Og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu nog sinulat ni
Matiu
Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan nog Sinulat ni Matiu
Og libru koni nog sinulat ni Matiu, iningolanan og Gombaꞌis nog Guksugan. Ion non ini og mokposun nog molongas nog guksugan nog si Isus, ion og pinasad kituꞌ nog Polonabang, bu bianan dianon, tinuman nog Mikpongon og pasadanan non kituꞌ nog pinasad non dia sog pigotowan non sog masa pa nog kobon nituꞌ. Si Isus, ion og Kristu. Og maꞌana non, ion donsamaꞌ na Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya. Og pogolongon ta koni nog Gombaꞌis nog Guksugan, konaꞌ tibua ini dia podongogoy sog bansa Hudyu, sugaꞌid non, pulonagon ini dia sog gliwag nog dunya koni.
Og sinulat ni Matiu koni, pigusoyusoyan non mokpaꞌatpaꞌat. Tinolipunan non moguksug paꞌali sog kobataꞌ dia ni Isus, mangoy sog kobunyag bu kopongyubaꞌ kituꞌ dianon, bu og gininang non kituꞌ nog mogustal, mokpanad, bu mokpokodag nog ain og diꞌ mokokodag dituꞌ sog Galili. Tubus nituꞌ, sinulat non dosop paꞌali sog piginang ni Isus sog kangoy non kituꞌ tidu dituꞌ sog Galili mangoy sog Jerusalem, bu kibianbianan non kituꞌ sog gimpusan nog simana non, tiduan sog kolansang dianon sog kudus asta sog kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy.
Dini kotongow sog sulat koni, nog si Isus dodaꞌ og motas nog Polopanad nog togo bayaꞌ mongmaꞌana nog botad kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Bu ion og mokpanad paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Kodokolan nog pikponadan non kinumpung sog lima ginis nog pogonadan. Og tiganaꞌ, motongow sog kopituluanan 5-7 og gustalan non sog gotowanan dituꞌ sog bulud, paꞌali sog polomotadon, sog polosukuꞌan, sog kopogbayaꞌ, bu sog posunguꞌan nog ain og misakup na sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Og koduaꞌ non, motongow sog kopitulu 10 og pomali non dia sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non paꞌali dia sog ginang nilan sog ain kongayan nilan mogustal. Og kotolu non, motongow dia sog kopitulu 15 og pononggiꞌan paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Og kopat non, motongow dia sog kopitulu 18 og pianad non paꞌali sog maꞌana nog kopoksulangguꞌ. Og kolima non motongow dia sog kopituluanan nog 24-25 nog, ion non ion og pianad paꞌali sog doksuꞌan nog numun koni, bu og posunguꞌ kituꞌ matong nog pigdotuꞌan nog Mikpongon.
1. Og gusulan nog munaotowanan kituꞌ bu og kobataꞌ dia ni Isukristu, 1:1–2:23.
2. Og piginang ni Jan nog Polomunyag, 3:1-12.
3. Og kopogbunyag bu og kopongyubaꞌ dia ni Isus, 3:13–4:11.
4. Og piginang ni Isus sog kodokolan nog gotowanan dituꞌ sog Galili, 4:12–18:35.
5. Og piginang ni Isus sog kopanow non kituꞌ tidu sog Galili mangoy dituꞌ sog Jerusalem, 19:1–20:34.
6. Og gimpusan nog simana non dituꞌ sog Jerusalem bu sog glumibut nog gimbolayan koyon dion, 21:1–27:66.
7. Og kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy bu og kopokpotongow non sog gotowanan, 28:1-20
1Pikpongkatan ni Isus
1Ion non ini og sinulat paꞌali sog pikpongkatan ni Isukristu, nog ion tidu sog pangkat ni Datuꞌ Dabid. Bu si Datuꞌ Dabid tidu dosop sog pangkat ni Abraham. 2Si Abraham og gamaꞌ ni Isak. Si Isak og gamaꞌ ni Jakub. Si Jakub og gamaꞌ ni loꞌ Juda bu pigilugananan non. 3Si Juda og gamaꞌ ni loꞌ Peres bu Sera, bu og ginaꞌ nilan si Tamar. Si Peres og gamaꞌ ni Hesron. Bu si Hesron og gamaꞌ ni Ram. 4Si Ram og gamaꞌ ni Aminadab. Si Aminadab og gamaꞌ ni Nason bu si Nason og gamaꞌ ni Salmun. 5Si Salmun og gamaꞌ ni Buas. Og ginaꞌ ni Buas ion non si Rahab. Si Buas og gamaꞌ ni Obed bu og ginaꞌ ni Obed si Rut. Si Obed og gamaꞌ ni Jese. 6Si Jese og gamaꞌ ni Datuꞌ Dabid. Si Datuꞌ Dabid og gamaꞌ ni Solomon. Og ginaꞌ ni Solomon og kiboluan ni Urias. 7Si Solomon og gamaꞌ ni Rehobuam. Si Rehobuam og gamaꞌ ni Abidya bu si Abidya og gamaꞌ ni Asa. 8Si Asa og gamaꞌ ni Jehosapat. Si Jehosapat og gamaꞌ ni Joram bu si Joram og gamaꞌ ni Usia. 9Si Usia og gamaꞌ ni Jotam. Si Jotam og gamaꞌ ni Ahas bu si Ahas og gamaꞌ ni Hesekaya. 10Si Hesekaya og gamaꞌ ni Manase. Si Manase og gamaꞌ ni Amon bu si Amon og gamaꞌ ni Josia. 11Si Josia og gamaꞌ ni loꞌ Jekonia bu pigilugananan non. Ion non ituꞌ og masa nog kobihag dia sog gotow Israelanan nog pinitang ilan dituꞌ sog bonua nog Babilon.
12Dangan mitubus bihagoy og gotow Israelanan sog Babilon, si Jekonia og gamaꞌ ni Salatiel bu si Salatiel ion og gamaꞌ ni Serubabel. 13Si Serubabel og gamaꞌ ni Abiud. Si Abiud ion non og gamaꞌ ni Eliakim bu si Eliakim og gamaꞌ ni Asur. 14Si Asur og gamaꞌ ni Saduk. Si Saduk og gamaꞌ ni Akim bu si Akim og gamaꞌ ni Eliud. 15Si Eliud og gamaꞌ ni Eliesar bu si Eliesar og gamaꞌ ni Matan bu si Matan og gamaꞌ ni Jakub. 16Si Jakub og gamaꞌ ni Jusep, og duoy ni Jusep si Maria og ginaꞌ ni Isus. Si Isus, ion non ion og iningolanan kituꞌ nog Kristu.1:16 Og Kristu koni og Ginirik. Og maꞌana non og Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya.
17Dadi, ongon sopuluꞌ bu pat pangkat tidu dia ni Abraham mangoy dia ni Dabid. Bu ongon sop sopuluꞌ bu pat pangkat tidu dia ni Dabid mangoy dia sog kobihag kituꞌ dia sog gotow Israelanan sog Babilon. Bu ongon dosop sopuluꞌ bu pat pangkat tidu dituꞌ mangoy sog kobataꞌ dia sog Kristu.
Og kobataꞌ dia ni Isukristu
18Maꞌ nini og bianbian paꞌali sog kobataꞌ dia ni Isukristu. Si Maria, og ginaꞌ ni Isus, pigbayal ilan na ni Jusep. Tibua, sog daꞌ ilan pa pogampuꞌ ni Jusep, kisunan non na nog ion pogbogat bianan sog Bolakat nog Mikpongon. 19Sabap nog si Jusep koni midulus, dangan kisunan non nog migbogat na si Maria, mipikil non nog diꞌ non na ion pogduoyon. Sugaꞌid non, pogudasan non na si Maria nog ilanilan da poꞌ ompok ion nog kosipogan si Maria.
20Dadi, sintak non mokpikilpikil dun, mikotulug ion. Sog solian non koyon motulug, tinumuaꞌ dianon bianan sog toginopon og moloikat nog Mikpongon mangka poktaluꞌ nog, “Ika, Jusep, og pangkat a ni Dabid, naꞌ a mogalangalang mogduoy dia ni Maria. Poꞌ saꞌan ion migbogat poꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon. 21Mogbataꞌ ion nog glaki bu ingolanoy mu ion nog Isus poꞌ tobangon non og pigotowanan non tidu sog dusaanan nilan.”
22Og glam nog bianbian koni, ion non og kotumanan nog tinaluꞌ kituꞌ nog Mikpongon bianan sog polomolatas nog taluꞌ non nog si Isaya nog, 23“Ongon og sala kotow dolaga nog daꞌ sibon kotuyok, mogbodos mangka pogbataꞌ nog glaki. Og bataꞌ non koyon ingolanan nog Emanuel.”1:23 Isaya 7:14 Somoꞌ ita da, og Mikpongon dia na nita.
24Dangan mitanud si Jusep, inunut non og tinaluꞌ nog moloikat kituꞌ nog Mikpongon dianon. Dadi, pigduoy non si Maria. 25Tibua, daꞌ non tuyokoy si Maria taman da daꞌ non botaꞌoy og bataꞌ non koyon nog glaki. Dadi, iningolanan non og bataꞌ koyon nog Isus.
2Kodatong nog polomitunanan tidu sog silangan
1Dangan binataꞌ si Isus dituꞌ sog Betlehem nog sakup nog probinsia nog Judia sog masa nog kopogdatuꞌ ni Datuꞌ Herod, miobonobon golot non, ongon og polomitunanan nog miktidu sog silangan nog minangoy sog Jerusalem. 2Dangan minatong ilan dituꞌ, miksak ilan sog gotowanan nog, “Ain noma og bataꞌ kituꞌ nog saꞌan ion binataꞌ poꞌ mogdatuꞌ sog bansa Hudyu? Poꞌ mitongow nami dituꞌ sog silangan og bitun non. Saꞌan minangoy ami dini poꞌ mangoy ami sumalam dianon.”
3Dangan midongog ni Datuꞌ Herod og taluꞌ nilan koyon, misusa ion tokodoy dun. Bu konaꞌ non tibua, sugaꞌid non, asta og glam nog gotowanan sog Jerusalem. 4Dadi, pilumpuk non og glam nog mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu mangka non sakoy dianilan nog, “Ain dodaꞌ dapit botaꞌoy og Kristu?”
5Tinumabal ilan nog, “Sog Betlehem og sakup nog Judia. Kisunan nami ini poꞌ ion non ini og sinulat nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Mika, 6‘Ika, Betlehem, dia sog bonua nog Judia, ika og motas sog glam non poꞌ dianika poktidu og Kounutan nog mogipat nog pigotowan ku nog bansa Israel.’”2:6 Mika 5:2
7Dadi, tinugun ni Herod og polomitunanan kituꞌ nog ilanilan da. Bu mitantu non tokodoy dianilan og tang nog kotongow nilan nog bitun kituꞌ. 8Tubus nituꞌ, dinondag non ilan mangoy dituꞌ sog Betlehem. Bu tinoluꞌan non ilan nog, “Panow amu, mangka niu ponontong nog mahatul og bataꞌ kituꞌ. Bu bila motongow niu na ion, posun niu dianakon bagun da akon siꞌoy, mokangoy u dosop sumalam dianon.”
9Puꞌun midongog nilan og taluꞌ nog datuꞌ koyon, miglandan ilan sog gongayan nilan. Bu og bitun kituꞌ nog mitongow nilan sog silangan, miguna dianilan bu dituꞌ mikpotondong sog bonua kituꞌ nog binotaꞌan dia sog bataꞌ koyon. 10Dangan mitongow nilan og bitun kituꞌ, landuꞌ na og daꞌdaꞌan nilan dun. 11Dangan minatong ilan sog baloy koyon, sinumolod ilan bu mitongow nilan og bataꞌ bu og ginaꞌ non nog si Maria. Dadi, mikpongingluꞌud mangka ilan salam sog bataꞌ koyon bu pingukad nilan og golotaꞌ kituꞌ nog inoit nilan bu uokiloy sog bataꞌ koyon og bulawan, bu og ginis nog komangyan nog landuꞌ kologan, bu og mira.
12Dadi, dangan minuliꞌ ilan na, pigondiꞌan ilan nog Mikpongon bianan sog toginopon nog diꞌ ilan na mian dituꞌ ni Herod. Dadi, dia ilan minian sog len dalan posunguꞌ sog bonua nilan.
Og kopolaguy nilan posunguꞌ sog bonua nog Ihiptu
13Dangan minuliꞌ na og polomitunanan kituꞌ, og moloikat nog Mikpongon mikpotongow dia ni Jusep bianan sog toginopon bu miktaluꞌ nog, “Pogbuat a. Oit mu molaguy og bataꞌ koyon ilan nog ginaꞌ non dituꞌ sog Ihiptu. Taman da diꞌ u ika dondagon mawaꞌ, dituꞌ amu pa pogonongonong. Poꞌ si Herod pokponontongon non og bataꞌ koyon poꞌ bunuꞌon non.”
14Dadi, sog sododuꞌun og gobi koyon, migbuat mogdayun si Jusep mangka non oitoy og bataꞌ koyon ilan nog ginaꞌ non dituꞌ sog Ihiptu. 15Bu dituꞌ ilan migonong asta minatoy si Herod. Bianan sog maꞌ nion koyon, mituman og tinaluꞌ kituꞌ nog Mikpongon bianan sog polomolatas non nog, “Sinabi u og bataꞌ u nog mawaꞌ na sog Ihiptu.”2:15 Hosea 11:1
16Koni sop ni Herod, dangan kisunan non nog daꞌ pokokunut dianon og polomitunanan kituꞌ, linolingitan ion tokodoy dun. Dadi, dinondag non momunuꞌ og glam nog gombataꞌanan nog kolokian tidu sog kobotaꞌoy dun asta sog duaꞌ ton og tinonan non dituꞌ sog Betlehem bu asta sog glumibut nog bonua koyon. Poꞌ pigonaꞌonaꞌ non og tang nog kotaluꞌ nog polomitunanan kituꞌ dun dianon nog kotongow nilan nog bitun kituꞌ. 17Dadi, og taluꞌ kituꞌ bianan dia sog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Jerimaya mituman nog,
18“Midongog dituꞌ sog Rama og sogowanan bu og mikponglangos poꞌ piksogowan ni Rakel og gombataꞌanan non bu ondiꞌ ion kopongomuꞌan poꞌ mitipot na pomatoy og gombataꞌanan non.”2:18 Jerimaya 31:15
Og kopokpuliꞌ nilan sog Nasaret
19Dangan minatoy na si Herod, mikpotongow nosop og moloikat nog Mikpongon dia ni Jusep dituꞌ sog Ihiptu bianan sog toginopon 20bu poktaluꞌ nog, “Jusep, pogbuat a. Oit mu og bataꞌ koyon ilan nog ginaꞌ non mangka amu angoy sog bonua nog Israel. Poꞌ og gotow kituꞌ nog moksipi munuꞌ sog bataꞌ koyon minatoy na.”
21Dadi, migbuat si Jusep mangka non ilan pitangoy dituꞌ sog bonua nog Israel. 22Tibua, dangan kisunan ni Jusep nog si Arkelaus og mikosukli sog gamaꞌ non nog si Herod mogdatuꞌ sog Judia, miondok ion mangoy mogonong dituꞌ. Poꞌ pidonsamaꞌ tumaluꞌ dianon bianan sog toginopon. Saꞌan ituꞌ miglandan ion sog probinsia nog Galili. 23Bu dituꞌ ilan migonong sog koliwagan bonua nog Nasaret. Ion non ini og kotumanan nog tinaluꞌ nog Mikpongon bianan sog polomolatas non kobon nituꞌ nog, “Ingolanan ion nog gotow Nasaret.”
3Si Jan nog Polomunyag miktolipun momali
Mark 2:1-8, Luk 3:2-18, Jan 1:19-28
1Minian og tinonan, ongon sala kotow gotow polomali ngalan non si Jan nog Polomunyag. Dituꞌ ion mimali sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog dituꞌ sog Judia. 2Og pomali non maꞌ nini, “Poglilaꞌ amu nog dusaanan niu poꞌ mosompol na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianita.” 3Si Jan, ion non ion og pigolong nog polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Isaya,
“Ngon og moktawag sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog, ‘Simpan niu og bianan nog Pogbayaꞌ nog posunguꞌ matong bu pologdong niu og dalan non.’”3:3 Isaya 40:3. Somoꞌ ita da, simpanon nilan pikilan nilan tumabuk dianon.
4Si Jan, og ponopoton non og bombul nog kamel nog inabol. Bu bagos non og panit nog potubuꞌon. Bu og pongonganon non og gapan bu tonob. 5Modakol og gotowanan nog mikpogangoy dituꞌ non nog mikpoktidu sog Jerusalem bu sog gliwag nog probinsia nog Judia bu sog bonuaanan nog mingigbid sog glawas nog tubig nog Jurdan. 6Mikpogangoy ilan moglilaꞌ nog dusaanan nilan sog Mikpongon mangka ilan pokpobunyag dia ni Jan dituꞌ sog glawas nog tubig nog Jurdan.
7Tibua, dangan mitongow non og modakol parasiuanan bu og sadusiuanan mikpogangoy dituꞌ non mokpobunyag, tinoluꞌan non ilan nog, “Amu, og tupuꞌanan amu nog mamak kituꞌ nog molala! Sima miktaluꞌ dun dianiu nog mokopolaguy amu sog posunguꞌ koyon matong nog polihalaꞌ nog Mikpongon? 8Sugaꞌid non, potongow niu nog miktantu amu tumolikud sog dusa niu bianan sog glangka niu. 9Bu naꞌ amu sumalig nog dangan pa og pangkat amu ni Abraham nog motabang amu na. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, bila tibobaꞌon nog Mikpongon, minsan og batuanan koni moktimaluy nog pangkat ni Abraham. 10Og bayuꞌ nog kopongukum nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog kapa nog pitom na dia sog pun nog kayu nog posunguꞌ na ponogaꞌon. Bu ain og kayu kituꞌ nog diꞌ mogbunga nog molongas, ponogaꞌon mangka tikpuꞌoy sog gapuy.”
11Long sop ni Jan dun, “Akon, bunyagan ku amu bianan sog tubig ain moktantu tumolikud dia sog dusa non. Tibua, ongon sala kotow tumondug dianakon nog motas pa tokodoy dianakon poꞌ diꞌ u tanan patut minsan siꞌoy sagya kumeteng nog pongyapak non. Ion og momunyag dianiu bianan sog Bolakat nog Mikpongon bu og gapuy. 12Poꞌ og bayuꞌ nog kopongukum non pinonggiꞌ dia sog gotow nog minangoy mokpalid nog paloy non. Ain og glinggas polenan non bu toguꞌoy dia sog komalig. Tibua, ain og pis doksulan non nog gapuy nog ondiꞌ ompalong somul non.”
Si Isus binunyagan ni Jan
13Tubus nituꞌ, ginumonat si Isus sog Galili mangka angoy sog glawas nog tubig nog Jurdan poꞌ mokpobunyag dia ni Jan. 14Tibua, ondiꞌ bosia bunyagan ni Jan. Maꞌ long non dun, “Akon pa tanan og ombaꞌis mokpobunyag dianika, saka ika ma og mangoy mokpobunyag dianakon?”
15Tibua, tinabal ion ni Isus nog, “Inang mu pa ion numun koni bagun munut og glam nog glegan nog Mikpongon.” Dadi, mioleg si Jan.
16Ampun midoksuꞌ bunyagoy si Isus, ginumawon ion sog tubig. Sog sododuꞌun koyon, mibukaꞌ og glangit bu mitongow non og Bolakat nog Mikpongon mamaꞌ nog kolopati nog posunguꞌ tumonaꞌ bu mangka apun dianon. 17Bu ngon og taluꞌ nog tidu sog glangit nog mamaꞌ nini, “Koni og bataꞌ u nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianon.”
4Og kopongyubaꞌ ni Kindagow dia ni Isus
1Tubus nituꞌ, pinuluꞌan si Isus nog Bolakat nog Mikpongon mangoy dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan bagun ion pongyubaꞌan ni Kindagow. 2Dangan mitubus si Isus mokpuasa sog solod nog pat puluꞌ gobi, migutom ion. 3Tinuaꞌan ion nog Polongyubaꞌ kituꞌ mangka poktaluꞌ nog, “Bila motud nog Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon, dondag mu dow buan og batuanan koni nog moktimaluy pan.”
4Tinumabal si Isus nog, “Sinulat dia sog Kitab nog konaꞌ sagya og pan og kotubuꞌan nog gotow, sugaꞌid non, bianan sog glam nog taluꞌ nog toluꞌon nog Mikpongon.”4:4 Deuteronomy 8:3
5Tubus nituꞌ, inoit ion ni Kindagow dituꞌ sog Jerusalem mangka non ion popunoy dia sog kolowaan nog dibabow nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion poktaluꞌ nog, 6“Bila motud nog Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon, okpu a! Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog, ‘Og Mikpongon, dondagon non og moloikatanan non mogipat dianika. Bu toyakon nilan ika bagun da minsan siꞌoy og botis mu ondiꞌ mosugat dia sog batu.’”4:6 Salmu 91:11-12
7Dadi, tinabal ion ni Isus nog, “Sinulat dosop dia sog Kitab nog, ‘Sumboy diꞌ mu sulayan og Mikpongon nog ion og Diwata mu.’”4:7 Deuteronomy 6:16
8Tubus nituꞌ, inoit nosop ni Kindagow si Isus sog motas kituꞌ tokodoy nog bulud mangka non potongowoy dianon og glam nog pigdotuꞌan dini sog dunya bu og kolongas non mangka poktaluꞌ nog, 9“Og glam nog mitongow mu koni bogoyon ku dianika bila mombaꞌ a mangka a tamuy dianakon.”
10Dadi, tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Awaꞌ a na dini, Kindagow! Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog tamuy mu og Mikpongon nog ion og Diwata mu bu ion tibua og pokokunutoy mu.” 11Dadi, ginonatan ion ni Kindagow bu og moloikatanan nog Mikpongon minangoy dion non mangka nilan ion usibaꞌoy.
Miktolipun si Isus mogustal sog Galili
12Dangan midongog ni Isus nog kinolobusu si Jan nog Polomunyag, mikpuliꞌ ion sog Galili. 13Minawaꞌ ion sog Nasaret, mangka angoy pogonong dituꞌ sog Kapernaum, nog dia sog goksid nog danow nog Galili nog bakas bonua niloꞌ Sibulun ilan ni Naptali kobon nituꞌ. 14Ion non ion og kotumanan nog tinaluꞌ kituꞌ nog polomolatas nog Mikpongon nog si Isaya nog,
15“Og gotowanan sog bonua nog Sibulun bu Naptali nog dituꞌ dapit sog danow, bu sog dipag nog tubig nog Jurdan, dituꞌ sog Galili nog pigbonuaan nog konaꞌ Hudyu, 16ilan og gotowanan koyon nog migonong sog modolom. Mitongow nilan na og dolag nog motilak tokodoy. Ilan koyon nog migonong dia sog bonua nog pigboyaꞌan nog patoy, kisilowan ilan nog dolag.”4:16 Isaya 9:1-2
17Tidu sog kangoy ni Isus kituꞌ sog Kapernaum, miktolipun ion momali nog, “Poglilaꞌ amu na nog dusaanan niu poꞌ mosompol na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianita.”
Og mikuna onggaton ni Isus nog sulangguꞌanan non
18Tubus nituꞌ, sog solian ni Isus mokpopongoksid sog danow nog Galili koyon, mitongow non og duaꞌ kotow pogilug nog si Simun nog og koduaꞌ ngalan non si Piter bu og kongudan non nog si Andriu. Solian nilan monglaya sog danow koyon poꞌ og tolisodaꞌ ilan. 19Dangan mitongow ilan ni Isus, tinoluꞌan non ilan nog, “Alung, pogunut amu dianakon poꞌ imungon ku amu nog moktolisodaꞌ nog gotow.” 20Sododuꞌun ginonatan nilan og glayaanan nilan koyon mangka ilan pogunut dianon.
21Miglandan ilan. Bu sog solian nilan ompanow, mikotongow ilan nosop nog duaꞌ kotow pogilug si loꞌ Jems bu si Jan nog gombataꞌ ni Sebedi. Ilan bu og gamaꞌ nilan, dion ilan sog bolangoy sanan nilan momunaꞌ nog pokot nilan. Inonggat ilan ni Isus. 22Sododuꞌun ginonatan nilan og bolangoy nilan bu og gamaꞌ nilan mangka ilan pogunut dia ni Isus.
Kiuliꞌan ni Isus ain og diꞌ mokokodag
23Tubus nituꞌ, miguliugan si Isus sog gliwag nog Galili. Mikpanad ion dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu pogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu pikodag non og glam nog diꞌ mokokodag bu ain og togo mosakit. 24Og dongogan paꞌali dianon mipulonag dia sog gliwag nog bonua nog Siria. Bu pinitang nog gotowanan dituꞌ non og glam nog togo mosakit nog miglologinis og mokosakit nilan, bu ain miglogaga tokodoy nog mosakit, bu ain sinongonan nog glatdiwataanan, bu ain og bobuybobuyon, bu asta og dadayanan. Bu og glam non koyon kiuliꞌan ni Isus. 25Sabap dion, modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon, mikpoktidu sog Galili, sog Dikapolis4:25 Og maꞌana nog Dikapolis koni, sopuluꞌ og koliwagan bonuaanan. , sog Jerusalem, sog Judia, bu sog dipag nog Jurdan.
5Og pomali ni Isus sog gotowanan sog bontud
1Dadi, dangan mitongow ni Isus og modakol nog gotowanan nog migunut dianon, tinumukad ion mikaꞌan mangka ion ingkud. Pilonian ion nog sulangguꞌanan non 2bu pionadan non ilan. Maꞌ long non dun,
3“Pipia ain og kisunan nilan nog ngon pa og kulang nilan dia sog kinodiwata, poꞌ mikampuꞌ ilan sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.
4“Pipia ain lumangos poꞌ pongomuꞌan ilan da nog Mikpongon.
5“Pipia ain molumbang poꞌ motabuk nilan da og pinasad nog Mikpongon dianilan.
6“Pipia ain mogapas nog kodulusan poꞌ malap nilan da.
7“Pipia ain molilolatoy poꞌ kololatan ilan nog Mikpongon.
8“Pipia ain ombaꞌis pikilan non, poꞌ motongow nilan og Mikpongon.
9“Pipia ain og mogapas nog kopoglogomigus poꞌ ingolanan ilan nog gombataꞌ nog Mikpongon.
10“Pipia ain pikposokitan sabap sog kopokokunut nilan dia sog kodulusan poꞌ mikampuꞌ ilan dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.
11“Pipia amu bila tompolaꞌon amu, bu pokposokitan amu, bu ponoluꞌnoluꞌan amu nog mokolaton nog ponoluꞌon nog diꞌ motud sabap sog kopokokunut niu dianakon. 12Pogloliag amu bu pogdaꞌdaꞌ amu poꞌ mosolag og sugda nog sinimpan dianiu dituꞌ sog glangit. Poꞌ maꞌ nituꞌ dosop og kopokposakit nilan nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon nog mikuna pa dianiu.”
Og masin bu og dolag
13“Amu koyon, mamaꞌ amu nog masin dia sog gotowanan sog dunya koni. Tibua, bila molubas na og nanam non, daꞌidun nododaꞌ og pondayan dun bagun masin pa mokpuliꞌ. Dadi, daꞌidun na og potugyuan dun ual da sog pilakon na bu pogdogyakdogyakon tibua nog gotowanan.
14“Bu mamaꞌ amu dosop nog tiow nog gotowanan dini sog dunya. Og koliwagan bonua nog dia sog bontud ondiꞌ ombuni. 15Bu daꞌidun sop gotow nog tumutud nog suluꞌ mangka non dugbaꞌoy nog sibulan. Sugaꞌid non, dia non nododaꞌ botangoy sog motampal poꞌ bagun da kodolagan og glam nilan dion sog dialom nog baloy koyon. 16Domikian nog maꞌ nituꞌ amu dosop. Dadi, silow amu dia sog gotowanan, bagun nilan motongow og molongas nog kohinangan niu bu kosonglitan dun og Gamaꞌ niu dituꞌ sog glangit.”
Og kotumanan nog Botad nog bansa Hudyu
17“Naꞌ amu momikil nog saꞌan minangoy u dini sog dunya koni poꞌ owaꞌon ku og Botad nog sinulat ni Muses bu og pomali nog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Sugaꞌid non, inangoy u tumanoy dianiu. 18Toluꞌon ku dianiu, solian nog ongon pa og glangit bu og glupaꞌan, ondiꞌ sop kokulangan og Botad kituꞌ minsan mikaꞌan siꞌoy taman da ondiꞌ motuman og glam non koyon. 19Dadi, simasima og ondiꞌ mokokunut dun minsan siꞌoy long niu dun diꞌ bololagaꞌ, bu ponadan non og dumaanan non nog ondiꞌ dosop mokokunut nog dondagananan kituꞌ, kingolanan ion nog ombabaꞌ dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, ain og mikokunut sog dondagananan koni bu ponadan non dosop og dumaanan non mokokunut dun, kingolanan ion nog motas dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 20Toluꞌon ku dianiu, bog diꞌ amu da modulus labi pa sog kodulus nog parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, ondiꞌ amu nododaꞌ mokampuꞌ dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”
Og pomali paꞌali dia sog glolingit
21“Donsamaꞌ niu na midongog nog og mokogulanganan ta kobon nituꞌ pimolian ilan nog, ‘Naꞌ amu momunuꞌ poꞌ simasima og momunuꞌ, ukumon ion.’ 22Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog simasima og sagya mokangit dia sog pakasi non, sumboy ukumon ion. Bu simasima og monompolaꞌ dia sog pakasi non dangon sog motas nog gukum nog bansa Hudyu. Bu simasima sop og moktaluꞌ sog pakasi non nog, ‘Daꞌ gatag mu!’ gomonsunoy mokangoy ion dia sog danow nog gapuy.”
23“Dadi, bila dituꞌ a sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu posunguꞌ a muakil nog bogoy mu dianon, saka kilobotan mu nog ngon og duma mu nog miglolingit dianika, 24naꞌ mu pa sokaliꞌ uokilon og bogoy mu koyon. Sugaꞌid non, bagak mu pa poguna mangka a angoy poglokopia dianon mangka mu na uakil og bogoy mu kituꞌ sog Mikpongon.”
25“Bu bila dangon ka nog pakasi mu, mangka non ika pitangoy sog gukum, dia amu pa sog dalan, poksolikuna a na moglokopia dianon. Poꞌ bila diꞌ mu ilingon maꞌ nituꞌ, uokilon non ika dia sog gukum, bu og gukum sop muakil dianika dia sog pogbayaꞌ sog kolobusuan, bu ion na og kumolobusu dianika. 26Toluꞌon ku dianika, nog bila mokolobusu a na, ondiꞌ a na dodaꞌ mokoluas bog diꞌ mu da koboyadan og glam nog kosolaꞌan mu.”
Og pomali sog ain momabal nog konaꞌ non duoy
27“Midongog niu dosop og pomali tidu sog kobon nituꞌ nog, ‘Naꞌ amu momabal nog konaꞌ niu duoy.’ 28Numun koni toluꞌon ku dianiu, nog simasima og glaki nog sagya tumontong dunut gimaan non dia sog glibun nog konaꞌ non og duoy, og gotow koyon itungan na nog milawas non na og glibun koyon. 29Dadi, bila sabap sog mata mu nog dapit sog glintu mokodusa a dun, golom nika na uning mangka mu pilak. Poꞌ golom pa kowaꞌan ka nog sobolaꞌ mata, gabaꞌ nog sigbuon og tibuk nog glawas mu sog danow nog gapuy. 30Bu bila sabap sog komot mu nog glintu mokodusa a dun, golom nika na putuk mangka mu pilak. Poꞌ golom pa nog kowaꞌan ka nog sobolaꞌ komot, gabaꞌ nog mangoy og tibuk nog glawas mu sog danow nog gapuy.”
Og pomali paꞌali sog kopogbolong
Matiu 19:9, Mark 10:11-12, Luk 16:18
31“Pimali dosop kobon nituꞌ nog, ‘Simasima og molong nog glibun non, sumboy tumulun nog gitas nog tandaꞌ nog ilan kituꞌ migbolong na.’5:31 Deuteronomy 24:1-4 32Tibua, toluꞌon ku dianiu, simasima og glaki nog molong nog glibun non nog saka daꞌ da bosia koleg sog len glaki, mokodusa ion dun. Poꞌ sabap dituꞌ, mimung mokodusa dosop og glibun koyon dun bila mokopoglaki ion sog len glaki. Bu og glaki kituꞌ nog mokopogduoy dianon mokodusa dosop.”
Og sumapa
33“Midongog niu dosop nog og gotowanan kituꞌ kobon nituꞌ, pimolian ilan nog bila sumapa ilan sumboy ondiꞌ nilan bolubaon, sugaꞌid non, tumanon nilan na dodaꞌ og sinopaan nilan kituꞌ dia sog Mikpongon. 34Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog naꞌ amu tokodoy moksapasapa. Naꞌ niu lobiton og glangit, poꞌ ion non ion og gingkudan datuꞌ nog Mikpongon. 35Otawaka naꞌ niu dosop lobiton og glupaꞌan, poꞌ ion non ion og guntulan nog botis non. Bu naꞌ niu dosop lobiton og koliwagan bonua nog Jerusalem, poꞌ ion non ion og koliwagan bonua nog motas kituꞌ nog Datuꞌ. 36Naꞌ niu dosop lobiton og gulu niu, poꞌ og Mikpongon da og moto mogbayaꞌ bog pitomon non taꞌ otawaka poputiꞌon non taꞌ. 37Sugaꞌid non, bila tumabal amu, taluꞌ niu tibua nog, oꞌo bila oꞌo. Bu bila sop ondiꞌ, taluꞌ niu nog ondiꞌ. Poꞌ bila polobian niu, og pilabi niu kituꞌ dia na miktidu ni Kindagow.”
Og pomali paꞌali sog moksuliꞌsuliꞌ
38“Midongog niu na og pomali kobon nituꞌ nog bila mibuta og sala kotow poꞌ kingulanan nog pakasi non, og mikongulan koyon dianon sumboy butaon dosop. Bu domikian dosop maꞌ nituꞌ, bila mikolupuꞌ ion nog ngisi, sumboy ion siꞌoy lupuꞌan dosop nog ngisi. 39Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog ain moginang koyon nog molaton dianiu, naꞌ niu na ontuan. Bila dopiꞌon muluꞌ niu nog dapit sog glintu, tan niu sop dianon og sobolaꞌ muluꞌ niu. 40Bu bila dangon amu nog gotow mangka non amu oitoy sog gukum bagun non malap og glogdoy niu, naꞌ niu na pogondiꞌan dianon malap asta og sulagbon niu. 41Bila ngon gotow tumogol dianiu mokpitang nog pitangon non lagaꞌ nog sala kilumitru, pitang niu pa og pitangon non koyon asta sog duaꞌ kilumitru. 42Bila ongon og gotow nog mongoni dianiu, bogoyoy niu ilan. Bu bila ongon og gotow nog mogodam nog balan niu, podam niu.”
Kololat amu sog ain minanta dianiu
43“Midongog niu na og pomali kobon nituꞌ nog sumboy mololat a sog glokole mu bu kangit a sog banta mu. 44Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog numun koni kololat amu sog ain minanta dianiu bu pogyokinoy og gotow nog ain mokposakit dianiu 45bagun amu mimung nog gombataꞌanan nog Gamaꞌ sog glangit. Poꞌ ondiꞌ ion mogbigyaꞌ. Pisilowan non nog gondow og gotowanan kituꞌ nog mokobaꞌis otawaka og mokolaton. Bu pidupiꞌan non dosop og gotowanan kituꞌ nog midulus otawaka ain daꞌ kodulus. 46Bila mololat amu tibua dia sog ain milolat kituꞌ dianiu, naꞌ amu mogdodama nog sugdaan amu nog Mikpongon. Poꞌ minsan og polongabat kituꞌ nog buis nog polonglimbung, mololat da sog ain mololat kituꞌ dianilan. 47Bu bila og golunon niu og glokoleanan niu tibua, og duma gotowanan siꞌoy maꞌ nituꞌ dosop og ginangon nilan. Poꞌ minsan og gotowanan nog ondaꞌ poktamuy dia sog Mikpongon, mokopoginang ilan dosop ion dun. 48Dadi, sumboy mohurup amu mamaꞌ nog Gamaꞌ niu sog glangit nog mihurup ion.”
6Og pomali paꞌali sog moginang nog modulus
1Maꞌ long sop ni Isus, “Naꞌ amu tokodoy moginang nog ginang niu dia sog kodulusan nog bagun tibua motongow nog gotowanan. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ og ginangon niu, daꞌidun na og sugda nog motabuk niu nog miktidu sog Gamaꞌ niu sog glangit. 2Dadi, bila mogbogoy amu dia sog miskinan, naꞌ niu pulonagon dia sog kodokolan nog gotow nog mamaꞌ nog poginangon nog gotowanan koyon nog mokpopotongow ilan tibua dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu dia dosop sog kosompagan nog gotowanan bagun ilan pogdongyaꞌan nog gotowanan dun. Toluꞌon ku dianiu nog mitabuk nilan na og glam nog sugda nilan. 3Tibua, bila mogbogoy amu sog miskinan, naꞌ niu tokodoy posunon minsan dia sog duma, minsan siꞌoy og pakasibataꞌ niu 4bagun da og bogoy niu koyon, daꞌidun mokosun dun lual da og Gamaꞌ niu sog glangit. Ion da og mokotongow nog ain ginang nog piglingod. Bu ion da sumugda dun dianiu.”
Og pomali paꞌali sog kopogyakin
5Maꞌ long sop ni Isus, “Bu bila sop mogyakin amu, naꞌ amu moglogiling dia sog gotowanan koyon nog mokpopotongow tibua. Loliagon ilan mindog mogyakin dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu dia sog kosompagan bagun ilan tibua motongow nog gotowanan. Toluꞌon ku dianiu nog mitabuk nilan na og glam nog sugda nilan. 6Tibua, bila mogyakin amu, solod amu sog dugu niu mangka amu pomintuꞌ bu pogyakin dia sog Gamaꞌ niu nog ondiꞌ motongow. Ion da og mokotongow nog ain ginang nog piglingod. Bu ion dosop og sumugda dun dianiu.
7“Bu bila mogyakin amu, naꞌ amu moglogiling sog gotowanan koyon nog daꞌ poktamuy sog Mikpongon nog bila mogyakin ilan, maꞌ nog poktubodon bu pomulakmulakan nilan og gyakin nilan. Poꞌ baluꞌ nilan dun, sabap sog kodakol nog taluꞌ nilan koyon, motabal og gyakin nilan dun. 8Naꞌ amu moglogiling dianilan poꞌ og Gamaꞌ niu sog glangit, donsamaꞌ non na kisunan bog olo og kulang niu sog daꞌ amu pa pongoni dianon.
9Bu bila mogyakin amu, maꞌ nini og toluꞌon niu, ‘Amaꞌ nami sog glangit, pogodaban og ngalan mu poꞌ mosigda a. 10Bu sabaꞌ nami dun matong na dini og kopogdatuꞌ mu. Bu og glegan mu motuman dini sog glupaꞌan mamaꞌ nog mituman dituꞌ sog glangit. 11Bogoyoy mu ami nog ponganon nami gondow koni. 12Bu ompunoy mu na og dusaanan nami poꞌ ami siꞌoy, inompunan nami na ain og mikosalaꞌ dianami. 13Bu naꞌ mu ami potiangon koyubaꞌan, sugaꞌid non, ipat mu ami sog bayaꞌ ni Kindagow.’
14“Bila ompunan niu og gotow nog mikosalaꞌ dianiu, og Gamaꞌ niu siꞌoy sog glangit, ompunan non dosop amu. 15Tibua, bila ondiꞌ niu ompunan og salaꞌ nilan dianiu, amu siꞌoy, og dusaanan niu ondiꞌ dosop ompunan nog Gamaꞌ niu sog glangit.”
Og pomali paꞌali sog kopokpuasa
16Maꞌ long sop ni Isus, “Bila mokpuasa amu, naꞌ niu potongowon sog glangkalangka niu nog misusa amu mamaꞌ nog gotowanan kituꞌ nog mokpopotongow tibua. Ilan koyon, sopon nilan og bayuꞌbayuꞌ nilan bagun ilan kilolaan nog mikpuasa ilan dodaꞌ. Toluꞌon ku dianiu, nog mitabuk nilan na og sugda nilan. 17Tibua, bila mokpuasa amu, pongulaꞌup amu mangka amu ponundoy 18bagun ondiꞌ kosunan nog len gotow nog mikpuasa amu. Bu solabuk da og mokosun dun, ion og Gamaꞌ niu sog glangit nog ondiꞌ niu motongow. Ion og mokotongow nog ginang koyon nog piglingod, og sumugda dun dianiu.”
Og daya dituꞌ sog glangit
19Maꞌ long sop ni Isus, “Naꞌ amu mogomud nog daya niu dini sog dunya poꞌ kokoton da nog gangnay, bu moglogang da, bu modakow da nog polonakow. 20Sugaꞌid non, pogomud amu nog daya niu dituꞌ sog glangit poꞌ dituꞌ ondiꞌ mokokut nog gangnay, bu diꞌ moglogang, bu daꞌidun na monakow dun. 21Poꞌ minsan ain og daya niu, dituꞌ dosop og pomikilan niu.”
Og suluꞌ dia sog glawas nog gotow
22Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og mata niu mamaꞌ da nog suluꞌ nog glawas niu. Dadi, bila og mata niu daꞌidun og glaꞌat non, og tibuk nog glawas niu kodolagan. 23Tibua, bila miglaꞌat og mata niu, og tibuk nog glawas niu molokop nog modolom. Dadi, bila maꞌ nituꞌ og dolag koyon dianiu modolom da, landuꞌ dodaꞌ kodolom.”
Tigbung niu pikilan niu dia sog Mikpongon
24Maꞌ long ni Isus dun, “Ondiꞌ nododaꞌ mogusoy og gotow nog duaꞌ buk og kounutan non. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, mimung nog pokongitan non og sala kotow mangka non kololamoy og sala kotow. Otawaka, mokokunut sog sala kotow mangka pongantu sog sala kotow. Ondiꞌ mogusoy nog tigbungon niu og pikilan niu dia sog Mikpongon bu tigbungoy dosop dia sog pilak.”
Salig amu sog Mikpongon
25Maꞌ long sop ni Isus dun, “Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog naꞌ amu mosusa paꞌali sog kotubuꞌ niu bog olo og ponganon niu bu og ginumon niu, bu paꞌali sog glawas niu bog olo og koponapot niu. Konaꞌ taꞌ nog og kotubuꞌ bololagaꞌ pa dia sog ponganon bu og glawas bololagaꞌ pa sog ponopoton? 26Tontong niu poloꞌma og manukmanukanan koyon nog mokponglayug sog gawang. Diꞌ ilan tanan momula otawaka gumani. Bu daꞌidun tanan og pogomudan nilan nog pongonganon nilan. Tibua, maꞌ nituꞌ siꞌoy, daꞌ ilan da potiangoy nog Gamaꞌ niu sog glangit. Sugaꞌid non, pinoꞌuban non potanan ilan. Konaꞌ taꞌ buan nog bololagaꞌ amu pa tokodoy dianilan? 27Poꞌ sima buan dianiu nog bianan sog susaan non, kosukpatan non og kopayat nog kotubuꞌ non?
28“Bu iduma mosusa amu ma buan nog koponapot niu? Tontong niu poloꞌma og kotubuꞌ nog bulakbulakanan. Daꞌ ilan tanan ponukat otawaka pongabol nog bagun ilan mokopoglogdoy. 29Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog minsan si Datuꞌ Solomon kobon nituꞌ nog doyahan tokodoy, daꞌ pa sibon pokoponapot nog mokolongas nog maꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog bulakbulakanan koyon solabuk siꞌoy. 30Bila maꞌ nituꞌ ma og ginandun nog Mikpongon og koponapot non dia sog sigbotanan nog motongow ta numun koni nog saka, mogbolomaꞌ imungon nog tagun, amu potaꞌ gidoy og polukason non nog daꞌidun og ponopoton niu? Kulang dodaꞌ og salig niu. 31Dadi, naꞌ amu mosusa bog olo og kokan niu bu kinum niu, otawaka koponapot niu. 32Poꞌ koyon og pigopasan nog gotowanan koyon nog daꞌ poktamuy dia sog Mikpongon. Bu og Gamaꞌ niu sog glangit, kosunan non nog og glam nini sumboy ngon nododaꞌ dianiu dun. 33Sugaꞌid non, pogopasoy niu poguna og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianiu bu og kodulusan non, poꞌ og glam nini ponoꞌuban non da amu dun. 34Poꞌ gondow gondow ngon susaan niu. Giap nog gondow ngon dili susaan nog gondow koyon. Dadi, naꞌ amu mosusa bog olo og matong bolomaꞌ poꞌ len da og susaan sog gondow koyon.”
7Naꞌ amu mongukum nog pakasi niu
1Maꞌ long ni Isus, “Naꞌ amu mongukum nog pakasi niu bagun amu ondiꞌ dosop ukumon nog Mikpongon. 2Poꞌ bianan sog kopongukum niu dianilan maꞌ nituꞌ dosop og koukuman dianiu. Poꞌ og galan nog gomiton niu dia sog pakasi niu, maꞌ nituꞌ dosop og gomiton nog Mikpongon nog galan non dianiu.
3“Iduma sokaliꞌ motongow niu og puling ma nog duma niu nog gahatgahat tanan kotongow, saka potiangon niu ma og puling nog migbolabag dia sog dili mata niu nog maꞌ nog glolosan kosolag? 4Olo ma mogandun kotaluꞌ niu dia sog pakasi niu nog, ‘Takun dow, owaꞌon ta og puling mu,’ saka ngon og puling niu nog maꞌ nog glolosan kosolag migbolabag dia sog dili mata niu? 5Mokpopotongow amu dodaꞌ tibua! Awaꞌ niu poguna og glolosan koyon nog migbolabag dia sog dili mata niu, bagun niu motongow mahatul bu mawaꞌ niu og bataꞌbataꞌ puling sog mata nog pakasi niu.
6“Og mosigda nog balan nog tidu sog Mikpongon, naꞌ niu bogoyon dia sog gotowanan koyon nog mokolaton botad non. Poꞌ gomonsunoy mamaꞌ ilan nog gayam nog puliꞌon nilan amu gumupas. Og gustalan niu koyon bololagaꞌ tokodoy maꞌ nog mutiaꞌ. Dadi, naꞌ niu tikpuꞌon dia sog babuyanan poꞌ poglogekon nilan tibua nog daꞌ maꞌana non.”
Pongoni amu dia sog Mikpongon bagun amu kobogayan
7Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pongoni amu poꞌ bogayan amu. Ponontong amu poꞌ motongow niu. Bu pokibukaꞌ amu poꞌ og bongawan bukaꞌon da dianiu. 8Poꞌ simasima og mongoni, mokotabuk. Bu simasima og monontong, mokotongow. Bu simasima sop og mokibukaꞌ, og bongawan bukaꞌon dianon. 9Poꞌ ngon taꞌ og gotow dianiu nog bila mongoni og bataꞌ non nog pan, tulunan non nog batu? 10Otawaka bila mongoni ion nog sodaꞌ, bogayan niu taꞌ ion nog mamak? Ondiꞌ, le! 11Poꞌ amu, moto amu tanan mogbogoy nog ain molongas dia sog gombataꞌ niu nog saka bolodusaon amu. Labi na og Gamaꞌ niu sog glangit mogbogoy nododaꞌ nog molongas sog ain og mingoni kituꞌ dianon. 12Dadi, sog glam non, inang niu sog pakasi niu ain kolegan niu kituꞌ nog inangon non dianiu. Poꞌ mitigbung na dini og Dan Botad kituꞌ bu og pimali nog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ.”
Og moliwag bu mosikut nog bongawan
13Maꞌ long sop ni Isus dun, “Bian amu sog mosikut nog bongawan nog posunguꞌ sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Poꞌ og bongawan nog posunguꞌ sog glaꞌat, moliwag bu molomu bianan. Bu modakol og mokpomian dun. 14Tibua, mosikut og bongawan bu mologon og dalan posunguꞌ sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu mikaꞌan da og mokotongow dun.”
Og kayu kilolaan dia sog bunga non
15Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pongmohilat amu nog polomolatasanan koyon nog diꞌ motud. Tumuaꞌ ilan dion niu ompatong maꞌ nog bilibili. Tibua, og dialom pikilan nilan kondokondok mamaꞌ nog glimong. 16Kilolaan niu ilan bianan sog kohinangan nilan. Poꞌ og bunga nog paras ondiꞌ mupuꞌ dia sog totulug. Bu og bunga nog igera ondiꞌ mupuꞌ dia sog bonganga. 17Domikian dosop maꞌ nituꞌ, og kayu nog daꞌ mosakit non, molongas sop og bunga non. Tibua, og kayu nog togo mosakit, molaton sop og bunga non. 18Og kayu nog daꞌ mosakit non, ondiꞌ na dodaꞌ mogbunga nog molaton. Bu og molaton nog kayu ondiꞌ na dodaꞌ mogbunga nog mokolongas. 19Ain og kayu kituꞌ nog diꞌ mogbunga nog molongas, ponogaꞌon mangka tikpuꞌoy sog gapuy. 20Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog og gotowanan koyon, kilolaan niu na dodaꞌ ilan bianan sog kohinangan nilan.”
Og tantu sulangguꞌanan ni Isus
21Maꞌ long sop ni Isus dun, “Konaꞌ og glam nog moksabi dianakon nog akon og kounutan non, nog mokampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Sugaꞌid non, ain da og mikokunut kituꞌ nog glegan nog Gamaꞌ u dituꞌ sog glangit. 22Bu toluꞌon ku dianiu, nog ongon gondow matong nog modakol og gotowanan nog moksabi dianakon nog, ‘Kounutan! Kounutan! Mimitua ami, bu mimugow ami nog glatdiwataanan bianan sog ngalan mu, bu modakol pa og miinang nami nog kosobuꞌsobuꞌ!’ 23Tibua, toluꞌan ku ilan nog, ‘Diꞌ u amu kilolaan. Sugaꞌid non, pokpolayuꞌ amu dianakon, amu koyon nog mokolaton og kohinangan non.’”
Og duaꞌ kotow polongimung nog baloy
24Maꞌ long sop ni Isus dun, “Dadi, simasima og mikodongog nog taluꞌ u koni mangka ion pokokunut dun, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog moto momikil nog dia non pinasok og baloy non sog dolonitan. 25Dangan migdupiꞌ bonua mangka pogbaꞌ bu inoyupan nog molandos nog galuꞌ, og baloy non koyon daꞌ da kobuksak poꞌ ompagon og piingkudan non nog baloy non koyon. 26Tibua, simasima og mikodongog nog taluꞌ u koni nog saka ondaꞌ non unutoy, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog gumowon. Sokaliꞌ non pinasok og baloy non sog pontadan. 27Dangan migdupiꞌ bonua mangka pogbaꞌ, bu inoyupan nog molandos nog galuꞌ, mibuksak og baloy non koyon bu kologlag.”
28Dangan midoksuꞌ ni Isus toluꞌoy og glam non koyon, kisobuꞌan tokodoy og gotowanan nog kopokpanad non koyon. 29Poꞌ og kopokpanad non, ion og togo bayaꞌ. Ondiꞌ mamaꞌ nog polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu.
8Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog gipulon
1Dinumiksun si Isus tidu sog bontud koyon. Dangan minatong sog dotagan, modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon. 2Bu ngon og sala kotow gipulon nog mikpolani dianon mangka ingluꞌud sog sunguꞌan non bu poktaluꞌ nog, “Polopanad, somoꞌ moleg a da, ompokodag mu akon.”
3Dadi, dinoponan ion ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Moleg u da le. Kuliꞌan ka na!” Bu sododuꞌun miawaꞌ og mosakit nog gotow koyon. 4Tubus nion, tinoluꞌan non og gotow koyon nog, “Naꞌ mu ini tokodoy posunon minsan sima. Sugaꞌid non, angoy mu potongow og glawas mu dituꞌ sog bolian mangka a pomalas maꞌ nog dinondag ni Muses kituꞌ kobon nituꞌ poꞌ bagun nilan kotoksiꞌan.”
Og kopongandol nog kounutan nog sundaluanan
5Dangan minatong si Isus sog koliwagan bonua nog Kapernaum, linumpak ion nog kounutan nog sundaluanan mangka pokitabang dianon nog, 6“Kounutan, og dodondagon ku ondiꞌ mokodag bu ondiꞌ tanan mokopoglilow dituꞌ sog baloy. Misinsa tokodoy nog mosakit non.”
7Tinabal ion ni Isus nog, “Oꞌo, ongoyon ku da ion pokodagoy.”
8Tibua, tinumabal og kounutan nog sundaluanan koyon nog, “Kounutan, konaꞌ u patut mokpodangan dianika sog baloy u. Sugaꞌid non, taluꞌ mu tibua nog kumodag na og dodondagon ku kituꞌ, poꞌ kumodag na dun. 9Poꞌ akon siꞌoy, ngon dosop og kounutan nog mogbayaꞌ dianakon. Bu ongon dosop og sundaluanan nog bila dondagon ku ompanow, mokokunut da dianakon. Bu bila sop dondagon ku mokpolani dianakon, mokokunut ilan dosop. Bu bila dondagon ku og sosuguꞌon ku nog moginang nog ain kolegan ku, inangon non dosop.”
10Dangan midongog ni Isus og tinaluꞌ nog gotow koyon, kisobuꞌan ion dun nog boyaꞌan tinoluꞌan non og gotowanan koyon nog mikpogunut dianon nog, “Totu da, daꞌ u pa sibon pokolumpak nog gotow nog maꞌ nini kopagon og kopongandol non, minsan siꞌoy sog bansa Israel. 11Toluꞌon ku dianiu, nog modakol og gotowanan nog mokpoktidu sog silangan sindopan madap ilan kuman dia ni loꞌ Abraham, si Isak, bu si Jakub sog pigdotuꞌan dituꞌ sog glangit. 12Tibua, og gotowanan kituꞌ nog mokampuꞌ bosia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, tikpuꞌon ilan sog glowasan dituꞌ sog kodoloman. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan.”
13Tubus nion, miktaluꞌ si Isus sog kounutan nog sundaluanan koyon nog, “Uliꞌ a na. Poꞌ motuman da dianika og tud mu koyon.” Bu og tang koyon kiuliꞌan dodaꞌ og dodondagon non kituꞌ.
Modakol og diꞌ mokokodag nog kiuliꞌan ni Isus
14Tubus nituꞌ, minangoy si Isus sog baloy ni Piter. Dangan sinumolod ion, mitongow non og ponugangan ni Piter nog glibun nog pogbolilid poꞌ mipanas. 15Dadi, dinoponan ni Isus og komot non bu kiowasan ion. Dadi, migbuat ion mangka non tologadoy si Isus.
16Dangan sinumindop na gondow, modakol og gotowanan nog pinosopan nog glatdiwataanan nog pingoit dituꞌ non. Pimugow non og glatdiwataanan kituꞌ bianan sog taluꞌ non. Bu og glam nog ondiꞌ mokokodag koyon dion kiuliꞌan non. 17Ion non ini og kotumanan nog tinaluꞌ kituꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Isaya kobon nituꞌ nog, “Kiuliꞌan non ita mangka non owaꞌoy og mokosakitanan ta.”8:17 Isaya 53:4
Og kobianbianan nog gotow ain mokokunut dia ni Isus
18Dangan mitongow ni Isus nog modakol og gotowanan nog miglibut dianon, tinoluꞌan non og sulangguꞌanan non koyon nog, “Tumolipag ita dituꞌ sog dipag nog danow koni.” 19Sog daꞌ ilan pa gonat, mikpolani dianon og polopanad nog botad nog bansa Hudyu mangka poktaluꞌ nog, “Kounutan, mogunut u dianika minsan ain ka angoy.”
20Tinumabal si Isus nog, “Og tinggalung togo pogonongan, bu og manukmanuk togo salag. Tibua, og Binataꞌ sog Kilawan, daꞌidun tanan og dolopaꞌan non.”
21Og sala kotow sop nog sulangguꞌ non miktaluꞌ dianon nog, “Kounutan, ondiꞌ u pa mokodunut dianika poꞌ lobongon ku pa poguna og gamaꞌ u.”
22Tinabal ion ni Isus nog, “Pogunut a dianakon. Potiang nika na ain og diꞌ bololagaꞌ dianilan og pigdotuꞌan nog Mikpongon nog ilan dona og lumobong nog bangkoy nilan.”
Pilotaꞌ ni Isus og goyup
23Tubus nituꞌ, sinumakoy si Isus ilan nog sulangguꞌanan non koyon dia sog bolangoy mangka ilan tulak. 24Gomonsunoy pa, tinumokow moglogoyup nog landuꞌ na kolandos dia sog danow koyon boyaꞌan nog kisigoban nog nabok og bolangoy nilan koyon. Tibua, si Isus poktulug. 25Dadi, inangoy ion tonudoy nog sulangguꞌanan non koyon, “Kounutan, tabang! Moglaꞌat ita!”
26Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non ilan nog, “Iduma kondokan amu ma? Kulang dodaꞌ og kopongandol niu!” Mangka ion pogbuat bu polotaꞌoy og galuꞌ koyon bu og nabok nog mokoluksang. Sododuꞌun tinumodoꞌ tokodoy og danow koyon.
27Kisobuꞌan tokodoy og sulangguꞌanan non koyon mangka ilan poktaluꞌ nog, “Sima gidoy og gotow koni nog minsan siꞌoy og galuꞌ bu og nabok mogbilang ma dianon!”
Kiuliꞌan ni Isus og duaꞌ kotow nog tinosopannog glatdiwataanan
28Sokaliꞌ ilan dinumongguꞌ dituꞌ sog dipag nog danow koyon sog bonua nog ngalan non Gadarinis. Linumpak ion nog duaꞌ kotow nog tinosopan nog glatdiwata nog dituꞌ ilan miktidu sog kolobongan. Bu kondokondok ilan tokodoy nog boyaꞌan nog daꞌidun tanan og mokobian sog dalan koyon. 29Bu mikpoktaluꞌ ilan nog mosikad nog, “Olo og dunon mu dianami, Ika og Bataꞌ a nog Mikpongon? Ongoyon mu taꞌ ami posinsaoy nog saka daꞌ pa datong og tang non?”
30Sog molayuꞌlayuꞌ nilan koyon, ngon og panun nog babuy nog pokponungkal. 31Og glatdiwataanan koyon, migbubut ilan dia ni Isus nog bila bugowon non ilan, dia ilan sangon sog babuyanan koyon.
32Dadi, sinagda ilan ni Isus mokpongluas. Bu mikpongluas ilan tidu sog duaꞌ kotow koyon mangka ilan sangon sog babuyanan koyon. Bu og panun nog babuy koyon, mikponggobok ilan dumiksun mangka pokpongokpu sog danow koyon bu mitipot ilan pomoglaꞌat. 33Dangan mitongow nog polongipat nog babuyanan koyon og maꞌ nion koyon, mikponggobok ilan mangka nilan poguksugoy dituꞌ sog koliwagan bonua og glam nion bu asta og kibianbianan nog duaꞌ kotow kituꞌ nog bakas tinosopan nog glatdiwataanan. 34Dadi, og glam nog gotowanan dituꞌ sog koliwagan bonua kituꞌ, inangoy nilan lumpakoy si Isus bu pigbubut nilan nog mawaꞌ pa dion sog bonua nilan koyon.
9Og daday kiuliꞌan ni Isus
1Dadi, sinumakoy si Isus sog bolangoy mangka ion tolipag posunguꞌ dituꞌ sog dili bonua non. 2Dangan minatong dituꞌ, ngon og daday nog inoyungan nog gotowanan sog pigbolilidan non posunguꞌ dituꞌ ni Isus. Dangan mitongow non og kopongandol nilan dianon, tinoluꞌan non og daday koyon nog, “Aki, pobaꞌis mu og pikilan mu, poꞌ og dusaanan mu inompunan na.”
3Dangan ion midongog nog duma polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu, migdialominawa ilan nog, “Og gotow koni moglakaꞌlakaꞌ ma monaluꞌ dia sog Mikpongon!”
4Tibua, kisunan ni Isus bog olo og pomikilan nilan koyon. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Iduma molaton ma og pomikilan niu dianakon? 5Ain gidoy og molomu toluꞌon, ‘Inompunan na og dusaanan mu,’ otawaka moktaluꞌ nog, ‘Pogbuat a mangka a panow?’ 6Tibua, bagun niu kosunan, potongowon ku dianiu nog og Binataꞌ sog Kilawan togo bayaꞌ mongampun nog dusa nog gotowanan dini sog glupaꞌan.” Mangka non toluꞌoy og daday koyon nog, “Pogbuat a le. Imud mu og pigbolilidan mu koyon bu pitang mu muliꞌ.” 7Dadi, migbuat dodaꞌ og gotow koyon mangka ion uliꞌ. 8Dangan mitongow nog gotowanan og maꞌ nion koyon, kiondokan ilan dun bu piksonglitan nilan og Mikpongon dun nog ion migbogoy nog bayaꞌ nog maꞌ nion dia sog gotowanan.
Inonggat ni Isus si Matiu
9Dangan miglandan si Isus, mitongow non og gotow nog ngalan non si Matiu pogingkud sog baloybaloy nog pokpongobatan non nog buis. Tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogunut a le dianakon.” Dadi, migbuat ion mogdayun mangka pogunut dia ni Isus.
10Tubus nituꞌ, si Isus bu og sulangguꞌanan non, migadap ilan kuman dituꞌ ni Matiu. Modakol og polongabatanan nog buis bu og bolodusaon9:10 Og pigolong koyon nog iningolanan og bolodusaon, og gotowanan kituꞌ nog long nog parasiuanan dun, sumboy ponumpilian poꞌ daꞌ pokokunut sog Botad nog bansa Hudyu. nog minangoy ilan madap kuman dia ni Isus bu sulangguꞌanan non. 11Dangan mitongow nog parasiuanan og maꞌ nion koyon, sinakan nilan og sulangguꞌanan ni Isus nog, “Iduma og polopanad niu koyon mampuꞌ ma kuman dia sog polongabatanan nog buis bu sog bolodusaon?”
12Dangan ion midongog ni Isus, tinoluꞌan non ilan nog, “Og gotow nog mokodag, daꞌidun na og balan non nog polomulung. Tibua, og gotow nog diꞌ mokodag, ngon kobalan non dun. 13Dadi, angoy niu pogonadoy bog olo og maꞌana nog sinulat koni sog Kitab nog, ‘Og kolegan ku og mololat amu gabaꞌ nog pomalas niu dianakon.’”9:13 Hosea 6:6 Long sop ni Isus dun, “Poꞌ akon, konaꞌ gangoy u dini mangoy mongonggat sog ain mokpikil nog midulus ilan na. Sugaꞌid non, inangoy u onggatoy ain og gotow nog bolodusaon.”
Og sak paꞌali sog mokpuasa
14Tubus nituꞌ, og sulangguꞌanan ni Jan nog Polomunyag minangoy dituꞌ ni Isus mangka poksak nog, “Ami bu og parasiuanan, mokpuasa ami. Saka, og sulangguꞌanan mu ondiꞌ ma?”
15Tinabal ilan ni Isus nog, “Mogusoy taꞌ gidoy nog og pongantim mosusa nog kobon pa nog dion nilan og koingon koyon? Ondiꞌ na dodaꞌ. Tibua, ngon da gondow non nog bigdason dianilan og koingon koyon, mangka ilan pa pokpuasa.”9:15 Og koingon koyon si Isus. Bu ngon gondow nog mokawaꞌ ion dianilan bianan sog kopatoy non.
16Long non sop dun, “Daꞌidun og gotow nog bila monilob, gumabas nog bogu ponopoton nog daꞌ pa koloꞌ mangka non tiloboy sog dan glogdoy. Poꞌ bila kumoloꞌ og tilob non koyon mogdungag lumiwag og bogyang nog dan glogdoy non koyon. 17Bu domikian dosop nog daꞌidun og gotow nog tumaguꞌ nog bogu galak dia sog dan toguꞌan nog diꞌ lumagyat.9:17 Og bansa Hudyu, og gomiton nilan nog toguꞌan galak og panit nog potubuꞌon. Og pononggiꞌan non koni paꞌali dia sog bogu pomali non bu og dan tud nog gotowanan kituꞌ ondiꞌ pia poglongkiton mogunut. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, ombogdak og toguꞌan koyon dun poꞌ ondiꞌ na lumagyat. Dadi, moglaꞌat og toguꞌan non koyon bu mogulaꞌ og galak koyon. Og bogu galak sumboy dia na dodaꞌ toguꞌoy sog bogu toguꞌan nog lumagyat poꞌ bagun og galak koyon ondiꞌ mogasta bu og toguꞌan non koyon ondiꞌ dosop moglaꞌat.”
Kiuliꞌan og bataꞌlibun bu og glibun nog tinumuyoksog glogdoy ni Isus
18Solian pa ni Isus moktaluꞌ dia sog gotowanan koyon, ngon og gotow dion og polongokbit nog solabuk baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Og gotow koyon mikpolani dia ni Isus mangka ingluꞌud dia sog sunguꞌan non, mangka ion poktaluꞌ nog, “Og bataꞌ u nog glibun kotoktusoy non pa. Tibua, amoyamoy dianika, angoy mu pa ion doponoy bagun da motubuꞌ mokpuliꞌ.” 19Dadi, migbuat si Isus asta og sulangguꞌanan non koyon mangka ilan pogunut dianon.
20Sintak nilan ompanow, ngon og glibun nog sinumaꞌut dianilan. Og glibun koyon piglodasan nog duguꞌ sog solod nog sopuluꞌ bu duaꞌ ton. Mikpolani ion dia sog tolikudan ni Isus mangka non tuyokoy og sudung nog glogdoy ni Isus. 21Poꞌ donsamaꞌ na migdialom pikilan og glibun koyon nog, “Minsan siꞌoy sagya motuyok u og glogdoy non kuliꞌan u na dun.”
22Dadi, tinumolikud si Isus mangka sunguꞌ sog gotowanan bu mitongow non og glibun koyon. Dadi, tinoluꞌan non ion nog, “Ibun, pobaꞌis mu og pikilan mu, poꞌ sabap sog kopongandol mu kiuliꞌan ka.” Dadi, sododuꞌun kiuliꞌan dodaꞌ og glibun koyon.
23Dangan minatong ilan sog baloy nog polongokbit kituꞌ, sinumolod ilan. Bu mitongow ni Isus og polomansiꞌanan9:23 Og botad nilan, bila ngon og matoy dianilan, tumindan ilan nog gotow momansiꞌ bu lumangos. bu og gotowanan koyon dion mikponglangos ilan. 24Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Pongawaꞌ amu dini! Poꞌ og bataꞌ koni ondaꞌ patoy, sugaꞌid non, sagya da ion mitulug.”
Dadi, pigwanwan nilan si Isus dun. 25Tibua, dangan linumiu na og gotowanan kituꞌ, sinumolod si Isus sog dugu nog binotangan nog bataꞌlibun koyon mangka non pogoidoy sog komot bu og bataꞌ koyon migbuat.
26Og dongogan koni mipulonag sog gliwag nog bonua koyon dion.
Kiuliꞌan ni Isus og duaꞌ kotow buta
27Dangan miglandan si Isus, ongon duaꞌ kotow og buta nog migunut dianon kobon nilan moktaluꞌ nog mosikad nog, “Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa ami!”
28Dangan sinumolod na si Isus sog baloy, og butaanan koyon, mikpolani ilan dianon. Dadi, sinakan non ilan, “Tumud amu taꞌ da nog kuliꞌan ku amu?”
Tinumabal ilan nog, “Oꞌo Kounutan, tumud ami da!”
29Dadi, tinuyok ni Isus og mataanan nilan mangka ion poktaluꞌ nog, “Motuman nion dianiu og tinud niu koyon.” 30Bu mikotongow ilan na mogdayun mangka non pigondiꞌoy moguksug dianilan sog minsan sima. 31Tibua, miguliugan ilan sog gliwag nog bonua koyon mangka nilan pulonagoy og guksugan koyon paꞌali dianon.
Kiuliꞌan ni Isus og bod
32Dangan ginumonat tibua og bakas butaanan koyon, ongon sala kotow og tinosopan nog glatdiwata nog boyaꞌan migbod tanan ion dun nog pinitang dituꞌ ni Isus. 33Midoksuꞌ non bugowoy og glatdiwata koyon, mikopoktaluꞌ na og bod koyon. Dadi, kisobuꞌan og gotowanan koyon dun mangka ilan poksitaluꞌ nog, “Daꞌ ita pa sibon pokotongow nog maꞌ nini koni dini sog bonua nog Israel!”
34Tibua, miktaluꞌ og parasiuanan koyon nog, “Saꞌan nion kopogboyaꞌan non og glatdiwataanan koyon poꞌ og bayaꞌ non koyon dia miktidu sog kounutan nog glatdiwataanan.”
Milolat si Isus sog gotowanan
35Tubus nituꞌ, miguliugan si Isus sog glam nog bonuaanan koyon dion. Mikpanad ion dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu pogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu pikodag non og glam nog diꞌ mokokodag bu ain togo mosakit. 36Solian non mogbantoy sog gotowanan koyon nog modakol, nog kilogonan ilan bu daꞌidun og kogobokan nilan, mololat ion tokodoy dianilan poꞌ mamaꞌ ilan nog bilibilianan kituꞌ nog daꞌidun og polongipat dianilan. 37Dadi, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Moliwag og gonion, tibua, mikaꞌan da og polonggani.9:37 Og maꞌana non, og gonion koni, og gotowanan koyon nog daꞌ pa tud. Og polonggani koni, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog tinumud bu pogustal nog taluꞌ nog Mikpongon. 38Dadi, pongoningoni amu dia sog gapuꞌ nog gonion koyon nog mokpoit ion dumungag nog polonggani dia sog gonion non koyon.”
10Og ginang nog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non
1Ngon gondow non, sinabi ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non moglumpuk dianon bu binogayan non ilan nog bayaꞌ momugow nog glatdiwataanan bu mokpokodag nog ain og diꞌ mokokodag bu ain og togo mosakit nog minsan olo mosokitoy dun.
2Koni og ngalananan nog sopuluꞌ bu duaꞌ kotow og sosuguꞌonanan non. Og tiganaꞌ si Simun (og koduaꞌ ngalan non si Piter) bu og putupusod non nog si Andriu, si Jems bu og putupusod non nog si Jan, og gombataꞌ ilan ni Sebedi. 3Si Pilip, si Bartolomi, si Tomas, bu si Matiu nog og polongabat nog buis, bu si Jems og bataꞌ ni Alpius, bu si Tadius. 4Bu si Simun og omboluꞌ kituꞌ tumindog nog salu bansa non, bu si Judas Iskariot og miguakil kituꞌ dia ni Isus sog glaꞌat.
Pipanow ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non
5Og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow koni pipanow ni Isus bu pimolian non ilan nog, “Naꞌ amu mangoy sog konaꞌ bansa Hudyu otawaka sog bonua nog Samaria. 6Sugaꞌid non, dituꞌ amu angoy sog gotow Israel kituꞌ nog pinonggiꞌ dia sog bilibilianan kituꞌ nog mikpogbolong. 7Og panow niu koyon, mangoy amu mogustal nog, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon mosompol na. 8Bu pokodag niu ain og diꞌ mokokodag bu ain og gipulon, bu potubuꞌ niu puliꞌ ain og minatoy, bu pomugow niu og glatdiwataanan. Mikalap amu nog bayaꞌ koyon dia sog Mikpongon nog daꞌ bayad dun. Dadi, naꞌ niu dosop poboyadon og gotowanan kituꞌ nog kitobangan niu. 9Naꞌ amu mogoit nog sin nog minsan andun. 10Naꞌ amu mogoit nog toguꞌan nog balanbalan, otawaka og gimolaan niu, otawaka og pongyapak niu bu tagad niu. Poꞌ og gotow nog moginang, patut nododaꞌ pokpotubuꞌon.
11“Bila mokodopot amu sog koliwagan bonua otawaka sog gimbolayan, ponontong niu og gotow kituꞌ nog pogodaban sog bonua koyon. Bu solian dion amu, dituꞌ amu non dukon. 12Ampun sumolod amu, maꞌ nini og taluꞌ niu, ‘Og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu.’ 13Bila og gotowanan sog baloy koyon patut toluꞌan dun, monugu dianilan og tinaluꞌ niu koyon. Tibua, bila ondiꞌ, muliꞌ da dianiu. 14Bila daꞌidun og tumolimaꞌ dianiu otawaka og mokinongog dianiu, pokpasoy niu og glopug nog glupaꞌ nog minokot sog botis niu mangka amu siꞌoy gonat sog baloy otawaka sog bonua koyon. 15Toluꞌon ku dianiu, bila matong og gondow nog polihalaꞌ, labi pa og posakit dia sog gotowanan koyon nog diꞌ tumolimaꞌ dianiu, gabaꞌ nog posakit dia sog gotowanan kituꞌ sog bonua nog Sodom bu Gomora.
Og sosuguꞌon ni Isus mokobian nog posakit
16“Poponowon ku amu nog mamaꞌ nog bilibilianan nog mangoy tumimbul dia sog glimonganan. Dadi, sumboy molig amu mamaꞌ nog mamak bu molumbang amu mamaꞌ nog kolopati. 17Pongmohilat amu dia sog gotowanan poꞌ pongukpaꞌan nilan amu mangka nilan amu uokiloy dia sog gukum bu pokposokitan amu dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 18Sabap sog kopokokunut niu dianakon, oiton nilan amu dia sog sunguꞌan nog gubernadoranan bu sog kodotuꞌananan. Bu bianan sog kopoksumodia nilan dianiu, mokopoguksug amu dianilan nog Gombaꞌis nog Guksugan sog bansa Hudyu bu asta sog konaꞌ Hudyu. 19Tibua, bila ukpaꞌan amu mangka amu poksumodiaoy, naꞌ amu mosusa bog olo og toluꞌon niu otawaka olo og kotaluꞌ niu dun. Poꞌ sog tang koyon bogayan amu da nog kotoan bog olo og poktoluꞌon niu. 20Poꞌ og taluꞌ koyon konaꞌ niu dili taluꞌ, sugaꞌid non, og Bolakat nog Mikpongon og mokpotaluꞌ dun dianiu.
21“Sog tang koyon pobunuꞌ nilan na og putupusod nilan. Bu maꞌ nituꞌ dosop og ginangon nog gamaꞌanan dia sog gombataꞌanan nilan. Bu og gombataꞌanan siꞌoy, mokpongantu ilan na sog mokogulanganan nilan mangka nilan pobunuꞌ. 22Pokongitan amu nog glam nog gotowanan sabap sog kopokokunut niu dianakon. Tibua, simasima og mokogaga asta sog doksuꞌan, motabang ion. 23Bila posokitan amu sog solabuk bonua, polaguy amu sog len bonua. Toluꞌon ku dianiu, mangka niu siꞌoy kulit pongongoyoy og bonua nog Israel koyon, matong na og Binataꞌ sog Kilawan.
24“Og pikponadan ondiꞌ nododaꞌ motas dia sog mikpanad koyon dianon. Bu og sosoligan, ondiꞌ non dosop pogboyaꞌan og kounutan non. 25Pada na bila og pikponadan, kilingan non og mikpanad koyon dianon. Bu domikian dosop maꞌ nituꞌ og sosoligan nog kilingan non og kounutan non. Bila iningolanan ma nog Belsibul10:25 Somoꞌ ita da, og Belsibul koni, ion non ion si Kindagow. og kounutan sog baloy, labi na kingolanoy og glaꞌayatanan non nog molaton.
Sima og ombaꞌis kondokan?
26“Dadi, naꞌ amu mondok sog gotowanan poꞌ daꞌidun og pigbuni nog ondiꞌ ompotongow. Bu daꞌidun dosop og piglingod nog ondiꞌ kosunan. 27Ain og tinaluꞌ u kituꞌ dianiu nog ita ita da, podongog niu na sog glam nog gotowanan. Bu ain og inilom u kituꞌ dianiu, pulonag niu na sog kodokolan. 28Naꞌ amu mondok nog gotowanan koyon nog glawas niu da ombunuꞌ nilan nog ondiꞌ nilan ombunuꞌ og glimukud niu. Sugaꞌid non, kondok amu dia sog mokopongulaꞌat kituꞌ nog glawas bu asta glimukud niu dituꞌ sog danow nog gapuy. 29Konaꞌ taꞌ duaꞌ buk og gloksayowanan solad sin da og golagaꞌ non? Tibua, daꞌidun og modogdag dianilan bog konaꞌ da og glegan nog Gamaꞌ niu sog glangit. 30Tibua, amu, minsan siꞌoy sagya og binoluan nog buk niu, kosunan nog Mikpongon bog andun dakol non. 31Dadi, naꞌ amu mondok, poꞌ bololagaꞌ amu pa tokodoy dia sog gloksayowanan koyon.
32“Simasima og moktaluꞌ dia sog gotowanan nog ion mikokunut dianakon, akon siꞌoy, toluꞌon ku dosop dituꞌ sog Gamaꞌ u sog glangit nog ion og pigotowan ku. 33Tibua, simasima og sonsingan non akon dia sog sunguꞌan nog gotowanan, sonsingan ku sop ion dituꞌ sog Gamaꞌ u sog glangit.
34“Naꞌ amu momikil nog saꞌan minangoy u dini sog dunya poꞌ mokpitang u nog gomigus dia sog gotowanan, sugaꞌid non, og susian. 35Poꞌ saꞌan minangoy u dini bagun og gamaꞌ susion nog gombataꞌanan nog kolokian, bu og ginaꞌ susion nog gombataꞌanan nog kolibunanan, bu og ponugangan nog glibun susion nog mimonugangan dianon nog glibun. 36Og banta non og salu konglangan non da. 37Dadi, simasima og mololat dia sog ginaꞌamaꞌ non nog labi pa sog glolatan non dianakon, ondiꞌ ion patut ingolanan nog sulangguꞌ u. Bu simasima og mololat dia sog gombataꞌanan non nog labi pa dia sog glolatan non dianakon, ondiꞌ ion dosop patut ingolanan nog sulangguꞌ u. 38Simasima og ondiꞌ moleg mokpisan nog kudus non10:38 Og maꞌana nog taluꞌ koyon nog pisanon non kudus non, minit motigdow kobianbianan non, diꞌ nododaꞌ lumotaꞌ mokokunut dia ni Isus. mangka pogunut dianakon, ondiꞌ ilan patut ingolanan nog sulangguꞌ u. 39Simasima og mogapas nog dili kotubuꞌ non, kobolongan da ion dun. Tibua, simasima og lamig non na bolongon og dili kotubuꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, kongonan ion dun.
40“Simasima og tumolimaꞌ dianiu, tinolimaꞌ non dosop akon. Bu simasima og tumolimaꞌ dianakon, tinolimaꞌ non dosop og dinumondag kituꞌ dianakon mangoy dini sog dunya. 41Simasima og tumolimaꞌ dia sog polomolatas, nog saꞌan tinolimaꞌ non poꞌ og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, mokalap ion nog sugda nog bogoyon dia sog polomolatasanan. Bu simasima og tumolimaꞌ nog gotow nog midulus nog saꞌan tinolimaꞌ non poꞌ og gotow koyon midulus dodaꞌ, mokotabuk ion nog sugda nog bogoyon sog ain midulus dia sog Mikpongon. 42Simasima og mogbogoy nog minsan sala saguk siꞌoy nog tubig nog motigdow dia sog gotow nog minsan andun kobabaꞌ poꞌ og gotow koyon og sulangguꞌ u, toluꞌon ku dianiu, kobogayan nododaꞌ ion nog sugda.”
11Og sak ni Jan nog Polomunyag dia ni Isus
1Dangan mitubus tibua ni Isus pomolioy og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon, miglandan ion sog duma bonuaanan nog molani dion poꞌ mangoy ion mokpanad bu mogustal.
2Dangan midongog ni Jan nog Polomunyag dituꞌ sog kolobusuan og paꞌali sog piginang ni Kristu, dinondag non og duma sulangguꞌanan non mangoy moksak dianon nog, 3“Ika notaꞌ og pokpodotongon kituꞌ nog mangoy dini nog moktidu sog Mikpongon, otawaka mogbagad ami potaꞌ nog len?”
4Tinabal ilan ni Isus nog, “Pokpuliꞌ amu dituꞌ ni Jan mangka niu pogobitoy dianon og midongog niu bu og mitongow niu. 5Taluꞌ niu dianon nog og butaanan mikotongow na. Og dadayanan mikopanow na. Bu ain og gipulon kiuliꞌan na. Bu og bongolanan mikodongog na. Bu og minatoy mitubuꞌ puliꞌ. Bu ain og miskinan kisuksugan na nog Gombaꞌis nog Guksugan. 6Bu ain daꞌ kituꞌ pogduaꞌduaꞌ nog pikilan non dianakon, popiaon na.”
7Dangan poglogonat na og sulangguꞌanan ni Jan, miktolipun si Isus mogustal sog gotowanan paꞌali dia ni Jan. Long non dun, “Dangan minangoy amu dituꞌ ni Jan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, olo ma og pigdodomaan niu nog motongow niu dituꞌ? Migdodama amu taꞌ nog si Jan og gotow kituꞌ nog moguyaꞌ og pomikilan non mamaꞌ nog dawon nog timbolow nog diadia kopalid bila oyupan nog galuꞌ? Ondiꞌ le! 8Bila maꞌ nituꞌ ondiꞌ ma, olo ma og pigdodomaan niu sog kangoy niu kituꞌ dituꞌ? Og gotow taꞌ kituꞌ nog ombaꞌis og ponopoton non? Konaꞌ le! Poꞌ og gotowanan koyon nog minapot nog mokologan, dia ilan migonong sog baloy nog datuꞌ. 9Olo dodaꞌ buan og inangoy niu tontongoy dituꞌ? Og polomolatas taꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon? Oꞌo, motud ion. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, og mitongow niu kituꞌ dituꞌ konaꞌ tibua og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, sugaꞌid non, labi pa ion dituꞌ. 10Paꞌali dia ni Jan, ion og pigolong kituꞌ nog sinulat dia sog Kitab nog, ‘Ngon og sosuguꞌon ku nog punaon ku dianika moksimpan nog bianan mu.’11:10 Malakai 3:1
11“Toluꞌon ku dianiu, og glam nog binataꞌ nog gotow sog dunya koni, daꞌidun og motas pa dia ni Jan nog Polomunyag. Tibua, og gotow kituꞌ nog ombabaꞌ sog glam non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, motas pa dia ni Jan. 12Tidu sog kopoktolipun ni Jan momali asta sog numun koni, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon kobon non mogidud bu pogogowon nog gotowanan kituꞌ nog mokoboluꞌ. 13Og glam nog polomolatasanan kituꞌ bu og Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses mikpodonsamaꞌ nog posunguꞌ kituꞌ matong asta tinumuaꞌ si Jan. 14Bila tudon niu ituꞌ, ion og pogolongon nilan kituꞌ nog si Iladya nog mokpuliꞌ kituꞌ dini. 15Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.”
16Maꞌ long sop ni Isus dun, “Ain gidoy kopononggiꞌ og gotowanan numun koni? Olo gidoy og kimaꞌmaꞌan nilan? Mamaꞌ ilan nog gombataꞌanan kituꞌ nog miglumpuklumpuk dia sog tobuꞌan nog moktotowagoy ilan nog, 17‘Miglami ami bosia saka ompok amu mongigal. Linumangos ami saka ondaꞌ amu ampuꞌ moksogow.’ 18Dangan minangoy dini si Jan nog Polomunyag, mikpuasa ion bu daꞌ ion poginum nog ombisa. Tibua, mikpoktaluꞌ og gotowanan nog, ‘Tinosopan ion nog glatdiwata.’ 19Bu dangan minangoy dini og Binataꞌ sog Kilawan, bu og piginang non kuman bu moginum, mikpoktaluꞌ og gotowanan nog, ‘Gibogon bu pololangu ion, bu og pakasibataꞌanan non og polongabatanan nog buis bu og bolodusaon.’ Og kotoan nog Mikpongon kotoksiꞌan da nog motud bianan sog piginang non.”
Kosusasusa og gotowanan nog polomungyas
20Tubus nituꞌ, miktolipun si Isus mogbinaꞌ sog gotowanan kituꞌ nog dia sog bonuaanan nog piginangan non og kodokolan nog gingyataꞌanan, poꞌ daꞌ ilan poglilaꞌ nog dusaanan nilan. 21Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Kosusasusa amu, og gotowanan sog bonua nog Korasin bu sog bonua nog Betsaida. Poꞌ somoꞌ og dakol nog gingyataꞌanan kituꞌ nog ininang u dituꞌ niu, dia u pa ininang sog bonua nog Tair bu Sidon, miobon ilan na bosia moglilaꞌ nog dusaanan nilan bu ponapot nog saku mangka ingkud dia sog gobuan.11:21 Poꞌ maꞌ nituꞌ og kopoglilaꞌ nilan nog dusaanan nilan. 22Tibua, toluꞌon ku dianiu, bila matong na og gondow nog poliholaꞌon nog Mikpongon og gotowanan, labi pa og posakit dianiu sog posakit dia sog gotowanan kituꞌ sog bonua nog Tair bu Sidon. 23Bu amu og gotowanan sog Kapernaum, moleg amu siꞌoy ompotas asta motingkuꞌ amu sog glangit, lobuꞌon amu da dia sog gapuy kituꞌ nog ondiꞌ ompalong. Poꞌ somoꞌ dituꞌ miinang sog koliwagan bonua nog Sodom og gingyataꞌanan kituꞌ nog ininang u dianiu, og Sodom kituꞌ dion pa bosia asta numun koni. 24Tibua, toluꞌon ku dianiu, bila matong na og gondow nog poliholaꞌon nog Mikpongon og gotowanan, labi pa og posakit dianiu sog posakit dia sog gotowanan sog bonua nog Sodom.”
Pokpolani amu dianakon ain og milupug
25Tubus nituꞌ, migyakin si Isus nog, “Amaꞌ, Ika og Pogbayaꞌ sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Mikposolamat u dianika poꞌ linimod mu og kohinangan kituꞌ dia sog ain gotowanan nog sabutbaꞌasa bu pitongow mu dia sog gotowanan kituꞌ nog kulang pa bosia og sabut non. 26Oꞌo, Amaꞌ, ininang mu ituꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og kosuꞌatan ka dun.”
Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus dianilan nog, 27“Og glam non inuakil na dianakon nog Gamaꞌ u. Daꞌidun og mokokilala bog sima og Bataꞌ lual da og Gamaꞌ. Bu daꞌidun dosop og mokokilala bog sima og Gamaꞌ lual da og Bataꞌ bu ain og kolegan nog Bataꞌ koyon potongowon dianon og Gamaꞌ non.
28“Angoy amu dini nakon, ain og milupug bu kibogatan poꞌ pulolion ku amu. 29Tabuk niu og pomali u nog popisanon ku dianiu bu poganad amu dianakon poꞌ moto u sumungod, bu ombabaꞌ og bolotabat u. Bu mokulali amu dun mahatul. 30Poꞌ og pomali u molomu unuton bu ondiꞌ amu da kobogatan dun.”
12Og sak paꞌali sog Gondow nog Pogulali
1Ngon gondow non, og Gondow nog Pogulali, minian si Isus bu og sulangguꞌanan non dia sog polayan. Og sulangguꞌanan non koyon mingotuꞌ nog paloy mangka nilan pomoliasoy bu kanoy poꞌ mogutom ilan.
2Dadi, dangan mitongow ilan nog parasiuanan koyon, miktaluꞌ ilan dia ni Isus nog, “Tontong nika poloꞌma og sulangguꞌanan mu koyon. Miginang ilan ma nog konaꞌ botad sog Gondow nog Pogulali.”
3Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat kituꞌ sog Kitab paꞌali sog gininang ni Dabid kituꞌ kobon nituꞌ dangan kigutoman ilan nog dumaanan non? 4Sinumolod ion sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu kinuman ion nog pan kituꞌ nog inuakil na dia sog Mikpongon mangka non dosop pomogoyoy dun og dumaanan non. Saka daꞌidun bosia og mokokan dun lual da og boliananan poꞌ maꞌ nituꞌ og bonduan dia sog Botad.12:4 Og maꞌana nog piktaluꞌ ni Isus koyon, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ og gininang ni loꞌ Dabid, daꞌ ilan da silaꞌoy dun sog Mikpongon. 5Bu koduaꞌ sop, daꞌ niu taꞌ kobasta og sinulat kituꞌ dia sog Botad12:5 Numbers 28:9-10 nog, giap nog Gondow nog Pogulali, og boliananan moginang da sog Baloy nog Poktomuyan, tibua, daꞌ ilan da pokosalaꞌ dun. 6Toluꞌon ku dianiu, nog numun kituꞌ ngon na dini bololagaꞌ pa dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. 7Somoꞌ bosia mosabut niu og maꞌana nog sinulat koni sog Kitab nog, ‘Og kolegan ku og mololat amu, gabaꞌ nog pomalas niu dianakon.’12:7 Hosea 6:6 Somoꞌ misabut niu da, diꞌ niu bosia poliholaꞌon og gotow nog daꞌ pokodusa. 8Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, ion og Pogbayaꞌ sog Gondow nog Pogulali.”
Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog minguyomong komot non
9Tidu ilan dion, sinumolod ilan dituꞌ sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 10Bu ongon og glaki dion nog minguyomong og komot non. Sabap sog pogolapsobapan nilan si Isus, sinakan nilan ion nog, “Og botad taꞌ gidoy mokpokodag nog diꞌ mokodag sog Gondow nog Pogulali?”
11Tinabal ilan ni Isus bianan sog pononggiꞌan. Maꞌ long non dun, “Bila ngon sala kotow dianiu nog ngon solabuk bilibili non nog saka milabuꞌ dia sog gluang nog mitang sog Gondow nog Pogulali, potiangon niu taꞌ gidoy dion. Ondiꞌ niu taꞌ owaꞌon dion? 12Og gotow labi pa kobololagaꞌ dia sog bilibili. Dadi, saꞌan ituꞌ, og botad da og moginang nog molongas minsan og Gondow nog Pogulali.” 13Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non og gotow koyon nog minguyomong og komot non nog, “Ogot mu og komot mu koyon.” Dadi, inogot non dodaꞌ og komot non koyon bu mioksud na maꞌ nog dan, maꞌ da nog sobolaꞌ komot non koyon. 14Tibua, linumuas og parasiuanan koyon mangka ilan pogupakat bog olo pondayan nilan bagun nilan ompongulaꞌat si Isus.
Og sosuguꞌon nog piniliꞌ nog Mikpongon
15Tibua, kisunan ni Isus og pikilan nilan koyon. Dadi, minawaꞌ ion sog bonua koyon. Modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon. Bu kiuliꞌan non og glam nog mosakitanan nilan 16mangka non ilan pogondiꞌoy moguksug paꞌali dianon. 17Saꞌan ion maꞌ nion poꞌ bagun motuman og tinaluꞌ kituꞌ nog polomolatas nog Mikpongon nog si Isaya kobon nituꞌ.
18“Koni og sosuguꞌon ku kituꞌ nog piniliꞌ u. Ion non og kololaman ku, bu kisuꞌatan u tokodoy dianon. Bogoyon ku dianon og Bolakat u bu pulonagon non og kodulusan minsan sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. 19Ondiꞌ ion moksusi, bu ondiꞌ ion moglogapis, bu diꞌ non posikadon og taluꞌ non dia sog kosompagan. 20Og gotow nog moguyaꞌ og tud non pongdoloꞌisogan non. Bu tobangan non og gotow nog daꞌ na dodomaan non. Ondiꞌ ion lumotaꞌ asta popondagon non og kodulusan dia sog molaton. 21Bu og glam nog gotowanan mogdodama dianon.”12:21 Isaya 42:1-4
Si Isus bu si Belsibul
22Tubus nituꞌ, inoit nilan dituꞌ ni Isus og gotow nog tinosopan nog glatdiwata nog boyaꞌan mibuta bu migbod tanan dun. Bu kiuliꞌan ni Isus og gotow koyon nog boyaꞌan mikotongow na bu mikopoktaluꞌ na. 23Og glam nog gotowanan koyon dion, kisobuꞌan ilan dun bu miksitaluꞌ ilan nog, “Ion non taꞌ gidoy ini og pangkat kituꞌ ni Apuꞌ Dabid?”
24Tibua, dangan midongog nog parasiuanan koyon, miktaluꞌ ilan nog, “Saꞌan ion kopogboyaꞌan non og glatdiwataanan koyon poꞌ sabap da sog bayaꞌ nog kounutan nog glatdiwataanan nog si Belsibul.”
25Tibua, kisunan ni Isus og dialom pikilan nilan. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Bila og sala pigdotuꞌan ombahagiꞌ bu mangka ilan poksusi ilan bu ilan, moglaꞌat ilan nododaꞌ. Bu bila og sala kobonua otawaka og sala kobaloy moksusi ilan bu ilan, ondiꞌ ilan nododaꞌ mokindog. 26Bila si Kindagow bugowon non og pakasi non Kindagow, ombahagiꞌ ion dun bu diꞌ nododaꞌ mokindog og pigdotuꞌan non. 27Dadi, bog maꞌ nituꞌ buan nog long niu dun, nog og bayaꞌ u dia miktidu sog bayaꞌ ni Belsibul, ain ma gidoy buan miktidu og bayaꞌ nog glaꞌayatanan niu koyon momugow dun? Dili da og glaꞌayatanan niu og mokotaksiꞌ dianiu nog diꞌ motud og poktoluꞌon niu koyon. 28Tibua, bila og bayaꞌ u koni momugow nog glatdiwataanan dia miktidu sog Bolakat nog Mikpongon, og maꞌana non minatong na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianiu.
29“Bu doma maꞌ nini, olo gidoy mogandun kosolod nog gotow dia sog baloy nog gotow kituꞌ nog modasig12:29 Og pogolongon koni nog gotow nog modasig, ion non ion si Kindagow. bu mangka non pongolapoy og balananan nog gotow koyon, lual da boludon non poguna og gotow koyon nog modasig? Ombalud non tibua, malap non na og balananan nog glaki koyon.
30“Simasima og diꞌ sumolabuk dianakon, binanta non akon. Bu simasima diꞌ tumabang dianakon mokpolimud nog pigotowan ku, og maꞌana non, ion tanan og mogbinglag dun. 31Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog minsan olo dusaoy dun bu minsan olo og kopoglakaꞌlakaꞌ non sog Mikpongon, og gotowanan koyon kompunan da. Tibua, ain og moglakaꞌlakaꞌ dia sog Bolakat nog Mikpongon ondiꞌ nododaꞌ kompunan. 32Bu simasima og mantu dia sog Binataꞌ sog Kilawan bianan sog taluꞌ, kompunan da. Tibua, simasima og mantu dia sog Bolakat nog Mikpongon bianan sog taluꞌ, ondiꞌ nododaꞌ kompunan tidu sog numun koni asta sog gunan nog gondow.”
Og kayu kilolaan dia sog bunga non
33Long sop ni Isus dun, “Og kayu nog molongas, molongas sop og bunga non. Bu og kayu nog togo mosakit, molaton sop og bunga non poꞌ og kayu, kilolaan bianan sog bunga non. 34Og tupuꞌanan amu nog mamak kituꞌ nog molala! Olo og mogandun kopoktaluꞌ niu nog molongas nog saka molaton amu nog gotow? Poꞌ og taluꞌ nog gotow nog lumuas sog babaꞌ non, dia miktidu sog dialom pikilan non. 35Poꞌ bila molongas og mitaguꞌ dia sog pomikilan nog gotow, molongas dosop og polomotadon non bu ponoluꞌon non. Tibua, bila molaton og mitaguꞌ dia sog pomikilan nog gotow, molaton dosop og polomotadon non bu ponoluꞌon non. 36Poꞌ toluꞌon ku dianiu, sog matong og gondow kituꞌ nog poliholaꞌon nog Mikpongon og glam nog gotowanan, og kokonia dianilan kosakan ilan nog minsan siꞌoy sotoktang og mitaluꞌ nilan nog daꞌidun sagnat non. 37Poꞌ bianan sog tinaluꞌ niu kituꞌ, og taluꞌ niu kituꞌ og mukum dianiu bog kompunan amu taꞌ otawaka ondiꞌ.”
Og parasiuanan mingambat nog gingyataꞌ dia ni Isus
38Tubus nituꞌ, og duma parasiuanan koyon dion bu og polopanadanan nog botad miktaluꞌ dia ni Isus nog, “Polopanad, potongowoy mu dow ami nog gingyataꞌ mu.”
39Tinumabal si Isus nog, “Og gotowanan numun koni nog mongambat ilan nog gingyataꞌ, molaton ilan nog gotow bu mogbaluꞌbaluꞌ ilan tibua moktamuy dia sog Mikpongon. Mongambat ilan siꞌoy dun, daꞌidun og gingyataꞌ nog potongowon dianilan lual da og gingyataꞌ nog paꞌali dia ni Jona, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. 40Domikian da maꞌ ni Jona nog tolu gobi tolu ondow ion sog dialom tian nog kosolagan nog sodaꞌ, maꞌ nituꞌ dosop og Binataꞌ sog Kilawan, tolu gobi bu tolu ondow dosop ion dia sog dialom nog glupaꞌ. 41Poꞌ sog matong gondow nog polihalaꞌ og gotowanan sog koliwagan bonua nog Ninebe, mampuꞌ ilan mindog monusun sog gotowanan numun koni nog sumboy ukumon. Poꞌ ilan siꞌoy, dangan midongog nilan og gustalan ni Jona, miglilaꞌ ilan mogdayun nog dusaanan nilan. Saka numun koni ongon na dini og motas pa dia ni Jona. 42Bu maꞌ nituꞌ dosop og baꞌi kituꞌ kobon nituꞌ nog tidu sog bonua nog Siba. Molayuꞌ siꞌoy tokodoy og piktiduan non, migapas da mangoy monginongog nog kotoan ni Datuꞌ Solomon. Ion siꞌoy, sog matong gondow nog polihalaꞌ, mindog dosop ion monusun sog gotowanan numun koni nog sumboy ukumon. Saka numun koni ongon na dini og motas pa dia ni Solomon.”
Og kopokpuliꞌ nog glatdiwata
43Maꞌ long sop ni Isus dun, “Bila lumuas og glatdiwata tidu sog glawas nog gotow nog sinongonan non, ginangon non moglinsuaꞌan sog ainain nog kolukan monontong nog gulolian non. Tibua, ondiꞌ ion mokotongow dun. 44Dadi, moktaluꞌ ion nog, ‘Mokpuliꞌ u dituꞌ sog bakas tiniduan ku.’ Bila matong ion dion, motongow non nog daꞌidun og migonong dun, bu molonuꞌ, bu migusoyusoy. 45Mongonggat pa ion nog pitu buk glatdiwataanan nog duma non nog labi pa dianon kolaton mangka ilan sangon dia sog gotow koyon, bu pogonong dion. Dadi, og doksuꞌan nog gotow koyon, labi pa kolaton sog tiganaꞌ kituꞌ. Domikian da maꞌ nituꞌ og gotowanan numun koni nog mokolaton ilan.”
Og ginaꞌ bu og putupusodanan ni Isus nog kolokianan
46Sog solian pa moktaluꞌ ni Isus sog gotowanan, minatong og ginaꞌ non bu og putupusodanan non nog kolokianan. Dituꞌ ilan pogindog sog glowasan poꞌ moleg ilan mogabitabit dianon. 47Ongon sala kotow dion miktaluꞌ dianon nog, “Polopanad, og ginaꞌ mu bu putupusodanan mu nog kolokianan, dituꞌ ilan sog glowasan poꞌ moleg ilan mogabitabit dianika.”
48Tinumabal si Isus nog, “Sima buan og ginaꞌ u bu og putupusodanan ku?” 49Tinonduꞌ non og sulangguꞌanan non mangka poktaluꞌ nog, “Koni og ginaꞌ u bu og putupusodanan ku. 50Poꞌ simasima og mokokunut nog glegan nog Gamaꞌ u sog glangit, ilan og putupusodanan ku bu og ginaꞌ u.”
13Og pononggiꞌan paꞌali sog sinumigwag nog boniꞌ
1Sog gondow koyon, linumuas si Isus sog baloy koyon mangka angoy ingkud sog goksid nog danow koyon poꞌ mokpanad ion. 2Sabap sog kodakol nog gotowanan og linumumpuk dianon, sinumakoy ion sog bolangoy mangka ingkud dituꞌ. Bu og gotowanan koyon, dion ilan pogindog sog pontad. 3Bu modakol og pinanad non dianilan bianan sog pononggiꞌan. Maꞌ long non dun, “Ngon sala kotow minangoy sumigwag nog boniꞌ. 4Dangan sinigwag non og boniꞌ non koyon, og duma dia mitonaꞌ sog dalan bu pingoktuk nog manukmanukanan. 5Og duma sop dia mitonaꞌ sog dolonitan nog ombabow da og glupaꞌ non. Bu tinumubuꞌ mogdayun poꞌ ombabow og glupaꞌ non. 6Tibua, dangan pinodosan, milanos og pomulan koyon poꞌ sabap sog ombabow da og tinonoman nog gamut non. 7Og duma sop dia mitonaꞌ sog sompinitan. Dadi, dangan linumawa og sompinit koyon, miumos og pomulan koyon dun. 8Og duma sop dia mitonaꞌ sog monapuꞌ nog glupaꞌ. Dadi, dangan tinumubuꞌ og pomulan koyon, mokosubuk bu pogbunga mangka songkuꞌ. Og duma sinumongkuꞌ nog ginotusan, og duma sop sinumongkuꞌ nog pinuluꞌan, bu og duma sop glinongowan. 9Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.”
Og potugyuan nog pononggiꞌan ni Isus
10Tubus nituꞌ, mikpolani og sulangguꞌanan non dianon mangka ilan poksak nog, “Iduma og gustalan mu dia sog gotowanan bianan ma sog pononggiꞌan?”
11Tinabal ilan ni Isus nog, “Amu koyon, pisabut na dianiu og milimod kituꞌ nog paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, og duma gotowanan, ondaꞌ ilan bogoyoy dun. 12Poꞌ ain og gotow nog ngon na sabut non, dungagan pa dianon bagun moksawadsawad og dianon. Tibua, simasima daꞌidun dianon, saka momikil nog ngon da dianon, owaꞌon dianon minsan siꞌoy og dakoldakol non na. 13Saꞌan ituꞌ og gustalan ku dianilan bianan dia sog pononggiꞌan poꞌ minsan siꞌoy mokotongow ilan, ondiꞌ nilan da kosunan, bu mokinongog ilan siꞌoy, diꞌ nilan da modongog otawaka mosabut. 14Bianan dianilan mituman og pidonsamaꞌ kituꞌ tumaluꞌ ni Isaya,
‘Modongog niu siꞌoy kobon non, ondiꞌ niu da mosabut. Motongow niu siꞌoy kobon non, ondiꞌ niu da kosunan. 15Poꞌ miglokobol og pikilan nilan. Bu tinimpong nilan og tolinga nilan, bu pinodong nilan og mataanan nilan. Somoꞌ bosia ondiꞌ ilan maꞌ nituꞌ, mokotongow ilan, bu mokodongog ilan, bu mokosabut ilan dosop nog boyaꞌan sumunguꞌ ilan dianakon poꞌ bagun ku ilan kuliꞌan.’13:15 Isaya 6:9-10
16“Tibua, amu, pipia amu poꞌ mokotongow og mataanan niu bu mokodongog og tolingaanan niu. 17Poꞌ toluꞌon ku dianiu, nog modakol og polomolatasanan bu og gotowanan nog midulus nog moksabaꞌ ilan bosia mokotongow nog mitongow niu koyon bu mokinongog nog midongog niu koyon. Tibua, daꞌ ilan dosop pokotongow bu pokodongog dun.”
Pingmaꞌana ni Isus og pononggiꞌan non koyon
18Long pa ni Isus dun, “Dadi, pokinongogoy niu poloꞌma og maꞌana nog pononggiꞌan paꞌali sog sinumigwag kituꞌ nog boniꞌ. 19Og gotow kituꞌ nog mikodongog nog gustalan paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon nog saka ondaꞌ non kosabut, domikian da mamaꞌ nog dalan kituꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ. Inangoy nog Soitan pongowaꞌoy dianon og midongog non kituꞌ. 20Og dolonitan kituꞌ nog ombabow da og glupaꞌ dun nog kitonaꞌan nog boniꞌ kituꞌ, domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog, puꞌun midongog non og gustalan kituꞌ nog paꞌali sog Mikpongon, tinabuk non dunut landuꞌ og gloliag non dun. 21Tibua, daꞌ non ungodoy mahatul dia sog dialom pikilan non. Tinumud siꞌoy ion, solianlian da. Poꞌ bila dotongan ion nog glogon otawaka og posakit sabap sog kotabuk non nog gustalan kituꞌ, bolongon non mogdayun. 22Bu og sompinitan kituꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ, domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog midongog non siꞌoy og gustalan kituꞌ, tibua, sabap sog susaan nog kotubuꞌ non bu og gloliag non nog daya, mimung ondaꞌ doksuꞌ nog gustalan kituꞌ dia sog kotubuꞌ non. 23Bu og glupaꞌ kituꞌ nog monapuꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ, domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog mikodongog nog gustalan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon mangka non kosabut. Dadi, og gustalan kituꞌ sinumongkuꞌ sog kotubuꞌ nilan. Og duma sinumongkuꞌ nog ginotusan, og duma sop sinumongkuꞌ nog pinuluꞌan, bu og duma sop sinumongkuꞌ nog glinongowan.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog sigbotanan
24Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog mimula nog molongas nog boniꞌ sog binalan non. 25Tibua, dangan mikponulug na gotowanan, minatong og banta non mangka sigwagoy nog boniꞌ nog sigbot mangka ion uliꞌ. 26Dadi, dangan tinumubuꞌ mangka pomonsut og pomulan non koyon, og sigbot siꞌoy koyon tinumakin dosop lumawa. 27Dadi, og sosoligananan nog gapuꞌ nog binalan kituꞌ, minangoy ilan moktaluꞌ dianon nog, ‘Kounutan, konaꞌ taꞌ og boniꞌ kituꞌ nog sinigwag mu sog binalan mu lunsan molongas? Ain gidoy miktidu og sigbotanan kituꞌ nog mikponubuꞌ dituꞌ?’ 28Tinumabal og gotow kituꞌ nog, ‘Og banta ion, og miginang koyon nog maꞌ nion.’ Dadi, miksak ilan nosop nog, ‘Olo ma og kolegan mu? Ongoyon nami na pomogdutoy?’ 29Tinabal non sop ilan nog, ‘Naꞌ niu pa sokaliꞌ pomogduton poꞌ gomonsunoy mosunuꞌ og pomulan koyon dun. 30Potiangon ta pa ilan mokponubuꞌ asta sog matong gumani. Poꞌ bila matong na og gumani, dondagon ku poguna momogdut og sigbotanan koyon dia sog polonggani mangka nilan pomogbodoy bu doksuloy mangka nilan pa gonioy og pomulan koyon bu oitoy sog gantib u.’”
Og pononggiꞌan paꞌali sog bataꞌbataꞌ longow
31Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Og pigdotuꞌan nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog bataꞌbataꞌ longow nog pimulan nog gotow dia sog binalan non. 32Minsan siꞌoy ion bataꞌbataꞌ sog glam nog glongowanan, dangan tinumubuꞌ ion miimung molabung sog glam nog pomulananan dion bu miktimaluy kayu nog boyaꞌan og pangaanan non pogopunan tanan nog manukmanukanan.”
33Tubus nituꞌ, miguksug nosop ion nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Og pigdotuꞌan nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog pokpotulin nog pan nog linimbual nog sala kotow glibun dia sog pitu gantang tapung asta miksagot ilan na nog tapung koyon boyaꞌan tinumulin dun.”
34Og glam nog tinaluꞌ non dia sog gotowanan koyon pibian non dia sog pononggiꞌan. Bu daꞌidun gustalan non dianilan nog daꞌ non pobianoy sog pononggiꞌan. 35Dadi, mituman og tinaluꞌ kituꞌ bianan dia sog polomolatas nog, “Toluꞌon ku dianilan bianan sog pononggiꞌan bu ustalon ku dianilan ain og mibuni kituꞌ nog tidu pa sog tolipunan.”13:35 Salmu 78:2
Inustal non og pononggiꞌan kituꞌ paꞌali sog sigbotanan
36Tubus nion, ginonatan ni Isus og gotowanan koyon mangka ion solod sog baloy. Bu mikpogunut dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Ustal mu pa dianami bog olo og maꞌana nog pononggiꞌan mu kituꞌ paꞌali sog sigbotanan sog binalan.”
37Tinabal non ilan nog, “Og sinumigwag nog boniꞌ koyon nog molongas, ion non ion og Binataꞌ sog Kilawan. 38Og binalan sop koyon, ion non ion og dunya. Bu og molongas sop kituꞌ nog boniꞌ, ion non ion og pigotowan nog Mikpongon. Og sigbotanan sop kituꞌ, ion non ion og pigotowan nog Soitan. 39Og banta kituꞌ nog sinumigwag nog boniꞌ nog sigbot, ion non ion si Kindagow. Bu og tang nog gumani, ion non ion og bungkas. Bu og polonggani kituꞌ, ion non ion og moloikatanan. 40Og sigbotanan koyon nog pomogduton nilan bu doksuloy, maꞌ nion og dunon dia sog pigotowan ni Kindagow sog doksuꞌan nog dunya. 41Og Binataꞌ sog Kilawan, popongoyon non og moloikatanan non mongawaꞌ nog ain minampuꞌ kituꞌ dia sog pigotowan non nog mokoit dianilan dumusa bu og glam nog mokpoginang kituꞌ nog sinoitan. 42Sigbuon nilan dia sog gapuy nog diꞌ ompalong. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan. 43Tubus nituꞌ, ain og midulus, sumilow ilan mamaꞌ nog gondow dituꞌ sog pigdotuꞌan nog Gamaꞌ nilan nog ion og Mikpongon. Ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni!”
Og pononggiꞌan paꞌali sog bunian bu mutiaꞌ
44Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog daya nog binuni dia sog binalan. Dangan mitongow nog gotow, binuni non mokpuliꞌ. Bu sabap sog daꞌdaꞌan non inangoy non pomoksaluy og glam nog gakodanan non mangka non soluyoy og binalan koyon.”
45Ngon dosop og pononggiꞌan non. “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog polonaluy nog mutiaꞌ nog monontong nog mokolongas nog mutiaꞌ. 46Dangan mikotongow ion nog landuꞌ kologan nog mutiaꞌ, inangoy non pomoksaluy og glam nog gakodanan non mangka non soluyoy og solabuk mutiaꞌ kituꞌ.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog pokot
47Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian dosop mamaꞌ nog pokot nog linabuꞌ dia sog danow nog mitaban nog miglologinis nog sodaꞌ. 48Dangan mitaban nog modakol, linulut nilan sog goksid. Tubus nion, mikpongingkud ilan mangka nilan pomiliꞌoy. Ain og mokolongas dun pinginaguꞌ nilan dia sog tongkalanganan. Bu ain og mokolaton pimilak nilan. 49Mamaꞌ nini dosop og ginangon dia sog gotowanan sog matong og bungkas. Poꞌ og moloikatanan, ongoyon nilan siboyoy og mokolaton dia sog midulus. 50Bu ain og mokolaton kituꞌ, sigbuon nilan dia sog gapuy nog diꞌ ompalong. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan.”
51Tubus nituꞌ, sinakan ilan ni Isus nog, “Misabut niu dotaꞌ da og piktaluꞌ u koni dianiu?”
Tinumabal ilan nog, “Oꞌo, misabut nami da.”
52Tinoluꞌan non ilan, “Dadi, og polopanad nog Botad nog pilatas ni Muses nog pikponadan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog togo baloy nog ngon dugu nog daya non dun. Ngon og bogu kalap, bu ngon sop og dan kalap nog potongowon non.”
Si Isus daꞌ tolimaꞌoy sog dili bonua non
53Dangan midoksuꞌ si Isus moguksug nog pononggiꞌananan koyon, ginumonat na ion sog bonua koyon 54mangka ion uliꞌ sog dili bonua non. Dangan minatong ion dituꞌ, mikpanad ion dia sog gotowanan sog baloy nog poglumpukan nilan. Kisobuꞌan ilan nog pikpanad non koyon. Bu mikpoksitaluꞌ ilan nog, “Ain non gidoy ion mialap og kotoan non koyon bu og ginanganan non koyon nog kosobuꞌsobuꞌ? 55Konaꞌ taꞌ ion og bataꞌ nog polongimung kituꞌ nog baloy? Bu konaꞌ non taꞌ ion og ginaꞌ si Maria? Og pigilugananan non si loꞌ Jems, si Jusep, si Simun, bu si Judas? 56Bu konaꞌ taꞌ nog mikunul ita nog glam nog kongudananan non nog kolibunanan? Ain non gidoy ion mialap og glam nog maꞌ nion koyon?” 57Sabap dion, kilotonan ilan dianon.
Tibua, tinoluꞌan ilan ni Isus nog, “Og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon pogodaban minsan ain, lual da sog dili bonua non otawaka sog dili baloy non.” 58Sabap sog kulang og tud nilan dianon, mikaꞌan da og gingyataꞌ nog pitongow non dion.
14Og kobunuꞌ dia ni Jan nog Polomunyag
1Sog tang koyon, midongog ni Datuꞌ Herod og dongogan paꞌali dia ni Isus. 2Dadi, miktaluꞌ ion sog dodondagon non nog, “Og gotow koyon, ion non ion si Jan nog Polomunyag. Mitubuꞌ ion puliꞌ. Saꞌan mikopoginang ion nog kosobuꞌsobuꞌ.” 3Saꞌan miktaluꞌ si Herod nog maꞌ nituꞌ poꞌ ion og minukpaꞌ, bu minalud, bu kinumolobusu dia ni Jan poꞌ sabap dia ni Herodias, og duoy nog kongudan non nog si Pilip. Poꞌ pigduoy ni Herod si Herodias. 4Dadi, pigbinaꞌan ni Jan si Herod nog maꞌ long non dun, “Konaꞌ ion og botad nog pogduoyon mu ion.” 5Sabap dituꞌ, si Herod moleg bosia munuꞌ dia ni Jan, tibua, mondok ion sog gotowanan poꞌ tinolimaꞌ nilan si Jan nog polomolatas ion nog taluꞌ nog Mikpongon.
6Sog gondow nog binotaꞌan dia ni Herod, miglokologyaꞌan ion. Sog tang koyon, og bataꞌ ni Herodias nog glibun mingigal sog sunguꞌan nog gotowanan koyon dion. Bu linoliag tokodoy si Herod dun 7boyaꞌan nog sinumapa ion dia sog dolaga koyon nog, minsan olo og pongonion non bogoyon non nododaꞌ dianon. 8Og dolaga koyon, pimolian ion nog ginaꞌ non nog maꞌ nini og toluꞌon non, “Bogoy mu numun kituꞌ dianakon og gulu ni Jan nog Polomunyag nog dia toguꞌoy sog tabak.” 9Miksonsol bosia og datuꞌ koyon nog taluꞌ non kituꞌ. Tibua, sabap sog kibulugan non na tumaluꞌ bu kitoksiꞌan noma og taluꞌ non kituꞌ nog gotowanan koyon dion nog pimosunan non, dinondag non gotow non bagun da motuman og pingoni nog dolaga koyon. 10Dadi, pinutukan nog gulu si Jan dituꞌ sog kolobusuan, 11mangka nilan toguꞌoy sog tabak og gulu non koyon bu oitoy sog datuꞌ mangka bogoyoy sog dolaga kituꞌ. Bu ion na og migoit dun dia sog ginaꞌ non. 12Og sulangguꞌanan ni Jan, inangoy nilan olapoy og bangkoy non mangka nilan lobongoy. Tubus nituꞌ, inangoy nilan toluꞌoy dituꞌ ni Isus.
Piokan ni Isus og lima ngibu kotow
Mark 6:30-44, Luk 9:10-17, Jan 6:1-14
13Dangan midongog ni Isus, migdoduoy ion sumakoy sog bolangoy mangka ion angoy sog bonua kituꞌ nog moliliꞌ. Tibua, dangan kisunan nog gotowanan koyon nog ginumonat ion, ilan siꞌoy ginumonat dosop bu poglondug dianon. Bigyaꞌ non, dia ilan minian sog kotasan. 14Dangan dinumongguꞌ si Isus, mitongow non nog landuꞌ kodakol og gotowanan dion nog migbagad dianon. Milolat ion dianilan bu pikodag non ain og diꞌ mokokodag.
15Dangan miglolabung na bonua, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Og bonua koni molayuꞌ sog gimbolayan saka glolabung na. Golom nika na ilan dondagoy ompanow monukat nog ponganon nilan dituꞌ sog gimbolayananan nog bonua koni.”
16Tinabal ilan ni Isus nog, “Ondiꞌ ilan na sumboy ompanow poꞌ amu na pogbogoy nog ponganon dianilan.”
17“Aba! Kulang bayuꞌ non ini, poꞌ lima buk da og pan bu duaꞌ buk da sodaꞌ dini!”
18Long ni Isus dun, “Oit niu dow buan ion dini.”
19Dadi, dinondag non og gotowanan mokpongingkud sog sigbotan koyon nog gombaꞌis ingkudan. Tubus nituꞌ, inimud non og lima buk pan bu duaꞌ buk sodaꞌ koyon mangka ion tongal sog glangit bu posolomatoy dia sog Mikpongon. Tubus nituꞌ, pimoti non og pan koyon mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non. Bu pimogoy dosop nog sulangguꞌanan non dia sog gotowanan koyon. 20Dadi, mikpongongan og glam nilan bu mikpogbosug ilan tanan. Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan kuman nog lagaꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ bogyas og miomud nog sulangguꞌanan koyon dun. 21Og dakol nog gotowanan koyon nog kinuman dun lima ngibu, daꞌ glakit nog kolibunanan bu gombataꞌanan.
Si Isus mipanow sog dibabow tubig
22Tubus nituꞌ, piuna ni Isus og sulangguꞌanan non tumulak posunguꞌ sog dipag, poꞌ ion, pogonaton non pa poguna og gotowanan koyon. 23Dangan miksuoy si Isus bu og gotowanan kituꞌ, migdoduoy ion tumukad sog bontud poꞌ mogyakin ion dituꞌ. Asta miglogobi salasala non da dion. 24Og sulangguꞌanan non sop kituꞌ, modibabaꞌ na og bolangoy nilan. Pigdoksangan ilan nog nabok poꞌ misonsung nilan og galuꞌ.
25Dangan migdaliꞌondow tibua og bonua, minangoy si Isus dituꞌ nilan nog mipanow dia sog dibabow nog tubig nog danow koyon. 26Dangan ion mitongow nog sulangguꞌanan non nog pokpanow ion sog dibabow nog tubig, kiondokan ilan tokodoy dun. Dadi, mikpoktaluꞌ ilan kobon nilan moglosek nog, “Og mongondok!”
27Tibua, pigdoyunan ni Isus tumaluꞌ dianilan nog, “Potiknaꞌ niu og pikilan niu! Akon ini! Naꞌ amu kondokan!”
28Tibua, miktaluꞌ si Piter nog, “Kounutan, bila motud dodaꞌ nog ika ion, popangoy mu akon dion nika nog ompanow u dosop dia sog dibabow nog tubig.”
29Dadi, tinumabal si Isus nog, “Angoy a loꞌ buan dini.”
Dadi, tinumukpa dodaꞌ si Piter tidu sog bolangoy koyon mangka panow sog dibabow nog tubig posunguꞌ dituꞌ ni Isus. 30Tibua, dangan mibatik non nog molandos og galuꞌ, kiondokan ion dun. Dadi, mingmayaꞌmayaꞌ ion molonod. Mikopoglosek ion mongintabang nog, “Kounutan ku, tobangoy mu akon!”
31Pigdoyunan mogaid ni Isus si Piter kobon non moktaluꞌ nog, “Ika, kulang dodaꞌ og salig mu! Iduma ion mogduaꞌduaꞌ a ma?”
32Dadi, dangan sinumakoy ilan tibua sog bolangoy nilan koyon, mipadok og galuꞌ koyon. 33Tubus nituꞌ, og glam nilan koyon sog bolangoy, tinumamuy ilan dianon mangka poktaluꞌ nog, “Motud dodaꞌ nog ika, og Bataꞌ a nog Mikpongon!”
Kiuliꞌan ni Isus og gotowanan nog diꞌ mokodagdituꞌ sog Genesaret
34Dangan mikotolipag ilan sog danow koyon, sokaliꞌ ilan dinumongguꞌ sog bonua nog Genesaret. 35Bu dangan kinilolaan nog gotowanan koyon dion si Isus, pinosunan nilan og glam nog gotowanan dion sog malugmalug nilan koyon, labi na ain og gotowanan kituꞌ nog togo mosakit pinitang nilan dituꞌ non. 36Bu migbubut ilan dianon nog potuyokon ilan pa nog sagya siꞌoy og sudung nog ponopoton non. Bu og glam nog mikotuyok dun, kiuliꞌan ilan.
15Sinilaꞌ nog parasiuanan og sulangguꞌanan ni Isus
1Tubus nituꞌ, ongon og parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu nog tidu ilan sog Jerusalem, minangoy ilan moksak dituꞌ ni Isus. Maꞌ long nilan dun, 2“Iduma ion, og sulangguꞌanan mu koyon, ondiꞌ nilan ma unuton og botad nog mokogulang paꞌali sog kopongugas nog komotanan nilan mangka ilan siꞌoy kan?”
3Dadi, sinakan ilan ni Isus, “Amu sop buan, iduma ion ondaꞌ niu ma unutoy og dondagan nog Mikpongon sabap sog kitogadan niu koyon? 4Poꞌ miktaluꞌ og Mikpongon nog, ‘Pogodaboy niu og ginaꞌamaꞌ niu.’15:4 Exodus 20:12 Bu taluꞌ non dosop, ‘Simasima og sumolap monaluꞌ dia sog ginaꞌamaꞌ non, sumboy bunuꞌon.’15:4 Exodus 21:17 5Tibua, amu, mokpanad amu nog og gotow bila moktaluꞌ dia sog ginaꞌamaꞌ non nog og tabang kituꞌ nog bogoyon non bosia dianilan, binogoy non na dia sog Mikpongon, 6mogusoy nog diꞌ non na pogodaban og ginaꞌamaꞌ non. Dadi, bianan sog pogbotadon niu koyon sinop niu og taluꞌ nog Mikpongon. 7Sagya amu tibua og mokpopotongow. Motud dodaꞌ og pidonsamaꞌ kituꞌ tumaluꞌ ni Isaya nog paꞌali dianiu.
8‘Og gotowanan koni, og kopogadab nilan dianakon taman da nog babaꞌ nilan, tibua, og pomikilan nilan molayuꞌ tokodoy dianakon. 9Daꞌidun og maꞌana nog kopoktamuy nilan dianakon poꞌ og pikpanad nilan koyon sagya da polomotadon nog pigimungimung nog sagyaotow.’”15:9 Isaya 29:13
10Tubus nituꞌ, sinabi ni Isus og gotowanan koyon nog mokpolani ilan dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Pokinongog amu mahatul bagun niu mosabut og poktoluꞌon ku koni. 11Ain og sumolod dia sog babaꞌ nog gotow ondiꞌ moglomuꞌ gotow dun dia sog Mikpongon. Sugaꞌid non, ain og lumuas nog molaton tidu sog babaꞌ non mimung moglomuꞌ og gotow dun.”
12Tubus nituꞌ, mikpolani og sulangguꞌanan non koyon mangka ilan poksak dianon nog, “Polopanad, daꞌ mu taꞌ kosunoy nog milaton nog parasiuanan og tinaluꞌ mu kituꞌ?”
13Tinumabal si Isus bianan sog pononggiꞌan nog, “Glam nog pomulan nog konaꞌ og gamaꞌ u sog glangit og mimula dun, bogduton da. 14Potiang niu ilan poꞌ og polonuluꞌ ilan, nog saka mibuta ilan. Bila og buta og mogagak sog pakasi buta non, og duaꞌ ilan koyon molabuꞌ sog gluang.”
15Miktaluꞌ si Piter nog, “Ustal mu pa dianami og pononggiꞌan mu kituꞌ.”
16Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Kobon non mamaꞌ amu nog duma gotow nog diꞌ mokosabut! 17Daꞌ niu taꞌ ion kosunoy nog ain sumolod sog babaꞌ nog gotow mogdayun sog tibuka, mangka na luas? 18Tibua, ain lumuas tidu sog babaꞌ, ion non ion og tidu sog dialom pikilan bu mimung nog moglomuꞌ og gotow dun dia sog Mikpongon. 19Poꞌ tidu sog dialom pikilan nog gotow mimung nog mokopikil ion nog molaton bu mokinang nog molaton mamaꞌ nog momunuꞌ, bu momabal nog konaꞌ non duoy, bu duma pa nog ginang koyon nog sinoitan, bu monakow, bu monaksiꞌ nog diꞌ motud, bu bolotiboton. 20Og maꞌ nion koyon nog kohinangan mimung moglomuꞌ og gotow dun. Tibua, og kuman nog diꞌ mongugas nog komot non, diꞌ ion mimung moglomuꞌ og gotow dun dia sog Mikpongon.”
Og kopongandol nog glibun nog gotow Kanaꞌan
21Tubus nituꞌ, ginumonat si Isus sog bonua koyon mangka angoy dituꞌ lambul sog koliwagan bonua nog Tair bu sog Sidon. 22Dangan minatong ion dituꞌ, ngon sala kotow glibun, nog gotow Kanaꞌan migonong dion, mikpolani ion dianon. Mikilolat ion dia ni Isus, kobon non moktaluꞌ nog, “Kounutan, ika og pangkat ni Dabid, kololatoy mu akon poꞌ og bataꞌ u nog glibun tinosopan nog glatdiwata bu misinsa ion tokodoy dun.”
23Tibua, ondaꞌ ion tobaloy ni Isus. Dadi, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Polopanad, dondag mu og glibun koyon mawaꞌ poꞌ mokosasow.”
24Tinumabal si Isus nog, “Saꞌan pipangoy u dini poꞌ tumabang u tibua sog gotow Israel kituꞌ nog pinonggiꞌ dia sog bilibilianan nog mikpogbolong.”
25Og glibun koyon miningluꞌud dia sog sunguꞌan ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Kounutan, tobangan u pa, suꞌusa!”
26Tinabal ion ni Isus nog, “Ondiꞌ pia nog olapon og ponganon nog gombataꞌanan koyon mangka tikpuꞌoy dia sog gayamanan.”15:26 Og maꞌana nog taluꞌ non koyon, nog sumboy dia ion angoy poguna mogustal sog bansa Hudyu mangka siꞌoy sog len bansa.
27Dadi, tinumabal og glibun koyon nog, “Motud ion, tibua, minsan og gayamanan mokokan da nog mumu nog mokpoglabuꞌ tidu sog glomisahan nog gapuꞌ nilan.”
28Dadi, tinabal ni Isus og glibun koyon nog, “Ompagon dodaꞌ og kopongandol mu! Dadi, motuman na og pingoni mu koyon.” Bu sododuꞌun kinumodag og bataꞌ non kituꞌ.
Piokan ni Isus og pat ngibu kotow
29Tubus nituꞌ, ginumonat si Isus dion mangka pongoksid sog danow nog Galili koyon. Tubus nituꞌ, tinumukad ion sog bontud koyon mangka ingkud. 30Modakol og gotowanan nog minangoy dituꞌ non nog mikpokpitang nog dadayanan, og butaanan, og pingkaꞌanan, bu bodanan. Bu modakol pa og duma nog pingoit nilan dion mangka nilan botangoy sog sunguꞌan non. Bu og glam nilan koyon kiuliꞌan og mokosakitanan nilan. 31Og gotowanan, kisobuꞌan ilan dun dangan mitongow nilan nog og bod mikopoktaluꞌ na, og dadayanan mikopanow na, og butaanan mikotongow na, bu og pingkaꞌanan kiuliꞌan na, mangka nilan poksonglitoy og Diwata nog poktomuyon nog bansa Israel.
32Sinabi ni Isus og sulangguꞌanan non nog mokpolani dianon mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Milolat u nog gotowanan koni. Poꞌ sog solod nog tolu gobi bu toluondow ilan dini nakon, kinobus ilan na nog ponganon. Ondiꞌ u sop ilan kumboyon muliꞌ nog daꞌ pokanoy poꞌ gomonsunoy ombuksak ilan sog dalan sabap sog gutom nilan.”
33Dadi, tinabal ion nog sulangguꞌanan non koyon nog, “Dadi, ain ita gidoy pokalap nog ponganon nog bagun ta ilan ompokan poꞌ og bonua koni molayuꞌ sog gimbolayan. Saka modakol ilan tokodoy?”
34Dadi, miksak si Isus dianilan nog, “Sanu buk buan og pan niu dion?”
Tinumabal ilan nog, “Pitu buk da og pan bu ngon sop og mikaꞌan nog mokolintokon nog sodaꞌ.”
35Dadi, dinondag ni Isus og gotowanan mokpongingkud. 36Dangan mitabuk non og pitu buk pan kituꞌ bu og sodaꞌanan kituꞌ, pisolomatan non sog Mikpongon bu pomotioy og pan kituꞌ mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non koyon. Bu pimogoy sop nog sulangguꞌanan non dia sog gotowanan koyon. 37Mikpongongan og glam nilan bu mikpogbosug ilan tanan. Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan koyon kuman nog lagaꞌ nog pitu bogyas nog mikpokponuꞌ og miomud nog sulangguꞌanan non koyon. 38Og dakol nog gotowanan koyon nog kinuman pat ngibu, daꞌ glakit nog kolibunanan bu gombataꞌanan.
39Tubus nion, dangan pigonat ni Isus og gotowanan koyon, sinumakoy ilan nog sulangguꞌanan non sog bolangoy mangka ilan tulak posunguꞌ sog bonua nog Magadan.
16Og parasiuanan mingambat nog gingyataꞌ
1Og parasiuanan bu sadusiuanan minangoy dituꞌ ni Isus poꞌ poksulaysulayan nilan ion bianan sog kopongambat nilan dianon nog gingyataꞌ nog tidu sog Mikpongon.
2Tinumabal ion nog, “Maꞌ long pa nog ponoluꞌon niu dun, bila og sindopondow saka ompula og sindopan, mogbolomaꞌ ion, molongas og bonua. 3Bu sop, bila bukaꞌsiang bonua, saka ompulapula silangan bu mogdolom og bonua, posunguꞌ mogdupiꞌ. Moto amu mongmaꞌana nog ain motongow niu sog glangit, tibua, diꞌ amu moto mongmaꞌana nog gindanan nog posunguꞌ matong sog dunya. 4Og gotowanan numun koni nog mongambat ilan nog gingyataꞌ, molaton ilan nog gotow bu mogbaluꞌbaluꞌ ilan tibua moktamuy dia sog Mikpongon. Daꞌidun og gingyataꞌ nog potongowon dianilan lual da og gingyataꞌ paꞌali dia ni Jona og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon.” Bu dunut doma, ginonatan ilan ni Isus.
Og pikpanad nog parasiuanan bu sadusiuanan pinonggiꞌ dia sog pokpotulin nog pan
5Dangan tinumolipag ilan nog sulangguꞌanan non sog danow koyon, mikolingow og sulangguꞌanan non mogbalun. 6Tinoluꞌan ilan ni Isus nog, “Pokpotubud amu bu pongandam amu bagun amu diꞌ moit nog pokpotulin nog pan nog parasiuanan bu sadusiuanan koyon.”
7Dadi, migabitabit ilan, ilan bu ilan paꞌali sog tinaluꞌ non koyon. Maꞌ long nilan dun, “Saꞌan bayuꞌ tinaluꞌ non nog maꞌ nituꞌ poꞌ daꞌ ita pokopogoit nog ponganon ta.”
8Tibua, kisunan da ni Isus og pigobitobitan nilan koyon. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Amu koyon, kulang salig niu. Iduma maꞌ nion ma og poktoluꞌon niu nog daꞌ amu pokpokpitang nog pan? 9Diꞌ niu potaꞌ buan mosabut otawaka kolobotan nog lima buk da og pan saka lima ngibu og gotowanan kinuman dun? Bu sanu bogyas pa og miomud niu nog samaꞌ nilan kuman dun? 10Bu pitu buk sop pan kituꞌ nog saka pat ngibu kotow og mikokan dun, bu sanu bogyas sop og miomud niu nog samaꞌ nilan kuman dun? 11Dadi, iduma ion ondiꞌ niu poma mosabut nog saka konaꞌ paꞌali sog pan og poktoluꞌon ku koni? Sugaꞌid non, pokpotubud amu bagun amu ondiꞌ moit nog pokpotulin nog pan nog parasiuanan bu sadusiuanan koyon.” 12Ugat nilan pa kosabut og maꞌana nog piktaluꞌ non nog konaꞌ dodaꞌ og pokpotulin nog pan, sugaꞌid non, sumboy mokpotubud ilan bagun ilan ondiꞌ moit nog pikpanad nog parasiuanan bu sadusiuanan koyon.
Og tinaluꞌ ni Piter paꞌali dia ni Isus
13Dangan ion minangoy si Isus dituꞌ lambul sog molani nog Sisaria Pilipi. Minatong ilan dituꞌ, sinakan non og sulangguꞌanan non nog, “Sima gidoy long nog gotowanan dun og Binataꞌ sog Kilawan?”
14Tinumabal ilan nog, “Og duma koyon mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Jan nog Polomunyag. Og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Iladya, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Bu og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Jerimaya otawaka og solabuk og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.”
15Sinakan non sop ilan nog, “Bila buan amu, sima u gidoy?”
16Tinumabal si Piter, “Ika og Kristu, og Bataꞌ nog Mikpongon nog ion totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non.”
17Tinabal non si Piter nog, “Popiaon ka, ika, Simun, og bataꞌ ni Jona poꞌ og tinaluꞌ mu koyon konaꞌ sagyaotow og mikposun dun dianika, sugaꞌid non, og Gamaꞌ u sog glangit. 18Bu toluꞌon ku dianika nog ika, si Piter16:18 Somoꞌ ita da, og maꞌana nog Piter koni, og batu. . Bu dia u pindogoy sog dolonitan koni og baloy u nog ion non ion og pigotowan ku. Bu ondiꞌ dagon nog minsan og patoy. 19Bogoyon ku dianika og konsianan nog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu ain og pogbonduan mu dini sog glupaꞌan, maꞌ nituꞌ dosop og bonduan dituꞌ sog glangit. Bu ain og tinugdak mu dini sog glupaꞌan, tugdakon dosop dituꞌ sog glangit.” 20Tubus nituꞌ, pidonsamaꞌ non tumaluꞌ dia sog sulangguꞌanan non koyon nog ondiꞌ nilan poguksugan minsan sima nog ion dodaꞌ og Kristu.
Pinosun ni Isus paꞌali sog kopatoy non
21Tidu dion, tinolipun ni Isus mogustal dia sog sulangguꞌanan non nog sumboy mangoy ion sog Jerusalem bu posinsaon ion tokodoy nog kobogolalan nog bansa Hudyu, bu og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Bu sumboy ion bunuꞌon. Tibua, sog kotolu ondow non motubuꞌ da ion puliꞌ.
22Dangan midongog ituꞌ ni Piter, inagak non ion sog molayuꞌlayuꞌ mangka non pomagoy. Long non dun, “Kounutan, polosili le, ondiꞌ mu nododaꞌ ion kobianan!”
23Tibua, sinunguꞌ ion ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Soitan, awaꞌ a dini nakon! Ika og mokobagla dianakon poꞌ og pomikilan mu koyon dia miktidu sog sagyaotow, ondaꞌ dia miktidu sog Mikpongon.”
24Tubus nituꞌ, miktaluꞌ ion sog sulangguꞌanan non nog, “Simasima moleg mogunut dianakon, sumboy tolikudan non og dili glegan non mangka non pisanoy og kudus non bu pogunut dianakon. 25Poꞌ simasima og landuꞌ kopogapas non nog dili kotubuꞌ non, kobolongan da ion dun. Tibua, simasima og lamig non na bolongon og dili kotubuꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, kongonan ion dun. 26Poꞌ olo gidoy buan og glongas non nog makod nog gotow og daya sog tibuk nog dunya koni saka, ombolong og glimukud non? Kobolosan taꞌ nog gotow og dili glimukud non? 27Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, mokpuliꞌ dini sog dunya dunut og silow nog kotas nog Gamaꞌ non, bu dunut og moloikatanan non. Tubus nituꞌ, og glam nog gotowanan, tumbasan non og monala kotow dianilan ain sog miinang nilan. 28Toluꞌon ku dianiu, ngon og dumaanan ta dini nog ondiꞌ ilan pa tagad patoy taman da ondiꞌ nilan motongow og Binataꞌ sog Kilawan matong, bu og kopogdatuꞌ non.”
17Miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus
1Gonom gobi tidu dituꞌ, inoit ni Isus tumukad dituꞌ sog molawa nog bontud si Piter, si Jems, bu si Jan nog gilug ni Jems nog ilan da bu ilan. 2Dangan minatong ilan dituꞌ, mitongow nilan nog miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus. Miglamag maꞌ nog gondow bu sinumilow og ponopoton non nog landuꞌ koputiꞌ. 3Gomonsunoy pa, ngon duaꞌ kotow tinumuaꞌ, si Muses bu si Iladya. Migabitabit ilan ni Isus.
4Dadi, miktaluꞌ si Piter dia ni Isus nog, “Ombaꞌis da nog mikodini ami, Kounutan. Bila moleg a da, imungan ku amu nog tolu buk glokowlokow dini, solabuk dianika, solabuk dia ni Muses, bu solabuk dia ni Iladya.”
5Sog sonuk non koyon moktaluꞌ dun, og ginampol nog miglamag mikpotondong dianilan. Bu ongon og taluꞌ nog midongog nilan nog miktidu sog ginampol koyon nog maꞌ nini, “Koni og bataꞌ u nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianon. Pokinongog amu dianon.”
6Dangan midongog nog sulangguꞌanan koyon og taluꞌ kituꞌ, mikponglob ilan sog glupaꞌ kobal nog gondok nilan. 7Tibua, pilonian ilan ni Isus mangka non ilan doponoy mangka ion poktaluꞌ nog, “Pogbuat amu na bu naꞌ amu na kondokan.” 8Dangan tinumingag ilan, daꞌidun na og mitongow nilan lual da si Isus.
9Tubus nituꞌ, sonuk nilan dumiksun tidu sog bontud koyon, pigondiꞌan ilan ni Isus nog, “Naꞌ niu tokodoy posunon minsan sima og mitongow niu koyon tontal da ondiꞌ motubuꞌ puliꞌ tidu matoy og Binataꞌ sog Kilawan.”
10Sinakan ion nog sulangguꞌanan non nog, “Iduma og polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu, moktaluꞌ ilan ma nog mokuna pa tuaꞌ si Iladya mangka siꞌoy tuaꞌ og Tinonduꞌ kituꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ?”
11Dadi, tinabal non ilan nog, “Oꞌo, motud ion nog mokuna si Iladya poꞌ oksudon non og glam non. 12Tibua, toluꞌon ku dianiu nog minatong na si Iladya. Tibua, ondaꞌ ion kilolaoy nog gotowanan. Ininang nilan na dianon minsan olo og kolegan nilan moginang. Domikian da maꞌ nituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan nog posinsaon nilan dosop akon.” 13Dadi, misabut nog sulangguꞌanan non og pigolong non kituꞌ nog si Iladya, ion non ion si Jan nog Polomunyag.
Kiuliꞌan ni Isus og bataꞌ nog pisinsa nog glatdiwata
14Dangan minatong ilan dia sog piglumpukan nog gotowanan koyon, ongon sala kotow og mikpolani dia ni Isus mangka ingluꞌud bu poktaluꞌ nog, 15“Kounutan, kololatoy mu pa og bataꞌ u poꞌ bobuybobuyon ion. Bu landuꞌ na og sinsaan non dun poꞌ bikaꞌbikaꞌ ombuksak na dia sog gapuy bu dia sog tubig. 16Inoit u na ion sog sulangguꞌanan mu, tibua, daꞌ nilan da ion kuliꞌoy.”
17Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Amu, og gotowanan numun koni, ondiꞌ amu nododaꞌ tumud bu polongantu amu! Andun pa kopayat og gobon ku mokunul dianiu? Andun pa kopayat og gobon ku moglogaga dianiu? Oit niu dini og bataꞌ koyon.” 18Dangan inoit nilan og bataꞌlaki koyon dion ni Isus, binugow non og glatdiwata koyon bu sododuꞌun linumuas og glatdiwata koyon bu kiuliꞌan og bataꞌlaki koyon dun.
19Tubus nion, mikpolani og sulangguꞌanan non koyon dianon mangka ilan poksak dianon nog ilanilan da. “Iduma ondiꞌ nami ma ombugow og glatdiwata kituꞌ?”
20Tinumabal si Isus nog, “Sabap loꞌ ion sog kulang og kopongandol niu. Toluꞌon ku dianiu, bila ongon og kopongandol niu nog minsan siꞌoy mamaꞌ nog glongow nog mustasa kobataꞌbataꞌ, kotoluꞌan niu og bulud koyon nog moglalin dioyo, bu moglalin nododaꞌ ion. Bu daꞌidun og mologon nog diꞌ niu minang. [ 21Tibua, og glatdiwata koyon nog maꞌ nion, ondiꞌ nododaꞌ ion lumuas, bog diꞌ da bianan dia sog gyakin bu sog kopokpuasa.]”
Og koduaꞌ kali ni Isus mokposun dianilanpaꞌali sog kopatoy non
22Tubus nituꞌ, dangan milumpuk si Isus ilan nog sulangguꞌanan non dituꞌ sog bonua nog Galili, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog bayaꞌ nog gotowanan 23bu bunuꞌon nilan ion. Tibua, sog kotolu ondow non tidu nilan bunuꞌon, motubuꞌ da ion puliꞌ.” Dadi, misusa tokodoy og sulangguꞌanan non koyon dun.
Migbayad si Isus nog buis nog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon
24Dangan minatong si loꞌ Isus dituꞌ sog Kapernaum, og polongabatanan nog buis nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mikpolani ilan dia ni Piter mangka ilan poksak nog, “Og kounutan niu koyon mogbayad dotaꞌ nog buis nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon?”
25Tinumabal si Piter nog, “Mogbayad, le!”
Dadi, dangan sinumolod si Piter sog baloy koyon poꞌ pogobitan non bosia dia ni Isus, mikuna si Isus moksak dianon nog, “Olo gidoy bila ika, Piter? Ain gidoy pongabat nog buis og kodotuꞌananan dini sog dunya koni, dia taꞌ sog gombataꞌanan nilan otawaka sog len gotow?”
26Tinumabal si Piter nog, “Sog len gotow nododaꞌ.”
Miktaluꞌ si Isus nog, “Dadi, og maꞌana non, ita og gombataꞌ nog Mikpongon, diꞌ ita nobuan mogbayad nog buis kituꞌ. 27Tibua, bagun ilan diꞌ kolotonan dianita, angoy a pa sog danow koyon bu pomonggit. Bu og tiganaꞌ mu malap nog sodaꞌ, bukaꞌ mu og babaꞌ non bu motongow mu og solad sinan. Og golagaꞌ non mokobayad nog buis nog duaꞌ kotow sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Alap mu og sin koyon mangka mu boyadoy og buis ta, duaꞌ ita.”
18Sima og motas sog glam non?
1Sog tang koyon, mikpolani og sulangguꞌanan ni Isus dianon mangka ilan poksak nog, “Kounutan, sima og motas sog glam non sog pigdotuꞌan nog Mikpongon?”
2Sinabi ni Isus og sala kotow bataꞌ mangka non pindogoy sog titongaꞌ nilan koyon 3mangka ion poktaluꞌ nog, “Toluꞌon ku dianiu, bila ondiꞌ niu da sopon og pomikilan niu mamaꞌ nog pomikilan nog gombataꞌ, ondiꞌ amu nododaꞌ mokampuꞌ dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 4Dadi, simasima pobobaꞌon non og bolotabat non maꞌ nog bataꞌ koni, mimung ion nog motas sog glam non sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.
5“Bu simasima og tumolimaꞌ dia sog mamaꞌ nog bataꞌ koni bianan sog ngalan ku, tinolimaꞌ non dosop akon.
Og kopogolig nog mokodusa
6“Tibua, simasima og mokongulan sog sala kotow nog tinumud dianakon maꞌ nog bataꞌ koni nog boyaꞌan mokodusa ion dun, golom na lentengoy nog mosolag nog gilingan batu og glig non mangka lobuꞌoy sog dibabaꞌ dagat.
7“Kosusasusa og gotowanan dini sog dunya poꞌ pongyubaꞌan ilan nododaꞌ! Tibua, sumboy nododaꞌ ini mian. Bu kondokondok og doksuꞌan sog gotow kituꞌ nog sabap dianon mokodusa og pakasiotow non dun. 8Dadi, bila sabap sog komot mu otawaka sog botis mu mokodusa a dun, golom nika na putuk mangka mu pilak. Poꞌ golom pa nog kongonan ka nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non minsan siꞌoy sobolaꞌ da og komot mu otawaka botis mu, gabaꞌ nog sigbuon og tibuk nog glawas mu dia sog danow nog gapuy. 9Domikian dosop nog bila sabap sog mata mu mokodusa a dun, golom nika na uning mangka mu pilak. Poꞌ golom pa nog kongonan ka nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non nog sobolaꞌ da og mata mu, gabaꞌ nog duaꞌ mogimpang mata mu saka sigbuon ka da dia sog gapuy nog diꞌ ompalong.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog bilibili nog mibolong
10Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pokpotubud amu bagun niu ondiꞌ kopoksudiꞌan og gombataꞌanan koni minsan sala kotow siꞌoy dianilan.18:10 Og pigolong koni nog gombataꞌanan, ain mikokunut kituꞌ dia ni Isus. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, og tinumabang dianilan og moloikatanan nog Mikpongon. Bu kobon non, dituꞌ ilan sog sunguꞌan nog Gamaꞌ u, dituꞌ sog glangit. [ 11Saꞌan minangoy dini sog dunya og Binataꞌ sog Kilawan poꞌ tobangan non ain og mibolong kobal nog dusaanan nilan.]
12“Pomikil niu poloꞌma. Sopolati non, ngon og gotow nog og bilibilianan non sogatus kodakol, saka og solabuk dun misuoy dia sog dumaanan non bu mibolong. Olo ma gidoy og ginangon nog gotow koyon? Gonatan non nododaꞌ og siam puluꞌ bu siam bilibilianan non koyon dia sog pongoksaban nilan mangka non ponontongoy og mibolong kituꞌ. 13Bu bila motongow non na, loliagon nododaꞌ tokodoy ion dun. Labi pa og gloliag non dun sog siam puluꞌ bu siam kituꞌ nog ondaꞌ da kobolong. 14Domikian da mamaꞌ nion og Gamaꞌ niu sog glangit, nog ondiꞌ ion moleg nog ngon mangoy sog glaꞌat, sala kotow siꞌoy nog maꞌ nog bataꞌ koni.”
Og gilug niu nog mikosalaꞌ dianiu
15Maꞌ long sop ni Isus dun, “Bila mikosalaꞌ dianiu og gilug niu, angoy amu dituꞌ non mangka taluꞌ dianon og glopangan non kituꞌ nog amu amu da. Bila inongogan non ika, og maꞌana non, miglokopia amu na. 16Tibua, bila diꞌ non ika inongogan, pogoit a nog sala kotow otawaka duaꞌ kotow og duma mu bagun niu da munut og tinaluꞌ kituꞌ dia sog Kitab nog, ‘Bila ngon sumbungan, sumboy duaꞌ kotow otawaka tolu kotow og mokotaksiꞌ dun.’18:16 Deuteronomy 19:15 17Bila ondiꞌ non pa ilan inongogan, posun mu glam non dia sog glumpuk nog poktanudanan. Bu bila ondiꞌ non pa inongogan og glumpuk koyon, bibas niu na ion poꞌ mamaꞌ na ion nilan nog diꞌ moktamuy sog Mikpongon bu og polongabatanan nog buis.
18“Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog ain og pogbonduan niu dini sog glupaꞌan, maꞌ nituꞌ dosop og bonduan dituꞌ sog glangit. Bu ain og tinugdak niu dini sog glupaꞌan, tugdakon dosop dituꞌ sog glangit.
19“Bu toluꞌon ku pa dianiu, nog bila duaꞌ kotow dianiu moksolabuk nog pongonion nilan dia sog Mikpongon nog minsan olo, inangon nododaꞌ dianilan nog Gamaꞌ u sog glangit. 20Poꞌ minsan duaꞌ kotow otawaka tolu kotow moglumpuk sabap nog ilan og pigotowan ku, dia u dosop nilan.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog dodondagonnog diꞌ molilolatoy
21Tubus nituꞌ, mikpolani si Piter dia ni Isus mangka poksak nog, “Kounutan, sanu kali u ompunoy og gilug u bila mokosalaꞌ dianakon? Pitu kali taꞌ?”
22Tinabal ion ni Isus nog, “Konaꞌ tibua pitu kali, sugaꞌid non, pitu puluꞌ kopitu kali.
23“Dadi, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon sog gotowanan ompononggiꞌ dia sog solabuk datuꞌ nog moleg na boyadan nog sosuguꞌonanan non. 24Dangan miktolipun na ion mongabat, ngon og sala kotow sosuguꞌon non nog inoit dituꞌ non nog og dakol nog gutang non linoksaꞌan na. 25Sabap sog daꞌidun og pogbayad non dun, dinondag nog datuꞌ koyon nog poksaluy tidu sog glawas non mangoy sog duoy non asta pa og gombataꞌanan non bu og glam nog gakodanan non bagun non tibua koboyadan og gutang non. 26Tibua, miningluꞌud og sosuguꞌon non koyon sog sunguꞌan nog datuꞌ koyon mangka pongapuꞌngapuꞌ dianon nog, ‘Kounutan, longgungoy mu pa suꞌusa akon poꞌ boyadan ku da og glam non koyon dianika.’ 27Dadi, og datuꞌ koyon milolat dianon boyaꞌan nog piondaꞌ non na tanan og gutang non kituꞌ mangka non na ion dondagoy muliꞌ.
28“Tubus nituꞌ, sonuk nog sosuguꞌon non koyon ompanow, milumpak non og pakasi sosuguꞌon non nog mikutang dianon mikaꞌan. Ginanggut non mogdayun mangka non longokoy bu poktaluꞌ nog, ‘Boyadoy mu na numun kituꞌ og gutang mu kituꞌ dianakon!’ 29Miningluꞌud dosop og pakasi sosuguꞌon non kituꞌ mangka pongapuꞌngapuꞌ dianon nog, ‘Longgungoy mu pa akon! Poꞌ boyadan ku da og gutang u kituꞌ dianika.’ 30Tibua, daꞌ non nododaꞌ ion longgungoy. Sugaꞌid non, inoit non sog gukum bagun ion kolobusuon asta ombayad non na og gutang non kituꞌ. 31Dangan mitongow nog duma sosuguꞌonanan nog datuꞌ kituꞌ og kohinangan non koyon, ondaꞌ ilan tokodoy kosuꞌatoy dun. Dadi, inangoy nilan uksugoy dituꞌ sog datuꞌ og glam nog miinang non koyon. 32Dadi, tinugun ion mogdayun nog datuꞌ kituꞌ. Dangan minatong ion dituꞌ, tinoluꞌan ion nog datuꞌ nog, ‘Ika, molaton ka nog gotow! Mikutang a dianakon nog mosolag tokodoy og golagaꞌ non. Tibua, sabap nog mingapuꞌngapuꞌ a dianakon, piondaꞌ u na og glam nog gutang mu kituꞌ. 33Dumaꞌit bosia nog mololat a dosop dia sog pakasi sosuguꞌon mu mamaꞌ nog gininang u kituꞌ dianika!’ 34Dadi, sabap sog glolingit nog datuꞌ nilan koyon, inoit non ion sog gukum bagun pokposokitan asta mokobayad ion nog glam nog gutang non kituꞌ.”
35Dadi, long ni Isus dun, “Mamaꞌ nion dosop og ginangon nog Gamaꞌ u sog glangit dianiu bila ondiꞌ niu ompunan og pakasi niu nog gas nog pusung niu.”
19Og pikpanad ni Isus paꞌali sog mogbolong
1Dadi, dangan midoksuꞌ na si Isus mokpanad, ginumonat ion sog Galili mangka angoy sog bonua nog Judia nog dituꞌ sog dipag nog Jurdan. 2Modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon. Bu dituꞌ kiuliꞌan non ain diꞌ mokokodag.
3Ongon og parasiuanan mikpolani dianon poꞌ poksulaysulayan nilan ion mangka ilan poksak dianon nog, “Og botad dotaꞌ nog og gotow nog bolongon non og glibun non nog minsan olo og piksobapan non?”
4Tinumabal si Isus nog, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta sog Kitab nog sog tolipunan, ‘Og Mikpongon, piongon non og glaki bu og glibun.’19:4 Genesis 1:27 5Bu ngon dosop og sinulat nog, ‘Saꞌan ituꞌ og glaki, gonatan non og ginaꞌamaꞌ non mangka ion ampuꞌ sog glibun non. Bu og duaꞌ ilan koyon mimung nog salulawas ilan na.’19:5 Genesis 2:24 6Dadi, konaꞌ na nog duaꞌ kotow, sugaꞌid non, miksolabuk ilan na. Dadi, ain og pigampuꞌ nog Mikpongon, sumboy ondiꞌ popogbolongon nog sagyaotow.”
7Dadi, miksak nosop og parasiuanan koyon nog, “Saka buan dinondag ma ni Muses nog og glaki, bila bolongon non og glibun non, sumboy tumulun poguna nog gitas mangka non siꞌoy uokiloy og glibun non?”
8Tinabal ilan ni Isus nog, “Saꞌan ituꞌ tinugdak dianiu ni Muses nog ombolong niu og glibun niu poꞌ sabap nog diꞌ amu moleg pomolian. Tibua, sog tolipunan, ondiꞌ bosia maꞌ nituꞌ og botad. 9Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog simasima og glaki nog bolongon non og glibun non nog saka ondaꞌ da bosia koleg sog len glaki, bu pogduoy ion sog len, mokodusa ion dun.”
10Tubus nituꞌ, miktaluꞌ og sulangguꞌanan non dianon nog, “Bila maꞌ nion og botangbotang nog kopogduoy, golom na buan og gotow ondiꞌ mogduoy!”
11Tinumabal si Isus nog, “Og pikpanad u koni ondiꞌ tolimaꞌon nog glam nog gotow, sugaꞌid non, ain da kibogayan kituꞌ dun nog Mikpongon. 12Ongon gotowanan nog ondiꞌ mogduoy poꞌ donsamaꞌ na daꞌ pongonoy nog glegan mogduoy tidu pa sog kobataꞌ dianilan. Bu og duma sop linosian nog duma non. Bu ongon dosop gotowanan ondiꞌ mogduoy poꞌ tinigbung nilan na og pikilan nilan dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Dadi, ain og gotow nog tumolimaꞌ nog pikpanad u koni sumboy inangon non.”
Pipia ni Isus og gombataꞌanan
13Tubus nituꞌ, ongon og gotowanan nog mikpogoit nog gombataꞌanan nilan dituꞌ ni Isus bagun non ilan kodoponan bu kopogyokinan dia sog Mikpongon nog popiaon ilan. Tibua, pimag ilan nog sulangguꞌanan ni Isus.
14Tibua, miktaluꞌ si Isus nog, “Potiang niu og gombataꞌanan koyon mokpolani dianakon. Naꞌ niu ilan pogondiꞌan. Poꞌ maꞌ nog gombataꞌanan koyon, og gotowanan nog misakup sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.” 15Dadi, pingdoponan non og gombataꞌanan koyon dion, mangka na ion poglandan.
Og sala kotow doyahan
16Tubus nituꞌ, ongon sala kotow mikpolani dia ni Isus mangka poksak nog, “Polopanad, olo gidoy og ombaꞌis u inangon bagun ku malap og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non?”
17Tinabal ion ni Isus nog, “Iduma moksak a ma dianakon bog olo og ombaꞌis? Solabuk da og ombaꞌis, ion og Mikpongon. Sugaꞌid non, bila moleg a mokalap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, unut mu og dondagananan nog miktidu dianon.”
18Dadi, miksak og glaki koyon nog, “Ain sog dondagananan koyon nog sumboy u unuton?”
Tinumabal si Isus nog, “Naꞌ a momunuꞌ, naꞌ a momabal nog konaꞌ mu duoy, naꞌ a monakow, bu naꞌ a tumaksiꞌ nog gloput. 19Pogbotadoy mu og ginaꞌamaꞌ mu, bu kolalam a sog sumbaloy mu mamaꞌ da nog glolaman mu sog dili glawas mu.”
20Tinumabal og glaki koyon nog, “Piginang u na og glam non koyon. Dadi, olo poma og kulang nog sumboy u pa inangon?”
21Dadi, tinabal ion ni Isus nog, “Bila moleg a dodaꞌ mohurup, angoy mu poksaluy og pogongonon mu mangka mu pomogoy og saluy non dia sog miskinananan poꞌ mogdaya a dun dituꞌ sog glangit. Tubus nituꞌ, pokpuliꞌ a mangka a pogunut dianakon.”
22Dangan midongog nog glaki koyon og taluꞌ ni Isus koyon, mipanguꞌ ion dun mangka awaꞌ poꞌ doyahan ion tokodoy.
23Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus sog sulangguꞌanan non nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog mologon tokodoy og gotow nog doyahan nog mokampuꞌ ion dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 24Bu toluꞌon ku dianiu, nog molomu pa kobian nog kamel dia sog gluang nog dialum, gabaꞌ nog doyahan, og kampuꞌ non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”
25Dangan midongog nog sulangguꞌanan non og taluꞌ non koyon, kisobuꞌan ilan tokodoy dun nog boyaꞌan miksak ilan nog, “Bila maꞌ nituꞌ buan, sima ma og motabang?”19:25 Baluꞌ nog gotowanan dun, saꞌan migdaya og gotow poꞌ kisuꞌatan og Mikpongon dianon.
26Pigbontayan ilan ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Og maꞌ nion koyon ondiꞌ minang nog sagyaotow. Tibua, daꞌidun mologon dia sog Mikpongon.”
27Tinumabal si Piter nog, “Dadi Kounutan, ami sop buan koni nog lamig nami na tanan binolong og glam non mangka ami pogunut dianika. Olo ma matong dun dianami?”
28Tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, sog matong og pongimboguan nog Mikpongon og glam non, bu og Binataꞌ sog Kilawan mingkud na ion sog gingkudan datuꞌ dunut silow nog kotas nog bayaꞌ non, amu siꞌoy nog mikokunut koyon dianakon, pingkudon ku dosop amu dia sog sopuluꞌ bu duaꞌ gingkudan datuꞌ, mongukum nog sopuluꞌ bu duaꞌ pangkat nog bansa Israel. 29Bu ain ginonatan non og baloy non, og putupusodanan non, og mokogulanganan non, og gombataꞌanan non, otawaka glupaꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, mokotabuk ion nog labi pa tokodoy dituꞌ og sugda dun dianon, bu kongonan ion dosop nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 30Tibua, modakol og gotow nog mikuna nog mimung ombinayaꞌ ilan. Bu modakol dosop og gotowanan nog mibinayaꞌ nog mimung mokuna ilan.”
20Og pononggiꞌan paꞌali sog tinindanan moginangsog glupaꞌ nog gotow
1Tubus nituꞌ, si Isus miguksug nog pononggiꞌan. Long non dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog gotow kituꞌ nog glupaꞌ non pimulanan nog bolagon nog molongas og bunga non, og ngalan non og paras. Daliꞌ ondow pa og bonua, minangoy na ion monontong nog gotow nog ain moleg tindanan moginang sog glupaꞌ non koyon. 2Dangan ion mikotongow nog tindanan non, miglokoposadan nilan nog boyadan non dianilan solad dinari poꞌ maꞌ nituꞌ og golagaꞌ nog sondow. Dadi, minangoy ilan na moginang sog glupaꞌ non koyon. 3Dangan miginongaꞌ monek gondow, minangoy ion puliꞌ sog tobuꞌan. Mitongow non og duma gotowanan nog daꞌ ginang nilan, daꞌ lual og mogindogindog ilan tibua. 4Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, ‘Angoy amu poginang dituꞌ sog glupaꞌ u poꞌ boyadan ku da amu nog golagaꞌ nog ain og miinang niu.’ 5Dadi, minangoy ilan moginang dituꞌ. Og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon, dangan minatong og tasondow bu miginongaꞌ monog gondow, mikpuliꞌ nosop sog tobuꞌan bu maꞌ nituꞌ dosop ininang non. 6Dangan daliꞌ na sindop ondow, mikpuliꞌ nosop ion sog tobuꞌan bu mikotongow ion nosop nog gotowanan dituꞌ nog og duma daꞌ ginang nilan. Dadi, sinakan non ilan nog, ‘Iduma maꞌ nion amu ma, poloꞌ indogindog amu ma tibua? Ondiꞌ amu ma moginang?’ 7Tinumabal ilan nog, ‘Daꞌidun buan og tumindan dianami.’ Dadi, tinumabal og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon nog, ‘Bila maꞌ nituꞌ, angoy amu poginang sog glupaꞌ u.’ Dadi, minangoy ilan moginang dituꞌ.
8“Dangan sindop ondow na, miktaluꞌ og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon dia sog sosoligan non. Long non dun, ‘Polumpuk mu og glam nog gotowanan koyon nog miginang sog glupaꞌ u gondow koni. Pogunaoy mu mogbayad ain og mibinayaꞌ, mangka mu siꞌoy boyadoy ain og mikuna kituꞌ.’ 9Dadi, sinabi non og gotowanan kituꞌ nog miktolipun ilan moginang nog poksindop na og gondow bu binoyadan non ilan nog golagaꞌ nog sondow. 10Dadi, dangan boyadan non na bosia og gotowanan kituꞌ nog mikuna moginang, migdodama ilan bosia nog modakoldakol og motabuk nilan dia sog mibinayaꞌ kituꞌ moginang. Tibua, migbatuk da kodakol og binayad non dianilan. 11Tinabuk nilan notibua og boyadan koyon dianilan kobon nilan mokumodumod bu tinoluꞌan nilan og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon nog, 12‘Og mibinayaꞌ koyon, podaliꞌ ilan da miginang. Tibua ami, sumondow ami na moginang sog podosan saka pigbatuk mu ma og kodakol og boyadan mu dianami?’ 13Dadi, tinumabal og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon dia sog sala kotow dianilan. Long non dun, ‘Le, daꞌ u ika pogbigyaꞌoy. Mikpasad ita kopia nog boyadan ku amu nog golagaꞌ nog sondow. Dadi, saꞌan ion, maꞌ nion og binayad u dianiu. 14Dadi, tabuk niu ion mangka amu siꞌoy uliꞌ. Poꞌ maꞌ nituꞌ og glegan ku mogbogoy dia sog gotowanan koyon nog mibinayaꞌ ilan siꞌoy moginang, mamaꞌ nog binayad u koyon dianiu. 15Daꞌidun taꞌ buan og bayaꞌ u nog minsan olo og gondunon ku nog sin ku? Diꞌ amu bosia moksibok dun bila motawal u sog duma.’” 16Dadi, maꞌ long pa ni Isus dun, “Og mibinayaꞌ mimung mokuna bu og mikuna ilan mimung ombinayaꞌ ilan.”
Pidonsamaꞌ nosop ni Isus tumaluꞌpaꞌali sog kopatoy non
17Tubus nituꞌ, mipanow si Isus posunguꞌ sog Jerusalem. Sintak nilan koyon ompanow, pinitang non og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon sog molayuꞌlayuꞌ mangka non ilan toluꞌoy nog, 18“Posunguꞌ ita loꞌ ini sog Jerusalem. Matong ita dituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog mokokotas nog boliananan bu sog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Og gukuman nilan dianon bunuꞌon 19mangka nilan ion uokiloy dia sog gongkoman nog gotowanan nog konaꞌ bansa Hudyu. Pogwanwanon nilan ion, pogdonogon nilan ion, bu lonsangon nilan ion sog kudus. Tibua, sog kotolu ondow non, motubuꞌ da ion mokpuliꞌ.”
Og pingoni bosia nog ginaꞌ ni Jems ilan ni Jan
20Tubus nituꞌ, og duoy ni Sebedi bu og duaꞌ kotow gombataꞌ non kituꞌ nog glaki, migdunut ilan mangoy dituꞌ ni Isus mangka ion ingluꞌud sog sunguꞌan ni Isus poꞌ ongon kolegan non mongoni. 21Dadi, sinakan ion ni Isus nog, “Olo og kolegan mu koyon?”
Tinumabal og glibun koyon nog, “Tugdak mu pa dianakon nog bila matong na mogdatuꞌ a, dia mu pa pingkud og sala kotow bataꞌ u koni dapit sog glintu mu bu og sala kotow sop koni dia dapit sog bibang mu.”
22Tinabal ion ni Isus nog, “Daꞌ mu kosabut bog olo og pingoni niu koyon. Mogaga niu taꞌ gidoy og sinsaan nog posunguꞌ u poglogogaon?”
Tinumabal og duaꞌ kotow gombataꞌ nog glibun koyon nog, “Oꞌo, mogaga nami da ion.”
23Miktaluꞌ si Isus nog, “Oꞌo, motud dodaꞌ nog mokinum amu sog ginuman ku. Tibua, konaꞌ u og momiliꞌ bog sima og mingkud sog dapit glintu u otawaka sog dapit bibang u. Poꞌ og gingkudananan koyon donsamaꞌ na piksimpan nog Gamaꞌ u.”
24Dangan midongog ituꞌ nog sopuluꞌ sulangguꞌanan koyon, kodoluon ilan bosia dun og piginang nog pigilug koyon duaꞌ kotow. 25Dadi, pilumpuk ilan ni Isus mangka non ilan toluꞌoy nog, “Kosunan niu nog og kodotuꞌan dini sog dunya pogboyaꞌan nilan og pigotowan nilan. Bu ain mokokotas dianilan pogboyaꞌan nilan dosop ain ombabaꞌ pa dianilan. 26Tibua amu, sumboy ondiꞌ amu maꞌ nilan. Sugaꞌid non, ain og moleg nog ion og motas dianiu, sumboy ion mimung og sosuguꞌon niu. 27Bu ain sop dianiu og moleg nog ion og mokuna, sumboy ion mimung nog gulipon niu. 28Domikian da maꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan, ondaꞌ ion angoy dini sog dunya poꞌ bagun ion tobangan, sugaꞌid non, bagun ion og tumabang bu moguakil nog glawas non bunuꞌon bagun modakol og gotowanan og molokat tidu sog kouliponan nog dusa.”
Kiuliꞌan ni Isus og duaꞌ kotow buta
29Dangan ginumonat si Isus ilan nog sulangguꞌanan non sog koliwagan bonua nog Jeriku, modakol og gotowanan nog mikpogunut dianilan. 30Ongon og duaꞌ kotow buta, dia ilan pogingkud sog goksid nog dalan. Dangan kisunan nilan nog posunguꞌ mian dituꞌ si Isus, miglongag ilan moktawag, “Kounutan! Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa ami!” 31Pomagon ilan siꞌoy nog gotowanan dion, posisayaꞌ ilan da poktawag nog, “Kounutan! Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa ami, suꞌusa!”
32Dadi, migindog si Isus mangka non ilan sobioy bu poksak, “Olo og kolegan niu nog inangon ku dianiu?”
33Tinumabal ilan nog, “Kounutan, moleg ami bosia mokotongow puliꞌ.” 34Dadi, milolat si Isus dianilan mangka non tuyokoy og mataanan nilan. Sog sododuꞌun koyon mikotongow ilan bu migunut ilan dianon.
21Og baꞌasa dia ni Isus kosolod non dituꞌ sog Jerusalem
Mark 11:1-11, Luk 19:28-40, Jan 20:12-19
1Dangan molanilani ilan na sog Jerusalem, minatong ilan sog Betpage, dituꞌ sog pun bilid nog Olibu. Dinondag ni Isus moguna dituꞌ og duaꞌ kotow sulangguꞌanan koyon. 2Bu miktaluꞌ ion dianilan nog, “Angoy amu sog gimbolayan koyon. Matong amu dituꞌ, mokotongow amu mogdayun nog inikotan og asnu bu og nati non. Ubad niu bu oit niu dini nakon. 3Bu bila ongon og moksak dun dianiu bog iduma ubadon niu ma, tabal niu tibua nog ongon og kobalan nog Kounutan dun. Poꞌ tugdakon da dianiu.”
4Saꞌan ini miinang poꞌ og kotumanan nog tinaluꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog,
5“Taluꞌ niu sog gotowanan sog Sion, tontong niu og datuꞌ niu posunguꞌ na matong dianiu. Ombabaꞌ og bolotabat non bu poksakoy ion sog asnu, og sinokayan non koyon og nati nog asnu.”21:5 Sakaraya 9:9. Og Sion koni og koduaꞌ ngalan nog Jerusalem.
6Dadi, mipanow og sulangguꞌanan kituꞌ bu inunut nilan og pimali ni Isus kituꞌ dianilan. 7Inoit nilan og asnu kituꞌ, ilan nog nati non, dituꞌ ni Isus bu inonigan nilan nog glogdoyanan nilan mangka na sokoyoy ni Isus. 8Og gotowanan koyon nog landuꞌ kodakol, pingdondam nilan og sulagbonanan nilan dia sog dalan koyon nog bianan ni Isus. Og duma sop mikpongalap ilan nog dawon mamaꞌ nog dawon nog bunga mangka nilan botangoy sog dalan.21:8 Maꞌ nituꞌ og botad nog kopogbaꞌasa nilan dia sog datuꞌ. 9Og gotowanan koyon nog migunut dia ni Isus sog gunan binayaꞌ non, miglongag ilan mokpogekes nog, “Songlitan og pangkat ni Apuꞌ Dabid! Pipia ion nog minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon! Songlitan og Mikpongon!”
10Dangan minatong si Isus sog Jerusalem, misasow og glam nog gotowanan koyon dion bu miksinaksakoy ilan nog, “Sima gidoy og gotow koyon?”
11Tinumabal og gotowanan koyon nog mikpogunut dia ni Isus nog, “Ion non ini si Isus, og polomolatas nog miktidu sog Nasaret dituꞌ sog Galili.”
Si Isus minangoy sog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon
Mark 11:15-19, Luk 19:45-48, Jan 2:13-22
12Tubus nituꞌ, si Isus sinumolod sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan koyon dia sog Mikpongon mangka non pomugowoy og glam nog gotowanan koyon nog mikpogdagangdagang bu polonaluyanan. Bu pimolitukaꞌ non og glomisahananan nog polomolos nog sin asta og gingkudananan nog mikpogdagang nog kolopatianan. 13Kobon non moktaluꞌ nog, “Sinulat dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog, ‘Og baloy u iningolanan og baloy nog pogyokinan.’21:13 Isaya 56:7 Tibua, inimung niu nog glihanan nog polonakowanan!”
14Solian ni Isus sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan, og butaanan bu og gotowanan kituꞌ nog diꞌ mokopanow, mikpolani ilan dianon bu kiuliꞌan non ilan. 15Tibua, og mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, miglolingit ilan dianon dangan mitongow nilan og kosobuꞌsobuꞌ nog gininang non bu midongog nilan og gekes nog gombataꞌanan dituꞌ sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan koyon nog, “Songlitan og pangkat ni Apuꞌ Dabid!”
16Miksak og mokokotas nog boliananan bu polopanadanan kituꞌ dia ni Isus nog, “Midongog mu dotaꞌ bog olo og pogekeson nilan koyon?”
Tinumabal ion nog, “Oꞌo, midongog u da. Ondaꞌ niu taꞌ buan sibon kobasta og sinulat dia sog Kitab nog, ‘Og gombataꞌanan asta og populaanan, pikponadan mu moksanglit?’”21:16 Salmu 8:2
17Tubus nituꞌ, ginonatan non ilan mangka ion angoy sog bonua nog Betani bu dituꞌ ion kisogobian.
Og kayu nog pilotaꞌ ni Isus mogbunga
18Migbolomaꞌ sisolom, mikpuliꞌ si Isus dituꞌ sog Jerusalem. Sonuk non ompanow kigutoman ion. 19Mikotongow ion nog kayu sog goksid nog dalan og ngalan non igera. Dadi, pilonian non bosia, tibua, daꞌidun og mitongow non nog bunga non lual da lunsan dawon. Dadi, tinoluꞌan non kayu koyon nog, “Ondiꞌ a na nododaꞌ mogbunga mokpuliꞌ.” Bu sododuꞌun mibotug og kayu koyon.
20Dangan mitongow nog sulangguꞌanan non nog sododuꞌun mibotug og kayu koyon, kisobuꞌan ilan dun kobon nilan moktaluꞌ nog, “Iduma ion gidoy mibotug ma mogdayun og kayu koyon?”
21Dadi, tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog bila sumalig amu sog Mikpongon bu ondiꞌ amu mogduaꞌduaꞌ, konaꞌ tibua og minang niu mamaꞌ nog miinang u sog kayu koyon. Sugaꞌid non, minsan sagya toluꞌan niu og bulud koni nog, ‘Awaꞌ a dini bu poglalin ka sog dagat,’ motuman na dodaꞌ og taluꞌ niu koyon. 22Bila tumud amu nog motabuk niu, minsan olo pongonion niu dia sog Mikpongon bianan dia sog gyakin, motabuk niu nododaꞌ.”
Sinak nilan og piktiduan nog bayaꞌ ni Isus
23Tubus nion, sinumolod si Isus dituꞌ sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion pokpanad sog gotowanan. Sonuk non mokpanad, ongon mikpolani dianon nog mokokotas nog boliananan bu kobogolalan nog gotow Hudyu mangka ilan poksak nog, “Olo bayaꞌ mu moginang nog maꞌ nion koyon? Bu sima og migbogoy dianika nog bayaꞌ koyon?”
24Tinabal non ilan nog, “Sakan ku dosop amu. Bila tobalon niu akon, posunon ku dosop dianiu bog ain ku tiniduan og bayaꞌ u koni moginang nog maꞌ nini koni. 25Og sak u koni mamaꞌ nini, sima og migbogoy nog bayaꞌ dia ni Jan nog Polomunyag nog momunyag nog gotowanan? Og Mikpongon taꞌ otawaka og gotow?”
Dadi, miksinaksakoy ilan, nog ilan bu ilan, “Bila ini toluꞌon ta nog dia tidu sog Mikpongon og bayaꞌ ni Jan, tobalon non ita nog iduma buan daꞌ ita ma tud dianon? 26Tibua, bila sop toluꞌon ta nog tidu dia sog gotow og bayaꞌ non, mondok ita sop nog gotowanan poꞌ og tud nilan si Jan, ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.” 27Dadi, tinabal nilan si Isus nog, “Daꞌ a sunoy. Ondiꞌ nami kosunan.”
Dadi, miktaluꞌ sop si Isus dianilan nog, “Bila maꞌ nituꞌ, diꞌ u sop posunon dianiu bog sima migbogoy dianakon nog bayaꞌ nog mokopoginang u nog maꞌ nini koni.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog duaꞌ kotow pogilug
28Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pomikil niu poloꞌma. Ongon og gotow nog duaꞌ kotow gombataꞌ non nog lunsan laki. Minangoy ion sog gulangbataꞌ mangka poktaluꞌ nog, ‘Nuꞌ, angoy a pa poginang sog binalan ta kituꞌ gondow koni.’ 29Tinumabal og bataꞌ non koyon nog, ‘Ondiꞌ u.’ Tibua, sintak non mokpikilpikil dun, miksop og pikilan non bu minangoy da ion dituꞌ. 30Tubus nituꞌ, og gamaꞌ nilan koyon minangoy sop sog bataꞌ non koyon nog kongudan mangka non sop dondagoy mangoy moginang sog binalan nilan koyon. Tinumabal og bataꞌ non koyon nog, ‘Oꞌo, Amaꞌ.’ Tibua, ondaꞌ da ion angoy dituꞌ.”
31Long sop ni Isus dianilan, “Bila buan amu, sima ma sog duaꞌ kotow koyon og ininang non og glegan nog gamaꞌ non?”
Tinumabal ilan nog, “Og gulangbataꞌ kituꞌ.”
Dadi, miktaluꞌ nosop si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog og polongabatanan nog buis bu og tungkagonanan mokuna pa dianiu numun kituꞌ mampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 32Poꞌ saꞌan minangoy dini niu si Jan nog Polomunyag poꞌ potongowon non dianiu og bianan nog boyaꞌan mimung modulus amu dun. Tibua, ondaꞌ amu tud dianon. Bigyaꞌ non, og polongabatanan nog buis bu og tungkagonanan, tinumud ilan dianon nog boyaꞌan miksop og polomotadon nilan. Bu minsan mitongow niu na ilan nog maꞌ nion ilan, ondaꞌ amu da lotaꞌ moginang nog dusa bu tud dianon.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog gotowanannog minaksa nog glupaꞌ
33Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus nog, “Pokinongogoy niu nosop og solabuk pononggiꞌan koni. Ongon og gotow nog togo binalan nog pimulanan non nog bolagon nog ngalan non og paras. Inalad non og binalan non koyon mangka ion poglokukut nog pogdogyakan nog bunga nog bolagon non koyon. Bu inimungan non nog glokowlokow nog pogolungan. Tubus nituꞌ, piaksa non og binalan non koyon mangka ion panow sog len bonua.
34“Dangan daliꞌ na pongupuꞌoy og bunga nog pomulan non koyon, dinondag non og sosuguꞌonanan non mangoy mongabat nog bahagiꞌ non dituꞌ sog gotowanan kituꞌ nog minaksa nog pomulan non koyon. 35Tibua, dangan minatong ilan dituꞌ, ginanggut ilan nog minaksa koyon. Og sala kotow sosuguꞌon non koyon pigbadas nilan. Og sala kotow sop binunuꞌ nilan. Bu og kotolu non binatu nilan. 36Tubus nituꞌ, dinumondag nosop ion nog len sosuguꞌonanan non nog labi pa kodakol sog dinondag non kituꞌ tiganaꞌ. Tibua, og minaksa koyon, maꞌ nituꞌ dosop og ginandun nilan sog sosuguꞌonanan non kituꞌ. 37Bu sog gimpusan, dinondag non og dili bataꞌ non mangoy dituꞌ poꞌ long non dun, ‘Pogbotadan nilan ini og bataꞌ u koni.’ 38Tibua, dangan mitongow nog minaksa kituꞌ og bataꞌ non koyon, mikpoksitaluꞌ ilan nog, ‘Koyon na, og bataꞌ nog gapuꞌ nog glupaꞌ koni. Alung, ongoyon ta ion bunuꞌoy poꞌ bagun da ita na og gapuꞌ nog glupaꞌ koni.’ 39Dadi, ginanggut nilan og bataꞌ non koyon sog molayuꞌ mangka nilan bunuꞌoy.”
40Dadi, long pa ni Isus dianilan, “Bila matong na og gapuꞌ nog binalan koyon, olo gidoy og gondunon non sog gotowanan kituꞌ nog minaksa koyon dianon?”
41Tinumabal ilan nog, “Pomunuꞌon non nododaꞌ og gotowanan kituꞌ nog mokolaton mangka non poksaoy og pomulan non koyon sog len gotowanan nog ain mogbogoy dianon nog bahagiꞌ non giap matong og tang non.”
42Dadi, long sop ni Isus dun dianilan, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat kituꞌ sog Kitab nog, ‘Og batu kituꞌ nog mosolag, nog pigbongkis nog polongimung nog baloy, miimung tanan nog bololagaꞌ nog polongkapan sog glam non. Ion non da og gininang nog Mikpongon bu molongas ituꞌ tokodoy dia sog tinontongan ta.’”21:42 Salmu 118:22-23. Og batu kituꞌ nog pigbongkis, ion non ion og Kristu.
43Long pa ni Isus dun, “Dadi, toluꞌon ku dianiu, og bahagiꞌ niu sog pigdotuꞌan nog Mikpongon owiꞌon dianiu bu bogoyon dia sog len gotowanan nog konaꞌ niu salu bansa poꞌ mokopoginang ilan nog ginang kituꞌ nog kosuꞌatan og Mikpongon dun. [ 44Simasima og ombuksak sog batu koni, molupot nododaꞌ og glawas non. Bu ain sop og kolobuꞌan nog batu koyon, ompusat og glawas non dun.”]
45Dangan midongog nog mokokotas nog boliananan bu parasiuanan og pononggiꞌananan ni Isus koyon, misabut nilan nog ilan og pigdolilan non koyon. 46Dadi, minontong ilan nog pondayan nog bagun nilan ion kukpaꞌan. Tibua, miondok ilan sog gotowanan poꞌ tinumud ilan nog si Isus og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.
22Og kopononggat nog Mikpongon diꞌ baꞌis bolibadan
1Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog pononggiꞌan. 2Maꞌ long non dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog sala kotow datuꞌ nog miksimpan nog kologyaꞌan poꞌ koingon og bataꞌ non nog glaki. 3Dadi, dinumondag ion nog sosuguꞌonanan non mangoy mongonggat nog pimosobutan non kituꞌ sumakup sog kologyaꞌan non koyon. Tibua, migbolibad ilan. 4Tubus nituꞌ, dinondag non nosop og duma sosuguꞌonanan non mangka ion poktaluꞌ nog, ‘Taluꞌ niu dia sog sosuku pimosobutan kituꞌ nog misimpan na og dulang, bu pinumbaliꞌ na og sapiꞌanan ku, asta og piglombuꞌ kituꞌ nog natianan ku, bu sagad na og glam non. Dadi, sumboy tumuaꞌ ilan na nog kologyaꞌan koni.’ 5Tibua, daꞌ nilan ponglengleng, sugaꞌid non, mikpokpanow ilan tanan. Og sala kotow minangoy sog binalan non. Bu og sala kotow sop minangoy mogdagangdagang. 6Bu og dumaanan ginanggut nilan og sosuguꞌonanan nog datuꞌ kituꞌ mangka nilan pokposokitoy bu og duma pomunuꞌoy. 7Dadi, linolingitan tokodoy og datuꞌ koyon dun. Bu dinondag non og sundaluanan non nog ongoyon nilan pomunuꞌoy bu pondoksuloy og koliwagan bonua nog gotowanan koyon. 8Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non og duma sosuguꞌonanan non nog, ‘Misimpan na og kologyaꞌan koni, tibua, og pimosobutan ku kituꞌ, ondiꞌ ilan patut sumakup dun. 9Dadi, angoy amu dia sog kosompagan nog gotowanan mangka niu onggat mangoy sumakup nog kologyaꞌan koni ain og motongow niu.’ 10Dadi, minangoy og sosuguꞌonanan koyon dia sog dalananan mangka nilan polumpukoy og gotowanan nog ain mitongow nilan, molongas otawaka molaton nog gotow. Dadi, og baloy koyon miponuꞌ nog gotowanan nog sinumakup nog kologyaꞌan koyon.
11“Dangan sinumolod og datuꞌ koyon poꞌ tontongon non og gotowanan koyon dion, mitongow non og sala kotow nog daꞌ posolugoy nog ponopoton kaing. 12Miktaluꞌ og datuꞌ koyon nog, ‘Le, olo loꞌ ma kisolodoy mu koyon dini nog saka daꞌ a ponapot nog ponopoton kaing?’ Daꞌ pokotabal og gotow koyon. 13Dadi, dinondag non og sosuguꞌonanan non nog, ‘Balud niu gotow koyon mangka niu tikpuꞌ sog glowasan, dituꞌ sog kodoloman. Bu dituꞌ ion poglulad bu pongolongot og ngisianan non.’”
14Bu linuksad ni Isus tumaluꞌ nog, “Modakol bosia og pimosunan nog Mikpongon, tibua, mikaꞌan da og mipiliꞌ non.”
Og sak paꞌali sog kopogbayad nog buis
15Tubus nituꞌ, linumuas og parasiuanan koyon mangka ilan pogupakat bog olo pondayan nilan bagun nilan ion mosaꞌut bianan sog taluꞌ non. 16Dadi, dinondag nilan og duma sulangguꞌanan nilan bu duma glaꞌayatanan ni Herod mangoy dituꞌ ni Isus poꞌ pogolapsobapan nilan ion. Dangan minatong ilan dituꞌ non, miktaluꞌ ilan nog, “Polopanad, kosunan nami nog ika, moktaluꞌ a nog motud bu dumalan og pikpanad mu koyon paꞌali sog polomotadon nog glegan nog Mikpongon. Bu kisunan nami dosop nog ika, ondiꞌ a mogbigyaꞌ nog gotow minsan andun kotas non. 17Dadi buan, sog pikilan mu, mogusoy taꞌ nog mogbayad ita nog buis dia ni Sisar otawaka diꞌ?”
18Tibua, kisunan ni Isus bog olo og punan nilan moksak dun. Dadi, tinabal non ilan nog, “Iduma poksulaysulayan niu ma akon? Amu koyon, sagya mokpopotongow amu! 19Takun dow og sin koyon nog pogbayad nog buis.” Dadi, pitongow nilan dianon og sin koyon. 20Sinakan non ilan nog, “Sima og glodawan nog mitaguꞌ dia sog sin koni? Bu sima og ngalan nog misulat koyon dini?”
21Long nilan dun, “Si Sisar ma.”
Miktaluꞌ si Isus nog, “Dadi, bogoy niu dia ni Sisar ain dianon. Bu bogoy niu dosop dia sog Mikpongon ain dianon.” 22Dangan midongog nilan ituꞌ kisobuꞌan ilan tokodoy dun bu ginonatan nilan si Isus.
Og sak paꞌali sog kopokpotubuꞌnog gotowanan tidu matoy
23Sog gondow koyon, ngon dosop sadusiuanan mikpolani dia ni Isus. Og gotowanan koyon, ondiꞌ ilan tumud nog ngon motubuꞌ puliꞌ tidu matoy. Dadi, miksak ilan dia ni Isus nog, 24“Polopanad, maꞌ long pa nog sinulat kituꞌ ni Muses dianita nog bila og sala kopogduayan nog matoy og glaki non nog daꞌ ilan pogbataꞌ, sumboy og balulibun koyon pogduoyon nog pimikitan non bagun da bila mogbataꞌ ilan, mimung da maꞌ nog bataꞌ nilan nog glaki non kituꞌ tiganaꞌ. 25Ati, ngon og pitu kotow dianami, pomogilug nog lunsan laki. Og gulangbataꞌ koyon dianilan migduoy nog saka minatoy nog daꞌ ilan pogbataꞌ. Tubus nion, pigduoy nosop nog dumapit sog gulangbataꞌ og balulibun koyon. 26Saka minatoy dosop og glaki koyon nog daꞌ pa bataꞌ nilan. Tubus nituꞌ, pigduoy nosop ion nog kotolu. Asta og pitu kotow pomogilug koyon mikobian mogduoy dia sog balulibun koyon. Tibua, lunsan ilan mikpomatoy nog daꞌidun og bataꞌ nilan. 27Daꞌ ion kobon, og balulibun koyon minatoy dosop. 28Dadi, bila matong gondow nog potubuꞌon og gotowanan tidu matoy, sima ma gidoy sog pitu kotow kituꞌ nog pomogilug og kodumanan nog glibun koyon, nog saka og glam nilan koyon mikobian mogduoy dianon?”
29Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Milapang amu dodaꞌ tokodoy poꞌ ondaꞌidun sabut niu nog sinulat dia sog Kitab otawaka og dasig nog Mikpongon. 30Poꞌ bila matong na potubuꞌon nog Mikpongon og gotowanan tidu matoy, ondiꞌ ilan na mokpogduoy poꞌ mamaꞌ ilan na nog moloikatanan sog glangit. 31Bu paꞌali sop sog kopotubuꞌ nog gotowanan tidu matoy, ondaꞌ niu taꞌ kobasta og tinaluꞌ nog Mikpongon dianiu nog, 32‘Akon og Mikpongon nog ion non og poktomuyon kituꞌ ni Abraham, ni Isak, bu ni Jakub.’22:32 Exodus 3:6. Og pigolong ni Isus koni nog minatoy, og glawas nilan. Poꞌ og glimukud nilan totubuꞌ da dituꞌ sog glangit. Bu moktamuy ilan da dituꞌ. Og maꞌana nog taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ, konaꞌ ion og poktomuyon nog ain minatoy, sugaꞌid non, ain totubuꞌ.”
33Dangan midongog nog gotowanan og tabal ni Isus sog sadusiuanan koyon, kisobuꞌan ilan nog pikpanad non koyon.
Og bololagaꞌ sog glam nog dondagan
34Dangan midongog nog parasiuanan nog dinag dia ni Isus og sadusiuanan koyon, linumpukan nilan si Isus. 35Og sala kotow dianilan moto tokodoy nog botad, sinulayan non si Isus moksak nog, 36“Polopanad, olo og dondagan kituꞌ nog bololagaꞌ sog glam non dia sog Botad?”
37Tinabal ion ni Isus nog, “‘Sumboy potigbungon mu og glolaman mu sog Pogbayaꞌ nog ion og Diwata mu, tidu sog pusung mu, mangoy sog glimukud mu, asta sog glam nog pomikilan mu.’22:37 Deuteronomy 6:5 38Ion non ini og mikuna nog bololagaꞌ sog glam nog dondagan. 39Bu ngon dosop og koduaꞌ non nog maꞌ da nituꞌ. ‘Sumboy molalam a sog sumbaloy mu mamaꞌ da nog glolaman mu sog dili glawas mu.’22:39 Levitikus 19:18 40Bila miunut mu og duaꞌ buk koni, og glam nog dondagan dia sog Botad nog sinulat ni Muses bu tidu sog polomolatasanan kobon nituꞌ, miunut mu na og glam non.”
Og sak paꞌali sog Kristu
41Sog solian pa moglumpuk nog parasiuanan koyon dion, sinakan ilan ni Isus nog, 42“Olo pikilan niu paꞌali sog Kristu? Sima gidoy ion pangkat dun?”
Tinabal nilan si Isus nog, “Og pangkat le ni Apuꞌ Dabid.”
43Dadi, miktaluꞌ si Isus, “Bila maꞌ nituꞌ, olo sabap non nog si Dabid, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, iningolanan non ion nog Kounutan non? Poꞌ long pa ni Dabid dun, 44‘Og Pogbayaꞌ miktaluꞌ dia sog Kounutan ku, ingkud a sog dapit glintu u asta imungon ku og bantaanan mu nog gindogan nog botis mu?’22:44 Salmu 110:1 45Dadi, bila si Dabid, iningolanan non na og Kristu nog Kounutan non, olo ma og kipongkatoy ni Dabid dianon?” 46Daꞌidun, sala kotow siꞌoy dianilan, og mikotabal minsan sotoktang siꞌoy. Dadi, tidu dion, daꞌ ilan na giluꞌ moksak dianon.
23Og pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ dia sog polopanadanan nog botad bu sog parasiuanan
Mark 12:38-39, Luk 11:43,46, 20:45-46
1Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus dia sog gotowanan bu sulangguꞌanan non nog, 2“Og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, binogayan ilan nog polosukuꞌan mokpanad nog botad nog pibian dia ni Muses. 3Dadi, sumboy pokokunut amu sog glam nog pikpanad nilan koyon. Tibua, naꞌ niu poglogilingan og kohinangan nilan koyon poꞌ ondaꞌ nilan unutoy og dili pikpanad nilan koyon. 4Poꞌ og dondagananan nilan sog gotowanan ompononggiꞌ dia sog ombogat nog gobotan nog pipisan nilan dia sog gotowanan. Tibua, minsan og kolongkenge nilan, diꞌ nilan tanan potobangon mokpitang dun. 5Glam nog kohinangan nilan koyon inangon nilan bagun tibua motongow nog gotowanan. Tontong niu poloꞌma, pisolag nilan og toguꞌan nog pinulatan nilan nog taluꞌ nog Kitab nog pingogbod nilan dia sog bingkonanan nilan bu dia sog gangasanan nilan.23:5 Deuteronomy 6:8 Bu pimoyabaꞌ nilan og gyambuyambu nog sudung nog ponopoton nilan. 6Bu bila dia ilan sog kologyaꞌan, kolegan nilan dia ilan pingkudoy sog gingkudan nog gotow kituꞌ nog pogodaban. Bu bila dia ilan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, kolegan nilan dia ilan pingkudoy sog gingkudan nog mokokotas nog gotow. 7Bu moleg ilan dosop nog pogodaban bu golunon nog gotowanan bila dia ilan sog kosompagan, bu sobion ilan nog gotowanan nog Rabi.23:7 Og Rabi koni, og maꞌana non, og polopanad kituꞌ nog modalom og sabut non nog sinulat dia sog Kitab.
8“Tibua, amu, naꞌ niu potiangon nog sobion amu nog Rabi poꞌ pomogilug amu glam niu bu solabuk da og polopanad niu. 9Naꞌ amu dosop sumabi nog Amaꞌ sog minsan sima dini sog glupaꞌan poꞌ solabuk da og Gamaꞌ niu. Ion non og Mikpongon nog dituꞌ sog glangit. 10Bu naꞌ niu potiangon nog sobion amu nog gotowanan nog kounutan poꞌ solabuk da og Kounutan niu nog ion non ion og Kristu. 11Og motas sog glam niu sumboy mimung og sosuguꞌon niu. 12Poꞌ simasima og mokpotas nog dili glawas non, pobobaꞌon da nog Mikpongon. Tibua, simasima og mokpobabaꞌ nog bolotabat non, potason sop ion nog Mikpongon.
13“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og parasiuanan koyon, mokpopotongow amu tibua! Pinintuꞌ niu og bianan mangoy sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Ompok amu mampuꞌ dun bu opaꞌon niu pa og gotowanan koyon nog moleg bosia mampuꞌ dun.
[ 14“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Og ginang niu moglimbung dia sog balulibunanan bagun niu malap og gakodanan nilan. Bu bila mogyakin amu, popoyaton niu tokodoy poꞌ baluꞌbaluꞌ molongas amu da nog gotow. Tibua, sog binayaꞌ nog gondow, ombogat tokodoy og polihalaꞌ nog Mikpongon dianiu.]
15“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Uliton niu og gliwag nog bonua bu tumolipag amu nog dagat monontong nog sala kotow siꞌoy nog moleg mokokunut dia sog pikpanad niu. Bila mokokunut na dianiu, imungon niu nog labi pa kolaton non dia sog kohinangan niu nog dituꞌ sigbuoy sog danow nog gapuy.
16“Kosusasusa amu, nog amu og buta nog monuluꞌ dia sog gotowanan! Poꞌ long niu dun, bila og gotow moksapa dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mogusoy da nog diꞌ siꞌoy tumanon. Tibua, long niu dun, bila moksapa dia sog bulawan nog polongkapan nog Baloy nog Poktomuyan koyon, sumboy nododaꞌ tumanon non og sapa non koyon. 17Buta amu dodaꞌ bu gumowon amu. Ain ma og bololagaꞌ? Og bulawan taꞌ otawaka og Baloy koyon nog Poktomuyan? Og Baloy nododaꞌ nog Poktomuyan poꞌ ain sog dialom non miimung og mosigda dun. 18Bu long niu sop dun, bila og gotow moksapa dia sog pomolasan, mogusoy da nog diꞌ non siꞌoy tumanon. Tibua, long niu dun, bila moksapa dia sog binotang kituꞌ sog pomolasan, sumboy tumanon non nododaꞌ og sapa non koyon. 19Og buta amu dodaꞌ! Ain ma og bololagaꞌ, og pimalas taꞌ otawaka og pomolasan taꞌ? Og pomolasan nododaꞌ poꞌ ain binotang sog pomolasan miimung mosigda dun. 20Dadi, bila sumapa og gotow dia sog pomolasan, misunuꞌ dosop ain og binotang dion. 21Bu bila sumapa og gotow dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, misunuꞌ dosop og Mikpongon nog ion migonong dion. 22Bu bila sumapa og gotow dia sog glangit, misunuꞌ og gingkudan datuꞌ nog Mikpongon bu ion nog miningkud dion.
23“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Migbogoy amu nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog palapalaanan niu dia sog Mikpongon, tibua, ondaꞌ niu unutoy og bololagaꞌ dia sog botad, bu pigbigyaꞌ niu og gotowanan, bu diꞌ amu mololat dianilan, bu diꞌ amu kopongondolan. Ininang niu bosia ituꞌ poguna, nog diꞌ niu dosop lotaꞌan og donsamaꞌ kituꞌ. 24Amu og buta nog minuluꞌ dia sog gotowanan! Og gininang niu domikian da maꞌ nog minum amu nog ginumon bila poliguꞌan nog kamel, tibua, bila sagya da opunan nog glangow, diꞌ amu minum dun.23:24 Og maꞌana non, bila dondagan kituꞌ nog daꞌ doga maꞌana non, loliagon ilan mogunut dun. Tibua, ain og dondagan kituꞌ nog togo maꞌana, ompok ilan mogunut dun.
25“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Bila mongugas amu nog saguk bu pinggan, lonuꞌan niu tibua og dibabow non, saka og dialom non kolomuꞌlomuꞌ da. Domikian da maꞌ nog dialom pikilan niu nog landuꞌ gabak bu lumobug amu sog dili glegan niu. 26Amu parasiuanan, og buta amu dodaꞌ! Sumboy lonuꞌan niu pa poguna og dialom koyon. Poꞌ bila milonuꞌ na, og dibabow non siꞌoy molonuꞌ dosop.
27“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Mamaꞌ amu nog globonganan nog pinintaan nog putiꞌ. Molongas pogbontayan og dibabow non, tibua, sog dialom non miponuꞌ nog tulananan bu kolomuꞌlomuꞌ. 28Domikian da maꞌ nion amu. Pogbontayan amu nog gotowanan mamaꞌ amu da nog midulus, tibua, sog dialom sagya amu da mokpopotongow bu landuꞌ amu tokodoy nog pokolaton nog gotow.
29“Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Poꞌ pingimungan niu nog gindanan og globonganan nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon, bu pingdoꞌitdoꞌitan niu og globonganan nog gotowanan kituꞌ nog midulus dia sog Mikpongon. 30Bu maꞌ long niu dun, ‘Somoꞌ totubuꞌ ami pa sog masa nilan kituꞌ kobon nituꞌ, ondiꞌ ami na dodaꞌ mampuꞌ dia sog mokogulanganan ta kituꞌ momunuꞌ nog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ.’” 31Bu long pa ni Isus dun, “Amu tanan og tinumaksiꞌ nog dili glawas niu nog amu og pangkat nog mimunuꞌ kituꞌ dia sog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. 32Dadi, doksuꞌ niu na og mokolaton kituꞌ nog kohinangan nog mokogulanganan niu kobon nituꞌ.
33“Amu og mamakanan. Amu og tupuꞌanan nog mamak kituꞌ nog mokolala. Olo gidoy og pondayan niu bagun amu mokopolaguy sog polihalaꞌ kituꞌ dianiu sog danow nog gapuy? 34Dadi, saꞌan ituꞌ popongoyon ku dini niu og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon, bu og gotowanan kituꞌ nog mokotalus, bu og polopanadanan nog motud. Tibua, og duma pomunuꞌon niu bu lonsangon niu sog kudus. Og duma sop pogbodason niu dia sog baloyanan nog poglumpukan niu, bu minsan ain ilan angoy nog bonuaanan losigon niu da ilan. 35Sabap dituꞌ, amu da kosakan nog duguꞌ nog glam nog pimunuꞌ nog gotowanan kituꞌ nog midulus dini sog glupaꞌan. Miktolipun sog kobunuꞌ dia ni Abel nog daꞌ salaꞌ non, asta sog kobunuꞌ kituꞌ dia ni Sakaraya, og bataꞌ kituꞌ ni Barakaya. Binunuꞌ niu dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon sog golot nog dugu kituꞌ nog mosigda bu sog pomolasan. 36Toluꞌon ku dianiu, og gotowanan numun koni, ilan da og kodotongan nog glam non koni.”
Milolat si Isus sog gotow Jerusalem
37Maꞌ long sop ni Isus dun, “O Jerusalem, Jerusalem, og gotowanan mu, pimunuꞌ nilan og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu pimatu nilan ain og pipangoy non dion nika. Miobon u na bosia moleg lumumpuk nog gotowanan mu bagun ku ilan musibaꞌ, mamaꞌ nog dolukan nog dugbaꞌan non nog gokpak non og gititanan non. Tibua, ompok ilan dun. 38Tontong mu numun kituꞌ, og baloy mu tinolikudan na nog Mikpongon. 39Toluꞌon ku dianika, nog ondiꞌ mu nododaꞌ akon motongow mokpuliꞌ asta matong gondow kituꞌ nog mokpoktaluꞌ og gotowanan mu nog, ‘Pipia ion nog minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon!’”
24Og gindanan sog gimpusan nog gondow
1Tubus nituꞌ, linumiu si Isus tidu sog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Sonuk non ompanow, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non bu pigdolit nilan og Baloy nog Poktomuyan koyon bu og gimbolayan koyon sog glumibut non. 2Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Og pigdolit niu koyon, toluꞌon ku dianiu nog ngon gondow non nog minsan solabuk siꞌoy og polongkapan non koyon nog batu nog mitongow niu, daꞌidun nododaꞌ mosamaꞌ dun dia sog kibotangan non koyon poꞌ glam non koyon motipot pomoktugban.”
3Dangan minatong ilan dituꞌ sog bulud nog Olibu, miningkud si Isus bu mikpolani dianon og sulangguꞌanan non nog ilanilan da, mangka ilan poksak dianon nog, “Kounutan, taluꞌ mu pa dianami bog nanu gidoy ion kotuman. Bu olo og gindanan dun og tang nog kopokpuliꞌ mu dini bu og gimpusan nog gondow?”
4Tinumabal si Isus nog, “Pokpotubud amu bagun amu ondiꞌ kolimbungan. 5Poꞌ modakol og matong nog gomiton nilan og ngalan ku. Toluꞌon nilan nog ilan dow og Kristu. Bu modakol og kolimbungan dun. 6Bu bila mokodongog amu nog gonek nog mogbunuꞌ bu og dongogan nog mogbunuꞌ, naꞌ amu kiglaꞌan dun poꞌ og glam non koyon sumboy nododaꞌ ion mian. Tibua, konaꞌ pa ion og doksuꞌan. 7Poꞌ og binonsaan mokpogbunuꞌ ilan bu ilan. Bu og pigdotuꞌan mantu dosop sog len pigdotuꞌan. Bu ngon dosop mian og gunus bu og glinug sog ainain nog bonua. 8Og glam nini og tolipunan pa nog glogon nog ompononggiꞌ dia sog glibun nog pinokitan.
9“Tubus nituꞌ, pongukpaꞌan amu mangka nilan amu pokposokitoy bu pomunuꞌoy. Bu pokongitan amu nog glam nog binonsaan sabap sog kopokokunut niu dianakon. 10Sabap dituꞌ, modakol og lumotaꞌ mongandol dianakon mangka ilan pokinongitoy nog ilan bu ilan nog boyaꞌan uokilon ilan sog glaꞌat nog ain minanta dianilan. 11Bu modakol mokponuaꞌ nog polomolatasanan nog diꞌ motud bu modakol nog gotowanan og moit nilan. 12Bu sabap sog kopogloknat nog kohinangan nog mokolaton, og kodokolan tumigdow na og glolat nilan. 13Tibua, simasima og mokogaga asta sog doksuꞌan, motabang ion. 14Bu og Gombaꞌis koni nog Guksugan paꞌali sog kopogdatuꞌ nog Mikpongon ompulonag na sog tibuk nog dunya bu kosunan na nog glam nog gotow og motud. Tubus nituꞌ, mangka na datong og bungkas.”
Og posunguꞌ matong nog pihit sog gotowanan
15Long sop ni Isus, “Og polomolatas kituꞌ nog si Daniel, pidonsamaꞌ non tumaluꞌ kobon nituꞌ nog ngon motongow niu nog pindogon dia sog dugu nog mosigda og landuꞌ kolaton nog mimung moglomuꞌ dun og Baloy kituꞌ nog Poktomuyan dia sog Mikpongon.24:15 Daniel 9:27b (Sumboy mosabut nog ain og mogbasta nini!) 16Bila, motongow niu na nog mituman na og tinaluꞌ ni Daniel kituꞌ, ain og gotowanan dini sog Judia koni, sumboy mokpolaguy ilan na sog kobukidan. 17Bu ain sop og gotowanan nog kotangan nog dia ilan sog glowasan nog baloy nilan, ondiꞌ ilan na mokotagad mogdangan monolimpan. 18Bu ain sop og gotowanan nog kotangan nog dituꞌ ilan sog binalan, ondiꞌ ilan na dosop mokotagad muliꞌ malap nog sulagbon nilan. 19Bu sog tang koyon, kololatlolat ain bodosanan bu ain og tigubataꞌ poꞌ ngon og kolumbeketan nilan. 20Pogyokinoy niu nog og kopolaguy niu ondiꞌ motang sog timpu dupiꞌ bu sog Gondow nog Pogulali. 21Poꞌ sog tang koyon, landuꞌ na og sinsaan nog gotowanan. Daꞌ sibon kobianoy og maꞌ nion koyon nog sinsaan tidu pa sog tolipunan nog dunya. Bu og sinsaan koyon ondiꞌ kobotukan. 22Somoꞌ ondaꞌ kulangoy nog Mikpongon og ginondowan nog sinsaan nilan koyon posunguꞌ, motipot nododaꞌ pomatoy og gotowanan. Tibua, saꞌan ituꞌ kulangan non poꞌ sabap sog pigotowan non.
23“Sog tang koyon, bila ngon moktaluꞌ dianiu nog, ‘Tontong niu, koni na og Kristu!’ otawaka, ‘Kituꞌ da ion!’ naꞌ amu tokodoy tumud dun. 24Poꞌ modakol og mokponuaꞌ nog polomolatasanan nog diꞌ motud bu og gotowanan nog mogbaluꞌbaluꞌ nog ilan dow og Kristu. Bu poginangon nilan og gingyataꞌanan bu og kosobuꞌsobuꞌ bagun nilan moit og gotowanan, bu asta og pigotowan nog Mikpongon somoꞌ moit nilan da bosia. 25Dadi, pongmohilat amu poꞌ saꞌan ini pidonsamaꞌ u tumaluꞌ dianiu bagun amu mosimpan.
26“Dadi, bila ngon og moktaluꞌ dianiu nog, ‘Og Pipangoy kituꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ, dituꞌ ion sog bonua kituꞌ nog daꞌidun migonong dun,’ naꞌ amu mangoy dituꞌ. Otawaka, ‘Dion ion mimintuꞌ sog dialom baloy,’ naꞌ amu tumud dun. 27Poꞌ bila matong na og gondow nog pogdatong nog Binataꞌ sog Kilawan, ompononggiꞌ sog kilat nog gomonsunoy pa diadia pogbusiat tidu sog silangan mangoy sog sindopan. 28Maꞌ long pa nog ponoluꞌon dun, ‘Ain og kibotangan nog bangkoy, dituꞌ dosop pogdopuꞌoy kuman nog guakanan.’”
Og pokpuliꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan
29Maꞌ long pa ni Isus, “Ampun modoksuꞌ og glogon koyon, mogdolom mogdayun og gondow, og bulan ondiꞌ na sumilow, og bitunanan sog glangit mokpogogdag, bu og glam nog dia sog glangit mokpoksop og botanganan nilan. 30Sog tang koyon, motongow na sog glangit og gindanan nog Binataꞌ sog Kilawan. Bu og glam nog binonsaan sog glupaꞌan koni mokponglangos. Bu motongow nilan og Binataꞌ sog Kilawan posunguꞌ matong mogunut dia sog ginampol, bu dunut landuꞌ silow bu og kotas nog bayaꞌ non. 31Bu bianan sog koponombuliꞌ non nog mosikad, og moloikatanan non mangoy ilan lumimud og pigotowan nog Mikpongon sog pat pigyulu nog dunya.”
Og gindanan nog kopokpuliꞌ non sog dunya
32Maꞌ long pa ni Isus, “Maꞌ nini og manad niu dia sog kayu kituꞌ nog igera, bila lumoklag na bu pogbogudawon, kosunan niu nog daliꞌ na og timpu podos. 33Domikian dosop nog bila motongow niu na og glam nog piktaluꞌ u koni mituman na, daliꞌ u na datong. 34Poꞌ toluꞌon ku dianiu, mangka siꞌoy kotipot pomatoy og gotowanan numun koni, motuman na og glam nog piktaluꞌ u koni dianiu. 35Og glangit bu glupaꞌan solianlian da, tibua, og taluꞌ u moksampoyumul nododaꞌ.”
Daꞌidun og mokosun nog tang nog kopokpuliꞌnog Binataꞌ sog Kilawan
Mark 13:32-37, Luk 17:26-30,34-36
36Maꞌ long pa ni Isus, “Daꞌidun og mokosun dun sala kotow siꞌoy og gondow otawaka og tang, minsan siꞌoy og moloikatanan sog glangit otawaka og Bataꞌ. Daꞌidun mokosun dun lual da og Gamaꞌ. 37Dadi, bila daliꞌ na datong og Binataꞌ sog Kilawan, og glangkalangka nog gotowanan mamaꞌ dosop nog polomotadon nog gotowanan kituꞌ sog masa ni Nowa kobon nituꞌ. 38Poꞌ sog daꞌ pa datong og glayas nog masa ni Nowa, og poginangon nog gotowanan mikpoglokanlokan, mikpoginuminum, bu mimogduoy, asta sog gondow nog sinumolod si Nowa sog gagyung kituꞌ nog inimung non. 39Ondaꞌidun og sinisini nilan dun nog ngon posunguꞌ matong, asta minatong sog gondow kituꞌ nog miglayas, bu mitipot ilan kolomos. Domikian dosop maꞌ nituꞌ og kobianbianan nog gotowanan bila matong na og Binataꞌ sog Kilawan. 40Sog tang koyon, duaꞌ kotow glaki dituꞌ sog binalan, og sala kotow oiton, bu og sala kotow sop ombagak. 41Bu duaꞌ kotow glibun solian nilan gumiling, og sala kotow oiton, bu og sala kotow sop ombagak.
42“Dadi, saꞌan sumboy kobon non pongmohilat amu poꞌ ondiꞌ niu kosunan bog olo ondowoy dun og pogdatong nog Kounutan niu. 43Sabut niu og poktoluꞌon ku koni. Ibalat da sog gapuꞌ nog baloy nog pinokowan, somoꞌ kisunan non bosia bog andun kodalom nog gobi og pogdatong nog polonakow kituꞌ, oyanan non nododaꞌ bagun da ondiꞌ ion mokosolod. 44Domikian da maꞌ nituꞌ, nog sumboy moksimpan amu kobon non, poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan matong sog tang nog daꞌ niu dodomaoy.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog sosoligannog kosoligan bu ondiꞌ kosoligan
45Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og sosoligan kituꞌ nog kosoligan bu moto momikil, ion og ginuokilan kituꞌ nog kounutan non nog bayaꞌ mogokbit bu mogusibaꞌ dia sog pakasi sosoligan non sog tang nog ngon kobalan nilan dun. 46Kuntungan og sosoligan kituꞌ, nog kidotongan nog kounutan non sonuk non moginang nog dinondag kituꞌ moginang dianon. 47Toluꞌon ku dianiu, og sosoligan koyon, uokilan nododaꞌ ion nog bayaꞌ mogokbit sog glam nog gakod nog kounutan non koyon. 48Tibua, bila mamaꞌ nog sosoligan kituꞌ nog molaton, nog moktaluꞌ sog dialom pikilan non nog, ‘E! Mobon pa datong og kounutan ku,’ 49bu mangka non tolipunoy mogdanog og pakasi sosoligananan non koyon, mangka ion poglokanlokan, bu dumuma moginuminum sog polonginumanan. 50Kotokowan ion nog matong og kounutan non koyon sog gondow nog daꞌ non bibolaꞌoy bu sog tang nog daꞌ non dodomaoy. 51Og sosoligan koyon pogoktadon dodaꞌ ion nog kounutan non koyon mangka non ion pompuꞌoy mosinsa sog gotowanan kituꞌ nog mokpopotongow tibua. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan.”
25Og pononggiꞌan paꞌali sog sopuluꞌ kodologaan
1Maꞌ long pa ni Isus, “Sog gondow nog mokpuliꞌ og Binataꞌ sog Kilawan dini sog glupaꞌan, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon mamaꞌ nog kibianbianan nog sopuluꞌ kodologaanan. Og kodologaanan koyon, og monala kotow dianilan, mikpogoit ilan nog politaꞌan nilan lumumpak nog pongantim. 2Og lima kotow dianilan gumowon bu og lima kotow sop moto momikil. 3Og gumowon kituꞌ, mikpitang ilan siꞌoy nog politaꞌan, daꞌ ilan poksimpan nog dungag nog gas nilan. 4Tibua, og duma nog lima kotow kituꞌ, miksimpan ilan nog dungag nog gas nilan dia sog politaꞌan nilan. 5Miobon tokodoy og pongantim kituꞌ. Dadi, sintak nilan mogbagad dun, tulugon ilan tokodoy boyaꞌan nog mikotulug ilan.
6“Dangan midopot tongaꞌ gobi, ngon og gekes nog, ‘Koni na og pongantim kituꞌ! Angoy niu na ion lumpak!’ 7Dadi, mikpoktanud og glam nog kodologaanan kituꞌ mangka nilan sugioy og politaꞌan nilan. 8Miktaluꞌ og lima kotow kituꞌ nog gumowon sog mokokoto kituꞌ momikil, ‘Bogayan ami pole nog gas niu koyon mikaꞌan siꞌoy poꞌ daliꞌ na kopalong og politaꞌan nami koni.’ 9Tinumabal og lima kotow koyon, ‘Ondiꞌ amu na le kotulan dun poꞌ lomonlomon da dianami. Sugaꞌid non, angoy amu saluy dia sog ain og togo gas.’ 10Dadi, minangoy og lima kotow koyon sumaluy nog gas nilan. Likud nilan koyon ompanow, minatong og pongantim kituꞌ. Og lima kotow kituꞌ nog misimpan, migunut ilan na dituꞌ sog poglokoingan kituꞌ. Dangan mikosolod ilan tibua, pinintuꞌ sop og bongawan kituꞌ.
11“Ondaꞌ kobon golot non, minatong dosop og lima kotow kituꞌ. Bu mikibukaꞌ ilan bosia, ‘Kounutan! Kounutan! Bukaꞌoy niu pa ami suꞌusa!’ 12Tibua, tinabal non ilan nog, ‘Toluꞌon ku dianiu, ondiꞌ u amu kilolaan.’”
13Dadi, long ni Isus dun, “Pongmohilat amu poꞌ ondiꞌ niu kosunan bog olo ondowoy dun otawaka tangoy dun nog pokpuliꞌ u dini.”
Og pononggiꞌan paꞌali sog tolu kotow sosoligananan
14Maꞌ long pa ni Isus, “Sog gondow nog mokpuliꞌ og Binataꞌ sog Kilawan dini sog glupaꞌan, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon mamaꞌ dosop nog gotow kituꞌ nog minangoy sog molayuꞌ nog bonua. Tibua, mangka siꞌoy ion gonat, pilimud non poguna og sosoligananan non mangka non pomilinoy dianilan og golotaꞌanan non. 15Binogayan non og monala kotow dianilan ain og goktob nog ombaꞌug nilan. Og sala kotow binogayan non nog lima ngibu og pilak. Og sala kotow sop binogayan non nog duaꞌ ngibu. Bu og sala kotow sop binogayan non nog songibu, mangka na ion gonat. 16Og sosoligan kituꞌ nog binogayan nog lima ngibu, piglitu non mogdayun og sin kituꞌ. Dadi, mikuntung ion dun lagaꞌ nog lima ngibu pilak. 17Maꞌ dosop nituꞌ og sosoligan kituꞌ nog binogayan nog duaꞌ ngibu, bu mikuntung dosop ion dun lagaꞌ nog duaꞌ ngibu pilak. 18Tibua, og gotow kituꞌ nog binogayan nog songibu, inangoy non lobutoy dia sog glupaꞌ og sin nog kounutan non kituꞌ.
19“Dangan miobon ion, minuliꞌ og kounutan nilan kituꞌ mangka non polimudoy og sosoligananan non poꞌ mogbahagiꞌ ilan. 20Og sosoligan kituꞌ nog binogayan non nog lima ngibu, pinitang non sog kounutan non koyon og guntung non kituꞌ mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, inuakil mu dianakon og lima ngibu. Tontong mu ini! Mikuntung u pa dun lagaꞌ nog lima ngibu sop og dakol non.’ 21Dadi, tinoluꞌan ion nog kounutan non koyon nog, ‘Ombaꞌis a dodaꞌ nog sosoligan, kosoligan ka tokodoy. Kosoligan ka ma sog mikaꞌan, dadi, uokilan ku sop ika mogokbit nog modakol. Angoy a na dini bu duma a mogdaꞌdaꞌ sog kounutan mu koni!’ 22Tubus nituꞌ, og sosoligan kituꞌ nog binogayan non nog duaꞌ ngibu, mikpolani dosop dianon mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, inuakil mu dianakon og duaꞌ ngibu. Tontong mu ini! Mikuntung u pa dun lagaꞌ nog duaꞌ ngibu sop og dakol non.’ 23Dadi, tinoluꞌan ion nog kounutan non koyon nog, ‘Ombaꞌis a dodaꞌ nog sosoligan, kosoligan ka tokodoy. Kosoligan ka ma sog mikaꞌan, dadi, uokilan ku sop ika mogokbit nog modakol. Angoy a na dini bu duma a mogdaꞌdaꞌ sog kounutan mu koni!’ 24Tibua, og sosoligan kituꞌ nog binogayan nog songibu mikpolani dosop dianon mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, kosunan ku nog ika lenlen ka nog gotow. Olapon mu minsan konaꞌ nika og misinsa dun. Poꞌ gumani a nog konaꞌ nika og mimula dun. 25Miondok u dianika. Dadi, linobut u sog glupaꞌ og binogoy mu kituꞌ dianakon nog sin. Koni da og sin mu kituꞌ.’ 26Tinumabal og kounutan non koyon nog, ‘Molaton ka dodaꞌ nog gotow bu mololaꞌ a nog sosoligan. Bila maꞌ nituꞌ og pikilan mu nog akon mongalap u minsan konaꞌ u moginang dun bu gumani u nog konaꞌ u mimula dun, 27iduma ondaꞌ nika ma buan toguꞌoy sog bangku og sin ku koyon bagun mogbataꞌ? Bu bila mokpuliꞌ u na, motabuk u ituꞌ bosia asta og bataꞌ non?’ 28Mangka poktaluꞌ og kounutan koyon dia sog duma sosoligananan koyon nog, ‘Alap niu og sin koyon dianon mangka niu bogoy dia sog sosoligan kituꞌ nog sopuluꞌ ngibu og sin non. 29Poꞌ ain ngon na dianon, dungagan pa bagun ion kongonan. Tibua, ain daꞌidun dianon, minsan og dakoldakol non na, owaꞌon pa dianon. 30Og sosoligan koni nog daꞌ sagnat non tikpuꞌ niu na sog glowasan, dituꞌ sog kodoloman. Bu dituꞌ ion poglulad bu pongolongot og ngisianan non.’”
Og pononggiꞌan paꞌali sog bilibiliananbu og kambinganan
31Maꞌ long pa ni Isus dun, “Bila mokpuliꞌ na dini og Binataꞌ sog Kilawan, dunut kosilow nog bayaꞌ non, bu glam nog moloikatanan mogunut dianon, mingkud na ion dia sog gingkudan datuꞌ bu sumilow og kotas non. 32Og glam nog binonsaan polimudon dianon mangka non ilan bohogiꞌoy duaꞌ bahagiꞌ mamaꞌ nog polongipat nog bilibilianan nog siboyon non og bilibilianan dia sog kambinganan. 33Og Datuꞌ kituꞌ, siboyon non ain og midulus, bu dia non podopitoy sog glintu non. Bu ain sop og daꞌ kodulus, dia non podopitoy sog bibang non. 34Tubus nituꞌ, moktaluꞌ og Datuꞌ koyon dia sog gotowanan nog dia dapit sog glintu non nog, ‘Angoy amu na dini, amu og pipia nog Gamaꞌ u. Tabuk niu na og pusakaꞌ niu nog ion non og pigdotuꞌan nog Mikpongon nog sinimpan kituꞌ dianiu tidu pa sog tolipunan nog kopokpongon nog dunya. 35Poꞌ kobon nog mogutom u, piokan niu akon. Kobon nog kinuow u, piinum niu akon. Ondaꞌ niu siꞌoy akon kilolaoy, tinolimaꞌ niu da akon sog baloyanan niu. 36Dangan kiondaꞌan u nog ponopoton, piponopotan niu akon. Kobon nog ondiꞌ u mokodag, inusibaꞌ niu akon. Bu kobon nog mikolobusu u, binontow niu akon.’
37“Tubus nituꞌ, og gotowanan nog midulus, tumabal ilan nog, ‘Kounutan, nanu nami ika mitongow nog kigutoman ka nog piokan nami ika? Otawaka, kinuow a nog piinum nami ika? 38Nanu nami sop ika tinolimaꞌ nog saka daꞌ nami ika kilolaoy? Otawaka, nanu a kiondaꞌan nog ponopoton nog piponopotan nami ika? 39Bu nanu nami ika binontow nog ondiꞌ a mokodag otawaka mikolobusu a?’ 40Tobalon ilan nog Datuꞌ koyon nog maꞌ nini, ‘Toluꞌon ku dianiu, nog minsan olo og miinang niu dia sog pigilugananan ku nog ombabaꞌ ilan nog gotow, og ginang niu koyon dia niu nakon ininang.’
41“Tubus nituꞌ, moktaluꞌ ion dia sog gotowanan nog dia dapit sog bibang non nog, ‘Awaꞌ amu dini nakon, amu koyon pinolihalaꞌ amu na nog Mikpongon. Dituꞌ amu angoy sog danow nog gapuy kituꞌ nog diꞌ ompalong nog sinimpan dia ni Kindagow bu glam nog glaꞌayatanan non nog moloikatanan. 42Poꞌ kobon nog migutom u, daꞌ niu akon pokanoy. Kinuow u, tibua, ondaꞌ niu akon pinumoy. 43Dangan pa daꞌ niu akon kilolaoy, daꞌ niu tanan akon tolimaꞌoy sog baloyanan niu. Ondaꞌidun og ponopoton ku, tibua, ondaꞌ niu tanan akon poponopotoy. Kobon nog ondiꞌ u mokodag bu mikolobusu u, ondaꞌ niu tanan akon usibaꞌoy.’
44“Tubus nituꞌ, tumabal ilan dianon nog, ‘Kounutan, nanu nami ika mitongow nog migutom a, otawaka kinuow a, otawaka daꞌ nami ika kilolaoy, otawaka daꞌidun ponopoton mu, otawaka ondiꞌ a mokodag, otawaka mikolobusu a, nog daꞌ nami ika tobangoy?’
45“Tobalon non ilan nog, ‘Toluꞌon ku dianiu, nog og daꞌ niu inangoy nog molongas dianilan nog ombabaꞌ ilan nog gotow, ondaꞌ niu dosop ituꞌ inangoy dianakon.’
46“Tubus nituꞌ, og gotowanan koyon, dituꞌ ilan popongoyoy sog posakit kituꞌ nog daꞌidun kopus non. Tibua, og gotowanan kituꞌ nog midulus, dituꞌ ilan popongoyoy sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”
26Migupakat Ilan paꞌali sog kobunuꞌ nilan dia ni Isus
Mark 14:1-2, Luk 22:1-2, Jan 11:45-53
1Dangan linuksad na ni Isus og glam nog pikpanad non koyon, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌanan non nog, 2“Kisunan niu nog duaꞌ ondow dona moktolipun na og kologyaꞌan kituꞌ nog Liniusan. Bu matong kologyaꞌan koyon, og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog gukum. Og gukuman dianon kuduson asta matoy.”
3Sog tang nog kopoktaluꞌ ni Isus koyon dun, og mokokotas nog boliananan, bu og kobogolalan nog bansa Hudyu, miglumpuk ilan dituꞌ sog baloy mosolag nog kounutan nog boliananan nog si Kaypas. 4Pigisunisunan nilan bog olo bianan nilan mukpaꞌ dia ni Isus nog mondom daꞌidun og mokosun dun mangka nilan siꞌoy ion bunuꞌoy. 5Tibua, long nilan dun, “Sumboy diꞌ ta ion ukpaꞌan nog motang sog gondow nog kologyaꞌan koyon nog Liniusan poꞌ gomonsunoy mokpogulek og gotowanan dun.”
Pimogomutan si Isus dituꞌ sog Betani
6Kobon ni Isus sog Betani, dituꞌ sog baloy ni Simun nog bakas gipulon, 7sonuk nilan mogadap kuman, ngon sala kotow glibun nog mikpolani dianon. Migoit ion nog glana momut nog landuꞌ kologan. Og pogomut koyon, tinaguꞌ non dia sog glolonan nog inimung tidu sog batu putiꞌ. Sokaliꞌ non tinuyung og pogomut koyon, dia sog glimpulu ni Isus. 8Dangan mitongow ituꞌ nog sulangguꞌanan ni Isus, piglolingitan nilan og glibun koyon bu ininggulaꞌan nilan og pogomut kituꞌ. Mikpokundomundom ilan nog, “Pigostaan non og pogomut koyon! 9Somoꞌ bosia ion piksaluy, modakol nododaꞌ nog sin og ombogoy dia sog miskinananan.”
10Kisunan ni Isus og pikumodumod nilan koyon. Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Balan niu moksasow dia sog glibun koni. Og gininang non koni dianakon molongas tokodoy. 11Amu, kobon non mokunul amu da nog miskinan. Tibua akon, ondiꞌ ita niu kobon non mokunul. 12Saꞌan ini maꞌ nini og ininang non dianakon poꞌ og kopoksimpan non nog glawas u bila lobongon u na. 13Dadi, toluꞌon ku dianiu, minsan ain ustaloy og Gombaꞌis nog Guksugan sog gliwag nog dunya koni, og gininang nog glibun koni dianakon mosuksug dosop poꞌ og pomondoman dianon.”
Minangoy si Judas mogupakat dia sog mokokotasnog boliananan
14Tubus nituꞌ, sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non kituꞌ nog si Judas Iskariot, minangoy dituꞌ sog mokokotas nog boliananan 15mangka ion poksak dituꞌ nog, “Andun ma og bogoyon niu dianakon, bila muakil u dianiu si Isus?” Dadi, binogayan nilan ion nog tolu puluꞌ lad og solapiꞌ. 16Tidu dion, minamal si Judas monontong nog pondayan non bagun non muakil si Isus dianilan.
Og gimpusan ni Isus bu sulangguꞌanan nonmogadap moglobungan
Mark 14:12-21, Luk 22:7-14,21-23, Jan 13:21-30
17Dangan minatong og tiganaꞌ ondow nog kologyaꞌan kituꞌ nog iningolanan nog Pan Nog Daꞌ Potulinoy, mikpolani og sulangguꞌanan ni Isus dianon mangka ilan poksak nog, “Kounutan, ain ka koleg simpanoy nog globungan mu nog Liniusan?”
18Tinumabal si Isus nog, “Angoy amu sog koliwagan bonua koyon, dituꞌ sog baloy nog sala kotow kituꞌ. Bu taluꞌ niu dianon nog, ‘Og Polopanad miktaluꞌ nog, daliꞌ na datong og sosaꞌ kituꞌ dianon bu moleg ion moglobungan nog Liniusan dunut og sulangguꞌanan non dini sog baloy mu.’”
19Dadi, ininang nilan maꞌ nog tinaluꞌ ni Isus kituꞌ dianilan. Dadi, pigasip nilan dion og globungan koyon nog iningolanan og Liniusan.
20Dangan miglogobi na, migadap si Isus bu og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon kuman. 21Sonuk nilan koyon kuman, miktaluꞌ ion nog, “Toluꞌon ku dianiu, og sala kotow dianiu mongulaꞌat dianakon.”
22Dadi, miglaꞌat og dialom pikilan nilan dun bu monala kotow dianilan mikpoksak nog, “Kounutan, konaꞌ u taꞌ gidoy ion?”
23Tinumabal si Isus nog, “Og posunguꞌ kituꞌ mongulaꞌat dianakon, ion non og minabang kituꞌ kuman dia sog ponaksan ku. 24Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, og bianan non matoy mamaꞌ nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab paꞌali dianon. Tibua, kondokondok tokodoy og doksuꞌan nog gotow koyon nog mongulaꞌat dianon. Golom pa bosia somoꞌ daꞌ na ion botaꞌoy.”
25Tubus nituꞌ, si Judas og moksipi kituꞌ mongulaꞌat dianon, miksak nog, “Polopanad, konaꞌ u taꞌ gidoy ion?”
Tinabal ion ni Isus nog, “Ika, og pigolong u koni.”
Og globungan nog miimung ponondomansog kopatoy ni Isus
Mark 14:22-26, Luk 22:14-20, 1 Korintu 11:23-25
26Sog sonuk nilan kuman, minalap si Isus nog pan mangka non posolomatoy sog Mikpongon, mangka non pomitakoy mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non kobon non moktaluꞌ nog, “Tabuk niu ini mangka niu kan poꞌ ion non ini og glawas u.”
27Tubus nituꞌ, inimud non og saguk koyon dion bu posolomatoy sog Mikpongon mangka non tulunoy sog sulangguꞌanan non kobon non moktaluꞌ nog, “Inum amu nini glam niu. 28Poꞌ ion non ini og duguꞌ u nog moglayas bagun kompunan og dusaanan nog modakol nog gotowanan. Ion non ini og pagon nog bogu pasad nog Mikpongon sog gotowanan. 29Toluꞌon ku dianiu, nog ondiꞌ u na minum nini mokpuliꞌ asta mogadap ita mokpuliꞌ sog pigdotuꞌan nog Gamaꞌ u nog ion og Mikpongon.” 30Tubus nituꞌ, mikpoksanglit ilan sog Mikpongon bianan sog bobat mangka ilan na angoy dituꞌ sog bulud nog Olibu.
Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ nog sonsingan ion ni Piter
Mark 14:27-31, Luk 22:31-34, Jan 13:36-38
31Sonuk nilan koyon ompanow posunguꞌ dituꞌ, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Gobi koni og glam niu koyon, bolongon niu akon. Poꞌ sinulat sog Kitab nog, ‘Bunuꞌon ku og polongipat nog bilibili bu mokpokpolaꞌ og bilibilianan non.’26:31 Sakaraya 13:7 32Tibua, bila motubuꞌ u na tidu matoy, moguna u dianiu dituꞌ sog Galili.”
33Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Piter dianon nog, “Kounutan, minsan glam nilan koyon molong dianika, akon, ondiꞌ u dodaꞌ ika bolongon!”
34Tinabal ion ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianika, bombus, mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk, tolu kali mu na akon sonsingoy sog gotowanan nog diꞌ mu akon kilolaan.”
35Tibua, tinumabal si Piter nog, “Kounutan, minsan siꞌoy sunuꞌon u munuꞌ dianika, ondiꞌ u nododaꞌ ika sonsingan!” Mamaꞌ dosop nituꞌ og tinaluꞌ nog duma sulangguꞌanan non.
Migyakin si Isus sog Getsemani
36Tubus nituꞌ, minangoy si Isus bu og sulangguꞌanan non dituꞌ sog koyuan kituꞌ nog iningolanan og Getsemani. Miktaluꞌ ion dianilan nog, “Pogbagad amu pa dini poꞌ mangoy u pa dion sog gunanunan koyon mogyakin.” 37Inoit non si Piter bu og duaꞌ kotow gombataꞌ ni Sebedi. Bu mibatik non na nog landuꞌ og susaan non bu ombogat og pikilan non. 38Dadi, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Landuꞌ u na kobogatoy nog susaan ku nog boyaꞌan agonagon u na matoy dun. Pogbagad amu pa dini bu duma amu dianakon mogonduk mogyakin.”
39Tubus nituꞌ, minangoy ion sog gunanunan kolongod mangka ion lob mogyakin. Long non dun, “Amaꞌ, somoꞌ bosia mogusoy dianika, awaꞌ mu pa dianakon og posunguꞌ u koni poglogogaon nog sinsaan. Tibua, sumboy konaꞌ og glegan ku og kunutan, sugaꞌid non, og glegan mu.”
40Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ ion dituꞌ sog tolu kotow sulangguꞌanan non koyon. Mitongow non ilan nog mikponulug ilan. Miktaluꞌ ion dia ni Piter nog, “Iduma ion ondiꞌ amu mokogaga dumuma mogonduk minsan sa oras siꞌoy? 41Pogonduk amu mogyakin bagun amu ondiꞌ koyubaꞌan. Moleg da bosia og pikilan niu, tibua, og glawas niu ondiꞌ mokogaga.”
42Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop si Isus mogyakin. Long non dun, “Amaꞌ, bila diꞌ mogusoy nog owaꞌon dianakon og sinsaan ku koni nog posunguꞌ u poglogogaon bog diꞌ u da kobianan, pobian mu na dianakon. Poꞌ sumboy og glegan mu og motuman, konaꞌ og glegan ku.”
43Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop ion dituꞌ sog sulangguꞌanan non bu kidotongan non nosop ilan nog mikponulug ilan poꞌ ondiꞌ nilan nododaꞌ kotigolan og tulug nilan. 44Dadi, mikpuliꞌ ion dituꞌ mogyakin nog maꞌ nog gyakin non sog koduaꞌ kali non kituꞌ mogyakin.
45Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop ion dituꞌ sog sulangguꞌanan non mangka ion poktaluꞌ nog, “Abu! Mikpogbobolilid amu poma dion motulug? Daliꞌ na datong og tang nog uokilon na og Binataꞌ sog Kilawan dia sog gongkoman nog gotowanan kituꞌ nog bolodusaon. 46Dadi, pogbuat amu na poꞌ koni na og gotow kituꞌ nog moguakil dianakon dia sog glaꞌat. Alung na.”
Og kukpaꞌ dia ni Isus
Mark 14:43-50, Luk 22:47-53, Jan 18:3-12
47Sonuk pa ni Isus moktaluꞌ, minatong na si Judas, og duma nog sopuluꞌ bu duaꞌ og sulangguꞌanan non kituꞌ. Modakol nog gotowanan og dunutanan non nog migatul ilan nog kalisanan bu bobombalanan nilan. Pipangoy ilan nog mokokotas nog boliananan bu kobogolalan nog bansa Hudyu. 48Og polonipu koyon nog si Judas bu og gotowanan koyon, ngon og koposadan nilan nog bagun nilan kilolaan si Isus. Long non dun, “Og gotow nog olokan ku, ion non ion og ponontongon niu kituꞌ. Dadi, ukpaꞌoy niu na ion.” 49Dadi, mikpolani si Judas dia ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Polopanad, molongas gobi,” mangka non olokoy si Isus.
50Tinumabal si Isus nog, “Inang mu na le mogdayun og gangoy mu koyon dini.”
Dadi, mikpolani og gotowanan mangka nilan si Isus ukpaꞌoy. 51Sala kotow og duma ni Isus, sinintak non og kalis non mangka non tigbasoy og kisonggulan nog kounutan nog boliananan koyon boyaꞌan nog misikpoy tanan og tolinga non. 52Dadi, miktaluꞌ si Isus dia sog duma non koyon nog, “Umaꞌ mu og kalis mu koyon poꞌ ain sumintak nog kalis non, kalis dosop og bianan non matoy. 53Baluꞌ mu dun, bila mokitabang u dia sog Gamaꞌ u, sododuꞌun popongoyon non dini og glinoksaꞌan nog moloikatanan? 54Tibua, bila ini mokitabang u, olo ma og kotuman nog pidonsamaꞌ kituꞌ tumaluꞌ nog Mikpongon dia sog Kitab nog sumboy nododaꞌ maꞌ nini og kobianbianan ku?”
55Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus sog gotowanan koyon dion nog, “Og polonglaꞌug u taꞌ nog bila ongoyon niu akon ukpaꞌoy mokpogoit amu poma nog kalisanan bu bobombalanan? Saka gondow gondow motongow niu akon mokpanad sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Saka ondaꞌ niu poma akon ukpaꞌoy dituꞌ? 56Saꞌan miinang og glam non koni poꞌ og kotumanan nog sinulat nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ.” Tubus nituꞌ, binolong ion nog glam nog sulangguꞌanan non koyon poꞌ mikpokpolaguy ilan.
Si Isus piadap dia sog kobogolalan koyon
Mark 14:53-65, Luk 22:54-55,63-71, Jan 18:13-14,19-24
57Tubus nituꞌ, inoit ion nog gotowanan kituꞌ nog minukpaꞌ dianon dituꞌ sog baloy ni Kaypas, og kounutan nog boliananan. Dituꞌ miglumpuk og polopanadanan nog botad bu og kobogolalan. 58Tibua, si Piter, piguyukuyukan non si Isus asta sog glomalomaan nog kounutan nog boliananan koyon. Sinumolod ion mangka ampuꞌ mingkud dia sog polongipatanan koyon dion poꞌ bagun non kosunan bog olo og gondunon nilan dia ni Isus.
59Og mokokotas nog boliananan bu og glam nog polongukumanan nog bansa Hudyu nog miglumpuk koyon dion, minontong ilan nog taksiꞌ nilan minsan siꞌoy diꞌ motud bagun nilan ombunuꞌ si Isus. 60Tibua, modakol siꞌoy tinumaksiꞌ dianon, ondaꞌ da ion komotudoy dun. Poꞌ diꞌ motud og koponaksiꞌ nilan koyon. Tubus nituꞌ, ngon duaꞌ kotow nog minindog mangka poktaluꞌ nog, 61“Midongog nami og gotow koni miktaluꞌ nog mogobaꞌ non dow og Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu ompindog non dow mokpuliꞌ sog solod nog tolu ondow.”
62Dangan midongog ituꞌ nog kounutan nog boliananan, minindog ion mangka poksak dia ni Isus nog, “Olo ma og tabal mu dun og sumbunganan nilan koyon dianika?” 63Tibua, si Isus ondaꞌ pogonekonek.
Dadi, miktaluꞌ nosop og kounutan nog boliananan koyon nog, “Bianan sog ngalan nog Diwata nog daꞌ kopus non, taluꞌ mu dianami bog ika taꞌ og Kristu, nog Bataꞌ nog Mikpongon?”
64Tinumabal si Isus nog, “Mamaꞌ nog tinaluꞌ mu koyon. Tibua, toluꞌon ku dia sog glam niu. Sog gunanunan koyon, motongow niu da og Binataꞌ sog Kilawan pogingkud dia dapit sog glintu nog Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan bu posunguꞌ ion matong nog dia sog ginampol sog glangit.”
65Puꞌun midongog nog kounutan nog boliananan koyon, linolingitan ion dun. Dadi, binogyang non og ponopoton non mangka ion poktaluꞌ nog, “Og gotow koni piglokaꞌlokaꞌan non og Mikpongon. Daꞌidun na balan ta nog taksiꞌ poꞌ midongog niu na nog piglokaꞌlokaꞌan non og Mikpongon. 66Dadi, olo ma og koposadan niu dun?”
Tinumabal ilan nog, “Og gotow koyon patut nododaꞌ ion bunuꞌon.”
67Tubus nituꞌ, pigdulaꞌan nilan og bayuꞌbayuꞌ non mangka nilan poksuntukoy bu og dumaanan pigdapiꞌ nilan ion 68kobon nilan mogwanwan dun nog, “Bila motud nog ika og Kristu, atuk mu dow buan bog sima og sinumuntuk koyon dianika.”
Sinonsingan ni Piter si Isus
Mark 14:66-72, Luk 22:56-62, Jan 18:15-18,25-27
69Si Piter, dituꞌ ion pogingkud sog glomalomaan. Sintak non mogingkudingkud dion, ngon og glibun og sosoligan nog mikpolani dianon bu poktaluꞌ nog, “Ika siꞌoy, og duma a dosop ni Isus nog gotow Galili.”
70Tibua, minonsing si Piter dion sog kodokolan nog gotowanan. Long non dun, “Diꞌ u sunan bog olo og poktoluꞌon mu koyon.”
71Tubus nituꞌ, minangoy ion sog bongawan nog glomalomaan kituꞌ bu ngon nosop og len glibun og mikotongow dianon nog miktaluꞌ sog gotowanan koyon dion nog, “Og gotow koni, ion non ini og duma kituꞌ ni Isus nog gotow Nasaret.”
72Minonsing nosop si Piter dunut sinumapa nog, “Ondiꞌ u dodaꞌ kilolaan og gotow koyon.”
73Daꞌ kobon golot non, og gotowanan koyon nog mipogindog dion, mikpolani dia ni Piter mangka poktaluꞌ nog, “Daꞌidun duaꞌduaꞌ non, ika siꞌoy og duma a dosop nog gotowanan koyon poꞌ kilolaan nami ika bianan sog kopoktaluꞌtaluꞌ mu.”
74Tubus nituꞌ, miksumpasumpa tanan si Piter dun nog, “Bila diꞌ motud og piktaluꞌ u koni, ngon matong dun sog kotubuꞌ u. Ondiꞌ u kilolaan og gotow koyon!”
Puꞌun miluksad og taluꞌ non koyon, miktukalaꞌ og manuk. 75Kilobotan non og tinaluꞌ kituꞌ ni Isus dianon nog, “Mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk, tolu kali mu na akon sonsingoy nog diꞌ mu akon kilolaan.” Tubus nituꞌ, linumiu si Piter mangka ion poglulad.
27Si Isus piadap dia ni Pilatu
Mark 15:1, Luk 23:1-2, Jan 18:28-32
1Dangan miksisolom bonua, og glam nog mokokotas nog boliananan bu kobogolalan nog bansa Hudyu miksolabuk og gupakat nilan nog bunuꞌon nilan si Isus. 2Binalud nilan ion mangka nilan ogakoy dituꞌ sog gubernador kituꞌ nog si Pilatu mangka nilan uokiloy dianon.
Si Judas mingogotan
3Si Judas, og mingulaꞌat kituꞌ dia ni Isus, dangan kisunan non nog gukuman dia ni Isus bunuꞌon, landuꞌ og sonsolan non bu inuliꞌ non bosia og sin kituꞌ nog binayad nog mokokotas nog boliananan bu og bogolalanan dianon nog tolu puluꞌ lad og solapiꞌ. 4Dangan minatong ion dituꞌ, miktaluꞌ ion nog, “Mikodusa u. Poꞌ sabap dianakon moglaꞌat og gotow koyon, saka daꞌ salaꞌ non.”
Tibua, tinabal nilan ion nog, “Daꞌ balan nami dun, sugaꞌid non, kosolasolaan mu na ion.”
5Dadi, linabak ni Judas og sinanan kituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion panow. Tubus nituꞌ, mingogotan ion. Binitin non og glawas non.
6Og mokokotas nog boliananan kituꞌ, pingimud nilan og sinanan kituꞌ nog pinglabak ni Judas, mangka ilan poktaluꞌ nog, “Konaꞌ og botad nog dituꞌ ta toguꞌoy og sin koni dia sog poktoguꞌan nog sin dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon poꞌ ion non ini og ginamit nog pogbunuꞌ dia sog sala kotow.” 7Dadi, pigogupokatan nilan nog poksaluy nilan ituꞌ nog glupaꞌ kituꞌ nog molongas pondiunon. Dadi, sinumaluy ilan nog glupaꞌ mangka nilan imungoy nog kolobongan nog gotow nog konaꞌ Hudyu. 8Saꞌan iningolanan nilan og glupaꞌ koyon nog Glupaꞌ nog Duguꞌ asta sog numun koni. 9Ion non ion og kotumanan nog tinaluꞌ nog Mikpongon kituꞌ bianan dia sog polomolatas non nog si Jerimaya nog,
“Inalap nilan og tolu puluꞌ lad solapiꞌ nog ginologaꞌan dianon nog duma gotow Israel. 10Bu ginamit nilan og solapiꞌ koyon mangka nilan poksaluy nog glupaꞌ nog molongas pondiunon. Ion non ini og dinondag nog Mikpongon dianakon.”
Si Isus piksumodiaan ni Pilatu
Mark 15:2-5, Luk 23:3-5, Jan 18:33-38
11Dangan minatong ilan dituꞌ, piadap nilan si Isus dia sog gubernador mangka non sakoy si Isus nog, “Ika taꞌ og datuꞌ kituꞌ nog bansa Hudyu?”
Tinumabal si Isus nog, “Mamaꞌ nog tinaluꞌ mu koyon.”
12Ondaꞌ non tobaloy og sumbungan nog mokokotas nog boliananan koyon bu og kobogolalan koyon. 13Dadi, sinakan ion ni Pilatu nog, “Ondaꞌ mu taꞌ ion kodongog og glam nog sumbungan nilan koyon dianika?” 14Tibua, ondaꞌ tabal si Isus dun minsan mikaꞌan siꞌoy. Saꞌan ituꞌ kisobuꞌan og gubernador koyon dun.
Og koukuman nilan dia ni Isus bunuꞌon
Mark 15:6-15, Luk 23:13-25, Jan 18:39–19:16
15Giap matong og tang nog kologyaꞌan nog ngalan non og Liniusan, og botad nog gubernador, poluason non sala kotow nog kinolobusu, ain bubuton nog gotowanan. 16Sog tang koyon ngon sala kotow nog kinolobusu nog mibantug kolaton og kohinangan non nog ngalan non si Barabas. 17Dadi, dangan miglumpuk na og gotowanan, sinakan ilan ni Pilatu nog, “Sima og kolegan niu nog poluason ku? Si Barabas taꞌ, otawaka si Isus nog ion iningolanan nog Kristu?” 18Poꞌ kosunan ni Pilatu nog saꞌan inukpaꞌan si Isus nog kounutananan nog Hudyu poꞌ miksibok ilan dianon.
19Sog solian ni Pilatu pogingkud dituꞌ sog pongukuman non, pinoitan ion nog kodumanan non nog taluꞌ nog maꞌ nini, “Naꞌ a mogbabal nog gotow koyon nog daꞌ og salaꞌ non. Poꞌ kogobi misinsa u tokodoy nog toginopon ku paꞌali dianon.”
20Tibua, og mokokotas nog boliananan bu kobogolalan koyon tinogol nilan sumolabuk og gotowanan koyon dion nog si Barabas poluason bu si Isus og bunuꞌon. 21Tubus nituꞌ, miksak nosop si Pilatu dia sog gotowanan nog, “Sima sog duaꞌ kotow koni og kolegan niu nog poluason ku?”
Miglongag ilan tumabal nog, “Si Barabas!”
22Tinabal ilan ni Pilatu nog, “Dadi buan, olo ma og gondunon ku dia ni Isus nog iningolanan nog Kristu?”
Miglongag ilan tumabal nog, “Kudus mu ion!”
23“Iduma? Olo og salaꞌ nog miinang nog gotow koni?”
Tibua, posisayaꞌ nilan tanan posikadoy og gapis nilan nog, “Kudus mu ion!”
24Dangan kisunan ni Pilatu nog daꞌidun na og minang non dun poꞌ og gotowanan moglamlam ilan na mokpoksasow, minalap ion nog tubig mangka ion pongugas nog komot non sog sunguꞌan nog gotowanan mangka ion poktaluꞌ nog, “Diꞌ u na kosakan nog duguꞌ bu og kopatoy nog gotow koni. Sugaꞌid non, amu na og kosakan dun.”
25Tinumabal og glam nog gotowanan koyon nog, “Oꞌo, ami na bu asta og gombataꞌanan nami og kosakan dun.” 26Tubus nituꞌ, piluas ni Pilatu si Barabas tidu sog kolobusuan mangka non dondagoy nog pogbodason si Isus, mangka non uokiloy dia sog sundaluanan nog kuduson nilan na ion.
Si Isus pigwanwan nog sundaluanan
27Tubus nion, inoit nog sundaluanan ni Pilatu si Isus sog glomalomaan nog baloy non. Piglumpukan ion nog modakol nog sundaluanan. 28Inowaꞌan nilan ion nog ponopoton bu posolugoy nog glogdoy nog ompula. 29Tubus nituꞌ, linumikid ilan nog bolagon nog dugion mangka nilan posolugoy dia sog gulu non bu poponogadoy og komot non nog glintu mangka ilan pongingluꞌud sog sunguꞌan non bu mangka nilan pogwanwanoy. Long nilan dun, “Mololaki a ma le, og datuꞌ nog gotow Hudyu!” 30Pigdulaꞌan nilan ion mangka nilan olapoy dianon og tagad non kituꞌ mangka nilan pogbombaloy sog gulu non. 31Dangan midoksuꞌ nilan na pogwanwanoy, linuas nilan na og glogdoy kituꞌ nog pisolug nilan dianon mangka nilan posolugoy puliꞌ dianon og dili glogdoy non. Tubus nituꞌ, pinitang nilan na ion poꞌ kuduson nilan na.
Si Isus kinudus nilan
Mark 15:21-32, Luk 23:26-43, Jan 19:17-27
32Sintak nilan ompanow posunguꞌ sog kudusan nilan kituꞌ dianon, milumpak nilan si Simun og gotow Sirini. Tinogol nilan mokpopisan dianon og kudus ni Isus. 33Daꞌ kobon minatong ilan sog bonua nog iningolanan og Golgota. (Og maꞌana non, bakuk nog gulu.) 34Piinum nilan bosia si Isus nog ginumon nog inompuꞌan nog podu. Tibua, dangan kiinaman non, ompok ion minum dun. 35Tubus nilan tibua kudusoy si Isus, og ponopoton non kituꞌ nog linuas nilan dianon, pigbahagiꞌ nilan bianan sog moglogindanan. 36Tubus nituꞌ, miningkud ilan kobon nilan mogipat dianon. 37Og sumbungan kituꞌ dianon sinulat nog maꞌ nini, “Koni si Isus, og Datuꞌ nog Bansa Hudyu.” Pitapok nog sundaluanan sog kudus dia sog ditas nog gulu ni Isus.
38Ngon duaꞌ kotow polonglaꞌug nog kinudus migimpang sog kilidan non. 39Og gotowanan koyon nog mikpomian dion, pigundaundaan nilan si Isus kobon nilan mokisingising 40bu mangka ilan poktaluꞌ nog, “Long nika dun, gobaꞌon mu dow og Baloy nog Poktomuyan mangka mu pindogoy mokpuliꞌ sog solod nog tolu ondow. Tobangoy mu dow buan og glawas mu! Tukpa a sog kudus mu koyon bila dodaꞌ motud nog Bataꞌ a nog Mikpongon!”
41Bu maꞌ nituꞌ dosop og gininang nog mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu og kobogolalan, pigwanwan nilan dosop ion. 42Long nilan dun, “Og gotow koyon, mitabang non og duma gotow saka ondiꞌ non motabang og dili glawas non. Ion dow og Datuꞌ nog bansa Israel? Tontongon ta dow buan bog mokotukpa taꞌ dodaꞌ ion dia sog kudus non. Bila mokotukpa na ion, mangka ita pa tud dun. 43Sinumalig ion sog Mikpongon. Tontongon ta dow buan bog moleg taꞌ og Mikpongon tumabang dianon numun kituꞌ poꞌ miktaluꞌ ion nog Bataꞌ dow ion nog Mikpongon.” 44Bu og polonglaꞌuganan kituꞌ nog kinudus sog molani non, dinumuma dosop mogwanwan dianon.
Og kopatoy ni Isus
Mark 15:33-41, Luk 23:44-49, Jan 19:28-30
45Tidu sog miglotuondow mangoy sog miginongaꞌ monog gondow, migdolom og tibuk nog bonua. 46Bu dangan miginongaꞌ na monog gondow, miktaluꞌ si Isus nog mosikad, “Eli, Eli lama sabaktani?” Og maꞌana non, “Diwata u, Diwata u, iduma pitiang mu ma akon?”
47Dangan midongog nog duma gotowanan koyon nog mikpogindog dion, miktaluꞌ ilan nog, “Sinabi non og polomolatas kituꞌ nog si Iladya.” 48Bu ngon og sala kotow dianilan ginumobok mangka alap nog ponopoton nog kodikpol bu molamit mangka potosopoy nog glanggow mangka non tukogoy sog sosungit bu tokmoꞌoy dia sog babaꞌ ni Isus bagun non bosia mosoksop.
49Tibua, og dumaanan dion miktaluꞌ nog, “Potiang mu ion poꞌ tontongon ta bog ongoyon taꞌ dodaꞌ ion tobangoy ni Iladya.” 50Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus nog mosikad mangka na ion kotoktus. 51Sog tang koyon, og ponopoton kituꞌ nog modikpol og bolot sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, migbogyang poginongaꞌ tidu sog ditas mangoy sog silung. Miglinug og glupaꞌan bu og batuanan mikpogbolaꞌ. 52Bu og kolobongan mikpogbukaꞌ bu modakol og pigotowan nog Mikpongon nog mikpomatoy na nog mitubuꞌ puliꞌ. 53Mikpongluas ilan tidu sog globonganan nilan. Bu dangan mitubuꞌ puliꞌ si Isus tidu matoy, minangoy ilan sog Jerusalem. Bu modakol og gotowanan og mikotongow dianilan dituꞌ.
54Og sundaluanan bu kounutan nilan nog migipat dia ni Isus sog kudus, dangan miglinug bu mitongow nilan og glam nog bianbian koyon, kiondokan ilan tokodoy dun mangka ilan poktaluꞌ nog, “Motud dodaꞌ nog ion og Bataꞌ nog Mikpongon!”
55Ngon dion og modakol dosop og kolibunanan nog mikpogbantoy sog molayuꞌlayuꞌ. Mikpogunut ilan dia ni Isus tidu sog Galili nog minaꞌub nog kulang ni Isus. 56Og dumaanan nilan koyon dion, si Maria Magdalena. Bu si Maria nog og ginaꞌ ni Jems ilan ni Jusep, bu og ginaꞌ nog gombataꞌ ni Sebedi.
Og kolobong dia ni Isus
Mark 15:42-47, Luk 23:50-56, Jan 19:38-42
57Dangan miksindopondow na, ngon minatong sala kotow nog doyahan nog gotow Arimatea og ngalan non si Jusep. Ion siꞌoy og sulangguꞌ dosop ni Isus. 58Minangoy ion dituꞌ ni Pilatu mangka non pogbubutoy og bangkoy ni Isus. Dinondag ni Pilatu nog bogoyon na dianon og bangkoy ni Isus koyon. 59Dadi, inangoy non og bangkoy koyon mangka non putusoy nog bulus 60mangka non botangoy og bangkoy ni Isus koyon dituꞌ sog globong non nog bogu kodoksuꞌ luangoy dia sog pampang, mangka non lilidoy nog mosolag nog batu og totimpong nog bongawan nog globong koyon mangka ion uliꞌ. 61Si Maria Magdalena bu sala kotow Maria kituꞌ, miningkud ilan sog sunguꞌan nog globong koyon.
Og migipat sog globong
62Migbolomaꞌ ion og Gondow nog Pogulali. Og mokokotas nog boliananan bu parasiuanan minangoy dituꞌ ni Pilatu mangka pogabit nog, 63“Gubernador, kolobotan nami nog kobon nog totubuꞌ pa og moloput kituꞌ, miktaluꞌ ion nog bila matoy dow ion, sog kotolu ondow non, motubuꞌ dow ion puliꞌ. 64Dadi Gubernador, molongas bosia bila ngon og modondag mu mogipat nog globong non kituꞌ sog solod nog kotolu ondow. Poꞌ gomonsunoy ongoyon dokowoy nog sulangguꞌanan non og bangkoy non, mangka nilan toluꞌoy dia sog gotowanan nog mitubuꞌ ion puliꞌ tidu matoy. Bila maꞌ nituꞌ og ginangon nilan, labi pa kolaton og doksuꞌ nog gloput nilan koyon dia sog gloput non kituꞌ.”
65Tinumabal si Pilatu nog, “Mokodyadi ion. Pokpitang amu nog sundaluanan dituꞌ bu amu na koto mogipat dun mahatul.” 66Dadi, migoit ilan nog sundaluanan dituꞌ bu pidokotan nilan nog gindanan nilan dun og goksid nog batu koyon nog timpong nog globong non koyon mangka nilan dondagoy mogipat mahatul.
28Mitubuꞌ si Isus tidu matoy
Mark 16:1-10, Luk 24:1-12, Jan 20:1-10
1Milibuas og Gondow nog Pogulali, dangan migdaliꞌondow nog moglogondow Duminggu, si Maria Magdalena bu og sangoy non kituꞌ nog si Maria, inangoy nilan tontongoy og globong kituꞌ.
2Gomonsunoy pa miglinug nog landuꞌ kosikad poꞌ og moloikat nog Mikpongon minonog tidu sog glangit mangka non ongoyoy lilidoy og batu nog timpong nog globong kituꞌ mangka non ingkudoy. 3Og bayuꞌbayuꞌ non sinumilow mamaꞌ nog kilat, bu og ponopoton non putiꞌ maꞌ nog gabun. 4Og pogipat nog globong koyon, kiondokan ilan tokodoy nog moloikat koyon boyaꞌan nog inubas ilan nog gondok nilan.
5Tibua, miktaluꞌ og moloikat dia sog kolibunanan koyon nog, “Naꞌ amu kondokan poꞌ kosunan ku nog pokponontongon niu si Isus nog kinudus kituꞌ. 6Ondaꞌ ion dini poꞌ mitubuꞌ na ion puliꞌ mamaꞌ nog tinaluꞌ non kituꞌ dianiu. Tontong niu poloꞌma og binolilidan kituꞌ dianon. 7Tubus nituꞌ, mangka amu pogdaliꞌ mangoy mokposun sog sulangguꞌanan non nog mitubuꞌ ion puliꞌ tidu matoy, bu migunauna ion dianiu dituꞌ sog Galili. Dituꞌ amu na non poktongow. Koyon da og motaluꞌ u dianiu.”
8Dadi, migdaliꞌdaliꞌ ilan mawaꞌ sog globong koyon. Bu miksagot og gondok nilan bu og daꞌdaꞌan nilan. Ginumobok ilan moguksug sog sulangguꞌanan non. 9Gomonsunoy pa, linumpak ilan ni Isus mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Og kotiknaꞌ nog pomikilan mongon dianiu.” Dadi, mikpolani ilan dianon mangka ilan sugyut bu salam dianon kobon nilan mogaid sog botis non. 10Miktaluꞌ si Isus nog, “Naꞌ amu kondokan. Sugaꞌid non, angoy amu dituꞌ sog pigilugan ku bu taluꞌ niu dianilan nog mangoy ilan dituꞌ sog Galili poꞌ dituꞌ ami na nilan poktongow.”
Og guksugan nog polongipatanan kituꞌ
11Sonuk nog kolibunanan kituꞌ ompanow, og duma polongipatanan kituꞌ, minangoy ilan sog koliwagan bonua mangka ilan poguksug sog mokokotas nog boliananan nog glam nog bianbian koyon. 12Dadi, og mokokotas nog boliananan, migupakat ilan nog kobogolalan koyon bog olo pondayan nilan. Og pondayan nilan dun, binogayan nilan og polongipatanan kituꞌ nog modakol nog sin 13mangka nilan poktungioy nog, “Taluꞌ niu dia sog gotowanan nog, ‘Dangan tongaꞌ gobi, sonuk nami motulug, inangoy nog sulangguꞌanan non dokowoy og glawas ni Isus dituꞌ sog globong.’ 14Bila modongog dituꞌ sog gubernador og dongogan koni, ami na og moto mogabitabit dun dianon nog bagun amu da ondiꞌ moglaꞌat dun.”
15Dadi, tinabuk nog polongipatanan og sin koyon mangka nilan unutoy og tinaluꞌ kituꞌ dianilan. Bu guksugan koni mipulonag dia sog gotow Hudyu asta sog numun koni.
Mikpotongow si Isus dia sog sulangguꞌanan nonbu pigonat non ilan mangoy mogustal
Mark 16:14-18, Luk 24:36-49, Jan 20:19-23, Piginang 1:6-8
16Og sopuluꞌ bu sala sulangguꞌanan ni Isus, minangoy ilan dituꞌ sog Galili sog bulud kituꞌ nog tinaluꞌ ni Isus dianilan nog gongayan nilan. 17Bu dangan mitongow nilan si Isus dituꞌ, sinumugyut ilan dianon. Tibua, og duma dianilan migduaꞌduaꞌ. 18Dadi, mikpolani si Isus dianilan mangka poktaluꞌ nog, “Og glam nog bayaꞌ sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan binogoy dianakon. 19Dadi, panow amu sog glam nog binonsaan bu imung niu ilan nog sulangguꞌanan ku bu bunyagoy niu ilan bianan sog ngalan nog Gamaꞌ, bu og Bataꞌ, bu og mosigda nog Bolakat nog Mikpongon. 20Bu ponadoy niu ilan mokokunut sog glam nog dinondag u dianiu. Bu poktitukoy niu nog kobon non dia u niu asta sog doksuꞌan nog dunya.”