Su Sulat ni Pablo tu nga Getaw

EFESO

Mendadi, ki sinulat kini ni Pablo, piwitanen dun su nga pikumpungan nu nga sakup ni Kristu dig lunsud Efeso sampay dig lumibut benwa. Begudiin migbebenwa si Pablo diag lunsud Efeso labi duaꞌ taun, puꞌ migukit Gempia Petenday dia sampay piktuꞌunanen su nga suminakup dini Kristu, adun megisegi kesalig nilan ditu Megbebayaꞌ mukaꞌ su sinuunan nilan mekatag dun. Dayun su saanan ni Pablo pinikutan dia syudad Roma, piwitanen dun su nga pikumpungan nu nga sakup diag benwa lumibut dig lunsud Efeso, adun mpengulikseganen ilan.

Naa, dini tinituluꞌ ni Pablo su medalem kekpetuud ta dini Kristu, adun pegweliinen su metuud puꞌ si Kristu, iin su Meglegawen di tibaꞌan getaw. Iin dademai puun gupia nug launan bitang di gekleb langit buꞌ lupaꞌ. Piktuꞌun dadema ni Pablo puꞌ subay pegbetaden nu nga sakup ni Kristu sug bantang tu kesakup nilan diniin.

Duun pai mpia besaan mekatag di pikumpungan nu nga sakup ni Kristu diag Efeso, maitaꞌ di sala libru dinig Begu Pasad, Ki nga Pinggulaula nu nga Peneligan ni Isukristu 20:1–21:1.

1

1Naan si Pablo, peneliganu ni Kristu Isus tinduꞌ nu Megbebayaꞌ. Suminulatu diniu nu nga piglegetawan nu Megbebayaꞌ megbenwa diag lunsud Efeso, puꞌ meseligan damu di keksalabuuk dini Kristu Isus. 2Penenebiin ku tu Megbebayaꞌ su Gamaꞌ ta mukaꞌ tu Kaunutan ta si Isukristu, begayan amu niin tulung mukaꞌ pianan ginaa.

Sug Bigay dinita nu Megbebayaꞌ

3Naa mendadi, su Megbebayaꞌ, ki Gamaꞌ nu Kaunutan ta si Isukristu mukaꞌ su pektemuyenen pa pagid, pekpaladpalad ita diniin. Puꞌ puun tu keksalabuuk ta dini Kristu, pipianan ita niin dig launan ginis kepia di ginaa ta mukaꞌ dig delendeman ta, su kepia genat tug langit. 4Puꞌ su ndaꞌ pa mbaali gekleb langit buꞌ lupaꞌ, pimiliꞌ ita niin sakupen pebian dini Kristu, adun medawat ita niin mukaꞌ ndiꞌ ita medangat di gedapanen.

5Naa su Megbebayaꞌ, kagina gempetail dinita, daansamaꞌ pigdelendemen betaꞌen ita niin pebian dadema dini Isukristu, puꞌ kia gupiai mauyaꞌanen. 6Subay enalen tain, sabaꞌ nu gembagel tulungen dinita, puꞌ pipianan ita niin, ita nu nga suminalabuuk ditu petailenen bataꞌen si Isukristu. Pipianan ita niin di ndaꞌi sugda ta dun. 7Puꞌ su kepatay ni Kristu kini, likat ita nu Megbebayaꞌ di ginukuman dinita, puꞌ pidasun ita niin di kemilas ta. Maꞌantu, gembagel gupiai tulung nu Megbebayaꞌ dinita! 8Ndaꞌig labaw dun di tulungen mbianan ta!

Mendadi, puun tu tinawanen mukaꞌ ketelisebutayen, 9pisuun dadema dinita nu Megbebayaꞌ sug daansamaꞌ pigbuninen delendemanen, puꞌ pipenggulaula nu Megbebayaꞌ dini Kristu sug delendemanen kia. 10Puꞌ saꞌ metektak nai sesaꞌen, tubusenen penggulaulaay su pigdelendemen puꞌ peksalabuukenen su tibaꞌan binaalen dini gekleb langit buꞌ lupaꞌ. Mukaꞌ si Kristu, iini pepeglekaunutanen dun.

11Mendadi, kig launan pigdelendem nu Megbebayaꞌ, saꞌ penggulaulaanen, dunutanen gupia su mauyaꞌanen. Mukaꞌ danita, mitenduꞌ ita nu Megbebayaꞌ piglegetawanen meksalabuuk dini Kristu Isus miksekat tu pigdelendemen kanugdiin. 12Kaas ita nu nga miuna mekpedateng dini Kristu, subay penalan ta su Megbebayaꞌ sabaꞌ nu kelengas nu pegbayaꞌen.

13Yamu nu nga kanaꞌ getaw Judea, naa maꞌantu damu dema. Benaꞌ midengeg niu su metuud, su Gempia Petenday mekatag di kegawen nu getaw, mituudan amu dun si Kristui Meglegawen. Binaal amu dayun nu Megbebayaꞌ nga piglegetawanen, mukaꞌ bigayan amu niin Balakaten, su pinasaden tuꞌus puꞌ sakup amu niin. 14Piunanen sug Balakaten dig launan begayen dinita. Saꞌitada, kagina megbenwa na di ginaa ta sug Balakat nu Megbebayaꞌ, pedetengen ta puꞌ mekegduma daita dema ditu Megbebayaꞌ di ndaꞌi gikteben. Pedetengen ta pa gusay sampay di gendaw pebeluyenen tantu sug launan sakupen. Kaas, penalan ta su Megbebayaꞌ mekatag di kelengas nu pegbayaꞌen.

Su Kenenabi ni Pablo

15Mendadi, kagina maꞌantui kepepia dinita nu Megbebayaꞌ, sikna midengegu puꞌ mekpetuud amu tu Kaunutan ta si Isus mukaꞌ mekpetail amu tu samasakup niu tu Megbebayaꞌ, 16mekpaladpaladu gusay tu Megbebayaꞌ mekatag diniu. Mukaꞌ saꞌ menenabiu 17tu Megbebayaꞌ, su mekesalebuꞌ Gamaꞌ ta pektemuyen nu Kaunutan ta si Isukristu, iini penenebiin ku, begayen diniu sug Balakaten, adun megiseg su tinawan niu mukaꞌ adun buasanen dig delendeman niu su metuud mekatag diniin, sampay sumambat amu gupia diniin. 18Penenebiin ku dadema petiaganenig delendeman niu, adun mesuunan niu gupia saꞌ alanduni pedetengen niu puun tu kegenggat diniu nu Megbebayaꞌ sumakup diniin. Penenebiin ku pa pagid, mesuunan da niu dema gupia sug lagaꞌ nu kepia pinasaden tu nga piglegetawanen. 19Mukaꞌ mesuunan pa niu pagid su ketaas nu ginuungen dig delendeman ta, ita nu nga suminalig diniin. Ki ginuungen, ndiꞌ metepeng, puꞌ iini ginuungen 20saꞌ pitubuꞌen puliꞌ si Kristu, mukaꞌ piningkuden di gupiden dapit lintu ditu gekbus langit. 21Si Kristu, iin su megbayaꞌ ditug langit mukaꞌ pia adini nga ndiꞌ maitaꞌ, kaas iini metaas pa dig launan megbayaꞌ, meglegadiꞌ, meglekaunutan, mukaꞌ meguit tug duma ditug langit, sampay di nga ndiꞌ maitaꞌ dinig lumbang kini. Pia ki gelalen, metaas pai kegbasa dun di kegbasa dig launan gelal nu nga metaas, nandaw mukaꞌ di ndaꞌi gikteben. 22Pipeguit dadema nu Megbebayaꞌ diniin sug launan bitang di gekleb langit buꞌ lupaꞌ. Mukaꞌ iin pa pagidi bigay nu Megbebayaꞌ ditu tibuukan pikumpungan nu nga suminakup diniin, puꞌ mibaal gulu nilan. 23Ita nu pikumpungan nu nga suminakup dini Kristu, itai maaꞌ nug lawas ni Kristu metektub diniin, mukaꞌ si Kristui megektub dig launanen, bisan adin mibetang.

2

Su Kepatay mukaꞌ su Ketubuꞌ

1Naa yamu, daansamaꞌ pimilang nu Megbebayaꞌ minatay naig delendeman niu, puꞌ sabaꞌ mimilas amu diniin, mukaꞌ mikesalaꞌ amu gupia. 2Timpu kitu, dinunutan niu su melaat betad nu kilawan dinig lumbang kini, piktalentenan niu su kaunutan nu nga megbayaꞌ di gawanawan, su Palin. Iin pa gusayi megbayaꞌ nemun di ngag launan memilas tu Megbebayaꞌ. 3Kampuꞌ ami, maꞌnia dademaig launan ta, puꞌ sug daan pigbetad ta, iini megbayaꞌ dig delendeman ta mukaꞌ dig lawas ta, su laak gayak ta kinilawan. Ki gasal ta, miksama di gasal nu samataw ta, puꞌ subay melabuꞌ ita tu ginukuman nu Megbebayaꞌ.

4Pia maꞌantu, su Megbebayaꞌ, kagina lilaatan ita niin tuꞌu mukaꞌ ndaꞌi tamanen su petailanen dinita, 5pia pimilangen su kepatay nu ginaa ta sabaꞌ nu kemilas ta diniin, pidumanen ita di ketubuꞌ puliꞌ ni Kristu. Kaas mialap na nug delendeman ta su ketubuꞌ ndaꞌi tamanen. Ginawen amu, mikpuun tu tulung nu Megbebayaꞌ. 6Mukaꞌ pa pagid, su kepetubuꞌen puliꞌ dini Kristu Isus, piduma ita niin dini Kristu, adun megabang ita di keglekaunutanen ditug langit mukaꞌ dia kediwetaan. 7Iini pimaꞌantunen dun, puꞌ adun paitaꞌen nandaw sampay ditug binayaꞌ gebii buꞌ gendaw ki mekesalebuꞌ tulungen dinita nu nga miksalabuuk dini Kristu Isus, puꞌ milelaat gupia dinita. 8Puꞌ iini guminawen diniu su tulung nu Megbebayaꞌ diniu tilimaꞌ niu pibian di kekpetuud niu. Kanaꞌ nu tegel niu, puꞌ bigay laak nu Megbebayaꞌ. 9Kaas ndiꞌ ta pegangyaꞌ su kegawen dinita, puꞌ kanaꞌ danita tegel. 10Puꞌ pigbaal ita nu Megbebayaꞌ. Su kesalabuuk ta dini Kristu Isus, biwat ita niin puliꞌ, adun melengasi pegbetaden ta, puꞌ kiaig daansamaꞌ tinduꞌen baalen ta.

Salabuuk naita dini Kristu

11Naa, yamu nu nga kanaꞌ getaw Judea, pegdelendem niu deliꞌ sug daan kebetang niu. Piningalan diniu nu nga getaw Judea nga kanaꞌ menirkunsisu, puꞌ ilani menirkunsisu, tuꞌus laak dig lawas pingumbilin dinilan ni Moises.2:11 Sug betad sirkunsisu, tinituluꞌ nu Megbebayaꞌ tu nga getaw Judea. Su gembataꞌ laki, saꞌ walu endaw genat di kegigetawen, tebiaꞌ tuliꞌen, puꞌ guluganen, tuꞌus puꞌ getaw Judea, saꞌitada getaw mektamuy tu Megbebayaꞌ.12Kanugdiin, metuud, melayuꞌ amu dini Kristu. Lain bansa amu, lain getaw amu, puꞌ kanaꞌ amu getaw Judea tinduꞌ nu Megbebayaꞌ piglegetawanen. Ndaꞌ paig labet niu tu nga sabut nilan nu Megbebayaꞌ puun tu pinasaden dinilan, kaas ndaꞌi pedetengen niu gabangen diniu. Mukaꞌ dema ndaꞌ dig delendeman niu su Megbebayaꞌ, saanan niu suminala megbenwa di nga melaat kilawan dig lumbang kini. 13Laak nandaw, kagina miksalabuuk namu dini Kristu Isus, pia melayuꞌ pamu tu Megbebayaꞌ kanugdiin, pisempel namu ni Kristu Isus, puꞌ minatay iin, ginantiꞌen su kepatay niu.

14Naa si Kristu kini, iin su mikpegeksud dinita di ginaa, su nga getaw Judea mukaꞌ su nga kanaꞌ getaw Judea, puꞌ sinalabuuk ita niin. Su keksibaluyen getaw mukaꞌ su kepatayen, piawaꞌen su kegegimbeguay ta dig betad ta, maꞌniin gibaꞌen sug dending migbelet dinita. 15Maꞌantu pingawaꞌ dadema ni Kristu su nga pinalinta di Palinta nu nga getaw Judea, puꞌ mikpain di ngag bansa ta su Palinta. Pimaꞌantunen, adun baalenen salabuuk begu bansa ki nga getaw Judea sampay su nga kanaꞌ getaw Judea suminalabuuk diniin, kaas ndaꞌ na mbelet. 16Pingawaꞌen su keksesinaay ta pibian di kepatayen di kurus. Maꞌnia, piksalabuuken sug duaꞌ bansa, kaas maꞌniin mibaal salabuuk lawas. Mukaꞌ pisambat ita niin dayun tu Megbebayaꞌ. 17Sinangkaliꞌ pa tanan, luminusad dini si Kristu, mukaꞌ inukiten su Gempia Petenday mekatag di keksalabuuk kia. Inukitanen sug launan getaw, yamu nu nga kanaꞌ getaw Judea melayuꞌ tu niin, mukaꞌ su nga getaw Judea mesempelsempel diniin. 18Kaas mekeksalabuuk naita mekpesempel tu Gamaꞌ ta Megbebayaꞌ ditug langit, su nga getaw Judea buꞌ su nga kanaꞌ, puꞌ ebangan ita nug Balakat nu Megbebayaꞌ.

19Mendadi yamu nu nga kanaꞌ getaw Judea, kanaꞌ namu lain bansa mukaꞌ nug lain getaw, puꞌ samasakup namu nu nga piglegetawan nu Megbebayaꞌ, mukaꞌ miampuꞌ namu tu nga gapenen. 20Maaꞌ amu nug baalan balay pegbaalen nu Megbebayaꞌ. Su nga piktuꞌun nu nga peneligan ni Kristu mukaꞌ nu nga megwali taluꞌ nu Megbebayaꞌ, iin su nga paseken. Mukaꞌ si Kristu, iin sug batu gintudan nu paseken. 21Iin dademai pemagen mukaꞌ gektuban nu tibuuk balay, kaas kig balay kini, mbaluy dayun sala pengedapan metelimaꞌ nu Megbebayaꞌ mukaꞌ tandaꞌ pegbenwanan nu Kaunutan ta. 22Yamu nu nga kanaꞌ getaw Judea laak salabuuk na diniin, miampuꞌ namu pelum dig baalan balay pegbaalen na nu Megbebayaꞌ mukaꞌ pegbenwananen pibian tug Balakaten.

3

Su Pinggulaula ni Pablo tu nga Kanaꞌ Getaw Judea

1Mendadi, kagina maꞌantu, naan si Pablo, penenebian ku amu, su saanan kepikut dinaan. Iini pinikutanu dun, inukitan ku amu nu nga kanaꞌ getaw Judea mekatag dini Kristu Isus. 2Naa midengeg niu dun tuꞌu, puꞌ pigwekilanu nu Megbebayaꞌ mikpuun tu tulungen dinaan adun ebangan ku amu. 3Puꞌ sug daansamaꞌ pigbuni delendeman nu Megbebayaꞌ, biwasanen na mukaꞌ pisuunen dinaan. Duuni maikaꞌ sinulatu dun. 4Mukaꞌ saꞌ penilungen niui sinulatu kini, metuꞌunan amu dayun tu kesabutu tug daan pigbuni nu Megbebayaꞌ mekatag dini Kristu Isus. 5Kanugdiin, ndaꞌ mbuasay di nga getaw, laak nandaw, biwasan na nu Megbebayaꞌ di nga peneligan ni Kristu pinaasen mbaal sesuguꞌenen mukaꞌ di nga megwali taluꞌ nu Megbebayaꞌ. Mikpesuun dun dinilan sug Balakaten. 6Iini gulugan nu pigbuni delendemanen, kanaꞌ getaw Judea da laaki pepianan nu Megbebayaꞌ, segaga pia taꞌ bensaay dun, ki getaw saꞌ mekpetuud da dini Kristu Isus, mampuꞌ da pagid dig lawas ni Kristu mukaꞌ dig launan pinasad nu Megbebayaꞌ tu nga mekpetuud ditu Gempia Petenday mekatag dini Kristu Isus.

7Naa naan kini, binaalu nu Megbebayaꞌ sesuguꞌenen megukit tu Gempia Petenday, puun tu tulungen dinaan mukaꞌ tu ginuungen. 8Laak tampusan gembabaꞌu sakup nu Megbebayaꞌ. Pia maꞌantu, pipiananu nu Megbebayaꞌ di kesuguꞌen dinaan ukitan ku su nga kanaꞌ getaw Judea di Gempia Petenday. Piningalan dun Gempia Petenday, puꞌ ndiꞌ mbilanging lagaꞌ nu tulung dinita nu Megbebayaꞌ pibian dini Kristu. 9Sinalig dinaan dadema nu Megbebayaꞌ, paitaꞌu tug launan getaw su kebian nug daansamaꞌ pigbuni delendemanen. Su Megbebayaꞌi miwat tug launanen, mukaꞌ iini pigbuninen dun su pigdelendemen sampay nandaw, 10adun pesuunen na tu nga megbayaꞌ mukaꞌ meglekaunutan ditu kediwetaan, mukaꞌ ditu nga duma kanaꞌ kilawan, su gininisan bian nug delendemanen. Maitaꞌ nilan ditu pinggulaula nu Megbebayaꞌ di tibuuk pikumpungan nu nga suminakup diniin. 11Pimaꞌantunen puꞌ adun menuud su pigdelendemen kanugdiin. Mukaꞌ pa pagid, si Kristu Isus su Kaunutan ta, iin su pibiananen dun. 12Kagina salabuuk ita diniin, mukaꞌ sabaꞌ nu kesalig ta diniin, menibeluꞌ ita mekpesempel ditu Megbebayaꞌ di ndaꞌi kepiid ta dun. 13Kaas penengiin ku diniu, ndiꞌ megduaꞌduaꞌig delendeman niu di kelegenayu kini sabaꞌ nu kegukitu diniu. Iini miktigelu dun puꞌ adun pepianan amu.

Su Kepetail ni Kristu

14Mendadi, puliꞌan ku da dun, kagina maꞌantuig delendeman nu Gamaꞌ ta Megbebayaꞌ kepianen dinita, madapu diniin menenabi. 15Edapen ku su Megbebayaꞌ, puꞌ iini puun nu maꞌanan nu sektaang taluꞌ, “gamaꞌ,” puꞌ kada salapenan mukaꞌ bansa ditug langit mukaꞌ dinig lumbang, iini puun nu ngalanen. 16Penenebiin ku diniin, pepegeneneni ginaa niu puun tu melengas pegbayaꞌen mukaꞌ ginuungen pebian dig Balakaten, 17mukaꞌ pebenwanen si Kristu dig delendeman niu pebian di kesalig niu. Penenebiin ku dadema mengganget gupia dig delendeman niu su kepetail niu tu nga samataw niu, 18adun mesuunan niu dayun su kepetail dinita ni Kristu, yamu kampuꞌ nug launan piglegetawan nu Megbebayaꞌ. Puꞌ su petailanen, ndaꞌi tamanen, ndiꞌ megelaꞌ mesabut, mukaꞌ ndiꞌ metekad. 19Saꞌ maꞌantu, penenebiin ku mengganget gupia tug delendeman niu su petailanen, pia ndiꞌ ta megelaꞌ mesabut. Iini pinenabiu dun, puꞌ adun meleep di ginaa niu su tibuuk gasal nu Megbebayaꞌ.

20-21Naa su Megbebayaꞌ, subay pegdedengegen tain gusay, puꞌ pia taꞌ alanduni gikteb nu penenebiin ta, mukaꞌ su gikteb dadema nug delendeman ta, melengas pa dun gupia su gikteb nu mpenggulaulaanen, sabaꞌ nu metaas gupia pegbayaꞌen meguit tu ginaa ta. Subay maitaꞌ nug launan su mekesalebuꞌ kepianen di tibuuk pikumpungan nu nga sakupen mukaꞌ dini Kristu Isus, nandaw mukaꞌ di ndaꞌi tamanen! Amen.

4

Su Keksalabuuk nug Lawas ni Kristu

1Kaas duuni penengiin ku diniu, naan, pinikutanu sabaꞌu mektamuy tu Kaunutan ta. Subay pelepeng niuig betad niu tu kegenggat diniu nu Megbebayaꞌ sumakup diniin. 2Gempia mesumayaꞌ amu, penemalay niu pebebaꞌayig lawas niu tu samataw niu, mukaꞌ pektigel amu di kelegenay niu. Pektigel damu dema laak dig lapang nu samataw niu, puꞌ meglinelaatay amu. 3Penamal amu meksalabuuk miksekat di kelinaw mbianan niu, puꞌ sinalabuuk amu nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 4Puꞌ salabuuk dig lawas su tibuuk pikumpungan nu nga sakup ni Kristu, mukaꞌ salabuuk daig Balakat nu Megbebayaꞌ. Salabuuk da pagidi pedetengen niu, sabaꞌ nu kegenggat diniu nu Megbebayaꞌ. 5Mukaꞌ salabuuk pagidi Kaunutan ta. Salabuuki tingeban tituluꞌan di kekpetuud, mukaꞌ seginis laaki kebunag tubig tu nga sakupen. 6Salabuuk laaki Megbebayaꞌ mukaꞌ Gamaꞌ nug launan getaw, su meglekaunutan dig launanen. Pegbenwananenig launanen, mukaꞌ pepenggulaulaanenig baalenen dig launan getaw.

7Laak dagid ita, saladuaꞌ, tinukidan ita begayay ni Kristu tinawan. Ki kektukid dun ni Kristu, dinunutanen gupia su mauyaꞌanen. 8Ndaꞌ ba mesulat di Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ,

“Benaꞌ pilentu ditug langit,

Melauni dinaapen miwiten,

mukaꞌ bigayanen su nga getaw tulungen.”

9Naa, ki pilentu kini ditug langit, luminusad guna dini gembabaꞌ pa benwa, dinig lumbang kini. 10Maꞌantu sug luminusad dinig lumbang, iin dademai pilentu ditug ditaas sampay tu gekbus langit, adun meleepen pegbenwanay su gekleb langit buꞌ lupaꞌ. 11Iin dadema su migbegay tulungen tu nga sakupen. Naa kagina bigayan ilan niin tinawan, duun dinilani mitenduꞌen peneliganen, duuni mitenduꞌen megwali taluꞌ nu Megbebayaꞌ, mukaꞌ nga megukit Gempia Petenday. Duun dademai mitenduꞌen meguit sakup, mukaꞌ nga mekpetuꞌun dun. 12Iini bigayanen ilan dun tinawan, puꞌ adun mesangkap su nga piglegetawan nu Megbebayaꞌ mektinebangay. Megiseg dayun gupia su kekpetuud nu nga sakupen. 13Kaas mekeksalabuuk ita di kekpetuud ta mukaꞌ di kesabut ta mekatag tug Bataꞌ nu Megbebayaꞌ, sampay maꞌniin daita nu migineken getaw, puꞌ mengganget gupia dig delendeman ta su kesalig ta diniin, mukaꞌ melepengig betad ta tug betad ni Kristu. 14Ndiꞌ ita dayun mpektuꞌunan nu mekpetuꞌun dig balus. Su nga tituluꞌan nu nga mekpetuꞌun kia, migduaꞌduaꞌi kekpetuud nilan, puꞌ metau meglimbung su mekpetuꞌun dun. Su melemu megduaꞌduaꞌi kekpetuuden, iini maaꞌ nu gembataꞌ pa, melemu uiten nu nabek mukaꞌ pekseseguliꞌen dulukay nu genus. 15Laak ita, kagina meglinelaatay ita, subay meglegintuud ita tu nga samasakup ta, adun megiseg dig delendeman ta sug launan betad sakup, maaꞌ nug betad getaw megineken, sampay maꞌniin ita ni Kristu. Mukaꞌ si Kristu kini, iini mibaal gulu ta, ita maaꞌ nug lawasen. 16Megbayaꞌ si Kristu di megleginis sengkapan nug lawasen, adun meksalabuukig launan. Mipeduunan gugatenig lawas adun tumibuuk. Kaas saꞌ sukali kuleg nug launan sengkapanen, tumulinig lawasen. Saꞌitada, su nga sakupen, diadia megisegi kekpetuuden dini Kristu, sampay gempageni kekpetuud nu tibuuk pikumpungan nu nga sakup, sabaꞌ nu kekpinetailay ta.

Sug Begu Ketubuꞌ

17Kaas duun nai teluꞌen ku diniu, puꞌ peneliganu nu Kaunutan ta, pegadu diniu, subay ndiꞌ niu dunutay gusayig betad nu nga kanaꞌ mekpetuud, puꞌ ndaꞌi pantagen sug delendeman nilan, 18puꞌ mideleman pailan. Ndaꞌ ilan mpeduma di ketubuꞌ begay nu Megbebayaꞌ, puꞌ ndaꞌ nilan iin pektalentenay, mimilas ilan gupia. 19Ndaꞌ dademai piid nilan, kaas bigay nilan su gayak nilani megbayaꞌ dig delendeman nilan. Mauyaꞌan nilan penggulaulaan nilan su nga ginis dusa di ndaꞌi tigel nilan.

20Laak yamu pasiꞌ, kanaꞌ maꞌniai pituꞌun diniu mekatag dini Kristu. 21Kanaꞌ duaꞌduaꞌi kedengeg niu dini Isus, mukaꞌ kagina suminakup amu dun, piktuꞌunan amu di metuud puun diniin. 22Kaas subay belengen niu sug daan delendeman niu, su gandang migagak diniu saꞌ duminunut pamu di melaat pigbetad niu. Mpeglaatan amu nug daan delendeman niu kia pibian di gayak niu, puꞌ su gayak nu getaw, metau meglimbung tug lawasen. 23Subay pegbeguay niuig delendeman niu mukaꞌ ginaa niu. 24Subay peneem niu di ginaa niu sug begu gasal niu, biwat nu Megbebayaꞌ maaꞌ nug daniin. Mukaꞌ kig begu gasal niu, maitaꞌ dig begu betad niu, puꞌ meksikesuun amu tu samataw niu, mukaꞌ metelimaꞌ amu nu Megbebayaꞌ.

25Kaas subay ndiꞌ namu gusay pegbalus, segaga taluꞌ niu su metuud tu nga samasakup niu. Puꞌ ita, suminalabuuk ita sumakup dini Kristu, launan ta.

26Saꞌ pinenggiꞌ mangit amu, delendem niu deliꞌ ki ndiꞌ amu mekesalaꞌ. Ndiꞌ niu pesegebiiayi melaat ginaa niu, 27adun ndiꞌ amu mpenulay nu Palin.

28Saꞌ pinenggiꞌ duun diniui megdaaw, subay mengimbaal di kektinantu kegleketubuꞌen, sabayaꞌ di megdaaw puliꞌ. Meꞌebanganen dayun su ngag duuni kulangen.

29Saꞌ megabitabit amu, ndiꞌ amu meglaat taluꞌ, ndiꞌ amu mengumpiid. Segaga, taluꞌ niu su mekepegiseg di melengas delendeman nug duma niu. Taluꞌ niu su gempia, adun meꞌebangan sug duma niu. 30Puꞌ saꞌ duun diniui meglaat taluꞌ, melibuleng dun sug Balakat nu Megbebayaꞌ. Kaas ndiꞌ niu penggulaulaay. Tegyungen ku amu, kig Balakateni tuꞌus puꞌ danu Megbebayaꞌ namu, mukaꞌ tuꞌus dadema puꞌ ditug binayaꞌ gebii buꞌ gendaw, pebeluyenen tantu sug launan sakupen. 31Subay belengen niu su keglimed niu mukaꞌ su gangit niu, mukaꞌ ndiꞌ amu sempaun. Ndiꞌ amu mesasak, mukaꞌ ndiꞌ amu meksesudiꞌay. Ndiꞌ melaati ginaa niu tu samataw niu, pia taꞌ alanduni mesabaꞌen. 32Sinangkaliꞌ pa tanan, subay mektinebangay amu mukaꞌ meglinelaatay amu. Pedasun niuig duma niu, maaꞌ nu kepedasun diniu nu Megbebayaꞌ pibian dini Kristu.

5

Su Kegbenwa di Medelagan

1Naa, subay penemalay niu penunggilingay su Megbebayaꞌ, puꞌ bataꞌen amu petailenen. 2Gempia pepegbayaꞌ niui pigbetad niu tug lelaat niu, maaꞌ nug lelaat ni Kristu dinita, saꞌ minatay iin guminantiꞌ di kepatay ta. Puꞌ ki kepatay ni Kristu, maaꞌ nu memut pelinan mukaꞌ memut betang pingilak tu Megbebayaꞌ, puꞌ leliagen dun gupia su Megbebayaꞌ.

3Mendadi, sakup namu nu Megbebayaꞌ, kaas subay ndaꞌidun diniui meksumbang mukaꞌ ndaꞌiduni megdusa, sampay ndiꞌ amu mesaku, puꞌ kanaꞌ bantang diniu nu nga piglegetawan nu Megbebayaꞌ. Pia laak mesembayan niu su maꞌnia, ndiꞌ mpia. 4Kanaꞌ dadema mpia saꞌ meglaat taluꞌ amu, saꞌ mektaluꞌ amu di ndaꞌi gatagen, saꞌ menampalaksa amu. Iinig bantang teluꞌen nu sakupen, su gempia di kedengeg dun nu Megbebayaꞌ. Pinenggiꞌ, gempia ita mekpaladpalad diniin. 5Mesuunan niu gupia ini, su meksumbang atawaka lelayun melaati gulaulanen atawaka mesaku, ndaꞌiduni maꞌnia mpeduma ni Kristu di keglekaunutanen mukaꞌ danu Megbebayaꞌ. (Mukaꞌ su getaw mesaku, lepeng miktamuy tu sagya diwata.)

6Naa, subay ndiꞌ niu begay melimbungan amu nu nga mektaluꞌ di ndaꞌi pantagen, puꞌ iini pelebuꞌan dun nu Megbebayaꞌ ginukumanen su ngag launan memilas diniin, puꞌ melaati gulaula nilan. 7Kaas pegliaw niu su nga getaw menggulaula dun, ndiꞌ amu sumambat dinilan. 8Yamu, gandang mideleman paig delendeman niu, puꞌ ndaꞌ pamu sakup tu Kaunutan ta si Kristu Isus. Laak dagid sikna suminalabuuk amu diniin, midelagan naig delendeman niu. Kaas subay dunutan niuig betad nu getaw gasalen pegbenwananen su midelagan. 9Puꞌ su pigbetad puun tu medelag, maitaꞌ dun dig launan ginis kepia mukaꞌ kekesuun sampay metuud. 10Kaas penemal amu mektuꞌun dig leliagen dun su Kaunutan ta. 11Mukaꞌ su nga getaw menggulaula di ndaꞌi gatagen puun tu medelem, ndiꞌ amu pegduma dinilan. Tumuꞌ pa penggulaulaan niu su gempia, adun gempantek, su gulaula nilan, ndaꞌi gatagen. 12Apelai, su nga giglud gulaula nilan, pia laak medenaꞌ ta, mpiid ita dun! 13Kaas, saꞌ pedayag na gupia tu medelag su ngag launan ginis gulaula, pia taꞌ alandun, gempantek dadema su tantu betaden. 14Mukaꞌ adin su mikenggulaula dun, saꞌ mekpaingabang tu Megbebayaꞌ, mbaluy dadema bataꞌ nu medelag, adun mekeliu di medelem. Kiai puunan nu peneluꞌen kini, laungen,

“Yaꞌa mektuluga, pengmataa!

Yaꞌa minataya, metubuꞌa puliꞌ!

Tiagan ka dayun ni Kristu.”

15Kaas peksibaꞌay niui pegbetaden niu. Dunutay niu sug betad nu nga mekesuun, sabayaꞌ sug betad nu nga medupang. 16Saꞌ duuni medelendem niu melengas penggulaulaan niu, subay iin dayuni penggulaulaan niu, puꞌ nemun, melaat gusayi penggulaulaan nu getaw. 17Kaas ndiꞌ amu pegdupang, segaga pepengganget niu dig delendeman niu su mauyaꞌan nu Kaunutan ta.

18Naa, ndiꞌ amu pegbebulek. Puꞌ saꞌ megbebulek amu, petuyangen niu dayuni ginaa niu, sampay medelaꞌig amu di melaaten. Segaga subay pengepuꞌan amu nug Balakat nu Megbebayaꞌ. 19Maꞌantu, pekteteluꞌay amu tu taluꞌ nga kanta, mukaꞌ bebat, lumbus mekatag di kekpetuud ta mukaꞌ tu Megbebayaꞌ.5:19 Kig bebat kini, iin su piningalan dun nu getaw Judea begudiin salmo, sug bibat nilan adun pektamuy tug Diwata. Pegbebat damu dema ditu Kaunutan ta, dunut enal niu iin gikteb nu ginaa niu. 20Kagina bigayan amu ni Kristu pegbayaꞌen, pekpaladpalad amu lelayun tu Gamaꞌ ta Megbebayaꞌ sabaꞌ nug launan mbianan niu.

Sug Libun mukaꞌ sug Laki

21Naa yamu launan niu, pegbinesaay amu, puun tu kegbasa niu dini Kristu.

22Yamu nu ngag libun, saladuaꞌ subay pegbesaan niu su sawa niu, mukaꞌ dunutan da niu dema ilan, maaꞌ nu kekpetuud niu tu Kaunutan ta. 23Puꞌ su kegbayaꞌ nug laki di sawanen, maaꞌ nu kegbayaꞌ ni Kristu di tibuuk pikumpungan nu nga sakupen, sug lawasen. Puꞌ si Kristu, guminawen dig lawasen, saꞌitada su tibuuk pikumpungan nu nga sakupen. 24Kaas, subay pegbesaan gupia nu ngag libun su sawa nilan dig launanen, maaꞌ nu kekpetuud nu pikumpungan nu nga sakup ni Kristu.

25Yamu pelum nu ngag laki, saladuaꞌ subay petailen niu su sawa niu, maaꞌ nu petailan ni Kristu di tibuuk pikumpungan nu nga sakupen, benaꞌ minatay guminantiꞌ di kepatay ta. 26Si Kristu, pimaꞌantunen puꞌ adun meksikesuun ita, mukaꞌ adun ugasani salaꞌ, puun tu kebunag dinita tubig, mukaꞌ tu taluꞌen, adun metelimaꞌ ita nu Megbebayaꞌ. 27Puꞌ su mauyaꞌan ni Kristu, ditug binayaꞌ gebii buꞌ gendaw, duatenen su pikumpungan nu nga suminakup, maꞌniin nu melengas libun bimbengen na, metelimaꞌ nu Megbebayaꞌ, ndiꞌ medangat, ndaꞌi minlepak dun atawaka mingedet. Saꞌitada, ndaꞌiduni kulang dig lengasan nu pikumpungan nu sakupen. 28Naa, puliꞌan ku da dun, subay petailen nu ngag laki su sawa nilan, maaꞌ nu kepetail nilan tug lawas nilan. Saꞌ petailen nug laki su sawanen, suunan ta puꞌ petailenen dadema sug lawasen. 29Ndiꞌ ba metuud, ndaꞌiduni getaw mpauk tug lawasen? Metuud, puꞌ paanenen mukaꞌ ingatenen. Miksamai kaingat ni Kristu tug lawasen, ita nu pikumpungan nu nga sakupen. 30Tegyungen ku diniu, maꞌniin ita nu sengkapan nug lawas ni Kristu. 31Ndaꞌ ba mesulat di Misulat Taluꞌ nu Megbebayaꞌ, “Kaas sug laki, suay ditu ginaꞌen buꞌ gamaꞌen, sumalabuuk na tu sawanen. Kaas su kamun duaꞌ lawas pailan, meksala lawas nailan.” 32Naa medalem tituluꞌani mibuasan di misulat kiin mekatag dini Kristu mukaꞌ su pikumpungan nu nga sakupen. 33Pia maꞌantu, mekatag di senlangan dadema ia, puꞌ tituluꞌan ku amu dun, saladuaꞌ diniu nu ngag laki, subay petailen niu su sawa niu. Mukaꞌ sug libun, subay pegbesaanen dadema su sawanen.

6

Su Gembataꞌ mukaꞌ su Mekegulang

1Naa yamu nga gembataꞌ suminalabuuk na tu Kaunutan ta, subay pekpetuud amu tu mekegulang niu, puꞌ kiai gempia betad. 2Puꞌ su pinalinta nu Megbebayaꞌ, “Pegbesaay mu su ginaꞌ mu mukaꞌ su gamaꞌ mu,” iin sug bekna palintanen sugdaan nu Megbebayaꞌ di melengas su mekpetuud dun. Iin su pinasaden sugdanen dun, 3“Pegbasaa dun, adun metaasi gumul mu dinig dibabaw lumbang kini, mukaꞌ gempiai kebetang mu dini.”

4Yamu nga mekegulang, ndiꞌ niu pelegetay su ngag bataꞌ niu, puꞌ melayuꞌ dayuni ginaa nilan dun. Subay pebegelen niu ilan di gempia tituluꞌan mukaꞌ pemaag, mbantang tu nga suminalabuuk tu Kaunutan ta.

Su Sesuguꞌen mukaꞌ su Gegalen

5Yamu nga sesuguꞌen nu getaw, subay pekpetuud amu tu gegalen niu dinig dibabaw lumbang. Pegbesaay niu ilan gupia di ndiꞌ megduaꞌduaꞌig delendeman niu, maꞌniin nu kekpetuud niu dini Kristu. 6Ndiꞌ amu pekpaitaꞌitaꞌ laak dinilan, puꞌ adun enalen amu nilan. Segaga pepengganget niu dig delendeman niu su mauyaꞌan nu Megbebayaꞌ, adun penggulaulaan niu dayun, puꞌ maꞌniin amu gupia sesuguꞌen ni Kristu. 7Mendadi, adin su mauyaꞌan nu gegalen niu, penemalay niu penggulaulaay di gempia ginaa niu, puꞌ kanaꞌ samataw niu laaki pengimbaalan niu, su padun Kaunutan ta. 8Puꞌ suunan niu saꞌ sesuguꞌen, saꞌ su kanaꞌ, su melengas gulaula ta, sugdaan ita dun nu Megbebayaꞌ.

9Naa yamu nu ngag duuni sesuguꞌenen, pepianay niu dadema su nga sesuguꞌen niu. Ndiꞌ niu ilan pengendekay, puꞌ misuunan niu su gegalen nilan tantu mukaꞌ gegalen niu ditug langit, iin da tanan, mukaꞌ ndaꞌidunig lingken ukumenen.

Su Sengkapan nu Sundalu nu Megbebayaꞌ

10Taman taluꞌu diniu, launan niu, pepagen niui kekpetuud niu miksekat di keksalabuuk niu di Kaunutan ta puun tu ketaas ginuungen. 11Subay sangkap niuig delendeman niu dig launan begay diniu nu Megbebayaꞌ, maaꞌ danu sundalu misangkap na lumumpak, adun mekengatu amu tu tawakal nu Palin. 12Puꞌ su kuminuntra dinita, kanaꞌ kilawan. Iini pengetuan ta tantu, su menenulay dia kediwetaan, su nga megbayaꞌ, meglegadiꞌ, mukaꞌ meglekaunutan di nga getaw mukaꞌ di nga kanaꞌ getaw dinig lumbang kini, saꞌ maitaꞌ, saꞌ su ndiꞌ, puꞌ nemun, mideleman gupia su nga kilawan dig lumbang kini. 13Kaas, subay sangkap niuig delendeman niu dig launan gabang dinita nu Megbebayaꞌ, adun saꞌ melaat na mpenggulaula, mekengatu amu tu kekpelaat sia diniu nu Palin. Saꞌ maꞌantu, ndiꞌ amu niin daagen saꞌ mengikteb na.

14Mendadi, pengandam amu mengatu dun maꞌniniꞌ, subay teluꞌen niu laak su metuud, puꞌ kiai maaꞌ nu telaked nu sundalu, betangan nug besinen. Subay mekesuun amu gupia, puꞌ kiai maaꞌ nu penending tug lawas niu. 15Iini maaꞌ nu sepatus nu sundalu, ki kesangkap niu megukit amu di Gempia Petenday mekatag di kelinaw, su kesambat nu Megbebayaꞌ di nga kilawan. 16Labi pa saꞌ pektalentenan niu ini, pepengganget niu su kesalig niu, puꞌ kiai maaꞌ nug lasag, puꞌ mekepenagang dig launan pegligaꞌ gugyung pinanaꞌ diniu nu Palin, su pengindanen diniu. 17Dawat niu su kegawen diniu nu Megbebayaꞌ, puꞌ kiai maaꞌ nu penending tu gulu niu, puꞌ pepegenenig delendeman niu. Mukaꞌ subay pepengganget niu dig delendeman niu su taluꞌ nu Megbebayaꞌ pisuun diniu nug Balakaten. Kiai maaꞌ danu sundang nu sundalu. 18Sug launanen, subay dunutan nu kenenabi niu. Tatap amu pekpaingabang tu Megbebayaꞌ, saanan pedelendem diniu nug Balakaten. Subay tatap niu pektalentenay su kenenabi niu, adun ndiꞌ amu lumukas dun. Gebii gendaw penenebiay niu sug launan piglegetawan nu Megbebayaꞌ. 19Naan dema, penenebiay niau, adun saꞌ megwali nau, begayanu nu Megbebayaꞌ teluꞌen ku, adun ndiꞌu mekalangalang megwali tu nga getaw delendeman nu Megbebayaꞌ pigbuninen kanugdiin mukaꞌ mibuasan na. Kiai teluꞌen Gempia Petenday. 20Puꞌ iini pigwekilanu dun nu Megbebayaꞌ, puꞌ adun megukitu Gempia Petenday, pia pinikutanu. Kaas penenebiay niau adun ndiꞌu mekalangalang megukit dun, puꞌ subay ukiten ku gusay.

Katapusan Pemuun

21Naa si Tiquico kini, petailen mimated dinaan mukaꞌ meseligan sesuguꞌen ku dig baalen sinalig dinaan nu Kaunutan ta, pegukiten diniu su mipenggulaula dinaan mukaꞌ su kebetangu, adun mesuunan niu gupia. 22Iini sinuguꞌu dun mangay ditu niu, puꞌ adun ukitanen amu mekatag di mipenggulaula nami, launan nami dini, mukaꞌ adun pengemuꞌenen amu.

23Naa, penenebiin ku tu Gamaꞌ ta Megbebayaꞌ mukaꞌ tu Kaunutan ta si Isukristu, begayen diniu ngag launan kepetedan nami di kekpetuud, gempia ginaa mukaꞌ pinetailay, mpeduma nu gempagen kesalig. 24Pepianan amu nu Megbebayaꞌ, launan niu nga mekpetail diniin di ndaꞌi tamanen.

Daal daitu.

Pablo