Jemas

1

1 Inau o Jemas, na kare iana o God mina Arafa iaka Jisas Kraes. A tamasinga koro tangara na arani kare iana o God na faitaka rai isuria na ano kaa. 2 A goaku igamu, mataina na arani mwarao ne arao mai tangagamu rai ofongiana na tangamworanifa iamiu, maka mui wawagewage, 3 suria namu girara imurina namu tetefaria na ofongifa namu tatarafu igi, ke fafagagatani ka tangamworanifa iamiu ngai gi, minga kamu fagagatagata mwa. 4 Hoi maka mu fagagatagata, ki mwarao makamu rafarafa wau nga, ki arari. 5 Rao ki tana fitangimiu ke oqania na tako matafa ana, maka mu nongia ko God make gira wategamu ana. God kaa ke wagewage wau rai mafata rainia ana ka tako matafa kena tangagamu, make ma ni gira tangatangaeramiu namu nongia rainia. 6 Hoi ka mataina namu nonginongi tangaa rainia na tako matafa ana kena, mui nanafunia ka fagauguringa maki siana rai tako ruaruaga ana. Otai mwa ne takotako ruaruaga ke manga na aruqo ne akiukiu iga na roga ia. 7 - 8 Rao kigamu ka inuni manga ngai gena, marefa namu girara tako nganganiaga ana, make marefa nai gira tako fagaugurigamu ana. Hoi ki siana kamu tatakosia woi na Arafa ke wawategamu ki tana mwarao. 9 A goaka na tao rai mwarao purua, kai wagewage woi God ke tako rafa wau rainira. 10 Hoi mo otai na nafuni rurugua kai wagewage ina mataina o God ne nanakara wato. Ainuni na nafuni rurugua gaa ka pagai mamarefa rao mwa mangara na takani na taritari igi 11 ne raesi ke maugu na arito. A mafe ke mamarefa ka takani mina qao korofanani ke aera. Ngatakena na inuni na nafuni rurugua na pagai fatofato ngai gana, minga na arao suri na nafuninga iata. 12 God ke onoono korofigamu, rao ki igamu ke fagagatagata ina mataina namu qauqanu iga na faiofongifa. Ngaia ke pagai woria aporo ka tafinga fuu tangaa ka inuni, manga ne watera na ani ne oqa koro tangaa o God. 13 Rao ka inuni gaa ka ofongira, siana ka wowoi, ‘Ngaia o God ke ofongiau kaa.’ Aerafa ke ma ni gira ofongia ana ko God, mo God ke marefa ni girura ka inuni kai tanui ka aerafa rai ofongira ana. 14 Nga na faioqanifa iaka mereaka ke ofoofongigia mwa make okeokegia fura make totoraigia rai tanu ana ka aerafa. 15 Nga na faioqanifa iaka ke tanugia ka oqani taniu ana na aerafa gaa, maka takosi rai taniu ana ka aerafa, maka tatanui ka aerafa gena, hoi imuri mai mina aerafa gena ke nanafuigia. 16 Siana nga ka fafagaqekaqekagamu, na goaku. 17 Arani mafatanifa ne koro fato wau nga, ke rao mai pania ke Emaka ne fagaworaia na arito, fagaifa mina feegu ina qaiawoa i afaafa kana. A mamarufa iata na mwarao gaa ke gira orisi ana. Hoi mina taufa iana God ke marefa wau ni gira orisi ana. 18 God ke kasia mai ka Woita mwora iana rai wategia ana ka worafa faoru, suria nga igia ke usuigia nga rai faganegana na komana kare iana ira. 19 A goaku koro igamu, e araria namu mafarufaru rai rongofa maka mu arigurigu rai tamasia ana, ki siana rai mangariaga ana mafarufaru. 20 Rao ko mangariaga, marefa mu girara tanua ana ka mwarao koro o God ne oqania nui tatanui. 21 Siana rai atani wau ana mwa, siana rai tanui ana ka arani agua aera. Hoi maka mu fagamwarufigamu maka mu taua ka tamasinga na fasira i maurifamiu rai fagatafigamu ana. 22 Mui tautau woita iana ko God! Siana rai fagaqekaqekagamu mereamiu ana rai rongofa mwa. 23 Rao ko rongoa ka tamasinga make marefa mu tautau woita iana, mu mangara na inuni na qoqoretainira mereata iga na klas, 24 maka qono rainia ngatakena na qaofanata ira mataina na rao gana. 25 Hoi maka mui onoono raorao mwa iga ka tarofa koro ne fagataraganisigamu kena. God ke onoono korosigamu iga ka arani mwarao namu tatanui, rao ke manga mu rongorongo maka mu tautau woita, make ma mu qoqono rainia mwa. 26 Rao kamu woi igamu kamu oto wau, hoi make marefa namu gira fagaotoa ana ka meamiu, mu fagaqekaqekagamu mereamiu mina arani mwarao namu tatanui ka mwarao purua mwa. 27 Nga mwa na otofa ne qao koro i maana o God Emaka, kamu tatamanira nga ka kare na mae panira, mina nao na mae panira, maki siana kamu nanaka ka ano kaa ki tanugamu kamu tataniu ka aerafa.

2

1 A goaku igamu, rao kamu nafunia ka fagauguringa iga ka Arafa iaka o Jisas Kraes, siana kamu onoono korosira ki tana inuni tefarira ki tana inuni nikao. 2 Rao ki tana inuni ne nafuni rurugua ke gafu rai ka gafu ne totogatoga mina gol ringi ke rao mai iga ka tana fakunga iamiu, mina ainuni ne marefa ni nafuni rurugua ni gafu rai ka qani gafu ki rao mai nikao, 3 siana rai fagaogasia ana koro ka inuni ne gafu faoru ia maka mu woi tangaa ka inuni ne marefa ni nafuni rurugua ia ke ura mwa i rawona, kee ni oga wato mwa ina qea fatara. 4 Hoi mataina namu tanua na agua kaa na qaiawogata na inuni rai woawoanira ana igamu kamu usui maata ka inuni purua, mina faioqanifa iamiu rai tanu ana kena ke aera wau nga. 5 A goaku igamu, mui rongorongo. O God ke usuira ka inuni purua mwa ina ano kaa make mafata rainia ka apena tangamworanifa tangara. Hoi make qani surua tangara ka arafanga iana ne mamafata rai tangara ka arani inuni na kokomania. 6 Hoi, igamu kena kamu fafagaaerisira wau ka inuni ne marefa ni tonga rurugua iata gena. E fea, nga na inuni na nafuni rurugua gena ka girara fagaaerisigamu ana maka okeokegamu tangaa na kot, naa? 7 Nga ngaira gena ka fafagamamana rainia na atana na Arafa iamiu ia. 8 Mu tatanui ka mwarao ne oto, rao kamu tautau suri ka tamasinga iana o God ina Segesegefa Apuna, nga na tamasinga ne woisi tangagia rai oqa koro ana tangara ka inuni manga na oqa koro tangagia mereaka. 9 Hoi make rao kamu tako fagaakaufira ki tana inuni tefarira ki tana inuni, nga namu tanua na aerafa ngai kena, mina Segesegefa Apuna ke fagausuri woi igamu kamu tanua ka aerafa. 10 Rao kamu tautau suri ka arani Lo me tagai ke marefa, maka mu fagaerisira fato wau nga ngai gana. 11 Nga na God ne etagai togo ke woi tangagia woi nai mworamwora iga na auragifa iaka ia make woi tangagia nikao siana kai nanafuira funuira ka inuni. Hoi manga namu mworamwora iga ka auragifa iamiu, maka mu nanafuira funuira ka inuni, igamu kamu fagaerisia nikao ka faifataninga iana o God. 12 Mui tamasi maka mu mangara na inuni na pagai fafagetara rainia na faifataninga ne fagataraganisigia pania ka aerafa. 13 Mui tanua ka agua kaa, suria iga na tangiana tangaa na fagaetangifa kana, God ke marefa ka faitakoifa tangara ka inuni ne marefa nai girara faitakoi ana tangara tana inuni. Agua ni faitakoifa tangara ka inuni ke tefaria ka agua ni ararangainira ana tana inuni. 14 A goaku igamu, ataa ka gira woisi ana rainia tana inuni manga ni woi, “Inau kaa kau nafunia ka tangamworanifa,” i manga woi na taufa iana ki marefa ni fafagaqao rainia? E fea na tangamworanifa manga ngai kena ke girara fagatafia ana? 15 Rao ke girara ka goana ke marefa ni tonga gafu kee na ngaufa, 16 make wowoi mwa tangaa, “Koro mwa na goaku. Naka ka Arafa ki fagakorofigo rainigi ka gafu mina ngaufa.” E fea, ataa ke koro tangai woisia ana na tamasinga kena, i manga woi ngaia ne marefa ni gira mafatana rai na mwarao tangai na ogafanana? 17 E rao kigamu kamu woi, woi namu tangamworani, maake marefa namu gira tamanira ana ka inuni, ka tangamworanifa ngaia ke marefa ni mwora. 18 Rao ke manga tana inuni ke ngaroi make woi, “Inau kau nafunia ka tangamworanifa, migo ko gira tagarafi ana ka mwarao koro.” Ua au araramia, “Mu fagareau rainigi ka tangamworanifa iamiu manga ne marefa ka mwarao koro mu tanui, mi inau kau fafagarego rainia woi inau kau nafunia ka tangamworanifa rai tanui ana ka mwarao.” 19 Koro mwa namu tangamworani woi na God ne etagai mwa. Ataro nikao maka tangamworani rainia ka agua kena, make tanura ka maagu wau nikao. 20 A qeka igamu! E rao ko woi igo ko tangamworani, make marefa nga na mwarao mui tanua rai fagaqaoana rainia na tangamworanifa iamiu, ka tangamworanifa ngaia ke tanu mwa manga na mwarao purua ia. Naka qai fagarego rainia ki ngatakena nga. 21 Aa, Ebraham na mwane rafa iaka ia make tanua ka mwarao ne koro i maana o God, ne naka o Aesak, i karena ina raperape rai suu wogasi ana. 22 Hoi mu rea ki ngatakena na tangamworanifa mina tagaranifa iana o Ebraham ne tagara faku. Ngaia ke fagaqao woi na tangamworanifa iana ke mwora rainia ka mwarao ne tanua. 23 Ngaia na mwarao na Segesegefa Apuna ne wowoisia woi, “O Ebraham ke nafunia ka tangamworanifa, mo God ke ono korosia rai ainuni ne oto.” Ngaia ngai ke o Ebraham ne fafarigoata afainia ko God kaa. 24 Hoi ngaia ngai ke. God ke fafagaotora ka inuni na gira tagarafi ana na mwarao koro, mina ainuni na tangamworani mwa ke marefa. 25 Au fafagatakea iga ka Rahab na aoraora ia. Kani kaa ke tanua ka mwarao ne koro i maana o God rainia ne onira qanu ka mwane na gagafi ira make kasira ka aporo i finua iata iga ki tana tara getea rao nikao. 26 Hoi ainuni ne marefa ni manawa ke mae fato noga, mina tangamworanifa ne marefa ni gira tagara ana nikao minga ke mae fato noga!

3

1 A goaku, marefa ni ararigia kigia fato nai taotao fato rai fagausuri. E mwora wau nga na fagausuri gana ka pagai fafagagetara wau nga tefarira ki tana inuni. 2 Igia fato ka tanui ka arani mwarao ne aera. Hoi make manga mu gira fagaotoa ana ka meamiu, igamu kamu nganganiaga maka mu gira fagaotogamu ana mereamiu. 3 Rai naka ana ka kere maworo gana na aeani i farana na hos, ka gira riria ana ka hos kana ina agua getegi rao. 4 Nga mwa na apena na roga rafa ke gira gurua ana ka faka rafa, hoi mina mwane rafa iga na faka rafa kena ke taua mwa ka kere mwarao tangaa rai fagaotoa ana rai raofa iga ka agua ne arao iga. 5 Hoi ka meaka nikao ke sisitai wau, make gira kasikasigia akau ana rainigi ka mwarao rafa. Ua a kere watawata na giu ke gira rata ana fato rainia ka mwou fagaenani. 6 A meaka kaa minga ke manga na giu ia. A meaku ka mwarao ne aera wau ne nafunia ka ramwofa tangai fagaqao aerisiau ana ka apeku fato minga ke fafagatetefia ka ogafanaku rainia ka giu ne wawatawata ne rao mai pania na Hel ia. 7 Arani mwarao na tafitafi na tataworagofa, a manu, a mwarao na angoango, mina arani mwarao i asi gana, ka gira fagamanatara ana minga ka manata. 8 Hoi mina meaka, ke marefa nai gira fagamanata ana, make tamasi atani wau mwa, e aera wau make tataka rainia raorao ka mwarao ni maefa. 9 - 10 A goaku koro igamu, ameaka gaa ka tamasi faku rainiraurua ngai ge ka fagaakausinga mina tamasi aera ana. A fafagaakaufia ka Arafa me Emaka maka tamasi qaroqaro rainira ka inuni ne fagaworaira God ka mai tao manga ingaia mereana ia. Hoi ka agua kena ke marefa ni oto. 11 A wai ne marawa mina wai ne ameraga ke asa mwa naru fura mai pania ka qaurungana ne etagai mwa! 12 A wai ne marasiga ke ma ni gira orisi ana ki manga na wai ia. E asa mwa ka apenagai na woisia na parao ni kasia na guana na fara, kee na warona na pumkini ki kasia ka guana na bini. 13 Manga mu nafuni takofa koro, maka mu fagaqao rainia iga ka ogafanamiu ne oto maka mu fagamwarufigamu. Fagamwarufinga ke arao mai pania ka takofa koro. 14 Hoi make rao ka ogafanamiu ke wonusi ka fairafai ana maka mu tatakosigamu mereamiu mwa, siana qaqaeaga ana rainia, make siana fafagaparu rai fagafuni ana. 15 A takofa ngai kana ke marefa ni rao mai pania ka Figona Apuna i afaafa. E rao mai mwa panira ka inuni ina ano kaa mina Ataro. 16 Mataina na fairafai ana mina takosira ana mereata mwa, ngaira ka gira tanua ana ka fariwoana maka tatanui ka atani wau mwa na agua aera. 17 Hoi nga mwa na takofa ne rao mai pania na Figona Apuna i afaafa ke totoraigia tangaa ka taraganisifa, farigoata ana, marapefa, takofa koro, korofa, faitamani ana, mworafa, mina fagaguri koro ana nikao. 18 A mataina na inuni na ogaoga iga ka marapefa, ngaira ka gira tamanira ana ka inuni ka ogaoga iga ka otofa.

4

1 Siana rai fainafunafu ana mina faitogiri ana faitangai. Mu tataniu ka mwarao gena, surigamu ne wonusi na tako mamaongoga ana ne fafaifiofio rai tefaria ana ka mangatamu. 2 Mu oqani ka mwarao ne marefa mu nafuni, maka mu tataniu rai ki tana mwarao rai tawora ana. Mu nanafuira ka maemae wari, make asa mu tawora ka taa mu oqani gena, make marefa mu gira tawora ana rai fainafunafu ana mina faitogiri ana. E araria mui fafagarafe tangai. 3 Hoi mina mataina mu fafagarafe, mina fagarafenga iamiu igi ke marefa nai araramia, suria mu fafagarafe mwa iga ka takotakofa ni mamaongoga ana. 4 Igamu ke marefa mu mworamwora tangaa o God! Mu girara woi na inuni na oqani na arani mwarao aera ina ano kaa, ka maeronga ana o God, maka ura pusia wau nga ko God. 5 E fea, mu tako fagaerua rainia ka Segesegefa Apuna ne woi, ‘Nga o God ke kekesigia rainia ka tafinga ne wategia ia?’ 6 E mwora, o God ke tatakosigia afainia ka apena korofa rafa, manga na Segesegefa Apuna ne woisia ia “God ke ngaroitainira ka arani inuni na takotako fagaakaufira mereata, hoi make korokoro tangara ka arani inuni na fafagamwarufira.” 7 Mui mafata rainigamu mereamiu tangaa ko God kamu arao suria. Mui ura nganganiaga pusia ka Ataro, make gawagawa panigamu. 8 Manga igamu mu arao mai fagarangia ko God, mingaia ke arao mai fagarangigamu. Igamu na inuni aera, mui fagataraganisi ka maurifamiu. Igamu na inuni namu mangata fagaerua kena, mui fagaqao korofi ka mangatamiu. 9 Mui faitakoi maka mu angiangi. Mui faganega rai angi ana, siana rai mamana ana. 10 Mui fafagamwarufigamu i maana na Arafa make gira tako fagaakaufigamu ana. 11 A goaku, siana rai tamasi aerisi ana ki tana inuni. Rao kamu tanua, kee ne rao kamu tamasi qaroqaro tangara ki tana inuni, nga namu tamasi qaroqaro rainia na Lo iana o God ngaia. Hoi make rao kamu tamasi qaroqaro rainia ka Lo, nga namu nakagamu mereamiu i afaafa akau tefaria na Lo ngaia, maka mu ngaroi rai rao suri ana, 12 make marefa nikao namu arao suria ko God ne mafata rainigi gena. Nga o God mwa ke fafagaetangigia, make gira fagatafi ana, kee ne fafagaerisigia wau nga. Hoi mina taa kigamu rai tamasi qaroqaro ana rainira tana inuni gena? 13 Hoi igamu kamu rongo mai, igamu na inuni namu wowoi manga kaa ia, “I ngaeka kee i gomafa kigia ka arao tangaa ka finua rafa kana, ka ogaoga suria ka farisi ne etagai, ka tataniu ka mwarao rai fagaworingai ana kai nanafuni rurugua rako!” 14 E fea, ata kamu girara rainia i gomafa? E fea mu girara menamenai nga ka taa rainigi na tafingamiu? E manga mwa na siwo ne taotao suria mwa na kere mataina sisitai aera wau minga ke mamarefa rao ia. 15 E ararigamu namu woi mwa, “Rao ka Arafa ke oqanigia na tafitafi mwa, igia ka tataniu ka mwarao gena.” 16 Hoi igamu kamu qaqaeaga wau rai tamasi qaqaeaga ana, maka agua manga ngai gena ke marefa ni koro. 17 Rao ke marefa mu tataniu ka taa namu girara ne oto, nga namu tanua na aerafa ngai kana.

5

1 Ua igamu na inuni namu nafuni rurugua, ke araria namu angi wau nga! Apena mwarao rafa ke pagai worawora tangagamu. 2 Arani nafuninga iamiu ka qani kakaga, mina fasikoko ke ngaura ka gafu iamiu. 3 A rurugua iamiu ke fegafegaraga, mina fegafegaraga ana kana ke fagaqao woi igamu kena kamu aera wau nga. Hoi maka mu gira kirura ana mwa ka rurugua iamiu iga ka fagafatongini na tangiana gaa. 4 Igamu ke marefa namui watera ka maeta na inuni na mwaaru i mwou iamiu mina ani na inuni na fakura na guani na mwarao iamiu. Ngaira ka oqania ka faitamanifa, hoi mina Arafa faufugana ke rongoa ka awarawaranifa iata. Agua kaa ke fagaqao woi igamu kena kamu aera wau nga. 5 Iga na ano kaa, igamu kamu nafuni rurugua wau rainigi ka arani mwarao koro maka mu tanui tangai korofa iamiu mwa mereamiu. Hoi kina mataina iga na fagafatongina na tangi gaa, kamu manga na qoo ne rafa koro iana wau ne tao tangai nafuia ana ia. 6 Mu qani tamasi qaroqaro rainira ka inuni ne marefa nai tanui na agua aera maka mu nafuira funuira ka inuni na marefa nai migamu faitogiri noga inago ira. 7 A goaku igamu, mui nanasi mwa raorao make aporo mai ka Arafa. Mui takosira ka mwane na fasira na mwou iata, na nanasi mwa tangaa ka mataina ni ragai rai taniu ana ka mwarao na fasira kai wakawaka menamenai. 8 Igamu nikao minga kamui fagamarape mwa, kamui ura gatagata mwa suria na Arafa ke suguia mwa ni mataro mai. 9 Siana rai faikinakina ana afainira ki tana goamiu make fagagetagamu ko God. A mwane ne fafagagetagamu ke uraura noga ina maana ruma kena. 10 A goaku igamu, mui arao isuri mwa ka taufa iata na maurukari ne tamasi tangara na Arafa. Ngaira ka fagamarape mwa manga ngaira na apeape mamasiaga tana mataina ira. 11 E mwora mi kasira akau ka inuni na maramarapeaga nga. Mui takosia ka maramarapeaganifa iana o Job, mina Arafa ke kafu tamania imuri. Nga na Arafa ke faitakoi wau make koro wau. 12 A goaku igamu, nga na apena takofa rafa rainia ke, ke kaa, e rao ke manga igo ko wowoi mwora, make siana kamu fafagatapusi, maka mu woi mwa, ‘Aa’ manga namu wowoi mwora, make rao ke marefa namu wowoi ‘Marefa’. Rao kamu woisia ki tana mwarao nikao, nga mu fagaetangaifa ngaia. 13 Rao kamu nafuni ka taa ne aera tangagamu, e araria mwa mu fafagarafe tangai. Make rao kamu fatami koro, maka mui kiu fagaakausia ka Arafa. 14 Rao kamu matoro, maka mui nongira ka mwane rafa iga na siosi kai fagarafe tangagamu, maka mui nongira kai tarofigamu rainigi ka nongana na olif iga ka atana na Arafa. 15 Rao kamu nafunia ka fagauguringa ina mataina namu fafagarafe tangara na inuni na matoro, ngaira ka girara koro ana. Nga na Arafa ke fafagakorofira, make rao ka tonga aerafa iata ki ngaia make tawora panira. 16 Rao kamu nafuni ka aerafa, mui woisi tangagamu faitangai rainigi ka taa namu tanui. Hoi maka mu gira fagarafe ana tangagamu, maka mu gira koro aporo ana. Nga na fagarafenga iana na inuni ne taragani ke nafuni ka apena ramwofa rafa, make gira faitamani ana rafa wau. 17 Hoi Elaeja ka inuni mwa manga igia kaa, make fagarafe woi siana ki rangirangi suria ka farisi ne eoru mina maworo gana, make marefa ni rangi. 18 Ua ka mataina ne fagarafe nikao tangaa na rangi, make e rangi mai ke fagamauri ka mwarao na fasira ke waka koro. 19 A goaku igamu, rao ki tana rongoisuri ka rao fagatau pania ka mworafa, e araria namu toraira aporo mai. 20 Rao kamu ririra ka inuni pania ka tara ne aera, nga namu fagatafira pania na maefa ngaira, mina arani aerafa iata ka tawora panira.