Jon

Jon

¹ Inago wau noga, ka inuni ke qani taotao fato noga, atana ka Woita. Ngaia ke qani tao mai afainia ko God, mi ngaia na Woita kena ko God. ² Inago wau noga ka Woita kena ke qani tao mai afainia ko God. ³ Rainia ngaia na Woita kena ko God ne fagaworai na arani mwarao fato, marefa ka mwarao ni wora getea. ⁴ Ingaia na Woita kana ka qaurungana na tafinga, mi ngaia na tafinga kena ke mawesira ka arani inuni . ⁵ A Mawetana kena ke mawesia ka agua ne rotorotoaga, mina rotorotoaganifa ia ke marefa ni gira tefaria ana . ⁶ God ke kasia mai ka mwane na fauatana rainia ko Jon ne fagamaanu apuna. ⁷ Ngaia ke rao mai tangai tarofainia ana ka Mawetana tangara ka arani inuni, woi nai rongoa ka tamasinga kaa, makai tatangamworani rainia. ⁸ Ingaia mereana kena ke marefa ka Mawetana make rao mai mwa ke tamasi fagatogoana ka Mawetana kena. ⁹ Nga na mworana na Mawetana ngai ke, a Mawetana ne rao mai tangaa na ano kaa rai mai mawesira ana ka arani inuni fato. ¹⁰ Rainia ngaia na Woita kena ko God ke fagaworaia ka ano kaa, mina Woita ia ke qani oga fato noga ina ano kaa, hoi mina ainuni ina ano kaa ke marefa nai ono girara. ¹¹ Ngaia ke rao mai tangara ka goana, make marefa nai oqania. ¹² Mi tana inuni na oqania maka tangamworani rainia ka atana. Hoi ngaia ke watera ka ramwofa rai tao ana rai i karena o God. ¹³ Ngaira ka tao rai karena o God iga ka ramwofa iana, marefa nai wora mai manga i karena o God suria na takofa inuni kee pania na apena na mwane mina fefene. ¹⁴ Hoi nga na Woita ia, ke mai tao rai inuni, make mai oga afainigami kaa. Igami kami rea ka rarafa iana ne watea Emana rainia ngaia kena ka kare manimani iana ne etagai togo. Ngaia ke koro wau tangara make mwora wau. ¹⁵ Jon ke tamasi fagatogoana, ke ngere ke woi, “E kaa, ki ngaia na ani nau qani tamasia wau tangagamu ia. Ngaia ke qaqai muriku mai, maki ngaia kena ka ani ne tefariau rao nikao, suria nga ngaia ke qani oga mai, makau kafu wora.” ¹⁶ Ngaia ke koro tefa wau, make mamafata tangagia fato raorao mwa. ¹⁷ God ke nakai mai ka Lo tangara ka inuni iga ko Mosis. Hoi mina korofa iana o God mina mworafa ke rao mai iga ko Jisas Kraes. ¹⁸ Marefa ko otai na inuni ni rea noga o God, ngaia togo mwa na Kare manimani iana ne etagai, ke qani oga afainia ke Emana. Ngaia kena ke mai fagaqao rainia ko God. ¹⁹ Mataina ne etagai, a mwane rafa iata na Jiu na ogaoga i Jerusalem ka kasira ki tana mwane ni raperapega, mi tana mwane rafa iata na Livaet tangaa ko Jon, woi nai fagatea, “Otai ki igo?” ²⁰ Hoi o Jon ke marefa ni maagu rai aramira ana ka mwane gena, make tamasia fura mai tangara ke woi, “Inau ke marefa ka Mesaea.” ²¹ Ngaira ka fagatea nikao, ka woi, “Hoi mo otai mwa ki igo? Nga igo ko Elaeja na maurukari?” O Jon ke aramira aporo, ke woi, “Marefa. Inau ke marefa ko Elaeja.” Ngaira ka fagatea nikao, “Nga igo ka maurukari nami nasia kaa?” Mo Jon ke woi, “Marefa.” ²² Hoi ngaira ka woi, “Ui woisigo mai tangagami otai ki igo, kami aporo maka mi totoraia aporo ka woita tangara ka inuni na kasigami mai gaa. Ui woisigo otai ki igo.” ²³ Jon ke aramira iga na tamasinga iana na maurukari o Aesaea ke woi, “Nga inau kaa ka inuni ne ngerengere ina finua tatara ne wowoi ia, ‘Mui fagaotoa ka tara tangaa ka Arafa, ki arao iga!’ ” ²⁴ Hoi a Farasi na kasira ²⁵ ka rao ka fagatea ko Jon, ka woi, “Manga woi igo ke marefa ka Mesaea, kee o Elaeja, kee marefa ka maurukari nami nananasia kaa, make tanu fea ko fafagamaanu apuna kena?” ²⁶ Ua, o Jon ke aramira aporo nikao, ke woi, “Inau kaa kau fafagamaanu apuna mwa rainia ka wai, mi afainigamu ne uraura kena ka mwane ne marefa mu girara. ²⁷ Ngaia ke qaqai muriku mai, mi inau kaa ka inuni purua mwa ne marefa wau qai arari rai rupasi ana rao ka puuti iana.” ²⁸ Arani mwarao fato ngai ge ke wora fato i Betani, ina apanana ne akau iga na arito ina wai Jodan, ina agua ne fafagamaanu apuna iga o Jon kena. ²⁹ Tana tangiana mai nikao, o Jon ke rea rao ko Jisas ne arao mai tangaa, make woi, “Qao ki ngaia ke arao mai kana! A karena na Sip iana o God, ne maemae rai tawo panira ana ka aerafa iata na inuni ina ano kaa! ³⁰ Ngaia ngai kana ka ani nau qani tamasi nununa wau tangagamu ia, ina mataina nau wowoi ia, “Tana mwane ne qaqai muriku mai, ke tetefariau rao nikao, suria nga ngaia ke qani ogaoga mai makau kafu wora.” ³¹ Inau, make marefa qai girara woi na ani taa na mwane ki ngaia, makau fafagamaanu apuna mwa rainia ka wai rai fagagirara ana ka inuni i Israel kai onoono girara ki ngaia.” ³² O Jon ke mafata rainia ka tamasinga iana tangara ka inuni ira, e woi, “Inau kau rea ka Figona Apuna ne wato mai pania ka wawaiaro kana manga na kugau ia, make mai tageria. ³³ Inau make ma qai girara woi na mwane taa ke kena, minga o God ne kasiau kau rao kau fagamaanu apuna rainia na wai, ke kafu wowoisia tangau ke, ne woi, ‘Igo ko pagai rerea ka Figona Apuna ne watowato mai afuria ki tana mwane, ke taotao afainia. Nga ngaia kena ka ani ne fafagamaanu apuna rainia na Figona Apuna.’ ³⁴ Inau kau qani rea, makau wowoisia wau tangagamu, ngaia ngai kena ki karena o God.” ³⁵ Tana tangiana mai nikao, o Jon ke oga kena nikao afainiraurua ka rongoisuri iana ne erua. ³⁶ A mataina o Jon ne rea rao ko Jisas ne arao, make woi tangaraurua, “Qao ki ngaia na karena Sip iana o God ke kana!” ³⁷ Mataina na rongoisuri ne erua naru rongoa ne tamasi manga ngai ke, ngairaurua karu rao karu takua ko Jisas. ³⁸ Jisas ke riri aporo mai, make reraurua, make fagateraurua ke woi, “Ataa kamuru garia kaa?” Ngairaurua karu aramia, makaru woi, “Rabae, ifai ko ogaoga iga kaa?” (A woita na “rabae” ke minim na “mwane ni fagausuringa.”) ³⁹ Ua o Jisas ke woi, “Muru rao mai, kamuru rea mereamurua.” A mataina ngai kena ka arito ke pane noga. Hoi ngairaurua karu takua, maka rao ina agua ne ogaoga iga, makaru oga fainia i suria ka tangiana ngai kena. ⁴⁰ Fitangitaurua o warua naru rongoa o Jon makaru rao suria o Jisas gena, ko Andru na goana o Saemon Pita. ⁴¹ Andru ke rao otooto rao tangaa ko goana ia, make woi tangaa, “Igamirua kamuru rogoia ka Mesaea.” (A woita na “Mesaea” ke minim na “Kraes.”) ⁴² Hoi Andru ke toraia ko Saemon tangaa ko Jisas. O Jisas ke ura ke qoretainia, make woi, “Igo ko Saemon i karena o Jon. A pagai fafauatamu rai o Kefas.” (A ataa ngai ke ke minim o Pita, na fau.) ⁴³ Hoi tana tangiana mai nikao, mo Jisas ke tako rai rao ana ina provins i Galili. Ngaia ke rogoia ko Filip, make woi tangaa, “Ui arao mai suriau!” ⁴⁴ Hoi o Filip kaa ka finua iana ki Betsaeda, a finua naru ogaoga iga o Andru mo Pita. ⁴⁵ Imuri mai mo Filip ke rao ke rogoia ko Nataniel, make woi tangaa, “Igami kami rogoia ka mwane o Mosis ne segea iga na puka ni Lo ia, mina maurukari na qani sege fagatogoana ia. Ngaia kena ko Jisas, i karena o Josef i Nasaret.” ⁴⁶ Hoi o Nataniel ke woi, “I naa. E marefa wau ka mwarao koro ni rao mai pania i Nasaret!” Hoi mo Filip ke aramia aporo rao, ke woi, “Ui rao mai kui rea mereamu!” ⁴⁷ O Jisas ke rea mai ko Nataniel ne arao mai tangaa, make tamasi ke woi, “E kana ka mwane mwora ne wora mai iga na waro ni inuni Israel! A mwane ne marefa ni gira qaqanga ana.” ⁴⁸ Nataniel ke fagatea ko Jisas, “E tanu fea ko girarau kaa?” Jisas ke aramia aporo, ke woi, “Inau kau rego ina mataina no ogaoga iga na mamarugana na apenagai na woisia na fig ia, make kafu onigo wau o Filipi ia.” ⁴⁹ Hoi Nataniel ke aramia aporo rao nikao, make woi tangaa, “Rabae, igo kena ki karena o God! Igo kena ka Arafa ni Finua i Israel!” ⁵⁰ Hoi o Jisas ke woi, “Efea, Igo ko tangamworani suria mwa woi inau kau woi tangago kaa, woi inau kau rego ina mataina no ogaoga ina mamarugana na apenagai na fig ia? Hoi igo ko pagai reregi ka apeni na mwarao rafaera wau tefaria ka ani ngai ke! ⁵¹ Au woi mwora wau tangagamu, nau woi tangagamu wau igamu kamu pagai rerea ka wawaiaro kana ne tatafatafa, mina enjel iana o God kai akau, makai watowato mai tangau, ki inau na Kare ni Inuni.”

¹ Imurina na tangiana ne eoru ne tefa, fagaauragifa ka taua i finua i Kena ina provins i Galili. Enana o Jisas minga ke e kena, ² hoi mo Jisas mina rongoisuri iana maka nongira tangaa ka fagaauragifa kena nikao. ³ Hoi a mataina ne fato na waen panira na inuni ira, me enana o Jisas ke mai woi tangaa rainia, ke woi, “A waen igi ke fato panira ka inuni ira.” ⁴ Hoi o Jisas ke tamasi tangaa, “Nana, Siana ko mai giruau woi qai tanua ka mwarao suria ne mamaunga ka mataina iaku ni arao mai rai fagaqao ana rainia ka ramwofa iaku.” ⁵ Kani ia ke woi tangara ka inuni na tatagara iga na ngaufa kena, “Mui tatanui nga ka mwarao ne wowoisi tangagamu.” ⁶ Iga na ngaufa kena ka nakai ka fau na garura tangai wai, na ani ne ono, tangai wasira ana rainira ka inuni gena, manga na kastom iata na Jiu. A fau na garura ka titi wai iga gena ke araria na titia iga ka ararina na tangafuru ne erua (20) kee ne eoru (30) na galon. ⁷ Hoi o Jisas ke woi tangara ka inuni na tatagara gena, “Mui fagawonusi ka fau na garura gena rainigi ka wai.” Ainuni ira ka ape afuri raorao ka mwarao igi make akau ke wonu menamenai wau nga. ⁸ Hoi ngaia ke woi tangara, “Mui apea ka nongana wai kena, maka mui toraia rao tangaa ka mwane iga na qauna na ngaufa rafa kaa.” Ingaira ka toraia rao tangaa ko wani ia, ⁹ make tono maraka ka wai ne orisi rai waen ia. Hoi ngaia ke ma ni girara ifai ke rao mai gaa na waen kena, nga mwa na inuni na tatagara gena ka girara. Hoi make onia mai ka mwane ne auragi faoru ia, ¹⁰ make woi tangaa, “Inago ki igia ka mamafata rainia raorao mwa ka waen koro tangara ka inuni. Hoi ke rao ke manga na totono ka qekaqeka minga ka kafu watera imuri ki tana waen rao. Migo ko manimania raorao mwa ka waen koro kaa make taua noga na mataina kaa ke!” ¹¹ Ani ngai ke na fagaqaonga iana o Jisas ke tanua i Kena i Galili. Nga na faganegana na fagaqaonga iana o Jisas ngai ke ne tanua rai fagaqao ana rainia ka rarafa iana, mina rongoisuri iana ka tangamworani rainia. ¹² Imurina mai na arani mwarao gaa mo Jisas, me enana, mina goana, mina rongoisuri iana ka wato i Kapanaum, maka oga ngai kana suri ka tangiana ne afaritama. ¹³ E suguia mwa ni taua rao ka tangina rafa iga na Tefa Afarau iata na Jiu, mo Jisas mina rongoisuri iana ka akau i Jerusalem. ¹⁴ Hoi a mataina na mataro wau o Jisas ke rogoira wau ka mwane i rawona na Ruma ni Wogasifa ia na fafagaworingainigi na puruka, sip, mina kugau, make rogoira wau nikao ka mwane na fafagaorisingainigi na sirani na kokoa iga na qea iata. ¹⁵ Hoi o Jisas ke firigia ka waro tangai mwarao ne ramwosi rainia, make maengira ka arani inuni ka fura pania ka agua iga na Ruma ni Wogasifa ia, afainigi ka sip mina puruka iata, make forora aqaa wato fato ka qea iata na mwane na fafagaorisingai sirani ira, make sikirai ka ratani na sirani iata. ¹⁶ Make riri rao tangara ka mwane na fafagaworingai na kugau ira, make woi, “Mui mera fura ka mwarao gaa! Siana kamu tanua na Ruma iana Emaku kaa rai agua ni maket ana iamiu.” ¹⁷ Hoi mina a rongoisuri iana ka kafu takosia aporo ka tamasinga iga na Segesegefa Apuna, ne woi ia, “A takofa rafa rainia na Ruma iamu ke fufunuiau kaa.” ¹⁸ A mwane rafa iata na Jiu ka fagatea ko Jisas, ka woi, “A fagaqaonga taa ko gira tanua ana, kami gigirara woi igo ko nafuni na ramwofa rai maengira ana na inuni gaa?” ¹⁹ Ngaia ke aramira aporo make woi, “Manga mui totoringia wato ka Ruma ni Wogasifa kena, mi iga na tangiana ne eoru inau kau ragaia aporo akau iga.” ²⁰ A mwane rafa ira ka woi tangaa, “Wari igo ko raragaia aporo akau iga ka tangiana ne eoru no woisia kena naa? A Ruma ngai kana ka tagarafia i suria ka tangafurui farisi ne efai matara eono (46).” ²¹ A Ruma ni Wogasifa ne tamasi nununa o Jisas kaa ke tatamasia ka apena mwa mereana. ²² Hoi ka mataina ne afaraga aporo pania na maefa, a rongoisuri iana ira ka kafu takosia aporo ka tamasinga ngaia ne woisi, maka kafu tangamworani rainigi ka tamasinga iga na Segesegefa Apuna mina taa ne woisi o Jisas. ²³ A mataina o Jisas ne oga i Jerusalem suria na tangina rafa iga na Tefa Afarau ana ia, arani inuni ka tangamworani rainia, suria na regi ka fagaqaonga ne tanui gena. ²⁴ Mo Jisas ke marefa ni fagaugurira, suria ngaia ke qani girarara menamenai wau ka mangatata na inuni gena. ²⁵ Fenaka ne marefa ko otai ni woisia tangaa ka inuni gena, mi ngaia mereana ke qani girara menamenai wau ka mangatata.

¹ A mwane ne etagai iga na Farasi, na atana ko Nikodimas. Ngaia kena ka mwane rafa iata na Jiu. ² Tana qongiana ne etagai, make rao mai tangaa ko Jisas, make woi tangaa, “Rabae, igami kami girara woi igo ka mwane ni fagausuringa ne kasigo mai o God, suria ne marefa ki tana inuni woi ni girara tanui ana na fagaqaonga no tatanui gena manga woi o God ke marefa afainia.” ³ Jisas ke aramia aporo, make woi tangaa, “Au woi mwora wau tangago, marefa wau ke etagai na inuni woi ni gira qanu ana ina arafanga iana o God, manga woi ngaia ke marefa ni worawora faoru aporo.” ⁴ Nikodimas ke fagatea aporo, ke woi, “Manga ifai ka inuni ne rafa noga ke worawora faoru aporo? Marefa wau nga ni girara qanu aporo ana nikao i oqana enana, maki worawora mai nikao ina aruata na worafa!” ⁵ O Jisas ke woi, “Au woi mwora wau tangago, marefa wau ko otai na inuni woi ni gira oga ana ina Arafaga iana o God, manga woi ngaia ke marefa ni worawora iga ka wai mina Figona Apuna. ⁶ Suria na kere kare ka wora mwa pania ka fefene, hoi mina inuni ka wora mai rai karena o God iga ka Figona Apuna. ⁷ Siana ko pangapanga nau wowoi tangago wau kaa, ‘Igamu fato kena, kamui worawora faoru aporo.’ ⁸ A roga ke gira roga ana mwa iga ka agua ne oqania. O gira rongoa ana mwa ka awawana, make marefa nui girara mwa woi ifai ke arao mai pania kena, mi ifai ke arao iga kena. Ngatakena nikao marefa nui girara ki ngatakena na inuni ne worawora faoru aporo rainia na Figona Apuna.” ⁹ Hoi mo Nikodimas ke fagatea nikao, “Nga ne tau tanu fea?” ¹⁰ Jisas ke aramia aporo, ke woi, “Nga igo ka mwane rafa ni fagausuringa iata na inuni Israel, make tanu fea ke marefa nui girara na rarona na agua kaa? ¹¹ Au woi mwora wau tangago, igami kami tatamasi ka mwarao nami girara, maka mi tatamasi ka mwarao na mi qani regi. Hoi make marefaera wau nga woi namu oqania na mwarao nami tatamasi gaa. ¹² Igamu ke marefa mui tangamworani rainiau ina mataina nau tamasi wau tangagamu na mwarao ina ano kaa, make manga ifai kamu gira tangamworani ana rainiau ina mataina nau tatamasi wau tangagamu na mwarao i Heven? ¹³ Marefa wau ki tana inuni woi ni gira akau ana i Heven tangai girara ana, nga inau mwa na Kare ni Inuni ne wato mai pania i Heven kau girara. ¹⁴ Mataina o Mosis afainira na Jiu na ogaoga iga na finua tatara, Mosis ke tawoa ka mwaa na tagarafia rainia na kapa, make naka akau iga ka auu na fagaurasia. Iga na agua manga ngai kana nikao ki ngaira ka pagai naka akau ka Kare ni Inuni, ¹⁵ ka arani inuni na tangamworani rainia ingaia ka nanafunia ka tafinga fuu. ¹⁶ O God ke komanira tefa ka inuni ina ano kaa, nga ngai ke ne mafata rainia mai na kare manimani iana ne etagai, woi otai ne tatangamworani rainia ke marefa ni maemae make nanafunia ka tafinga fuu. ¹⁷ O God ke marefa ni kasia mai ki Karena ina ano kaa rai mai tangatangaerata ana ka inuni, maake kasia mai tangai fagatafira ana ka inuni. ¹⁸ Arani inuni na tangamworani rainia i karena, ko God ke marefa ni tangatangaerata, mina inuni ne marefa nai tangamworani rainia i Karena ke tangatangaerata suria ne marefa nai tangamworani rainia ka Kare manimani ne etagai iana o God. ¹⁹ Ngatakena nga o God ne fafagagetara na inuni ngai ke. I Karena o God ke rao mai ina ano kaa ke manga na mawetana ia, mina inuni ka ngaroitainia. Ngaira ka manga na inuni iga na agua ne rotorotoaga maka tatanui ka mwarao ne aera wau nga. ²⁰ Ainuni na tatanui na aerafa ke marefa nai oqania ka mawetana. Marefa nai oqani rao ana iga ka mawetana fagaraia maka aerafa iata ke ranga mawe. ²¹ Hoi mo otai ne tatanui na agua mwora, ngaia ke arao tangaa ka mawetana. Mina mawetana kena ke fafagaqao rainia ka mwarao o God ne tanua iga na inuni kena.” ²² Imuri mai, mo Jisas mina rongoisuri iana ka rao ka oga ina provins i Jiudia suria ka kere mataina, make fagamaanu apunaria ka inuni. ²³ Jon nikao minga ke fagamaanu apuna i finua i Aenon, a finua ne fagarangia mwa i Salim, suria na agua ne rako iga ka wai mina ainuni na rako wau ka rao mai tangai fagamaanu apunarira ana. ²⁴ (Mataina ngai ke ko Jon ke mamaunga nai kasia qanu ina peresin.) ²⁵ Tana mwane na rongoisuri iana o Jon ne fagamaanu apuna ka mea faitogiri ki tana mwane iga na Jiu, rainia ka wasira ana na ape menamenai maka kafu fafagarafe. ²⁶ Hoi mina rongoisuri iani o Jon ka rao tangaa maka woi, “Rabae, o girara ka mwane ne oga afainigo ina apanana tarau na wai i Jodan ia? O wani no qani tamasia tangara na inuni ira, ki ngaia ke fafagamaanu apunarira nikao na inuni gana, mina arani inuni ka arao nikao tangaa gana.” ²⁷ Hoi o Jon ke woi tangara, “Aa, e rao ko God ke ma ni watea ka ramwofa rai tanui ana, ngaia ke marefa ni gira tanui ana ka mwarao gena. ²⁸ Igamu kamu qani rongoa nau woisia ia, ‘Inau ke marefa ka Mesaea, hoi nga o God ke kasiau mai inago rai fagananaua ana ka tara tangaa.’ ²⁹ Mui takosia ka mwane ne auragia na fefene. A fefene kena ki kani iana na mwane kena. Hoi ki inau ke manga na goana na mwane kena, nau rao mai rai nasia ka rongoa ana. Hoi ki ina mataina ne mataro mai ke totoraia kani iana kena, kau rongoa ka ringina makau wawagewage wau. ³⁰ Ngaia kana ke mai rafarafa, hoi mi inau kau mai watowato rao mwa. ³¹ Hoi ka inuni ne rao mai pania i Heven ke tefarira wau nga ka arani inuni. Ainuni iga na ano kaa ki tangaa mwa ka ano kaa, make gira tamasi ana mwa ka mwarao ina ano kaa. Hoi mina ainuni ne rao mai pania i Heven ke tefarira wau nga ka arani inuni. ³² Ainuni kena ke tatamasi ka mwarao ne rongora make regi, hoi mina inuni ke ma nai oqani rongora ana ka woita iana. ³³ Hoi ka inuni na rongora na woita iana ka fagaqao woi o God ke mwora. ³⁴ A mwane o God ne kasia mai ke mai tamasia ka woita iana o God, make watea nga ka ramwofa iana na Figona Apuna fagaenani tangaa. ³⁵ Emana ke oqa koro wau tangaa ki karena, make watea ka ramwofa tangai arafa ana tangai ka arani mwarao. ³⁶ Ainuni ne tatangamworani iga i Karena o God ke tafitafi tarai, hoi mo otai ne ngangaroitainia ka inuni kena ke ma ni tawoa ka tafinga faoru, suria o God ke mangariaga tangaa tarai.”

¹ A Farasi ka rongoa woi o Jisas ke rako wau ka inuni ne tanura ka rao suria, tefaria wau ko Jon ne fagamaanu apuna, make rako wau ka ani ne fagamaanu apunarira. ² Mako Jisas mereana ke marefa ni fagamaanu apunarira ki tana inuni, nga mwa na rongoisuri iana ka tanua na agua kena. ³ Mataina o Jisas ne girara woi na Farasi ka rongora ka tamasinga ngai ge, ngaia ke rao pania na provins i Jiudia, make aporo nikao ina provins i Galili. ⁴ Iga na raofa iana kena, ngaia ke qau qanu noga ina provins i Samaria. ⁵ Ngaia ke qanu nikao iga ka finua i Saeka irarona na provins i Samaria. A finua kena ke tao fagarangia mwa ka kere mwako o Jakob ne watea i karena o Josep. ⁶ Iga na agua kena ka kere wai karukaru ne taparia o Jakob ke taotao maunga iga kena. Hoi o Jisas ke rao, make oga irawona na wai karukaru ia, suria ne mamaeaga wau rainia na raofa iana kena. Mataina kena ka gupuna ritowangana ngai kana, ⁷ - ⁸ mina rongoisuri iana ira ka qani rao i finua ia, rai wori ngaufa ana tangara. Hoi a fefene ne etagai na ai Samaria ke rao mai rai mai tora wai ana. Mo Jisas ke mea tamasi rao ka fefene ia, ke woi tangaa, “Ui wateau ka wai qai tono.” ⁹ Ua kani ia ke woi tangaa, “Sei, igo kena ka Jiu, mi inau kaa ka fefene na ai Samaria, mako mai nongiau rai wai, woi nui tono kena!” (A Jiu ke marefa nai gira faku afainira ana ka ai Samaria.) ¹⁰ Jisas ke aramia aporo kani ia, “Igo kena ke marefa nui ono girara ka mwarao o God ne oqani watego ana, make marefa nui ono girarau nikao nau nongigo rai wai qai tono kaa. Manga nui girara, kui nongiau qai watego ka wai ni tafinga.” ¹¹ Kani ia ke woi, “Mwane rafa, a wai karukaru kaa ke wato wau, migo kena nikao make marefa ni tonga mwarao nui apea akau mai rainia. Ifai ko apea rao iga na wai ni tafinga kena? ¹² A wai karukaru kaa ki ngaia iuraka o Jekob ke mafata rainia tangagia kaa. Ingaia mina arani karena ira mina arani sip, mina arani puruka iana ka totono iga ka wai kaa. O katofigo woi igo kena ko rafa tefaria ko Jekob naa?” ¹³ Jisas ke woi tangaa kani ia, “Manga na inuni ka totonomia ka wai kaa manga ifai, make pagai mamata aporo ka riona, ¹⁴ hoi mina inuni ne totonomia na wai nau wawatea ke marefa wau ni gira mamata ana ka riota. A wai nau mamafata rainia kaa ke pagai afeafe irarona na inuni kena raorao mwa, make wawatea nikao ka tafinga fuu.” ¹⁵ Kani ia ke woi tangaa, “A Mwane Rafa, ui wateau ka wai no woisia kena! Ki mwarao, maki siana ki mamata aporo ka rioku, maki siana qai pagai aporo mai i gaa, qai totora wai nikao.” ¹⁶ Jisas ke woi tangaa aporo, “Ui rao, kui onia mai ko wani iamu, maka muru aporo mai.” ¹⁷ Hoi kani ia ke woi, “Inau kaa ke marefa ni tonga o wani iaku.” Mo Jisas ke woi, “O woi mwora ngai kena woi ma ni tonga o wani iamu. ¹⁸ Igo kena ko qani auragira mai inago ka mwane ne rima, mina mwane no memea oga ina mataina kaa ke marefa ko wani iamu mwora. Hoi ka agua no woisia tangau kena, ke mwora wau.” ¹⁹ Kani ia ke woi, “A mwane rafa, nga nau kafu girarago rao ngai ke, woi igo kaa ki tana maurukari. ²⁰ Inago ki iuramami na ai Samaria ka wowogasia ko God ina fungana kana, mi igamu na Jiu kamu woi nga i Jerusalem noga ka agua na wowogasia iga ko God.” ²¹ Jisas ke woi tangaa kani ia, “Kaigo, ui tangamworani rainiau. E pagai arao mai ka mataina ne marefa mui pagai wogasi iga na fungana kaa, kee i Jerusalem iga na mataina namu wowogasia Emaka. ²² Igamu na ai Samaria ke marefa mui girara menamenai ko otai namu wowogasia kena. Hoi mi igami na Jiu kami girara ko otai nami wowogasia, suria nga panigami na Jiu ke rao mai na ani ne fafagatafira na inuni. ²³ Hoi iga na mataina ne rao mai, ka inuni ka wowogasia mwora ke Emaka iga ka ramwofa iana na Figona Apuna. Ngaira na inuni manga ngai ge ke Emaka ne oqanira nai wowogasia. Nga ina mataina ngai kana ki ngaia noga ke kaa. ²⁴ O God ka Figona, mina inuni na wowogasia kai wowogasia iga mworafa mi iga na Figona Apuna.” ²⁵ Kani ia ke woi tangaa ko Jisas, “Inau kau girara woi na Mesaea na woisia o Kraes ke pagai rao mai, ka mataina ne arao mai, ki ngaia ke kafu fafakani tangagami ka arani mwarao.” ²⁶ Hoi o Jisas ke woi, “Nga inau nau tamasi afainigo kaa ko wani ngaia.” ²⁷ Hoi a mataina ngai kana, mina rongoisuri iana ira ka aporo mai pania ka finua ia, maka mai panga rainia wau ko Jisas, suria na mai rogoia ne memea tamasi na fefene ia. Maake marefa ki tana fitangita na mwane gena, woi ni fagatea, “I naa, ataa ko oqania?” kee ni fagatea, “Nga ne fea ko mea tamasi na fefene kaa?” ²⁸ Ua a fefene ia ke rao pania sio ka mwarao tangai wai iana ia, make aporo i finua, make woi tangara ka inuni ira, ²⁹ “Mui rao mai kamu rea ka mwane kana. E woisi tangau fato ka arani mwarao nau qani tanui. Ngaia wari na Mesaea ia ngai kana?” ³⁰ Hoi ainuni ira ka fura pania ka finua ia, maka rao ka rea ko Jisas. ³¹ Ina mataina ngai kena, mina rongoisuri iana ira ka nongia ko Jisas, ka woi, “Rabae, ui ngau rao noga!” ³² Ua mi ngaia ke woi tangara, “A ngaufa iaku nau ngaua, ki igamu kena ke marefa mui girara.” ³³ A rongoisuri iana ira ka faifagati mereata, ka woi, “Mu rea mwa maki tana inuni ke watea noga rai ngaufa?” ³⁴ Mo Jisas ke woi tangara, “Nga na ngaufa iaku nau oqania, qai tautau woita iana ka ani ne kasiau mai kaa makau fafagafatongia ka tagaranifa ne mafata rainia mai tangau kau tatagarafia kaa. ³⁵ Raorao mwa ka inuni ka wowoi, ‘A fagaifa mwa ne efai pania na mataina na fasifasi iga make taua rao ka mataina na opaopa iga.’ Hoi makau wowoi tangagamu wau, mui rerea menamenai noga ka mwou kena, a ngaufa gena ke qani maua fato noga, ne araria noga namui opaoparia! ³⁶ Ainuni ne opaoparia na ngaufa kena ke tawoa ka maena iga ka tagaranifa iana, make opaoparia ka ngaufa na tafinga fuu. Hoi ka inuni ne fasifasi, mina inuni ne opaopa, karu wawagewage faku wau nga. ³⁷ A tamasinga ne woi ia, ‘Ainuni ne etagai ke fasifasi, mi tana inuni ke opaoparia.’ Ka woita ngaia ke mwora noga kaa. ³⁸ Inau kau kasigamu rai oparia ana ka mwou ne marefa mu tagarafia kena. Ainuni getera ka tagarafia kena, migamu kamu tawoa rao mwa ka mwarao ne wora iga na mwakomwoaganifa iata.” ³⁹ E rako wau ka ai Samaria na ogaoga i finua kena, na tangamworani rainia ko Jisas suria na woita iana na fefene ia ne woi, “E woisi tangau fato ka arani mwarao nau qani tanui.” ⁴⁰ Hoi mataina na inuni ira na rao tangaa ko Jisas, ngaira ka nongia woi ni oga afainira rao noga, mi ngaia ke oga kena i suria ka tangiana ne erua. ⁴¹ Hoi rainigi na tamasinga iana, e rako wau ka inuni gena na tangamworani rainia ko Jisas, ⁴² maka woi tangaa ka fefene ia, “Ina mataina kaa, ki igami kami tangamworani noga rainia, marefa woi suria ka mwarao no woisi igi, maki suria igami mereamami kami rongoa ki ngaia, maka mi girara nga woi ngaia kana ka Fagatafi tangaa na inuni ina ano kaa.” ⁴³ Imurina mai ne oga suria na tangiana ne erua i finua ia, o Jisas ke rao nikao tangaa ki ina provins i Galili. ⁴⁴ Rainia ko Jisas mereana ke qani woisia, “A maurukari ka takotako fagafigaira, nga mwa i finua iata mereata ke marefa.” ⁴⁵ Mataina ne mataro wau kena, ainuni i finua gena ka kanakanasia. Ngaira ka qani rao i Jerusalem tangaa ka tangina rafa iga na Tefa Afarau ia, maka qani regi ka arani mwarao ne tanui ina mataina ngaia. ⁴⁶ Hoi o Jisas ke aporo mai tangaa ka finua i Kena i Galili, na finua ne orisia iga na wai ke tao rai waen ia. Mataina ne ogaoga i finua kena, mi tana mwane rafa ne etagai i finua i Kapanaum, ne tatagara tangaa na arafa ni finua, ki karena na kere mwane ke matoro rafaera wau. ⁴⁷ Hoi ka mataina ne rongoa woi o Jisas ke arao mai pania na provins i Jiudia, ne arao mai tangaa na provins i Galili, mina mwane rafa ia ke afaraga ke rao tangaa make nongia woi ni arao mai afainia i Kapanaum ki fagakorofia ki karena ne suguia mwa ni mae. ⁴⁸ Hoi o Jisas ke woi tangaa, “Igamu kamu oqani regi ana ka fagaqaonga mina agua ni takoufa, maka mu kafu tatangamworani.” ⁴⁹ Mina mwane rafa ia ke woi nikao, “A mwane rafa igo, ui rao mai afainiau make kafu maemae ki kareku.” ⁵⁰ Hoi o Jisas ke woi, “Ui aporo, i karemu ia ke korokoro rao mwa!” Ua a mwane rafa ia ke tangamworani rainia ka tamasinga iana ia, make aporo. ⁵¹ Hoi e tangi mai na mataina ne qau ke arao wau kena, mina kare iana ka rao worosia mai ka fagarongoa woi i karena ke koro noga. ⁵² A mwane rafa ia ke fagatera aporo, ke woi, “Mataina taa ke faganega rai koro aporo ana iga kareku kena?” Kare iana ira ka woi tangaa, “I ritowa i nanora ia ke faganega ke gawaa rao iga pania na mafanafana ana ia.” ⁵³ Hoi emana na kere mwane ia, ke girara rao nga woi na mataina ne woi tangaa iga o Jisas ia ngai kana ne woi tangaa ia, “I karemu ia ke korokoro rao mwa.” Hoi imurina na agua ngai ke, a mwane rafa ia mina arani inuni na ogaoga i ruma iana ira ka tangamworani rainia ko Jisas. ⁵⁴ Ani kaa na fagaqaonga ko Jisas ke tanua na mataina ne rao pania na provins i Jiudia tangaa na provins i Galili. Ani ngai ke ka ruata na fagaqaonga ne tanua ina provins i Galili.

¹ Imuri mai, mo Jisas ke akau i Jerusalem, suria na tangina rafa iata na Jiu. ² A finua i Jerusalem kena, ki tana qiroqiro rafa na wai, ke taotao iga kena. E tao aworana mwa ka maana na para na woisia rainia na ‘Maana tangara na Sip.’ A qiroqiro na wai kena ka apena na apapa rafa ne erima ke tao rifuia. Iga na tamasinga i finua kena ka woisia i Betesda. ³ - ⁴ E rako wau ke tefa ka inuni ne tanura na atani wau mwa na ape aera na taotao ina apapa gena. Tana inuni gena ka guru, tana inuni gena ke mae tagapasi ka apeta, tana inuni gena ke mae ki tana uwata. ⁵ Hoi tana mwane ne taotao i ruma kena, ka mwane ne ape aera ke taua ka tangafurui farisi ne eoru matara ewaru (38). ⁶ Jisas ke wau rea ne taotao, make ono girara woi na mwane kena ke qani tao qorafu wau, hoi make woi tangaa, “O fea oqania nui koro?” ⁷ A mwane ne matoro ia ke aramia make woi, “A mwane rafa, inau kaa ke marefa ka inuni ni totoraiau wato iga na qiroqiro kana ina mataina na wai kena na aroarongaia kena. Nga na mataina nau oga kau raparapa mi tana inuni ka mai qaqainago wau.” ⁸ Ua o Jisas ke woi tangaa ko wani ia, “Ui afaraga, kui tawoa ka qanamu, makui taworagofa rao.” ⁹ Mataina ngai kana, mo wani ia ke koro nga, hoi make afaraga akau, make tawora ka qanana, make taworagofa wau ke rao. Tangiana ngai ke ka Sabat. ¹⁰ Hoi a mwane rafa iata na Jiu ira ka woi tangaa ka mwane ne fagakorofia aporo o Jisas ia, “Tangiana ngaeka kaa ka Sabat, hoi ka lo iaka ke apu tangago rai torai ana iga ka qanamu.” ¹¹ Hoi o wani ia ke aramira aporo, “Ingaia na mwane ne fagakorofiau kaa ke woi tangau, ‘Ui tawoa akau ka qanamu makui taworagofa.’ ” ¹² Ngaira ka fagatea aporo, “Otai ka mwane ne woisia wau tangago nui tawoa akau na qanamu makui taworagofa kena?” ¹³ A mwane ne fagakorofia o Jisas ia, ke marefa nikao woi ni girara, woi otai ke fagakorofia kena, suria ne rako wau ka inuni ina agua ngai kena, mo Jisas ke tari osi wau ke rao. ¹⁴ Hoi imurina mai nikao, mo Jisas ke tarafua ko wani ia irarona na Ruma ni Wogasifa, make woi tangaa, “Ui rego sio ina mataina kaa ko koro noga. Hoi ki siana ko tatanui nikao ka agua iga na aerafa, rea wau maka agua ne aera wau nga ke wora tangago nikao.” ¹⁵ Hoi o wani ia ke rao, make woi tangara ka mwane rafa iata na Jiu ira, “Nga o Jisas ke fagakorofiau kaa.” ¹⁶ Hoi ngaira ka faganega rai tamasi aerisia ana ko Jisas, suria ne fagakorofia ko wani kena iga ka Sabat. ¹⁷ O Jisas ke aramira aporo ka mwane rafa ira, make woi tangara, “Emaku ke tatagara maunga, hoi ki inau nikao minga kau tatagara.” ¹⁸ Tamasinga ne tanua o Jisas kaa, ka mataina na mwane rafa iata na Jiu ira na rongoa, ka oqania nga woi nai nafuia ko Jisas ki mae nga rainia. Marefa woi suria mwa ne tanua na agua iga na Sabat kena, maki suria ngaia ne tamasi ke wowoi o God ke Emana. Iga na agua ngai ke, nga ne woi ngaia kena mo God karu tagai faiaworagi mwa. ¹⁹ Jisas ke mera tamasi aporo ka mwane rafa iata na Jiu ira, “Au wowoi mwora wau tangagamu, inau i Karena o God ke marefa qai tanui mereaku ka mwarao suria ka takofa iaku mereaku. Inau kau gira tanui ana mwa ka mwarao nau reregi ne tatanui Emaku. A mwarao ne tanui Emaku, inau nikao minga kau tatanui. ²⁰ Rainia Emaku ke komaniau tefa wau ki inau i Karena, make fagareau fato rainigi ka mwarao ngaia mereana ne tanui make pagai fafagareau nikao rai ka mwarao rafa wau, migamu kamu pagai papanga rainigi wau. ²¹ Manga nikao Emaku ne raragaira aporo ka inuni na mae, make watera na tafinga, hoi ki takena nga ki inau i Karena o God kaa, au wawatera ka tafinga ka inuni nau oqanira. ²² Emaku mereaku ke marefa ni fafagagetara ka inuni, hoi make wateau ka ramwofa ki inau i Karena rai fagagetara ana ka inuni. ²³ Emaku ne tanua ka agua kaa ki mwarao maka ainuni kai takotako fagaakaufia ki inau i Karena, manga na takotako fagaakaufia Emaku. Otai na inuni ne marefa ni takotako fagaakaufiau, ke marefa ni takotako fagaakaufia ke Emaku ne kasiau mai kaa. ²⁴ Au woi mwora wau tangagamu, otai na inuni ne rongoa na woita iaku, make tatangamworani rainia ko God ne kasiau mai kaa, ainuni ngai kena ke nanafunia ka tafinga fuu. O God ke marefa ni fafagaetangira ka inuni gena, suria ngaira gena ka tarau noga pania ka maefa tangaa ka tafinga. ²⁵ Au woi mwora wau tangagamu, ina mataina ne arao mai, nga na mataina kena ki ngaia fato noga ke kaa, na inuni na mae ira na pagai rongoa ka ringiku i Karena o God, mina inuni gena ka rongoau, ka arao suriau maka tafitafi. ²⁶ Ngaia Emaku ke nafunia ka ramwofa rai mafata rainia ana ka tafinga, hoi mingaia ke watea ki inau i Karena ka ramwofa rai mafata rainia ana ka tafinga. ²⁷ Ngaia ke qani wateau ki Karena ka ramwofa, woi inau qai gira fagagetara ana ka inuni, suria inau ka Kare ni Inuni. ²⁸ Siana kamu papanga rainia na agua kaa, e pagai taua ka mataina na arani inuni na taotao iga na anoano gana ka pagai rongoa ka ringiku, ²⁹ maka pagai furafura mai panigi ka anoanota gena. Ainuni na tanui na agua koro ka tafitafi, mo otai na inuni na tanui na agua aera ke fafagaetangira. ³⁰ Inau ke marefa qai gira tanua ana ka mwarao suria ka mangataku mereaku. Au fafagagetara ka inuni suria mwa ka woita iana Emaku, hoi ka fagagetanifa iaku ke oto wau nga, suria ne marefa qai oqani fagagetara ana suria ka faioqanifa iaku, makau fafagagetara mwa suria ka faioqanifa iana na ani ne kasiau mai kaa. ³¹ Rao ki inau kau tatamasiau mwa mereaku tangara ka inuni, marefa nai gira tangamworani ana rainigi ka woita iaku. ³² Hoi inau kau nafunia ki tana inuni ne tamasi na mwarao rainiau mereaku. Makau girara ka mwarao ne wowoisi rainiau gena ne mwora wau. ³³ Igamu kena, kamu qani kasira ka kare iamiu ka rao tangaa ko Jon ne fagamaanu apuna ka mea tamasi, maka agua ne tamasi tangara o Jon, ka agua mwora rainiau. ³⁴ Inau kaa ke marefa qai fafagauguria ki tana inuni ni tatamasia ka mwarao koro rainiau, makau woisia mwa ka woita iana o Jon ki tatamanigamu kamu nanafunia ka tafinga faoru. ³⁵ Jon ke manga na laet ne mawe koro wau ia, maki suria mwa na kere mataina aqouqou mi igamu kamu wagewagesia wau. ³⁶ Hoi ka mwarao nau tatanui gaa ke tefari wau nga ka mwarao o Jon ne woisi. A fagaqaonga nau tataniu gaa kau tanui iga ka ramwofa iana Emaku ne kasiau mai kaa. Mina fagaqaonga nau tataniu gaa ke fagaqao woi Emaku ke kasiau mai kaa. ³⁷ Emaku ne kasiau mai kaa ke tamasi noga ka mwarao koro rainiau. Hoi ki igamu kena ke marefa wau namu rongoa ka ringina, make marefa wau namu regi noga ka maana. ³⁸ Igamu kena, ke marefa wau ka woita iana ni tao ina mangatamiu, suria igamu kena ke marefa wau mu gira tangamworani ana rainiau na mwane ne kasiau mai kaa. ³⁹ Igamu kamu totomania raorao mwa ka Segesegefa Apuna kena, woi igamu kamu pagai rorogoia iga ka tafinga fuu, maaka Segesegefa Apuna kena ki nga inau ke tatamasiau mwa kena! ⁴⁰ Maka fenaka manga ngai kena, mi igamu ke marefa mu oqania rai rao mai ana tangau woi namui tawoa ka tafinga kaa. ⁴¹ Inau ke ma qai oqani ka woita koro panira ka inuni rainiau, ⁴² suria inau kau giraragamu, woi igamu ke marefa mu oqa koro tangaa ko God i mangatamiu. ⁴³ Inau kaa, kau rao mai iga ka atana Emaku, mi igamu kamu ngaroitainiau kena. Maki manga tana inuni ki rao mai iga ka atana mereana, ka ki igamu kamu oqania wau. ⁴⁴ Igamu kamu oqanira woi na inuni kai fafagaakausigamu, mi igamu mwa ke marefa mui ofongia woi o God mereana ki fafagaakausigamu kena. Nga ngai ke, ne asa wau namu tangamworani rainiau kaa. ⁴⁵ Siana kamu tatakosia, woi inau kau tangatangaeramiu i maana Emaku. Marefa ngaia. Nga o Mosis na mwane namu tako woi ne tatamanigamu ki ngaia ke pagai tangatangangaeramiu. ⁴⁶ Manga igamu kamu tangamworani rainia ko Mosis, igamu maka mu tangamworani rainiau, suria nga ngaia ke sege fagatogoaku kaa. ⁴⁷ Maki suria igamu ke marefa mu tangamworani rai ka agua ne segera o Mosis, make tau tanu fea kamu tangamworani rainigi na woita iaku?”

¹ Imuri mai, mo Jisas mina rongoisuri iana ka tarau i tana apanana na rawona na wai i Galili, i tana atana na wai kena ki Taebirias. ² Apena fakunga rafa na inuni ka arao suria ina mataina ngai kena, rainia ngaira na qani regi ka fagaqaonga rafa ne tanui rai fagakorofira ana ka inuni na matoro. ³ Jisas ke akau iga ka kere fungana, make koa afainira ka rongoisuri iana ira ngai kana. ⁴ Ina mataina ngai kana, ka tangina rafa iata na Jiu na woisia rainia na Tefa Afarau ke fagarangi mai noga. ⁵ Jisas ke ono rao, make rea ka apena fakunga rafa na inuni na arao mai tangaa, hoi make woi tangaa ko Filip, “Ifai ka gira wori ana iga na ngaufa ne arararia na arani inuni gaa?” ⁶ Ngaia ke fagatea ka agua kaa, rainia ne oqani ofongia ana ko Filip, suria ngaia ke qani girara ka mwarao ne pagai tanua. ⁷ Hoi o Filip ke aramia aporo, “Ei! Manga woi igia ke tonga tangarau ne erua (200) na sirani iaka, nai woria rainia na ngaufa, make marefa wau ni arararira ka inuni ne rako tefa gaa nai fafaitopitopi rainia.” ⁸ Tana fitangita na rongoisuri iana ira ko Andru na goana o Saemon Pita ke woi tangaa ko Jisas, ⁹ “Tana kere mwane ke e kaa, ne nafunia ka kere purete ne erima na tagarafi rai na bali, mina kere guana siare ne erua, maake ma ni arararira ka ngaufa kaa ka arani inuni gaa.” ¹⁰ Hoi o Jisas ke woi tangara ka rongoisuri iana ira, “Mui woi tangara ka inuni gaa, kai wato kai oga fatara.” Agua kena ka mwani raua ki iga kena, mina inuni ira ka wato ka oga iga. Ainuni gaa ke rako tefa wau, e rao ke taua nga ka qera ne erima (5,000) na mwane. ¹¹ Jisas ke tawoa ka kere guana na purete ne erima ia, make tamasi tangasi tangaa ko God rainigi, make wotonira ka arani inuni ira. Ngatakena mwa nikao ne tanua na kere guana na siare ne erua ia. Arani inuni ira ka ngau raorao mwa maka masu wau. ¹² Mataina na arani inuni ira na ngau ka masu, Jisas ke woi tangara rongoisuri iana ira, “Mui rugunia faku ka ngaufa na ngau kasigi gaa, marefa ni koro woi nai fafagaerisi ka ngaufa gaa.” ¹³ Hoi arongoisuri iana ira ka rugunia faku ka ngaufa igi, maka fagawonusi rainigi ka faini na tangafuru ne etagai matara erua. Nga ngai gi na ngaufa na ngau kasigi na purete ne erima ina mataina na inuni ira na ngau fato ngai ge. ¹⁴ Mataina na inuni ira na rea na fagaqaonga ne tanua ia, ngaira ka woi, “E mwora wau, o wani kaa wari ka maurukari na nanasia woi ne arao mai ina ano kaa ia ngai ke!” ¹⁵ Iga na mataina ngai kena o Jisas ke qani girara rao ka takofa iata na inuni gena woi na oqani girua ana ki tao rai Arafa ni finua. Hoi make rao panira ke oga getea iga ka fungana ia. ¹⁶ Mataina ne manurafi mai, a rongoisuri iana ira ka wato i wai ia. ¹⁷ Make qongi mai, mo Jisas ke mamaunga woi ni arao mai tangara. Hoi maka rao ka tage iga ka qauta iata, ka rao tarau i wai ia tangaa ki Kapanaum. ¹⁸ Pania na mataina ngai kana, apena roga rafa ke taura irarona na wai ia, ke tanua ka wai ia ke aera wau. ¹⁹ Mataina na rongoisuri iana ira na faruta ka fagatauria rao na one, ngaira ka rea ko Jisas ne taworagofa ke arao mai i wai ia, ke mai fagarangia ka qauta ia mina rongoisuri iana ira ka maagu wau. ²⁰ Hoi mo Jisas ke mira tamasi mai, “Ei, siana kamu mamaagu. Inau ngai ke!” ²¹ Hoi mi ngaira ka kafu oqania woi ni tage iga ka qauta ia. Hoi ka gaparira mwa minga ka goto qanu ina agua na arao tangaa ia. ²² Tana tangiana mai nikao, afakunga na inuni na oga aporo wau irawona na wai ia ka girara woi na qauta mwa ne etagai ke tao kena, maka girara woi o Jisas ke marefa ni tage afainira ka rongoisuri iana ira maka tage mwa ka rao getera. ²³ Hoi tana qauta i Taebirias ka goto mai iga ka agua o Jisas ne tamasi tangasi tangaa o God iga rainigi na ngaufa ne fagangaura rainira na inuni ira. ²⁴ Hoi a mataina na fakunga ni inuni ira ne ma nai rea ko Jisas afainira ka rongoisuri iana, ngaira ka tageri ka qauta igi maka tarau i Kapanaum, arao tangai gari ana ko Jisas. ²⁵ Mataina na inuni ira na rao ka rogoia o Jisas ina apanana tarau na wai ia, maka woi, “Rabae, ina mataina taa ko rao mai kaa?” ²⁶ Hoi o Jisas ke aramira aporo ka inuni ira, “Au wowoi mwora wau tangagamu, igamu kena ke ma mu gariau suria namu regi ka fagaqaonga gaa, maka mu gariau suria namu ngau kamu masu rainia ka purete ia. ²⁷ Siana rai mwakomwoaga ana rai ka ngaufa ne kakaga mafarufaru rao mwa gena, minga kamui mwakomwoaga tangaa ka ngaufa ne taotao tarai make wawategamu na tafinga fuu. Hoi inau na Kare ni Inuni kau pagai wawategamu ka ani ngai ke na ngaufa, suria o God Emaku ke qani usuiau rai tanu ana.” ²⁸ Hoi maka fagatea ko Jisas, “Agua ataa ko God ne oqania tangagami rai tanua ana?” ²⁹ Jisas ke aramira, ke woi nikao, “Nga na mwarao o God ne oqania ke manga kaa, igamu kamu tatangamworani rainiau na mwane o God ne kasiau mai kaa.” ³⁰ Hoi ainuni ira ka woi, “Ani taa na fagaqaonga ko pagai tanua, kami rerea maka mi tatangamworani rainigo? Ataa ko pagai tanua? ³¹ Iuraka ira ka ngaua ka ngaufa iga ka finua tatara, manga na Segesegefa Apuna ne woisia ia, ‘Ngaia ke watera ka ngaufa pania i Heven ka ngaua.’ ” ³² Jisas ke woi tangara, “Au woi mwora wau tangagamu, o Mosis ke marefa ni wategamu ka ngaufa pania i Heven, nga Emaku ke wawategamu na ngaufa mwora pania i Heven. ³³ Suria na ngaufa iana o God ki inau na ani inau nau wato mai pania i Heven, ne mai wawatera ka tafinga tangara ka inuni ina ano kaa.” ³⁴ Ngaira na inuni ira ka nongia ko Jisas, “A mwane rafa, ui wategami ka ngaufa kena tatarau mwa.” ³⁵ Hoi o Jisas ke tamasi tangara, “Nga inau ka ngaufa ni tafinga, otai na inuni ne arao mai tangau make tatangamworani rainiau, marefa ni pagai magau make marefa ni pagai mamata ka riona. ³⁶ Hoi makau wowoi tangagamu wau, fenaka namu qani reau minga ke marefa namu tangamworani rainiau. ³⁷ Arani inuni ne mafata rainira Emaku tangau ira ka arao mai tangau, make marefa qai gira maengira ana. ³⁸ Rainia inau kau wato mai pania ki Heven, make marefa qai mai tanua ka faioqanifa iaku mereaku, minga kau mai tanua ka faioqanifa iana Emaku ne kasiau mai kaa. ³⁹ Hoi ki ngaia na faioqanifa iana Emaku ne kasiau mai kaa, woi siana qai fafagatarupea ka fitangita na inuni ne mafata rainira mai tangau ira. Minga qai raragaira afaraga fato iga ka fagafatongina na ano kaa. ⁴⁰ Emaku ke oqanira ka arani inuni na onoono girarau woi i Karena, maka tatangamworani rainiau ka nanafunia ka tafinga fuu. Mi inau kau pagai raragaira afaraga iga ka fagafatongina na ano kaa.” ⁴¹ Iga na mataina ngai kena ka mwane rafa iata na Jiu ira ka faganega rai togiria ana suria ne woi ngaia ka ngaufa ne wato mai pania i Heven. ⁴² Hoi ainuni ira ka woi, “O wani kaa, ko Jisas ngai ke, i karena o Josep. Igia ka girara fato noga ke emana me enana. Hoi ki nga ne fea ngai ke ne wowoi, woi ngaia ke wato mai pania i Heven kaa?” ⁴³ Hoi o Jisas ke aramira aporo, “Oe, siana rai faitogiri ana mereamui kena! ⁴⁴ Nga Emaku ke kasiau mai kaa. Rao ke Emaku ke fagaotoa ka inuni tangau mai, ainuni ngai kana ke gira rao mai ana tangau. Hoi mi inau kau pagai raragaia afaraga akau ka inuni kena pania ka maefa iga ka fagafatongina na ano kaa. ⁴⁵ A tamasinga na maurukari na qani segea ke woi, ‘Nga o God ke fafagausurira ka arani inuni.’ Otai wau mwa ne rongoa menamenai o God Emaku, ki ngaia ke arao mai tangau. ⁴⁶ Marefa ke etagai na inuni ni rea o God Emaku, nga inau mwa na ani nau rao mai pania, kau rea. ⁴⁷ Au woi mwora wau tangagamu, ainuni ne tatangamworani rainiau ke nanafunia ka tafinga fuu. ⁴⁸ Nga inau kaa ka ngaufa ne mamafata rainia na tafinga. ⁴⁹ Fenaka iuramiu ka ngaura ka manna iga na feeru ia, minga ka mae. ⁵⁰ Hoi maka ngaufa ne wato mai pania i Heven kaa ke, ka inuni ne ngaua ke marefa ni gira mae ana. ⁵¹ Nga inau ka ngaufa ni tafinga ne wato mai pania i Heven! Rao ko otai ne ngaua na ngaufa ngai ke ke pagai tafitafi tarai. Nga na ngaufa ngai ke ka apeku. Au mafata rainiau mereaku rai fagatafira ana ka inuni ina ano kaa.” ⁵² A mwane rafa iata na Jiu gena ka mangariaga maka faitogiri mereata ka woi, “E tanu fea ko wani kaa ke mafata rainia na fisigona na apena ka ngaua kaa?” ⁵³ Hoi o Jisas ke woi tangara ka inuni ira, “Au woi mwora wau tangagamu, e rao ke marefa mui ngaua ka apeku, make marefa mui totonomia ka gapuku na Kare ni Inuni, igamu kena ke marefa mui pagai nanafunia ka tafinga mwora. ⁵⁴ Otai ne ngaua na apeku make totonomia na gapuku, ngaia ke nanafunia ka tafinga fuu, makau pagai raragai afaraga akau iga ka fagafatongina na ano kaa. ⁵⁵ Nga na apeku ka ngaufa mwora, mina gapuku ka tonofa mwora. ⁵⁶ Ainuni ne ngaua na apeku make totonomia na gapuku, ngaia ke ogaoga afainiau, mi inau kau ogaoga afainia. ⁵⁷ Nga Emaku ne kasiau mai kaa, ke mamafata rainia ka tafinga tangau. Ngatakena nikao inau kau mamafata rainia ka tafinga tangaa ko otai ne ngauau. ⁵⁸ Hoi ki ngaia ke kaa ka ngaufa ne wato mai pania i Heven. Ngaia ke marefa ni manga na manna na ngaua iuramiu ira, maka mae ira. Ko otai na inuni ne ngaua na ngaufa ngai ke, ngaia ke tafitafi tarai.” ⁵⁹ Jisas ke tamasia ka fagausuringa ngai ge iga na ruma ni fakunga i Kapanaum. ⁶⁰ Rako wau ka tefa ka rongoisuri iana o Jisas, na rongoa na tamasinga ngai ke, maka woi, “A fagausuringa ngai ke ke qara tefa wau rai tako matafa ana rainia. Marefa ko otai ne oqani rongoa ana.” ⁶¹ Hoi o Jisas ke girara mereana mwa woi ngaira gena ka fafaitogiri mereata rainia ka fagausuringa ngai ke. Hoi make fagatera, ke woi, “Efea! Nga na afagausuringa kaa ke tanugamu ke marefa namui oqani rao ana suriau ka naa? ⁶² E manga ifai manga mu rereau na Kare ni Inuni ne akau aporo tangaa na agua ne oga mai iga inago ia? ⁶³ Ngaia mwa na Figona Apuna ke mamafata rainia ka tafinga, marefa iga ka ramwofa iana na inuni. Nga na woita nau woisi wau tangagamu igi ke rao mai pania ka Figona Apuna ne mafata rainia na tafinga. ⁶⁴ Hoi tana fitangimiu gena ke marefa nai tangamworani.” Jisas ke qani girara fato mai inago ko otai na inuni ne marefa nai tatangamworani mina ani na mwane ne pagai fafaganafu rainia. ⁶⁵ Hoi o Jisas ke woi nikao, “Ngaia nga nau woisia tangagamu na agau kaa ia. Rao ke Emaku ke marefa ni tatamanigamu, marefa mu gira rao mai ana tangau.” ⁶⁶ Iga na mataina ngai kana, e rako wau ka rongoisuri iana na arao suria gena na rao pania make marefa nai oqani rao suria ana. ⁶⁷ Hoi o Jisas ke fagatera ka rongoisuri iana na tangafurui mwane ne etagai matara erua ira, ke woi, “Mi igamu kamu fea? Mu oqani rao ana nikao?” ⁶⁸ Hoi o Saemon Pita ke woi, “Arafa, mako otai sio mwa kami arao tangaa? Nga igo ko nafunia ka woita rainia na tafinga fuu. ⁶⁹ Maka mi tangamworani rainigo maka mi girara woi nga igo kena ka ani no Apuna no rao mai pania ko God.” ⁷⁰ Hoi o Jisas ke woi tangara, “Inau kau usuigamu na tangafurui mwane ne etagai matara erua. Maka fenaka ne manga ngai kena, maki tana fitangimiu igamu kena, ke manga na ataro ia!” ⁷¹ Ngaia ke tamasi suria ko Jiudas i karena o Saemon Iskariot. Fenaka, woi o Jiudas ki tana fitangita na tangafurui mwane ne etagai matara erua ira, maki nga ngaia ke fafaganafu rainia ko Jisas.

¹ Imuri mai, Jisas ke raofia ka provins i Galili, marefa ni oqani rao ana ina provins i Jiudia suria na mwane rafa iata na Jiu gena ka oqani nafuia ana ki mae. ² Iga na mataina ngai kana ke sugui mwa ni taua rao ka tangina rafa, na woisia na Tangina Rafa iga na Rofu. ³ Hoi mina goana o Jisas ira ka woi tangaa, “Ei, ui rao ina provins i Jiudia ina mataina nga kaa, ka inuni na rao surigo ira, makai regi ka tagaranifa nui tatanui! ⁴ Manga otai ne oqania na inuni nai gigirara, ma ni araria ni pupunufia mereana ka ramwofa iana. Ui fagaqao rainia ka ramwofa iamu tangara ka inuni ina ano kaa.” ⁵ Ingaira mereata na goana o Jisas gena, make marefa nai tangamworani rainia. ⁶ Jisas ke aramira aporo ke woi, “E mamaunga ni taua ka mataina iaku tangai fagaqao ana tangara ka inuni. Migamu kamu tako woi qai fafagaqao rai ka mwarao ina mataina namu oqania kena. ⁷ Ainuni iga ano kaa ke marefa nai gira maeronganigamu ana, minga ki inau mwa ka mamaeronganiau suria nau tatamasia woi na taufanata ke aera. ⁸ Mui rao tangaa ka tangina rafa kana. Inau ke marefa qai arao iga, suria ne mamaunga ne taua ka mataina iaku.” ⁹ Mataina o Jisas ne mera tamasi fato rao manga ngai ke, make oga aporo sio ina provins i Galili. ¹⁰ Imurita na goana o Jisas ira na rao fato tangaa na tangina rafa ia, mo Jisas ke rao nikao, make marefa ni rao mawe minga ke rao aqaqa wau ke rao. ¹¹ A mwane rafa iata na Jiu ka onoono tangaa ko Jisas iga ka tangina rafa ia, minga ka fafagate ka wowoi “Ifai ngaia o wani ke?” ¹² Iga na fakunga ni inuni gena ka faifafangori wau rainia ko Jisas ka wowoi ki tana inuni, “Ingaia kana ka mwane koro,” mi tana inuni ka wowoi, “E marefa. O wani ngai kana ke fafagaqekaqekara mwa ka inuni.” ¹³ Hoi mina ainuni ira ka maagutainira ka mwane rafa iata make marefa nai tamasi mawe. ¹⁴ Hoi a mataina ne rao ke taua nga na gupuna na tangina rafa ia, mo Jisas ke rao irawona na Ruma ni Wogasifa ia, make faganega rai fagausurira ana ka inuni. ¹⁵ A mwane rafa iata na Jiu ira ka pangaa wau, maka woi, “E tanu fea ko wani kaa ke girara tefa wau kaa, make marefa ni sukuru kana?” ¹⁶ Hoi o Jisas ke aramira, “Agua nau fagausurira rainia na inuni gaa, ke marefa ka fagausuri nga iaku mereaku, minga ka fagausuringa ne rao mai pania ko God ne kasiau mai kaa. ¹⁷ Hoi ainuni ne oqani rao suri ana na mwarao God ne oqani ka inuni kena ke gigirara woi na mwarao nau woisi gaa ke rao mai pania ko God, make girara woi na fagausuringa gaa ke marefa ki inau mereaku. ¹⁸ Otai ne fafagausuri iga na takofa iana mereana, ke oqania mwa ni fafagaakaufia mereana. Hoi mina ani ne oqani fagaakaufia ana ko God ne kasiau mai kaa, ke tamasi mwora raorao mwa make marefa ni gira qaqanga ana. ¹⁹ Nga o Mosis ke mafata rainia ka Lo tangagamu, make marefa wau mu arao suria. Nga ne fea, kamu oqani nafuiau funuiau ana kaa?” ²⁰ Ainuni na faku ira ka woi, “Igo kena ke qanufigo ka ataro. Nga otai ke oqani nafuigo funuigo ana?” ²¹ Hoi o Jisas ke aramira, “Inau kau fagaregamu mwa rainia ka fagaqaonga ne etagai iga ka Sabat, maka mu panga rainia wau nau tagarafia iga na tangiana apuna kena. ²² Hoi ki igamu kamu oga kamu farafara fagagirara i karemiu na kere kare mwane iga na tangiana apuna kena, manga o Mosis ne woi tangagamu ia. Make marefa ki ngaia o Mosis ke faganega ia, maki ngaira mwa iuramiu. ²³ Mu fara fagagirara ki karemiu na kere mwane iga ka Sabat kena rai rao suria ana ka Lo iana o Mosis. Hoi ke fea kamu mangariaga tangau nau fagakorofia tana inuni iga na Sabat kaa? ²⁴ Siana rai fagagetara ana ka inuni rai ka mwarao na tataniu namu reregi, hoi maaka mui ono girara ka mwarao mwora na tataniu gena, maka mui kafu fagagetara otooto.” ²⁵ Hoi tana inuni i Jerusalem ka wowoi, “Nga ngaia kaa ka mwane rafa ira na oqania rai nafunia funuia ana ia. ²⁶ Hoi mui rea, e tamasi tangara na arani inuni, make marefa wau ka mwane rafa nai mea tamasi rao. Wari na mwane rafa gena ka takosia woi na Mesaea ngai ke. ²⁷ Hoi maka Mesaea ne arao mai kana ke ma nai girara ka finua ni rao mai pania, hoi mo wani kaa ka girara ka finua ne rao mai pania.” ²⁸ Ua o Jisas ke fafagausuri iga na Ruma ni Wogasifa ia, make tamasi rafa wau, “E fea, mu girarau maka mu girara ki ifai nau rao mai iga naa? Maki inau kaa ke ma qai rao mai suria ka takofa iaku mereaku. Nga o wani ne kasiau mai kaa ke mwora wau, make ma mu girara kena. ²⁹ Hoi ki inau kau girara ki ngaia suria nau fura mai pania, make kasiau mai kaa.” ³⁰ Hoi ka inuni gena ka oqani roia ana ko Jisas. Hoi make marefa wau ko otai ni gira roia ana, suria ne mamaunga ni taua ka mataina ni maefa iana. ³¹ Hoi ke rako wau ka inuni iga na fakunga kena na tangamworani rainia ki ngaia maka wowoi, “Arani fagaqaonga ne tatanui o wani kaa ke mangai na arani mwarao na woisi ne tatanui na Mesaea ne arao mai ia!” ³² Hoi a mataina na Farasi na rongora na inuni gena na tatamasia ko Jisas, ngaira ka faku afainia ka mwane rafa iata na mwane ni raperapega gena maka kasira ka mwane na onoono suria na Ruma ni Wogasifa kena rai roia ana ki ngaia. ³³ Hoi mo Jisas ke woi tangara, “Au kere ogaoga qorafu afainigamu, makau kafu aporo tangaa ko wani ne kasiau mai kaa. ³⁴ Mu pagai gariau, maake ma mu gira rogoiau ana suria ma mu gira rao ana iga ka agua nau arao iga kana.” ³⁵ Hoi mina mwane rafa ira ka fagatera sio mwa fairifui, “Nga ifai ke arao iga panigia ke ma nai rorogoia kana? Efea ne arao tangara ka goaka na ogaoga ina finua iata na Grik gana? E rao ke fafagausurira ka ai Gris? ³⁶ Ngaia ke woi, igia ke ma nai gira rogoia ana suria na ma nai gira rao ana iga ka agua ne arao iga kana. Nga na taa ke tatamasia kana?” ³⁷ A fagafatongina na tangiana tangaa na tangina rafa ia, mo Jisas ke ura akau make tamasi rafa, ke woi, “Rao ke mamata ka riomiu, maka mui rao mai tangau kamu tono! ³⁸ Manga na Segesegefa Apuna ne woisia na inuni na tatangamworani rainiau, ‘A wai afeafe ne mauri ke afeafe fura mai pania raorao mwa.’ ” ³⁹ O Jisas ne tamasi kaa ke tamasi suria ka Figona Apuna ne arao mai tangara ka arani inuni na tangamworani. Iga na mataina ngai ke o God ke mamaunga ni kasia mai ka Figona Apuna, suria o Jisas ke mamaunga ni aporo akau i Heven. ⁴⁰ Hoi a mataina na rongoa ne woisia ka agua kaa, ngaira ka woi, “O wani kaa ka maurukari na nanasia ia ngai ke.” ⁴¹ Tana inuni ka woi, “Ngaia kaa ka Mesaea,” mi tani ka woi, “Aa maaka Mesaea ke ma ni arao mai pania ka provins i Galili! ⁴² A Segesegefa Apuna ke woisia woi na Mesaea ke worawora mai iga ka woraworanifa iana o Deved, make worawora i Betelehem, na qogona ne wora iga o Deved na arafa ni finua.” ⁴³ Hoi ainuni gena ka fariwoa suria ne ma nai faku iga ka takofa iata rainia ko Jisas. ⁴⁴ Tana inuni gena ka oqani roia ana, maake marefa ko otai ni tanua rainia ka agua. ⁴⁵ Hoi a mwane na onoono suria na Ruma ni Wogasifa ia ka aporo mai tangara ka mwane rafa iata na mwane ni raperapega mina Farasi ira, maka fagatera, “Efea ke ma mu toraia mai kaa?” ⁴⁶ Hoi maka woi, “Sei, Marefa ko otai nami rongoa noga ni tamasi manga ngai kana!” ⁴⁷ Hoi mina Farasi ira ka woi, “Rea wau maka mu tangamworani nikao rainia ki ngaia! ⁴⁸ Marefa wau ki tana Farasi kee na mwane rafa iaka gaa ni gira tangamworani ana rainia, ⁴⁹ hoi nga mwa na inuni gaa ne marefa wau nai girara na Lo iana o Mosis kaa ka tangamworani rainia. Ua ko God ke fafagaetangira ngaia.” ⁵⁰ Hoi o Nikodemas na mwane rafa ne qani mea tamasi o Jisas ia, ke tamasi tangara, ⁵¹ “Maki iga na Lo iaka, ke woi manga kaa ia, e asa mwa nai fagatamasia inago ka inuni make mamaunga nai gigirara ka mwarao aera ne qani tanua kena.” ⁵² Hoi maka woi tangaa, “Igo nikao maka mwane no rao mai pania i Galili naa? O garigari menamenai iga ka Segesegefa Apuna, mako gira rea ana ne marefa ka maurukari woi ni arao mai pania ki Galili.” ⁵³ Hoi a fakunga ia ke fato rao mwa mina arani inuni ira ka aporo i finua iata.

¹ Murita na arani inuni na aporo fato i finua iata, Jisas ke akau ina fungana iga na Mwani Olif. ² Tana gomagomafatana iga tana tangiana mai nikao, mo Jisas ke aporo ina Ruma ni Wogasifa ia. Arani inuni fato ka fakuria mai ina mataina ngai kena. Hoi mo Jisas ke oga wato, make faganega rai fagausurira ana ka inuni ira. ³ A fagausuri iga na lo mina Farasi ka toraia mai ka fefene na rogoia ne ranga, maka mai fagaurasia i maata na arani inuni fato. ⁴ Maka woi tangaa ko Jisas, “Rabae, a fefene kaa ka rogoia ne ranga afainia ka mwane. ⁵ Iga na Lo iana o Mosis ke woi manga kaa, a fefene ne rangaranga, igia ka arifarifa rai fau ke maemae. Hoi ataa ka takofa iamu?” ⁶ Ngaira ka fagatea manga kaa ko Jisas rainia na oqania woi nai katofia ka agua rai mea faitogiri ana afainia. Hoi mo Jisas ke mwaoro wato mwa, ke segesege ina qauoneone rainia ka kakauna. ⁷ Ngaira ka oga rai fagatea ana, minga ke ono akau tangara make woi, “A fitangimiu ne marefa ni tanui na agua ni aera, maki arifa kani kaa inago rainia ka guana fau.” ⁸ Mo Jisas ke mwaoro aporo wato ke segesege nikao ina qauoneone ia. ⁹ Hoi a mataina na rongoa ne tamasi manga ke, ngaira ka faganega ka rao. Ngaira na mwane rafa ira ka qainago nga ka rao. Hoi minga mwa o Jisas ke oga sio getea afainia ka fefene ne uraura maunga ia. ¹⁰ Hoi mo Jisas ke ura otooto nikao, make fagatea ka fefene ia, “Mina arani inuni ira ki ifai, na mauaka? Marefa ki tana fitangita ni oga sio, ki usuusu i maamu?” ¹¹ A fefene ia ke woi, “Mwane rafa igo, marefa wau ka inuni ni usu i maaku.” Ua o Jisas ke woi tangaa, “Hoi inau nikao make marefa qai usuusu i maamu. Ui rao maki siana ka aerafa nui tatanui nikao.” ¹² Jisas ke mera tamasi nikao, ka inuni ira, “Nga inau kaa kau mawesira ka inuni ina ano kaa. Otai ne arao suriau ke ogaoga iga ka mawetana rai girara ana ka tara ni tafinga, make marefa ni gira tapasu ana iga ka rotorotoaganifa.” ¹³ A Farasi ira ka woi tangaa, “Igo mwa mereamu ko tatamasi mwa na mwarao gena. Ka mwarao no tatamasi gena ke ma ni gatagata rai tangamworani ana rai.” ¹⁴ Jisas ke aramira aporo, make woi tangara, “E manga inau kau tatamasi ka mwarao rainiau mereaku maka mwarao nau woisi gaa ke gatagata rai tangamworani ana rai, suria inau kau girara ka agua nau rao mai pania mina agua nau arao tangaa. Hoi migamu ke marefa mu girara ka agua nau rao mai pania mina agua nau arao tangaa. ¹⁵ Igamu kamu togiriau suria mwa ka takofa iata na inuni. Mi inau ke marefa qai mai totogirira ka inuni. ¹⁶ E rao ke manga inau kau fafagageta, maka fagagetanifa iaku ke mwora, suria ne marefa ki inau geteau ngai ke, maki ngaia Emaku ne kasiau mai ki afainiau kaa. ¹⁷ Agua kaa ka segea fato noga iga ka lo iamiu. A mataina na guana mwane ne erua naru rerea na mwarao karu wowoisia ka mwarao naru woisia kena, ke mwora ngaia. ¹⁸ Inau kau tatamasia ka agua rainiau mereaku me Emaku ne kasiau mai kaa ke tatamasi ka agua rainiau.” ¹⁹ Ngaira ka fagatea nikao ko Jisas, “Ifai nga emamu?” O Jisas ke aramira aporo rao, make woi tangara, “Igamu kena, ke marefa mu girarau, make marefa mu girara nikao ke Emaku. Make rao kamu gigirarau, Emaku nikao minga kamu gigirara.” ²⁰ Jisas ke tamasi ka agua gaa iga ka mataina ne fagausurira na inuni irarona na Ruma ni Wogasifa, i aworana na bokisi ni kasi sirani iana. Iga na mataina ngai kana, ke marefa wau ka inuni ni gira roia ana, suria ne mamaunga ni taua ka mataina rai nafuia ana. ²¹ Jisas ke woi tangara nikao, “Inau kau pagai arao, maka mu pagai gariau. Igamu kamu tanua ka aerafa raorao mwa, maka mu pagai maemae. Make marefa wau namu gira rao ana iga ka agua nau arao iga kana.” ²² Hoi ngai kana, mina mwane rafa iata na Jiu ira ka woi, “Ngaia ke woi, woi igia ke marefa wau nai gira rao ana iga ka agua ne arao iga. E woi ngaia ke pagai nanafuia mereana wari naa?” ²³ O Jisas ke woi tangara, “Igamu kamu rao mai pania ka ano kaa, mi inau kau rao mai pania ki afaafa. Igamu kamu rao mai pania ka ano kaa, mi inau ke marefa qai rao mai pania ka ano kaa. ²⁴ Hoi nga ngai ke nau wowoi tangagamu kaa, woi igamu kamu maemae afainigi ka aerafa iamiu. Rao ki igamu ke ma mu tangamworani rainiau woi Nga inau ke kaa, maka mu maemae afainigi ka aerafa iamiu.” ²⁵ Ngaira na inuni ira ka fagatea, ka woi, “Otai ki igo?” O Jisas ke aramira aporo ke woi, “Nga inau kaa, kau qani woisia fato wau noga ia. ²⁶ Au gira woisi ana ka woita rai tangatangaeramiu ana rainigi. Hoi makau rongora mwa ka woita mwora iana na inuni ne kasiau mai kaa, makau tatamasi wau mwa ka woita iana tangara ka inuni ina ano kaa.” ²⁷ Ngaira ke marefa nai tako matafa rainia woi ngaia kana ke tatamasia tangara ke Emana. ²⁸ Hoi mo Jisas ke woi tangara ka inuni ira, “A mataina namu tauau akau na Kare ni Inuni, maka mu kafu gigirara woi Nga inau ke kaa. Hoi maka mu gigirara woi inau kaa ke marefa qai tatanui ka mwarao mereaku, makau wowoisi mwa ka mwarao ne fagausuringai tangau Emaku rai woisi ana. ²⁹ Ngaia na ani ne kasiau mai kaa ki ngaia afainiau raorao mwa kaa. E marefa ni gira mwarao ni tanganiau ana, suri inau kau tatanui raorao mwa ka faioqanifa iana.” ³⁰ A meona inuni na rongoa o Jisas ne tamasi na agua gaa, ka tangamworani rainia. ³¹ Hoi o Jisas ke woi tangara ka Jiu na tangamworani rainia ia, “E rao ke manga mu taura ka fagausuringa iaku, igamu ka rongoisuri iaku mwora ngaia. ³² Igamu kamu pagai gigirara ka agua mwora mina agua mwora kena ke pagai fafagataraganisigamu.” ³³ Hoi ainuni ira ka woi tangaa ko Jisas, “Igami kaa ka aorisina o Ebraham. Igami kaa ke marefa wau noga ka mataina woi ni fagatagarafigami purua noga ka inuni, nga ne fea ko woi kena, e pagai tataraganisigami ngaia?” ³⁴ Jisas ke aramira aporo rao nikao, “Au woi mwora wau tangagamu, ainuni ne tatanui na aerafa ke ogaoga ina mamarugana na aerafa maunga. ³⁵ Ainuni ne wora pania emana ke nafunia ka ramwofa rai oga afainia ana tarai, hoi mina ainuni ne tatagara purua ke marefa. ³⁶ Ua ke rao ki inau i Karena o God ke fafagataraganisigamu, igamu kamu tataragani wau nga. ³⁷ Inau kau giraragamu woi igamu kena ka aorisina o Ebraham, minga kamu rapasi nafuiau funuiau ana kena suria igamu ke marefa mu oqani rongora ana ka fagausuringa iaku. ³⁸ Inau kaa, kau tatamasia ka mwarao ne fagareau rainigi Emaku, mi igamu kena kamu tatanui mwa ka mwarao na woisi tangagamu emamiu.” ³⁹ Ngaira ka aramia ko Jisas, maka woi tangaa, “Sei, nga Ebraham ka mwane rafa iamami!” Hoi o Jisas ke woi tangara aporo, “Rao ki igamu ka aorisina mwora Ebraham, maka mui tatanui ka agua manga ne tatanui ngaia ia. ⁴⁰ Arani agua nau tatamasia gaa ka agua mwora nau rongoa pania ko God. Hoi maka mu rorogiau rai nafuiau funuiau ana kena. Hoi mo Ebraham ke marefa wau ni tanui ka agua manga ngai ge! ⁴¹ Igamu kena kamu tatanui ka agua manga emamiu na tatanui igi.” Ngaira ka aramia aporo nikao, ka woi, “Igami kaa ke marefa ka kare afiurao ngai ke. Nga o God ke emamami.” ⁴² Hoi Jisas ke woi tangara, “Manga woi emamamiu mwora ko God, ka ki igamu kamu oqaniau, suria inau kau rao mai pania ko God, mina mataina kaa ki inau kau rao mai kaa. Inau ke marefa qai rao mai suria ka takofa iaku mereaku, nga ngaia ke kasiau mai kaa. ⁴³ Manga ifai ke marefa mui tako matafa rainigi na agua nau wowoisi gaa? Suria igamu ke marefa mui oqani rongora ana ka woita iaku. ⁴⁴ Emamiu ka Ataro mi igamu kena ki karena maka mu tatanui ka faioqanifa iana. Faganega inago ke mai taua na mataina kaa ki ingaia ke nanafuira ka inuni ka maemae. E marefa wau nga ni oqani rao suri ana ka agua mwora, suria ne marefa ka mworanifa afainia. Ngaia ke qaqangaerisia mina arani tamasinga iana ka qaqanganifa, mi ngaia ke emata na arani inuni na qaqangara. ⁴⁵ Mi inau kaa, kau wowoisia wau tangagamu ka agua mwora, nga ngai ke ne marefa mu gira tangamworani ana rainiau kaa. ⁴⁶ Efea, otai ka fitangimiu ne gira fagaqao rainia ana woi inau kau tanui na agua ne aera? Hoi ke rao kau tamasi ka agua ne mwora, make fea ke marefa mui tangamworani rainiau kena? ⁴⁷ A kare iana o God ka rongora ka tamasinga iana, mi igamu kena ke marefa ka kare iana o God, nga ngai kena igamu ne marefa mui gira rongoa ana kena.” ⁴⁸ A mwane rafa iata na Jiu ira ka woi tangaa ko Jisas, “E mwora ka agua nami woisigo rainia woi igo ke marefa ka Jiu, maaka mwane ina provins i Samaria, mina ataro ke qanufigo, naa?” ⁴⁹ O Jisas aramira ke woi, “Inau ke marefa ni qanufiau ka ataro. Inau kau tako fagafigaia ke Emaku, mi igamu ke marefa mu tako fagafigaiau. ⁵⁰ Inau ke marefa qai kasikasiau akau mereaku. Hoi minga Emaku ke oqanira na inuni nai kasiau akau kaa, mi ngaia ka ani ne fafagagetara na inuni. ⁵¹ Au woi mwora wau tangagamu, otai ne tautau suri na woita iaku, ngaia ke marefa ni pagai maemae.” ⁵² A mwane rafa iata na Jiu ira ka woi tangaa, “Ua nga mi kafu girarago woi na ataro ke qanufigo ngai ke, suria Ebraham ke mae mina maurukari ira nikao, hoi mi igo ko woi otai na inuni ne tautau suria na woita iamu, ngaia ke marefa ni pagai maemae. ⁵³ Efea igo kena ko woi no rafa tefaria ko Ebraham ngai ke, naa? Ebraham na mwane rafa iamami ke qani mae mina maurukari nikao. Mo otai ki igo no tamasi manga ngai kena ke?” ⁵⁴ Hoi o Jisas ke woi tangara aporo, “E rao ke manga inau kau kasikasiau akau mereaku, ka agua ngai ke ka mwarao purua mwa. Ngaia Emaku namu woisia rai o God iamiu, ke fafagaakausiau. ⁵⁵ Igamu ke marefa mui girara ki ngaia, nga mwa inau kau girara. Make manga nau wowoi inau ke marefa qai girara, ua nga inau ka mwane nau qaqaqangau manga igamu kena. Minga kau girara ki ngaia, makau tau suri ka woita iana. ⁵⁶ Emamiu Ebraham ke wagewage wau suria ne takosia woi ne rerea ka tangina iaku ne arao mai kana. Hoi ke rea ka tangiana kana make wagewage wau.” ⁵⁷ Hoi maka woi tangaa, “Sei, igo kena ke mamaunga ni taua ka tangafuru ne erima (50) ka farisimu, mako rea fea ko Ebraham?” ⁵⁸ Jisas ke woi tangara, “Au woi mwora wau tangagamu, inago ne kafu wora o Ebraham, nga inau kau qani ogaoga!” ⁵⁹ Mataina ne woisia na agua kaa o Jisas, ngaira ka tawora ka guani na fau tangai ariarifa ana rainigi. Hoi mo Jisas ke rao aqaaqa wau, ke rao pania ka Ruma ni Wogasifa ia.

¹ Mataina o Jisas ne arao wau, make rea ka mwane ne wora mai minga ke guru tapuru. ² A rongoisuri iana ira ka fagatea ko Jisas, ka woi tangaa, “Rabae, otai ka aerafa iana ke tanua na mwane kaa, ke guru tapuru kaa? Aerafa iana mereana, kee na aerafa iataurua enana me emana?” ³ Ua o Jisas ke aramira aporo, “Marefa, Agurufa iana kena ke marefa ka aerafa iana mereana, kee na aerafa iataurua emana me enana. Ingaia kena ke guru ki mwarao maka ainuni kai rerea ka ramwofa iana o God na tatagarafia rainia. ⁴ - ⁵ Mataina nau ogaoga maungau ina ano kaa, inau kau mawesira ka inuni ina ano kaa. Mataina ne tangitangi maunga kaa, igia kai tatanui ka tagaranifa iana o God ne kasiau mai kaa. A qongiana ke suguia mwa ni rao mai, make marefa ko otai ni gira tagara ana iga na rotofono.” ⁶ Murina o Jisas ne woisia fato rao na agua kaa, ngaia ke misu wato ina mwako, make aroa ke piapiaga, make purui rao i maana o wani ia. ⁷ Make woi tangaa ko wani ia, “Ui rao kui mamaanu ina qiroqiro na wai i Saeloam.” (A woita i Saeloam kaa ke minim ‘Qanu mai.’) Hoi o wani ia ke rao, make mamaanu ina wai kena. Hoi a mataina ne rao pania na wai ia, o wani ia ke gira ono aporo ana. ⁸ Ainuni i finua iana mina inuni na qani rea ne qaqaganonongi aera ia, ka rea ko wani ne guru ia, maka faifagati rainia, ka woi, “Ngaia wari ngai ke naa ko wani ne guru ne oga ke nongira na inuni ira?” ⁹ Tana inuni ka woi, “Ngaia ngai kena!” Mi tana inuni ka woi nikao, “Marefa wari ngaia ngai kana, make qao manga i ngaia ia.” Hoi ngaia mereana o wani ia ke woi tangara, “Nga inau ia ngai ke.” ¹⁰ Ainuni ira ka fagatea ko wani ia, “Make tanu fea ko ono aporo kena?” ¹¹ Ngaia ke aramira aporo ka inuni ira ke woi tangara, “A mwane na woisia rainia ko Jisas ngai ke, ne aroa ka mwako, make purui rainigi na maaku gaa, make woi tangau woi qai rao i Saeloam, qai mamaanu iga. Ua makau rao, kau mamaanu, makau gira ono ana aporo kaa.” ¹² Ainuni ira ka fagatea nikao ko wani ia, “Ifai ngaia o wani kena?” Ngaia ke woi, “Marefa qai girara.” ¹³ Ainuni ira ka toraia ka mea rao ka mwane ne guru ia tangara ka Farasi. ¹⁴ A mataina o Jisas ne aroa na mwako make fagakorofia na maana o wani kaa, ka Sabat. ¹⁵ Hoi a Farasi ira ka fagatea nikao ko wani ia ne manga ifai ke ono aporo kena. O wani ia ke woi tangara, “Ngaia ke purui rai mwako i maaku, makau mamaanu, makau kafu onoono kaa.” ¹⁶ Tana fitangita na Farasi ira ka woi, “O wani kana ke marefa ni rao mai pania ko God, suria ngaia ke marefa ni tau suri ka lo rainia na Sabat.” Mi tana ani ka woi, “Maake manga ifai ka inuni ne aera ke tatanui na fagaqaonga manga ngai ge?” Hoi a Farasi ira ke marefa ni faku ka takofa iata rainia ko Jisas. ¹⁷ Hoi maka fagatea rao nikao ko wani ia, “Igo ko woi, woi ne tafangi ka maamu. Hoi ka ataa ka takofa iamu rainia?” Ngaia ke aramira aporo ke woi, “Ngaia kana ka maurukari.” ¹⁸ A mwane rafa iata na Jiu ira ke marefa nai tangamworani woi o wani ngai ke ki guru inago maki ono aporo nikao. Hoi maka rao, ka oniraurua ke enana me emana, ¹⁹ maka fagateraurua, “Efea, nga i karemurua ke kaa naa? Igamurua kamuru woi ne wora mai make guru, make kafu tanu fea ke ono aporo nikao kaa?” ²⁰ Hoi ngairaurua karu woi, “Igamirua kamuru girara woi i karemirua mwora ngai ke, maka muru girara nikao woi ne wora mai make qani guru. ²¹ Make marefa mwa muru girara ne tanu fea ke ono aporo nikao kena, make marefa muru girara nikao woi otai ke tanui na maana ke ono aporo gena! Mui fagatea. E rafa noga ngai kena ke gira tamasi ana mereana.” ²² Hoi enana me emana o wani ia karu tamasi manga kaa suria naru maagutainira ka mwane rafa gena. Ngaira na mwane rafa gena ke qani faku ka takofa iata noga, woi na inuni ne wowoi o Jisas ka Mesaea, ngaira ka kasia fura pania ka ruma ni fakunga. ²³ Nga ngai ke ngairaurua naru woi tangara ge, “E rafa noga. Mui fagatea mereana.” ²⁴ A mwane rafa iata na Jiu ira ka onia aporo nikao ko wani ne qani guru ia, maka woi tangaa, “Ui fagamworamwora tangaa ko God woi igo ko tatamasia ka agua mwora! Igami kami girara woi o wani ne fagakorofigo ia ka mwane ne aera.” ²⁵ Hoi o wani ia ke aramira aporo, “Marefa wau qai girara ko wani kena woi na mwane ne aera. Nga na mwarao mwa nau girara, ki inau kau qani guru, maki ina mataina kaa kau ono aporo nikao.” ²⁶ Ua maka fagatea nikao, “Ataa ke tanugo rainia o wani kena ko ono aporo nikao kena?” ²⁷ O wani ia ke woi tangara, “Ingaia nga nau qani woisi fato wau noga ia, make ma mu oqani rongoau ana. Nga ne fea kamu oqani rongoa ana aporo nikao kena? Mwa wari igamu kena minga kamu oqani mai tao ana rai rongoisuri iana naa?” ²⁸ Hoi ngaira ka rotaia ko wani ia, maka woi, “Nga igo mwa ka rongoisuri iana o wani ngaia! Mi igami kaa ka rongoisuri iana o Mosis. ²⁹ Igami kami girara woi nga o Mosis ka mwane ne memea tamasi o God, mina ani na mwane ngai kena ke marefa mi girara, make marefa mi girara ka agua ne rao mai pania kena!” ³⁰ Hoi o wani ia ke woi, “Oe, Au panga wau ngaia. Ma mu girara ka agua ne rao mai pania, maki nga ngaia ke tanuau kau ono aporo nikao kaa! ³¹ Igia ka girara woi o God ke marefa ni gira rongora ana ka inuni na aera, make rongora mwa ka inuni na takotako fagafigaia maka arao suria ka faioqanifa iana. ³² Marefa wau ka inuni ni gira tanua ana ka inuni ne wora mai make guru ki ono aporo nikao. ³³ Manga na mwane ne ma ni rao mai pania ko God, ka ke asa mwa ni tanui ka mwarao manga gaa.” ³⁴ Ngaira ka aramia ka woi, “Igo kena ka mwane ne aera raorao mwa na taufa iamu iga na mataina no wora mai. Ma ni ararigo nui fagausurigami.” Hoi maka maengia fura pania ka ruma ni fakunga ia. ³⁵ Mataina o Jisas ne rongora na mwane rafa ira na maengia fura o wani ia, hoi ngaia ke rao ke rea ko wani ia make fagetea, “Efea, igo ko tangamworani rainia ka Kare ni Inuni?” ³⁶ O wani ke woi tangaa ko Jisas, “Mwane rafa, Ui woisia mai tangau, otai ngai kena, ki mwarao maki inau nikao minga qai tatangamworani rainia.” ³⁷ Jisas ke woi tangaa, “Nga ko qani rea fato noga kaa. Nga ngaia ke memego tamasi ina mataina kaa.” ³⁸ O wani ia ke woi tangaa, “Arafa, au tangamworani rainigo ngaia” make qogu rai uwa wato i matona. ³⁹ Jisas ke woi tangaa nikao, “Inau kaa kau rao mai ina ano kaa rai fagagetara ana ka inuni, ki mwarao maka ainuni na guru ira kai onoono mina ainuni na onoono ira kai guruguru nikao.” ⁴⁰ Tana Farasi na ogaoga afainia kena ka rongoa ka woita iana igi maka fagatea, “Efea igami kaa nikao minga kami guru naa?” ⁴¹ Hoi o Jisas ke woi tangara, “E rao ki igamu kamu guru, kaa ke marefa ka taufanamiu ni aera. Hoi maki suria namu wowoi igamu kamu onoono kena, ki nga ne fagaqao woi igamu kamu aera maungagamu ngai kena.”

¹ Jisas ke woi, “Au woi mwora wau tangagamu, manga na mwane ne marefa ni qanu ina maana na qono ni sip maake fane qanu mai mwa i tana agua gena, ngaia kena ka fanagoa mina maeronga. ² Mina mwane ne qauqanu iga na maana oto na qono kena, ngaia kena ka mwane mwora ne onoono surira na sip gena. ³ A mwane ne onoono suria na maana na qono ni sip ia, ke gira tafangia ana tangaa ke qauqanu, mina sip gena ka rongorongo girara ka ringina. Ngaia ke onira ka atata make qaqainagota ke memera fura. ⁴ A mataina ne memera fura, ngaia ke qaqainagota, mina sip gena ka arao i suria, rainia na rongo girara ka ringina. ⁵ E rao ke manga na inuni getea ne ma nai girara ke arao mai, ngaira na sip gena ka gawagawa pania make ma nai arao suria, rainia ne marefa nai rongo girara ka ringina.” ⁶ Jisas ke tamasia tangara ka fagafiunga kaa, minga ke marefa wau nai tako matafa rainia ka mwarao ne tamasi suria kena. ⁷ Hoi o Jisas ke woi tangara nikao, “Au woi mwora wau tangagamu, nga inau ka maana na qono tangaa na sip gaa. ⁸ Ainuni na qainagoku mai ira, ka fanagoa ngaira mina maeronga. A sip gena ke marefa nai oqani rongora ana. ⁹ Nga inau ka maana na qono. Ko otai na inuni ne qauqanu mai iga inau, ngaia ke tafitafi. Ngaia na inuni ngai kena ke gira qanu mai ana make gira fura ana tangai gari ngaufa ana. ¹⁰ Mina mwane ni fanagoa ke arao mai mwa tangai fanago ana, nafunga mina fagaerisira ana mwa. Hoi mi inau kaa kau rao mai woi ngaira kai nanafunia ka tafinga, na tafinga ne wonusia na mwarao koro. ¹¹ Nga inau kaa, ka mwane koro ni ono surira ana na sip, nau fagamarumungainiau rai mae ana tangara. ¹² Mina mwane na woria woi ni mai onoono surira na sip gaa ne marefa ni nafunira, ka mwane ngaia ke gira gawa panira ana mwa iga ka mataina ne rerea na aoo wasi ne arao mai. Hoi ka aoo wasi ia ke gogofira make tatakarainira ka meosigai sip ira. ¹³ A mwane na woria kena ke gira gawa panira ana mwa ka sip gena, suria ngaia kena ka mwane ne tatagara tangai sirani mwa, make marefa ni gira tako rafa ana rainira ka sip gena. ¹⁴ - ¹⁵ Nga inau ka mwane koro tangai ono surira ana na sip, makau fagamarumungainiau rai mae ana tangara, tangai fagatafira ana ka sip iaku. Ngaira ka girarau wau, mi inau kau girarara wau nikao. Hoi ki ngatakena nga Emaku ne girarau, mi inau nikao kau girara ki ngaia. ¹⁶ Au nafunira nikao ki tana sip ne mamaungara nai qauqanu mai irarona na qono kaa, makau pagai totoraira qanu mai nikao. Ngaira ka pagai rongorongo girara ka ringiku maka mai taotao rai rurufa ne etagai togo, mina mwane ne etagai mwa ke onoono surira fato. ¹⁷ Emaku ke komaniau tefa wau, suria inau kau fagamarumungainiau rai mae ana, makau gira tafi aporo ana nikao. ¹⁸ Marefa ka inuni ni gira nafuiau ana qai mae, suria nga inau kau nafunia ka ramwofa rai fagamarumungainiau ana rai mae ana, mina tafi aporo ana. Nga na agua Emaku ne woisiau tangau nau tanua ngai ke.” ¹⁹ Hoi mina Jiu ira ke ma ni faku ka takofa iata rainigi ka tamasinga iana igi. ²⁰ E rako wau ka fitangita na inuni ira na woi, “O wani kaa ke qanufia ka ataro ngai ke, make qekaqekaga noga. Siana kamu rongoa.” ²¹ Mi tana inuni ira ka woi, “A mwane ne qanufia na ataro ke marefa ni gira tamasi ana manga ngai ke! Mina Ataro ke marefa ni gira tanui ana ka inuni na guru kai gira ono ana aporo.” ²² Hoi iga na fagaifa ni magamagarisi ana, ainuni i Jerusalem ka taua ka tangina rafa ni fagaararia ana ka fagaapunari ana na Ruma ni Wogasifa. ²³ Jisas ke taworagofa ke rao ina apaapa iana o Solomon ina Ruma ni Wogasifa ia. ²⁴ A mwane rafa iata na Jiu ka faku rifuia mai, maka ka woi tangaa, “Oe, o tanugami kami nanasi qorafu aera wau noga ngai ke! Ui woisia mai tangagami ka agua mwora ni oto, a Mesaea ki igo kaa naa?” ²⁵ Hoi o Jisas ke aramira aporo, “Nga kau qani woisia fato noga tangagamu ia, minga ke marefa mu gira tangamworani ana rainiau kena. Nga na fagaqaonga nau tatanui iga na ramwofa iana atana Emaku igi ke fagaqao rainia ko otai ki inau. ²⁶ Hoi igamu ke marefa mu tangamworani, suria igamu kena ke marefa ka sip iaku. ²⁷ A sip iaku ka rongoa ka ringiku, maka arao suriau. Inau kau girara. ²⁸ Inau kau mafata rainia tangara ka tafinga fuu, mi ngaira ke marefa nai pagai maemae, make marefa nikao ko otai na inuni ni gira tawora fura ana pania ka rimaku. ²⁹ Emaku ne mafata rai tangau mai gaa ke ramwo tefa wau, make marefa ko otai ni gira tawora fura ana pania ka rimana emaku. ³⁰ Emaku mi inau ke etagai mwa.” ³¹ Hoi a Jiu ira ka ruguni fau nikao tangai arifa ana ko Jisas rainigi ki mae. ³² Mo Jisas ke aramira, “E rako wau ka fagaqaonga rafa nau tanui iga na ramwofa iana Emaku namu qani regi. Hoi ka ani taa na fagaqaonga gaa, kamu oqani ariari fau ana rainia qai mae kena?” ³³ A Jiu ira ka aramia aporo ko Jisas manga kaa, “Igami kaa ke marefa mi oqani ariarifago ana kui mae rainigi ka fagaqaonga no tanui gena, minga no tamasi qaqangago i maana o God ngai ke, nami oqani ariarifago ana kaa, rainia igo kena ka inuni purua mwa mako woisigo woi o God kena!” ³⁴ Jisas ke aramira aporo nikao, “A mwarao gaa ka segera iga ka lo iamiu, woi o God ke tamasi manga kaa, ‘Igamu kamu mangara na God ia.’ ³⁵ Igia fato kaa ka girara woi na agua ne woisia na Segesegefa Apuna ke mwora. O God ke woi tangara woi ngaira gena ka manga o God mereana ia. ³⁶ Hoi make manga ifai, ki igamu kena kamu woisiau, woi inau kau tamasi fagaerisia ko God, ina mataina nau woisia, woi inau ki Karena o God? Suria inau kaa, ki ngaia Emaku ke usuiau mai make kasiau mai ina ano kaa. ³⁷ Rao ka tagaranifa nau tatanui gaa ke marefa ka tagaranifa iana Emaku, marefa ni araria mui tatangamworani rainiau. ³⁸ Fenaka nau tatanui ka tagaranifa iana Emaku maake ma mu tangamworani rainiau. Hoi ke araria woi igamu kamu tatangamworani mwa rainigi ka fagaqaonga iaku, ki mwarao maka mu gigirara woi Emaku ki afainiau, mi inau ki afainia ke Emaku.” ³⁹ Hoi ngaira ka ofongia nikao ko Jisas rai roia ana, maake ke rao wau ke rao panira. ⁴⁰ Imurina na agua kaa, ngaia ke taraua aporo i tana apanana na wai i Jodan, make rao ke oga iga ka agua ne fagamaanu apunarira iga na inuni o Jon inago ia. ⁴¹ E rako wau ka inuni na rao mai tangaa ko Jisas, maka fafaitamasi mereata, “O Jon ke marefa wau ni tanui ka fagaqaonga, hoi mina arani agua ne tamasi rainia ko wani kaa ke mwora wau gaa!” ⁴² Hoi e rako wau ka inuni na tangamworani rainia ko Jisas iga na agua kena.

¹ Hoi aguana na mwane ne etagai, na woisia rainia ko Lasaros ke matoro. Ngaia ke oga i finua na woisia rai Betani afainia ka goana na fefene ne erua, ka Meri mika Mata. ² Ka Meri kaa ki nga ngaia nga ne ringia afuria na oel ne sigini koro tefa wau ina uwana o Jisas ia, make tarofia rainia na furufuru i qauna ia. ³ Ka faigoana gaa, karu kasia ka tamasinga tangaa ko Jisas, karu woi tangaa, “Arafa, a tamamu koro ia ke matoro.” ⁴ Mataina o Jisas ne rongoa na tamasinga kaa, ngaia ke woi, “Ape aera iana kena ke marefa ka mwarao woi ni mamaesia ngai kena, maka mwarao ne wora noga manga ngai kena rai fagaqao ana rainia ka ramwofa iana o God, make tanura ka inuni ka onoono girara, woi inau i Karena o God minga kau nafunia ka ramwofa manga ngaia nikao.” ⁵ O Jisas ke komanira tefa wau ka afaigoana gaa, ka Mata, ka Meri mo Lasaros. ⁶ A mataina o Jisas ne rongoa na tamasinga rainia na matoroa iana o Lasaros, ngaia ke oga isuria ka tangiana ne erua nikao. ⁷ Imurina mai minga ke woi tangara ka rongoisuri iana ira, “Kaia, kai aporo tangaa ki Jiudia.” ⁸ A rongoisuri iana ira ka mea tamasi aporo ko Jisas, “Rabae, ina mataina ne fato rao ia, ka mwane rafa iata na Jiu i finua kena ka katofi ariarifago ana rai a fau kui mae ia. Minga ko takotako nikao rai aporo ana kena naa?” ⁹ Jisas ke aramira aporo ke woi, “E fea, a tangiana ne etagai kamu girara ne qorafu wau, naa? Hoi ka inuni ne tataworagofa iga na tangiana ke marefa ni gira tapasu ana, suria na mawetana ngai kena. ¹⁰ Mina inuni ne arao iga na qongiana, ngaia ke gira tapasu ana, suria ne rotorotoaga.” ¹¹ Mataina o Jisas ne tamasi fato rao, make fagarongora menamenai nikao, “A tamaka o Lasaros ke mauru fato noga ngaia, makau arao kau fafagaritea.” ¹² Hoi a rongoisuri iana ira ka woi tangaa, “Arafa, manga woi ngaia ke mauru, make pagai riterite aporo ngai kana.” ¹³ Ua o Jisas ke tamasi suria ka maefa iana o Lasaros, mina rongoisuri iana ira ka kato mwa woi ne tamasi suria ne mauru mwa. ¹⁴ Hoi o Jisas ke kafu rangaria rao make woi, “O Lasaros ke mae fato noga. ¹⁵ Maki rainia na korofa tangagamu makau wagewage mwa woi inau ke marefa qai oga afainia, suria na agua kaa ke tatamanigamu kamu tatangamworani rainiau. Kaia, kai rao tangaa.” ¹⁶ Hoi o Tomas na onia rainia na Kare Papa, ke woi tangara ka tamana ira, “Igia fato kai takua, kai tagai maemae afainia.” ¹⁷ Mataina o Jisas ne mataro wau i Betani, ngaia ke rongoa woi nga na faita na tangiana ne tao suria na apena o Lasaros ina waqa ngai kana. ¹⁸ Betani kaa ke marefa ni fagatauria ki Jerusalem, maka ararina mwa na kilomita ne oru. ¹⁹ Arako wau ka inuni na rao mai rai mai tamaniraurua ana ka Mata mika Meri, suria na goataurua ne mae kena. ²⁰ Hoi ka mataina ka Mata ne rongoa woi o Jisas ke mataro mai noga, ngaia ke rao worosia, mika Meri ke oga mwa i ruma. ²¹ Ka Mata ke woi tangaa ko Jisas, “Arafa, manga woi igo kui qani ogaoga i gaa, ka ko goaku kaa ke ma ni mae, ²² maka fenaka manga ngai kena, mi inau kau girara woi na taa no nongia pania ko God make gira watego ana.” ²³ Hoi o Jisas ke woi tangaa ka Mata, “A goamu kena ke pagai tafitafi aporo.” ²⁴ Mika Mata ke woi tangaa, “Au girara woi ngaia ke pagai tafitafi aporo iga ka fagafatongina na ano kaa.” ²⁵ Jisas ke woi tangaa, “Nga inau kaa, kau raragaira afaraga aporo ka inuni ka tafitafi. Otai ne tangamworani rainiau, fenaka ne maemae, ngaia ke pagai tafitafi tarai. ²⁶ Mina inuni ne tafitafi maunga, make tatangamworani rainiau, marefa ni gira mae ana. Efea, no tangamworani rainia ka agua kaa naa?” ²⁷ Ngaia ke aramia ko Jisas, “Aa na Arafa, Au tangamworani woi igo kena ka Mesaea, i Karena o God. Nga igo kena, ko God ne qani kasigo mai tangaa na ano kaa.” ²⁸ Hoi ka mataina ka Mata ne tamasi fato rao, ngaia ke aporo i ruma, make rao ke mea tamasi getea mwa ka goana ia, ke woi, “Ka Meri, a Rabae ia ke rao mai fato noga, make nongigo rai rao ana tangaa.” ²⁹ Mataina ka Meri ne rongoa rao manga ngai ke, ngaia ke suru afaraga akau farufaru, make rao tangaa ko Jisas. ³⁰ Hoi o Jisas ke mamaunga ni wagawaga mai i finua, ngaia ke maunga iga ka agua ne rao worosia iga ka Mata ia. ³¹ Ainuni ina provins i Jiudia na ogaoga fainia ka Meri rai tamania ana ira, ka rea ne suru afaraga akau farufaru ke fura ia, maka rao suria, rainia na takosia woi mwa ne rao ke angiangi ina waqa ia. ³² Hoi a mataina ka Meri ne mataro rao iga na agua ne ogaoga iga o Jisas ia, ngaia ke rea wau, make qogu rai uwa wato i uwana, make woi tangaa, “Arafa, manga woi igo kui qani ogaoga iga, ka ko goaku kaa ke ma ni mae.” ³³ Jisas ke rea rao kani ia ne angiangi, make rera rao nikao ka inuni na rao mai afainia na angiangi, make rogu wau ka oqana, ³⁴ make fagatera, “Ifai ngaia na agua namu tongia iga?” Ainuni ira ka aramia ko Jisas, “Arafa, rao mai kui rea.” ³⁵ O Jisas ke angi. ³⁶ Hoi ainuni ina provins i Jiudia ira ka woi sio mwa mereata, “Mui rea rao ko Jisas ke oqania wau ko wani kaa.” ³⁷ Mi tana fitangita na inuni ira ka farau ka woi, “O wani kaa ke tanui ka maana tana mwane ne guru ke ono ia, maake efea ke ma ni fagakorofia o Lasaros, ki ma ni mae kaa?” ³⁸ Jisas ke mataro wau ina waqa ia, make rogu wau nikao ka oqana. A waqa kena ka puruia rainia ka apena na aguana fau rafa, ³⁹ mo Jisas ke mera tamasi ka inuni ira, “Mui purisia rao ka fau kena!” Mika Mata ke woi tangaa ko Jisas, “Ei Arafa, a gafua kena ke sigini noga ngaia, suria na tangiana ne efai ke tao suria noga kena!” ⁴⁰ Hoi o Jisas ke tamasi tangaa, “Efea? Marefa qai woisia wau ngaia? E rao ko tatangamworani, o rerea ka rarafa iana o God.” ⁴¹ Ainuni ira ka purisia rao ka fau ia, mo Jisas ke ono akau, make fagarafe, “Mama, au tangasigo, suria no qani rongoau fato noga. ⁴² Inau kau qani girara, woi igo ko rongoau raorao mwa. Hoi makau woisia ka agua kaa rai tamanira ana ka inuni na uraura gaa kai tatangamworani woi nga igo ko kasiau mai kaa.” ⁴³ Mataina o Jisas ne tamasi fato rao, ngaia ke ngere rafa wau ke woi, “Lasaros, ui fura mai!” ⁴⁴ O wani ne mae ia ke fura mai, mina rimana mina uwana gena ka rakura maunga rainia ka matarigani na gafu, mina maana ka qaraia maunga rainia ka gafu. Hoi o Jisas ke woi tangara, “Mui rufai rao ka gafu gena pania ko wani kena ki taragani.” ⁴⁵ E rako wau ka inuni ina provins i Jiudia na watongia ka Meri ina mataina gena, na rea na agua ne tanua o Jisas kaa, maka tangamworani rainia. ⁴⁶ Mi tana fitangitaa na inuni gena ka rao tangara ka Farasi, maka tamasia tangara ka agua ne tanua ia. ⁴⁷ Hoi a Farasi ira mina mwane rafa iata na mwane ni raperapega ira ka onira faku mai ki tana mwane rafa iata na Jiu. Ngaira ka woi, “Agua taa ka tanua rainia ko wani kaa? Atani wau mwa na fagaqaonga ke tatanui o wani kaa. ⁴⁸ Hoi ke rao ka nanaka wau ke tatanui mwa ka mwarao gaa, arani inuni gaa ka tatangamworani rainia. Ka agua kaa ke gira tanura ana ka mwane rafa iga na kafamanu i Rom ka arao mai ka fafagaerisia ka Ruma ni Wogasifa iaka kaa maka wawatera ki tana inuni ka onoono surira ka kare iaka gaa.” ⁴⁹ Tana fitangita na mwane rafa gena na atana ko Kaeafas, ngaia kena ka qauta na mwane ni raperapega ina mataina ngai kena, ke tamasi ke woi, “Warua, igamu kena ke ma mu girara. ⁵⁰ E koro tefa ni mae mwa ka mwane ne etagai tangara ka arani inuni fato gaa, ki mwarao maka arani inuni ke ma nai maemae.” ⁵¹ A tamasinga ne woisia kaa, ke marefa woi na takotakofa iana mereana o Kaeafas. Hoi minga o God ke woisia tangaa o Kaeafas suria ngaia kena ka qauta na mwane ni raperapega iga na farisi ngai kena, make qani tamasia rao inago rainia ko Jisas ne maemae tangara ka arani Jiu fato. ⁵² Make marefa woi tangara mwa ki ngaira gena, minga ke maemae tangara ka arani karena o God na qani tataka ira, rai faku mangara na inuni ne etagai ira. ⁵³ Faganega pania na tangiana ngai kana, a mwane rafa iata na Jiu ira ka katofia ka agua woi nai nafuia ko Jisas ki mae. ⁵⁴ Hoi rainia na agua kaa, o Jisas ke marefa ni afarofaro i maata na ai Jiudia, minga ke rao afainira ka rongoisuri iana ira panira, maka rao tangaa ki Ifrem ne fagarangia rao ka finua tatara, maka oga iga. ⁵⁵ Ina mataina ngai kena, tangina rafa iata na Jiu na Tefa Afarau ke fagarangi mai noga, mina arani inuni ka rao mai panigi ka agua ne fagarangi gena tangaa ki Jerusalem rai fagataraganisira ana, make kafu taua mai ka tangina rafa kana. ⁵⁶ Ngaira ka gari tangaa ko Jisas, maka faku rao irawona na Ruma ni Wogasifa ia, maka faifageti, ka woi, “Ataa ka takofa iamiu? Ngaia ke pagai arao mai tangaa ka tangina rafa kaa, kee ne marefa?” ⁵⁷ Ngaira ka tamasi manga kaa, suria na mwane rafa iata na mwane ni raperapega mina Farasi gena, ka naka ka woita tangara ka inuni gena rainia ko Jisas, ka woi, “Manga otai ne girara ifai ki iga o Jisas, maki mai wowoisia tangagami.” Ngaira ka woisa ka agua kaa suria na oqani roia ana.

¹ Tangiana ne eono ke taotao rao maunga make kafu taua rao ka tangina rafa na Tefa Afarau, mo Jisas ke mataro i finua i Betani na finua iana o Lasaros, ani na mwane o Jisas ne fagatafia aporo pania na maefa ia. ² Ngaira na inuni i finua gena ka fagananaua ka ngaufa tangaa ko Jisas. Ka Mata nikao minga ke wowoto rai ngaufa kena, mo Lasaros minga ki afainira na inuni na kokoa afainia ko Jisas kena. ³ Mataina kena, ka Meri ke toraia mai ka potere na oel purua mwa ne sigini koro make akau rafaera wau nikao ka maena . Ka Meri ke riringia ka oel ia afuria ka uwana o Jisas, make tarofi rai ka furufuru i qauna, mina rarona na ruma kana ke sigini rafa wau rainia ka oel ia. ⁴ Hoi o Jiudas Iskariot na fitangita na rongoisuri ira ki ngaia nikao ke e kena. Ngaia ka mwane ne fafaganafu rainia ko Jisas ia. Mo Judas ke woi, ⁵ “Sei, oel kena ke araria ni fagaworingainia tangai sirani rai watera ana ka inuni ne ma ni tonga nafuninga iata. A maena na oel kena ke araria ka maena na mwane ne tatagara iga na farisi ne etagai.” ⁶ Ngaia o Jiudas ne woisia na agua kaa ke marefa woi suria ne takoira ka inuni ne marefa ni tonga nafuninga iata, maki suria mwa ngaia kena ka mwane ne fafanago. Nga ngaia kena nikao make onoono suria na anga ni sirani iata na rongoisuri gena, maake tawotawora raorao mwa ka sirani gena tangaa mereana. ⁷ Mo Jisas ke woi, “Ei, ui naka wau mereana! Nga ngaia kaa ke araria ne manimania na oel kaa tangaa ka tangiana na afuafuniau iga. ⁸ Ainuni ne marefa ni tonga nafuninga iata gena ka ogaoga raorao mwa afainigamu, mi inau ke marefa qai pagai ogaoga afainigamu tarai.” ⁹ E rako wau ka Jiu na faku i Jerusalem gena na rongoa woi o Jisas ke ogaoga i Betani. Hoi ingaira ka rao tangaa ka finua kena. E marefa nai arao mwa tangai rea ana ko Jisas, minga ka oqani rea ana ko Lasaros nikao ne ragaia aporo o Jisas pania na maefa ia. ¹⁰ Hoi a mwane rafa iata na mwane ni raperapega ira ka takosia ka agua rai nafuia ana ko Lasaros ki mae nikao, ¹¹ suria na mataina na Jiu na rea o Lasaros ne tafi aporo ia, e rako wau ka inuni na rao panira na mwane rafa iata na mwane ni raperapega gena, maka tangamworani rainia ko Jisas. ¹² Tana tangiana mai nikao, mo Jisas ke rao pania ki Betani make arao tangaa ki Jerusalem. Apena fakunga rafa ni inuni na rao mai tangaa na tangina rafa iga na Tefa Afarau ia, ka rongoa woi o Jisas ke arao mai i Jerusalem. ¹³ Hoi ngaira ka rao maka retera ka afani na pam, maka taura ka migi rao rai ura worosia ana ko Jisas. Hoi inuni ira ka ngengerengere, ka wowoi, “Oo ee! Ai fagaakausia ko God! God, ui ono korofia ko wani ne rao mai iga na atamu kana! God, ui ono korofia ka Arafa iata na ai Israel kaa!” ¹⁴ Jisas ke rogoia ka kere donki, make oga i gairina, manga na Segesegefa Apuna ne woi ia, ¹⁵ “Igamu na inuni i Saeon, ki siana kamu mamaagu! Arafa iamiu ke tage mai iga na kere donki ia.” ¹⁶ Hoi mina rongoisuri ana ira ke marefa nai tako matafa rainigi ka woita gaa. Hoi mi murina o Jisas ne tafi aporo pania na maefa make akau i Heven, minga ka kafu girara ka woita iga na Segesegefa Apuna ne woi ainuni ka fafagaakausia ki ngaia manga na Arafa ni finua ia. ¹⁷ Hoi afakunga ni inuni na takua o Jisas ira ka tarofainia tangara ka inuni, woi nga o Jisas ne onia o Lasaros ke fura mai pania na waqa ia, make ragaia aporo pania na maefa ia ngai ke. ¹⁸ Hoi e rako wau ka inuni na rongora na fakunga na inuni ira woi o Jisas ke fagaqao rai ka fagaqaonga kaa, hoi maka rao rai rea ana. ¹⁹ A Farasi ira ka faitamasi mereata sio mwa ka woi, “Mui rea rao, ne qara tangagia noga ngaia! Arani inuni ina ano kaa ka arao suria noga gena!” ²⁰ Tana inuni na Grik nikao, minga ka akau i Jerusalem rai wogasi ana iga na tangiana rafa kena. ²¹ Ngaira ka rao mai tangaa ko Filip na mwane ne rao mai pania i Betsaeda ina provins i Galili, maka woi tangaa, “A mwane rafa, igami kaa kami oqani rea ana ko Jisas.” ²² O Filip ke rao make fagarongoa ko Andru, makaru rao fato karu woi tangaa ko Jisas. ²³ Ua Jisas ke woi tangaraurua, “E kaa ke rao mai tangaa noga ka mataina inau na Kare ni Inuni, nau akau aporo i Heven. ²⁴ Au woi mwora wau tangagamurua, manga na guuna ne etagai na wit ke wotawota ina mwako, make orisi, a guuna kena ke wakawaka akau, make kasikasi guani rako aera wau. Hoi make manga na guuna na wit kena ke marefa ni wotawota ina mwako, ki orisi, nga ne taotao mwa getea ngaia. ²⁵ Otai mwa na inuni ne oqaoqania rafa wau na maurifana mereana ina ano kaa ke pagai maemae. Hoi mo otai mwa na inuni ne ma ni oqaoqania rafa na maurifana i ano kaa, ke pagai tawoa ka tafinga fuu. ²⁶ Ainuni ne oqania ne tatagara tangau ki arao suriau nga, mina ani ne arao suriau ke ogaoga iga ka agua nau ogaoga iga. Me Emaku ke takotako fagafigaia ki ngaia.” ²⁷ Hoi o Jisas ke woi, “Ina mataina kaa ke marefa ni koro ka takofa iaku rainia ka fafaranifa ne arao mai kaa. Ataa kau wowoisia tangaa Emaku? Au wowoi, ‘Emaku, ui fagatafiau pania ka fafaranifa kaa.’ Marefa. Suria nga na agua ngai ke kau rao mai tangaa iga ina ano kaa. ²⁸ Emaku, ui fagaqao rainia ka ramwofa rafa iamu mereamu.” Ina mataina ngai kana, mina tamasinga ke wato mai pania ki Heven, ke woi, “Inau kau qani fagaqao noga rainia ka ramwofa rafa iaku, makau pagai fafagaqao rainia nikao.” ²⁹ Afakunga ni inuni na uraura gena ka rongoa ka tamasinga ia, maka tako woi mwa na gugurufia, mi tana inuni ka woi mwa na enjel ne tamasi mai tangaa. ³⁰ Hoi mo Jisas ke woi tangara, “A tamasinga ia ke marefa woi ni tatamaniau, maake tatamanigamu. ³¹ Nga na mataina tangaa noga o God ne fagagetara na inuni ina ano kaa ngai ke, make mamaengia ko Satan na mwane rafa ina ano kaa ia. ³² A mataina na raragaiau akau pania na ano kaa, inau kau pagai totoraira mai ka arani inuni tangau.” ³³ Jisas ke tamasia ka agua kaa rai fagaqao ana rainia ki ngatakena ne maemae. ³⁴ Ainuni ira ka aramia aporo ko Jisas, ka woi, “A Lo ke woi, na Mesaea kaa ke marefa ni pagai maemae, make tanu fea ko wowoi na Kare ni Inuni ka raragaia akau kena? Otai ngai ke na Kare ni Inuni kaa?” ³⁵ Hoi o Jisas ke aramira, “A kere mataina aqouqou mwa ka mawetana ne mamawesigamu rao mwa. Hoi ke araria nga namu arao iga na mataina na mawetana ne taotao afainigamu maunga kaa, marefa ni koro ka qongiana ni taugamu, suria na inuni ne arao iga na rotorotoaganifa ke marefa ni girara woi ifai ke arao iga kana. ³⁶ Mui tatangamworani rainia ka mawetana kaa, mataina ne taotao maunga afainigamu kena, ki igamu kamu mai taotao rai ainuni iga na mawetana ia.” Imurina o Jisas ne tamasi fato make rao ke fagaqafia mereana panira ka inuni ira. ³⁷ Fenaka ngaia ke qani tanui ka fagaqaonga ngai ge ka regi ka inuni, minga ke marefa nai tangamworani rainia. ³⁸ Agua ngai ke, ke wora mai rai fagamworai ana ka tamasinga iana na maurukari o Aesaea, ne woi ia, “Arafa, otai ka tatangamworani rainigi na woita nami tatamasi gaa? Otai mwa ke onoono girara na ramwofa iana na Arafa?” ³⁹ Ainuni gaa ke marefa noga nai gira tangamworani ana, suria na Aesaea ke woi fato noga ia, ⁴⁰ “God ke tanura ka guru, woi siana kai onoono menamenai. Ngaia ke fagaqono oqaata, woi siana kai takotako menamenai, ki siana kai ririri mai tangaa, ke tanura kai korokoro.” ⁴¹ Aesaea ke tamasi ke woi manga kaa, suria ne rea fato noga ka rarafa iana o Jisas, make tamasi fagatogo ana kaa. ⁴² A fenaka ne manga ngai kana, minga ke rako wau ka mwane rafa iata na Jiu na tangamworani rainia ko Jisas, maki suria mwa ngaira na maagutainira ka Farasi, ngaira ke marefa woi nai tamasi mawe, suria ngaira ka takosia woi na rongora maka kasira fura pania ka ruma ni fakunga. ⁴³ Ngaira gaa ka oqania wau nga woi na inuni kai takotako fagaakaufira, mi ngaira woi o God ni takotako fagaakausira ke marefa wau nga. ⁴⁴ Jisas ke tamasi rafa wau ke woi, “Otai wau mwa ne tatangamworani rainiau, ke marefa ni tatangamworani rainiau ki inau mwa, minga ke tatangamworani rainia nikao ka ani na inuni ne kasiau mai kaa. ⁴⁵ Otai wau mwa ne rereau, ka ani na inuni ne kasiau mai kaa minga ke rerea nikao. ⁴⁶ Inau kau rao mai ina ano kaa manga na mawetana ia, ko otai wau mwa na inuni ne tatangamworani rainiau ke marefa ni gira oga ana mwa iga ka rotorotoaganifa. ⁴⁷ Mo otai wau mwa na inuni ne rongora na woita iaku make marefa ni arao suri, inau ke marefa qai fafagaetangira, suria inau nau rao mai ina ano kaa ke marefa qai rao mai tangai mai fagaetangira ana ka inuni ina ano kaa, minga kau rao mai rai fagatafira ana mwa. ⁴⁸ Otai wau mwa na inuni ne ngangaroitaniau make marefa ni mamarumusi na tamasinga iaku, ka ani ngaia na inuni ka pagai usuusu i maata. Nga na woita nau tatamasi igi ka pagai usuusu i maata rai iga ka fagafatongina na ano kaa! ⁴⁹ Hoi inau kaa ke marefa qai tatamasi ka tamasinga iaku mereaku. Nga Emaku ne kasiau mai kaa ke woisi tangau na woita nau tatamasi gaa. ⁵⁰ Hoi inau kau girara woi na mwarao ne tamasi gena ke totoraira ka inuni tangaa ka tafinga fuu. Hoi ka mwarao nau woisi gaa ki ngai gi na mwarao Emaku ne qani woisi tangau, woi qai tatamasi.”

¹ A tangina ne etagai make kafu taua rao na tangina rafa iga na Tefa Afarau. O Jisas ke girara woi na mataina iana noga rai rao ana pania ka ano kaa, ne aporo tangaa ke Emana. Ngaia ke oqa koro wau raorao mwa tangara ka kare iana ina ano kaa, na ani na rao suria, ke fagaqao woi ne oqa koro wau raorao make taua ka mataina ne mae iga. ² A mataina na ngaungau iga na manurafitana, mina Ataro ke qani naka ka takotakofa irarona mangatana o Jiudas i karena o Saemon Iskariot, woi ni fafaganafu rainia ko Jisas. ³ Jisas ke qani girara woi Emana ke qani mafata rai ka arani mwarao i rimana fato noga. Ngaia ke qani girara woi ngaia mereana ke rao mai pania ko God, make qani girara woi ne pagai aporo tangaa. ⁴ Hoi ka mataina na ngaungau, mo Jisas ke afaraga akau, make tarasia fura rao ka gafu qorafu rafa iana ia, make rakua ka taol i kaona. ⁵ Ngaia ke ringia ka wai iga ka apira, make faganega rai wasira ana ka uwata na rongoisuri iana ira, minga ke tatarofi ka uwata rainia ka taol ne rakua i kaona ia. ⁶ A mataina ne mai matarofia o Saemon Pita, mo Pita ke woi tangaa, “Efea na Arafa, o mai wasira ka uwaku ngai ge naa?” ⁷ Jisas ke aramia, “I ngaeka ki igo ke mamaunga nui takotako matafa rainia ka mwarao nau tanua kaa. Hoi imurina mai minga ko kafu takotako matafa rainia.” ⁸ Hoi o Pita ke woi tangaa, “Marefa nui mai wasira ka uwaku, marefa ngaia!” O Jisas ke woi tangaa aporo, “Manga ne marefa qai wasira ka uwamu, igo ke marefa ka kare iaku.” ⁹ Ua, mo Saemon Pita ke woi tangaa aporo, “Ei na Arafa, siana ko wasira mwa na uwaku gena, minga kui wasira nikao ka rimaku, makui tanania nikao ka qauku.” ¹⁰ O Jisas ke aramia ke woi, “Ainuni ne qani mamaanu fato noga ke qao koro fato noga ngaia. Marefa ni gira wasira ana aporo ka apena, nga mwa na uwana ka gira wasira ana. Igamu kena, kamu qao koro fato noga, maake marefa woi igamu fato.” ¹¹ O Jisas ke qani girara fato noga ko otai ne pagai fafaganafu rainia. Nga ngai ke ne wowoi marefa ki ngaira fato nai qao koro. ¹² Mataina o Jisas ne wasira fato na uwata na rongoisuri iana ira, ngaia ke gafu aporo rainia ka gafu iana ia, make aporo ke oga i nanana ia, make fagatera, “Mu fea, igamu kamu tako matafa rainia ka agua nau tanua tangagamu kaa, naa? ¹³ Igamu kamu woisiau rai ‘Fagausuri’ mina ‘Arafa’, make oto wau manga namu woisiau manga ngai ke, suria ne mwora ngai kena. ¹⁴ Manga inau ka Arafa iamiu mina Fagausuri, nau wasira fato rao na uwamiu gena, ke araria igamu maka mu wasira ka uwata tana fitangimiu. ¹⁵ Inau kau naka ka tara tangagamu, hoi ki igamu maka mu arao suria nikao ka agua kaa, rai tamanira ana ka inuni. ¹⁶ Au woi mwora wau tangagamu, ainuni ni tagaranifa ke ma ni gira ura tefaria ana ka mwane rafa iana, mina ainuni ni tora tamasinga ana nikao ke ma ni gira ura tefaria ana na ani na mwane rafa ne kasia ke arao kena. ¹⁷ Igamu kamu girara fato noga ka agua ngai ke. Hoi manga woi igamu kamu tatanui, o God ke onoono korofigamu. ¹⁸ Inau kaa ke marefa qai woi igamu fato kamu arao suri ka woita gaa. Inau kau girara fato ka inuni nau qani usuira ira. Hoi ke e kaa ke fagamworaia ka Segesegefa Apuna ne woi ia, “A mwane ne ngaungau afainiau kaa ke riri afuriau aporo mai mwa.” ¹⁹ Ina mataina kaa, kau wowoisia wau tangagamu make kafu worawora, ki mwarao maka mu tatangamworani rainiau, woi Nga inau ke kaa. ²⁰ Au woi mwora wau tangagamu, ‘Otai wau mwa na inuni ne oqaoqanira na inuni nau kasira mai, ki inau nikao maka oqaoqaniau, maka oqaoqania ka inuni ne kasiau mai kaa.’ ” ²¹ Mataina o Jisas ne tamasi fato rao, ngaia ke faitakoi tefa wau, make tamasi, ke woi, “Au woi mwora wau tangagamu, tana fitangaimiu kaa ke fafaganafu rainiau.” ²² A rongoisuri iana ira ka faiqoretai mereata na takou, suria ngaira ke marefa na girara, ko otai ne woisia o Jisas kena. ²³ E oga irawona o Jisas ka rongoisuri ne etagai o Jisas ne komania wau nga. ²⁴ Hoi Saemon Pita ke rengasi maa rao tangaa ka rongisuri ia, woi ni fagatea ko Jisas, na ani taa na mwane ngai kana ne woiwoisia kana. ²⁵ Hoi a rongoisuri ia ke mwaoro rao tangaa ko Jisas, make fagatea, “Nga otai ngai kena na Arafa no wowoisia kena?” ²⁶ Jisas ke aramia aporo rao, make woi, “Inau kau tatanania ka purete iga ka apira makau kafu wawatea. Nga na mwane ke ngaia.” Hoi ingaia ke tawoa ka matopigana na purete ia make tanania wato make watea rao ko Jiudas i karena o Saemon Iskariot. ²⁷ Mataina o Jiudas ne tawoa na purete ia, mo Satan ke qanufia. Mo Jisas ke woi tangaa, “Ui tanua mafarufaru nga ka mwarao no oqani tanua ana kena.” ²⁸ A mwane na koa ka ngaungau ira ke marefa wau nai girara rao nga ne fea ko Jisas ke woi manga kana tangaa kee. ²⁹ Jiudas kaa, ki ngaia ka mwane ne onoono suria na anga ni sirani iata. Hoi mi tana rongoisuri ira ka kato woi o Jisas ke woi tangaa ke rao ke worira ki tana mwarao tangaa na farunga ia, kee ne woi tangaa woi ni wawatera ki tana mwarao ka inuni marefa na rurugua iata. ³⁰ O Jiudas ke tawoa ka purete ia, minga ke mafarufaru ke fura wau ke rao. Iga na mataina kena ka qongiana. ³¹ Mataina o Jiudas ne fura fato noga, o Jisas ke woi, “Ina mataina kaa, inau na Kare ni Inuni ka kasiau akau, mo God ka kasia akau rainiau nikao. ³² E rao ke manga o God ka kasia akau rainiau, mo God ke pagai kasiau akau nikao, make kasiau akau ina mataina nga kaa. ³³ Kareku igamu, inau ke marefa qai ogaoga qorafu afainigamu. Manga nau qani woisia fato noga tangara na mwane rafa iata na Jiu ira, makau wowoisia wau nikao tangagamu kaa, ‘Igamu kamu pagai gariau, make marefa mui gira rao ana iga ka agua nau arao iga.’ ³⁴ Inau kau mafata rainia ka fagausuringa faoru tangagamu. Mui oqaoqanigamu fairifui. Manga inau nau oqanigamu nikao ia, ki igamu nikao minga kamu oqaoqanigamu fairifui. ³⁵ Arani inuni ka pagai gigiragamu woi igamu ka rongoisuri iaku, manga namu oqaoqanigamu fairifui.” ³⁶ Saemon Pita ke fagatea ko Jisas ke woi, “Arafa, ifai ko arao iga kena?” Jisas ke aramia aporo ke woi, “Igo ke marefa nui gira rao suriau ana iga ka agua nau arao iga kaa, imuri minga ko kafu gira rao suriau ana.” ³⁷ O Pita ke fagatea aporo, “Arafa, nga ne efea ke marefa qai gira rao surigo ana ina mataina kaa? Inau kau nanau rai mae ana tangago!” ³⁸ Jisas ke aramia aporo ke woi, “Efea, no nanau mwora nga rai mae ana tangau naa? Au woi mwora wau tangago, a sooki ke kafu angiangi imuri, migo ko pagai fafagarigiau fagaeoru woi igo ke marefa nui girarau.”

¹ Jisas ke mera tamasi ka rongoisuri iana, “Siana kamu takotako rafaera wau. Mu tangamworani rainia ko God, hoi mui tangamworani nikao rainiau ki inau. ² Aruma iana Emaku ne tonga kaoqono iga ke rako wau, maake rao ka agua kaa ke marefa ni mwora, marefa qai gira woisia ana wau tangagamu. Hoi kau arao makau fafagananaua ka agua kana tangagamu. ³ Suria nau arao kau fafagananaua na agua kana tangagamu fato, makau pagai aporo mai rai toraigamu ana, kamu ogaoga afainiau ina agua nau ogaoga iga kana. ⁴ Igamu kamu girara fato noga ka tara tangaa na agua nau arao tangaa kana.” ⁵ Hoi o Tomas ke woi tangaa ko Jisas, “Arafa, igami ke marefa mi girara ka agua no arao iga kena. Hoi ke manga ifai kami gigirara na tara rai tau ana na agua kana?” ⁶ Jisas ke woi tangaa aporo, “Nga inau ka tara mina mworafa mina tafinga, e marefa wau ka tara ni rao ki taua Emaka nga mwa iga ki inau. ⁷ Ina mataina kaa, kamu girarau noga, maka mu pagai gigirara ke Emaku nikao. Hoi ke faganega ina mataina kaa ki igamu kamu girara maka mu rea nikao.” ⁸ Filip ke tamasi tangaa ko Jisas, “Arafa, ngaia noga ngai ke ka agua nami oqania, nui fagaregami rainia ke Emamu kena tangagami.” ⁹ Hoi o Jisas ke aramia aporo ke woi, “Efea o Filip, mamaunga nui gigirarau, suria inau kau oga qorafu wau mai noga afainigamu? Otai wau mwa na inuni ne rereau ke rea nikao ke Emaku. Hoi ke nga ne fea ko woi nikao qai fagaregamu rainia Emaku kena? ¹⁰ E fea o Filip mamaunga nui tatangamworani naa, woi inau kau ogaoga afainia ke Emaku, me Emaku ke ogaoga afainiau naa? A woita nau tatamasi tangagamu gaa ke marefa ka takofa iaku mereaku. Nga Emaku ne ogaoga afainiau kaa, ke tatanui na tagaranifa iana gaa. ¹¹ Ka mataina nau wowoi, woi inau kau ogaoga afainia Emaku kaa, me Emaka ki afainiau, igamu kamui tatangamworani rainia ka taa nau tatamasia, make rao ke marefa, igamu kamui tatangamworani suria igamu kamu regi fato noga ka fagaqaonga nau tanui gaa. ¹² Au woi mwora wau tangagamu, ainuni wau mwa ne tatangamworani rainiau ke pagai tatanui ka fagaqaonga nau tatanui gaa. Aa, e pagai tatanui wau nikao ka fagaqaonga ne rafa tefari wau nikao na ani gaa, suria inau kau arao tangaa ke Emaku. ¹³ Makau tatanui ka taa manga namu nongira iga na ataku, woi inau i Karena qai kasia akau ke Emaku. ¹⁴ Aa, manga woi igamu kamu nongiau rai mwarao iga ka ataku, mi inau kau pagai tanua.” ¹⁵ Mo Jisas ke woi, “Manga woi igamu kamu oqaniau mwora, mui taura ka faifataninga iaku gaa. ¹⁶ Inau kau nongia ke Emaku, ngaia ke kasia mai ka ani ne Tatamanigamu, make ogaoga afainigamu tarai nga. ¹⁷ Ngaia na Figona Apuna ke gira fagaqao ana rai ka mwarao ne mwora. Ainuni na tanui na taufa iga na ano kaa ke marefa nai oqania suria ne marefa nai ono girara make marefa nai girara. Hoi mi igamu kamu girara, suria ingaia ki afainigamu make pagai ogaoga afainigamu. ¹⁸ Mataina nau arao, inau ke marefa qai mwarao ni tangainigamu kamu ogaoga getegamu wau nga. Inau kau pagai aporo mai tangagamu. ¹⁹ E suguia mwa ni taua ka mataina na inuni iga na ano kaa ne marefa nai pagai rereau, hoi mi igamu kamu pagai rereau. Hoi suria inau kau pagai tafitafi aporo, igamu nikao maka mu tafitafi. ²⁰ Iga na tangiana ngai kena ne arao mai, mi igamu kamu pagai gigirara woi inau kau ogaoga afainia ke Emaku, mi igamu kamu ogaoga afainiau manga inau nau oga afainigamu ia. ²¹ Otai wau mwa na inuni ne rongora make taura na faifataninga iaku, ka ani ngaia na inuni ke oqaniau. Emaku ke pagai oqaoqanira ka inuni na oqaoqaniau. Inau nikao makau pagai oqaoqania makau fafagaqao mereaku tangaa ki ngaia.” ²² Hoi o Jiudas, (marefa ko Jiudas Iskariot ia), ke fagatea ko Jisas, “Arafa, nga ne manga ifai ko oqani fagaqao ana mereamu tangagami kena, mina inuni iga na ano kaa ke marefa kena?” ²³ Jisas ke aramia aporo rao, ke woi, “Otai nai inuni ne oqaniau, ngaia ke taura ka fagausuringa iaku. Emaku ke pagai oqaoqania, me Emaku mi inau kamuru arao mai tangaa kamuru ogaoga afainia tarai nga. ²⁴ Otai wau mwa na inuni ne marefa ni oqaoqaniau, ngaia ke marefa ni pagai taura ka fagausuringa iaku. Ka fagausuringa namu rongora igi ke marefa ka woita iaku mereaku, minga ka woita ne rao mai pania ke Emaku ne kasiau mai ia. ²⁵ Arani mwarao gaa, kau qani woisi fato noga tangagamu, ina mataina inau maunga afainigamu kaa. ²⁶ A Figona Apuna, na ani ne Tatamanigamu ke pagai kasia mai Emaku iga na ataku ke pagai fafagausurigamu rainigi ka arani mwarao make fafagatakosigamu rainigi ka arani mwarao nau qani tamasi fato noga tangagamu igi. ²⁷ Au tanugamu kamu nanafunia ka marapefa. A marapefa nau nafunia kaa kau mamafata rainia tangagamu. A marapefa nau mamafata rainia ke ma ni manga na mwarao na inuni iga na ano kaa ne mamafata rainia. Hoi siana kamui takotako rafaera wau, maka mui mamaagu. ²⁸ Igamu kamu rongoa fato noga nau tamasia woi nau pagai arao panigamu, makau pagai aporo mai nikao tangagamu. Make manga namu oqaniau, igamu kamu wawagewage wau woi inau kau arao tangaa ke Emaku, suria ngaia kana ke rafa wau nga tefariau. ²⁹ Au tamasi ka arani mwarao gaa tangagamu ina mataina kaa makau kafu arao panigamu, ki mwarao maka mataina nau arao maka mu tatangamworani. ³⁰ Marefa qai gira tamasi qorafu ana afainigamu, suria o Satan na mwane rafa iata na inuni iga ano kaa ke arao mai noga kana. Ngaia kana ke marefa ni nafunia ka ramwofa ni tefariau, ³¹ hoi maka ainuni ina ano kaa kai gigirara nga woi inau kau oqania tefa wau ke Emaku makau tatanui nga na arani mwarao ne wowoisi tangau gaa. Ua sei, kaia nai arao.”

¹ Jisas ke tamasi ke woi nikao, “Nga inau ka funi apena mwora na waro na grep ia, me Emaku ke onoono suria na mwou kena. ² Hoi nga migamu ka arani ne rato mai tangau. Ngaia ke retera rao ka arani ne marefa ni gira kasi guani ana, make retera aqouqou ka arani ne gira kasi guani ana igi ke tataragani, ki mwarao maki gugua rako wau nikao. ³ Hoi afagausuringa iaku nau qani wategamu igi ke qani fagataraganisigamu fato noga. ⁴ Mui ratorato afainiau raorao mwa, mi inau kau pagai ratorato afainigamu nikao. Arana ke marefa ni gira kasi guani ana manga ne ma ni ratorato afainia na funi apena ia. Hoi ki igamu make manga ngai kana nikao manga igamu ke marefa mu ratorato afainiau make marefa namu gira kasi guani ana mereamiu. ⁵ Nga inau ka funi apena, mi igamu kena ke manga na arani igi. Otai wau mwa ne ratorato afainiau, mi inau makau ratorato afainia, ngaia ke manga na arana ne fungufungu wau ia. Hoi ke rao ke marefa mu ratorato afainiau, marefa ka mwarao mui gira tanu ana. ⁶ Otai wau mwa na inuni, ne marefa ni ratorato afainiau, ke manga na arana na kasia fura make maria ia. Arani gena ka totorai, maka kasikasi iga ka giu, ka fafanunu. ⁷ Manga igamu kamu ratorato afainiau mina fagausuringa iaku kamu tatakosi raorao mwa, maka mu gira nongia ana ka mwarao namu oqani, mo God ke gira wategamu ana. ⁸ Mataina igamu namu kasikasi guani rako igamu kamu fagaqao woi igamu ka rongoisuri iaku, maka mu fafagaqao rainia na apena ramwofa rafa iana Emaku. ⁹ Inau kau oqanigamu wau, manga Emaku ne oqaniau wau ia. Hoi ki igamu kamui ratorato afainiau mwa ki inau qai oqaoqanigamu raorao mwa. ¹⁰ Manga woi igamu, kamu taura raorao mwa ka faifataninga iaku, igamu kamu ratorato afainiau ki inau qai oqaoqanigamu, manga inau nau taura noga na faifataninga iana Emaku gaa, make oqaniniau kaa. ¹¹ Arani mwarao nau woisi wau gaa woi igamu kamu wawagewage wau, manga inau nikao kaa. ¹² A faifataninga iaku ke manga kaa, ‘Mui oqaoqanigamu fairifui, manga inau nau oqanigamu kaa.’ ¹³ Manga otai mwa ne oqania na goana, make mae rai fagatafia ana, ngaia nga na faioqanifa iana ke rafa wau nga tefaria ka faioqanifa iata tana inuni. ¹⁴ Nga igamu kaa ka goaku, manga namu tatanui na mwarao nau wowoisi tangagamu. ¹⁵ Inau ke marefa qai wowoisigamu rai inuni ni tagarafa mwa tangau, suria na inuni ni tagarafa ke marefa ni girara ka mwarao ne tatanui na mwane rafa iana igi. Minga kau wowoisigamu mwa rai goaku suria nau qani woisi fato noga tangagamu ka arani mwarao Emaku ne woisi tangau. ¹⁶ Igamu ke marefa mui usuiau, nga inau mwa kau usuigamu, makau kasigamu kamu rao woi namu kasikasi guani rako ne gira tao tarai ana. Hoi manga mu tanua ka agua kaa, me Emaku ke pagai wawategamu ka taa mwa namu nongia iga na ataku. ¹⁷ Nga na faifataninga iaku tangagamu ke kaa, ‘Mui oqaoqa koro tangagamu fairifui.’ ” ¹⁸ Jisas ke woi, “Manga na inuni iga na ano kaa ka mamaeronganigamu, minga kamu tatakosia nga woi inau nikao maka maeronganiau inago. ¹⁹ Manga mu ogaoga mangara na inuni iga na ano kaa, hoi ngaira ka oqaoqanigamu wau manga na goata ira. Hoi ngaira ka maeronganigamu suria nau qani usuigamu fato noga panira woi siana kamu ogaoga manga ngaira. ²⁰ Hoi mui tatakosi ka mwarao nau woisi wau tangagamu gaa, ‘Ainuni ni tagarafa ke marefa ni gira tefaria ana ka mwane rafa iana.’ Manga na rongora ka woita iaku, igamu minga ka rongora ka woita iamiu nikao. Manga na inuni ka mamaeronganiau, igamu nikao maka pagai mamaeronganigamu. ²¹ Ngaira ka tatanui ka agua gaa tangagamu suria igamu kamu tangamworani rainiau, make marefa nai girara ko otai ne kasiau mai kaa. ²² I manga siana qai rao mai ina ano kaa rai tamasi ana tangara, ka ki ngaira ke asa mwa nai ono girara ka aerafa iata gena. Hoi kina mataina kaa ke marefa ka agua nai gira woisi ana rainigi na aerafa iata. ²³ Otai wau mwa na inuni ne mamaeronganiau ke mamaerongania ke Emaku nikao. ²⁴ I manga woi siana qai tanui ka tagaranifa iaku i qaiawogata, ka ki ngaira ke asa mwa nai ono girara ka aerafa iata gena. E marefa ki tana inuni ni fagaqao rainia na ramwofa manga kaa tangara inago. Hoi kina mataina kaa, ka qani regi fato noga ka fagaqaonga nau tanui, maaka maeronganigamirua ke Emaku mi inau. ²⁵ A mwarao ngai ge ke fagamworai ka Lo iata, manga ne woi ia, ‘Ngaira ka atani maeronganiau purua mwa.’ ²⁶ Au pagai kasia mai ka ani ne Tatamanigamu, ngaia ka Figona Apuna ne gira fagaqao ana rai ka mwarao ne mwora. Ngaia ke arao mai pania ke Emaku rai mai tamasiau ana. ²⁷ Mi igamu nikao, minga kamui tatamasiau, suria nga igamu kamu qani oga afainiau iga na faganegana na tagarafa iaku.

¹ Inau kau tamasi tangagamu ka agua gaa, woi igamu ki siana kamiu kasia ka tangamworanifa iamiu. ² Ainuni ka pagai kasigamu fura pania ka ruma ni fakunga iata. Mi tana mataina ne pagai arao mai ka nanafuigamu funuigamu ka inuni, ngaira ka kato woi na tanua na tagaranifa tangaa o God ngai kana. ³ Ngaira ka pagai tataniu ka agua manga ngai ge, suria ngaira ke marefa nai girara ke Emaku, make marefa nai girarau ki inau. ⁴ Hoi ka agua nau wowoisi tangagamu gaa, ka mataina ni arao mai kai tatanui na agua manga gaa tangagamu mi igamu kamu tatakosia woi inau kau qani woisi fato noga tangagamu. “Inau ke marefa qai woisi ka agua gaa tangagamu inago ia, suria inau kau ogaoga afainigamu. ⁵ Hoi ina mataina kaa, ki inau kau arao tangaa ka ani ne kasiau mai ia, make marefa wau ki tana fitangimiu ni fagateau mai, ifai kau arao iga kaa. ⁶ Suria na agua nau woisia wau tangagamu igi ke tanugamu kamu faitakoi tefa wau. ⁷ Hoi au woi mwora wau tangagamu, nga na korofa tangagamu ngai ke inau nau arao panigamu kaa, suria manga marefa qai arao ka ani ne Tatamanigamu ia ke marefa ni pagai arao mai tangagamu. Hoi ke manga nau arao inau kau pagai kasia mai tangagamu. ⁸ Hoi ka mataina ne arao mai i gaa, ngaia ke pagai mai fafagaqao mamawega rainia tangara ka inuni iga na ano kaa, woi otai ke tanua na aerafa, mo otai ke tanui na taufa ne oto, mo otai ko God ne fafagaetangia. ⁹ Ngaia ke fafagaqao tangara woi ngaira ka tanui ka aerafa suria ne marefa nai tangamworani rainiau ki inau. ¹⁰ Ngaia ke fafagaqao tangara ka taufa ne oto, suria inau kau arao tangaa ke Emaku, mi igamu ke marefa mu pagai rereau nikao. ¹¹ Ngaia ke fafagaqao woi ngaira ka nafunia ka takofa ne aera rainia ko otai ko God ne pagai fafagaetangira, suria o Satan na mwane rafa iata na inuni iga ano kaa ia ko God ke qani usui maana fato noga. ¹² Inau kau nafuni ka mwarao ne rako wau rai tamasi ana tangagamu, make qao manga ne asaasa tangagamu rai tangamworani ana rai ina mataina kaa. ¹³ Hoi ka mataina na Figona Apuna ne gira fagaqao ana rai ka mwarao ne mwora, ne arao mai ingaia ke pagai totoraigamu iga ka arani mwarao mwora. Ingaia ke marefa ni pagai tatamasi ka mwarao suria ka takofa iana mereana, minga ke tatamasi mwa ka mwarao ne rongora pania ko God, make tatamasi tangagamu ka mwarao ne pagai arao mai. ¹⁴ Ingaia ke kasiau akau, suria ingaia ke wowoisi ka mwarao nau qani woisi tangagamu igi. ¹⁵ A arani mwarao fato ne nafuni Emaku, ka mwarao iaku fato. Nga ngai ke nau wowoi kaa, woi na Figona Apuna ke pagai tawora ka mwarao nau wowoisi make mai tatamasi tangagamu. ¹⁶ Jisas ke woi nikao, “Iga na kere mataina aqouqou mwa, igamu ke marefa mu pagai rereau, make marefa ni qorafu aera wau nikao minga kamu rereau aporo nikao.” ¹⁷ Tana rongoisuri iana ira ka faifagate fairifui mereata ka woi, “Ataa ke woisia manga kaa tangagia kaa? A kere mataina aqouqou mwa, igamu ke marefa mu pagai rereau, make marefa ni qorafu aera wau nikao minga kamu rereau aporo nikao. Make woi ne arao tangaa ke Emana.” ¹⁸ Hoi ngaira ka woi nikao, “Igami ke ma mi girara ka tamasinga ne woisia kaa, ‘Na kere mataina aqouqou mwa.’ Igia ke marefa nai girara ka tamasinga kaa.” ¹⁹ Jisas ke qani girara woi ngaira ka oqani fagatea ana. Hoi make woi tangara, “Inau kau woi, ‘Iga na kere mataina aqouqou mwa, igamu ke marefa mu pagai rereau, make marefa ni qorafu aera wau nikao minga kamu rereau aporo nikao.’ E fea nga na mwarao namu fafaifagate fairifuia rainia ia ngai ke naa? ²⁰ Au woi mwora wau tangagamu, igamu kamu pagai fafaitakoi, maka mu angiangi maramara wau, mina inuni iga na ano kaa ka pagai wawagewage wau. Igamu kamu pagai fafaitakoi, maaka faitakoifa iamiu ke orisi mwa iga ka wagefa. ²¹ A mataina na fefene ne rikiriki na gairina rai aparanifa, ke fafara wau, hoi ka mataina na kere kare ia ne worawora fato, mi kani ia ke qoqono rainia wau ka fafaranifa iana ia make wawagewage wau suria na kere kare ia ke wora fato mai noga. ²² Nga ngatakena na takofa iamiu ngai ke, igamu kamu fafaitakoi wau ina mataina kaa, hoi maki inau kau pagai reregamu nikao, mi igamu kena kamu pagai wawagewage wau. Marefa ko otai ni gira tanugamu ana ke ma mu wawagewage. ²³ Iga na mataina ngai kana, igamu ke marefa ka mwarao namui pagai nongia paniau, au woi mwora wau tangagamu, nga Emaku ke pagai wawategamu ka mwarao mwa namu nongia pania iga na ataku. ²⁴ Ina mataina kaa ke mamaunga namu nonginongi iga ka ataku. Hoi kamui nongia ke Emaku make wawategamu ka mwarao, kamu wagewage wau nga. ²⁵ Arani mwarao nau tamasi wau tangagamu gaa, kau tatamasi iga ka fagafiunga. A mataina ne pagai arao mai ke marefa qai pagai tamasi iga ka fagafiunga, minga kau tatamasia otooto wau nga ke Emaku. ²⁶ Iga na mataina ngai kana, igamu kamu pagai nongia ke Emaku iga ka ataku. Mi inau ke marefa, woi qai nongia nikao tangagamu. ²⁷ Emaku mereana ke oqanigamu ia suria igamu kamu oqaniau, maka mu tangamworani woi inau kau rao mai pania ko God. ²⁸ Inau kau rao mai pania ke Emaku makau rao mai ina ano kaa. Hoi ki na mataina kaa kau arao pania ka ano kaa kau aporo tangaa ke Emaku.” ²⁹ Hoi mina rongoisuri iana ira ka woi, “Aa, igo ko tamasi otooto wau ina mataina kaa, marefa wau nui tamasi fagafiu. ³⁰ Ina mataina kaa, kami girara noga woi igo ko girara fato ka arani mwarao. Fenaka tana inuni ke marefa ni fagatego rainia ka mwarao, migo ko qani girara fato noga ka takofa iana. Agua gaa ke tanugami kami tangamworani woi igo ko rao mai pania ko God.” ³¹ Hoi o Jisas ke aramira, “Efea igamu kamu tangamworani noga ina mataina kaa naa? ³² E suguia mwa noga ka mataina namu tataka faitigi paniau tangai ka finua iamiu mereamiu. Mi inau mwa geteau kau kafu ogaoga, maake marefa ki inau mwa geteau make Emaku afainiau. ³³ Arani mwarao nau wowoisi wau tangagamu gaa, woi igamu kamu nanafunia ka marapefa. Mataina igamu namu ogaoga ina ano kaa, igamu kamu rorogoia ne qaraqara wau tangagamu. Hoi maka mui gatagata, suria na ramwofa iaku ke tefaria fato noga ka mwane rafa iata na inuni ina ano kaa.”

¹ Mataina o Jisas ne tamasi fato na arani mwarao gaa, ngaia ke ata akau i Heven make fagarafe, “Mama, a mataina ia ke rao mai noga kaa. Ui kasiau akau ki inau i Karemu, ki inau nikao qai kasigo akau. ² Ngatakena nga igo no wateau na ramwofa rai ono surira ana na arani inuni gaa, ka arani inuni no mamafata rainira mai gaa qai wawatera ka tafinga fuu. ³ Nga na tafinga fuu, kai gigirarago nga, igo togo ko God mwora makai gigirara nikao ki inau, o Jisas Kraes no kasiau mai ia. ⁴ Inau kau fagaqao noga rainia ka rarafamu tangara ka inuni ina ano kaa rai fagafatongi ana ka tagaranifa no mafata rai mai tangau rai tanui ana igi. ⁵ Mama, ui kasiau akau i maamu ina mataina kaa, makui mafata rainia ka rarafa naru nafunia faku noga inago ia maka kafu tatagarifia na ano kaa ia. ⁶ “Inau kau woisi fato ka arani mwarao rainigo tangara ka arani inuni no mafata rainira fura mai tangau panira na inuni iga na ano kaa ira. Ngaira ka kare iamu mako mafata rainira mai tangau rai ono surira ana. Ngaira ka rao suri ka woita iamu nau woisi tangara. ⁷ Ina mataina kaa, ngaira ka girara noga woi na arani mwarao no mafata rai mai tangau igi ka mwarao ne rao mai panigo. ⁸ Inau kau mafata rainia tangara ka tamasinga no mafata rainia mai tangau ia, maka marumusia wau. Ngaira ka girara mwora woi inau kau rao mai panigo, maka tangamworani woi igo ko kasiau mai. ⁹ Inau kau fagarafe tangara ki ngaira. Marefa qai fagarafe tangara ka inuni iga na ano kaa, minga kau fagarafe tangara ka ani na inuni no mafata rainira mai tangau no nafunira ira. ¹⁰ Arani mwarao nau nafuni ka mwarao iamu, mina arani mwarao no nafuni igo ka mwarao iaku fato, mina rarafa iaku ke fafagaqao noga tangara ka inuni gaa. ¹¹ Ina mataina kaa, inau kau arao mai noga tangago. Marefa qai ogaoga afainira na inuni iga na ano kaa, nga mwa ngaira ka ogaoga afainira na inuni iga na ano kaa. O Mama no Apuna, ui onoono surira menamenai rainia ka ramwofa iga na atamu no qani mafata rainia mai tangau ia, ki ngaira kai mai taotao rai inuni ne etagai manga igo mi inau naru tao rai inuni ne etagai kaa. ¹² Mataina inau nau ogaoga maunga afainira, au ono surira menamenai rainia ka ramwofa iga na atamu no qani mafata rainia tangau ia. Inau kau ura pusira ki ngaira, make marefa woi ne etagai na fitangita ni tarupe panira, nga mwa na ani na mwane no woisia fato noga ia, rai fagamworaia ana ka Segesegefa Apuna. ¹³ Hoi ki ina mataina kaa, kau arao mai noga tangago. Au tatamasi fato ka mwarao gaa ina mataina nau ogaoga ina ano kaa, ki tanura ki ngaira kai wawagewage manga inau nau wagewage kaa. ¹⁴ Inau kau mafata rai ka woita iamu tangara mina inuni iga na ano kaa ira ka maeronganira, suria ne ma nai rao suria ka taufa ina ano kaa, manga mwa inau nikao ne marefa qai rao suria na taufa ina ano kaa ia. ¹⁵ Marefa qai nongigo woi nui tawora fura panira ka inuni iga na ano kaa, makau nongigo mwa woi nui uraura pusira pania ka Ataro. ¹⁶ Ngaira ke ma nai rao suria ka taufa ina ano kaa, manga inau nikao ne marefa qai rao suria na taufa ina ano kaa. ¹⁷ A woita iamu gena ke mwora wau. Ui fagaapunarira rainia ka woita iamu ne mwora gena. ¹⁸ Inau kau kasira ka furafura tangara ka inuni iga na ano kaa, manga igo no qani kasiau mai tangara na inuni iga na ano kaa ia. ¹⁹ Inau kau fagaapunariau mereaku tangago kaa, ki ngaira nikao minga kai fafagaapunarira mwora nga tangago nikao. ²⁰ “Inau ke marefa qai fagarafe tangara mwa ki ngaira na tangamworani gaa, makau fagarafe nikao tangara ka inuni na tatangamworani rainiau suria na woita iata gena. ²¹ Mama, au fagarafe woi ngaira kai mai taotao rai inuni ne etagai mwa, manga igo afainiau mi inau afainigo. Ingaira gana kai mai taotao afainigaurua, ki mwarao maka inuni ina ano kaa kai tatangamworani woi nga igo ko kasiau mai kaa. ²² Inau kau watera ka ramwofa no wateau mai ia, ki ngaira kai mai taotao rai inuni ne etagai manga igaurua mwa kaa. ²³ Inau kau oga afainira, mi igo ki afainiau, ki tanura kai mai taotao rai inuni ne etagai mwa. Nakara ki ngaira kai mai tao rai inuni ne etagai, mina inuni iga na ano kaa kai girara woi nga igo ko kasiau mai kaa. Mina ainuni ina ano kaa kai girara woi igo ko oqanira ka inuni gena manga igo no oqaniau. ²⁴ Mama, inau kau oqanira ka inuni no mafata rainira mai tangau gaa woi nai ogaoga afainiau iga ka agua nau ogaoga iga, kai rerea ka rarafa iaku. Nga na rarafa iaku kaa ko qani wateau suria no oqaniau wau inago maka kafu tatagarafia na ano kaa ia. ²⁵ Mama, igo ko oto wau! Ainuni iga na ano kaa ke marefa nai girarago, mi inau mwa kau girarago, mi ngaira na rongoisuri gaa ka girara woi nga igo ko kasiau mai kaa. ²⁶ Inau kau fagaqao rainigo tangara, makau fafagaqao rainigo raorao mwa, ki mwarao makai oqaoqanira ka inuni manga igo no oqaniau ia makau oga afainira ira.”

¹ Mataina o Jisas ne fagarafe fato, ngaia ke takura ka rongoisuri iana ka fura, maka taworagofa tarai tangaa ki tana apanana na maraa wai i Kidron. A mwani olif ki iga ka agua ngai kena, mo Jisas mina rongoisuri iana ka qanu iga. ² Hoi o Jiudas na ani na mwane ne fafaganafu rainia ko Jisas ia, ke girara ka agua ngai kana suria o Jisas ke fakufaku raorao mwa ngai kana afainira ka rongoisuri iana ira. ³ Hoi o Jiudas make rao i mwani olif ia ke takura mai ka fakunga na mwane ni faiarifatana. Make takura ka mwane na kasira mai na mwane rafa iata na mwane ni raperapega mina Farasi. Ngaira gena ka torai ka laet mina mangate ne mawesira, maka tangaru ka rao mai. ⁴ Jisas ke qani girara fato noga ka arani agua ne arao mai tangaa, ke mai tatarafua, make fagatera ke woi, “Otai kamu garia kena?” ⁵ Ngaira ka aramia aporo mai ka woi, “Igami kaa, kami garia ko Jisas na mwane i Nasaret.” Mo Jisas ke woi, “Nga inau ke kaa.” Hoi o Jiudas, na ani na mwane ne fafaganafu rainia ko Jisas ia ke uraura afainira nikao gena. ⁶ A mataina o Jisas ne woi, “Nga inau ke kaa,” ngaira na mwane ira ka ura sugarai aporo, maka apuri wato. ⁷ Jisas ke fagatera nikao ke woi, “Otai kamu garia kaa?” Ngaira ka aramia aporo mai nikao ka woi, “Igami kaa, kami garia ko Jisas na mwane i Nasaret.” ⁸ Hoi o Jisas ke aramira aporo nikao, ke woi, “Inau kau qani woi tangagamu wau fato noga ia, Nga inau ke kaa. Ke rao ke manga inau kamu gariau kena, maka mui kasira ka rongoisuri iaku gaa kai arao.” ⁹ Jisas ke woisia ka agua kaa, woi na mwarao ne woisi igi maki mai mworamwora, “Mama, Inau ke marefa wau qai fagatarupea ka fitangita ne etagai na inuni no mafata rainira mai tangau ira.” ¹⁰ Saemon Pita ke nafunia ka naefe ne masi ruarua, ke tarasia fura make retea tafia rao ka karingana i otona kare iana na qauta na mwane ni raperapega ia. Atana na mwane ni tagarafa kena ko Malakasi. ¹¹ Jisas ke woi tangaa ko Pita, “Ui naka aporo ka naefe iamu kena inanana! Efea? Marefa nui girara woi inau qai totonomia ka kaokao ni fafaranifa ne mafata rainia tangau Emaku kaa naa?” ¹² Ina mataina ngai kana, ka fakunga na mwane ni faiarifatana, afainia ka mwane rafa iata, mina mwane na kasira mai na mwane rafa iata na Jiu, ka roia ko Jisas maka rakua, ¹³ maka toraia inago tangaa ko Anas, o fungaona ko Kaeafas na qauta na mwane ni raperapega iga na farisi ngai kana. ¹⁴ Ngaia o Kaeafas kaa, ke woi tangara na Jiu, woi e koro tefa ni mae mwa ka mwane ne etagai tangara ka arani inuni fato gaa, ki mwarao maka arani inuni ke ma nai maemae. ¹⁵ Saemon Pita mi tana rongoisuri karu rao suria ko Jisas. Tana rongoisuri kena ka mwane ne girara koro wau na qauta na mwane ni raperapega kena. Hoi ngaia ke qanu afainia ko Jisas iga ka agua i qaiwogata na ruma iana na qauta na mwane ni raperapega ia. ¹⁶ Mo Pita ke oga wau mwa i metara ina maana para ia. Tana rongoisuria ia ke fura aporo mai make mea tamasi ka fefene ne uraura i maana para ia, make toraia qanu ko Pita. ¹⁷ A fefene ia ke woi tangaa ko Pita, “Ei, nga igo kaa ki tana fitangita na rongoisuri iana o wani kaa!” Mo Pita ke woi, “Marefa, Inau ke marefa!” ¹⁸ Mataina ngai kana ke magamagarisi wau, mina mwane ni tagaranifa ira mina mwane na kasira mai na mwane rafa iata na Jiu ira ka tutua ka giu, ka ura rifiua ke rarangira. O Pita minga ke uraura nikao afainira gena ke rarangia. ¹⁹ Hoi a qauta na mwane ni raperapega ia ke fagatea ko Jisas rainira ka rongoisuri iana ira, make fagatea nikao rainigi ka fagausuringa iana. ²⁰ Jisas ke aramia aporo, “Inau kau tamasi raorao mwa i metara taragani tangara ka arani inuni. Au fafagausuri raorao mwa iga ka ruma ni fakunga mi iga ka Ruma ni Wogasifa, na agua na fakufaku mai iga na Jiu. Inau ke marefa wau ka agua qai tamasia punufi rao. ²¹ Efea ko fagateau kena? Ui fagatera ka inuni na rongora na agua nau tamasia tangara. Ngaira ka girara ka agua nau tamasi.” ²² A mataina o Jisas ne tamasi manga kaa, tana mwane ne onoono suria na Ruma ni Wogasifa ne uraura kena, ke fitapusi ka maana o Jisas, make woi tangaa, “Ei, nga no fea ko tamasi manga kena tangaa na qauta na mwane ni raperapega kaa?” ²³ Hoi mo Jisas ke mea tamasi rao, “Manga inau qai tamasia ka agua marefa ni koro, makui tamasia ka agua kena tangara ka inuni gaa. Make manga na agua nau tamasia kaa ke oto, maki nga ne fea ko fitariau kaa?” ²⁴ Hoi Anas ke kasia ko Jisas ke rao tangaa ka qauta iata na mwane ni raperapega ia o Kaeafas, maka rakua maunga. ²⁵ Saemon Pita ke uraura maunga afainira ka inuni ira ke ura ke rarangia, maka woi tangaa nikao, “Efea, igo kaa ki tana fitangita na rongoisuri iana o wani kaa naa?” Mo Pita ke fagarigia make woi, “Marefa, Inau ke marefa!” ²⁶ Tana fitangita na mwane ni tagaranifa iana na qauta na mwane ni raperapega ia na goana o wani ne retea tafia rao na karingana o Pita ia, ke woi tangaa mai ko Pita, “Inau kau takosia woi nga igo kena nikao, minga kau rego afainia ko Jisas ina mwani olif ia naa?” ²⁷ Mo Pita ke fagarigia nikao. Iga na mataina ngai kena mina sooki ke angi rao. ²⁸ Iga na gomagomafatana aera maunga, a mwane rafa iata na Jiu ka toraia ka mea rao ko Jisas pania ka ruma iana o Kaeafas, maka toraia tangaa ka ruma rafa iana na mwane i Rom ne Primia i Israel. Mataina ngai kena, ka mwane rafa iata na Jiu ka ura taragani wau mwa i metara, suria i ngaira ka oqania ni tataraganisira wau nga kai gira ngau ana ka ngaufa na woisia rainia na Tefa Afarau ia. ²⁹ Hoi o Paelat ke fura mai, make mai fagatera, “A taa ngai ke namu fafagatamasia rainia ko wani kaa ke?” ³⁰ Hoi ngaira ka aramia aporo maka woi, “O wani kena ki manga woi siana ka agua ni tanua ki aera kaa ke asa mwa mi gira toraia ana mai tangago.” ³¹ Paelat ke woi tangara nikao, “Nga igamu mereamiu, kamu totoraia maka mu rao kamu fafagageta suria ki ngatakena na Lo iamiu mereamiu.” Ingaira na Jiu ira ka aramia aporo rao, “Igami kaa ke marefa wau nami gira woisia ana ki tana inuni kai nanafuia funuia.” ³² Agua ngai ke ke wora mai manga ngai ke, rai fagamworaia ana ka taa ne woisia fato noga o Jisas, mataina ne tamasia ngatakena nga ne maemae ia. ³³ O Paelat ke qanu aporo irarona ruma rafa iana ia, make onia ko Jisas make fagatea, “Efea, nga igo kaa ka arafa ni finua iata na Jiu naa?” ³⁴ Hoi mo Jisas ke fagatea aporo rao, “Efea, igo mereamu ko takosia rai fagateau ana rainia na agua kaa, kee tana inuni ka tamasiau tangago kaa?” ³⁵ Paelat ke aramia aporo ke woi, “Ei, Igo kena ko takosia woi inau kaa ka Jiu naa? Ngaira na inuni i apemu mereamu mina mwane rafa iata na mwane ni raperapega iamu gaa ngai ge na mafata rainigo mai tangau kaa. A taa ke aera no tanua ke?” ³⁶ Jisas ke aramia aporo nikao ke woi, “Arafanga iaku ke marefa ka arafanga tangaa na ano kaa. I manga woi na arafanga iaku ki manga ngai ke, ka mwa ka kare iaku kai fainafunafu pusiau panira ka mwane rafa iata na Jiu ira. Make marefa, arafanga iaku ke marefa ka arafanga tangaa na agua kaa!” ³⁷ Hoi o Paelat ke fagatea ko Jisas, “Igo kena ka arafa ni finua naa?” Mo Jisas ke aramia, “Aa, ngaia ko woisia mai kena. Inau kau wora makau rao tangara ka inuni ina ano kaa rai tamasia ana ka agua mwora. Ainuni ne oqani rao suria ana na mworafa ke rongoau ki inau.” ³⁸ O Paelat ke fagatea aporo nikao, “Maka ataa ka mworafa kena?” Imuri mai mo Paelat ke aporo fura nikao tangara ka mwane rafa iata na Jiu ira, make mera tamasi, “Inau ke marefa wau qai rogoia ka agua ni aera woi ni tanua o wani kaa. ³⁹ Iga na kastom namu nafunia, ke raorao mwa iga na tangina rafa ina Tefa Afarau ki inau kau gira kasia fura ana ka mwane ne etagai namu oqania pania ka peresin. Efea namu oqaniau nau kasia fura tangagamu ka mwane na woisia na arafa ni finua iata na Jiu?” ⁴⁰ Ingaira ka aramia aporo rao mwa afainia ka ngerefa ka woi, “Marefa ki ngaia! Igami kami oqania ko Barabas!” (Ingaia o Barabas kaa ki tana maeronga.)

¹ Hoi o Paelat ke woi tangara ka mwane ni faiarifatana ka raramwosia ko Jisas. ² A mwane ni faiarifatana ira ka fagamamana rainia ko Jisas maka arigainia ka waro kakaru maka naka i qauna, maka fagagafua rainia ka gafu memera ne qorafu. ³ Ngaira ka arao oria mai mwa tangaa, maka wowoi, “Nga igo kaa ka arafa ni finua iata na Jiu!” Maka fifitaqaria. ⁴ O Paelat ke fura mai nikao, make woi tangara ka inuni ira, “Mui ono mai, inau kau toraia fura mai tangagamu, woi namui girara, woi inau ke marefa wau qai rogoia ka agua rai usu maana ana rainia ko wani kaa.” ⁵ Hoi o Jisas ke fura mai, na naka i qauna ka waro kakaru mina gafu qorafu ne memeraga na fagagafua rainia ia. O Paelat ke woi tangara ka inuni ira, “Mui rea, ngaia ke kaa ko wani ke!” ⁶ Mataina na mwane rafa iata na mwane ni raperapega mina mwane na onoono suria na Ruma ni Wogasifa ira na rea o Jisas, ngaira ka fagangere rafaera wau ka woi, “Rapusia ina taotao woro! Rapusia ina taotao woro!” O Paelat ke woi tangara, “Nga igamu kamu toraia kamu rao kamu rapusia ina taotao woro, mi inau mwa ke marefa ka agua qai rogoia rai usu maana rainia ko wani kaa.” ⁷ Ngaira na Jiu ira ka woi, “Igami kami nafunia ka Lo ne woisia woi o wani kaa ke araria ne maemae, suria ingaia kaa ke wowoisia mereana woi i karena o God.” ⁸ Mataina o Paelat ne rongoa woi ngaia ke woi i karena o God, ngaia ke kafu maagu wau nga nikao. ⁹ Make aporo qanu irarona ruma rafa ia, make fagatea ko Jisas, “Igo kaa ka mwane ifai?” Mo Jisas ke marefa ka agua ni woisia. ¹⁰ Hoi o Paelat ke woi tangaa nikao, “E fea, manui oqani meau tamasi ana naa? Ui tatakosia, nga inau kaa kau nafunia na ramwofa tangai kasigo fura ana ko tataragani, makau nafunia nikao ka ramwofa rai rapusigo ana iga ka taotao woro.” ¹¹ Jisas ke aramia aporo, “Igo ko nafunia ka ramwofa kena tefariau suria nga o God mwa ke mafata rainia tangago kena. Hoi mi ngaia mwa na mwane ne mafata rainiau mai tangago kena, ki nga o wani ne tanua na apena agua rafa ne aera wau ke.” ¹² Mataina o Paelat ne rongoa na agua kaa, ngaia ke garia ka agua rai kasia fura ana ko Jisas ki taragani. Mina Jiu ira ka ngere aporo ka woi, “Otai na inuni ne wowoi, woi ngaia ka arafa ni finua, ngaia kena ke marefa ka tamana na arafa iga na kafamanu! Ke manga no kasia fura ke tataragani ko wani kena, igo ka maerongana o Sisa, na arafa iga na kafamanu!” ¹³ Mataina o Paelat ne rongora fato na tamasinga gena, ngaia ke toraia ko Jisas ke mea fura i metara. Mo Paelat ke rao ke koa sio iga ka agua ni ogafa tangaa na fagagetanifa. Agua kana ka agua na fauatana rai “Fau afetafeta,” maka woisia rai “Gabata” iga na tamasinga i finua kena. ¹⁴ Mataina ngai kena, ke suguia mwa ni ritowa, mataina ni fagananau ana tangaa na ngaufa iga na tangina rafa na Tefa Afarau. Mo Paelat ke woi tangara ka Jiu ira, “Nga na arafa ni finua iamiu ke kaa!” ¹⁵ Mataina ngai kana, ngaira na inuni ira ka ngere aporo ka woi, “Toraia! Nafuia! Rapusia iga ka taotao woro!” O Paelat ke fagatera, “Efea, mu oqaniau woi qai rapusia iga ka taotao woro ka arafa ni finua iamiu kaa naa?” A mwane rafa iata na mwane ni raperapega ira ka aramia aporo ka woi, “Nga mwa na arafa ni finua iamami ka arafa ni finua i Rom ia!” ¹⁶ Hoi mo Paelat ke mafata rainia ko Jisas tangara ka mwane ni faiarifatana tangai rapusi ana iga ka taotao woro. Hoi ngaira ka toraia ko Jisas. ¹⁷ Ngaia ke fura mai, make toraia ka taotao woro iana, ke rao tangaa ka agua na woisia Na Rataiqau, na agua na woisia rainia ki “Kolkota,” iga na tamasinga i finua kena. ¹⁸ Ngai ke, ngaira ka rapusia ko Jisas iga ka taotao woro, afainiraurua ka aguana na mwane ne erua, tana mwane ki otona mi tana mwane ki mafana mina taotao woro iana o Jisas ke ura nga ina guputaurua. ¹⁹ O Paelat ke segea ka qafitana na papa, ke sege ke woi, “Jisas i Nasaret, arafa ni finua iata na Jiu,” maka rapusia ina taotao woro iana o Jisas. ²⁰ Rako aera wau ka inuni iga na Jiu, na rea, maka totomania ka tamasinga kana, suria na agua na rapusia iga o Jisas ina taotao woro kana, ke tao fagarangia mwa ki Jerusalem. A tamasinga kena ka segea iga ka tamasinga i finua kena mina tamasinga iata na Rom mina tamasinga iata na Grik. ²¹ A mwane rafa iata na mwane ni raperapega ira ka woi tangaa ko Paelat, “Siana ko segea ko wowoi kena, woi o wani kaa ka arafa ni finua iata na Jiu, minga kui segea kui woi manga kaa, ngaia mereana o wani kaa ke woi, ngaia ka arafa ni finua iata na Jiu.” ²² O Paelat ke aramira, “Ataa nau segea, nga ngaia rao noga ngaia.” ²³ Mataina na mwane ni faiarifatana ira na rapusia fato ko Jisas ina taotao woro, ngaira ka tawora ka gafu iana, maka nakai iga ka wotowoto ne fai, ne ararira na mwane ni faiarifatana ira, maka tawoa nikao ka gafu qorafu iana, na tagarafia mwa iga ka matari gana rafa ne etagai, ne marefa wau nai ratoa. ²⁴ Hoi a mwane ni faiarifatana ira ka faitamasi mereata ka woi, “Ei! Siana kai tatarisia ka gafu kaa makai poroa mwa ka taisi, kai girara ko otai ke tawoa.” Agua kaa ke akau mai manga kaa rai fagamworaia ana ka Segesegefa Apuna ne woi ia, “Ngaira ka woto rai ka gafu iaku tangara mereata. Maka poro taisi tangaa ka gafu iaku.” Nga na agua na tanua na mwane ni faiarifatana ira ngai ke. ²⁵ Ainuni na ura fagarangia na taotao woro iana o Jisas gena, ke enana o Jisas, mika goana enana kena, ka Meri na inuni iana o Klopas, mika Meri Magdalin. ²⁶ Jisas ke reraurua rao ke enana ia mina rongoisuri ne etagai o Jisas ne komania wau ngaia naru uraura gena, hoi make woi tangaa mai ke enana ia, “Fefene igo, nga o wani kena ki karemu.” ²⁷ Make woi tangaa mai nikao ka rongoisuri iana ia, “A fefene kena ke enamu.” E faganega pania na mataina ngai kana, ka rongoisuri ia ke toraia ke enana o Jisas ia, make mea rao i ruma iana ke ono suria iga. ²⁸ Murina na agua kaa, o Jisas ke girara woi na arani tagarafa iana ke ofu fato. Hoi make woi tangara “Inau ke mamata ka rioku.” Ngaia ke woisia ka agua kaa rai fagamworai ana ka Segesegefa Apuna. ²⁹ Mataina ngai kana, ka apira ne wonu wau rainia na waen ne mafai wau ke taotao kena. Ingaira ka faganomia ka rumu irarona na waen ia, maka sugia iga ka ate na hisop maka tagarainia akau tangaa i wirifarana. ³⁰ Mataina o Jisas ne tonomia fato na waen ia, make woi, “Nga ne fato ngai ke.” Mo Jisas ke topigainia wato ka qauna, make fura ka manawana. ³¹ Iga na tangiana kena ka Jiu ka fafagananau tangaa ka Sabat apuna. Ngaira ke ma nai oqania ka apeta ni taotao mwa iga ka taotao woro iga ka Sabat apuna kena. Hoi maka nongia ko Paelat woi na mwane ni faiarifatana kai qarogi ka uwata na mwane na rapusira iga na taotao woro gena, kai mae mafarufaru, makai tawora wato ka apeta panigi ka taotao woro igi. ³² Hoi a mwane ni faiarifatana ira, ka rao, maka qarogi ka uwana tana mwane na rapusia afainia ko Jisas ia, maka rao ka qarogi nikao ka uwana na aruata na mwane ia. ³³ Hoi ka mataina na rao mai rai qarogi ana nikao na uwana o Jisas, mi ngaira ka rea woi ne mae fato noga, make marefa nai qarogi ka uwana. ³⁴ Mi tana mwane ni faiarifatana ira ke rupugia rai aora ka iraworawona o Jisas. Hoi mina gapu mina wai ke afe mai. ³⁵ Nga inau nau regi na ataa ne wora tangaa o Jisas kau tamasi na agua gaa, woi igamu nikao minga kamu tatangamworani. A mwarao nau woisi gaa ke mwora wau, mina ainuni ka girara woi nau tamasi mwora wau. ³⁶ Arani mwarao gaa, ke wora mai manga gaa, rai fagamworaia ana ka Segesegefa Apuna, ne woi ia, “Marefa wau ki tana surina ni pagai qaroqaro.” ³⁷ Mi tana Segesegefa Apuna ke woi, “Ainuni ka pagai qoqoretainia ko wani na rupugia ia.” ³⁸ Murina mai, mo Josep na mwane i Arimatia, ke rao make nongia ko Paelat rainia ka apena o Jisas. Josep kaa ka mwane nikao ne arao suria o Jisas, make arao suria punufi mwa, suria ne maagutainira wau ka mwane rafa iata na Jiu. Hoi o Paelat ke fagamarumungainia ka apena o Jisas tangaa ko Josef make rao ke toraia. ³⁹ Nikodimas ne rao iga na qongiana tangai rea ana o Jisas inago ia, ki afainia ko Josep, make taura afainia ka nongana na mer na aroa afainia na ngangana alo. Afigafanani na mwarao gaa ke taua ka tangafuru ne eoru (30) na kilo. ⁴⁰ Ngairaurua o warua gaa, karu toraia ka apena o Jisas, makaru rao karu qaraia rainia ka matarigani na gafu ne siki afainigi ka waiwai igi. Nga ngatakena na kastom iata na Jiu rai fafagananaura ana ka apeta na inuni na mae maka kafu nanaka iga ka waqa. ⁴¹ Agua na rapusia iga o Jisas ina taotao woro kena ka mwani apenagai ke taotao iga kena, mi iga na agua nikao kena ka waqa faoru ke taotao iga kena ne mamaunga rao nai nanakara iga ka inuni. ⁴² Mataina ngai kana, ka tangiana iata na Jiu na fafagananaura iga na mwarao tangaa na Sabat, maki suria na waqa kana ke tao fagarangi mwa, ngairaurua karu toraia ka apena o Jisas karu naka irarona na waqa ia.

¹ Iga na maworoarotagana iga na Sate, mataina ngai kana ne rotorotoaga maunga, mika Meri Magdalin ke rao tangaa ka waqa ia, make rea ka fau aqaqa na puruia rainia na maana na waqa ia, na purisia rao pania. ² Hoi make tari ke rao tangaa ko Saemon Pita mi tana rongoisuri, na ani na mwane o Jisas ne komania wau ia, make woi tangaraurua, “Oe apena na Arafa ka toraia ka inuni pania ka waqa ia, make marefa mi girara ka agua na toraia ka naka iga!” ³ Mo Pita mi tana rongoisuri ia, karu tari karu rao tangaa ka waqa ia. ⁴ Ingairaurua fato karu tari faku mwa makaru rao, mi tana rongoisuri ia ke tari ke tefaria ko Pita, make rao ke matarofia inago ka waqa ia. ⁵ O wani ia ke mwaoro wato mwa, ke ono qanu make regi mwa ka matarigani na gafu igi ne taotao, mi ngaia ke marefa ni qanu irarona na waqa ia. ⁶ Saemon Pita ke tari ke qaimuri mai, ka mataina ne matarofia mai na maana na waqa ia, minga ke mai qanu irarona. Ngaia ke regi mwa ka matarigani na gafu ne taotao gena ⁷ mina gafu na qaraia rainia na qauna o Jisas ia. E marefa ni tao faku fai ka matarigani na gafu igi minga ka rumia ke tao getea rao. ⁸ Imuri mai mo wani ne matarofia inago nga na waqa ia ke kafu qanu nikao, ke regi ka mwarao igi make tangamworani. ⁹ Ingaira ke mamaungara nai takotako matafa rainia ka Segesegefa Apuna ne woi ia woi ngaia ne afafaraga aporo nga pania na maefa ia. ¹⁰ Murina mai, mina rongoisuri ne erua iraurua karu aporo i ruma. ¹¹ Ka Meri Magdalin ke ura i metara ina maana na waqa ia, make ura ke angiangi. Ngaia ke mwaoro wato make ono qanu irarona na waqa ia, ¹² make reraurua ka enjel ne erua naru gafu rainigi na gafu ne siki wau. Ngairaurua karu wato karu oga ina agua ne tao iga na apena o Jisas ia. Tana enjel ke oga i qaurungana, mi tana enjel ke oga i wosugana. ¹³ Enjel ne erua iraurua karu fagatea ka Meri, “Kaigo, nga ne fea ko angiangi kena?” Kani ia ke aramiraurua aporo ke woi, “Apena na Arafa iaku ka toraia na inuni gaa, make marefa qai girara ifai ka rao ka naka iga!” ¹⁴ A mataina ne tamasi rao manga ngai ke, minga ke riri aporo rao, make rea wau mwa ko Jisas ne uraura, maake marefa ni ono girara woi o Jisas. ¹⁵ Jisas ke fagatea ke woi, “Kaigo, ataa ko angiangisia kena? Otai ko garia kena?” Ka Meri ke woi mwa woi na mwane ne onoono suria na mwani apenagai ia make woi tangaa, “A mwane rafa igo, rao ki igo ko toraia kaa, makui woisia mai tangau ka agua no rao ko naka iga, qai rao qai toraia.” ¹⁶ Jisas ke woi tangaa, “Meri!” Hoi ka Meri ke apariri rao tangaa, make woi tangaa, “Rabae!” Iga na tamasinga i finua kena ka woita ngai ke ke woi na “Fagausuri.” ¹⁷ Jisas ke woi aporo tangaa, “Siana ko fafatatagiau mai, suria inau kaa ke mamaunga qai aporo tangaa ke Emaku. Makui aporo mwa tangara ka goaku ira, makui woisiau tangara, woi inau kau aporo tangaa ke Emaku me Emamiu nikao igamu, o God iaku mo God iamiu nikao igamu.” ¹⁸ Hoi ka Meri Magdalin ke aporo, make rao ke woi tangara ka rongoisuri ira, woi ngaia ke rea ka Arafa, make tamasi tangara ka agua ne tamasi o Jisas tangaa. ¹⁹ Iga na mataina ne fiufiutai inuni maunga iga na Sate, ngaira fato na rongoisuri ira ka faku irarona na ruma ne etagai maka purui menamenai ka maana na ruma igi pusira, suria na maagutainira ka mwane rafa iata na Jiu. A gaparira mwa ka mwane ira mo Jisas ke mai ura nga ina guputa! Make woi tangara, “A marapefa afainigamu!” ²⁰ Mataina ne woi manga kaa fato tangara make fagarera rai tangara ka rimana mina raworawona. A rongoisuri ira ka rea ka Arafa iata maka wagewage wau. ²¹ Jisas ke woi tangara nikao, “A marapefa afainigamu! Manga Emaku ne kasiau mai kaa, inau nikao makau kasigamu ki igamu.” ²² Mataina ne woi manga kaa fato make ufi rogaroga rao tangara make woi, “Mui nafunia ka Figona Apuna. ²³ Otai na inuni namu qoqono rai ka aerafa iana, mo God ke qoqono rai ka aerafa iana nikao. Otai na inuni ne marefa miu qoqono rai ka aerafa iana, mo God minga ke marefa ni qoqono rai ka aerafa iana nikao.” ²⁴ Nga tana fitangita na rongoisuri gaa ko Tomas na wowoisia nikao rainia na ‘Kare papa’ ia, make marefa ni ogaoga afainira ina mataina o Jisas ne rao mai tangara ia. ²⁵ Hoi tana rongoisuri ira ka fagarongoa, “Igami kami rea ka Arafa!” Mo Tomas ke woi tangara, “Inau ke marefa qai pagai tatangamworani, e rao ki inau kau reregi ka aoreni na nira i rimana makau fafatagi, makau fafatagia ka aorena i raworawona, makau kafu tatangamworani.” ²⁶ Imurina mai na wik ne etagai mina rongoisuri ira ka faku nikao i ruma ia, mo Tomas ki afainira gena. Fenakai ka maana ruma gena ka purui menamenai, mo Jisas ke rao mai ke ura akau ina guputa make woi tangara, “A marapefa afainigamu!” ²⁷ Murina mai minga ke woi tangaa ko Tomas, “Ui fatatagi mai, makui regi mai ka rimaku ne erua gaa, makui tagarainia mai ka rimamu kui fatatagi mai ka raworawoku. Ui fagafatongia panigo ka takoruaruaganifa, makui tangamworani mwa!” ²⁸ Mo Tomas ke aramia aporo ke woi, “Nga igo ka Arafa iaku mo God iaku!” ²⁹ Hoi o Jisas ke woi tangaa, “Efea, o tangamworani suria no reau naa? O God ke ono korosira ka inuni marefa nai reau minga ka tangamworani mwa!” ³⁰ Jisas ke rako wau ka fagaqaonga ne tanui, na rongoisuri iana na regi, make marefa nai segera ina puka kaa. ³¹ Maaka mwarao nau segera gaa woi igamu kamui tatangamworani woi o Jisas ka Mesaea, i Karena o God, maka mu tatangamworani rainia ki mwarao maka mui tafitafi tarai iga ka atana.

¹ Muri mai nikao, mo Jisas ke fagaqao mereana nikao tangara ka rongoisuri ana ira ina rawona wai i Taebirias. Hoi ke wora manga kaa, ² o Saemon Pita, mo Tomas na ani na mwane na woisia rai kare papa ia, mo Nataniel pania i Kena ina provins i Galili, mi karena ne erua o Sebedi, mi tana rongisuri ne erua nikao, ngaira ka faku ka ogaoga ina mataina ngai kena. ³ Saemon Pita ke woi tangara, “Inau kau arao kau afuafuasi ngaia.” Mina mwane ira ka woi tangaa, “Igami nikao maka mi oqani takugo ana.” Hoi ngaira ka rao ka tage irarona na qauta, ka rao ka afuasi. Iga na qongiana ngai kena, ke marefa wau ka siare nai togoia. ⁴ Iga na gomagomafatana ne tangi kakafuaga maunga, mo Jisas ke uraura noga ina karingana one kena, mina rongoisuri ira ke marefa wau nai ono girara woi o Jisas ke kena. ⁵ Jisas ke ngere rao ke woi tangara, “Mu fea warua, a siare kamu togoi naa?” A mwane ira ka aramia aporo ka woi, “Marefa wau ngaia waa.” ⁶ Jisas ke woi tangara, “Mui kasia wato ka fugo iamiu kena iga ka apanana i otomiu iga na qauta kena, maka mui togoi siare.” Hoi a mwane ira ka kasia wato ka fugo ia, make marefa wau nai gira oke akau ana aporo irarona na qauta ia suria na rako wau ka siare na togoira. ⁷ Ani na rongoisuri ne komania o Jisas ia, ke woi tangaa ko Pita, “Oe Arafa ke kana!” Nga na mataina ne rongoa rao o Saemon Pita woi na Arafa ke kana, mi ngaia ke rumia akau ka soti qorafu iana ia, suria ne marefa ni gafu fato rai ka gafu iana. Make reke wato ke arasi tangaa. ⁸ A tana rongoisuri ira ka okea ka fugo ne wonu wau rai siare ia ka mea qanu mai i one iga ka qauta ia. Ingaira gena ke marefa nai fagatauria futaga ka one, a mwarao mwa manga na tafangana na tangafuru ne erima ia (50). ⁹ Mataina na qanu mai ka mataro i one, mi ngaira ka regi ka aoruni na giu ne tarau maunga iga na siare mina purete ke taotao afainigi nikao gena. ¹⁰ Mo Jisas ke woi tangara, “Mui tora mai ki tana siare namu kafu togoi gena.” ¹¹ Hoi o Saemon Pita ke fane akau irarona qauta ia, make okea qanu mai ka fugo ia i one ne wonu wau rai apeta na siare rafa. A siare na togoi na mwane gena ke taua nga ka waroiga na tangafuru ne etagai matara erima (15), matara ka aguana ne eoru (3). E rako wau ka siare minga ke marefa wau ni mwomwou ka fugo kena. ¹² Jisas ke woi tangara, “Rao mai kai ngau.” Make marefa wau ki tana fitangita na rongoisuri ira woi nai fagatea rao, woi otai ki ngaia, suria na girara fato noga woi na Arafa ki ngaia. ¹³ Hoi o Jisas ke tawora ka purete make watera, make watera ka siare nikao. ¹⁴ E kaa ke, ki nga na aoruta na mataina o Jisas ne fagaqao mereana tangara na rongoisuri ana ira, imurina na mataina ne afaraga aporo pania na maefa. ¹⁵ Mataina ngaira na ngau fato rao, mo Jisas ke fagatea ko Saemon Pita, ke woi, “Saemon, i karena o Jon, efea igo kena ko oqaniau tefa wau tefarira ki tana rongoisuri gaa naa?” O Pita ke woi, “Aa na Arafa, igo ko girara woi inau kau komanigo.” Hoi o Jisas ke woi tangaa, “Ui fafagangaura ka kere kareta na sip iaku gaa.” ¹⁶ Jisas ke fagaruata nikao ka fagatenga iana tangaa ko Pita, ke woi, “Saemon i karena o Jon, igo kena ko oqaniau naa?” O Pita ke aramia aporo ke woi nikao, “Aa na Arafa, igo ko qani girara noga, inau kaa kau komanigo.” Hoi o Jisas ke woi tangaa nikao, “Ui onoono surira menamenai ka sip iaku gaa.” ¹⁷ O Jisas ke fagaorutaga nikao ka fagatea ana o Pita, ke woi, “Saemon i karena o Jon, efea igo kena ko komaniau naa?” Hoi ina mataina ngai kana, ko Pita ke fatami aerisi wau ka apena, suria o Jisas ne fagatea fagaeoru nga ke woi, “Ofea no komaniau naa?” Hoi Pita ke woi, “Arafa igo ko qani girara fato ka arani mwarao, mako girarau noga woi inau kau komanigo.” Hoi o Jisas ke woi tangaa rao, “Ui fafagangaura ka sip iaku gaa. ¹⁸ Au woi mwora wau tangago, mataina no kerekere mwane maungago, igo ko fafagagafugo mereamu, mi igo mereamu nikao ko arao ifai manga no oqani raofa iga. Mina mataina no mwamwamwaerafaga iga, o tatagarai fura ka rimamu mi tana inuni ka fafagagafugo, maka urugo tangaa ka agua marefa nui oqani raofa iga.” ¹⁹ Iga na tamasinga ngai ke, ko Jisas ke naka ka agua rainia na tarana o Pita ne pagai maemae iga, ke kasia akau ko God. Mo Jisas ke woi tangaa rao, “Ui rao mai suriau.” ²⁰ Pita ke kerefi aporo wau minga ke rea ki tana rongoisuri ia imurina, ani na mwane ne komania tefa wau o Jisas ia. Nga o wani ngai ke ngaia ne koa fagarangia wau o Jisas ina mataina iga na ngaufa ia ke mwaoro rao ke fagatea ia, “Arafa otai ke pagai fafaganafu rainigo ia?” ²¹ Mataina o Pita ne rea o wania, minga ke fagatea ko Jisas, “Arafa, mo wani kaa ke manga ifai?” ²² Jisas ke woi tangaa aporo, “I manga inau qai oqania ni tafitafi ke rao ke taua ka mataina nau aporo mai iga, make marefa na agua iamu ngai ke. Ui rao mai mwa suriau.” ²³ Tana tamasinga ke faganega ke rao ina qaiawogata na arani goana ira. Ngaira ka wowoi, woi na ani kaa na rongoisuri ke marefa ni gira maefa. Mo Jisas ke marefa ni woisia, woi o wani kaa ke marefa ni gira maefa, minga ke woi mwa, “I manga inau qai oqania ni tafitafi ke rao ke taua ka mataina nau aporo mai iga, make marefa ka agua iamu ngai ke.” ²⁴ Nga na ani ngai ke na rongoisuri nga ngaia ke tamasi na arani agua gaa, make segera. Igia fato ka girara woi na arani agua ne woisi gaa ke mwora wau. ²⁵ E rako wau ka mwarao o Jisas ne tanui. Manga na arani mwarao ne tanui gaa kai segera fato, inau kau takosia woi na arani puka na segera rainigi ke marefa nai araria fato ka ano kaa.