Og Sulat dia sog gotow
Hibruanan
Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulat diasog gotow Hibruanan
Og sulat koni posunguꞌ dia sog gotow Hibruanan nog poktanudanan ilan na dia ni Isukristu. Tibua, sabap sog kopokokunut nilan dia ni Isus, migdungag og sinsaan nilan bu og pokposakit dianilan nog boyaꞌan posunguꞌ ombagla og tanud nilan. Dadi, saꞌan ituꞌ og sulat koni pinoit dianilan poꞌ bagun kopondoloꞌisogan ilan moglogaga bu mongandol. Og sinumulat koni, pindoloꞌisogan non ilan bianan sog kopokpotantu non dianilan nog si Isukristu og motud nog Diwata, bu ion og kotontuan nog glam non sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Og gustalan non dun bianan sog tolu ginis nog motud paꞌali dia ni Isus: 1) Si Isus og Bataꞌ nog Mikpongon tidu sog donsamaꞌ asta sog daꞌ kopus non. Ion motas pa dia sog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ, bu dia sog moloikatanan kituꞌ, bu minsan pa dia ni Muses. Poꞌ ion og doksuꞌan nog pokpotampal paꞌali dia sog Mikpongon. 2) Si Isus, tinoluꞌan ion nog Mikpongon nog ion mogbolian asta sog daꞌ kopus non. Ion motas pa dia sog glam nog duma boliananan. 3) Bu bianan dia ni Isus, ain tumud dianon, motabang ilan tidu dia sog bayaꞌ nog dusa, bu dia sog gondok, bu dia sog pigboyaꞌan nog patoy. Poꞌ si Isus og motas nog bolian sog glam non, og migbogoy nog tantu tabang bagun og gotow mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa. Og piginang nog bansa Hibru sog kopoktanud nilan nog kopomalas nilan nog duguꞌ nog potubuꞌon, sagya da ituꞌ solianlian poꞌ si Isus og kotumanan bu og kotontuan non.
Bu bianan dia sog pononggiꞌan paꞌali sog kopongandol nog mokogulanganan nog bansa Israel kobon nituꞌ, og sinumulat koni, pingoningoni non dia sog ain tinumabuk na dia ni Isukristu nog popogonon nilan og tud nilan asta sog doksuꞌan. Bu si Isus og pogbontayan nilan bu poglogilingan nilan. Bu sumboy gogaan nilan minsan olo og sinsaan bu og posakit matong dianilan. Sog doksuꞌan nog libru koni, og pomali bu og pidonsamaꞌ tumaluꞌ.
1. Dia ni Kristu kotongow og Mikpongon, 1:1-3.
2. Si Kristu labi pa kotas dia sog moloikatanan, 1:4–2:18.
3. Si Kristu labi pa kotas dia ni Muses bu dia ni Josua, 3:1–4:13.
4. Ondiꞌ kolobian og bayaꞌ nog kopogbolian ni Kristu, 4:14–7:28.
5. Ondiꞌ kolobian og bayaꞌ nog koposadan ni Kristu, 8:1–9:28.
6. Ondiꞌ kolobian og kopomalas ni Kristu, 10:1-31.
7. Og kopongandol og bololagaꞌ sog glam non, 11:1–12:25.
8. Og gluksadan nog gustalan, 13:1-25.
1Og taluꞌ nog Mikpongon pilatas bianan dia sog Bataꞌ non
1Og Mikpongon, tatap non na polotason og taluꞌ non dia sog munaotowanan ta kobon nituꞌ bu miglologinis og bianan non mokpolatas dun bianan sog polomolatasanan non. 2Tibua, og tang koni nog gimpusan na nog gondow, pilatas non na og taluꞌ non dianita pibian dia sog Bataꞌ non. Poꞌ bianan sog Bataꞌ non, piongon non og pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Bu ion og tinonduꞌ nog Mikpongon nog ion makod nog glam non. 3Bu motongow dianon og silow nog kotas nog Mikpongon poꞌ migbatuk ilan nog gasal. Bu ion og mikpopagon nog piongon bianan sog sagya taluꞌ non. Bu dangan midoksuꞌ ion imungoy nog gugas nog dusaanan nog gotow, minangoy ion sog glangit bu miningkud ion dia sog dapit sog glintu nog Mikpongon nog ion og Pogbayaꞌ sog glam non.
Og kotas nog Bataꞌ non
4Dadi, og Bataꞌ nog Mikpongon, inimung ion nog motas pa dia sog moloikatanan poꞌ motas pa dianilan og ngalan koyon nog binogoy nog Mikpongon dianon. 5Poꞌ og Mikpongon, daꞌ poktaluꞌ dia sog moloikatanan non minsan sog sala kotow siꞌoy dianilan, nog ilan og gombataꞌ non. Tibua, og Bataꞌ non tinoluꞌan non nog,
“Ika og Bataꞌ u.
Bu gondow koni miimung u nog Gamaꞌ mu.”1:5 Salmu 2:7
Bu miktaluꞌ dosop ion maꞌ nini,
“Akon, miimung u nog Gamaꞌ non
bu ion miimung nog Bataꞌ u.”1:5 2 Samuel 7:14
6Bu bila popongoyon non mokpuliꞌ dini og Bataꞌ non sog glupaꞌan koni, nog ion mikuna sog glam nog gombataꞌanan non, mikpodonsamaꞌ tumaluꞌ og Mikpongon nog,
“Sumboy ion og poktomuyon nog glam nog moloikatanan nog Mikpongon.”1:6 Deuteronomy 32:43
7Tibua, paꞌali sog moloikatanan koyon, misulat dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog,
“Og moloikatanan non mokodaliꞌ domikian da mamaꞌ nog galuꞌ. Og dodondagonanan non mokodasig domikian da mamaꞌ nog gligaꞌ nog gapuy.”1:7 Salmu 104:4
8Tibua, paꞌali sog Bataꞌ non, misulat dosop dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog,
“O Diwata, og kopogdatuꞌ mu kobon non, asta sog daꞌ kopus non. Bu og kopogokbit mu sog pigotowan mu modulus. 9Bu ombaꞌis mu ain modulus nog polomotadon bu molaton mu ain diꞌ kituꞌ pia. Dadi, og Mikpongon nog ion og poktomuyon mu, bianan sog kolana non dianika nog glana nog gloliag, piotas non pa ika nog labi a pa dia sog dumaanan mu.”1:9 Salmu 45:6-7
10Bu miktaluꞌ dosop ion nog,
“Ika og Pogbayaꞌ. Bu tidu pa sog tolipunan, ika og mikpongon nog pigloban nog glangit bu glupaꞌan. 11Bu ngon gondow non og glam non koyon mimung mondaꞌ na, tibua, ika ondiꞌ a moksop. Bu og glam non koyon omputak da mamaꞌ nog ponopoton. 12Bu lupiꞌon mu dosop mamaꞌ nog glogdoy. Bu suklian mu dosop mamaꞌ nog ponopoton. Tibua ika, ondiꞌ a nododaꞌ moksop poꞌ ika da kobon non asta sog daꞌ kopus non.”1:12 Salmu 102:25-27
13Bu og Mikpongon, daꞌ ion poktaluꞌ sog minsan sala buk siꞌoy nog moloikatanan non nog maꞌ nog tinaluꞌ non kituꞌ dia sog Bataꞌ non nog,
“Ika, ingkud a dini sog glintu u asta imungon ku og glam nog bantaanan mu nog gindogan nog botis mu.”1:13 Salmu 110:1
14Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog og Bataꞌ non motas pa sog moloikatanan, olo gidoy buan og polosukuꞌan nog moloikatanan koyon? Maꞌ nini. Ilan koyon og sosoligananan nog Mikpongon bu dodondagonanan non nog diꞌ ta motongow nog tumabang sog ain bogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.
2Pongmohilat amu
1Dadi, bila maꞌ nituꞌ og Bataꞌ non koyon nog motas poma dia sog moloikatanan, sumboy pododungag og kotigbung nog pomikilan ta dia sog gustalan kituꞌ nog midongog ta poꞌ bagun ita ondiꞌ mosuoy dun. 2Poꞌ og gustalan kituꞌ nog pilatas nog Mikpongon dia sog moloikatanan non nog pisampot dia sog munaotowanan kituꞌ, sumboy dodaꞌ kunutan. Poꞌ simasima daꞌ pokokunut dun, og polihalaꞌ dianon dumalan dia sog kohinangan non koyon. 3Bu labi pa dituꞌ, daꞌidun og pologuyan ta dun bila diꞌ ta tombaꞌan og gustalan koni paꞌali sog mosolag nog tabang nog Mikpongon dianita. Poꞌ og Kounutan ta nog si Isus, mikuna pa ion mogustal paꞌali sog kogawon nog Mikpongon dianita. Bu ain mikodongog nog gustalan non koyon, tinumaksiꞌ ilan na dianita nog motud dodaꞌ. 4Bu og Mikpongon siꞌoy tinumaksiꞌ dosop dun bianan sog gingyataꞌanan non bu gininisan nog ginang non nog kosobuꞌsobuꞌ. Bu diadia dianilan binogayan non nog ain kolegan nog Mikpongon nog kotoan nog tidu dia sog Mosigda nog Bolakat non.
Og mosolag nog tabang bianan dia ni Kristu
5Dadi, og pogolongon ta koni paꞌali sog dunya kituꞌ nog pingimboguan nog posunguꞌ na matong. Og Mikpongon, daꞌ non uokiloy dia sog moloikatanan non og mogokbit dun, sugaꞌid non, dia non inuakil sog gotow. 6Poꞌ ongon taluꞌ dia sog Kitab nog maꞌ nini,
“Olo buan gidoy og gotow, nog pimikil mu poma? Bu olo buan gidoy dosop og sagyaotow koyon, nog pigipat mu poma? 7Poꞌ pibabaꞌ mu kolongod dia sog moloikatanan. Bu piotas mu ion, bu binogayan mu ion nog gadab, 8bu inimung mu tanan ion mogbayaꞌ dia sog glam non.”2:8 Salmu 8:4-6
Dadi, og maꞌana nog sinulat koyon, og gotow, inimung ion nog Mikpongon mogokbit dia sog glam non. Og maꞌana non, daꞌidun nog diꞌ non pogboyaꞌan. Saka numun koni, konaꞌ da og sagyaotowanan koyon og mogbayaꞌ dia sog glam non. 9Tibua, mitongow ta na nog si Isus, nog ion miimung mibabaꞌ kolongod dia sog moloikatanan bagun da bianan dia sog kosoliu non sog patoy, tulungon nog Mikpongon og glam nog gotowanan. Dadi sabap dituꞌ, numun koni piotas na ion nog Mikpongon bu binogayan na ion nog gadab.
10Poꞌ og Mikpongon, bianan dianon bu sabap dianon miongon og glam non. Dadi, dumaꞌit dianon nog imungon non si Isus mohurup bianan dia sog sinsaan non bu bagun dosop modakol gombataꞌanan nog Mikpongon og moit non dia sog kotas non. Poꞌ si Isus og polonggawon dianilan tidu sog dusa. 11Dadi saꞌan ituꞌ, ilan nog midulus, miimung salu amaꞌ ilan nog mikpodulus kituꞌ dianilan nog ion non si Isus. Saꞌan ituꞌ ondiꞌ ion mosipog mingalan dianilan nog pigilugan non ilan. 12Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ non dia sog Kitab, “Suksugan ku dia sog pigilugan ku og gininang mu bu songlitan ku ika dia sog piglumpukan nilan.”2:12 Salmu 22:22 13Bu ngon dosop og taluꞌ non nog maꞌ nini, “Akon, sumalig u dia sog Mikpongon.”2:13 Isaya 8:17 Bu miktaluꞌ ion dosop nog, “Koni u na bu dunut og gombataꞌanan kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianakon.”2:13 Isaya 8:18
14Dadi, og gombataꞌanan koyon nog pigolong non, ion non og gotowanan kituꞌ nog togo gungod bu togo duguꞌ. Bu si Isus siꞌoy, miimung dosop ion nog gotow maꞌ nilan. Poꞌ saꞌan miimung ion nog gotow poꞌ bagun bianan sog kobunuꞌ dianon sog kudus, moglaꞌat si Kindagow dun. Poꞌ si Kindagow togo bayaꞌ sog patoy. 15Dadi, saꞌan maꞌ nituꞌ poꞌ bagun ain miulipon sog gondok nog patoy sog gobon nilan motubuꞌ, ompoluas ilan da ni Isus dia sog gondok nilan koyon. 16Poꞌ konaꞌ da og moloikatanan og tinabang non, sugaꞌid non, og dolanatanan ni Abraham. 17Dadi saꞌan ituꞌ, sumboy nododaꞌ moktimaluy ion nog tantu gotow maꞌ nog pigilugananan non bagun da mimung ion nog bolian nilan nog motas nog molilolatoy bu kopongondolan dia sog ginang non dia sog Mikpongon poꞌ bagun da kompunan og dusaanan nog gotowanan. 18Dadi, saꞌan ion og mokotabang sog ain pingyubaꞌan poꞌ ion siꞌoy mikobian mosinsa sog gyubaꞌ.
3Si Isus motas pa dia ni Muses
1Dadi, pigilugan ku sog tanud, nog ain sinumolabuk na dia sog gonggat nog Mikpongon sumakup sog pigdotuꞌan non, pomikil niu si Isus. Poꞌ si Isus, ion og pipangoy nog Mikpongon dini sog glupaꞌan bu miimung dosop ion motas nog bolian dia sog tanud ta nog tinud ta. 2Bu kopongondolan ion nog Mikpongon, og tinumonduꞌ dianon maꞌ dosop ni Muses nog kopongondolan dosop ion moginang nog polosukuꞌan non sog baloy nog Mikpongon, nog ion non ion og pigotowan non. 3Tibua, og gotow nog polongimung nog baloy, og kopogadab dianon labi pa sog gadab dia sog ginimung non koyon nog baloy. Domikian dosop maꞌ nion si Isus og kopogadab dianon labi pa sog kopogadab dia ni Muses. 4Poꞌ bila og baloy og poglobitan ta, glam nog baloy sagya da inimung, tibua, og Mikpongon, ion og migimung nog glam non. 5Dadi, si Muses kopongondolan. Ion og dodondagon nog Mikpongon kobon nituꞌ moginang dia sog baloy non. Bu ion og mikpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog toluꞌon non sog binayaꞌ nog gondow dia sog gotowanan. 6Tibua si Kristu, ion og Bataꞌ nog Mikpongon, bu kosoligan ion mogokbit nog baloy nog Mikpongon. Bu ita koni og baloy nog Mikpongon bila ompagon og tud bu dodomaan ta dianon.
Og podonsamaꞌ sog ain lumotaꞌ mongandol
7Dadi, maꞌ nini og taluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab,
“Og Gondow Koni, bila midongog niu og taluꞌ nog Mikpongon, 8naꞌ amu tokodoy nog diꞌ amu tumud dun maꞌ nog munaotowanan kobon nituꞌ nog mingantu ilan dianon nog kobon nilan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Poꞌ sinulayan nilan ion dituꞌ.” 9Poꞌ maꞌ long nog Mikpongon dun, “Sog solod nog pat puluꞌ ton sinulayan nilan akon minsan siꞌoy mitongow nilan bog olo bayuꞌ nog ginang u dianilan. 10Dadi, saꞌan miglolingit u dia sog gotowanan koyon, bu mangka u toluꞌoy dianilan nog ondiꞌ ilan kosoligan kobon non, bu ompok ilan mokokunut dia sog dondagananan ku. 11Dadi saꞌan ituꞌ, miglolingit u dianilan bu sinumpaan ku ilan nog ondiꞌ ilan na dodaꞌ mokosolod sog gulolian ku kituꞌ bu dumuma dianakon mulali.”3:11 Salmu 95:7-11
12Dadi, pigilugan ku sog tanud, pokpotubud amu tokodoy bagun da daꞌidun dion niu nog diꞌ tumud sabap sog molaton og pomikilan non nog boyaꞌan kotolikudan non na tanan og Mikpongon. 13Sugaꞌid non, solian nog iningolanan pa og tang koni og Gondow Koni, sumboy mogdinoloꞌisogoy amu gondow gondow bagun daꞌidun dianiu mimung motogas pikilan non kobal nog glimbung nog Soitan. 14Poꞌ glam ta koni og duma ita ni Kristu bila diꞌ ita da sumimoy sog pagon nog dodomaan ta dianon asta sog doksuꞌan. 15Poꞌ maꞌ nini og sinulat kituꞌ dia sog Kitab,
“Og Gondow Koni, bila midongog niu og taluꞌ nog Mikpongon, naꞌ amu tokodoy nog diꞌ amu tumud dun maꞌ nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ nog mingantu ilan dianon.”
16Dadi, sima gidoy og pigolong kituꞌ nog mikodongog nog taluꞌ nog Mikpongon nog saka mingantu ilan dianon? Og gotowanan kituꞌ nog mingantu dia sog Mikpongon, ion non ion og glam nog gotowanan kituꞌ nog pinuluꞌan ni Muses lumuas tidu sog bonua nog Ihiptu. 17Bu sima gidoy og piglolingitan koyon nog Mikpongon nog pat puluꞌ ton gobon non? Og piglolingitan nog Mikpongon kituꞌ, ion non dosop ion og gotowanan kituꞌ nog mikodusa dianon, bu mikpomatoy ilan tanan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. 18Ion non ion og gotowanan kituꞌ nog daꞌ pokokunut, og sinumpaan kituꞌ nog Mikpongon nog, “Ondiꞌ ilan na dodaꞌ mokosolod dituꞌ sog bonua u kituꞌ nog mokulali ilan bosia dun.” 19Dadi, saꞌan daꞌ ilan pokosolod sog bonua kituꞌ nog pulolian non dianilan, poꞌ sabap sog kopongmungyas nilan.
4Og pogulolian nog pigotowan nog Mikpongon
1Bu asta pa sog numun koni daꞌ poksop og pasad nog Mikpongon sog ain pigotowan non nog pulolion non ilan. Dadi, sumboy mokpotubud ita poꞌ bagun daꞌidun dianiu og diꞌ mokodopot dituꞌ sog gulolian kituꞌ nog pinasad non. 2Poꞌ ita siꞌoy maꞌ da nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ poꞌ inustalan ita na nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia sog gulolian. Tibua ilan, dangan midongog nilan og gustalan kituꞌ, daꞌ nilan tobukoy nog boyaꞌan miimung daꞌ sagnat non dianilan poꞌ daꞌ ilan pongandol. 3Tibua ita, ain og tinumud dun, mokosolod ita na dituꞌ sog gulolian kituꞌ nog pigolong nog Mikpongon. Tibua, paꞌali dianilan nog daꞌ tud sog gustalan kituꞌ, maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon dianilan,
“Saꞌan ituꞌ miglolingit u dianilan bu sinumpaan ku ilan nog diꞌ ilan na dodaꞌ mokosolod sog gulolian ku kituꞌ bu dumuma dianakon mulali.”
Tinaluꞌ non maꞌ nituꞌ poꞌ sagad na bosia og gulolian non poꞌ donsamaꞌ na midoksuꞌ og glam nog piongon non. 4Poꞌ ngon og taluꞌ non sog Kitab nog paꞌali sog kopitu ondow nog maꞌ nini, “Minulali og Mikpongon sog kopitu ondow non poꞌ og glam nog ginang non midoksuꞌ na.”4:4 Genesis 2:2 5Bu og taluꞌ non sop nog milabit komun nog, “Ondiꞌ ilan nododaꞌ mokosolod sog gulolian ku bu dumuma dianakon mulali.”
6Dadi, og munaotowanan kituꞌ nog mikuna pokodongog nog Gombaꞌis nog Guksugan kituꞌ, minsan siꞌoy daꞌ ilan pokosolod sog gulolian kituꞌ poꞌ sabap sog daꞌ ilan pokokunut nog taluꞌ non, ngon da mokosolod sog gulolian non kituꞌ nog pigolong non. 7Dadi, saꞌan ituꞌ og Mikpongon sinumosaꞌ puliꞌ nog tang, nog iningolanan non og tang koyon, og Gondow Koni. Poꞌ tidu sog masa ni Muses kituꞌ nog miobon na nog ton, pilatas non og taluꞌ non dia ni Dabid nog maꞌ nog milabit kituꞌ komun nog, “Og Gondow Koni, bila midongog niu og taluꞌ nog Mikpongon, naꞌ amu tokodoy nog diꞌ amu tumud dun.”
8Bu si Josua, somoꞌ mioit non ilan dituꞌ sog gulolian kituꞌ nog pigolong nog Mikpongon, daꞌ na bosia poktaluꞌ puliꞌ og Mikpongon paꞌali sog len Gondow. 9Dadi, og maꞌana nog pigolong non koni, og pigotowan nog Mikpongon, sagad na og gulolian nilan nog maꞌ nog kulali nog Mikpongon sog kopitu ondow non. 10Poꞌ minsan sima sumolod sog gulolian nog Mikpongon, mokulali ion sog ginang non mamaꞌ nog kulali nog Mikpongon kituꞌ, dangan midoksuꞌ og gininang non. 11Dadi, saꞌan sumboy mogapas ita mampuꞌ sog gulolian kituꞌ bagun daꞌidun sala kotow siꞌoy, og diꞌ mokosolod nog sabap nog daꞌ ilan pokokunut sog taluꞌ nog Mikpongon mamaꞌ nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ.
12Poꞌ og taluꞌ nog Mikpongon totubuꞌ bu bolokatan. Bu mokutong pa sog kalis, poꞌ madal non tanan minsan olo sog tibuk nog kotubuꞌ bu glimukud nog gotow, bu mosisig non og glegan bu dialom pikilan nog gotow. 13Poꞌ daꞌidun og gombuni sog Mikpongon. Og glam non motampal dianon, bu kosunan non og glam non. Bu ion da og mongukum dianita sog glam nog kohinangan ta.
Si Isus og bolian nog diꞌ kobotukan
14Dadi bila maꞌ nituꞌ, sumboy pohogoton ta og tanud nog tinabuk ta na. Poꞌ ngon na og Kounutan ta nog boliananan nog diꞌ kobotukan, bu ion numun koni dituꞌ na sog bubunglangit. Ion non ion si Isus, og Bataꞌ nog Mikpongon. 15Poꞌ og Kounutan ta koyon nog boliananan, mololat sog gotowanan poꞌ misabut non da og kibotangbotangan nog gotow nog mosompun pokodusa. Poꞌ ion siꞌoy, kibianan non og glam nog gininisan nog pongyubaꞌ nog domikian da maꞌ nog kopongyubaꞌ dianita. Tibua minsan maꞌ nituꞌ, daꞌ da ion koyubaꞌoy. 16Dadi saꞌan ituꞌ, sumboy ondiꞌ ita na mogalangalang mokpolani dia sog Mikpongon poꞌ bagun non ita kololatan bu tulungon sog tang nog ngon kulang dianita.
51Poꞌ paꞌali sop sog glam nog boliananan nog salu bansa ta nog Hudyu, og kounutan nilan, pimiliꞌ tidu sog pakasiotow nilan bu ion tinonduꞌ nog mongingolot dia sog gotowanan sog Mikpongon paꞌali sog poginangon dia sog kinodiwata. Mogbogoy ion nog bogoy bu og pomalas nog dusaanan nog gotowanan. 2Bu ion moto mololat sog ain gotowanan kituꞌ nog mikodusa nog saka daꞌ nilan bosia tibobaꞌoy, poꞌ ion siꞌoy og sagyaotow da nog mokodusa. 3Saꞌan ituꞌ, ion siꞌoy sumboy momalas dosop nog dili dusaanan non, bu asta dosop nog pakasiotow non. 4Og polosukuꞌan koni nog bololagaꞌ, diꞌ non ompomiliꞌ og dili glawas non, sugaꞌid non, og Mikpongon og momiliꞌ dun, mamaꞌ nog kopomiliꞌ non dia ni Aron kobon nituꞌ. 5Maꞌ nituꞌ dosop si Kristu, konaꞌ non og dili mimiliꞌ nog polosukuꞌan non koyon nog bololagaꞌ nog boyaꞌan miimung ion og Kounutan nog boliananan. Sugaꞌid non, binogoy dianon nog Mikpongon og polosukuꞌan non koyon poꞌ miktaluꞌ og Mikpongon dianon nog,
“Ika og bataꞌ u. Bu gondow koni miimung u nog Gamaꞌ mu.”5:5 Salmu 2:7
6Bu maꞌ nini dosop og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat,
“Og kopogbolian mu daꞌ kopus non, og sinumingkot dia sog kopogbolian ni Melkisedek.”5:6 Salmu 110:4b
7Bu sonuk pa ni Isus mogonong dini sog glupaꞌan koni, migyakin ion sog Mikpongon dunut guakol non. Poꞌ og Mikpongon da mokotabang dianon sog kopatoy non. Bu midongog da og gyakin ni Isus kituꞌ poꞌ sabap sog ion mikpobabaꞌ bu sinumangkan dia sog Mikpongon. 8Poꞌ minsan ion og Bataꞌ nog Mikpongon, sabap dia sog sinsaan non, misabut non da bog olo og doksuꞌan nog kopokokunut non dia sog Mikpongon. 9Bu dangan mihurup na ion, miimung ion nog tabang nog daꞌ kopus non dia sog ain mokokunut kituꞌ dianon. 10Bu tinaluꞌ nog Mikpongon nog ion nododaꞌ og Kounutan nog boliananan, og sinumingkot dia ni Melkisedek.
Sumboy pohogoton ta og tud ta sog motud
11Modakol pa bosia og glegan ku mogustal dianiu paꞌali dia ni Melkisedek. Tibua mologon ustalon, poꞌ mamaꞌ nog diꞌ amu mokosabut. 12Poꞌ miobon amu na pokponadan. Doꞌitan na bosia nog mokopokpanad amu na, saka sumboy amu poma pokponadan nog tolipunan nog pokponadon paꞌali sog taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, saꞌan bila maꞌ nituꞌ, mamaꞌ amu pa nog gombataꞌ kituꞌ nog sumboy pokpinumon pa nog gatas poꞌ diꞌ pa ilan mokosuku kuman nog piboksa. 13Dadi, ain sumboy pa og gatas pokpinumon dianon, og bataꞌ pa ion nog daꞌidun pa sabut non paꞌali sog kodulusan. 14Poꞌ og piboksa koyon, og maꞌana non, ain gustalan kituꞌ nog mokodalom paꞌali sog taluꞌ nog Mikpongon. Maꞌ nion koyon dia gomitoy sog ain kosoligan na og pikilan non. Poꞌ bianan sog kogamit nilan dun kobon non, kosunan nilan bog olo og molaton otawaka og gombaꞌis.
61Dadi, sumboy dungagan ta ain mikuna kituꞌ ponadon dianita paꞌali dia ni Kristu, mangka ta sukpatoy moganad nog ain mokodalom kituꞌ nog gustalan paꞌali dianon bagun og kopongandol ta dianon dumalom. Bu diꞌ ta sumboy pokpuliꞌpuliꞌon mogustal og mikuna kituꞌ nog gustalan. Og gustalan koni nog pigolong paꞌali dia sog kotolikud ta sog kohinangan kituꞌ nog daꞌ sagnat non mangka ita tud dia sog Mikpongon. 2Bu og gustalan paꞌali sog kopogbunyag, bu og gustalan paꞌali sog kopondopon sog gotow nog bogu tabuk, bu paꞌali dosop dia sog kopotubuꞌ nog tidu sog patoy, bu og kopomolihalaꞌ nog Mikpongon asta sog daꞌ kopus non. 3Sugaꞌid non, sumukpat ita na moganad nog modalom kituꞌ nog pogonadan, bila bayaꞌ da nog Mikpongon.
4Poꞌ ain mikosun na nog motud, bu ain og minanam non na og popia nog miktidu dia sog Mikpongon, bu ain misunuꞌ na kobogoyoy nog Mosigda nog Bolakat nog miktidu sog Mikpongon nog saka, tinibabaꞌ nilan tumolikud og kotabuk nilan dia sog Mikpongon, ondiꞌ na moksud og pikilan nilan kituꞌ. 5Bu kisunan nilan na bosia og kobaꞌis nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu mitongow nilan dosop og Bolakat nog Mikpongon nog mokpotintul dianilan sog bolomaꞌdinglag 6nog saka, tibobaꞌon nilan tumolikud og glam nog kibianbianan nilan kituꞌ dia ni Kristu, ondiꞌ nododaꞌ moksud og pikilan nilan mokpuliꞌ. Poꞌ og maꞌana non, sabap sog kopomungyas nilan koyon, domikian da nog maꞌ nog bunuꞌon nilan mokpuliꞌ sog kudus og Bataꞌ nog Mikpongon, bu domikian dosop nog puliꞌan nilan ion mokposipog dia sog kodokolan nog gotow.
7Poꞌ ita, domikian da mamaꞌ nog glupaꞌ kituꞌ nog pipia nog Mikpongon nog kobon non motosop nog dupiꞌ boyaꞌan nog mosubuk pomulan dun nog mogamit nog ain sinimpanan dun. 8Tibua, bila ngon og glupaꞌ nog og tumubuꞌ dun sagya da og sigbot, bu og sigbot koyon nog dugion, og glupaꞌ koyon, daꞌidun og sagnat non. Minsan tanan ituꞌ, gomonsunoy og glupaꞌ koyon sumpaan nog Mikpongon bu og doksuꞌan non, loꞌaton bianan sog gapuy.
9Dadi, pigilugan ku nog kololaman ku, minsan maꞌ nini og taluꞌ nami, kosunan nami nog konaꞌ da nog maꞌ nion og doksuꞌan niu. Poꞌ motongow dianiu og kobaꞌis nog kohinangan niu nog dumalan dia sog kogawon niu dia sog dusaanan niu. 10Og Mikpongon diꞌ mogbigyaꞌ. Dadi, diꞌ non nododaꞌ kolingawan og kohinangan niu bu og kolalam niu dianon bianan sog kotabang niu kobon non sog pakasi niu poktanud. 11Dadi, og kolegan ku bosia dianiu, og glam niu, mansing amu mogapas tumud sog Mikpongon asta sog doksuꞌan, bagun motuman og pigdodomaan niu kituꞌ dianon. 12Poꞌ ompok u nog motonop amu mongandol. Sugaꞌid non, kolegan ku nog moglogiling amu tanan dianilan nog bianan sog kopongandol nilan dia ni Isus bu dunut ompayat ponutus nilan, mokopomusakaꞌ ilan nog glam nog pinasad kituꞌ nog Mikpongon.
Motuman dodaꞌ da og pinasad nog Mikpongon
13Poꞌ kobon nituꞌ, og Mikpongon sinumapa dangan mikpasad ion dia ni Abraham. Og dili ngalan non og ginamit non sog koposadan non koyon poꞌ daꞌidun lual motas pa dianon. 14Bu maꞌ nini og pasad non dia ni Abraham, “Popiaon ku nododaꞌ ika. Bu podokolon ku og dolanat mu.”6:14 Genesis 22:17
15Dadi saꞌan ituꞌ, si Abraham daꞌ kotonop mogbagad nog pinasad kituꞌ dianon. Bu tinuman da dianon nog Mikpongon. 16Poꞌ og gotow bila sumapa, sumboy ngon nododaꞌ og gomiton non nog ngalan nog motas pa dianon, poꞌ sumboy ngon nododaꞌ og motas pa dianon og mokotaksiꞌ dun bagun da daꞌidun og susion dun. 17Dadi saꞌan og Mikpongon, dangan mikpasad ion, sinopaan non, poꞌ kolegan non dun, mosabut tokodoy nog pangkatanan ni Abraham nog ondiꞌ nododaꞌ moksop og tugyu non. Saꞌan ituꞌ, sinumapa ion. 18Dadi, saꞌan maꞌ nituꞌ og gininang nog Mikpongon bagun da duaꞌ ginis nog taksiꞌ nog diꞌ moksop nog maꞌ nini, og taluꞌ non bu og kopoksapa non. Poꞌ ondiꞌ nododaꞌ mogloput og Mikpongon. Dadi, ita, ain og mikitabang kituꞌ dianon, motes ita tokodoy mokpopagon nog dodomaan ta nog binogoy non dianita. 19Bu og dodomaan ta koyon nog ompagon, pinonggiꞌ dia sog sinipit nog bolangoy nog misodang tokodoy. Poꞌ og maꞌana non, bagun da dosop og pikilan ta ondiꞌ manud poꞌ ompagon na og dodomaan ta dia sog Mikpongon. Bu sabap sog dodomaan ta koyon, miimung da nog mokobian ita na sog bolot koyon mangoy dituꞌ sog dialom nog pogonongan nog Mikpongon 20poꞌ dituꞌ da si Isus. Ion og miguna dianita mangoy dituꞌ mongingolot dianita sog Mikpongon poꞌ ion og Kounutan nog boliananan asta sog daꞌ kopus non, og sinumingkot dia ni Melkisedek.
7Og bolian nog si Melkisedek
1Si Melkisedek, ion non og Datuꞌ kituꞌ sog bonua nog Salem, bu ion og bolian nog miktamuy sog Diwata nog Diꞌ Kolobian. Bu dangan minuliꞌ si Abraham tidu non gubaton og pat kotow kituꞌ nog datuꞌ, linumpak ion ni Melkisedek mangka non popiaoy si Abraham. 2Bu migbogoy si Abraham dia ni Melkisedek nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog galap non kituꞌ nog tidu sog pogbunuꞌan. Poꞌ og maꞌana nog ngalan ni Melkisedek koyon, ion og datuꞌ nog kodulusan. Bu og maꞌana nog datuꞌ nog Salem koni, ion og datuꞌ nog kotiknaꞌ poꞌ og Salem koni, og maꞌana non og kotiknaꞌ. 3Tibua, daꞌidun misulat paꞌali dia sog ginaꞌamaꞌ non, otawaka sog kobataꞌ dianon, otawaka minsan og pangkat non, otawaka sog kopatoy non. Dadi, ion miimung mamaꞌ nog Bataꞌ kituꞌ nog Mikpongon poꞌ og kopogbolian non minonayun asta sog daꞌ kopus non. 4Tontong niu poloꞌma bog andun dodaꞌ ion kotas poꞌ minsan si Abraham, og mogulang ta kituꞌ kobon nituꞌ, migbogoy pa dianon nog lagaꞌ nog sopuluꞌ bahagiꞌ nog gakod nog mialap non kituꞌ dia sog pogbunuꞌan.
5Bu sog botad ta nog bansa Hudyu, og boliananan sumboy og pangkat da ni Apuꞌ Lebi. Bu sumboy dosop kobogayan ilan nog salu bansa nilan nog sopuluꞌ bahagiꞌ nog galapanan nilan, minsan siꞌoy salu pangkat ilan ni Abraham. 6Tibua, og kopogbolian ni Melkisedek, ondaꞌ dia miktidu sog pangkat ni Lebi saka, tinabuk non da og bogoy kituꞌ nog kosopuluꞌ bahagiꞌ tidu sog galap ni Abraham mangka non popiaoy si Abraham nog ion bogayan nog pasadanan nog Mikpongon. 7Tibua og motud, ion og migbogoy nog popia, motas pa dia sog kibogayan dun. 8Paꞌali sog pangkatanan kituꞌ ni Lebi nog boliananan, binogayan ilan nog kosopuluꞌ bahagiꞌ kituꞌ nog saka matoy ilan da. Tibua, paꞌali dia ni Melkisedek, binogayan dosop ion nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog saka ion totubuꞌ nog maꞌ nog sinulat dia sog Kitab. 9Dangan binogoy ni Abraham og kosopuluꞌ bahagiꞌ non kituꞌ dia ni Melkisedek, mamaꞌ dosop ni Lebi nog mikopogbogoy nog kosopuluꞌ bahagiꞌ non dia ni Melkisedek. Saka og pangkatanan siꞌoy ni Lebi, mikotabuk dosop nog kosopuluꞌ koyon nog miktidu dia sog gotowanan. 10Poꞌ sog kopoglumpak ni Abraham kituꞌ ilan ni Melkisedek, midukakit da si Lebi dun minsan siꞌoy daꞌ pa sibon botaꞌoy.7:10 Si Lebi og gapuꞌ ni Abraham.
11Dadi, og botad nog binogoy dianita nog bansa Hudyu, pibian sog kopogbolian nog pangkat ni Lebi. Tibua, somoꞌ modulus og gotowanan bianan sog kopogokbit nog boliananan kituꞌ, daꞌidun na bosia og len bolian nog mamaꞌ nog kopogbolian nog sinumingkot kituꞌ dia ni Melkisedek. Diꞌ na bosia mosop og kopogbolian nog pangkat ni Lebi kituꞌ nog si Aron. 12Dadi, bila suklian og kopogbolian, sumboy suklian dosop og botad. 13-14Og pigolong ta koni, og Kounutan ta. Poꞌ kosunan ta nog si Isus konaꞌ og pangkat ni Lebi, sugaꞌid non, og pangkat ion ni Juda. Bu daꞌidun tanan og duma pangkat non mipiliꞌ mogbolian. Poꞌ dangan miktaluꞌ si Muses paꞌali sog boliananan kituꞌ, daꞌ non tanan kolabit og pangkat ni Juda.
Og len bolian nog mamaꞌ ni Melkisedek
15Dadi og piktaluꞌ ta koni, mitampal na tokodoy poꞌ tinumuaꞌ na og len bolian mamaꞌ ni Melkisedek. 16Poꞌ og kopogbolian non ondaꞌ sukpat sog polomotadon nilan kituꞌ kobon nituꞌ nog sumboy og pangkat ni Lebi og mogbolian. Sugaꞌid non, sabap sog Bolakat non, diꞌ ion matoy mokpuliꞌ poꞌ og kotubuꞌ non asta sog daꞌ kopus non. 17Poꞌ og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab nog,
“Ika og bolian nog daꞌidun kopus non, bu sinumingkot a dia sog kopogbolian ni Melkisedek.”
18Dadi og botad kituꞌ tagnaꞌ paꞌali sog kopogbolian, ondiꞌ na ituꞌ kunutan poꞌ kulang pa, bu daꞌ na potugyuan dun. 19Poꞌ og botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses, ondiꞌ modulus og gotowanan dun. Dadi, numun koni ngon na og labi pa dituꞌ og dodomaan ta nog boyaꞌan mokopokpolani ita na dia sog Mikpongon.
20Bu og kopogbolian non pibian sog sapa nog Mikpongon dianon. Poꞌ og duma boliananan kituꞌ nog pangkatanan ni Aron, daꞌ ilan sopaoy dangan migbolian ilan. 21Tibua, dangan migbolian si Isus, sinopaan ion nog Mikpongon nog maꞌ nini,
“Akon og Pogbayaꞌ, sinopaan ku nog ika og bolian nog daꞌ kopus non. Bu og pikilan ku ondiꞌ nododaꞌ moksop.”7:21 Salmu 110:4a
22Bu sabap sog sapa nog Mikpongon kituꞌ dianon, miimung tanan si Isus og tandaꞌ nog pagon nog pasad nog ombaꞌis pa sog koposadan kituꞌ sog tagnaꞌ.
23Bu og boliananan kituꞌ sog tagnaꞌ, moksukpatsukpat og kopogbolian nilan poꞌ matoy ilan da. 24Tibua, si Isus motubuꞌ nog daꞌ kopus non bu daꞌidun na lumual sumukpat mogbolian dianon. 25Dadi, saꞌan ituꞌ mokotabang tokodoy sog gotowanan tidu sog dusa nilan ain tinumud dia sog Mikpongon bianan dianon poꞌ ion kobon non totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non. Bu ion og mongingolot dianita sog kopokpolani ta dia sog Mikpongon.
26Dadi, daꞌidun lual og motas nog bolian og mokotoktub nog glam nog kulang ta lual da si Isus. Poꞌ diꞌ ion kotongowan nog diꞌ pia, bu daꞌidun kulang non bu dusa non, bu ion mipolen dia sog bolodusaon, bu piotas na ion dituꞌ sog bubunglangit. 27Bu diꞌ ion maꞌ nog duma kounutan nog boliananan kituꞌ nog sumboy momalas ilan gondow gondow nog pomalas sog dusa nilan, bu og dusa nog pakasiotow nilan. Poꞌ si Isus ondiꞌ na momalas puliꞌ poꞌ insan non da polasoy og dili glawas non bagun da og glam nog gotow mogawon tidu sog dusaanan nilan. 28Dadi, sog botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ, paꞌali sog kopomiliꞌ nog kounutan nog bolian, og sagyaotow da nog bakan pokodusa. Tibua, og pasad kituꞌ nog Mikpongon nog mibinayaꞌ pa sog dan Botad kituꞌ, sinopaan non og kopiliꞌ non nog Bataꞌ non nog ion og Kounutan nog boliananan poꞌ mihurup na ion asta sog daꞌ kopus non.
8Si Isus og bolian ta nog diꞌ kobotukan
1Dadi, maꞌ nini og titik nog poktoluꞌon ta koni. Ngon na og Kounutan nog boliananan ta nog miningkud na dituꞌ sog glangit dia dapit sog glintu nog gingkudan datuꞌ nog Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan. 2Bu dia ion miginang sog sunguꞌan nog Mikpongon, dia ion sog tantu Poktomuyan nog inimung nog Pogbayaꞌ nog konaꞌ sagya kimungan nog gotow.
3Bigyaꞌ non, og kounutan nog boliananan dini sog glupaꞌan koni, og binogoy nog ginang dianilan, og moguakil nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog tidu sog gotowanan, bu momalas nog potubuꞌon dia sog Mikpongon. Dadi, og pogolongon ta koni nog Kounutan nog boliananan ta, sumboy ion siꞌoy, ngon dosop og guokilon non dia sog Mikpongon. 4Tibua, somoꞌ og kopogbolian non sagya da dini sog glupaꞌan, ondiꞌ na ion mogbolian poꞌ ngon da og boliananan nog lumual pa dianon, ion non og pangkatanan ni Lebi nog mogbogoy ilan nog bogoyanan nilan nog unuton nilan og dondagan kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ. 5Bu og Baloy koyon nog Poktomuyan nilan sagya da og glogyawan otawaka nuni nog tantu Poktomuyan kituꞌ dituꞌ sog sunguꞌan nog Mikpongon. Dadi, saꞌan ituꞌ pidonsamaꞌ tumaluꞌ nog Mikpongon dia ni Muses kobon nituꞌ dangan posunguꞌ ion mogimung nog Poktomuyan nilan kituꞌ nog tagnaꞌ. Poꞌ maꞌ long nog Mikpongon dun dianon, “Unut nika tokodoy og pitongow u kituꞌ dianika komun dini sog bulud koni.”8:5 Exodus 25:40
6Tibua sog numun koni, og ginang nog kopogbolian nog binogoy na dia ni Isus, motas pa tokodoy dia sog duma boliananan kituꞌ. Bu og kopongingolot non dia sog gotowanan paꞌali dia sog bogu koposadan kituꞌ, motas pa tokodoy dia sog koposadan kituꞌ tagnaꞌ. Poꞌ og pasadanan sog bogu koposadan kituꞌ, molongas pa tokodoy dia sog pasadanan sog tagnaꞌ koposadan kituꞌ. 7Poꞌ somoꞌ daꞌidun kulang nog tagnaꞌ koposadan kituꞌ, daꞌidun na bosia og bogu koposadan. 8Poꞌ og Mikpongon, sinilaꞌ non og pigotowan non kituꞌ kobon nituꞌ. Maꞌ long non dun,
“Ngon da gondow non nog mogimung u puliꞌ nog bogu koposadan nami dia sog pangkatanan ni Israel bu asta sog pangkatanan ni Juda. 9Og bogu koposadan koyon nog imungon ku, diꞌ na mamaꞌ nog koposadan nami kituꞌ nog mokogulanganan nilan kituꞌ nog, dangan inagak u ilan lumuas tidu sog bonua nog Ehiptu, daꞌ ilan poktantu mogunut sog koposadan nami kituꞌ. Dadi, saꞌan ituꞌ potiangon ku ilan. 10Bu maꞌ nini og bogu koposadan nog imungon ku puliꞌ dia sog pangkatanan ni Israel, maꞌ long nog Pogbayaꞌ dun, ngon gondow non, toguꞌon ku og botad u dia sog pomikilan nilan, bu sulaton ku dosop dia sog pusung nilan. Dadi, miimung nog akon na og Diwata nilan bu ilan miimung nog pigotowan ku. 11Dadi, bila matong na og gondow koyon nog pogolongon ku, daꞌidun na sumboy mogustal dia sog pigilugananan bu asta sog dumaanan nog sumboy nilan kilolaan og Pogbayaꞌ. Poꞌ kisunan na nog glam nilan bog sima u tidu sog glibun laki bu asta sog bataꞌ mogulang dianilan. 12Poꞌ ompunan ku na og kohinangan nilan nog molaton, bu poksolingawan ku na og dusaanan nilan.”8:12 Jerimaya 31:31-34
13Dadi, saꞌan og koposadan kituꞌ iningolanan nog Mikpongon nog bogu koposadan. Bu sabap dituꞌ og dan koposadan kituꞌ miboluba na. Poꞌ diꞌ mobon, ain og miboluba na bu og daꞌ na potugyuan dun, mawaꞌ na.
9Og dan Botad paꞌali sog kopoktamuy
1Og koposadan kituꞌ tagnaꞌ, ngon og poꞌatan dia sog Botad paꞌali sog kopoktamuy nilan bu paꞌali dosop sog Poktomuyan nilan dini sog glupaꞌan nog inimung nilan. 2Og ginimung nilan nog Poktomuyan, og donding bu gatop non koyon og tulda. Bu binolot ion bagun mimung nog duaꞌ buk dugu. Bu og bolot koyon og modikpol nog ponopoton. Og dugu non kituꞌ sog glowasan ngon poktutudan nog glansuk bu og glomisahan nog poktoguꞌan nilan nog pan nog uokilon nilan dia sog Mikpongon. Bu og dugu koyon iningolanan nog dugu nog mosigda. 3Bu og koduaꞌ dugu kituꞌ sog sobolaꞌ nog bolot koyon, iningolanan og dugu nog landuꞌ kosigda. 4Og dugu koyon, ngon og glomisahan nog bulawan nog poktutungan nog komangyan dun. Bu sog dialom nog dugu koyon ngon og kaban dun nog miputus nog bulawan nog iningolanan Kaban nog Koposadan. Dion tinaguꞌ og bataꞌbataꞌ sibulan nog bulawan nog tinoguꞌan nog pan kituꞌ nog iningolanan og mana. Bu tinaguꞌ dosop sog kaban kituꞌ og tagad ni Aron nog minubil kobon nituꞌ. Bu dituꞌ dosop tinaguꞌ og duaꞌ buk papan nog batu nog sinulatan nog sopuluꞌ dondagananan nog Mikpongon. 5Dia inuntul sog ganob nog kaban koyon og duaꞌ buk glodawan nog manusiaꞌ kituꞌ nog miksosunguꞌoy. Poꞌ ilan og tontongan nog dion og kotas nog Mikpongon. Bu mansing sog tondong nog gokpak nilan og iningolanan nilan nog poktiduan nog Glolat nog Mikpongon. Dadi, dion ta na potomanoy og gustalan ta dun paꞌali sog mamaꞌ nion koyon.
6Dadi, bila mogusoyusoy na mokpaꞌat og glam nog glangkapanan, gondow gondow og boliananan sumolod na sog tiganaꞌ dugu kituꞌ nog mosigda moginang nog polosukuꞌan nilan. 7Tibua, og kounutan da nog boliananan og mokosolod sog dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda bu insan da solod dituꞌ sog soton. Bu bila sumolod ion dituꞌ, sumboy mogoit ion nog duguꞌ nog gomiton non sog pomalas sog dusaanan non bu sog dusaanan nog glam nog gotowanan nog miinang nilan nog daꞌ nilan kosunoy. 8Og maꞌana nion, og Bolakat nog Mikpongon og mikpodolag dun. Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ kopokpaꞌat nog duguanan koyon poꞌ solian pa nog ngon og bolot nog dugu koyon, daꞌidun mokangoy sog dugu koyon nog landuꞌ kosigda. 9Poꞌ maꞌ nituꞌ og pononggiꞌan numun koni nog maꞌana non, ondiꞌ mokugas nog dialom pikilan sog ain miktamuy, og bogoy nilan kituꞌ nog kosopuluꞌ bahagiꞌ bu og pomalas nilan kituꞌ dia sog Mikpongon. 10Poꞌ og kopoktamuy nilan koyon dia sog Mikpongon, solianlian da, maꞌ nog gininisan nog gliꞌinan paꞌali sog pongonganon, sog ponginumon, bu sog kopongugas nilan. Poꞌ maꞌ nituꞌ og kopoginang nilan dun asta sog matong gondow kituꞌ nog sopon na nog Mikpongon og kopoktamuy nog gotowanan dianon.
Og bogu Botad paꞌali sog kopoktamuy
11Dadi dangan minatong na si Kristu, ion na og Kounutan nog boliananan, og pogaid nog gombaꞌis kituꞌ nog bogu koposadan. Poꞌ binianan non na og dugu kituꞌ nog mosigda nog ombaꞌis pa tokodoy sog kimungan nog sagyaotow. Poꞌ og dugu kituꞌ ondaꞌ kodukakit sog kopongon nog dunya koni. 12Bu dangan sinolod non og dugu kituꞌ nog mosigda, linandan non dosop sumolod og dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda. Bu daꞌ na ion pogoit nog duguꞌ nog kambing bu sapiꞌ nog pomalas non, sugaꞌid non, og dili duguꞌ non na og pimalas non dia sog Mikpongon. Bu insan non da solodoy. Poꞌ bianan dituꞌ migawon non na ita asta sog daꞌ kopus non tidu sog dusaanan ta. 13Ain gotowanan kituꞌ nog ponumpilian, pisikan ilan nog duguꞌ nog kambing bu duguꞌ nog sapiꞌ, bu sigwagan ilan nog gabu nog nati nog sapiꞌ nog tinutung poꞌ bagun ilan na diꞌ ponumpilian. Og maꞌana non, maꞌ nituꞌ og pogbotadon nilan bila kiugasan ilan na. 14Dadi, bila maꞌ nituꞌ da og kugasan nog duguꞌ bu gabu nog potubuꞌon koyon, labi pa dion og kugasan nog duguꞌ ni Kristu. Poꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon nog sampoyumul, inuakil non og dili glawas non sog Mikpongon nog daꞌ salaꞌ non poꞌ bagun non kolonuꞌan og dialom pikilan ta sog kohinangan ta kituꞌ nog mogdoksuꞌan sog patoy bagun ita dosop mokopoktamuy sog tantu Diwata.
15Dadi, saꞌan ituꞌ si Kristu mingingolot dia sog bogu koposadan kituꞌ bagun da ain inonggat nog Mikpongon sumakup sog pigdotuꞌan non bu mikokunut sog gonggat non, kobogayan ilan nog popia kituꞌ nog daꞌ kopus non, nog pinasad nog Mikpongon. Poꞌ saꞌan kobogayan ilan nog popia kituꞌ, sabap sog kopatoy ni Isus, bu miimung og glokat dianilan tidu sog dusaanan nilan kituꞌ nog miinang nilan sog masa pa nog dan koposadan kobon nituꞌ.
16Poꞌ ibalat da sog gotow nog momusakaꞌ, sumboy mitintu og pomusokaꞌan non koyon nog minatoy dodaꞌ, mangka pa kobogoy dianon og pusakaꞌ non koyon. 17Poꞌ og botad, taman da nog ondiꞌ matoy poguna og pimusokaꞌan non koyon, ondiꞌ non nododaꞌ malap nog pusakaꞌ koyon. Sumboy da matoy pa poguna mangka siꞌoy kobogoy dianon og pusakaꞌ koyon. 18Domikian dosop maꞌ nituꞌ og dan koposadan kituꞌ. Daꞌidun dasig non bila daꞌidun og duguꞌ dun. 19Maꞌ nituꞌ og kopoginang ni Muses dun dangan pinulonag non og glam nog dondagananan kituꞌ nog tidu sog dan Botad nog binogoy nog Mikpongon dia sog bansa Hudyu kituꞌ. Inalap non og duguꞌ nog nati nog sapiꞌ bu og duguꞌ nog kambing nog ginompuꞌan non nog tubig mangka non pisikoy sog libru kituꞌ nog sinulatan nog botad bu asta sog glam nog gotowanan kituꞌ. Pokpisik non dun og polopos, og ngalan non og hisop, bu ginamit non dosop og bombul nog bilibili nog tininaꞌ nog gompula. 20Bu mangka non toluꞌoy sog gotowanan, “Og duguꞌ koni, og gindanan nog popagon nog koposadan nog Mikpongon nog dinondag non mogunut dianita.”9:20 Exodus 24:8 21Domikian dosop maꞌ nituꞌ kopisik non nog duguꞌ dituꞌ sog piglumpukan nilan kituꞌ bu asta sog glam nog polongkapananan koyon nog poglogomiton nilan sog kopoktamuy nilan dia sog Mikpongon. 22Poꞌ maꞌ nituꞌ nododaꞌ og botad nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ nog moglamlam kugasan nog duguꞌ og glam non. Poꞌ taman da daꞌidun og duguꞌ nog mogulaꞌ, diꞌ nododaꞌ kompunan og dusaanan.
23Dadi, glam nog polongkapananan kituꞌ nog sagya da bantuk nog kotontuan non dituꞌ sog glangit, sumboy dodaꞌ kugasan nog pomalas nog maꞌ nion koyon. Tibua, og kotontuan non kituꞌ nog dituꞌ sog Mikpongon, sumboy nododaꞌ ngon og pomalas nog bololagaꞌ pa dion sog maꞌ nion koyon. 24Poꞌ daꞌ solod si Kristu sog dugu kituꞌ nog mosigda nog sagya da kimungan nog gotow, poꞌ og kimungan nilan koyon og sagya da og bantuk. Sugaꞌid non, dia ion sinumolod sog pogonongan nog Mikpongon, poꞌ numun koni ion dituꞌ na sog sunguꞌan nog Mikpongon mingingolot dianita. 25Tonton, og kounutan nog boliananan nog bansa Hudyu, bila sumolod ion sog dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda, sumboy mogoit ion nog duguꞌ nog konaꞌ non dili duguꞌ. Tibua si Kristu, daꞌ ion solod dituꞌ mokpuliꞌpuliꞌ momalas nog dili duguꞌ non. 26Poꞌ somoꞌ maꞌ nituꞌ, og maꞌana non, tatap buan ion posinsaon tidu pa sog kopokpongon nog dunya. Sugaꞌid non, sog numun koni, og gimpusan na nog gondow, insan da ion angoy dini mangka non imungoy nog pomalas og dili glawas non bagun non da mawaꞌ og glam nog dusaanan. 27Poꞌ sumboy glam nog gotowanan insan da patoy sabap sog dusa, bu tubus nituꞌ ukumon ilan nog Mikpongon. 28Domikian da maꞌ nion si Kristu, insan da ion bunuꞌoy poꞌ inimung ion nog pomalas bagun non da mawaꞌ og dusaanan nog gotowanan. Bu ngon gondow non nog mokpuliꞌ ion dini sog glupaꞌan, tibua, konaꞌ poꞌ mokpuliꞌ ion dini sabap sog dusa. Sugaꞌid non, ongoyon non doksuꞌoy og tabang non sog ain migbagad kituꞌ dianon.
10Og kopomalas nog dan Botad kituꞌ solianlian da, tibua, og kopomalas ni Kristu moksampoyumul
1Og dan Botad kituꞌ nog bansa Hudyu sagya da og glogyawan nog gombaꞌis kituꞌ nog posunguꞌ matong. Konaꞌ pa ituꞌ og kotontuan non. Dadi saꞌan ituꞌ, ondiꞌ da kugasan og dusaanan nog gotowanan dun nog ain moleg bosia mokpolani tumamuy dia sog Mikpongon. Poꞌ tonton ion non da og kopomalas nilan. 2Poꞌ somoꞌ kiugasan ilan na dun, lumotaꞌ ilan na bosia momalas. Poꞌ og maꞌana non, kiugasan na buan og dusaanan nilan bu diꞌ ilan na komotudan nog ngon og dusaanan nilan. 3Tibua, og pomalas nilan kituꞌ nog tonton og mokpopikil dianilan nog ngon da og dusaanan nilan. 4Poꞌ bila sagya da og duguꞌ nog sapiꞌ otawaka og duguꞌ nog kambing og gimungon nog pomalas, ondiꞌ nododaꞌ mokawaꞌ nog dusa.
5-6Dadi saꞌan si Kristu, sog kangoy non dini sog glupaꞌan, miktaluꞌ ion sog Mikpongon,
“Konaꞌ da bosia og pomalas otawaka og bogoy nog gotowanan og kolegan mu. Bu ondiꞌ a kosuꞌatan dun og pomalas nilan koyon nog tutungon nilan og tibuk nog sapiꞌ, otawaka pomalas nilan koyon nog mokawaꞌ nog dusa. Tibua, kisunan ku na nog sinimpanan mu akon nog glawas nog maꞌ nog glawas nog gotow. 7Dadi, saꞌan mokopoktaluꞌ u dun nog, ‘Koni u na, O Diwata. Saꞌan minangoy u dini, poꞌ tumanon ku og glegan mu nog sinulat paꞌali dianakon dia sog dan Botad kituꞌ.’”10:7 Salmu 40:6-8
8Dadi, olo gidoy maꞌana nog piktaluꞌ non kituꞌ? Sog tiganaꞌ, long non dun, “Konaꞌ da pomalas bu og bogoy nog gotowanan, otawaka og pomalas nog pimalas nilan sabap sog dusaanan nilan, otawaka og pomalas nilan koyon nog monutung og kosuꞌatan ion dun.” Saꞌan ituꞌ ininang nilan nog maꞌ nituꞌ poꞌ sabap sog kopokokunut nilan nog dan Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses. 9Tubus nituꞌ, tinaluꞌ non nosop nog, “Koni u na. Saꞌan minangoy u dini poꞌ tumanon ku og glegan mu kituꞌ dianakon.” Dadi og maꞌana non, sinuklian non na og botad kituꞌ paꞌali sog kopokpomalas. Poꞌ og glam nog pomalas kituꞌ, si Kristu og gantiꞌ dun. 10Sabap sog kopokokunut ni Kristu sog glegan nog Mikpongon, og glam ta, milonuꞌ ita na tidu sog dusaanan ta bianan sog insan non da polasoy og dili glawas non.
11Bu gondow gondow glam nog boliananan kituꞌ nog bansa Hudyu, mindog ilan moginang nog polosukuꞌan nilan sog kopoktamuy nilan. Bu kobon non pokpuliꞌpuliꞌan ilan moginang og pomalas nilan kituꞌ nog saka, ondiꞌ da mokawaꞌ nog dusaanan nog gotowanan. 12Tibua si Kristu, insan non da polasoy og dusaanan nog kipolasan na dun asta sog daꞌ kopus non mangka ion ingkud dia dapit sog glintu nog Mikpongon. 13Tidu dituꞌ, bogadan non nog sosuku og bantaanan non mimung nog gindogan nog botis non. 14Dadi og maꞌana non, bianan sog pomalas non kituꞌ nog insan da, ain kilonuꞌan kituꞌ nog dusaanan nilan, miimung mihurup na asta sog daꞌ kopus non. 15Bu kitoksiꞌan dosop nog Bolakat nog Mikpongon nog sog tagnaꞌ maꞌ nini og taluꞌ non dun,
16“Koni og koposadan ku dianilan sog gunanunan koyon, maꞌ long nog Pogbayaꞌ, sulaton ku og botad u dia sog pusung nilan bu ungodon ku dosop dia sog pikilan nilan.”10:16 Jerimaya 31:33
17Bu tubus nituꞌ tinaluꞌ non dosop, “Og dusa nilan bu og salaꞌ nilan poksolingawan ku na.”10:17 Jerimaya 31:34b 18Dadi og maꞌana non, bila inompunan na nog Mikpongon og glam non, ondaꞌidun na og pomalas puliꞌ nog bagun mawaꞌ og dusa dun.
Bianan dia ni Kristu mokopokpolani itadia sog Mikpongon
19Dadi pigilugan, bila maꞌ nituꞌ, ondiꞌ ita na mogalangalang sumolod dia sog dugu kituꞌ nog motaluꞌ landuꞌ kosigda. Poꞌ mokosolod ita na dituꞌ bianan sog duguꞌ ni Isus. 20Poꞌ binukaꞌ na ni Isus dianita og dalan sog bolot kituꞌ. Ion non ion og glawas non kituꞌ nog inimung nog bogu dalan ta mangoy sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 21Bu bila maꞌ nini ngon noma og Bolian ta nog diꞌ kolobian, og migokbit sog baloy nog Mikpongon, 22sumboy moktantu ita mokpolani dia sog Mikpongon nog daꞌ pogduaꞌduaꞌ nog kopongandol ta dianon. Poꞌ kosunan ta nog linonuꞌ non na og pomikilan ta kituꞌ nog molaton bu dunut kiugasan dosop og glawas ta nog tubig kituꞌ nog ilakad kotinow. 23Pohogoton ta og dodomaan ta kituꞌ dia sog Mikpongon nog pogustalon ta. Poꞌ tumud ita nog og Mikpongon, tumanon non nododaꞌ ain pinasad non kituꞌ dianita. 24Bu sumboy dosop pomikilon ta og dumaanan ta bagun ilan da motes lumolat bu moginang nog ain og gombaꞌis. 25Bu sumboy ondiꞌ ta lotaꞌan og kopoglumpuk ta nog mamaꞌ nog dumaanan ta kituꞌ nog linumotaꞌ ilan na moginang dun. Sugaꞌid non, mogdinoloꞌisogoy ita, labi na maꞌ nog numun koni nog motongow ta na nog posunguꞌ na matong og gondow nog kopokpuliꞌ nog Pogbayaꞌ.
26Bila kobon non tumibabaꞌ ita moginang nog dusa, saka kisunan ta na og motud paꞌali dia ni Isukristu, daꞌidun na lumual og pomalas dun dianita nog Mikpongon. 27Og doksuꞌan ta, daꞌidun lumual og pogbogadan ta matong dianita, daꞌ lual nog molagol ita nog polihalaꞌ nog Mikpongon sog glam nog gotow nog mingantu dianon. Poꞌ og polihalaꞌ non minit pa sog gligaꞌ nog gapuy nog miglungkayab. 28Poꞌ sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses, bila ngon og gotow nog diꞌ mogbilang dun nog saka kotoksiꞌan og kohinangan non koyon nog duaꞌ kotow otawaka labi pa sog duaꞌ kotow, daꞌidun glanggung dianon bu bunuꞌon nododaꞌ ion. 29Labi na og gotow poglaꞌat dun bila poksudiꞌsudiꞌan non og Bataꞌ nog Mikpongon, bu inulabulab non og duguꞌ ni Isus kituꞌ nog saka, ion non og pagon nog koposadan kituꞌ nog inimung tanan nog gugas nog dusaanan non, bu minsan tanan ituꞌ tompolaꞌon non pa og tulung nog Mikpongon nog pibian dia sog Bolakat non. 30Poꞌ kisunan ta na bog sima og miktaluꞌ nog, “Akon da og sumuliꞌ dianilan bu tumumbas dianilan.”10:30 Deuteronomy 32:35a Bu tinaluꞌ non dosop nog, “Akon og Pogbayaꞌ, ukumon ku og pigotowan ku.”10:30 Deuteronomy 32:36a 31Dadi, saꞌan kondokondok tokodoy sog ain mosugat nog polihalaꞌ nog Mikpongon.
32Pikil niu poloꞌma, og kibianan niu kituꞌ nog mitubus amu tumabuk nog gustalan kituꞌ paꞌali sog dolag. Mikobian amu siꞌoy nog modakol nog sinsaan, tibua, daꞌ da koguyaꞌ og kopongandol niu dun. 33Sumolingka tompolaꞌon amu bu pokposokitan amu dia sog kosompagan nog gotowanan. Bu sumolingka dosop sinugutan niu ain sinolapsolap kituꞌ. 34Bu inunungan niu og pigilugan ta sog tanud nog ain pingolobusu. Bu dangan linampas og golotaꞌanan niu, pitiang niu na bu daꞌ da poksop og daꞌdaꞌan niu dun poꞌ kisunan niu na nog ngon og daya niu nog labi pa dituꞌ kobaꞌis nog moksampoyumul.
35Dadi, bila maꞌ nituꞌ og kibianbianan niu, naꞌ niu na kiankianon og salig niu dia sog Mikpongon poꞌ ombaꞌis tokodoy og tumbas non dun dianiu. 36Dadi saꞌan ituꞌ, sumboy gogaan niu tokodoy minsan olo kobianbianan niu bagun amu da mokopoginang nog glegan nog Mikpongon, bu bagun niu dosop motabuk og bogoyon non kituꞌ nog pinasad non. 37Poꞌ ngon taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab nog maꞌ nini,
“Diꞌ da pulilung, og matong kituꞌ, mangoy da ion dini bu ondiꞌ nododaꞌ ion manggaꞌ. 38Og gotow nog midulus, motubuꞌ bianan sog kopongandol non. Tibua, bila gomonsunoy mawaꞌ ion dianakon, ondiꞌ u nododaꞌ kosuꞌatan dianon.”10:38 Habakuk 2:3-4
39Tibua ita, ondiꞌ ita maꞌ nilan nog mawaꞌ ilan dianon nog boyaꞌan moglaꞌat ilan dun. Sugaꞌid non, mongandol ita bu motabang ita tanan dun.
11Paꞌali sog kopongandol
1Maꞌ nini og maꞌana nog kopongandol. Og kopongandol koni, ion non ion mitintu na dianita og dodomaan ta kituꞌ, bu ion non ion og mokpotantu dianita nog motud minsan siꞌoy daꞌ ta pa kotongow. 2Bu bianan sog kopongandol nog munaotowanan kobon nituꞌ, miimung kisuꞌatan og Mikpongon dianilan.
3Bu bianan dosop sog kopongandol, mosabut ta, nog glam nog piongon sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan, miongon bianan sog sagya taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, daꞌidun og miongon nog mitongow ta nog daꞌ dia miktidu sog diꞌ ta kituꞌ motongow.
4Bu bianan sog kopongandol, si Abel, migbogoy ion nog pomalas dia sog Mikpongon nog ombaꞌis pa dia sog pomalas nog binogoy nog gulang bataꞌ kituꞌ dianon nog si Kain. Dadi, sabap sog kopongandol non kituꞌ, kisuꞌatan og Mikpongon dun bu tinoluꞌan non si Abel nog midulus. Minsan siꞌoy minatoy na si Abel, maꞌ da nog totubuꞌ pa bianan sog pononggiꞌan dia sog kopongandol non kituꞌ.
5Tubus nituꞌ si Inok, bianan sog kopongandol non, daꞌ ion pokobian matoy, sugaꞌid non, linalin ion nog Mikpongon dituꞌ non bu daꞌ na ion kotongow nog gotowanan poꞌ linalin na ion nog Mikpongon. Bu kobon nog dini pa ion sog glupaꞌan, kisuꞌatan og Mikpongon poꞌ maꞌ nituꞌ sinulat dia sog Kitab paꞌali dianon. 6Poꞌ bila daꞌidun og kopongandol nog gotow, minsan sima ondiꞌ nododaꞌ kosuꞌatan og Mikpongon dianon. Poꞌ simasima og moleg mokpolani sog Mikpongon, sumboy tumud nododaꞌ ion nog ngon og Mikpongon. Bu tumud dosop ion nog Mikpongon da og tumumbas nog gombaꞌis dia sog ain mogapas kituꞌ mokpolani dianon.
7Bu si Nowa siꞌoy, bianan sog kopongandol non, tinumud dosop ion nog pidonsamaꞌ nog Mikpongon nog posunguꞌ matong sog dunya nog daꞌ non pa siꞌoy kotongow. Dadi, minsan siꞌoy daꞌ non pa kotongow, mikokunut ion sog dondagan nog Mikpongon dianon mangka ion pogimung nog gagyung poꞌ bagun diꞌ moglaꞌat tidu dianon mangoy sog ginonglangan non, bu asta og gombataꞌanan non. Dadi og doksuꞌan non, sabap sog kopongandol non, og duma gotowanan sog dunya koni mitampal nog daꞌidun og kopongandol nilan. Dadi, pinolihalaꞌ nog Mikpongon. Bu si Nowa miimung nog midulus sog Mikpongon sabap sog kopongandol non.
8Bu tubus nituꞌ si Abraham, bianan dosop sog kopongandol non, mikokunut ion sog dondagan nog Mikpongon dianon nog gonatan non og bonua non poꞌ popongoyon ion sog bonua kituꞌ nog pinasad nog Mikpongon dianon nog diꞌ non tanan kosunan bog ain dapit. Dadi, ginonatan non og dili bonua non mangka ion panow nog diꞌ non tanan kosunan bog ain ion posunguꞌ. 9Tibua minsan maꞌ nituꞌ, midopot da ion dituꞌ sog bonua kituꞌ nog pinasad dianon. Bu bianan sog kopongandol non dia sog Mikpongon, mikopogbonua ion tanan dituꞌ. Minsan siꞌoy og kopogonong non dituꞌ mamaꞌ ion da nog sagya mokpoponasan. Poꞌ minsan tanan og kopogbaloy nilan dituꞌ sagya da og tulda. Bu og bataꞌ non siꞌoy nog si Isak bu asta og gapuꞌ non kituꞌ nog si Jakub, maꞌ nituꞌ dosop og kopogonong nilan sog bonua kituꞌ. Poꞌ ilan siꞌoy, misunuꞌ ilan dosop sog pinasad nog Mikpongon kituꞌ dia ni Abraham. 10Poꞌ si Abraham, sonuk non pa mogbagad nog koliwagan bonua kituꞌ nog ompagon og piingkudan dun nog Mikpongon. Poꞌ og koliwagan bonua koyon inimung nog Mikpongon bu og kimungan dun maꞌ da nog glegan non.
11Bu bianan sog kopongandol non, si Abraham, minsan siꞌoy ion mogulang na tokodoy bu si Sara diꞌ mogbataꞌ, migbataꞌ ilan da. Poꞌ sinumalig si Abraham dia sog Mikpongon nog tumanon non nododaꞌ og pinasad kituꞌ dianon. 12Dadi, si Abraham domikian maꞌ nog minatoy na bosia sabap sog gulangan non. Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, miimung tanan ion nog puꞌunan. Og pangkatanan non pinonggiꞌ sog mamaꞌ nog dakol nog bitunanan sog glangit bu maꞌ nog dakol nog glinongowan nog pontad sog goksid dagat.
13Dadi si loꞌ Abraham, ompagon og kopongandol nilan. Bu asta sog midopot mikpomatoy ilan, daꞌ nilan pa kotabuk og pinasad nog Mikpongon kituꞌ dianilan. Tibua, minsan siꞌoy mitongow nilan sog molayuꞌ pa, linoliag ilan na. Bu tinaluꞌ nilan nog ilan koyon sagya ilan da mikpoponasan dini sog glupaꞌan koni poꞌ konaꞌ nilan ini og bonua. 14Bu ain mokopoktaluꞌ kituꞌ nog maꞌ nituꞌ, og maꞌana non, sanan nilan pa monontong nog tantu bonua nilan. 15Poꞌ somoꞌ og pigolong nilan nog bonua, og bonua kituꞌ nog ginonatan nilan, mokopokpuliꞌ ilan da dituꞌ. 16Tibua, og pinontong nilan nog bonua, og bonua kituꞌ nog ombaꞌis pa tokodoy sog bonua kituꞌ nog ginonatan nilan. Poꞌ og pokponontongon nilan kituꞌ nog bonua, ion non ion og bonua kituꞌ dituꞌ sog glangit. Dadi, saꞌan og Mikpongon ondiꞌ mosipog bila sumabi ilan dianon nog ion og Diwata nilan. Poꞌ sinimpan non na dianilan og koliwagan bonua kituꞌ nog pokponontongon nilan.
17-18Dadi, bianan dosop sog kopongandol non, si Abraham, minsan siꞌoy pidonsamaꞌ nog Mikpongon tumaluꞌ dianon nog si Isak mimung nog puꞌunan nog pangkatanan non,11:17-18 Genesis 21:12 sinulayan ion nog Mikpongon. Bu og suloy dianon, imungon non nog pomalas og bataꞌ non kituꞌ nog si Isak dia sog Mikpongon. Dadi, bianan sog kopongandol non dia sog Mikpongon, binilang non og tinaluꞌ kituꞌ dianon nog imungon non nog pomalas og bataꞌ non kituꞌ nog kololaman non. 19Tibua og pikilan ni Abraham, minsan siꞌoy matoy, og Mikpongon da moto mokpotubuꞌ dun puliꞌ. Dadi, si Isak domikian mamaꞌ nog minatoy na bu domikian dosop nog ion pitubuꞌ puliꞌ tidu sog patoy.
20Bu si Isak, bianan sog kopongandol non, pipia non og gombataꞌ non nog si Jakub ilan ni Isau bagun da ombaꞌis og posunguꞌan nilan.
21Bu si Jakub siꞌoy, bianan sog kopongandol non, dangan daliꞌ na ion patoy, pipia non dosop og gombataꞌ ni Jusep nog duaꞌ kotow. Minugayut ion sog tagad non kobon non tumamuy sog Mikpongon.
22Bu si Jusep siꞌoy, bianan sog kopongandol non, dangan daliꞌ na ion patoy, tinaluꞌ non nog ngon gondow non nog mawaꞌ og pangkatanan ni Jakub dituꞌ sog Ihiptu. Bu pimilin non dosop dianilan bog olo og dunon nilan dun paꞌali sog tulan non.
23Bu bianan sog kopongandol nog mokogulang ni Muses, dangan binataꞌ nilan si Muses, mitongow nilan nog daꞌ pokobatuk dianon og duma gombataꞌanan dion. Dadi, pigbuni nilan ion sog solod nog tolu bulan poꞌ daꞌ ilan kondokoy nog dondagan nog datuꞌ kituꞌ dion sog bonua nilan koyon.11:23 Og dondagon nog datuꞌ kituꞌ, sumboy bunuꞌon og glam nog bataꞌ nog Hudyuanan nog glaki nog bogu pa botaꞌoy.
24Bu si Muses, bianan dosop sog kopongandol non, dangan sinumolag tibua, mipok na ion imungon nog bataꞌ nog bataꞌ nog datuꞌ koyon nog baꞌi. 25Poꞌ inatas non pa munung dia sog sinsaan nog salu bansa non nog pigotowan nog Mikpongon gabaꞌ nog gloliag nog kohinangan kituꞌ nog mokodusa nog podaliꞌ da. 26Poꞌ sog pikilan non, dadi non pa og pogwanwanon sabap sog kopokokunut non dia sog Kristu gabaꞌ nog glam nog daya dituꞌ sog bonua nog Ihiptu. Poꞌ og pigopasan non og tumbas kituꞌ dianon nog dodomaan non sog binayaꞌ nog gondow.
27Bu bianan sog kopongandol non, minawaꞌ ion dituꞌ sog bonua nog Ihiptu nog daꞌ ion kondok sog glolingit nog datuꞌ kituꞌ. Bu pitigbung non dia sog pikilan non og dodomaan non kituꞌ poꞌ mamaꞌ nog mitongow non na og diꞌ kituꞌ motongow nog ion non og Mikpongon. 28Bu bianan dosop sog kopongandol non, tinolipunan nilan moginang og kologyaꞌan nilan kituꞌ nog iningolanan og Liniusan. Bu dinondag non ilan nog pomisikan nilan og goksid nog bongawan nilan nog duguꞌ nog bilibili bagun da og moloikat kituꞌ nog pogaid nog patoy, ondiꞌ non bunuꞌon og gulang bataꞌ nog glaki nog gombataꞌ nog gotow Hudyu.
29Bu og bansa Hudyu, mikobian ilan da sog dagat kituꞌ nog iningolanan og Pula Dagat bianan sog kopongandol nilan sog Mikpongon. Poꞌ og kobian nilan dituꞌ maꞌ da nog mipanow ilan sog glupaꞌ. Saka dangan mikpomian dituꞌ og gotowanan kituꞌ nog bansa Ihiptu, og dagat koyon minoksud maꞌ nog dan. Dadi, mitipot ilan pomoglomos.
30Bu og bansa Hudyu, bianan sog kopongandol nilan, mibalad og galad nog Jeriku dangan midopot pitu ondow nilan poglibuton.
31Bu si Rahab, og tungkagon sog Jeriku, bianan sog kopongandol non, tinolimaꞌ non og polonologundiꞌ nog bansa Hudyu. Dadi sabap dituꞌ, daꞌ ion sunuꞌoy munuꞌ sog salu bansaanan non kituꞌ. Poꞌ og dumaanan non kituꞌ, daꞌ ilan pokokunut dia sog Mikpongon.
32Dadi, sumboy dion ta na potomanoy guksugan ta dun poꞌ mobon ita dun. Poꞌ modakol pa bosia lumual og molabit ta nog maꞌ ni Gideon, si Barak, si Samsun, si Jepta, si Dabid, si Samuel, bu asta og polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon. 33Bu ngon pa duma nilan nog bianan dosop sog kopongandol nilan sog Mikpongon, mikaum nilan og duma pigdotuꞌananan. Bu og kopogokbit nilan sog dumaanan nilan migbatukbatuk. Dadi, saꞌan ituꞌ mitabuk nilan og pinasad kituꞌ nog Mikpongon. Bu ngon dosop og duma gotowanan nog bianan sog kopongandol nilan, midokom og babaꞌ nog glimonganan dun. 34Bu ngon dosop og daꞌ kotutung nog ginit nog gligaꞌ nog gapuy. Bu ngon dosop og daꞌ kobunuꞌ nog kalis. Bu ngon moluya, tibua bianan sog kopongandol nilan, dinumasig ilan sog pogbunuꞌan boyaꞌan dinag nilan og sundaluanan nog miktidu sog len bonua. 35Bu ngon dosop og kolibunanan mikponglangos poꞌ minatoy og pigoloan nilan. Tibua, bianan sog kopongandol nilan sog Mikpongon, mikpuliꞌ motubuꞌ og pigoloan nilan kituꞌ.
Bu modakol dosop og mikpomatoy sabap sog kopokposinsa dianilan bagun molotaꞌ ilan bosia mongandol. Tibua, minsan siꞌoy moglaꞌat ilan dun, dadi nilan pa og kotubuꞌ kituꞌ nog ombaꞌis tokodoy nog daꞌ kopus non. 36Bu og dumaanan piksudiꞌan ilan bu pigdanog. Bu og dumaanan sop dion pimusasan mangka kolobusuoy. 37Bu dumaanan pimatu. Og dumaanan sop dion pimutuk glawas nilan nog glugadiꞌ. Bu dumaanan dosop pimunuꞌ nog kalis. Bu dumaanan dion, sabap sog kopongandol nilan, mikponapot ilan notanan nog panit nog bilibili bu kambing sabap sog komiskin nilan poꞌ pisinsa ilan bu sinolapsolap ilan 38bu mangka ilan pa pomugowoy sog bonua nilan. Dadi, dituꞌ ilan migliuꞌliuꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, bu sog kobukidan. Migonong ilan dia sog sangubanan, bu sog gluanganan nog glupaꞌ. Dadi, saꞌan diꞌ ilan kobotukan nog duma gotowanan sog dunya koni. 39Poꞌ og glam nilan koyon, sabap sog kopongandol nilan, dinongyaꞌan ilan nog Mikpongon dun. Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, daꞌidun pa dianilan og mikotabuk nog pinasad nog Mikpongon kituꞌ. 40Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, og tugyu nog Mikpongon, ilan bu ita, moksamasama ita mohurup dianon poꞌ maꞌ nituꞌ og kolegan non dianita.
12Og kopokpaksut nog Mikpongondia sog piglogombataꞌanan non
1Dadi, piglibutan ita noma nog modakol tumaksiꞌ dun dianita, sumboy ilingan ta og kopongandol nilan kituꞌ, bu bolongon ta na ain kohinangan kituꞌ nog mokobolabag sog bianan ta, bu lotaꞌan ta og moginang nog dusa poꞌ koyon og mokobagla dianita. Bu pogopasan ta dumopot og pogdopoton ta kituꞌ nog binogoy dianita. 2Bu sumboy diꞌ ita tumontong sog duma, sugaꞌid non, pologdongon ta og kotontong ta dia ni Isus poꞌ ion og pagon nog kopongandol ta tidu sog tolipun asta sog doksuꞌan. Poꞌ saꞌan ituꞌ ginogaan non og kopokposinsa kituꞌ dianon. Bu saꞌan ituꞌ pitiang non na og kopokposipog kituꞌ dianon dituꞌ sog kudus. Poꞌ kosunan non na og posunguꞌan non, og daꞌdaꞌan. Poꞌ mitubus maꞌ nion koyon, miningkud ion sog gingkudan datuꞌ sog dapit glintu nog Mikpongon.
3Dadi, pomikil niu og kopoglogaga non og glam nog pokangit kituꞌ dianon nog gotowanan nog bolodusaon bagun amu da ondiꞌ mogbungas mongandol dianon. 4Minsan siꞌoy moglogaga amu mantu dia sog dusa, daꞌ amu pa sibon antu nog boyaꞌan matoy amu na dun. 5Sugaꞌid non, pikil niu og taluꞌ kituꞌ nog Mikpongon nog kopondoloꞌisogan amu dun. Poꞌ tinoluꞌan non na amu, og gombataꞌanan non amu, nog maꞌ nini og sinulat dia sog Kitab,
“Bataꞌ u, naꞌ mu bibason og pokpaksut nog Pogbayaꞌ dianika. Bu bila pomagon non ika, sumboy diꞌ moglaꞌat og pikilan mu dun. 6Poꞌ ain kololaman non posokitan non poꞌ maꞌ nituꞌ nododaꞌ og kopokpaksut non dia sog gombataꞌanan non.”12:6 Proverbs 3:11-12
7Dadi, saꞌan ituꞌ gogaoy niu og sinsaan niu koyon bu itung niu ituꞌ domikian da maꞌ nog pantun non pa dianiu. Poꞌ og sinsaan niu koyon og tandaꞌ nog amu dodaꞌ og gombataꞌ nog Mikpongon. Poꞌ daꞌidun bataꞌ nog diꞌ pontunon nog gamaꞌ non. 8Bila ondiꞌ amu pontunon nog Mikpongon, og maꞌana non, konaꞌ non buan amu og tantu bataꞌ, sugaꞌid non, mamaꞌ amu nog gombataꞌanan kituꞌ nog diꞌ tanan sunan bog sima gamaꞌ non. 9Minsan pokpoksuton ita nog gamaꞌ ta dini sog kilawan, pogodaban ta da ion. Labi pa dituꞌ og kosangkan ta sog Gamaꞌ ta dia sog kinodiwata poꞌ bagun ita da kobogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 10Poꞌ og gamaꞌ ta dini sog kinilawan, og kopokpantun non dianita solianlian da sog ain koboganan og pikilan non dun. Tibua og Mikpongon, og kopokpantun non dianita, ain og koboꞌisan ita dun, bagun ita da mosunuꞌ dia sog kodulus non. 11Og kopokpaksut koni mosakit nododaꞌ. Tibua, og doksuꞌan non mimung nog modulus ita dun bu motiknaꞌ og pikilan ta dun.
12Dadi, saꞌan sumboy popogonon niu og kopongandol niu bu naꞌ niu poguyaꞌon og salig niu dia sog Mikpongon. 13Bu ponamal amu mokokunut sog pomali nog motud poꞌ bagun da ain mokiankian kituꞌ og kopongandol non, mimung nog ompagon ion dun.
Og poktanud sumboy diꞌ momungyas
14Bu sumboy glam niu mogapas amu moglogomigus sog glam nog gotow. Bu pogapas amu lumangka nog kodulusan poꞌ daꞌidun mokotongow dia sog Pogbayaꞌ bog diꞌ da ion modulus. 15Bu pokpotubud amu bagun da daꞌidun dianiu og mokiankian og tud non nog boyaꞌan ondiꞌ mokalap nog tulung nog Mikpongon, bu bagun dosop daꞌidun mimung mamaꞌ nog sigbot kituꞌ nog ompet. Poꞌ ain gotow nog ompononggiꞌ sog mamaꞌ nituꞌ kituꞌ, moit non og dumaanan non dia sog susian boyaꞌan moglaꞌat dun. 16Bu pokpotubud amu bagun dosop daꞌidun og momabal dianiu otawaka daꞌ balan non nog Mikpongon mamaꞌ nog pikilan ni Isau kobon nituꞌ. Poꞌ si Isau, diꞌ bololagaꞌ dianon og kiulangbotaꞌoy non poꞌ pigbolos non tanan nog ponganon dia sog kongudan non og pusakaꞌ nog kiulangbotaꞌoy non nog saka insan non da kanoy. 17Dadi, kosunan niu na nog, tidu dituꞌ, dangan inangoy non bosia pongonioy og popia kituꞌ nog bogoyon sog gulangbataꞌ, ondaꞌ ion tolimaꞌoy. Minsan aguꞌ kopoglulad non mogawiꞌ dun, ondaꞌidun na og pondayan non sog miinang non kituꞌ.
18Dadi pigilugan, og kopoktamuy ta sog Mikpongon, ondiꞌ mamaꞌ nog kibianbianan nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ nog bansa Hudyu. Poꞌ dangan minangoy ilan dituꞌ sog bulud kituꞌ nog ngalan non Sinai, mitongow nilan og gligaꞌ nog gapuy. Tubus nituꞌ, migdolom og bonua bu mangka poglogoyup. 19Tubus nituꞌ, mikodongog ilan nog tombuliꞌ bu og sowalan nog Mikpongon. Bu dangan midongog nilan og sowalan non kituꞌ, binubut nilan nog diꞌ na puliꞌan tumaluꞌ dianilan og taluꞌ kituꞌ. 20Poꞌ diꞌ nilan mogaga og pogondiꞌ kituꞌ nog landuꞌ nog kodilis. Poꞌ maꞌ nini og kotaluꞌ non dun, “Minsan og potubuꞌon, bila mangoy sog bulud koni, sumboy botuon nododaꞌ asta matoy.”12:20 Exodus 19:12-13 21Bu og pigbontayan nilan koyon kondokondok tokodoy. Poꞌ minsan si Muses linukuban bu miktantu ion kondokan.
22Tibua ita, diꞌ maꞌ nituꞌ og kibianbianan ta sog kopoktamuy ta dia sog Mikpongon. Sugaꞌid non, domikian da nog maꞌ nog dituꞌ ita mikodopot sog bulud kituꞌ nog ngalan non Sion. Ion non ion og Jerusalem sog glangit, og pogonongan nog Mikpongon. Bu mikampuꞌ ita dia sog linoksaꞌan nog moloikatanan nog moglumpuk mogdaꞌdaꞌ. 23Bu mikampuꞌ ita dosop dia sog glumpuk nog gombataꞌanan nog Mikpongon nog ngalananan nilan sinulat na dituꞌ non sog glangit. Bu mikopokpolani ita na sog Mikpongon nog ion mongukum sog glam nog gotowanan. Bu mikampuꞌ ita dosop sog gotowanan kituꞌ nog midulus nog mihurup na dituꞌ sog Mikpongon. 24Bu sinumolabuk ita dosop dia ni Isus nog ion og mongingolot dianita sog bogu pasad nog Mikpongon dianita. Poꞌ og duguꞌ ni Isus nog miglayas, og gugas nog dusa ta. Poꞌ og duguꞌ non kituꞌ diꞌ mamaꞌ nog duguꞌ ni Abel nog moleg sumuliꞌ.
25Dadi, bila maꞌ nituꞌ og kopoktamuy ta dia sog Mikpongon, sumboy mokpotubud ita bagun ita ondiꞌ mokopomungyas sog taluꞌ nog Mikpongon. Poꞌ bila pinolihalaꞌ ilan kobal nog daꞌ ilan pokinongog nog taluꞌ ni Muses dini sog glupaꞌan, labi ita na poliholaꞌoy bila tolikudan ta og taluꞌ nog dia miktidu sog Mikpongon. 26Bu kobon nituꞌ, dangan miktaluꞌ ion, misogyug tanan og glupaꞌan dun. Tibua tidu dituꞌ, pidonsamaꞌ non na tumaluꞌ nog, “Sogyugon ku mokpuliꞌ og glupaꞌan bu sunuꞌon ku sumogyug asta glangit.”12:26 Hagai 2:6 27Og pigolong non kituꞌ nog sogyugon non mokpuliꞌ, og maꞌana non, ain piongon non kituꞌ nog mosogyug, owaꞌon non. Ain og ondiꞌ kituꞌ mosogyug, mosamaꞌ.
28Dadi ita, misakup ita na sog pigdotuꞌan non kituꞌ nog ondiꞌ mosogyug. Saꞌan ituꞌ sumboy posolomatan ta og Mikpongon. Bu tomuyon ta og Mikpongon dunut pogadab ta bu gondok ta dianon poꞌ maꞌ nion og kosuꞌatan ion dun. 29Poꞌ og polihalaꞌ nog Diwata ta, ion non og gapuy kituꞌ nog daꞌidun og diꞌ moglaꞌat dun.
13Og polomotadon nog kosuꞌatan og Mikpongon dun
1Dadi ita og poktanudanan, sumboy mononayun og kopokilolamoy ta. 2Bu naꞌ niu poksolingawan tumolimaꞌ dia sog baloy niu og gotowanan kituꞌ nog sagya siꞌoy doksaꞌdoksaꞌ. Poꞌ ongon tanan og mikotolimaꞌ nog moloikatanan kituꞌ dia sog baloy nilan nog minsan daꞌ nilan siꞌoy kilolaoy. 3Bu, unungoy niu dosop og dumaanan ta nog poktanud, ain og pingolobusu. Bu unungoy niu dosop ain og pisinsa kituꞌ, bianan sog kopomikil niu dia sog glogon nilan.
4Og duoyan niu sumboy dosop bololagaꞌ sog glam niu. Bu daꞌidun og momabal nog konaꞌ non og dili duoy. Poꞌ og Mikpongon, ukumon non nododaꞌ ain momabal koyon. 5Bu pogolig amu mogabak nog sin. Sugaꞌid non, sumboy kuliꞌan amu na nog ain dia niu na koyon. Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon, “Diꞌ u nododaꞌ tokodoy amu gonatan. Ondiꞌ u nododaꞌ amu bolongon.”13:5 Deuteronomy 31:6 6Dadi, sog daꞌ duaꞌduaꞌ non, mokopoktaluꞌ ita na nog maꞌ nini, “Og Pogbayaꞌ og polonabang u. Daꞌidun og kondokan ku. Dadi, olo poma og minang nog duma gotowanan dianakon?”13:6 Salmu 118:6
7Bu pomikil niu dosop og mikuna kituꞌ nog kounutananan niu sog tanud. Poꞌ ilan og mikpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon dianiu. Dadi, pomikil niu dosop og polomotadon nilan kituꞌ asta sog minatoy ilan. Bu poglogilingoy niu og kopongandol nilan kituꞌ dia ni Isus. 8Poꞌ si Isukristu, ion non da kobon non, tidu pa sog kobon nituꞌ, mangoy sog numun koni, asta pa sog daꞌ kopus non.
9Dadi, naꞌ amu tokodoy moit nog minsan olo ginis nog pomali koyon nog diꞌ dumalan sog motud. Poꞌ og pagon nog kopongandol ta og tulung nog Mikpongon, konaꞌ sog kopokokunut ta nog gliꞌinan kituꞌ paꞌali sog pongonganon. Poꞌ minsan ain og mikokunut kituꞌ dun, daꞌ ilan da kopianoy dun. 10Ita, ain og tinumabuk na dia ni Isus, ngon na og pimalas dianita. Og pomalas kituꞌ, daꞌidun og dukakit nog ain migokbit kituꞌ nog kopoktamuy dia sog Poktomuyan nog bansa Hudyu. 11Poꞌ og kounutan nog boliananan kituꞌ, bila sumolod ion dituꞌ sog dugu kituꞌ nog motaluꞌ landuꞌ kosigda, mogoit ion nog duguꞌ nog potubuꞌon poꞌ imungon nog pomalas sog dusa nog glam nog gotow Hudyu. Tibua, og bangkoy nog potubuꞌon kituꞌ, dituꞌ nilan tutungoy sog molayuꞌlayuꞌ nog gimbolayan nilan koyon. 12Dadi, saꞌan domikian dosop maꞌ ni Isus nog dituꞌ ion binunuꞌ sog molayuꞌlayuꞌ sog koliwagan bonua poꞌ bagun da og dusaanan nog gotowanan kituꞌ kugasan bianan sog dili duguꞌ non kituꞌ nog miglayas. 13Dadi, mangoy ita na dituꞌ non sog glowasan kituꞌ bu unungan ta ion dia sog sipogan non kituꞌ. 14Poꞌ mamaꞌ ita da nog sagya minapit mokpoponasan dini sog glupaꞌan. Poꞌ og pokponontongon ta, og koliwagan bonua kituꞌ nog posunguꞌ matong.
15Dadi, bianan dia ni Isus, mononayun na og kopoksanglit ta dia sog Mikpongon. Poꞌ kituꞌ og bogoy nog inuakil nog ain mokpoktaluꞌ nog si Isus dodaꞌ og Pogbayaꞌ. 16Bu naꞌ niu tokodoy poksolingawan moginang og gombaꞌis bu og kopoktinobangoy niu. Poꞌ maꞌ nion og kopomalas nog kosuꞌatan og Mikpongon dun.
17Dadi, numun kituꞌ pokokunut amu na dia sog kounutananan niu sog tanud bu sangkan amu dia sog bayaꞌ nilan. Poꞌ ilan og miktinud nog kopoktanud niu. Dadi, bila mogalagalag og kopoktanud niu, ilan og kosakan dun nog Mikpongon. Dadi, saꞌan pokokunut amu dianilan bagun ilan da diꞌ kobogatan nog polosukuꞌan nilan koyon, sugaꞌid non, mimung tanan nog loliagon nilan moginang dun. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, amu siꞌoy, koboꞌisan amu dosop dun.
18Kisunan nami nog molonuꞌ da og pikilan nami. Bu mogapas ami kobon non moginang nog ain molongas. Dadi, saꞌan ituꞌ pogyokinoy niu pa ami kobon non. 19Bu og soginis koni nog pongonion ku dianiu nog pogyokinoy niu akon nog bagun u da mosompun pokopokpuliꞌ dion niu.
20Og Mikpongon og poktiduan nog gomigus poꞌ ion mikpotubuꞌ puliꞌ dia sog Kounutan ta nog si Isus tidu sog patoy nog ion og motas nog Polongipat nog bilibili. Saꞌan maꞌ nituꞌ ion, poꞌ sabap sog kopatoy non kituꞌ. Bu og kopatoy non kituꞌ miimung nog pagon nog koposadan kituꞌ nog daꞌ kopus non. 21Bu pongonion ku dia sog Mikpongon nog bogayan non amu nog glam nog gombaꞌis bagun niu da minang ain og glegan non, bu bianan dia ni Isukristu inangon nog Mikpongon dianita ain kosuꞌatan ion dun. Dadi saꞌan ituꞌ, dia ni Kristu og sanglit asta sog daꞌ kopus non. Amen.
22Bu pigilugan, pongonion ku dosop dianiu, nog pokinongogoy niu pa mahatul og pomali u koni nog sinulat u dianiu poꞌ diꞌ da ini ilakad kopayat.
23Bu posunon ku dianiu nog si Timuti, og gilug ta sog tanud, mikoluas na tidu sog kolobusuan. Bu bila mosompun da ion pokangoy dini, mogunut da ion dianakon mangoy dion niu.
24Monogina ami dia sog glam nog kounutananan niu dion sog tanud bu og duma pigotowan nog Mikpongon dion. Bu og pigilugan ta sog tanud nog miktidu sog Italia, minogina ilan dosop dianiu dion.
25Dadi, og tulung nog Mikpongon mongon dia sog glam niu dion.