношдин бай, Енош Шитдин бай, Шит Адамдин бай, Адам Аллагьдин бай вуди гъахьну.
4Иблисдин Иса рякъ’ан адауз чалишмиш’вал
1 Гирами Рюгьну ацІу Иса Ярдан нирхъан кьяляхъ хътакуру, ва Рюгьну Думу ичІи чюлиз гъахуру. 2 Душваъ иблис ягъчІвур йигъан Иса рякъ’ан адауз чалишмиш шулу. Исайи му йигъари фукІа дирипІди гъахьну, хъа гьадму йигъар улдучІвиган, аьхирки, Дугъаз яманди гаш шулу.
3 Хъа иблисди Исайиз гъапи:
– Эгер Уву Аллагьдин Бай вуш, гьаму гъвандикан уьл хьуз гъит.
4 Исайи жаваб вуди гъапи:
– Гирами китабариъ дибикІнаки: «Инсан ялгъуз уьл’инди яшамиш шуладар».
5 Иса ягъал йишв’ина адаъну, иблисди Дугъаз саб геренди вари дюн’яйин паччагьлугъар улупуру, 6 ва кІуру:
– Вари гьаму паччагьлугъар ва дурарин гьяйбат Увуз тувдиза, фицики дурар йиз ихтиярназ тувна ва узхьан дурар узуз ккунириз тувуз шулзухьан. 7 Эгер Уву узуз икрам гъапІиш, гьадрар вари Явдар хьиди.
8 Исайи дугъаз жаваб туву:
– Гирами китабариъ дибикІна: «Яв Агъа Аллагьдиз икрам апІин ва сар ДугъазтІан гъуллугъ мапІан».
9 Иблисди хъана Иса, Ерусалимдиз духну, Аллагьдин хулан вартІан ягълишв’ин дерккру ва кІуру:
– Эгер Уву Аллагьдин Бай вуш, ари гьамлин исина урс, 10 фицики дибикІна: «Аллагьди Чан малайикариз, гъайгъушнаъ духьну Уву уьрх кІури, амур апІиди. 11 Ва Яв ликкьан гъвандихъ йивуз гъидритруганси, Уву чпин хилариина гъадагъиди».
12 Исайи дугъаз жаваб вуди гъапи:
– Гьамцира дупна: «Яв Агъа Аллагь ахтармиш мапІан».
13 Иса рякъ’ан адаъру вари чарйир хътІарцциган, жара саб ужуб вахт ккабхъайиз, иблис Дугъхьан гьудучІвну гъушу.
«Гьич сар пайгъамбарра чан ватандиъ лайикьлуди кьабул апІури шулдар»
14 Иса Аллагьдин Рюгьнан тясирнаккди Галилей уьлкейиз хътакуру ва Дугъан гьякьнаан бютюн уьлке вуйибси аваза рабгъуру. 15 Исайи мистариъ аьгъювалар улупуйи, ва вардари Думу адлу апІуйи.
16 Хъа Иса, Учв тербияламиш гъаши Назаретдиз дуфну, Чан аьдат вуйиси, султ йигъан мистаъ учІвру ва Гирами китаб урхуз гъудужвуру. 17 Гьадмуган Исайихьна Ишая пайгъамбрин китаб тувру. Дугъура китаб абццру ва гьамци дибикІнайишв’ин алахъуру:
18 – Агъайин Рюгь Уз’ин ал. Узуз Аллагьди касибариз Ужувлан хабар рабгъуз гьюкум тувнайиз ва Узу йисирариз азадвал хьади, курариз акв хьади ва гьацира зулум-зиллетнакк ккайидар азад апІуз ва 19 Аллагьдин рягьимнан вахт улубкьну, кІуру, хабар тувуз гьаъну.
20 Хъасин китаб ккибкну, мистан гъулугънаъ айирихьна тувну, Иса деъру. Хъа мистаъ айи вардарин улар Гьадгъуин алди гъахьну. 21 Исайи дурариз кІуру:
– Учвуз гъеерхьу Гирами китабдиъ дидикІнайи гьаму гафар, магьа, гъи ичв улихь кІулиз удучІвна.
22 Исайин улихь варидари гьаци вуйивал улупу ва, Дугъан мелзналан гъюрайи кабалгру гафариин мюгьтал шули, дурари гьерхри гъахьну:
– Му ихь Юсуфдин бай даринхъа?
23 Исайира дурариз гъапи:
– Гьелбетки, учву Узуз, абйирин мисалик дупнайиганси, пидичва: «Эй духтир! Сифте Жвуву Жвув сагъ апІин!» «Уву Кафернагьумдиъ гъапІу аьламатнан ляхнарикан учуз деебхьначуз, гьамус гьадму ляхнар мушваъ, Яв абайин ватандиъра, апІин» пидичва. 24 Гьякьди кІуразачвуз, гьич сар пайгъамбарра чан абайин ватандиъ лайикьлуди кьабул апІури шулдар. 25 Дюзди кІуразачвуз: Израилиъ Ил’ясдин девриъ, шубуд йисанна йирхьуб вазлин арайиъ мархь адарди гъабхьи вахтна, гизаф ачІни дишагьлийир гъахьнийи, фицики вари жилиин аьхю гаш алабхънийи. 26 Хъа дурарикан гьич сарихьнакьан Ил’яс пайгъамбар гьаундайи. Думу ялгъуз Сайдайин багахь хьайи Сарепта кІуру шагьриз сар ачІни дишагьлийихьнатІан гьаундайи.
27 Гьацира Елисей пайгъамбрин девриъ хамран аьзар кабхьнайидарра гизаф айи, хъа Сирияйиан вуйи Найман кІуру сар касдикантІан ктарди, сариканра хам марцц гъабхьундайи.
28 Му гафар гъеерхьиган, мистаъ айидарик хъял кубчІвру 29 ва, гъудужвну, дурари Иса, гъарзарилан итбан бадали, утІурккну, шагьур али дагъдиина гъахуз хъюгъру. 30 Хъа Иса, рякъюъди дурарин кьялгъян гъюдучІвну, гъушнийи.
Исайи жинар кайи кас сагъ апІуб
31 Хъа Галилейиъ айи Кафернагьум кІуру шагьриз дуфну, Исайи халкьдиз султ йигъари аьгъювалар улупури гъахьну. 32 Исайин улупбариин халкь мюгьтал шуйи, фицики Дугъан гафар гьюкум айидар вуйи.
33 Мистаъ жин кубчІвнайи сар кас айи, ва дугъ’ан диди зарбди чІигъ апІуру:
34 – Учухъ фу хъаяв, Назаретдиан вуйи Иса? Уву учу пуч апІуз дуфнана? Уву фуж вуш, аьгъязуз, Аллагьдин Гирамир!
35 Исайи, дидиз улхуз гъадагъа дапІну, гъапи:
– ХъючІюбкь ва удубчІв дугъ’ан!
Жин, думу кас мистан кьял’ин алдакну, дугъаз саб зарарра тутрувди, дугъ’ан удубчІвуру.
36 Му гъябкъю вардари, русвагь духьну, чиб-чпиз гьамци кІури гъахьну:
– Мурар фу аьламатнан гафар ву: Дугъу, Чан гьюкмиинди ва кьувватниинди амур апІури, жинар ктаурада!
37 Юкьуб аьтраф вари йишвариъ Исайин аваза рабгъуру.
Симондин сижарбаб
38 Мист’ан удучІвну, Думу Симондин хулаз гъушу. Симондин сижарбабак пис убцрушнан уьзур кайи ва Исайикан думу сагъ апІувал тІалаб гъапІнийи. 39 Дугъан зиина ял духьну, Исайи убцрушназ гъадагъа апІуру ва думу ктубчІвуру. Симондин сижарбаб, дишла ликриина гъудужвну, хяларин гъайгъушнаъ учІву.
40 Ригъ алабхъурайи вахтна, Исайин багахьна жюрбежюр иццрушнар кайидар хури гъахьну. Исайира, гьаруриин Чан хилар иливури, дурар сагъ апІури гъахьну. 41 Гизафдариан жинарра удучІвури гъахьну. Жинари: «Уву Аллагьдин Бай вува!» – кІури, чІигъар апІуйи. Хъа Дугъу Учв Месигь вуйибдикан жарадариз пуб дурариз гъадагъа апІури гъахьну, фицики дурариз, Думу Месигь вуйиб, аьгъяйи.
Ягьудияйиъ аьгъювалар улупуб
42 Хъайигъан гвачІин улубкьиган, хул’ан удучІвну, Иса халват йишваз гъягъюру, хъа халкьди Думу агури шулу. Хъасин Исайихьна дуфну, учхьан мягъян кІури, Дугъахъ ккарагури хъюгъру.
43 Амма Исайи дурариз гъапи:
– Жара шагьраризра Аллагьдин Паччагьлувал гъюрайиваликан Ужувлан хабар рабгъуб лазим ву, гьаз гъапиш Узу гьаддин бадали Гьаънайир вуза.
44 Исайи Ягьудия уьлкейин мистариъ аьгъювалар улупувал давам апІури гъахьну.
5«Гьамусдихъантина адмийирин юкІвар дисидива»
1 Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтІишуру, хъа Думу Учв Геннисарет гьюлихъ дийигъну айиган, 2 Дугъаз гьюл’ин кьюб лютке рякъюру. Дурариан эдеу балугъчйири чулар марцц апІурайи.
3 Люткйирикан Симондинубдиъ учІвну, Исайи дугъхьан лютке гъирагъдихъан цІиб тинаси хъапІуб ккун гъапІну ва гьадлин, деъну, аьгъювалар улупуз хъюгъру.
4 Чан улхуб ккудубкІиган, Исайи Симондиз кІуру:
– Яв лютке гьюлин кьялариз хъапІ, хъа яв чулра ккип.
5 Симонди Исайиз жаваб вуди гъапну:
– Я Мялим! Ярхи йишвди чалишмиш духьну, учхьан фукІа бисуз гъабхьундарчухьан, амма Яв гафназ лигну чул ккипарза.
6 Хъа гьаци дапІну, дурари гьадмукьан балугъар гъидиснуки, гьеле чул чІябгъюзра цІибтІан имдайи.
7 Дурари тмуну люткейиъ айи юлдшаризра кюмекназ дих дапІну, дурарра дуфну кьюбиб люткйирра гьаци арцІруки, люткйир ккадрахьди саб нуфт гъубзнийи.
8 Му гъябкъиган, Петр кІуру лакІам хъайи Симонди, Исайин кьамкьариина ис духьну: «Я Агъа! Узхьан гьудучІв, гьаз гъапиш узу гунагькар вуза», гъапи. 9 Фицики Симон ва дугъахъ хъайидар, чпи гъидису аьхючІвеъ балугъариз лигну, русвагь гъахьнийи. 10 Хъа Симондин дустар вуйи Зеведейин баяр Якьубдикна Югьандик Симондиксиб пис гучІ кабхъру. Симондиз Исайи: «ГучІ мапІан, гьамусдихъантина инсанарин юкІвар дисидива», кІуру.
11 Хъасин кьюбиб люткйирра гъирагъдихъна кадагъну, вари душваъ гъибтну, дурар Исайин кьяляхъди гъягъюру.
Хамран аьзар марцц апІувал
12 Иса саб шагьриъ айиган, Дугъахьна хамран аьзар кабхьнайи сар кас гъюру. Иса гъяркъиган, жил’ина ккадакну, думу Дугъаз ккарагуру:
– Я Агъа! Увуз ккун гъабшиш, узу марцц апІуз шулвухьан.
13 Исайи, хил гьачІабккну, дугъак кубкІну, кІуру:
– Ккундузуз, марцц йихь!
Ва дишлади дугъан хам аьзарнахьан марцц шулу. 14 Исайи дугъаз: мидкан саризра макІан, хъа маллайихьна душну, жвув улуп, халкьдиз уву марцц хьпан шагьидвал вуди, Муса пайгъамбри дупнайиганси, гъурбан апІуз ужуб гъайибх, кІури, табшурмиш гъапІу.
15 Амма гьаци вушра, Исайикан аваза гъарабгъу, ва Дугъахъ хъпехъуз, чпин уьзрар сагъ апІуз гизаф халкь гъюз хъюгъру. 16 Хъа Иса, фужкІа адру йишвариз гъягъюри, ккарагури шулу.
Паралич кайир сагъ апІуб
17 Сад йигъан Исайи аьгъювалар улупурайиган, Галилейна Ягьудия уьлкйириан ва гьацира Ерусалимдиан Дугъахьна дуфнайи фарисйирна къанунчйир деънайи. Дугъу аьзарлуйир Аллагьди туву кьувватниинди сагъ апІурайи, 18 ва магьа Дугъахьна ахниин алди паралич кайи сар кас хуз хъюгъю. Думу хулаз духну, Исайин улихь дитуз ккун гъабхьи. 19 Му кас гизаф илтІишнайи халкьдин арайигъян гъахуз йишв дибрихъди, хулан гъваина за дапІну, гъваъланди, ахниин илмиди, Исайин улихьна хулан кьял’ина ирхру. 20 Исайира, дурарин зурба хъугъвал рябкъюри, гьадму касдиз кІуру:
– Эй инсан, яв гунгьарилан хил алдабгъураза.
Къанунчйиризна фарисйириз Исайин гьюкум улупуб
21 Къанунчйирина фарисйири чиб-чпикди фикир гъапІу:
– Аллагьдиз къаршуди улхурайир гьаму фуж ву? Сар Аллагьдилан гъайри, сарун шлихьан гунгьарилан хил алдабгъуз шулухъа?
22 Исайи, дурарин фикрарин гъаври ахъну, жаваб тувру: «Гьаз дицдар фикрар ичв юкІвариъ тІаърачва? 23 „Яв гунгьарилан хил алдабгъураза“ пуб рягьят вуйин, даршиш „гъудужвну лиц“ пуб? 24 Инсаниятдин Бализ жилиин гунгьарилан хил алдабгъуз гьюкум айиб учвуз аьгъю хьпан бадали, магьа лигай» – пну, Дугъу паралич кайириз: «Гъудужв кІуразавуз, гъадабгъну яв ахин, яв хулаз гъарах», – кІуру.
25 Думура дишла гъудужвну, учв дахънайи ахинра гъадабгъну, Аллагьдин адар апІури, чан хулаз гъягъюру.
26 Хъа вари мюгьтал шулу ва, Аллагьдин тярифар апІури, гучІбаан зегьле дубшну, гьамци кІури гъахьну:
– Гъи аьжаб кереметнан ляхнар гъяркъюндарин ухьуз!
Левийиз дих апІуб
27 Мидхъан хул’ан удучІву Исайиз налук уч апІури деънайи Левий кІуру гъуллугъагьли рякъюру ва дугъаз Чахъди гъач кІуру. 28 Думура, чан кеспи гъибтну, Дугъан кьяляхъди, гъудужвну, гъягъюру.
29 Хъасин дугъу чан хулаъ Исайиз аьхю хялижв’вал апІуру. Душваъ аьхючІвеъ налукар уч апІрудар ва дурарихъди гутйириз гъюн йивну дахьнайи жара хяларра айи. 30 Аьлимарина фарисйири наразивал кади Исайин ученикариз: «Учву налукар уч апІрударихъдина гунагькрарихъди гьапІуз ипІури-убхъури шулчва?» – кІури гъахьну.
31 Исайи дурариз жаваб вуди гъапну:
– Духтир сагъидариз ваъ, хъа аьзарлуйириз лазим ву. 32 Узу марцци касари ваъ, хъа гунагькрари, чпин гунгьар гардандиъ дидисну, уьмур дигиш апІбан бадали, дуфнайир вуза.
Ушвар дисбакан
33 Дурари кІуруш Исайиз гъапи:
– Гьаз Ягь’яйин ва гьацира фарисйирин ученикар кми-кмиди ушвар дисури ва ккарагури шулу, хъа Явдар чпиз ккун гъабши вахтна ипІури-убхъури гьаз шулу?
34 Исайи дурариз кІуру:
– Швушв хурайирихъди хъайи сумчрин хяларихьди учвхьан ушвар дисуз гъитуз шулинхъа? 35 Хъа швушв хурайир гужназ гъадагъру вахт гъибди, ва гьадму йигъари ушварра дисиди.
36 Мидихъди сабси Дугъу саб тахалус ктибтуру:
– Гьич сарира, цІийи палатдикан кадабтІну, йирси палатдик цІил ктривур, даршиш дугъу цІийи палатра чІябгъиди, хъа гьацира дидкан ктабтІу цІил йирсибдик балгидира дар. 37 Ва гьич сарира таза чяхир йирси иржариъ убзидар, фицики таза чяхри иржар гьутІурччвиди, учвра удубзиди ва иржарра пуч хьиди.
38 Гьаддиз таза чяхир цІийи иржариъ убзуб лазим ву.
39 Ва гьич саризра, кюгьне чяхир дубхъну, дишлади таза чяхир ккун хьидар, фицики «кюгьне чяхир ужу ву» – кІури шулу.
6«Инсаниятдин Бай султ йигъ’инра Агъа ву»
1 Султ йигъан Иса дяхин дубзнайи хутІлариан гъягъбакк ккуркьну, ва Дугъахъ хъайи ученикари, дяхнин кІулар ктутІури, хиларигъ ктІиршури, итІури шулу. 2 Фарисйирикан бязидари дурариз кІуру:
– Учву султ йигъан Къанунди гъадагъа дапІнайи ляхин апІуранчва?
3 Исайи дурариз жаваб туву:
– Мегер учвуз Давудри, чаз ва чахъ хъайидариз гаш гъабшиган, гьапІнуш, фици дугъу, Аллагьдин хулаъ учІвиган, маллйирилан гъайри шликІан итІуз ихтияр адру Аллагьдиз бахш дапІнайи уьлер гъадагъну гъитІнуш ва чахъди хъайидаризра тувнуш, Гирами китабариъ гъурхунданчва?
5 Хъасин гъапи:
– Инсаниятдин Бай султ йигъ’инра Агъа ву.
Гъеебццу хил хъайи кас
6 Жара саб султ йигъан Иса мистаз гъягъбакк ва душваъ аьгъювалар тувбакк ккуркьру. Душваъ арччул хил деебццнайи сар кас ади шулу. 7 Къанунчйирна фарисйир, Исайик тахсир кипбан бадали, Дугъу султ йигъан думу сагъ апІидайкІан кІури, ул хъипнайи. 8 Амма Исайи, дурарин ниятар аьгъяди, хил дебццнайи касдиз кІуру:
– Гъудужвну гъач, варидарин улихь дийигъ.
Думу гъудужвну, улихьна гъюру. 9 Гьадмуган Исайи дурариз гъапи:
– Узу учвхьан гьерхраза: султ йигъан фу апІуз ихтияр а? Уж’вал, даршиш писвал? Уьмур уьбхюз, дарш пуч апІуз?
Дурар чІалкьан даркІури гъузру. 10 Вардарилан ул илбицну, Исайи гьадму касдиз кІуру:
– Яв хил гьачІабкк.
Дугъу гьаци гъапІумитІла, дугъан хил сагъ шулу. 11 Фарисйирна аьлимар хъюл’ан деллу шулу ва, чпин арайиъ улхури, Исайикан гьапІруш, аьжуз духьну гъузру.
Исайин вакилар
12 Гьадму йигъари Иса, ккарагбан бадали, дагъдиз удучІвуру ва ярхи йишвди Аллагьдиз ккарагури шулу.
13 Йигъ улубкьиган, Чан ученикариз дих дапІну, дурарикан йицІикьюр кас ктагъуру ва дурариз Чан вакилар кІуру ччвур тувуру. 14 Дурар: Петр кІуру лакІам хъайи Симонна дугъан чве Андрей, Якьубна Югьанна, Филипна Варфоломей, 15 Маттана Фома, Алфейин Якьубна Зилот кІуру лакІам хъайи Шимон, 16 Якьубдин Ягьуда ва хъасин душман гъаши Искариот Ягьуда – гьамрар вуйи.
Рази хьубан гафар ва агьрар
17 Иса, дурарихъди дагъдилан гъафир, дюз майдандиина гъюру. Дугъахъди аьхючІвеъ Чан ученикарра, вари Ягьудияйианна Ерусалимдиан, хъа гьацира гьюлин гъирагъдихъ хъайи Тир ва Сидон шагьрариан дуфну, 18 Исайихъ хъпехъуз ва чпи аьзарарихьан сагъ апІуз гъафидарра, гьацира жинари гъаркІ апІурайидарра хъади гъахьну. Хъа, дурар вари сагъ шулира гъахьну. 19 Вари халкьдиз Исайик кучуз ккунди гъабхьну, фицики Дугъхьан кьувват рабгъури ва диди вари сагъ апІури гъахьну. 20 Хъа Дугъу, Чан ученикарилан ул илбицури, гъапи:
– Бахтаврар вучва, касиб вуйидар,
фицики Аллагьдин Паччагьлугъ учвусдаринуб ву.
21 Бахтаврар вучва, му вахтари гашлудар,
фицики тухъ хьидичва.
Бахтаврар вучва, му вахтари ишурайидар,
фицики аьлхъидичва.
22 Учву инсанариз даккун гъахьиган,
учву дурари утІурккган
ва беябур апІруган,
ичв ччвур нянайикк ккипруган
Инсаниятдин Бай бадали,
бахтаврар вучва.
23 Гьадму йигъан рази йихьай
ва шадвал ачмиш апІинай,
фицики аьршариъ учвуз айи пешкеш зурба ву.
Учву даккнидарин абйирира
пайгъамбрарихъди гьаци апІури гъахьну.
24 Мураризси дарди, пис гьял хьибди ичв,
девлетлуйир,
фицики учвуз сарун ужувлар дяркъначвуз.
25 Пис гьял хьибди ичв, му вахтари уьлдюгъну гъярайидар,
гьаз гъапиш гаш хьибдичвуз.
Пис гьял хьибди ичв, му вахтари аьлхъюрайидар,
фицики, гьяйиф дизигну, ишидичва.
26 Учвкан жарадар ужуди улхруганра,
пис гьял хьибди ичв,
фицики дурарин абйири
кучІлин пайгъамбрариканра гьаци апІури гъахьну.
Душмнарра ккун апІинай
27 Хъа вари Узухъ хъебехънайидариз кІураза: ичв душмнар ккун апІинай, учву даккнидариз уж’вал апІинай. 28 Учву нянатлу апІурайидариз гьюрматлу гафар апІинай ва учвуз гиран ктапІрударихъанди ккарагай. 29 Яв саб гарцІликкан бачІ ккадатуриз тмунубра ккив ва яв зиълан палат илдибтруриз кІанакк ккайи ккурттра чаз гъадабгъуз манигъ’вал мапІан. 30 Увкан тІалаб апІурайириз тув ва явуб гъадабгъуриз «кьяляхъ ча» макІан. 31 Учвуз учвухъди адмийир фици духьну ккундуш, гьадрарихъди учвура гьаци йихьай. 32 Хъа эгер учву ккунидартІан учвуз ккундарш, мидкан фу чухсагъул ачвуз? Фицики гунагькраризра чиб ккунидар ккунди шулу. 33 Учвуз уж’вал апІрудариз учвура уж’вал апІураш, мидкан фу чухсагъул ачвуз? Фицики гунагькрарира гьаци апІуру. 34 Хъа эгер учву бурж кьяляхъ апІуз удукьрурихьна миж кади тувраш, мидкан фу чухсагъул ачвуз? Фицики гунагькрарира чпи буржназ тувкьануб кьяляхъ гъадабгъуз ният ади туври шулу. 35 Хъа учву ичв душмнар ккун апІинай, ужувлар апІинай, кьяляхъ бисуб миж ктарди, буржназра тувай, ва учвуз зурба пешкеш хьибди, ва учву ВаритІанзаанурин баяр хьидичва. Фицики чпиз гъапІу уж’вал аьгъю даршлударизра, пис касаризра Аллагь гъянир ву. 36 Гьаци учвура, ичв Адашси, мани юкІвар ади йихьай.
Жарарин диван мапІанай, Аллагьди ичвра апІидар
37 Жарарин диван мапІанай, Аллагьди ичвра апІидар; жарар тахсир мапІанай, учвура тахсир апІидар. Хил алдабгъай, учвланра алдабгъиди. 38 Хил ачухъ апІинай, учвузра тувди: убжнайи ва кІакІ алди абцІнайи уьлчмейиинди ичв танхлиъ абхьди, фицики учву фициб уьлчмейиинди ебцураш, учвузра гьацибдиинди ебциди.
39 Дурариз Исайи тахалусарра ктитуру:
– Курихьан кур хъади гъягъюз шулинхъа? Дурар кьюридра ичІаъ ахьидаринхъа? 40 Ученик чан мялимтІан заан дар, амма зегьмет зигури, дубгъури гъабхьиш, гьарсар чан мялимдихъ хъуркьди.
41 Увуз яв чвуччвун улиъ айи чІюрх гьаз рябкъюрвуз, яв улиъ айи хамхар дярябкърайи вахтна? 42 Ваяки яв гъардшиз: «Яв улиъ айи чІюрх адабгъуза», – фици пидива, увуз яв улиъ айи хамхар дярябкърайиган? Эй, кьюб маш гъяйир! Сифте яв улиъ айи хамхар адабгъ, хъа гьадмуган увуз, яв гъардшин ул’ан чІюрх фици адабгъуруш, рябкъидивуз.
Гьар йимишдиз лигну аьгъю шулу
43 Гъяни гьари чІуру бегьер, чІуру гьари гъяни бегьер хурдар, 44 фицики гьарсаб гьар чан йимишдиз лигну аьгъю шулу. Гьаддиз зазарилан инжир, чІуру хутарилан тІумутІ уч апІури шулдар. 45 Ужур касди чан кІван хазнайиан ужуб, хъа чІурури чан кІван хазнайиан чІуруб адабгъуру, фицики инсандин мелз, дугъан юкІв фти абцІнаш, гьаддикан улхури шулу.
Кьюб шибритІ
46 Учву Узуз: «Я Агъа, я Агъа!» гьаз кІуручва, Узу учвуз гъапиб дарапІрайиган? 47 Узухьна дуфну, Узухъ хъебехъну, Йиз гафар тамам апІру гьарсар кас шлиз ухшар вуш, кІарзачвуз: 48 Думу, хулар дивруган, жил дериндиз дирибккну, шибритІар гъвандиин диву касдиз ухшар ву, фицики, селлер дуфну, шид улубчІвиган, думу хулар ришвуз гъахьундар, гьаз гъапиш дурар гъвандиин дивнайидар вуди гъахьну.
49 Хъа Йиз гафар ерхьури, дурар тамам дарапІрайи кас шибритІар ккадру хулар диву касдиз ухшар ву, фицики шид улубчІвиган, дурар дишлади ахьну, дармадагъин хьиди.
7Юзбашийин гъуллугъчи сагъ апІуб
1 Чахъ хъебехънайидариз пуз ккайи гафар ккудукІиган, Иса Кафернагьумдиъ учІвру. 2 Римдин юзбашийин чаз ккуни сар гъуллугъчи кетІерццну йикІру гьялнаъ ади шулу. 3 Исайикан хабар дубхьну, юзбашийи, чан гъуллугъчи сагъ апІбан бадали, Думу хъади гъюз жугьдарин агъсакълар гьаъру. 4 Дурари, Исайихьна дуфну, Дугъкан ижмиди миннат апІуру:
– Му юзбаши Уву кюмек апІбаз лайикьлу кас ву, 5 фицики думу кас ич халкь гизаф ккунир ву ва дугъу учуз ккарагру хал тикмиш гъапІну.
6 Иса дурарихъди гъягъюру. Думу юзбашийин хуларихьна хъуркьради, юзбашийи Исайихьна гьамци пуз чан дустар гьаъру:
– Инжиг махьан, Агъа, гьаз гъапиш Уву йиз хулаъ учІвбаз узу лайикь дарза. 7 Гьаддиз узу Увухьна гъюзкьан жвув лайикьлур вуди гьисаб гъапІундарза. Анжагъ Уву саб гаф йип, ва йиз гъуллугъчи сагъ хьиди.
8 Фицики узура жарарин хликк ккайир вуза, ва узуз мютІюгъ вуйи эскрарра азуз. Дурарикан сариз узу «гъарах» кІурза – думу гъягъюру, тмунуриз «гъач» кІурза – гъюру, йиз гъуллугъчийиз «гьамци апІин» кІурза, дугъу тамам апІуру.
9 Му гафар гъеерхьиган, Иса дугъ’ин мюгьтал шулу ва, илдицну, Чан кьяляхъ хъайи халкьдиз кІуру:
– КІуразачвузки, Израилиъра Аллагьдихъ гьамкьан хъугърайи кас гъяркъюндарзуз.
10 Юзбашийи гьаъдариз, чпи дугъан хулаз хъадакну гъафиган, кетІерццнайи гъуллугъчи сагъ духьнади рякъюру.
ДукІнайириин жан алапІуб
11 Дидхъантина Иса Наин кІуру шагьриз гъушу. Дугъахъди Чан ученикар ва аьхючІвеъ халкьра гъягъюри гъахьну. 12 Хъа Иса шагьрин урнарихьна багахь гъашиган, сар ачІни хпирин айина-адру бай дукІну, дугъан майит накьваригъна гъабхуз адабгъури шулу, ва майтихъ хайлин халкьра хъайи. 13 Агъайиз, балин дада гъяркъиган, язухъ шулу ва дугъаз, мишан, кІуру. 14 Хъа багахьна дуфну, Исайи мягьражарик хил катру, майит гъабхурайидар дийигъуру ва Дугъу кІуру: «Живан! Увуз кІураза, гъудужв!» 15 ДукІнайир за духьну деъру ва улхуз хъюгъру, хъа Исайи думу дадайихьна тувру.
16 Мушв’ин вардарик пис гучІ кабхъну, Аллагьдин адар апІури, гьамци кІури гъахьну:
– Ихь арайиз зурба пайгъамбар адахъна, ва Аллагь Чан халкьдин гъайгъушнаъ а.
17 Исайикан гьамциб фикир вари Ягьудия вилаятдиъ ва аьтрафарихъ хъайи миди вуйи юрдариъ рабгъуру.
Ягь’яйихьан вуйи илчйир
18 Хъа Ягь’яйиз чан ученикари гьамрар варидарикан ктитуру. 19 Ягь’яйи, чан ученикарикан кьюриз дих дапІну, дурар Агъа Исайихьна гьамци гьерхуз гьаъру: «Гъюз ккайи Месигь Уву вуна, даршиш жарариз ккилигуча?»
20 Дурари, Исайихьна дуфну, кІуру:
– Штуан апІру Ягь’яйи учу Увухьна гьерхуз гьаъна: «Гъюз ккайи Месигь Уву вуна, даршиш жарариз ккилигуча?»
21 Му вахтназ Исайи аьзарарикканна иццрушнариккан гизафдар ккадаъну, жинар кадаъну, аьхючІвеъ кур вуйидариз акв улупну айи. 22 Гьаддиз Исайи дурариз жаваб вуди кІуру:
– Душну Ягь’яйиз, учвуз гъяркъдар ва гъеерхьдар кидитай: кур вуйидариз рябкъюра, ликудар лицура, хамран уьзур кайидарин хам марцц шула, кар вуйидариз ебхьура, гъачІидар чІиви шула ва касибариз Ужувлан хабар рабгъура. 23 Шли Уз’ина вуйи хъугъвал дубградарш, думу бахтавар ву.
Штуан апІру Ягь’яйикан Исайин гаф
24 Ягь’яйи гьаъдар гъушхъан, Исайи Ягь’яйикан халкьдиз гьамци кІуру:
– ИчІи чюлиз фтиз лигуз гъушнийчва? МикІлу тІубччвурайи чІеъдиз лигуз гъушнийчвахъа? 25 Шлиз лигуз гъушунчва дина? Багьа палтар али касдиз? Хъа дамагънан палтар алахьрудар ва чпиз ккуниси яшамиш шлудар паччгьарин дараматариъ а.
26 Шлиз лигуз гъушунчва учву? Пайгъамбриз лигуз? Ав, кІуразачвуз, пайгъамбартІан аьхюриз лигуз гъушунчва. 27 Гьадму Ягь’яйикан ву гьамци дибикІнайиб: «Магьа, Яв улихьди Узу Йиз кас гьаъраза: дугъу Яв улихь Яв рякъ ккабалгиди». 28 КІуразачвуз: дишагьлийири бабкан гъахидаригъ Ягь’ятІан зурба кас гъядар; хъа Аллагьдин Паччагьлугъдиъ айидарикан варитІан бицІир думутІан зурба ву.
29 Дугъахъ хъпехъурайи вари халкьди ва налук гъюдюбхрударра кмиди, Ягь’яйин штуан апІувалиинди цІийи духьну, Аллагь гьякь вуйиб гардандиъ гъибису. 30 Хъа фарисйирна къанунчйир, Аллагьдихьан чпиз вуйи ният гьясбикк дарапІри, Ягь’яйихь штуан гъахьундар.
31 – Гьаму наслин адмийир шлихь тевза ва дурар шлиз ухшар ву? – пну, гьерху Исайи. – 32 Дурар, чиб-чпиз чІигъар апІури, раццариъ гьамци кІури деънайи бицІидариз ухшар ву: «Учу учвуз швутІрамар йивури гъахьунча, хъа учву ялхъвнаркьан гъапІундарчва; учу учвуз ишлар апІури гъахьунча, хъа учву ишузкьан гъишундарчва».
33 Штуан апІру Ягь’я гъафну ва дугъу я уьл ипІури, ясана чяхир убхъури гъахьундар. Хъа учву: «Дугъаъ жин а», кІурачва. 34 Инсаниятдин Бай гъафну, Дугъу ипІуру ва убхъуру, ва дурари Дугъаз: «Лигай, магьа уьж ва пияниска, налукар гъюдюхрударинна гунагькрарин дуст», кІурачва. 35 Аькьюллувал вари аькьюллудари улупну ккун.
Дишагьлийин аьхючІвеъ гунгьарилан хил алдабгъну
36 Фарисйирикан сари Исайикан чан хулаз уьл ипІуз гъюб теклиф апІуру. Фарисейин хулаз гъушу Иса гъюн йивну дахъру. 37 Хъа магьа, гьаму шагьриан вуйи сар гунагькар дишагьлийи, Думу фарисейин хулаъ гъюн йивну дахънайиб аьгъю дубхьну, лизи ругдин гажниъди аьтрин ниъ хъайи ягъсиб хуру ва, 38 Исайин ликарихъ дийигъну ишури, Дугъан ликар нивгъарихъди кьяши апІури ва чан кушарихъди марцц апІури, Дугъан ликариз макар апІури, гьадму ягъ ктатури шулу.
39 Му ляхин гъябкъиган, теклиф дапІну, Иса хулаз хъади гъафи фарисейи чав-чакди фикир апІуру:
– Эгер Думу дугъриданра пайгъамбар вуйиш, Чак хилар катрайи дишагьли фуж вуш, Дугъаз аьгъю шлийи. Думу гунагькар даринхъа!
40 Фарисейихьинди илдицну, Исайи дугъаз гъапи:
– Я Симон! Увуз кІуру саб гаф айиз.
Дугъу: «Йип, Мялим!» – гъапи.
41 Исайи кІуру:
– Сар пул буржназ туврурихъ кьюр буржлу кас шулу. Дурарикан сар хьудварж динар-пул буржлу вуйи, тмунур – хьцІур. 42 Хъа дурарихъ кьяляхъ тувуз пул хътарди хьпаз лигну, дугъу кьюриддизра буржар гьялал апІуру. Йип ари, гьадму жви гьадрарикан фунуриз артухъди ккун шул?
43 Симонди жаваб тувру:
– Аьхю бурж кайириз вушул, пну, фикир апІураза. Исайи дугъаз: «Ари дюзди фагьум гъапІунва» кІуру.
44 Хъа дишагьлийихьинди илдицну, Симондиз гъапи:
– Гьаму дишагьли рякъюрануз? Узу яв хулаз гъафунза, уву Узуз ликар жикІуз шид тувундарва; хъа дугъу Йиз ликар чан нивгъариинди гъижикІнийиз, чан кушарихьди марцц гъапІнийиз. 45 Уву Узуз мак гъапІундарва, хъа дугъу, Узу гъафихъантина Йиз ликариз сикин дарди макар апІура. 46 Уву Йиз кІулкан ягъ ктатундарва, хъа дугъу Йиз ликарикан ягъ ктатну. 47 Магьа гьаддиз кІуразавуз: чан гизаф ккун хьували дугъан аьхючІвеъ гунгьарилан хил алдабгъурайиб улупура. Хъа шлиз цІибди багъишламиш’вал тувруш, дугъан ккунивалра цІибтІан дар.
48 Дишагьлийиз Исайи кІуру:
– Яв гунгьарилан хил алдабгъна.
49 Хъа дугъан багахь гъюн йивну дахънайидари чиб-чпикди пуз хъюгъю:
– Му фуж ву гунгьариланра хил алдабгъуз?
50 Исайи, кІуруш, дишагьлийиз гъапи:
– Яв хъугъували уву гъюрхну, архаин духьну гъарах.
8Исайихъди лицурайи дишагьлйир
1 Дидхъантина Иса, шагьрариъна гъулариъ, Аллагьдин Паччагьлугъдикан Ужувлан хабар рабгъури, Чан йицІикьюр ученикарра хъади, лицури гъахьну. 2 Дурарихъди жинарихьан гъюрхю ва уьзрар сагъ гъапІу бязи дишагьлийир: чаан ургуб жин удучІву Магдалайиан вуйи Мар’ям, 3 Гьироддин мулкар идара апІурайи Хуздин хпир Югьанна, Сусанна, гьацира чпиз айи-адрубдиинди Дугъан гъайгъу зигурайи жара дишагьлийирра хъади гъахьну.
Тум убзбакан тахалус
4 АьхючІвеъ халкь уч гъашиган ва вари шагьрариан агьалйир Дугъахьна гъафиган, Исайи тахалусдиинди пуз хъюгъру:
5 – Сар нежбер тум убзуз удучІвуру. Убзурайиган, гьацІар удрар рякъюхъ дахьру, малари ликариккан апІуру ва жакьвари удуру. 6 Сакьюдар гъван ккайи ругдиин дахьру ва ктучІвиган ерццуру, гьаз гъапиш дурариз ламушин адарди гъабхьну. 7 Сакьюдар удрар зазаригъ гъяхьру ва удрартІан зарбди ктучІву зазари дурар ккаъру.
8 Хъа сакьюдар авадан ругдик кахьру, ктучІвиган дурари варжбан артухъ бегьер тувру.
Гьамци дупну, Исайи гужал дихниинди гъапи:
– Шлин ибариз ебхьураш, гъит ебхьри!
Тахалусдин мяна
9 Ученикари Дугъхьан гьерхуз хъюгъну:
– Му тахалусдин мяна фу ву?
10 Дугъу гъапи:
– Учвуз Аллагьдин Паччагьлугъдин сирар аьгъю хьуб тувначвуз, хъа имбудариз му тахалусариътІан аьгъю хьуб тувнадар. Гьаци вуйиган, лигурашра, дурариз рябкъюрадар ва, ебхьурашра, дурари аннамиш апІурадар.
11 Му тахалусдин мяна магьа: тумар – Аллагьдин гаф ву. 12 Рякъ’ина тадахьдар – мурар, чпиз Аллагьдин гаф ебхьурайи, амма чпихьна хъасин иблис дуфну, дурар ебхьурайи гафнахъ хътругъри ва гьаци уьрхювал гъазанмиш дарибшри пну, дурарин кІваан иблисди гьадму гаф гъабхурайи касар ву. 13 Хъа гъванариина ахьдар – мурар, Аллагьдин гаф гъеебхьиган, думу шадди кьабул апІрудар, хъа чпихъ мюгькам ччивар хътарди хьпаз лигну, бязи вахтари хъугърудар, хъа читин гъабшиган, хътругърудар ву. 14 Хъа зазаригъ гъяхьдар – мурар Аллагьдин гафнахъ хъпехърудар, амма гъайгъушнари, девлетну ва гешт хъапІбу йисир дапІну, Аллагьдин гафнахьан гьудучІврудар ва, гьаддиз, бегьер дархрудар ву. 15 Хъа авадан ругдиина ахьдар – мурар, Аллагьдин гаф гъеебхьиган, му чпин марцци кІваъ уьбхрудар ва сабур апІбиинди бегьер туврудар ву.
Чирагъ чан йишв’ин дивру
16 Исайи хъанара давам апІуру:
– Сарира, чирагъ кабхьну, дид’ин гъаб иливдар вая кроватьдикк ккивдар. Дугъу думу, хулаъ учІврайидариз акв шлуси, чан йишв’ин дивру. 17 Фицики ашкар даршлу жиниб фукІара адар ва, мялум даршиди, арайиз ададабхъру гьич саб сир адар. 18 Гьаци вуйиган, учву Узухъ дикъатниинди хъебехъай: шлиз аш, дугъаз хъана тувди; хъа шлиз адарш, айибдихьна хьибдизуз кІурубра тадабгъиди.
Исайин дадана чвйир
19 Исайихьна дадана чвйир гъюру ва дурар, халкь гизаф ади хьпаз лигну, Дугъахьна багахь хьуз даршули айи. 20 Хъа Исайиз: «Яв дадана чвйир, Уву рякъюз ккунди, чІат дийигъна», – кІури, хабар тувру. 21 Дугъу дурариз жаваб вуди кІуру:
– Йиз дадана чвйир, Аллагьдин гафнахъ хъпехърудар ва думу тамам апІрудар вуйиз.
Исайи тІурфан яваш апІуб
22 Сад йигъан Дугъу, Чан ученикарра хъади люткейиъ эъну, дурариз гъапи:
– Гьюлин тмуну гъирагъдихъна сирнав апІидихьа.
Дурар люткейиъди гъушу. 23 Сирнав апІурайиган, Иса нивкІуз гъягъюру. Гьюл’ина гужал тІурфан утІубччвну, лепйири лютке ккапІуз хъюгъру, ва дурар хатІалу гьялнаъ ахьру. 24 Дурар, Исайихьна дуфну, Думу нивкІ’ан хъиргну кІуру:
– Мялим! Мялим! Батмиш шулахьу!
Хъа Дугъу, гъудужвну микІлаз ва штун лепйириз гъадагъа апІуру, ва дурар лал шулу, архаинвал абхъру. 25 Гьадмуган Исайи дурариз гъапну:
– Хъугъ’вал набшдичв?
Дурари, гучІ кабхъну ва мюгьтал духьну, чиб-чпиз кІури гъахьну:
– Му фуж вуйкІан, микІаризра, штузра амур апІрур, ва дурар Мугъаз мютІюгъра шула?
Жинар кайир сагъ апІуб
26 Хъа дурари Галилей уьлкейин гъаншариъ айи Герасин юрдназ сирнав апІуру. 27 Иса гъирагъдихъна ктучІвиган, Дугъахьна ухдихъанмина жинар кайи сар кас гъюру. Думу, учв шагьриан вушра, палтар алалахьди, хулаъ ваъ, хъа накьварин хьарар-дюрхъяригъ яшамиш шулайир вуйи.
28 Жин гагь-гагьнак кубчІвруган, дугъан хилар-ликар зунжрарихьди ва гьялкьйирихьди йитІуйи, амма дерккуз даршули, дурар кьатІар апІуйи, жинди думу аьсси апІуйи, хъа чІурариз гьергуйи. Исайи чиркин рюгьназ, мугъ’ан удубчІв пну, амур апІуру. Иса гъяркъиган, дугъ’ан чІигъ утІубччвуру ва, Дугъан улихьна ккадакну, зарбди кІуру:
– Яв узухъди фу вуяв, ВаритІанзаан Аллагьдин Бай Иса? Миннат вуйиз, йиз зегьле мабхан!
30 Исайи дугъхьан гьерхру:
– Ччвур фуж вуяв?
Дугъура: «Кьушум вуйиз» – кІуру, гьаз гъапиш дугъак гизаф жинар кучІвнади гъабхьну.
31 Хъа жинари Исайикан чпи гурбагуриз гьадрауб тІалаб апІуру. 32 Мушвхьан ярхла дарди дагъдик силарин аьхю лиж карабгънайи, ва жинари чпиз гьадрариъ учІвуз ихтияр тувуб тІалаб апІуру. Исайи дурариз ихтияр тувру. 33 Адмийиан удучІву жинар силариъ учІвру, ва силарин лиж гъарзарилан гьюлиъ убсру ва ккабхъру. 34 Му ляхин гъябкъю силарбнари, жаргъну душну, шагьриъ ва гъулариъ гьамдикан халкьдиз ктибту. 35 Хъа му гьякьикьи гъабши ляхниз лигуз халкь Исайихьна гъюру. Жинар ктучІву кас Исайин ликарихъ деънади, палатра алди ва чан фикрихъ хъади гъяркъиган, дурарик гучІ кабхъру.
36 Му аьламат гъябкъдари дурариз, жинар кайир фици сагъ гъахьнуш, ктибту. 37 Хъа Герасин юрднан вари халкьди Исайикан чпихьан гьудучІвну гъягъювал ккун апІуру, фицики дурарик зурба гучІ кабхънайи. Исара, люткейиъ эъну, кьяляхъ хътаку. 38 Чакан жинар ктучІву касди учвра гъадагъуб Исайикан тІалаб гъапІнийи. Амма Исайи думу гьамци дупну гьадауру:
39 – Яв хулаз хъадакну, Аллагьди увуз фу гъапІнуш, кидибт.
Дугъура душну, Исайи чакан гьапІнуш, шагьур вуйибси ктибтуру.
«Яв хъугъували уву гъюрхну»
40 Иса кьяляхъ хътакиган, халкьди думу тебрик апІуру, фицики вари Дугъаз ккилигурайи. 41 Ва магьа жугьдарин мистан аьхюр вуйи Ягьир кІуру сар кас дуфну, Исайин ликарикк дахъну, Дугъаз чан хулаз гъюб тІалаб апІуру, 42 гьаз гъапиш дугъахъ йикІру гьялнаъ айи йицІикьюд йисаъкьан айи риш хъайи.
Иса дина гъягъру вахтна халкь, Дугълан илтІишну, кьяляхъди гъюри гъахьну. 43 Му арайиъ, йицІикьюд йисан ифи хътадабтІрайи, духтрариз вари чан айи-адруб харж дапІну, сарихьанра сагъ апІуз дархьи сар дишагьлийи, 44 кьялхъянди дуфну, Исайин палатдин гъирагъдик хил кубкІру ва дишлади дугъан ифи хътабтІуру. 45 Хъа Исайи гьерхру:
– Узук фуж куркІну?
Вари инкар шулайиган, Петри кІуру:
– Я Мялим! Халкьди уву кьялаъ тІаъна ва хъуржра.
46 Хъа Исайи гъапи:
– Фуж-вуш Узук куркІну, Уз’ан кьувват удубчІвуб гьисс гъапІунза.
47 Дишагьлийиз чахьан гьитІикІуз даршлуб дябкъну, гукІунди багахь духьну, Исайин ликарикк ккархьну, чав Дугъак гьаз куркІнуш ва фици учв дишла сагъ гъахьнуш, вари халкьдин улихь мялум гъапІу. 48 Исайи дишагьлийиз гъапи:
– Йиз риш! Яв хъугъували уву сагъ гъапІунву; архаин духьну, гъарах.
Ягьирин риш сагъ апІуб
49 Исайи гьамци кІури имиди, жугьдарин мистан аьхюрин хул’ан дуфну, сар касди дугъаз кІуру:
– Яв риш гъакІну, сарун Мялим инжик мапІан.
50 Хъа Исайи, гьаму гафар деерхьну, дугъаз кІуру:
– ГучІ мапІан, анжагъ хъугъ, яв риш ккадархьиди.
51 Дурарин хулаз хъуркьган, Исайи Петризна, Югьандизна Якьубдиз ва гьацира шуран адашдизна дадайизтІан хулаъ учІвуз ихтияр тувундайи. 52 Вари гъачІи шурахъ ишури ва ишлар апІури айи. Хъа Исайи дурариз гъапи:
– Мишанай, думу дукІнадар, хъа даахна.
53 Хъа халкь, думу дукІнайиб аьгъяди, Исайиин аьлхъюри гъахьну. 54 Дугъу, кІуруш, вари хул’ан утІурккну, шуран хил дибисну, кІуру:
– Я риш! Гъудужв!
55 Ва шуран рюгь кьяляхъ хътабкуру, думу дишлади гъудужвуру. Исайи, шураз ипІруб тувай, кІуру. 56 Шуран абйир-бабар мюгьтал шулу. Исайи му ляхникан шлизкІа даркІуб амур апІуру.
9ЙицІикьюр ученик Аллагьдин Паччагьлугъдикан хабар рабгъуз гьауб
1 Чан йицІикьюр ученикдиз дих дапІну, Исайи дурариз, вари жинарин зиин гьюкум ва уьзрар сагъ апІбан бадали, кьувват тувру. 2 Дугъу дурар Аллагьдин Паччагьлугъдикан хабар рабгъуз ва иццрудар сагъ апІуз гьаъру. 3 Исайи дурариз кІуру: «Рякъюз фукІа магъадабгъанай: я чамах, я тавра, я уьл, я пул, ва кьюб жар палатра хьади дарибшри. 4 Фуну хулаъ учІвишра, гьадушваъ дергай ва гьадлин рякъюъ учІвай. 5 Хъа эгер учву наанкІа кьабул дарапІиш, думу шагьриан удучІвруган, ичв ликарик кайи бишируг гьадрарихьинди кадабхьай. Гъит му дурариз чпиин улубкьрубдин улихьмиди дебккрайи лишан ибшри».
6 Аллагьдин Паччагьлугъдикан Ужувлан хабар рабгъури ва аьзарлуйир сагъ апІури, дурар гъулариъ лицуз рякъюъ учІву.
Гьироддин гъалабулугъ
7 Исайи апІурайи гьаму вари ляхнарикан гьякимдар Гьироддиз ебхьуру. Думу мюгьтал шули гъахьну, гьаз гъапиш садари му гъачІихъан чІиви гъаши Ягь’я ву кІури, 8 тмундари, Ил’яс пайгъамбар гъафну кІури, имбударира дегьзаманйирин пайгъамбрарикан сар чІиви гъахьну кІури, аваза ипнийи. 9 Хъа Гьиродди кІури гъахьну:
– Ягь’яйин кІул узу алдабтІунза, хъа узуз Мугъкан гьамкьан ебхьурайи му Кас фуж вуйкІан?
Гьаддиз Гьиродди Иса рякъюз чарйир зигурайи.
Хьуд агъзур кас тухъ апІуб
10 Хъадакну гъафи вакилари, чпи фу гъапІнуш, Исайиз ктибтуру. Хъасин Иса, вакиларра гъадагъну, Вифсайда кІуру шагьриз гъягъюру. 11 Амма мидкан хабар гъабхьи халкь Исайин кьяляхъ хъахъру. Дугъура, кьабул дапІну, дурариз Аллагьдин Паччагьлугъдикан сюгьбат гъабхуру, хъа сагъ духьну ккунидар уьзрарихьан марцц апІуру.
12 Йигъ хябяхъ хьуз хъюбгъю. ЙицІикьюриддира Исайин багахьна дуфну, кІуру:
– Халкь деет, гъит багахь хьайи гъулариъ ва ятгъариъ йишв адапІри ва ипІруб абгри, гьаз гъапиш ухьу фукІа адрушваъ ахьа.
13 Исайи: «Дурариз ипІруб учву тувай», – кІуру. Ученикарира: «Учухь хьуб уьлна кьюб балугътІан хьадарчухь, гьамус учу, душну, му халкьдиз ипІруб гъадабгъну ккундинхъа?» – кІуру.
14 Дурар хьуд агъзур касдихьнакьан вуйи. Исайи дурариз: «Дурар дестйириъ хьу-хьуцІуркьан ади дитай», – гъапи. 15 Ученикари гьаци дапІну дурар дитру.
16 Исайи, хьуб уьлна кьюб балугъ гъадагъну, завузди дилигну, Аллагьдин ужувлакк ккахьри, дупну, гьудутІну, ученикарихьна халкьдиз пай апІуз тувру. 17 Вари халкьди ипІуру, тухъ шулу ва хъиригъу кьацІари йицІикьюб тавра ацІру.
Исайи Чаин улубкьрубдикан кІура
18 Сабан, Чан ученикарра хъади, саб халват йишваъ ккарагурайиган, Исайи дурарихьан гьерхру:
– Халкьди, Узу фуж ву пну, гьисаб апІура?
19 Дурари жаваб вуди кІуру:
– Садари Уву штуан апІру Ягь’я, тмундари Ил’яс, шубурпидари кюгьне пайгъамбрарикан сар чІиви гъахьну кІури, гьисаб апІура.
20 Исайи дурарихьан хъана гьерхру:
– Хъа учву, Узу фуж ву кІури, гьисаб апІурачва?
Петри жаваб тувру:
– Аллагьдин Месигь ву кІури.
21 Хъа Дугъу, мидкан гьич саризра дарпуб ижмишнаан гъадагъа дапІну, 22 хъа давам апІуру:
– Инсаниятдин Бал’ин гизаф аьзабар улукьиди, аьхюдари, маллйири ва къанунчйири Думу нигь апІиди ва йикІиди, хъа шубудпи йигъан чІиви хьиди.
«Узухъди гъюз ккунири чав учв нигь апІри»
23 Вардарихьинди илдицну, Исайи кІуру:
– Шлиз Узухъди гъягъюз ккундуш, думу чан тямягьяр дирчну, гьар йигъандин хач гъадабгъну+ 9:23 Исайи му гафариинди Чан уьмур хачриин фици аьзабариккна тувнуш, гьаци чан уьмур гьяйиф дарди тувуз шлуриз кІурайиб ву. Узухъди гъюри. 24 Фицики, шлиз чан уьмур уьбхюз ккундуш, дугъан думу дубгди, хъа шли чан уьмур Узу бадали пуч гъапІиш, дугъу думу уьбхиди. 25 Чав учв пуч, ясана чав чаз зарар гъапІхъантина, вари дюн’я чаз гъабшишра, инсандиз фу хайир ахъа? 26 Шли Узхьан ва Йиз гафарихьан нач гъапІиш, Адашдин, Чан ва марцци малайикарин гьяйбатлувалиъди гъафиган, дугъхьан Инсаниятдин Балира нач апІиди. 27 Гьякьди кІуразачвуз: мушв’ин дийигънайидарикан сакьюдариз, чпин аьжал хъубкьайиз, Аллагьдин Паччагьлугъ рябкъиди.
Муса ва Ил’яс пайгъамбрарихъди гъабхьи гюрюш
28 Гьаму гафар дупну миржид йигъланси Иса Петр, Югьан ва Якьуб хъади дагъдиина ккарагуз удучІвуру. 29 Ккарагурайиган, Исайин машнан рябкъювал дигиш шулу ва Дугъан палтарра лизи шулу, вацІрацІар апІури, нур туври шулу. 30 Ва магьа, Дугъахъди кьюр жвуву сюгьбат апІура: мурар Муса ва Ил’яс вуйи. 31 Гьяйбатлу аднаъди дуфнайидари, Ерусалимдиъ улубкьру Исайин аьжаликан улхури айи. 32 Петрна дугъахъ хъайидар му арайиъ нивкІуз душнайи, хъа нивкІ’ан хъиргиган, дурариз Исайин гьяйбатлувал ва Дугъан багахь хьайи гьадму кьюр кас рякъюру. 33 Дурар Исайихьан гьудучІвурайиган, Петри, чав фу кІурашра аьгъдарди, Исайиз кІуру:
– Я Мялим! Учуз мушвахь ужуди вучуз! Гъач учу шубуб паж апІуча: саб Увуз, саб Мусайиз ва саб Ил’ясдиз (Петриз, чав фу кІураш, аьгъдайи).
34 Дугъу гьаци кІурайи вахтна, диф арайиз гъюру ва дурар ккаъру. Дурар дифру ккаъган, ученикарик гучІ кабхъру. 35 Хъа дифрагъян сес шулу:
– Му Йиз кадагънайи Бай вуйиз, Гьамгъахъ хъебехъай!
36 Му сеснахъан, Иса сарди гъузру. Ученикар гьадму йигъари чпиз гъябкъюбдикан саризра чІалкьан дарпиди гъузнийи.
Жин кубчІври шлу бай сагъ апІуб
37 Хъайигъан дурар дагъдилан улдучІвган, Иса гизаф халкьди къаршуламиш апІуру. 38 Сабпну халкьдин арайигъян сари гьарай гъапІну:
– Мялим! Миннат вуйиз Увуз, дуфну йиз бализ лига, узухъ хъайир думу сар вуйиз! 39 Жинди думу чІюркьюри шулу, хъа сабпну чІигъар утІурччвуру ва чІиргуру, ушвниан каф утІубччвуру, хъасин, бегьемди аьзабар тувбалан кьяляхъ, цІиб яваш шулу. 40 Узу Яв ученикарикан думу ктІубккуб тІалаб гъапІнийза, хъа дурарихьан гъабхьундар.
41 Исайи жаваб тувру:
– Агь хътругъру ва аьрбатан дубхьнайи насил! Узу филадиз учвухъди хьиди ва учву аьх апІури гъузди! Хъади гъач мина яв бай.
42 Исайихьна гъюрайиган, бай жинди ккитІикІуру ва чІиргуру. Исайи чиркин рюгьназ буйругъ тувру ва жигьил, сагъ дапІну, чан адашдихьна тувру.
Ученикар Чан аьжаликан гъапи Исайин гъаври ахъундар
43 Вари Аллагьдин кьудратниин мюгьтал шуйи. Исайи гъапІкьандариин вари мюгьталди имиди, Дугъу Чан ученикариз кІуру:
44 – Гьаму гафар ужуди ичв кІваин гъитай: Инсаниятдин Бай багарихьди инсанарин хилиз тувди.
45 Амма дурар му гафарин гъаври ахъундар ва дурарин мяна ученикарихьан гьебкнади гъабхьну, гьаддиз дурари думу аннамиш гъапІундайи. Хъа мидкан Исайихьан гьерхуз дурариз гучІуйи.
Фуж аьхюр ву
46 Хъасин ученикарин арайиъ, дурарикан аьхюр фуж вуйкІан кІури, гьюжат абхъру. 47 Исайи, дурарин юкІвариъ айиб аьгъяди, сар бицІир гъадагъну, думу Чан улихь дерккру, 48 ва ученикариз Дугъу гьамци кІуру:
– Шли му бицІир Йиз ччвурнахъ кьабул гъапІиш, гьадгъу Узу кьабул апІура. Хъа шли Узу кьабул гъапІиш, гьадгъу Узу Гьаур кьабул апІура, фицики учвкан вартІан цІиб вуйир фуж вуш, гьадму зурба ву.
49 Гьадмуган Югьанди гьерхру:
– Мялим! Учуз Яв ччвурнахъан жинар ктаурайи сар кас гъяркъюнчуз ва дугъаз гъадагъа гъапІунча, гьаз гъапиш думу ухьухъди лицури шлур дар.
50 Исайи дугъаз кІуру:
– Гъадагъа мапІанай, фицики фуж учвуз къаршу дарш, думу учвхъанди ву.
Самария уьлкейин саб гъулаъ Иса кьабул гъапІундар
51 Иса жиларилан аьршариз гъадагъру йигъар багахь гъахьиган, Дугъаз Ерусалимдиз гъягъюз ккун шулу. 52 Ва Дугъу Чан улихьди чархачйир гьаъру. Дурарра душну, Думу гъюбаз гьязурвал апІбан бадали, Самария уьлкейиъ айи саб гъулаъ учІвру. 53 Амма душваъ Иса кьабул гъапІундайи, гьаз гъапиш дурариз Думу Ерусалимдиз гъягъюрайир вуйиб аьгъю гъабхьнийи. 54 Му ляхин дябкъну, Дугъан ученикар вуйи Якьубдина Югьанди кІуру:
– Я Агъа! Учу, завариан цІа убгъ, дупну, диди дурар тІанкь дапІну ккундунуз?
55 Хъа Дугъу, дурарихьинди илдицну, гъадагъа апІуру. 56 Хъасин дурар саб жара шагьриз гъягъюру.
Аллагьдин Паччагьлугьдиъ учІвуз лайикьлуваликан
57 Дурар рякъюъ айиган сари Исайиз:
– Уву наана гъушишра, узу Увухъди гъидиза, – кІуру.
58 Исайи дугъаз гъапи:
– Сулариз – мугъарйир, завун ничхрариз мукьар а, хъа Инсаниятдин Бализ кІул дивну дахъру йишв адар.
59 Хъа сар жарариз Исайи: «Узухъди гъач!» – кІуру. Хъа дугъу: «Агъа! Узухьди сифте, душну, дукІнайи йиз адаш кивуз гъит», – кІуру.
60 Хъа Исайи дугъаз гъапи:
– Гъит дийихнайидари чпин гъийихдар киври, хъа уву душну Аллагьдин Паччагьлугъдикан Ужувлан хабар рабгъ.
61 Хъана сари гъапи:
– Узура Увухъди гъягъидиза, Агъа, амма сифте, душну, йиз хуландариз баркаллагь пуз гъит.
62 Исайи дугъазра гьамци гъапи:
– Дурциин чан хил иливхъан, кьяляхъинди илдицру кас Аллагьдин Паччагьлугъдиз ярамиш дар.
10Исайи чан улихьди шагьрар-гъулариз ургцІурна кьюр ученик гьаъру
1 Мидхъан Исайи ургцІурна кьюр жара ученикарра ктагъну ва кью-кьюрди, Чан улихьди, Учв гъягъюз ккайи гьарсаб шагьриз вая гъулаз гьаъру. 2 Дурариз гьамци кІуру:
– Иган гизаф а, хъа убгрудар цІиб; гьаддиз игнин Агъайиз, Чан игниз убгрудар гьаъ кІури, ккарагай. 3 Гъарахай! Узу учву жанавраригъна агълижарси гьаъразачву. 4 Жвувахьди я пул, я тавра, я шаламар магъадагъанай ва саризра рякъюъ салам мутуванай. 5 Фуну хулаъ учІвишра, сифте: «Му хулаз мясляаьт ибшри!» йипай. 6 Ва эгер гьадму хулаъ мясляаьтчи кас аш, дугъаз учвухъди мясляаьт хьибди, хъа нагагь адарш, мясляаьт учвухьна кьяляхъ гъибди. 7 Дергу хулаъ гъузай, дурариз айибдикан ипІинай-убхъай, фицики лихруриз чан гьякъи лайикь ву. Хул’ан хулаз удучІвури махьанай. 8 Фунуб вушра шагьриз гъафиш ва учву кьабул гъапІиш, учвуз гьивуб ипІинай. 9 Душваъ айи аьзарлуйир сагъ апІинай ва дурариз: «Учвухьна Аллагьдин Паччагьлугъ багахь дубхьна», йипай. 10 Эгерки саб шагьриз дуфну, учву кьабул дарапІиш, кючейиз удучІвну йипай: 11 «Ичв шагьриъ учук кабсу биширугра ичв ликариина ктІубччвурача, хъа аьгъю йибхьайки, учвухьна Аллагьдин Паччагьлугъ багахь дубхьна». 12 Узу учвуз кІуразаки, гъиямат йигъан Содомдиз гьадму шагьризтІан ужу хьибди.
Тахсрар гардандиъ дидрисру Галилей уьлкейин шагьрарин гьял пис хьибди
13 Гьял пис хьибдияв, Хоразин! Гьял пис хьибдияв, Вифсайда! Учвуз Узу улупу гьяйбатар Тириз ва Сайдайиз гъяркънийиш, дурарин агьалйири ухдитІан, чпихъ яснан палтар ва кІул’ин рюкъ алди деъну, тахсрар чпин гардандиъ дисидийи. 14 Гьаци вушра, суд апІруган, учвузтІан Тиризна Сайдайиз рягьятди хьибди. 15 Хъа увура, Кафернагьум, аьршаризкьан за хьибдиза кІурайна? Ваъ, гурбагуриъ абхъдиву!
16 Учвухъ хъпехъурайир Узухъ хъпехъура, ва учвхьан маш гьадабгъурайири Узхьан маш гьадабгъура. Хъа Узхьан маш гьадабгъурайири Узу му дюн’яйиз Гьаурихьан маш гьадабгъура.
УргцІурна кьюр шадди хъадакну гъафи
17 Исайи гьаънайи ургцІурна кьюр ученикди, шадди кьяляхъ хъадакну, кІуру:
– Агъа! Яв ччвурнахъди учуз жинарра кимиди мютІюгъ шуйи.
18 Исайи дурариз гъапи:
– Узуз зав’ан кьюркьлин цІаси абхъу иблис гъябкъюнзуз. 19 БитІариин, аькьрабариин ва вари душманвалин кьувватариин алархьуз Узу гьюкум тувразачвуз ва учвуз фтикІа зарар тувидар. 20 Аммаки жинар учвуз мютІюгъ шула кІури, мид’ин шад махьанай; хъа гьаддиин шад йихьайки, ичв ччвурар сарун аьршарик дидикІна.
Исайин шадвал
21 Гьадму сяаьтна Иса Аллагьдин Рюгьналан шадвали ацІру ва кІуру:
– Адаш, заваринна жиларин Агъа! Аьяндрарихьанна аькьюллударихьан гьитІибкІнайиб бицІи касариз ачухъ апІбаз Увуз чухсагъул! Ав, Адаш, Увуз думу Яв ужувлан ният гьаци дубхьну ккундувуз. 22 Йиз Адашди вари тувунзуз. Бай фуж вуш, АдашдизтІан гъайри саризра аьгъдар, Адаш фуж вуш, БализтІан гъайри саризра аьгъдар. Ва Бали Адаш шлиз ачмиш гъапІиш, гьадгъаз аьгъю хьибди.
23 Анжагъ ученикариз вуди, Исайи дурарихьинди илдицну кІуру:
– Учвуз рябкъюрайиб рябкъюрайи улар хушбахтаврар ву! 24 Фицики кІуразачвуз: гизаф пайгъамбраризна паччгьариз учвуз рябкъюрайиб рябкъюз ккундийи, хъа гъябкъюндар, учвуз ебхьурайиб ебхьуз ккундийи, хъа гъеебхьундар.
Багахь хьайир фуж ву
25 Магьа сар къанунчийи гъудужвну, Иса ахтармиш апІури, гьерхру:
– Мялим! КкудудубкІру уьмур рубкьуз узу гьапІну ккунду?
26 Исайи дугъхьан гьерхру:
– Къанундиъ фу дибикІна? Дидиъ фу урхури шулва?
27 Дугъу гъапи:
– Яв Агъа Аллагь, вари юкІв хъипну, вари рюгьнаан, вари кьувватнаан, вари фагьмиан ккун апІин ва яв багахь хьайир жвуваз жвувси ккун апІин.
28 Исайи дугъаз кІуру:
– Дюзди жаваб тувунва; гьаци апІин ва яшамиш хьидива.
29 Хъа дугъу, учв дюз алауз ккунди, Исайиз кІуру:
– Хъа йиз багахь хьайир фуж ву?
30 Мидиз Исайи гъапи:
– Сар кас Ерусалимдиан Ерихондиз гъягъюри гъахьну ва, гъачгъарин хилиъ ахъру, дурар, дугъан палтар илдитну, думу дурччвну, йикІру гьялнаъ итну, гьудучІвну гъягъюру. 31 Чан ляхин ади, гьадму рякъюъди сар малла гъягъюри гъахьну ва, гьадму кас гъяркънушра, гьудучІвну гъушну. 32 Гьаци Левитра, гьадушвхьантина, дидригъди, гьудучІвну гъягъюру. 33 Самария уьлкейиан вуйи сар кас, гьадлинтина даждиинди гъягъюрайир, дугъ’ин алахъуру ва, дугъаз думу дяркъну, дугъан язухъ шулу. 34 Хъасин багахьна дуфну, ччимна чяхир улубзури, дугъан зийнар илитІну, чан даждиин илитну, хялар дергрушваз духну, дугъан гъайгъу гъизигну. 35 Хъайигъан гъягъюрайири, хялар дергрушван эйсийихьна кьюб динар пул тувну, дугъаз кІуру: «Мугъан гъайгъу зиг, хъа пул артухъди харж гъабхьиш, хъадакну гъюрури туварзаяв». 36 Гьаму шубур касдикан гъачгъарин хилиъ ахъуриз вартІан багахь гъашир фуж ву кІури, фикир апІурава?
37 Къанунчийи:
– Гьелбетда, дугъаз уж’вал гъапІур, – гъапи.
Исайи:
– Гъарах ва увура гьаци апІури йихь, – кІуру.
Марфайин хулаъ
38 Сабан Чан ученикарихъди рякъюъ айи Иса саб гъулаз гъюру; мушваъ сар Марфа кІуру дишагьлийи Думу чан хулаъ кьабул апІуру. 39 Дугъаз Мар’ям кІуру чи айи; думу, Исайин ликарихъ деъну, Дугъан гафарихъ хъпехъури гъахьну. 40 Марфайи, ужуб хураг апІбан гъайгъушнаъ ади, Исайин багахьна дуфну гъапи:
– Я Агъа! Йиз чуччу узу сарди гъитну Увуз вижна ктарнуз? Узуз кюмек апІин йипа дугъаз.
41 Исайи дугъаз жаваб вуди гъапи:
– Гьей Марфа, Марфа! Уву гизаф ляхнарин гъайгъушнаъ ади гъяжяргъюрава. 42 Хъа лазим вуйиб анжагъ саб ву. Хъа Мар’ямди сарихьанра тадабгъуз даршлу ужувлан пай кадабгъна.
11Исайи ученикариз ккарагуз улупуб
1 Сабан Иса саб йишваъ ккарагурайи. Ккарагбахъан, Дугъан ученикарикан сари Дугъаз гъапну:
– Агъа! Ягь’яйи чан ученикариз ккарагуз фици улупнуш, учузра ккарагуз улупа.
2 Дугъу дурариз гъапи:
– Ккарагруган, йипай:
Я ич Адаш! Яв ччвур гирами ибшри;
Яв Паччагьлугъ улубкьри;
3 Гьарсаб йигъаз учуз лазим вуйи уьл ча;
4 Ич гунгьариланра хил алдабгъ,
учура гьарсар учуз буржлурилан хил
алдабгъури шулча;
хъа учу тямягьариъ мааан.
Ча кІуруриз тувди, абгруриз бихъиди, раккник кучруриз абццди
5 Хъана Исайи дурариз кІуру:
– Пухьаки, учвкан сари, чаз дуст ади, гьацІишваринган дугъахьна дуфну, дугъаз кІуру: «Я дуст! Узуз шубуб уьл буржназ ча, 6 рякъюъ айи йиз сар дуст хулаз дуфнайиз, ва узуз дугъаз гьивуз ужуб фукІа адарзуз». 7 Хъа дугъу хулан айтІан увуз жаваб тувди: «Узу бизар мапІан, раккнар сарун хъяркьназа ва йиз баярра узухъди ахникк дахьна; узхьан гъудужвну, увуз уьлер тувуз шулдарзухьан». 8 Хъана кІарзачвуз, дугъу увуз ичв дуствалин гьюрматнаан уьл тутрувишра, хъа эгер чахъан уву тувайизкьан хътадакруб аьгъю гъабхьиш, гъудужвну, ккун гъапІу кьадар уьлер тувдивуз. 9 Узу кІуразачвуз: ча йипай – тувдичвуз; абгай – бихъидичвуз; раккник кучай – абццдичвуз. 10 Гьарсар ча кІурайириз тувди; абгурайириз бихъиди; кучрайириз абццди. 11 Уву фицир адаш вува, бали балугъ ча гъапиган, дугъаз балугъин ерина битІ туврур? 12 Ясана, мурта ча гъапиган, дугъаз аькьраб туврур?
13 Гьаци вуйиган, учву пис адмийир вушра, ичв веледариз ужуб тувуз удукьруган, аьршариин али Адашдихьан, хъанара ужуди, Чахьан ча кІурудариз Аллагьдин Рюгь тувуз хьибди.
Иса ва Велзевул
14 Саб ражари Исайи чІал дибиснайирикан жин ктапІу ва думу улхуз хъюгъю, халкьра мид’ин мюгьтал гъахьи. 15 Дурарикан бязидари кІури гъахьну:
– Дугъу жинар жинарин аьхюр Велзевулин кьувватниинди ктаура.
16 Хъа тмундари, Иса ахтармиш апІури, Дугъкан аьршариан саб аьламатнан лишан ккун апІури гъахьну.
17 Хъа Дугъу, дурарин ниятар аьгъяди, кІуру:
– Чан айитІ душманвал ади, пай гъабши гьарсаб паччагьлугъ ичІи шул ва душманвал ади жара гъабши хизанра ккадабхъур. 18 Эгерки иблисра чан айитІ чахъди дявдиъ гъабшиш, дидин паччагьлугъ фици сагъди гъубздихъа? Хъа учву, Узу Велзевулин кьувватну жинар ктаура, кІурачва. 19 Эгер Узу Велзевулин кьувватну жинар ктаураш, хъа ичв терефкрари дурар шлин кьувватну ктаура? Гьаддиз дурар учвуз диванчйир ишри. 20 Эгерки Узу жинар Аллагьдихьан гъюрайи кьувватну ктаураш, икибаштІан, учвуз Аллагьдин Паччагьлугъ хъубкьна.
21 Кьувватлури, хилиъ яракь ади, чан хал уьбхюрайиган, дугъан мутмуйиз хатІавал адар. 22 Хъа дугъ’ина думутІанра гужлир алархьиган ва дугъ’ин гъалиб гъашиган, гьадмуган дугъан, учв уьрхюрза кІури миж кайи вари яракьра чаз гъадабгъиди ва тадабгъубра пай апІиди.
23 Фуж Узухъди дарш, гьадму Узуз къаршу ву ва, шли Узухъди уч апІурадарш, гьадгъу зяя апІура.
Жин хъадабкну гъюваликан
24 Чиркин рюгь, инсандиан удубчІвиган, шид адрушвариъ либцури, чаз архайинвал абгури шулу, дибрихъиган, кІуру: «Узу утІубкку йиз хулаз хътабкидиза». 25 Хътабкубдиз хал ичІибкнади ва марцц дапІнади рябкъюру. 26 Гьадмуган диди, дубшну, хъана ургубсан жин хуру, дурар дугъаъ учІвну яшамиш шулу, ва думу касдиз улихьдитІан гьамус артухъ пис шулу.
Гьякьикьи бахтаварвал
27 Исайи гьамци кІурайиган, сар дишагьлийи халкьдигъян яманди Дугъаз кІуру:
– Уву дюн’яйиз гъахи ва аьхю гъапІу дишагьли хушбахтавар ву!
28 Хъа Исайи дугъаз кІуру:
– Аллагьдин гаф ебхьурайидар ва тамам апІрудар хъана артухъ хушбахтаврар ву!
Завариан вуйи аьламатарикан Исайи аьгъювалар улупура
29 Хъа халкь гизаф уч гъашиган, Исайи пуз хъюгъру:
– Му хътругъру насил ву; дурар заварин аьламатариз ккилигура, хъа Юнусдин аьламатналан гъайри дурариз жара аьламат рябкъидар. 30 Юнус Ниневияйин агьалйириз фици аьламат вуди гъахьнуш, гьаци Инсаниятдин Байра му наслиз аьламат вуди хьиди. 31 Гъиямат йигъан суд апІру вахтна кьиблайин паччагь-ханум гьамусдин адмийириз къаршу гъудужвну, дурар тахсиркар апІиди, фицики думу дюн’яйин тму кІулиан Сулеймандин фагьумлувалихъ хъпехъуз гъафнийи; хъа магьа мушвахь СулеймантІан зурба Вуйир хьа. 32 Гъиямат йигъан Ниневияйин агьалйир му наслин адмийирин дивандиз дуфну, дурарин тахсрар ачухъ апІиди, фицики Юнусди улупу аьгъювалариинди дурари чпин гунгьар гардандиъ гъидисну. Хъа магьа мушвахь ЮнустІан аьхюр Вуйир хьа!
Бедендин чирагъ
33 Сарира, чирагъ кабхьну, жини йишвахь дивдар, я дид’ин гъаб иливдар, хъа, хулаъ учІврайидариз акв шлуси, чан йишв’ин дивру. 34 Бедендин чирагъ ул ву, гьаци вуйиган, эгер яв ул марцциди вуш, яв вари беденра акуди хьибди. Хъа эгер яв ул чІуруб вуш, яв беденра мучІуб хьибди. 35 Гьаци вуйиган, лиг гьа: увуъ айи акв мучІушин вуди дарибшри! 36 Эгер яв беден вари акуб вуш ва дидик сабкьан мучІу пай ктарш, вари гьаци аку хьибдики, хиял апІин, чирагъди уву чан нурниинди аку дапІна.
Исайи фарисйирикна къанунчйирик тахсрар кирчра
37 Исайи гьаци кІурайиган, сар фарисейи Дугъаз чан хулаз лисундин хураг ипІуз теклиф апІуру. Иса, дугъахьна дуфну, гъюн йивну, дахъру. 38 Фарисей, Исайи, уьл ипІайиз, чан хилар дижрикІиган, мюгьтал шулу. 39 Агъайи дугъаз кІуру:
– Учву, фарисйири, ичв рюкьчарин чІатан тереф марцц апІури шулчва, хъа ичв айитІишв угъраш’валихьдина аьмалдарвалихьди абцІну шуличв. 40 Эй фагьумсузар! ЧІатан тереф яратмиш ГъапІури айитІишвра яратмиш гъапІундаринхъа? 41 Ужуб гьадму вуки, учвуз айибдикан садакьа тувай, гьадмуган ичв вари ляхнар марццидар хьиди.
42 Ичв пис гьял хьибди, фарисйир, фицики учву шюшеукІарилан, кІашнишарилан ва миди вуйи мейвйирилан йицІубдик саб пай туврачва, хъа гьякьлувалин ва Аллагьдин масанвалин гъайгъушнаъ адарчва. Учву гьамунубси, тмунубра дапІну ккунду. 43 Ичв пис гьял хьибди, фарисйир, фицики учву жугьдарин мистариъ гьюрматлу йишвар дисуз ва мажлисариъ жвуван тярифар ерхьуз ккунидар вучва. 44 Ичв пис гьял хьибди, фицики учву, чпин зиълан инсанар лицури ва мидкан чпиз хабар адру, жиликк ккайи накьварсдар вучва.
Къанунчйирихъди сюгьбат
45 Мидиз жаваб вуди къанунчйирикан сари Дугъаз гъапи:
– Мялим! Гьамци кІури, уву учузра гиран ктапІурава.
46 Хъа Исайи кІуру:
– Учвухъра, къанунчйир, бала хъабхъди, фицики инсанариин гъахуз даршлу гъагъар илирчурачва, хъа дурар гъахбан бадали, учву ичв саб тІубкьан кучрадарчва. 47 Пис гьял хьибди ичв, фицики учву, ичв абйири гъийиху пайгъамбрариз гюмбтар диврачва. 48 Гьамдиинди ичв абйири гъапІу чІуру ляхнарин гьякьнаан шагьидвал апІурачва ва дурарихъди рази шулачва, фицики гьадрари пайгъамбрар гъийихну. Хъа учву дурариз гюмбтар диврачва. 49 Гьаддиз Аллагьдин аьяндарвалиинди гьамци кІура: «Дурарихьна пайгъамбрарна вакилар гьаъдиза, хъа дурарикан садар йивну йихиди, хъа тмундар утІурккиди». 50 Ва гьаму насликан дюн’я яратмиш гъапІхъамина гъийиху вари пайгъамбрарин удубзу ифи кадабгъри. 51 Авелин ифдилан гъадабгъну, Аллагьдин хулаъ айи гъурбан гъапІдар урккру йишванна Гирами йишван арайиъ удубзу, Закар’яйин ифдиина гъяйизкьан, кадабгъри. Ав, кІуразачвуз, гьаму насликан ктабгъиди. 52 Пис гьял хьибди ичв, къанунчйир, фицики учву аьгъюваларин ачар бисуз дибисначва, амма я учву учІвундарчва, ясана учІврудар гъитрадарчва.
53 Иса гьудучІвурайиган, къанунчйирна фарисйир Исайиз, хъючІюркьну, багахь шуз хъюгъру. Дугъкан чпин аьхючІвеъ суалариз жаваб тувуб ккун апІури, 54 дурариз, Исайи туву жавабариъ Дугъак тахсир кипуз шлу гафар агуз ният ади гъабхьну.
12Кьюб маш гъяйи фарисйирикан
1 Му арайиъ, агъзрариинди халкь уч духьну, сари-сар хъуржуз хъюгъиган, Исайи сифте Чан ученикариз кІуру:
– Ихтият йихьай фарисйирин дунихьан. Думу кьюб маш гъяйивал ву. 2 Учв ачухъ даршлу гьич саб гьитІибкІуб адар ва ашкар даршлу гьич саб жиниб адар. 3 Гьаддиз учву мучІушнаъ гъапиб аквнахь ебхьиди ва хулан айитІ ибахъна гъапиб гъваълан атІабгну пиди. 4 Учвуз, Йиз дустариз, кІураза: беден йибкІрударихьан гучІ мапІанай, фицики дурарихьан сарун артухъ фукІа апІуз шулдар. 5 Хъа шлихьан гучІ дапІну ккундуш, кІурзачвуз: гъачІиган, жегьеннемдиъ Итрурихьан гучІ апІинай. Ав, кІуразачвузки, Гьадгъухьан гучІ апІури йихьай. 6 Кьюб кепкихъ хьуб гъуланжакьв масу тувдаринхъа? Гьадрарикан сабкьан Аллагьди кІваълан гьаънадар. 7 Ичв кІул’ин али чІарарра кмиди Дугъу гьисаб дапІна. Гьаци вуйиган, гучІ мапІанай: гизаф гъуланжакьвартІан учву заан вучва.
Исайи аьгъювалар улупура
8 КІуразачвузки, адмйирин улихь Узу кьабул гъапІу гьарсар кас Инсаниятдин Бали Аллагьдин малайикарин улихь кьабул апІиди. 9 Хъа шли адмйирин улихь Узу кьабул дарапІиш, думу Аллагьдин малайикарин улихь кьабул апІидарза. 10 Инсаниятдин Бализ къаршу гаф гъапиш, дугълан хил алдабгъиди, хъа шли Аллагьдин Рюгьнакан чІуру гаф гъапиш, дугълан хил алдабгъидар. 11 Хъа учву мистариз гьякимаринна гьюкумдрарин улихьна хъади гъахи вахтна, фици ва фициб жаваб тувруш, вая фу кІуруш, дидин гъайгъушнаъ махьанай. 12 Аллагьдин Рюгьну, учву фу дупну ккундуш, учвуз гьадму гьялатнаъ аьгъю апІиди.
Тямягькрар махьанай
13 Халкьдин кьялгъян сари Дугъаз гъапи:
– Я Мялим! Йиз чвуччвуз, адашдилан учуз гъурубкьу ирс узухъди пай апІин, йипа.
14 Исайи гьадму касдиз гъапи:
– Ичв диван апІуз вая пай апІуз Узу шли дерккну?
15 Мидихъди сабси Дугъу дурариз гъапи:
– Лигай гьа, тямягькрар махьанай, фицики инсандин уьмур дугъан девлетналан асиллу дар.
Нефс кур девлетлуйикан тахалус
16 Хъа Исайи дурариз тахалус ктибтуру:
– Сар девлетлу касдин хутІлиъ ужуб бегьер битмиш дубхьнади шулу. 17 Дугъу чав-чакди гьамци фикир апІуру: «Узу гьапІру? Узуз йиз ризкьар ахьрушв адарзуз, аьхир. 18 Гьамци апІидиза: йиз амбарханйир дарагъну, аьхюдар дивдиза ва гьадина вари йиз рузи ва вари йиз девлет уч апІидиза. 19 Хъа йиз кІваз пидиза: эй йиз юкІв, увуз гизаф йисариз аьхючІвеъ девлет уч дапІназа: архаин йибхь, ипІин, убхъ, шад йибхь». 20 Хъа Аллагьди дугъаз кІуру: «Эй ахмакь! Ахъли яв юкІв увхьан гъадабгъиди: уву гьязур гъапІуб шлиз ккабхъдийкІан?» 21 Шли чаз девлетар уч апІураш, гьадгъаз гьаци хьибди. Думу Аллагьдин улихь девлетлу шулдар.
Гъян хурагтІан, жан палаттІан заан ву
22 Чан ученикариз Исайи гъапи:
– Гьаддиз учвуз кІуразаки, ичв гъян бадали фу ипІуруш ва ичв жан бадали фу алабхьуруш, гьаддин гъайгъушнаъ махьанай. 23 Фицики гъян хурагтІан, хъа жан палаттІан заан ву.
Фана дюн’яйин гъайгъушнар ва фтин гъаннаъ духьну ккундуш
24 Къяркърариз лигай: дурари я убзури, я ккадабцІури шулдар, дурариз я хулар, я амбарханйир адар. Аллагьди дурариз ипІруб тувра. Хъа учву ничхрартІан хайлин артухъ дарнучвахъа? 25 Учвкан сарихьанра, жвуван гъайгъу зигури, гьич саб хъуршлииндикьана жан ягъал апІуз шулин? 26 Гьаци вуйиган, эгер учвхьан лап цІиб вуйибра апІуз удукьурдаш, имбунубдин гьякьнаан фу гъайгъу зигидичвахъа? 27 Лизи кюкйир фици аьхю шулаш, лигай: дурари я зегьмет зигурадар, я парча убхурадар. Хъа, кІуразачвуз, Сулейман паччагьди чан лап ад айи вахтнара дурарихъ гьарсабдихъ хъайисдар палтар алахьури гъахьундар. 28 Эгер гъи чюлиъ ади, закур цІигъ убгурайи укІ Аллагьди гьаци уччвуди балгурайиган, Дугъу учв’ин дицитІан уччвуди палат алабхьидаринхъа, цІибтІан хътругърудар! 29 Гьаци вуйиган, учву ипІрубдихъна убхърубдихъ милицанай ва инжик махьанай. 30 Гьаз гъапиш вари гьамрар му дюн’яйин аллагьсузари агури шулу; хъа ичв Адашдиз учвузра дурар лазим вуйиб аьгъя. 31 Аллагьдин Паччагьлугъ абгури йихьай. Гьаци гъапІиш, имбуб вари Дугъу тувдичвуз.
32 ГучІ мапІанай, бицІи лиж! Фицики ичв Адашди учвуз Чан Паччагьлугъ тувуз ужуб кьаст дапІна. 33 Ичв мулкар масу туври, садакьади пай апІинай. Жвуваз аьршариъ угъри удручІвру, йирси даршлу ужагъ, камк ктрабхьру ва хътІатІабццру хазна гьязур апІинай. 34 Фицики, ичв девлет наан аш, ичв юкІвра гьадушваъ хьибди.
Гъуллугъчийин уягъвал
35 Гьарсабдиз гьязур вуди йихьай: юкь’ан чІулар идитІну ишри ва чирагъар кархьну ишри. 36 Агъа сумчриан дуфну, хъумп гъапІубси, дугъаз раккнар арццуз ккилигурайи гъуллугъчйириз ухшар хьидичва. 37 Агъайиз, хулаз хътакиган, даахнадарди гъяркъю лукІар хушбахтаврар ву; гьякьди кІуразачвузки, дугъу, чан юкь’ан идибтІну, дурар дитди ва, гьарурихьна гъюри, чавра дурариз гъуллугъ апІиди. 38 Ва думу гьацІишваринган гъафишра, гьириккна гъафишра, гьязур гьялнаъ гъидихъу лукІар хушбахтаврар ву. 39 Учвуз аьгъю йибхьайки, хулан эйсийиз угъри гъюру вахт аьгъяш, думу чан хулаъ учІвуз гъитдар. 40 Учвура гьязурди гъузай, фицики учву ккилигури адру сяаьтна Инсаниятдин Бай гъиди.
41 Гьадмуган Петри Дугъхьан гьерху:
– Я Агъа! Му тахалус учуз кІурана, даршиш вардариз?
42 Агъайи кІуруки:
– Вафалу ва аькьюллу гъуллугъчи фуж ву? Агъайи чан лукІариз вахтниинди хураг пай апІбан бадали аьхюрди дерккур. 43 Хулаз гъафи агъайиз ляхин апІури гъяркъю гъуллугъчи бахтавар ву. 44 Гьякь кІуразачвузки, агъайи думу чан вари хал-йишван аьхюрди дерккди. 45 Эгерки гъуллугъчийи чан кІваан: «Йиз агъа багаригьди гъидар» пну, гъаравшариз йивуз, ипІуз-убхъуз ва пиянвалар апІуз хъюгъиш, 46 агъа, думу ккилигури адру йигъан ва мялум дару сяаьтна хъуркьди ва думу гъуллугъчи кьюб швур апІиди: дугъкан чаз мютІюгъсузариз апІруб апІиди.
Чаз гизаф тувнайи гьарсарикан ккунра гизаф апІиди
47 Чаз агъайин кьаст аьгъяди, дугъу гъаписи дарапІу лукІ гизаф урччвиди. 48 Хъа чаз аьгъдарди жазайиз лайикьлу ляхин гъапІур цІибди урччвиди. Гизаф тувнайи гьарсарикан ккунра гизаф апІиди, ва шлин ихтиярнаъ гизаф ивнаш, гьадгъахьди йишв’инара гизаф хуз гъитди.
«Узу инсанар жара апІуз Гъафир вуза»
49 Узу жил’ина цІа кчІибгуз Гъафир вуза ва гьаци ккунди азузки, думу сарун гьамустІанра кабхъну! 50 Узу аьзабарикк ккуркьну ккунду ва гьаму кІулиз удубчІвайиз инжик вуза! 51 Узу жилиина мясляаьт тувуз дуфна кІури, фикир апІуранчва? Ваъ, кІуразачвуз. Узу сар-сарихьан жара апІуз дуфнайир вуза. 52 Фицики гьамусдихъантина саб хулаъ айи хьур кас жара хьуз хъюгъди, шубур кьюриз къаршу ва кьюр шубуриз къаршу вуди; 53 адаш бализ, бай адашдиз къаршу хьиди, дада шураз, риш дадайиз къаршу хьиди; сижарбаб швушваз, швушв сижарбабаз къаршу хьиди.
Деврин буйругъар
54 Халкьдизра Исайи гъапи:
– Ригъалабхъру терефнахъан гъюрайи диф гъябкъиган, дишлади: «мархь убгъиди» кІурчва, ва гьаци шулу. 55 Кьиблайин микІ хъивиган, «гизаф мани хьибди» кІурчва, ва гьацира шулу. 56 Эй кьюб маш гъяйидар! Учву, жилин ва завун лишнари фу улупураш, гъудубгъунчва, хъа му вахтарин лишнарин мяна гьаз аьгъю шуладарчвуз? 57 Гьаз учвхьан жвуван фикриинди, фу дапІну ккундуш, аьгъю апІуз шуладарчвухьан? 58 Уву яв гьюжаткрихъди аьхюрихьна гъягъяйиз, рякъюъ имиди дугъахъди мясляаьт апІуз чалишмиш йихь. Гьаци даршиш, дугъу уву суддиз гъахиди, судди уву жаллатІрихьна тувди, хъа жаллатІри уву дустагъдиъ итди. 59 Хъа кІуразавуз: аьхиримжи кепкиина гъяйиз, яв вари бурж ктипайизкьан, душв’ан удучІвидарва.
13Гунгьар гардандиъ дисай
1 Гьадму арайиъ сакьюдари, гьадина дуфну, Аллагьдиз икрам апІурайиган, Пилатди Галилей уьлкейин гъийиху агьларикан, Исайиз кІуру.
2 Исайи дурариз ктибтуру:
– Дурариз мициб инсафсуз жаза тувуз, дурар миди вуйи Галилей уьлкейин агьлартІан артухъди гунагькрар ву, пну, фикир апІуранчвахъа? 3 Ваъ, кІуразачвуз: эгер учву ичв гунгьар гардандиъ дидрисиш, тахсрар апІури гъашиш, учвура вари гьаци йихидичву. 4 Ясана учву, Силамдин чІвурд абхъиган, гъийиху йицІимиржир кас Ерусалимдин миди вуйи агьлартІан артухъди тахсиркрар ву кІури, гьисаб апІуранчва? 5 Ваъ, кІуразачвуз: эгер учву ичв гунгьар гардандиъ дидрисди, тахсрар апІури гъашиш, учвура вари гьаци йихидичву.
Бегьерсуз инжирикан тахалус
6 Хъа Исайи гьамциб тахалус ктибтуру:
– Сари чан багъдиъ инжирин гьар кивнади гъабхьну. Сабан, думу гьаригъ йимишар гъяш лигуз гъюру, амма гъядарди рябкъюру. 7 Дугъу багъбанчийиз кІуру: «Магьа, шубуд кІуру йисан мина йимишар гъяш лигуз гъюраза ва гъядарди шула; думу алдабтІ, диди давди йишв бисура». 8 Хъа багъбанчийи дугъаз: «Эй агъа! Гьаму йисансана гъибт, узу, дидин кьаблихъишв дирибккну, пейин хъабхьдиза. 9 Диди бегьер хуруш лигухьа, нагагь дархиш, гъюру йисан думу алдабтІархьа».
Султ йигъан жинар кайи дишагьли сагъ апІуб
10 Султ йигъан Исайи саб жугьдарин мистаъ аьгъювалар улупурайи. 11 Душваъ йицІимиржид йисан уьзрин жин кайи сар дишагьли айи. Думу, дацІаркну, беден хъцІабкуз даршули гъахьну. 12 Исайи, думу дяркъну, дих апІуру ва дугъаз кІуру:
– Дишагьли! Уву яв уьзрихьан азад шулава.
13 Хъа Исайи дугъ’ин хилар иливуру, дишагьли дишлади хъцІакуру ва Аллагьдин ад за апІуз хъюгъру. 14 Мистан аьхюри гьадмуган, Исайи султ йигъан адми сагъ гъапІну кІури, хъял кубчІвну, халкьдиз кІуру:
– Му ляхин апІуз йирхьуд йигъ а, гьаддиз сагъ апІбан бадали султ йигъан ваъ, хъа миди вуйи йирхьуд йигъари гъачай.
15 Агъайи дугъаз жаваб вуди гъапи:
– Эй кьюб маш гъяйидар! Ухькан гьарури султ йигъан чан йиц вая дажи, тІунхъан хъудубчну, шид тувуз хъапІри шулдаринхъа? 16 Хъа магьа йицІимиржид йисан иблисди йитІнайи му Ибрагьимдин риш султ йигъан азад апІуз хай шулдаринхъа?
17 Исайи гьамци кІуруган, Дугъаз къаршу удучІвнайи вардариз нач шулу, ва вари халкь Исайин адлу ляхнариин шад гъахьнийи.
Дилкан ва дуникан
18 Дугъу хъана гъапи:
– Аллагьдин Паччагьлугъ фтихъна гъубшуб ву ва думу фтихь тевза? 19 Думу, инсанди бистниъ киву дилиз ухшар ву: ктубчІвиган, дидкан бегьем гьар шулу ва завун ничхрари дидин циркларигъ мукьар апІуру.
20 Исайи хъанара гъапи:
– Аллагьдин Паччагьлугъ сарун фтихь тевза? 21 Думу дишагьлийи гъадабгъну, шубуб сеъ хюйик капІну, хамир вари утуз гъибту дуниз ухшар ву.
Ккуру урнарикан
22 Хъасин, гьамци аьгъювалар улупури, шагьриан шагьриз, гъул’ан гъулаз гъягъюри, Иса Ерусалимдиз рякъюъ учІвру. 23 Рякъюъ сари Дугъхьан гьерхру:
– Я Агъа! Яраб уьрхрюдар цІибтІан хьидайкІан?
Исайи дугъаз кІуру:
24 – Ккуру урнариантина учІвуз гьялак йихьай, фицики гизафдариз учІвуз ккунди, хъа учІвуз хьибдар. 25 Гьадмуган эйсийи, гъудужвну, урчІар хъяркьди, хъа учву чІатан гьамци кІури урчІарик кучри гъуздичва: «Я Агъа! Учуз урчІар арццава». Хъа Дугъу учвуз пиди: «Учву фужар ва наънан вушра, аьгъдарзуз». 26 Гьадмуган пидичва: «Учу Яв улихь ипІури-убхъури гъахьунча ва кючйириъ Уву учуз аьгъювалар улупуйва». 27 Хъа Дугъу пиди: «Учву фужар ва наънан вушра, аьгъдарзуз; Узхьан дург йихьай, вари нягьякьвалар апІрудар!» 28 Учвуз Ибрагьим, Исакь, Якьуб ва вари пайгъамбрар Аллагьдин Паччагьлугъдиъ гъяркъиган, хъа учву дилин утІурккруган, зурба ишубна суза зигидичва. 29 Хъа ригъгьудубчІвруна алабхъру, кафарина кьибла терефарихъанди дуфнайидар Аллагьдин Паччагьлугъдиъ гъюн йивну дахьди. 30 Ва магьа, аьхиримжидар сарпидарди, сарпидар аьхиримжидарди хьиди.
Ерусалимдин гьякьнаан Исайин дердлувал
31 Думу йигъан фарисйирикан бязидари, дуфну, Исайиз гъапи:
– УдучІвну, гьамлин гъарах, дарш Гьироддиз Уву йикІуз ккунди а.
32 Дугъу дурариз гъапи:
– Душну, гьадму аьмалдар сулаз йипай: магьа гъира, закурра Исайи инсанарикан жинар ктаиди ва инсанар сагъ апІиди, хъа саритІ Чан ляхин ккудубкІиди. 33 Дупну ккундуки, Узуз гъина, закурна саритІтІан лицуз вахт имдарзуз, фицики пайгъамбрар, ЕрусалимдиътІан дарди, жара йишваъ йикІбакк ккуркьри шулдар.
34 Эй, пайгъамбрар йивну йихру ва чахьна гьау илчйириин гъван уьлюбхру Ерусалим! Швнубан Узуз, пеъли чан хлинццариккна шюхъярси, яв халкь уч апІуз ккун гъабхьунзуз, хъа учву кІул ккивундарчва! 35 Лигай, магьа ичв хал ичІиди гъубзна. Магьа кІуразачвуз: «Агъайин ччвурнахъ Гъюрайир ужувлакк ишри», кІури, учву дих дарапІкьан гагьди, Узу сарун рякъидарчвуз.
14Фарисейин хулаъ
1 Саб султ йигъан Иса фарисйирин гьякимарикан сарин хулаз уьл ипІуз гъюбакк ккуркьру; хъа, Дугъу гьапІруш, дурари ул хъипнийи. 2 Исайин улихь хамракк шид уч шлу аьзар кайи сар кас деънайи. 3 Мициб дюшюшназ лигну, Исайи къанунчйирихьанна фарисйирихьан гьерхру:
– Султ йигъан духтирвал апІуз хай шулин?
4 Дурар ккебехъну гъузру. Дугъу му аьзарлу дидисну, сагъ дапІну, хулаз деетуру.
5 Мидихъди сабси Дугъу гъапи:
– Нагагь учвкан сарин бай вая йиц фуриъ абхъиш, дугъу, султ йигъ вушра, думу дишлади адабгъидаринхъа?
6 Дурарихьан Исайиз жаваб тувуз гъабхьундар.
«Шли учв заан апІури гъашиш»
7 Дих дапІнайидари ужудар йишвар ктагъуради дябкъну, Исайи дурариз тахалус ктибтуру:
8 – Сари увуз сумчриз гъюб теклиф гъапІиган, ужуб йишв’ин медеан, гьаз гъапиш гъач дупнайидарикан фужкІа увутІан артухъур вуди гъабшиш, 9 хъа увузна дугъаз теклиф гъапІури, увухьна дуфну: «Мушв гьадгъан йишв ву», кІуруси дарибшри, даршиш думуган, начра дубхьну, харжи йишв’ин деуз мажбур хьидива. 10 Саки увуз гъач дупнайиган, дуфну харжи йишв’ин деъ, увуз гъач гъапири, увухьна дуфну: «Дуст кас! Минаси кудучІв» кІуруганси. Гьадмуган увуз увухъди деънайидарин улихь артухъ гьюрмат хьибди. 11 Фицики, шли чав учв за апІури гъашиш, гьадму асккан хьиди, хъа учв аскканди дисрур заан хьиди.
Хулан эйсийиз туву тербия
12 Хъа хулан эйсийизра Исайи кІуру:
– Лисундин вая хябяхъдин хураг апІруган, я яв дустариз, я яв чвйириз, я яв мирасариз, ясана девлетлу гъуншйириз гъач макІан, дурари, увузра гъач дупну, уву гьивуб увухьна хътадабкруганси. 13 Хъа шадвал апІру вахтна аьжузариз, шикастариз, ликудариз, курдариз дих апІин. 14 Ва уву бахтавар хьидива, фицики дурарихьан чпиз гьивуб увуз кьяляхъ апІуз хьибдар, хъа явра, дугъридар чІиви гъашиган, гьисабнаъ хьибдияв.
Зурба дем дюзмиш гъапІурикан тахалус
15 Му гафар гъеерхьиган, Исайин гъвалахъ деънайидарикан сари кІуру:
– Аллагьдин Паччагьлугъдиъ уьл ипІрур хушбахтавар ву!
16 Исайи дугъаз гьамци кІуру:
– Сар касди, аьхю шадвал дюзмиш дапІну, гизафдариз гъач гъапну 17 ва, хябяхъ гъабшиган, чан лукІ хялариз: «Гъачай, гьарсаб гьязур духьна» пуз, гьаъру. 18 Хъа вардари, гаф саб дапІнайиганси, кІулар ккадагъуз хъюгъну. Сарпири дугъаз гъапну: «Узу жил гъадабгъназа ва узу, дина душну, дидиз дилигну ккунду, ккун апІурза узлан хил алдабгъуб». 19 Тмунури гъапну: «Узу хьуд жут йицар гъадагъназа ва узу дурариз лигуз душну ккунду, узлан хил алдабгъуб ккун апІурза». 20 Шубурпири: «Узу багарихьди эвлемиш духьнамиза ва гьаддиз гъюз шулдарзухьан» кІуру. 21 Хъа хъадакну гъафи гьадму лукІру чан агъайиз гьамрар вари ктитну. Гьадмуган хъял кубчІву хулан эйсийи чан лукІраз гъапну: «Гъарах, шагьрин кючйиригъян дагну, тяди мина аьжузар, шикастдар, ликудар ва курдар хъади гъач». 22 ЛукІрура, душну гьаци дапІну, кІуру: «Агъа, яв буйругъ тамам гъапІунза, вушра саб хъана йишв ими». 23 Агъайи лукІраз гъапну: «Душну, кючйириан хъана хъади гъач, йиз хулан суфра хъабцІруси апІин. 24 КІуразавуз: гьадму улихьна дих дапІнайидарикан сарикьан йиз хураг ипІидар».
Исайин ученик хьувалин шартІар
25 Сабан Исайихъди хайлин халкь гъюради гъабхьну ва Дугъу, дурарихьинди илдицну, гъапи:
26 – Эгер сар кас Узухьна, чан адашна дада, хпирна веледар, чвйирна чйир, гьацира чан хусуси уьмур нигь дапІну дарфиш, дугъкан Йиз ученик хьидар. 27 Чан хач кьял’ин алдрурихьан, ва Узухъди дяргърюрихьан Йиз ученик хьуз хьибдар. 28 Учвкан фунури, хулар дивуз ккунди, сифте деъну, дидиз удучІвру харжар гьисаб дарапІди, думу дивну ккудубкІбан бадали фйир лазим вуш гьисабназ гъададагъиш, 29 ва шибритІар ирчну, хулар ккудукІуз дархьиш, мици гъяркъдар вари дугъ’ин гьамци кІури аьлхъидарин: 30 «Гьаму касдихьан, хулар дивуз хъюгъну, ккудуркІуз гъабхьундар?»
31 Ясана фуну паччагьди, чахъ йицІуд агъзур эскер хъади, жара паччагьдиина дяви апІуз гъягъруган, чаина гъюрайи къад агъзур эскер айи кьушмихъди дяви апІуз удукьидиш, улихьмиди деъну, везирарихъди мясляаьт дарапІди гъитур? 32 Ясана, гьадму кьушум ярхлаъ имиди, дугъу дяви дарапІбан бадали йикьрар апІуз вакилар гьаидарин? 33 Гьамци учвкан гьарурихьан, чаз вари айибдихьан гьудудучІвиш, Йиз ученик хьуз хьидар.
Кьилан кьилзивал
34 Кьил ужуб мутму ву; хъа эгер кьилан кьилзишин гъудубгиш, думу фти кьилзи апІиди? 35 Думу я ругдиз, я пейиндиз ярамиш дар; думу тина гатІабхьур. Шлин ибариз ебхьураш, гъит ебхьри!
15Дудубгну гъибихъу агълижикан тахалус
1 Исайихьна, Дугъахъ хъпехъбан бадали, вари налук гъюдюбхрудар ва гунагькрар гъюри гъахьну. 2 Фарисйирина аьлимари, Дугъу гунагькрар кьабул апІура ва дурарихъди уьл ипІури шула кІури, наразивал улупури гъахьну. 3 Гьадмуган Исайи дурариз гьамциб тахалус ктибтуру:
4 – Учвкан, чаз варж марчч ади, дурарикан саб гъудубгиган, урчІвцІурна урчІвуб чюлиъ гъитну, гъудубгуб бихъайизкьан дарабгрур фуж шул? 5 Хъа дибихъну, думу гъюнариина шадди за апІидарин? 6 Ва хулаз дуфну, дустарна гъуншйир уч дапІну, дурариз «Узухъди шадвал апІинай, гъудубгу чарва гъибихъунзуз», – пидарин? 7 КІуразачвузки, гьамци аьршариъра чан тахсрар гардандиъ гъидису гунагькрикан, урчІвцІурна урчІвур гунгьар ктарзук кІурайи марцци касарикантІан, артухъ шад хьиди.
Гъудубгу арсран кепкикан тахалус
8 Ясана фуну дишагьлийи, чаз йицІуб арсран кепек ади, дурарикан саб гъудубгиган, чирагъ кабхьну, хал ичІибкури, думу бихъайизкьан дарабгди гъибтур? 9 Хъа му гъибихъган, чан дуст хпар ва гъуншйир уч дапІну, дугъу: «Узухъди шад йихьай, узуз гъудубгу арсран кепек гъибихъунзуз» дарпиди гъитрин? 10 Гьамци Аллагьдин малайикарра чан тахсрар гардандиъ гъидису сар гунагькриканра шад хьиди.
ЧІуру рякъюъ ади дудургну, хъасин швумал духьну гъафи балкан
11 Исайи хъана кІуру:
– Сар касдиз кьюр бай ади гъахьну. 12 Дурарикан бицІинури адашдиз гъапну: «Я адаш! Ихь девлетнан узуз рубкьру пай ча». Адашдира баяриз девлет пай апІуру. 13 Сакьюдар йигъарилан бицІину чве, чаз ккубкьуб вари уч дапІну, ярхла юрдариз гъягъюру ва, душвариъ кефниинди яшамиш шули, чаз айи девлет вари хътипІуру. 14 Хъа вари хътипІган, гьадму юрдариъ зурбади гаш абхъру, ва думу дарвалиъ ахъру. 15 Думу гьадму юрднан сар агьалийихь яшамиш хьпакк ккуркьру. Эйсийира думу чан силар уьрхюз чюллериз гьаъру. 16 Думу силари ипІурайи бужвам дипІнура чан фун абцІуз рази вуди шуйи, амма гьадмура дугъаз туври шулдайи. 17 Чан фагьмихъна гъафиган, дугъу гьамци гъапну: «Йиз адашдин хул’ин лихурайидариз фукьан булди уьл ади шуйи, хъа узу мушваъ гашу йикІури азу! 18 Душну йиз адашдиз пидиза: „Я адаш, узу, аьршариз ва увуз къаршу духьну, гунагьвалар гъапІунза. 19 Ва сарун яв бай ву пуз лайикьлур дарза. Узу увухъ лихурайидарин жергейиз кьабул апІин“».
20 Гьамци дупну, думу чан адашдихьна хътакуру. Думу ярхлаъ имиди дяркъну, адашдиз дугъан язухъ шулу ва, жаргъну душну, дугъан гардандиъ архьру ва макар апІуру. 21 Бали дугъаз кІуруки: «Я адаш! Узу, аьршариз ва увуз къаршу духьну, гунагьвалар гъапІунза ва сарун яв бай ву пуз лайикьлу дарза». 22 Хъа адашди чан лукІариз кІуру: «Ужубсиб палат дубхну дугъахъ хъабхьай, хилихъ тІубланра хъапІай ва ликариинра алахьай. 23 Хъасин гваназ дюбхнайи кІари дубхну, убккай. ИпІури ва убхъури шадвал апІидихьа. 24 Фицики му йиз бай дукІну айи ва чІиви гъахьну, дудургну айи ва гъидихъну». Гьамци вари шадвал апІуз хъюгъну.
25 Аьхюну бай думуган хутІлиъ ади гъахьну. ХутІлиан гъюрайириз, хуларихьна багахь гъашиган, ялхъвнин мукьмар ерхьуру. 26 Дугъу гъаравшарикан сарихьан гьерхру: «Му фу хабар ву?» 27 Дугъура мугъаз: «Яв чве дуфна; яв адашди, думу сагъ-саламатди хътакбан сагълугънаан ганаз дюбхнайи кІари дубккна» кІуру.
28 Аьхюну чве, хъял дуфну, хулаъ учІвуз даккунди гъахьну. Адашди, удучІвну, дугъаз хулаз дих апІуру.
29 Хъа дугъу адашдиз жаваб вуди кІуру: «Магьа швнуд йисан увуз гъуллугъ апІури аза ва сабанра яв гаф ликрикк ккивундарза. Хъа уву узуз йиз дустарихъди шадвал апІуз мегьел саб мудуркьан тувундарва. 30 Хъа чан пай улдугнайидарихъди дипІну, яв гьамуну бай гъафиган, уву дугъаз дюбхнайи кІари гъубккунва». 31 Адашди дугъаз кІуру: «Я жан бай! Уву гьарган узухъди хъава ва вари йизуб явуб ву, 32 хъа яв му чве дукІну айи ва чІиви гъахьну, дудургну айи, гъидихъну, ва гьаддиин шад хьуб ва гешт хъапІуб лазим вуйи».
16Дугъривал ктру идарачийикан тахалус
1 Хъа Исайи Чан ученикариз кІуруки:
– Сар девлетлуйиз чан мяишат идара апІру сар кас ади гъахьну. Гьадгъу эйсийин мяишат зяя апІура кІури, аьрза гъюру. 2 Эйсийи дугъаз дих дапІну гъапи: «Увкан узуз ерхьурайи аьрзйир гьапІрудар ву? Яв идара апІбан ляхнарин гьякь-гьисаб ча, фицики сарун увхьан мяишат идара апІуз шулдарвухьан».
3 Гьадмуган мяишатдин идарачийи чав-чакна кІуру: «Узу гьапІну ккун? Йиз агъайи хулан мяишат идара апІувал узхьан тадабгъиди: жил йибккуз узхьан удубкьидар, шликанкІа пул тІалаб апІуз начди вузуз. 4 Йиз ляхнихьан гьадаиган, узу жарадарин хулариъ кьабул апІру ужуб аьмал аьгъязуз». 5 Хъа чан агъайин буржар кайидариз жа-жаради чахьна дих апІури, дугъу сарпирихьан гьерхну: «Уву йиз агъайиз фукьан буржлу вува?» 6 Дугъу: «Варж бети ччимдин» кІуру. Хъа дугъаз идарачийи: «Ма яв расписка» ва тядиди «хьуцІур бети бикІ» кІуру. 7 Хъасин тмунурихьан гьерхру: «Хъа уву фукьан буржлу вува?» Дугъу: «Варж шишал дяхнин» кІуру. Дугъазра кІуру: «Ма яв распискара ва „миржцІур шишал“ бикІ». 8 Хъасин эйсийи, чан нягьякь идарачийи аькьюллу ляхин гъапІну кІури, дугъан тяриф апІуру. Фицики гьамусдин деврин адмийир аквнахьна чалишмиш шулайидартІан чпин хайирнан гъаврикк ккайидар ву.
9 Хъа гьаддиз Узу кІуразачвуз: учвуз жил’ин тувнайи девлетниинди жарадариз хайир тувай. Фицики му дюн’яйин девлетар тІанкь гъапиган, учву Агъайин гьаргандин хулариъ кьабул апІидичву. 10 ЦІиб вуйибдиъ дугъри кас – аьхюбдиъра дугъри ву, хъа цІиб вуйибдиъ угъри – аьхюбдиъра угъри ву. 11 Гьаци вуйиган, эгер учв’ина жилариин али девлет аманат апІуз шулдарш, хъа аьршариин али хазна шли учв’инна аманат апІиди? 12 Ва эгер учву жарарин девлетнаъ угъри гъахьнуш, учвуз ичвуб шли тувди? 13 Гьич сар гъуллугъчийихьанра кьюр агъайиз гъуллугъ сабси апІуз шулдар, фицики дугъаз санур даккун, хъа тмунур ккун хьиди, вая сариз ужуди гъуллугъ апІиди, хъа тмунуриз – чІуруди. Аллагьдизра девлетназра сатІиди гъуллугъ апІуз хьибдарчвухьан.
Къанун ва Аллагьдин Паччагьлугъ
14 Пул ккуни фарисйир, гьаму гафарихъ хъпехъури, Исайиин аьлхъюри гъаши.
15 Дугъу дурариз гъапи:
– Учву инсанарин улихь гьякьлудар вуди улупурачва, хъа Аллагьдиз ичв юкІвар аьгъя, фицики инсанариз фу заан вуш, Аллагьдиз думу алчагъвал ву. 16 Ягь’я гъяйизкьан къанун ва пайгъамбрар ади гъахьну. Хъа Ягь’я гъафихъанмина Аллагьдин Паччагьлугъдикан Ужувлан хабар рабгъура ва гьарсар дидиъ гужниинди учІвуз чалишмиш шула. 17 Амма къанундин саб цІаркьанра дубгайиз, заварна жилар ухди дармадагъин шул.
18 Чан хпир гьадаурайири ва жарар хурайири кьяппавал апІура. Хъа гьарсар жилирихьан гьудучІву хпир хурайирира кьяппавал апІура.
Девлетлуйинна Лазарин гештваликан ва аьзабнакк хьуваликан
19 Сар кас девлетлу вуди, багьа вуйи палтар алахьури, гьар йигъан гешт хъапІри гъахьну. 20 Хъа гьацира Лазар кІуру, чан хамриин хац алабхьнайи, дугъан урнарихъ дахъри шлу касибра гъахьну. 21 Думу девлетлуйин суфрайихъан хътахьру кьацІар вушра итІуз рази вуйи, ва хуйири, дуфну, дугъан хацариз мелз йивури гъахьну. 22 Касиб гъачІиган, малайикари думу Ибрагьимдин багахьна гъахуру. Девлетлура йикІуру, ва думура кивру.
23 Жегьеннемдиъ аьзабар зигури ади, дугъу улар за гъапІиган, дугъаз ярхлаъ Ибрагьимна дугъан гъвалахъ деънайи Лазар рякъюру. 24 Ва дугъ’ан гьарай утІубччвуру: «Я Ибрагьим аба! Йиз язухъ апІин; Лазар узухьна гьаъ. Дугъу чан тІубан кІакІ штук кубсну, йиз мелз кьяши апІри, узу му жегьеннемдин цІин аьзабнакк кказа». 25 Хъа Ибрагьимди дугъаз кІуру: «Йиз бай! КІваин апІинки, сарун увуз яв уьмриъ рубкьру уж’вал гъурубкьунвуз, хъа Лазариз писвалтІан фукІа гъябкъюндар. Гьамус дугъаз мушваъ гешт ккабхъна, хъа уву аьзабнакк ккава. 26 Хъа дитІланра гъайри, явна ич арайиъ гьациб зурба деринар айихьки, милин увухьна гъюз ккунидарихьан ва дилин гьамина гъюз ккунидарихьан дилан улдучІвуз хьибдар». 27 Гьадмуган девлетлуйи гъапи: «Я аба! Увкан Лазар йиз адашдин хулаз гьауб ккун апІурза. 28 Узухъ хьур чве хъазухъ: гъит Лазари, гьадму йиз чвера гьаму аьзабнан йишваз дяргъруси, гьадрарихь чаз гъябкъюбдикан шагьидвал апІри». 29 Ибрагьимди дугъаз гъапи: «Дурариз Мусайин ва жара пайгъамбрарин китабар а; гъит гьадрарихъ хъебехъри». 30 Хъа девлетлуйи кІуру: «Ваъ, Ибрагьим аба! Белки, магьа гъачІидарикан сар, дурарихьна дуфну, ктибтиш, дурари гунгьар гардандиъ дисиди ва тахсрар апІидар». 31 Гьадмуган Ибрагьимди дугъаз кІуру: «Эгер дурар Мусайихъ ва пайгъамбрарихъ хъпехъурадаш, дурар, фуж гъачІидаригъян чІиви гъахьишра, хътругъур».
17Гунагь ляхникан, швумал хьубкан ва хил алдабгъбакан
1 Исайи чан ученикариз кІуру:
– Инсан гунагьвалиъ тІаъру тямягьяр чарасуз гъиди. Аммаки тямягьяр шлиланмина гъюруш, гьадгъан гьял пис хьибди. 2 Думу касдиз, тямягьвал кипну, зяифдарикан саркьан рякъ’ан адаайиз, чан гардандиъ рягънин ахал ипну, учв гьюлиз гатІахьнийиш, ужу шлийи. 3 Уягъди гъузай. Эгерки яв чвуччву увуз къаршу гунагьвал апІураш, мапІан йип дугъаз, ва эгер тахсир гардандиъ гъибисиш, дугълан хил алдабгъ. 4 Сад йигъан увуз къаршу вуди ургуб ражари гунагь ляхин дапІну, ва ургубан швумал вуза гъапиш, дугълан хил алдабгъ.
5 Ученикари Исайиз кІуру:
– Ич хъугърувал артухъ апІина, Агъа!
6 Агъайи дурариз кІуру:
– Эгер учвуъ бицІи дилсибкьан хъугъувал аш ва учву инжирин гьариз: «КудубчІвну гьюлиъ убс» гъапнийиш, думу учвухъ хъпехъидийи.
Ужудар лукІар йихьай
7 Чаз хутІил хъапІру вая маларихъ гъягъру лукІ ади, думу чюлиан гъафиган, дугъаз: «Гьяракат апІин, суфрайихъ деъ» шли кІуру? 8 Дугъаз аьксина вуди: «Узуз хябяхъдин хураг гьязур апІин ва, юкьв’ан идибтІну, узу ипІури ва убхъури имиди, узуз гъуллугъ апІин, хъасин уву ипІин ва убхъ», пидаринхъа? 9 Му лукІру чан буйругъ тамам гъапІну пну, дугъаз аферин пидинхъа? Пидар пну, фикир апІураза. 10 Гьаци учвура, учвуз буйругъ дапІнайи ляхнар тамам гъапІиган, йипай: «Учу фтинкІа ккадру лукІар вуча, гьаз гъапиш учу буржлу вуйиб гъапІунча».
Хамран аьзар кайидар сагъ апІуб
11 Ерусалимдиз гъюрайи Иса Самария уьлкейинна Галилей уьлкейин арайиъ айи 12 саб гъулаъ учІврайиган, Дугъаз цІиб ярхласи дийигъну, хамран аьзар кайи йицІур кас алахъуру. 13 Дурари аьхю сесниинди кІуру:
– Я Мялим Иса! Ич язухъ апІинава!
14 Дурар дяркъну, Исайи дурариз кІуру:
– Душну учву маллйириз улупай.
Дурар, гъягъюри имиди, уьзрихьан марцц шулу.
15 Дурарикан сар, учв сагъ гъашиб дябкъну, Аллагьдин ад за апІури, кьяляхъ хътакуру 16 ва, Исайин ликарикк дахъну, дугъу Исайиз чухсагъул кІуру. Му Самария уьлкейин агьали вуйи. 17 Гьадмуган Исайи гьерхру:
– Учву йицІридра сагъ гъахьундайинхъа? Имбуну урчІвур нашди? 18 Дурарра гьаз, сар гъураба самариялу ктарди, Аллагьдиз чухсагъул пуз кьяляхъ хътакундар?
19 Хъа мугъаз гъапи:
– Гъудужвну гъарах, яв хъугъували уву гъюрхну.
Аллагьдин Паччагьлугъ улубкьуваликан
20 Фарисйири, Аллагьдин Паччагьлугъ фила улубкьиди, кІури, гьерхиган, Исайи дурариз жаваб тувру:
– Аллагьдин Паччагьлугъ рябкъруси гъибдар. 21 Ва сарира пидарки: «думу дуфну магьа гьамшваъ а», вая «магьа гьатшваъ а», фицики Аллагьдин Паччагьлугъ ичв арайиъ а.
22 Гьацира Исайи ученикаризра кІуру:
– Гьацдар йигъар гъидики, сад йигъанкьан Инсаниятдин Бай учуз рякъюз ккунийкІан пидичва, амма рякъидарчвуз. 23 Ва учвуз «гьатмагьа гьатушвахь», вая «магьа, гьамушвахь хьа» гъапишра, мягъянай ва мехъерганай: 24 фицики кьюркьлин цІаси, завун саб кІулихъ крибчубди фици завун тмуну кІулиз нур тувруш, гьаци хьиди Инсаниятдин Байра Чан йигъан. 25 Хъа гъи Думу гизаф аьзабар ккюргъбакк ва гьамусдин наслари нигь апІбакк ккуркьди. 26 Нюгьдин йигъари фици гъабхьнуш, Инсаниятдин Балин вахтарира гьаци хьибди: 27 Нюгь гимийиъ эу йигъ’ина гъяйиз, вари халкь ипІури-убхъури, швушвар хури, швуваз гъягъюри гъахьну, хъа вари дюн’яйиин шид улубчІвиган, дурар вари пуч шулу. 28 Лутдин вахтарира гьаци гъабхьнийи: вари халкь, гъайгъусузди, ипІури-убхъури, ариш-вериш апІури, тум убзури, хулар тикмиш апІури гъахьну; 29 хъа Лут Содомдиан удучІву йигъан завариан цІинна гугуртин мархь гъубгънийи ва вари тІанкь гъапІнийи. 30 Инсаниятдин Бай гъафи йигъанра гьаци хьибди.
31 Думу йигъан фуж гъваин алди гъашиш, хъа мутму – хулаъ, дурар гъадагъуз хулаз дурушри, фуж хутІлиъ ади гъашиш, думура дурушри. 32 Лутдин хпир кІваин апІинай. 33 Фуж чан уьмур уьбхюз хъюгъиш, думу дугъу пуч апІиди, хъа шли думу пуч гъапІиш, гьадгъу думу чІиви апІиди. 34 КІуразачвуз: думу йишван саб аьхникк кьюр хьиди, дурарикан сар гъадагъиди, хъа тмунур гъитди. 35 Кьюр хпир ахларихъ хъаш, дурарикан сар гъадагъиди, тмунур гъитди. [36 ]+ 17:36 Грекарин саспи БикІбариъ кІура: «Кьюр кас хутІлиъ хьиди, дурарикан сар гъадагъиди, тмунур гъитди».
37 Хъа гьадмуган ученикари Исайихьан гьерхру:
– Мици наан хьибди, Агъа?
Дугъу дурариз гъапи:
– Майит наан аш, гьадина люкьярра уч хьиди.
18АчІни дишагьлийикан ва диванбегийикан тахалус
1 Хъасин Исайи ученикариз, чпи гьарган ккарагури ва юкІв дар дарапІди духьну ккун кІури, дурариз саб тахалус ктибтуру:
2 – Саб шагьриъ Аллагьдихьан гучІ ва инсанарихьан нач адру диванбеги ади гъахьну. 3 Гьадму шагьриъ сар ачІни дишагьли ади ва дугъу, диванбегийихьна гъюри, учв душмнихьан уьрх, кІури гъахьну. 4 Амма диванбегийи хайлин вахтна дугъаз иб дириври гъахьну. Хъа аьхирки дугъу чав-чакди кІуру: узуз я Аллагьдихьан гучІударшра, я адмийирихьан нач кадаршра, 5 гьаму ачІни дишагьлийи узу сикинди гъидритди хьпаз лигну, гьарган гъюри, узу инжик дарапІбан бадали, думу уьрхидиза.
6 Агъайи хъа кІуру:
– Ебхьуранчвуз, гьякьсуз диванбегийи фу кІураш? 7 Аллагьди уьрхидаринхъа, Чаз йигъ-йишвди ккарагурайи, Чав ктагъдар, гьеле дурар уьрхюз кьан апІурушра? 8 КІуразачвузки, Дугъу дишлади дурар уьрхюз кюмек тувди. Амма Инсаниятдин Бализ, жил’ина гъафиган, хъугъувал бихъуйкІан яраб?
Фарисейиканна налук уч апІрурикан тахалус
9 Исайи гьацира чпин дугъривалиин шак алдарди, имбудар асккан апІурайидаризра гьамциб тахалус хуру:
10 – Кьюр кас Аллагьдин хулаъ ккарагуз учІвну: сар – фарисей, тмунурра – налукар гъадагърур. 11 Фарисейи, ккарагруган, чакна гьамци кІуру: «Я Аллагь! Увуз чухсагъул кІураза, узу миди вуйи пис инсанарсир, тІарашчйирсир, алдатмиш апІрударсир, кьяппйирсир вая гьаму налукар уч апІрурсир дарапІбаз. 12 Гьяфтайиъ кьюб ражари ушв бисури шулза, вари гъазанмиш гъапІубдин йицІубпи пай тувраза». 13 Налукар гъадагърурихьан, ярхласи дийигъну, завузди улар за апІузкьана гъабхундайи, хъа чан мухур убччвури, кІури гъахьну: «Я Аллагь! Язухъ апІина йиз, гунагькрин!» 14 КІуразачвуз, думу чан хулаз фарисейтІан артухъди марцц духьну гъушну, фицики чав учв заан апІурайи гьарсар кас асккан апІиди ва чав учв аскканди дисурайир заан хьиди.
Исана бицІидар
15 Исайихьна, дурарилан хил алдатри кІури, набалугъ бицІидарра хури шуйи; ученикари, кІуруш, му гъябкъиган, гъадагъа апІуру. 16 Хъа Исайи, бицІидариз чахьна дих дапІну, кІуру:
– БицІидар узухьна гъюз гъитай, гъадагъа мапІанай, Аллагьдин Паччагьлугъ гьацдаринуб ву. 17 Гьякь кІуразачвуз, Аллагьдин Паччагьлугъ бицІириси кьабул дарапІур дидиъ учІвидар.
18 Гьюкумдрарикан сари Исайихьан гьерхру:
– Я гъяни Мялим! КкудудубкІру уьмур рубкьбан бадали, узу фу дапІну ккунду?
19 Исайи дугъаз гъапи:
– Гьаз Узуз гъянир кІурава? Сар Аллагьдилан гъайри саркьан гъянир дар. 20 Хъа гьамцдар Аллагьдин табшуругъар аьгъявузки: «кьяппавал мапІан», «адми миликІан», «мигьитІибкІан», «кучІлин шагьидвал мапІан», «адашдизна дадайиз гьюрмат апІин».
21 Дугъу жаваб туву:
– Вари гьамрар йиз жигьил вахтарихъанмина тамам апІураза.
22 Гьаму деебхьну, Исайи дугъаз гъапи:
– Сабсан увуз гьубкІрадар: увуз айи-адру девлет масу тувну, касибариз пай апІин, гьадмуган аьршариъ увуз девлет хьибдивуз. Хъасин Узухъди гъач. 23 Му гафар гъеерхьиган, му кас пашман шулу, гьаз гъапиш думу гизаф девлетлу вуйи.
24 Дугъан пашманвал гъябкъю Исайи кІуру:
– Девлетлуйириз фукьан читин дарин Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учІвуз! 25 Девлетлуйиз Аьршарин Паччагьлугъдиъ учІвубтІан, девейиз рубдин гъюн’ан удубчІвуб рягьят ву.
26 Му гафар гъеерхьдари гьерхру:
– Шилхьан учв уьрхюз хьиди?
27 Исайи кІуру:
– Инсанарихьан даршлуб Аллагьдихьан шулу.
28 Петри Дугъаз кІуруки:
– Магьа учу, вари учуз айиб гъибтну, Увухъди хъачаки.
29 Исайи дурариз кІуру:
– Дугъриди кІуразачвуз: Аллагьдин Паччагьлугъ бадали чан хал вая шив, ваяки чвйирна чйир, ясана абйир-бабар ва веледар дирчну, фуж Узухъди гъафиш, 30 гьадгъаз му вахтари мурартІан швнубсабан артухъ хьибди ва гъюзимбу вахтарира ккудудубкІру уьмур хьибди.
31 Хъа йицІикьюр Чан ученикар гъирагъдиз гьадаъну, дурариз кІуру:
– Магьа ухьу Ерусалимдиз гъягъюрахьа ва Инсаниятдин Балкан пайгъамбрарилантина дибикІнайиб вари тамам хьибди:
32 «Ав, Думу аллагьсузарин хилиз тувди, Дугъ’ина аьрвалар хиди, Думу алчагъ апІиди, Дугъ’ин тутйир алатІиди. 33 Думу гъирмажарихьди урччвиди ва, аьхирки, йикІиди, хъа шубудпи йигъан Думу чІиви хьиди».
34 Амма ученикар фтинкІа гъаври ахъундайи; му гафарин сир дурарихьна гъурубкьундайи ва дурарихьан Исайи гъапиб аннамиш апІуз шуладайи.
35 Иса Ерихон шагьрихьна гъюрайиган, сар кур кас, садакьа ккун апІури, рякъюхъ деънайи. 36 Дугъу, чан гъвалхъантина халкь гъягъюрайиб деебхьну, гьерхру:
– Му фу хабар ву?
37 Дугъаз: «Назаретдиан вуйи Иса гъюра», – гъапнийи. 38 Гьадмуган дугъу чІигъ апІуру:
– Я Давудгъярин Бай Иса! Йиз язухъ апІина!
39 Улихьди гъягъюрайидари куриз ккебехъ кІуйи, амма дугъу айибтІан артухъ чІигъ гъапІу:
– Давудгъярин Бай! Йиз язухъ апІин!
40 Исайи, хъугъужвну, думу Чахьна хуз амур апІуру. Ва думу гъафиган, дугъхьан гьерхру:
41 – Узкан фу ккундувуз?
Дугъу кІуру:
– Агъа! Узуз рябкъюз ккундузуз.
42 Исайи дугъаз гъапи: «Рябкъ! Яв хъугъвали уву гъюрхну». 43 Дугъаз дишлади рябкъюри шулу, ва думу, Аллагьдин ад за апІури, Исайихъди гъушу. Вари халкьди, му дябкъну, Аллагьдин тяриф апІури гъаши.
19Заккай
1 Хъасин Иса, Ерихондиъ учІвну, шагьриантина гъягъюри гъахьну. 2 Душваъ налук гъюдюбхрударин аьхюр вуйи Заккай кІуру сар девлетлу кас айи. 3 Дугъаз Иса рякъюз ва фицир вуш лигуз ккун гъабхьи, амма халкьдигъян рякъюз шуладайи, фицики Заккай жандкин исчІлир вуйи. 4 Хъа улихьинди жаргъну, Иса рякъбан бадали, Заккай инжирин гьаригъ гъючІвру, гьаз гъапиш Иса гьадушвхьантина душну ккунди айи. 5 Исайиз, душвахьна гъафиган, Заккай рякъюру ва кІуру:
– Заккай! Чикиди гъюдучІв, фицики гъи Узу яв хулаъ хялижв духьну ккунду.
6 Дугъу, дишлади гъюдучІвну, Иса чан хулаъ шадвалиинди кьабул апІуру. 7 Му гъябкъю халкьдик гъал кабхъру ва, Иса гунагькар касдихь дергну кІури, наразиди улхури гъахьну. 8 Заккайи Агъайиз кІуруки:
– Агъа! Йиз девлетнан гьацІ узу касибариз тувдиза ва, эгер узу шлихьан артухъ гъадабгънуш, юкьуб ражари артухъ тувдиза.
9 Исайи дугъаз гъапи:
– Гъи му хулазра уьрхювал гъафну, фицики мура Ибрагьимдин насликан ву. 10 Инсаниятдин Бай пуч шулайидар агуз ва ккадагъуз дуфнайир ву.
11 Гьамдихъ хъпехъурайидариз Исайи сабсана тахалус ктибтуру, фицики, Думу Ерусалимдиз багахь духьнайиган, гизафдари, лап багарихьди Аллагьдин Паччагьлугъ улубкьиди пну, фикир апІурайи. 12 Гьаци вуйиган Исайи кІуру:
– Заан тухмиан вуйи сар кас, учв паччагьвализ тяйин апІбан кьяляхъ хътакуз кІури, ярхла уьлкейиз гъягъюру. 13 Рякъюъ учІвайиз, дугъу чан йицІур гъуллугъчийиз дих дапІну, гьардихьна йицІуб гъизилин манат тувру ва кІуру: «Узу хътакайиз, му пул ляхник кипай». 14 Хъа му юрднан агьалйириз думу ккунир дайи, ва дугъан кьяляхъди учв гъягърушваз адмийир гьаъру: «Дугъу ич паччагьвал дапІну ккундарчуз» пуз. 15 Мидизра дилигди, паччагьди тяйин дапІну хътакиган, чав пул туву гъуллугъчйириз, шли фу гъазанмиш гъапІнуш аьгъю апІбахъди, чахьна дих апІуру. 16 Сарпири дуфну кІуру:
– Агъа, яв саб гъизилин манатди йицІуб гъизилин манат гъазанж гъабхну.
17 Агъайи дугъаз гъапну:
– Аферин увуз, ужур гъуллугъчи! Уву бицІи ляхниъ дугъри хьувализ яв хилиз йицІуб шагьур гъадагъ.
18 Кьюрпири дуфну кІуру:
– Агъа, яв саб гъизилин пули хьуб гъизилин манат гъазанж гъабхну. 19 Мугъазра кІуру:
– Увухьнара идара апІуз хьуб шагьур тувраза.
20 Шубурпири дуфну кІуру:
– Агъа, магьа яв гъизилин манат: ягълухъигъ гъивну гъюбхюнза. 21 Фицики узуз увхьан гучІ гъабхьнийзуз, гьаз гъапиш уву инсафсуз адми вува: жвуву дидривуб гъадабгърур ва жвуву дурубзуб ккадабцІрур.
22 Паччагьди дугъаз гъапну:
– Узу яв гафариинди яв диван апІидиза, аьмалдар лукІ! Увуз узу инсафсуз адми вуйиб, жвуву дидривуб гъадабгърур ва жвуву дурубзуб ккадабцІрур вуйиб аьгъяди, 23 уву йиз пул, узуз гъазанж гъюруганси, гьаз ишлетмиш гъапІундарва?
24 Ва чан улихь дийигънайидариз кІуру:
– Дугъахь хьайи пул дибисну, йицІуб гъизилин пул хьайириз тувай.
25 Хъа дурари паччагьдиз кІуру:
– Я агъа, дугъахь йицІуб гъизилин манат гьацира хьа.
26 – КІуразачвуз, гьарсар айириз хъана тувну хьибди, хъа адрурихьан айибра тадабгъиди. 27 Хъа узу чпин паччагь духьну даккни, йиз душмнар гьамина аькъинай ва йиз улихь урччвай.
28 Гьамци дупну, рякъ давам апІури, Иса Ерусалимдиз багахь шулайи. 29 Елион дагъдихь, Вифагия ва Вифания гъуларихьна багахь шулайиган, Дугъу Чан кьюр ученик, гьамци дупну, дина гьаъру:
30 – Гьатму гъаншариъ айи гъулаз гъарахай, душваъ учІвиган, мегьел сар каскьан элелеу, дибтІнайи гъудугъ бихъидичвуз. Думу тудубчну гьамина аьбкъинай. 31 Нагагь шликІа: «Му гьаз тудубчурачва?» пну, гьерхиш, дугъаз гьамци йипай: «Думу Агъайиз бакарди ву».
32 Гьаъдар гъушу ва, Исайи гъаписи, дурариз гъудугъ бихъуру. 33 Дурари гъудугъ тудубчурайиган, дидин эйсийи дурарихьан гьерхру:
– Гъудугъ гьаз тудубчурачва?
34 Дурари жаваб тувру:
– Думу Агъайиз бакарди ву.
35 Думу Исайихьна хуру. Даждиин чпин палтар илирчну, хъасин Иса дид’ин илитуру. 36 Иса гъягъруган, халкьди рякъюкк чпин палтар ккирчуйи.
37 Хъа Думу Елион дагъдин канчІлихъна гъурукьиган, вари Дугъан ученикари шадвалиан, чпиз гъяркъю вари аьламатарин сагълугънаан, зарб сесниинди Аллагьдин тяриф апІуз хъюгъру:
38 – Агъайин ччвурнахъди гъюрайи
Паччагьдиз уж’вал ишри!
Завариин мясляаьт, аьршариъ ад ибшри!
39 Халкьдин арайигъян бязи фарисйири Исайиз кІуру:
– Мялим! Яв ученикариз гъадагъа апІин.
40 Хъа Дугъу дурариз жаваб вуди кІуру:
– КІуразачвузки, нагагь дурар ккебехъиш, гъванар улхиди.
41 Хъа Ерусалимдиз багахь гъашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. 42 Хъа кІуру:
– Хуб ужу шлийи, эгер увуз мясляаьт шли хураш, гьамус аьгъю гъабхьнийиш! Амма му яв уларихьан гьамусяаьт гьебкна. 43 Ув’ин гьацдар йигъар улуркьидики, яв душмнари увлан барйир илтІикІиди, кьялаъ тІапІди ва варишварихъанди ув’ина гьюжум апІиди. 44 Ва яв веледарихъди уву ккидипиди, яв гъван гъвандиин гъибтидар, фицики увухьна Аллагь гъафи йигъ аьгъю гъабхьундарвуз.
45 Хъасин Аллагьдин хулаъ учІвну, Дугъу душваъ шей’ар масу туврайидарна гъадагъурайидар, гьамци кІури, утІурккуру:
46 – Гирами китабариъ дибикІна: «Йиз хал ккарагру хал хьибди», хъа учву дидкан тІарашчйирин мугъара дапІначва.
47 Хъа гьаддихъантина Исайи Аллагьдин хулаъ гьар йигъан аьгъювалар улупури гъахьну. Жугьдарин аьхюну маллйирина, аьлимарина халкьдин улихь хьайидари Думу йикІуз чара абгури шулу. 48 Хъа бихъури гъабхундар, гьаз гъапиш халкь, Дугъхьан гьудудучІври, Дугъахъ хъпехъури шуйи.
20ТІумутІчйирикан тахалус
1 Гьадму сад йигъан, Исайи Аллагьдин хулан гьяятдиъ Ужувлан хабарнакан аьгъювалар улупурайи вахтна, агъсакъларра хъади Дугъахьна жугьдарин аьхюну маллйирна аьлимар дуфну, 2 Дугъаз кІуру:
– Учуз, Уву му ляхнар фициб гьюкмиинди апІураш, Увуз мициб гьюкум шли тувнаш, йип.
3 Исайи дурариз жаваб вуди кІуру:
– Узура учвуз саб суал тувдиза, йипай Узуз: 4 Ягь’яйин штуан апІувал аьршариан вуйин, даршиш инсанарихьан?
5 Дурари, фикрарикк ккахъну, чиб-чпикди гьамци пуз хъюгъру:
– Эгер ухьу «аьршариан» гъапиш, Дугъу пиди: «Учву дугъахъ гьаз хъугъундарчва?» 6 Хъа эгер «инсанарихьан» гъапиш, гьадмуган вари халкьди ухь’ина гъван уьлюбхиди, гьаз гъапиш халкь, Ягь’я пайгъамбар ву кІури, хъугъна.
7 Гьаддиз дурари: «Наънан вуш аьгъдарчуз» гъапнийи. 8 Исайи дураризра гъапи:
– Узура пидарзачвуз, фициб гьюкмиинди му апІураш.
9 Хъасин халкьдихьинди илдицну, Дугъу гьамциб тахалус ктибтуру:
– Сар касди тІумтІин багъ ибтру, ва тІумутІчйирихьна арендайиз тувру ва учв хайлин вахтназ удучІвну гъягъюру. 10 Вахт гъабхьиган, дугъу тІумутІчйирихьна чан пай тІумтІар хуз лукІ гьаъру, амма дурари лукІ дурччвну, фукІара тутрувди утІуккуру. 11 Хъана жара лукІ гьаъру, ва думура дурччвну, сюгмиш дапІну, фукІа хьтарди хътауру. 12 Хъана шубурпирра гьаъру, дурари думура дурччвну, зийнар дапІну, хътІурккуру. 13 Гьадмуган тІумтІин багъдин эйсийи гъапну: «Узу гьапІну ккунду? Йиз масан бай гьаъдиза, белки, думу дяркъну, дурариз нач шул».
14 Хъа думу гъяркъиган, тІумутІчйири чпин арайиъ гьамци фикир апІуру: «Му эйсийин ирсчи ву, гъачай думу йивну йикІухьа, ирс ухьуз гъубзди». 15 Думу, багъдиан адаъну, йикІуру. Багъдин эйсийи дурарикан гьапІди? 16 Учв дуфну, му тІумутІчйир йихиди ва багъ жарадарихьна тувди.
Му гъеебхьдари кІуруки:
– Дициб ляхин саб вахтнара дарибшри!
17 Хъа Исайи, дурарилан ул илбицну, гьерху:
– Хъа му дибикІнайибдин мяна фу ву: «Устйири гатІабхьу гъван мурччвануб гъабхьну?» 18 Гьадму гъвандиина ахъу гьарсар парчйир хьиди, хъа думу гъван шил’ина абхъиш, чархьиди.
19 Жугьдарин аьхюну маллйирна аьлимар Исайи ктибту тахалус чпикан вуйибдин гъаври ахъру. Дурари гьадмуган, Иса йикІбан бадали, саб багьна абгури гъахьну, хъа халкьдихьан гучІуйи.
Паччагьдинуб паччагьдиз, Аллагьдинуб Аллагьдиз
20 Хъасин Дугъ’ин ул алди гъитру, Дугъахъ футнакрар хъитру. Дурари, чпи зиълан дугъриди улупури, Дугъу гъапи гафарикан багьна дапІну, хъасин Иса гьюкумдарин хилиз тувбан бадали, чарйир агуз хъюгъру.
21 Сабан дурари Исайихьан гьерхру:
– Мялим! Учуз Уву гьякь кІурайиб ва аьгъювалар улупурайиб, гьич сарин машназ дилигди инсанар Аллагьдин дугъри рякъюъ тІаърайиб аьгъячуз. 22 Учуз йип: Учу Римдин паччагьдиз налук тувуз хай шулин, дарш шулдарин?
23 Исайи дурарин аьмалдарвалин гъаври ахъну, гъапи:
24 – Узуз пул улупай: мидик шлин шикилна ччвур ка?
Дурари: «Рим паччагьдин» – пну, жаваб тувру. 25 Дугъу дурариз кІуру:
– Гьаци вуйиган, паччагьдинуб паччагьдиз, хъа Аллагьдинуб Аллагьдиз тувай.
26 Гьамци халкьдин улихь, Исайин гафариъ гьякьсузвал абгуз даршиди, Дугъан жавабниин мюгьтал духьну, дурар ккебехъу.
Ургур чвуччвуз гъушу сар хпирикан
27 Гьадму вахтна гъачІидар чІиви шлуб дар кІурайи саддукйирикан сакьюдари дуфну гьерхру:
28 – Мялим! Мусайи учуз, эгер хпир айи чве веледар даршиди гъачІиш, гьадгъан хпир тмуну чвуччву гъадагъну, чан чвуччвун тум арайиз дубхьну ккунду, кІури дибикІна. 29 Ургур чве гъахьну: сарпир, хпир духну, велед даршиди гъакІну. 30 Гьадму хпир кьюрпи чвуччву чаз дитну, хъа гьадмура велед даршиди гъакІну. 31 Думу хпир шубурпири, хъасин – вари ургрид чвйирира чпиз дитри, велед даршиди, вари чвйир гъийихну. 32 Аьхирки гьадму дишагьлира гъакІну. 33 Гьаци вуйиган, гъиямат йигъан вари чІиви шлуган, думу шлин хпир хьиди? Ургрид чвйиризра думу швуваз гъушнийи аьхир!
34 Исайи дурариз жаваб вуди гъапи:
– Гьамус яшамиш шулайи гьаму аьсрин веледари швушвар хура ва швуваз гъягъюра. 35 Хъа ккудудубкІру уьмриз гъачІихъан чІиви хьуз лайикь вуйидари душваъ я швушвар хурдар, я швуваз гъягъюрдар. 36 Дурарихьан сарун йикІузра хьидар, фицики дурар малайикарси ву. Хъа дурар чІиви хьувалиинди Аллагьдин веледар ву.
37 Хъа гъийихдар чІиви хьуб дугъридан гьякь вуйивал Мусайира улупураки: учв зазран рукнахь хьайиган Агъайиз «Ибрагьимдин Аллагь, Исакьдин Аллагь ва Якьубдин Аллагь» гъапнийики. 38 Аллагь дийихнайидарин ваъ, хъа чІивидарин Аллагь ву, фицики дугъандар вари чІивидар ву.
39 Мидиз аьлимарикан бязидари гъапну:
– Мялим! Уву дурариз ужуди гъапунва.
40 Сарун сарира Исайихьан гьич сабдиканра гьерхуз кІубанвал гъапІундар.
Месигь шлин Бай ву?
41 Хъа Исайи дурариз кІуру:
– Гьаз Месигь Давудгъярин Бай ву кІура? 42 Чав Давудри Мяълийирин китабдиъ кІура:
«Аллагьди йиз Агъайиз гъапну:
Узу Яв душмнар, духну,
Яв ликарикк дахьайизкьан,
Йиз арччул гъвалахъ деъ».
44 Давудри Дугъаз Агъа кІура, гьаци вуйиган Думу дугъан Бай фици хьидихъа?
Аьлимарихьан ихтият хьуб
45 Вари халкь хъпехъурайиган, Исайи Чан ученикариз кІуру:
46 – Ярхи палтар алди лицру къанунчйирихьан ихтият йихьай. Дурариз чпин тяриф апІури, халкьар уч шлушвариъ чпи тебрик апІури ккунду, мистариъ ва ипІру-убхърушвариъ варитІан гьюрматлу йишвариин деуз ккунидар ву. Дурари ачІни хпарин хулар тадагъну хътитІуру, кьюб маш гъяди гъудгнар апІуру. Дурариз варитІан яман жаза хьибди.
21АчІни дишагьлийин садакьа
1 Кьяляхъ илдициган, Исайиз Аллагьдин хулан хазнайиъ садакьйир иврайи девлетлуйир рякъюру. 2 Дугъаз гьацира кьюб шигьи дирчу сар касиб ачІни хпирра рякъюру. 3 Гьадмуган Исайи кІуру:
– Гьякьди кІуразачвуз, гьаму ачІни дишагьлийи вардаритІан гизаф дивну, 4 Фицики миди вуйидари садакьйир уьлдюгънайивалиан артухъ вуйибдикан дивну, хъа дугъу чан касибвалиан чаз айи-адруб вари дивну.
Аллагьдин хал дабгъуб
5 Ученикарикан сакьюдари: «Аллагьдин хал фукьан уччву гъванарихьди ва багъишарихьди фукьан ужуди дабалгнадаринхъа!» гъапиган, Исайи гьамци кІуру:
6 – Гьацдар йигъар гъидики, учвуз рябкъюрайишваъ гъван гъвандиин гъубзидар, вари даргъиди.
7 Хъа Дугъхьан гьерхру:
– Я Мялим! Дици фила хьибди? Мици шлу вахт фициб лишниинди аьгъю хьибди?
8 Исайи гъапи:
– Учву алдатмиш апІуз мигъитанай, фицики гизафдар Йиз ччвурнаккди, «Месигь вуза» кІури, вая «Месигь гъюру вахт улубкьна» кІури, гъиди. Вара-вара дурарихъди мягъянай. 9 Учвуз дявйириканна гъалабулугъарикан гъеебхьиган, гучІ мапІанай, фицики дурар вари улихь хьуз ккайи ляхнар ву, хъа му сабан аьхир дар.
10 Хъана Исайи ученикариз гъапи:
– Халкь халкьдиин ва паччагьлугъ паччагьлугъдиин алархьиди. 11 Жюрбежюр йишвариъ зурбади жилар тІурччвиди, гаш’вал ва уьзрар ахьди, завариан гучІ шлу гьядисйир хьиди ва зурба аьламатнан лишнар гъиди. 12 Вари гьамрар хьайиз, учву дисбан бадали, ичв кьяляхъ хъергди. Узу себеб духьну, мажлисариъ ичв диван апІиди, учву дустгъариъ итди, паччгьаринна гьюкумдрарин улихь учвухь жаваб тувуз гъитди. 13 Учву Йиз шагьидар хьидичва. 14 Гьаци вуйиган, Узхъанди учву фициб жаваб тувруш, дидкан улихьмиди фикир мапІанай, 15 фицики учвуз къаршу дийигъуз вая учву батІул апІуз гьич сарихьанра даршлуси гафар ва акьюллувал Узу тувдизачвуз. 16 Гьацира абйир-бабари, чвйирина мирасари ва дустари учву масу тувди, учвкан саспидар йивну йихиди. 17 Йиз ученикар хьпаз лигну, учву варидариз даккун хьиди. 18 Хъа ичв кІуллан гьич саб чІаркьан алдабхъидар. 19 Ичв сабур апІувалиинди ичв рюгь-юкІв уьрхидичва.
Ерусалим дабгъуб
20 Ерусалим кьушмари кьялаъ тІапІну гъябкъиган, аьгъю йибхьайки, думу ккадабхъуз багахь дубхьна. 21 Гьадмуган Ягьудия уьлкейиъ айидар дагълариз гьергри, фуж шагьриъ ади гъашиш, дид’ан удучІври, хъа фуж шагьрин аьтрафарихъ хъади гъашиш, дидиъ удручІври. 22 Гьаз гъапиш му йигъар жаза гьадабтІру йигъар хьиди ва вари дибикІнайиб гьадмуган тамам хьибди. 23 Гъагъдиъ айидаринна нанайихъ бицІидар хъайидарин гьадму йигъари гьял пис хьибди! Аллагьдин хъял гьаму халкьдиин алабхъиди. 24 Гизафдар ханжлин мурзнахьан йихиди ва гизафдар жара халкьарин йисирвалиъ хьиди. Хъа Ерусалим жара халкьари, чпин деврар ккудукІайиз, ликриккан апІури хьибди.
25 Хъа ригъдиин, вазлиин ва хядариин аьламатнан лишнар хьиди. Жилиин гьюлерин сесерихьан ва ирикьуваларихьан халкьариз аьжузвал ва гъалабулугъ хьибди. 26 Инсанар гучІбаан ва дюн’яйиина гъюз ккайи бедбахтвалариз ккилигувалиан зяйиф хьиди, гьаз гъапиш завар ккадаршвиди. 27 Хъа гьадмуган дурариз кьувват ва зурба гьяйбат хъади дифриинди гъюрайи Инсаниятдин Бай рякъиди.
28 Гьамрар вари кІулиз удучІвуз хъюгъиган, гучІ мапІанай ва ичв кІулар за апІинай, фицики гьадмуган учву азад апІру вахт хъубкьра.
29 Хъасин Исайи дурариз тахалус ктибтуру:
– Инжирин ва миди вуйи вари гьарариз лигай: 30 дурари кІаж адабшвурайиган, учвуз, му дябкъну, хьад багахь шулайиб аьгъю шулучвуз. 31 Гьаци учвузра, гьамрар гъяркъган, Аллагьдин Паччагьлугъ багахь дубхьнайивал аьгъю апІинай. 32 Гьякь кІуразачвуз: му вари улубкьайиз гьамусдин насил гъубзди. 33 Заварна жилар ккадахьиди, хъа Йиз гафар дургидар.
34 Учв’ин гьадму йигъ хабарсузди улулубкьбан бадали, убхъбиинди, ичкивалиинди ва яшайишдин гъайгъушнариинди ичв юкІвар тямягьвалиъ адрахьбаз ихтият йихьай, 35 фицики му жилиин яшамиш шулайи вардариин якьинди улубкьиди. 36 Гьаци вуйиган гьарсаб вахтна уягъди гъузай, гъюзимбу вари завалариккан ккадархьруси, ккарагури йихьай ва Инсаниятдин Балин улихь дийигъуз шлуганси гъузай.
37 Йигъар Исайи Аллагьдин хулаъ аьгъювалар улупури, хъа йишвар, кІуруш, дилин удучІвури, Елион дагъдиин адауйи. 38 Вари халкь гвачІнин Аллагьдин хулаз Исайихъ хъпехъуз гъюри гъахьну.
22Пасхайин хураг
1 ЛичІван лавшар итІру Пасха кІуру машквар багахь шулайи. 2 Аьхю маллйирина къанунчйири Иса йикІуз чарйир агурайи, аммаки дурариз халкьдихьан гучІурайи. 3 Хъа Исайин йицІикьюр ученикдикан сариъ, Искариот лакІам хъайи Ягьудайиъ, иблис убчІвру. 4 Думу аьхю маллйирихьна ва гъаравларин аьхюдарихьна, Иса фици дурарин хилиз тувруш, йикьрар апІуз гъягъюру. 5 Дурар, шад духьну, дугъаз пул тувуз рази шулу. 6 Ягьудайи гаф тувру: халкь алдру йишваъ Иса дурарин хилиз тувуз гъулай вахт абгури шулу.
7 Лавшарин йигъ улубкьуру, ва гьадмуган Пасхайин ччил, гъурбан дапІну, дубккну ккундийи.
8 Исайи Петрна Югьан: «Душну ухьуз пасхайин хураг гьязур апІинай», – дупну, гьаъру. 9 Дурари Дугъхьан гьерхру:
– Учу наан гьязур дапІну ккундувуз?
10 Дугъу дурариз кІуру:
– Учву шагьриъ учІвиган, шид айи гажин гъабхурайи сар кас гьахъдичвуз. Гьадгъан кьяляхъди душну, гьадму учІву хулаъ учІвай, 11 ва хулан эйсийиз йипай: «Мялимди гьерхра: „Узу ученикарихъди пасхайин хураг ипІру хал набши?“» 12 Дугъу, учвуз ккабалгнайи заан аьхю хал улупиди; хураг гьадушваъ гьязур апІинай.
13 Дурар гъушу, ва чпиз гъаписи дибихъну, пасхайин хураг гьязур гъапІу.
14 Хъа вахт гъабшиган, Чан вакиларра хъади, Иса, гъюн йивну, суфрайихъ деънийи. 15 Исайи дурариз кІуру:
– Узу аьзабнакк ккуркьайиз, учвухъди гьаму пасхайин хураг ипІуз гизаф юкІв хъайиз. 16 КІуразачвузки, сарун му пасхайин хураг, Аллагьдин Паччагьлугъдиъ гьязур дархьикьан гагьди, ипІидарза.
17 Зах гъадабгъну, Аллагьдиз чухсагъул дупну, Исайи кІуру:
– Гьаму бисай ва ичв арайиъ пай апІинай, 18 кІуразачвуз: Узу сарун тІумтІарин му чяхир убхъидарза. Узу цІийи чяхир Аллагьдин Паччагьлугъдиъ убхъидиза.
19 Хъасин уьл гъадабгъну, Аллагьдиз чухсагъул дупну, думу гьудубтІуру ва, дурарихьна тувну, кІуру:
– Му учвхъанди туврайи Йиз жан ву. Узу кІваин алаури, гьамци апІинай.
20 Ари гьамци, хябяхъдин хураг ипІбахъан, Исайи хъанара, зах дибисну, кІуру:
– Му зах учвхъанди удубзурайи Йиз ифдиинди йитІурайи цІийи йикьрар вуйиз. 21 Хъа магьа Узу масу тувуз ккайир Узухъди саб суфрайихъ деъна. 22 Инсаниятдин Бай Чаз улупнайиганси гъягъюра, вушра Думу масу туврайи касдин гьял пис хьибди!
23 Ученикари чиб-чпихьан, гьамци апІуз ккайир ухькан фуж ву, кІури, гьерхру.
24 Дурарин арайиъ, чпикан фуж аьхюр вуш, гьюжатра абхънийи. 25 Исайи дурариз гъапи:
– Паччгьари чпин халкьариин агъавал апІура, хъа халкьди, чпи хилиъ дючІюркьнайидариз: «халкьдиз уж’вал апІрудар» кІура. 26 Учву дицдар дарчва: учвкан фуж аьхюр вуш, варитІан бицІи гъуллугъчиси йихь ва, гьюкумдарвал апІрур гъаравашси йихь. 27 Фицики, фуж зиина ву: суфрайихъ гъюн йивну дахънайир, дарш дугъаз гъуллугъ апІурайир? Суфрайихъ дахънайир зиина даринхъа? Хъа Узу ичв арайиъ суфрайихъ гъуллугъ апІурайирси аза.
28 Учву гьарган Йиз вари дарвалариъ Узухъди гъахьунчва. 29 Узуз Йиз Адашди Паччагьвал фици табшурмиш гьапІнуш, гьаци Узура учвуз Паччагьвал табшурмиш апІураза. 30 Йиз Паччагьлугъдиъ Йиз суфрайихъ ипІури-убхъидичва ва, тахтниин деъну, Израилин йицІикьюб тухмин суд апІидичва.
31 Симон, я Симон! Магьа иблисдиз учву, сифккан дапІнайи дяхинна харукси, ужур-харжир жара дапІну ккунди а. 32 Хъа Узу, яв хъугъвал дурубгри пну, ккарагунза. Узухьна хътакиган, уву яв чвйирин хъугъувал мюгькам апІин.
33 Дугъу Исайиз жаваб туву:
– Я Агъа! Увухъди узу дустагъдизра, аьжалназра гъягъюз гьязур вуза.
34 Хъа Исайи дугъаз гъапи:
– КІуразавуз, Петр, гъи даттли уьъйир дапІну ккудубкІайиз, Узу шубубан аьгъюр дарзуз пидива.
35 Исайи давам апІуру:
– Узу учву я пул, я тавра, я шаламар хьадарди гьаъруган, учвуз фукІа гьудрубкІуб гъабхьунчвуз?
Дурари: «Ваъ» пну, жаваб тувру. 36 Исайи дурариз гъапи:
– Хъа гьамус, шлиз пул аш, гьадму гъадабгъри, гьаци – таврара, хъа шлиз адарш, чан палтар масу тувну, ханжал гъадабгъри.
37 КІуразачвузки, Уз’ин гьамци дибикІнайибра улубкьиди: «къанунсузарикан вуди гьисаб апІиди». Гьацира Узкан фу дибикІнаш, дурар вари тамам хьиди, ва магьа аьхирихънара гъюра.
38 Дурари гъапи:
– Я Агъа! Лиг, магьа мушваъ кьюб ханжал а.
Исайи дурариз: «ЧІяаьн ву» кІуру.
39 Хъа хул’ан удучІвну, Иса, Чан аьдат вуйиганси, Елион дагъдиина гъягъюру. Дугъан кьяляхъди ученикарра гъушнийи. 40 Йишв’ина гъафиган, Исайи дурариз гъапи:
– Тямягьвалариъ адрахьбан бадали ккарагай.
41 Хъа Учвра, душвхьан хил хъапІну гатІабхьру кІекІлин манзилиъ кьамкьариина ис духьну, гьамци ккарагуз хъюгъру:
42 – Адаш! Эгер Увуз ккундуш, Узхьан гьаму аьзабнан зах гьадабгъ! Вушра Йиз ният ваъ, хъа Явуб гъит ибшри.
45 Ккарагбахъан ученикарихьна гъафиган, Исайиз дурар хажалатнаан даахнади рякъюру. 46 Ва дурариз кІуру:
– Гьаз даахначва? Гъудужвну, тямягьвалариъ адрахьбан бадали ккарагай.
Иса дисуб
47 Дугъу гьамци кІури имиди, адмийирин саб аьхю гъварч гъюру. Дурарин улихь йицІикьюр ученикдикан сар Ягьуда хьади шулу. Думу Исайиз мак апІуз Дугъаз багахь гъахьи. 48 Исайи дугъаз кІуру:
– Ягьуда! Мак апІбиинди Инсаниятдин Бай масу тувранахъа?
49 Исайихъ хъайидариз, му гьял наанди илтІибкІураш дябкъну, Дугъаз кІуру:
– Агъа! Ханжал йивидикІан?
50 Дурарикан сари жугьдарин аьхю маллайин гъаравшиз йивну, арччул иб ктабтІуру. 51 Гьадмуган Исайи гъапи: «Гъибтай, чІяаьн ву!» ва лукІран ибак хил кучну, думу сагъ апІуру.
52 Учв дисуз дуфнайи жугьдарин аьхюну маллйириз, Аллагьдин хулан гъаравларин аьхюдариз ва агъсакълариз Исайи гъапи:
– Узу дисбан бадали, учву, гъачгъиинаси, ханжларна маргъар хьади удучІвначва! 53 Узу учвухъди гьар йигъан Аллагьдин хулаъ шуйза, учву Уз’ина хил за гъапІундайчва. Хъа гьамус, мучІушну гьюкум апІурайи вахт ичв вахт ву.
Петр инкар хьуб
54 Иса, дидисну, жугьдарин аьхюну маллайин хулаз хуру. Петр ярхла-ярхлади дугъан кьяляхъди гъягъюру. 55 Гьяятдиъ уч духьнайидар, цІа алапІну, вари сатІиди деиган, Петрра дурарин арайиъ деъру. 56 Сар гъараваш дишагьлийи, думу цІихъ деънади дяркъну, дугъаз уччвуйи дилигну, гъапи:
– Гьамура Исайихъ хъайидарикан ву.
57 Амма Петри: «Узуз Думу аьгъюр дарзуз» дупну, кІул ккадабгъуру. 58 Саб бицІи арайилан, Петр дяркъну, дугъаз сар жарарира: «Увура гьадрарикан вува», – кІуру. Петр, му касдизра: «Ваъ, дарза» пну, инкар шулу.
59 Саб сяаьткьан вахт улдубчІвиган, хъана сари ижмишнаан кІуру:
– Якьин гьамура Исайихъ хъайир ву, фицики му Галилей уьлкейиан ву.
60 Хъа Петри думу касдиз кІуру:
– Уву фу кІурашра, аьгъдарзуз.
Дугъу му гафар кІури имиди, даттли уьъйир гъапІу. 61 Гьадмуган Агъа, илдицну, Петрихьинди гъилигу, ва Петрин Агъайи чаз гъапи гьаму гафар кІваина гъюру: «Гъи даттли уьъйир дапІну ккудубкІайиз, шубубан Узу аьгъюр дарзуз пидива!» 62 Гьадмуган Петр, гьяятдиан удучІвну, дердлуди гъишу.
63 Иса дидиснайи адмийир, Дугъ’ин аьлхъюри, Дугъаз йивури гъахьну. 64 Дугъан улар гьеркри: «Увуз шли гъивнуш, йипа, эгер Уву пайгъамбар вуш!» кІури, йивури гъахьну. 65 Гьацира Исайиз хъанара жара аьрвалар апІури гъахьну.
66 Хъайигъан гвачІинган агъсакълар, жугьдарин аьхю маллйир ва къанунчйир уч духьну, Иса заан диванханайиз гъахуру. 67 Дугъхьан гьерхру:
– Эгер Уву Месигь вуш, йип учуз?
Дугъу дурариз кІуру:
– Узу учвуз гъапишра, хъугъидарчва; 68 Хъа Узу учвуз суал тувишра, Узуз жаваб тувидарчва; 69 Гьамусдихъантина Инсаниятдин Бай кьудратлу Аллагьдин арччул гъвалахъ деъди.
70 Хъа вардари Дугъаз кІуру:
– Яна Уву Аллагьдин Бай вува, сарун?
Исайи дурариз жаваб тувру:
– Учву кІурайиси ву.
71 Дурари кІуруки:
– Ухьуз сарун фициб шагьидвал лазим вухъа, фицики му гафар ухьуз Мугъан Чан мелзналан гъеерхьунхьуз!
23Иса Пилатдин улихь
1 Хъасин дурари, гъудужвну, Иса Пилатдихьна гъуху 2 ва Дугъак гьамцдар тахсрар кирчуз хъюгъю:
– Мугъу, Чаз Месигь, паччагь кІури, халкь рякъ’ан адаура, Римдин паччагьдиз налук тувуб дюз дар кІури, гьисаб апІура.
3 Пилатди Исайихьан гьерхру:
– Уву «жугьдарин Паччагь» вуна?
Исайи жаваб вуди дугъаз кІуру:
– Уву гьаци ву кІурава.
4 Пилатди жугьдарин аьхюну маллйириз ва халкьдиз гъапи:
– Узуз Гьаму Касдик саб тахсирра бихъурадарзуз.
5 Амма дурари гужниинди алаурайи:
– Дугъу Галилей уьлкейилан ккебгъну гьамина гъяйиз, вари Ягьудия уьлке вуйибси, аьгъювалар улупури, халкьарин арайиъ наразивал ипра.
6 Галилейикан деебхьну, Пилатди гьерху:
– Му Галилейин агьали вуйинхъа?
7 Хъа Иса Гьироддин вилаятдиан вуйиб аьгъю гъабшиган, Пилатди Иса гьадму йигъари Ерусалимдиъ айи Гьироддихьна гьаъру.
8 Иса гъяркъиган, Гьирод гизаф шад шулу. Дугъаз ухдитІан Думу рякъюз ккунди айи, гьаз гъапиш дугъаз Исайикан гизафдар деерхьнайи ва Дугъкан саб аьламат рябкъюз миж кади айир вуйи. 9 Гьиродди Исайиз гизаф суалар туври гъахьну, амма Дугъу саб жавабра тувундар. 10 Жугьдарин аьхюну маллйирина аьлимари, гъудужвну, гужниинди Иса тахсиркар апІурайи. 11 Гьиродна чан эскрар, Дугъ’ина аьрвалар хури, кялхъру. Исайиин паччгьаринсдар палтар алахьну, Пилатдихьна кьяляхъ гьаъру. 12 Ва гьадму йигъан Гьиродна Пилат дустар шулу; улихьди дурар чиб-чпихъди душманвалиъ ади гъахьнийи.
13 Пилатди, аьхюну маллйиризна гьюкумдрариз ва халкьдиз дих дапІну, 14 гъапи:
– Учву гьаму Кас, халкь рякъ’ан адаурайирси гьисаб дапІну, узухьна гъахунчва. Хъа магьа, ичв улихь ахтармиш дапІну, узуз гьаму Касдик учву кІуру саб тахсирра гъибихъундарзуз. 15 Ва Гьироддизра гъибихъундар, узу Му дугъахьна гьаунза ва Мугъак йикІбаз лайикьлу вуйи саб тахсирра дибихънадар. 16 Гьаддиз, жаза тувну, Му деетидиза. [17 ]+ 23:17 Грекарин саспи БикІбариъ кІура: «Гьюкумдин аьхюрин, гьар йисан Пасхайин машквраз дидиснайидарикан сар халкьдин тІалабниинди деетру аьдат айи».
18 Гьадмуган вардари сабси чІигъар апІуз хъюгъру:
– Дугъаз аьжал, хъа учухьна Варава деет.
19 Варава, шагьриъ гъалабулугъ ипбаз ва адми йивну йикІбаз лигну, дустагъдиъ итнайир вуйи.
20 Пилатди хъанара, Иса деетуз ккунди, чан сес за апІуру, 21 хъа дурари: «Хачрак карс, хачрак карс Думу!» – кІури, чІигъар апІуйи.
22 Пилатди шубубпи ражари гьерхру:
– Исайи фу чІурувал дапІнахъа? Узуз Мугъак йикІбаз лайикьлу вуйи саб тахсирра гъябкъюндарзуз, гьаци вуйиган, Мугъаз саб бицІи жаза тувну, деетидиза.
23 Амма мушв’ин уч духьнайидари зарбди чІигъар апІури, Иса хачрак карсуб ккун апІурайи, ва дурарин чІигъар гъалиб шулу. 24 Пилатди гьадрари кІуруси апІуз гьял апІуру: 25 Шагьриъ гъалабулугъ ипбазна адми йикІбаз лигну дустагъдиъ итнайи Варав деетуру, хъа Иса дурарин ихтиярназ тувру.
26 Иса гъахуз хъюгъиган, рякъюъ чан хутІлиан гъюрайи сар Симон кІуру Киринеяйин агьали гьахъру. Дурари, Иса карсру хач дугъан кьял’ин иливну, думу гъабхуз гъитру.
27 Исайин кьяляхъди гизаф адмийир ва Дугъахъ зарбди ишурайи дишагьлийир гъягъюру.
28 Исайи, дурарихьинди илтІикІну, гъапи:
– Ерусалимдин дишагьлийир! Узухъ мишанай, хъа учвухъ ва ичв веледарихъ ишай. 29 Гьамци кІуру йигъар гъюра: «велед даршлудар, бицІир дархьидар ва нана тутрувдар хушбахтаврар ву!» 30 Гьадмуган дагълариз: «уч’ина ахьай», хъа тепйириз: «учу элеркай» пуз хъюгъдичва, 31 адмийири ужур касдиз гьамцдар чІуру ляхнар апІурайган, дурари чІуру касариз фицдар ляхнар апІуйкІан?
32 Исайихъди сатІиди дариз зигбан бадали, кьюр гъачагъра хурайи. 33 «Келле» кІурушв’ина гъафиган, Иса ва гъачгъар, сар Исайин арччул, тмунур – гагул терефназди хачарик карсру. 34 Хъа му арайиъ эскрари, тупут ипри, Дугъан палтар пай апІурайи. 35 Халкь лигури дийигънайи. Дурарин гьякимдрар Дугъ’ин аьлхъюрайи:
– Жарадар уьрхюри гъахьну, гъит Чав Учв уьрхри, эгер Думу Аллагьди кадагънайи Месигь вуш.
36 Эскрарира, Исайиз люкьнар апІури, Дугъан багахьна гъюри, кІвантІарихьна сирке хуйи 37 ва гьамци кІуйи: «Эгер Уву жугьдарин паччагь вуш, Яв Уву уьрх». 38 Дугъан кІулихъ «Му жугьдарин паччагь ву» дибикІнайиб кебхнийи.
39 Исайихъди дариз дизигнайи гъачгъарикан сари Дугъаз чІуру гафар апІурайи:
– Эгер Уву Месигь вуш, Увура, учура уьрх.
40 Тмунури чан юлдшиз кІуру:
– Увуз Аллагьдихьан гучІ шуладарнуз, увузра гьациб жаза тувнайиган? 41 Ухьуз гьякьди жаза тувна, гьаз гъапиш ухьуз ихь тахсрариз лайикь вуйиб гъурубкьунхьуз, хъа Мугъу саб чІуру ляхинра гъапІундар.
42 Хъа Исайиз кІуру:
– Уву Яв Паччагьлугъдиз гъафиган, узу кІваин апІина, Иса!
43 Исайи дугъаз гъапи:
– Гьякьди кІуразавуз, гъи Узухъди женнетдиъ хьидива.
44 Лисундин вахт вуйи. Сабпну вари уьлкейиин сяаьт шубубдизкьан мучІушин улубчІвнийи. 45 Ригъдин акв хътабтІу ва Аллагьдин хулаъ Гирамишвахь гьибхнайи чарч гьацІкьял’ансина гъячІябгъю.
46 Исайи зарбди гьарай гъапІу:
– Адаш! Йиз рюгь Яв ихтиярназ тувраза.
Ва гьамци дупну, Дугъан нефес хътубтІу.
47 Гьаму гъябкъю эскрарин юзбашийи, Аллагьдин ад за дапІну, гъапи:
– Дугъриданна, гьаму Кас марццир вуйиштІан!
48 Гьаму тамашайиз лигуз уч духьнайидар, душвахь гъабшиб дябкъну, чпин мухрар убччвури, алдагъуру.
49 Иса аьгъюкьандар вари ва Дугъахъди гъахьи Галилей уьлкейианмина гъафи дишагьлийир, ярхлаанси дийигъну, мидиз лигурайи.
50 Гьадму арайиъ Юсуф кІуру сар гъяни ва гьякьлу вуйи, заан диванханайин иштиракчи, 51 дидин къарарихъди рази дарши кас гъюру. Думу Аллагьдин Паччагьвализ ккилигурайи Ягьудия уьлкейин Аримафей кІуру шагьриан вуйи. 52 Пилатдихьна душну, дугъу Исайин беден чахьна тувуб тІалаб гъапІнийи. 53 Дугъу Исайин беден хачракан кадабгъну, иригъян гъибиржну, гъарзуъ дапІнайи ва гьелелиг фужкІа кивнадру накьвдиъ ивру.
54 Жвуми йигъ вуйи, султ йигъ улубкьуз багахь шулайи. 55 Исайихъди Галилей уьлкейиан гъафи дишагьлийирра, накьвдихьна дуфну, Исайин беден фици ивнаш, лигуру. 56 Хъасин хулариз хътаку, дурари ицци ниъ хъайи аьтрарна ягъар гьязур гъапІу, хъа султ йигъан, Къанундиъ улупнайиганси, дурар фаракьат гъахьи.
241 Чпи гьязур дапІнайи аьтрин ниъ хъайи ягъарра хьади, элгьет йигъан, ахсрарихъди, гьадму дишагьлийир хъана накьвдихьна гъягъюру. 2 Хъа дурариз майит айи хьарахь гьипнайи гъван гьидипнади рябкъюру, 3 накьвдизди учІвиган, дурариз Агъа Исайин беден гъибихъундар. 4 Дурари, мид’ин мюгьтал духьну, фикрар апІури имиди, сабпну дурарин улихьна вацІрацІар апІру палтар али кьюр жви ачмиш шулу. 5 Дурари гучІбаан ис алахъдариз кІуру:
– Учву чІивир гъачІидарин арайиъ гьаз агурачва? 6 Думу мушваъ адар. Думу чІиви гъахьну. Дугъу, гьеле Галилей уьлкейиъ имиди фици гъапнийиш, кІваин апІинай: 7 «Инсаниятдин Бай гунагькрарин хилиз тувди, дариз зигиди, хъа шубудпи йигъан чІиви хьиди». 8 Гьадмуган Исайин му гафар дурарин кІваина гъафи.
9 Кьяляхъ хътаку дишагьлийири (мурарин арайиъ Магдалайиан вуйи Мар’ям, Югьанна, Якьубдин дада Мар’ям ва дурарихъди хъади гъаши жарадарра айи) мидкан йицІисар ученикдиз ва миди вуйидариз хабар дебккру. 11 Ученикари, му гафар ичІидарси гьисаб дапІну, дурарихъ хъугъундайи. 12 Хъа Петр гъудужвну, жаргъну накьвдихьна гъушу ва душваъ ис алахъну гъилигуриз кафнартІан гъяркъюндар ва, мид’ин мюгьтал духьну, кьяляхъ хътаку.
13 Гьадму йигъан ученикарикан кьюр Ерусалимдихьан кьюб сяаьтнан рякъюн манзилнаъ айи Эммаус кІуру гъулаз гъягъюрайи. 14 Дурарра Исайиин улукьу гьядисйирикан улхурайи. 15 Чиб-чпихъди улхури фикрар апІурайи вахтна, багахь духьну, Исара дурарихъди гъягъюз хъюгъю. 16 Чпин улар йитІнайиси, дурариз Иса аьгъю гъахьундар.
17 Дугъу дурарихьан гьерху:
– Учву, рякъди фтикан улхурачва?
Дурар пашманди дийигъу. 18 Дурарикан Клеоп кІуру сари Дугъаз жаваб туву:
– Му йигъари Ерусалимдиъ гъабшиб душваз гъафидарикан сар Уву вува аьгъдрур, дарин!
19 Исайи дурариз гъапи:
– Фтикан?
Дурари Исайиз кІуру:
– Аллагьдин ва вари халкьдин улихь, ляхнариъ ва гафнаъ кьувватлу пайгъамбар вуйи Назаретдин Исайикан. 20 Думу жугьдарин маллйирина гьюкумдрари тахсиркар дапІну, хачрак карсну дариз зигуз гъитну. 21 Хъа учу, Думу Израилин халкь азад АпІрур ву кІури, умуд апІурайча, хъа гьамус, магьа шубуд йигъ ву гьамциб гьядиса дубхьну. 22 Хъа гъи ич дишагьлийирикан сакьюдари учу мюгьтал гъапІну: дурар гвачІнин ухди Исайин накьвдихьна гъушиган, 23 дурариз Дугъан беден гъибихъундар ва хъадакну гъафидари, Думу чІиви гъахьну кІури, хабар дебккрайи, гьадина гъафи малайикарра гъяркъюнчуз кІури, ктибтура. 24 Ичдарикан сакьюдар накьвдихьна гъушиган, дураризра гьадму дишагьлийириз гъяркъдар гъяркъну, амма Дугъан беден гъябкъюндар.
25 Гьадмуган Исайи дурариз гъапи:
– Агь, пайгъамбрари гъапидарихъ хътругъру ахмакьар ва кІван кагьалсузар! 26 Месигьди гьацдар аьзабар гъизигхъантІан, Думу Чан гьяйбатнаъ учІвидар, дупнадаринхъа?
27 Хъасин Исайи, Мусайилан ккебгъну, вари пайгъамбрари Чакан Гирами китабариъ дидикІнайидарин гьякьнаан дурар гъаври тІаъру.
28 Дурар чпи гъягъюрайи гъулаз багахь гъашиган, Исайи Чаз дилинтина гъягъюз ккунди айиганси улупури гъахьну. 29 Хъа дурари Дугъаз гъапи:
– Учухъди дерг, йигъ хябяхъ шула.
Исара гьадму гъулаъ дурарихъди гъузру.
30 Дурарихъди суфрайихъ гъюн йивну деънайиган, Исайи, уьл гъадабгъну, Аллагьдиз баркаллагь дупну, гьудубтІуру ва дурариз пай апІуру. 31 Гьадмуган дурарин улар ачмиш шулу ва дурариз Думу Иса вуйиб аьгъю шулу, хъа Думу дурарин улариккан дургру.
32 Хъа дурари чпи-чпиз кІуру:
– Дугъу рякъюъди ухьухъди улхруган ва Гирами китабариъ дибикІнайибдин гъаврикк ккаъруган, ихь юкІвар ургури гъахьундайинхъа?
33 Гьадму сяаьт гъудужвну, дурар Ерусалимдиз хътакуру ва йицІисар вакиларна имбудар сатІиди ади дихъуру. 34 Дурари: «Агъа дугъриданра чІиви гъахьну ва Симондиз ачмиш гъахьну», кІурайи. 35 Хъа мурарира, рякъюъ чпиин улуркьдар ва, уьл гьудубтІруган, чпиз Думу фици аьгъю гъахьнуш, ктитуру.
36 Мурар мидкан улхури имиди, Иса Учв дурарин арайиъ ачмиш шулу ва Дугъу: «Учвуз мясляаьт ибшри!» кІуру. 37 Дурари, аьжайиб духьну ва гучІ кабхъну, чпиз рюгь рябкъюра пну, хиял гъапІу. 38 Хъа Исайи дурариз гъапи:
– Гьаз аьжайиб духьначва ва дицдар хиялар ичв юкІвариъ гьаз учІвра? 39 Йиз хиларизна ликариз лигай: Му Узу вуза, хил кучри ва лигури Узу ахтармиш апІинай, рюгь жан хъайиб ва кІурбар айиб шулдар.
40 Гьамци дупну, Исайи дурариз чан хилар ва ликар улупуру. 41 Хъа дурар шадвалиан мегьел хътругъри ва мюгьтал шули айиган, Дугъу дурариз гъапи:
– Мушваъ фициб-вушра ипІруб аничв?
42 Дурари Исайихьна гъубжу балугъин пай гьачІабккуру. 43 Исайи, дурариз рябкъюри, ипІуру 44 ва кІуру:
– Узу учвухъди хъимиди, учвуз гъаписи, Узкан Мусайин къанундиъ, Пайгъамбрарин китабдиъ ва гьацира Мяълийирин китабдиъ дибикІнайиси, Йиз кІул’ина гъюз ккайидар вари тамам духьну ккундийи.
45 Гьадмуган Дугъу Гирами китабариъ дибикІнайибдин гъаври ахъбан бадали, дурарин фагьум ачмиш апІуру. 46 Хъасин дурариз гъапи:
– Гирами китабариъ дибикІнаки, Месигь аьзабарикк ккуркьди ва, дукІну, шубудпи йигъан чІиви хьиди 47 ва, вардари чпин гунгьар гардандиъ дисруси, Аллагьди чпилан хил алдабгъруси, Ерусалимдилан ккебгъну варишвариъ Йиз ччвурнахъан Ужувлан хабар рабгъиди. 48 Магьа гьаци хьузра гъабшибдин учву шагьидар вучва. 49 Хъа Узу Йиз Адашди учвуз тувурза дупнайиб гьамус тувдизачвуз. Учву, аьршариан учвухьна кьувват рубкьайиз, Ерусалим шагьриъ гъузай.
50 Хъасин Исайи дурар шагьриан адаъну, Вифанияйихьнакьан хъади гъюру ва, Чан хилар за дапІну, дурариз ужувлар ккун апІуру. 51 Дурариз ужувлар ккун апІури айи арайиъ, Иса, ученикарихьан гьудучІвури, завуз за шулу. 52 Дурари, жилиина ахьну, Дугъаз икрам апІуру, хъасин зурба шадвалиинди Ерусалимдиз хътакуру 53 ва, гьаммишан Аллагьдин ад за апІури, Аллагьдин хулаъ гъузру.