Hibru
11 E qorafu aera wau inago iga na arani tarani mina arani mataina a maurukari iana na Arafa ke tamasia ka woita iana tangara ki iuraka ira. 2 Iga na mataina ia ka gaa o God ke qani kasia mai ki Karena ni toraia mai ka woita iana tangagia. O God ke fagaworaia ka afaafana kana mina ano kaa rainia ki Karena. Mo God ke usuia rai nafuni ana mwa ka arani mwarao gena i tana mataina mai. 3 I Karena o God ia ke manga mwa ngaia ia, make nafunia ka arani rarafana ne totogatoga wau iga ko God. Iga na woita iana mereana ke taua faku na afaafana kana mina ano kaa. Imurina Karena ia ne manufi na aerafa ia ka panigia, ngaia ke oga iotona na Arafa i Heven ne totogatoga wau. 4 God ke naka ki ngaia ke akau nga tefarira ka enjel, mina atana na watea kena ke rafa wau nikao tefarira ka atata ngaira. 5 God ke marefa noga ni woi tangara ki tana enjel, “Igo nga ki kareku, suria ngaeka inau kau taotao rai emamu.” Marefa wau ko God ni woisia ka woita rainira manga ngai kena, “Inau kau taotao rai emana, mi ngaia ki kareku.” 6 A mataina o God ne kasia mai i Karena ne wora inago irarona na ano kaa, ngaia ke woi tangara ka arani enjel iana ka wogasia ki ngaia. 7 Hoi o God ne tamasi, suria ka enjel, make woi, “Inau kau oriorisia ka enjel iaku iga ka roga mina kare iaku iga ka watawatana na giu.” 8 Hoi make woi mwa ko God rainia ki Karena, “Nga igo kaa ko God no pagai arafa manga na Arafa ni finua tarai mwa. Mina arafanga no onosurira rainia gena ke oto wau nga. 9 Inau o God iamu, nau qani ono sikifigo, suria no oqania ka mworanifa mako ngaroitainia ka aerafa. Au usuigo makau tanugo ko wagewage raorao mwa tefarira ki tana tamamu gena.” 10 A Segesegefa Apuna ke woi nikao, “Arafa ina faganegana mai nga igo ko fagaworaia na ano kaa mako tagarafia na afaafana kana rainia ka rimamu. 11 Ngai gi gena ka pagai mamarefa maka taratara rao manga na gafu igi, mi igo ko taotao tarai. 12 Igo ko pagai rumirumira manga na soti ia mako oriorisira manga na gafu igi. Hoi minga mwa igo ko fafaiaworagi raorao mwa, mako taotao tarai.” 13 God ke marefa noga ni woi tangaa ki tana enjel, “Ui mai oga iga iotoku kaa raorao makau tanura ka maerongamu ka taotao rai mwarao ni puu ana iamu.” 14 Nga na enjel gena ka mwarao o God ne kasira mai mwa rai tamanira ana ka inuni ne fafagatafira o God.
21 Igia kai nakagia nga kai rongoa ka taa na qani rongora na woisi tangagia igi, maki mwarao maki siana kai arao taragani. 2 Hoi ka tamasinga na tamasi na enjel ke mwora, mina arani inuni ne ma nai tautau woita rai maka ngaroitai, ko God ke pagai fafagaetangira manga ne ararira. 3 Ua make manga igia ka ngangaroitainia ka romana tara rai tafi ana iga, ke manga ifai ka gira gawa ana pania ka fagaetangifa? Nga na Arafa mereana ke woisia nga inago rainia, hoi igia na inuni na rongora na tamasinga gena ka woisia woi ne mwora tangagia. 4 O God mereana ke fagaqao rainia woi na tamasinga iana ke mwora rainigi ka fagaqaonga, agua ni takouganifa, mina mwarao ne qao riariaga. Ngaia nikao ke mafata rainia ka mafatanifa pania na Figona Apuna tangaa ka inuni mwa ne usuira. 5 Igia ka girara woi o God ke marefa ni naka ka mataina maunga rao tangaa na ano kaa irurugufanana na ramwofa iata na enjel, rainia ka agua mi tatamasia kaa. 6 Tana agua irarona na Segesegefa Apuna ki tana mwane ke woi tangaa ko God, “Ataa ki igami na inuni ko tako rafaera wau rainigami kaa? Nga ne fea ko takosigami na inuni purua mwa kaa? 7 O tagarafigami kami wato wau tefarira ka enjel ina kere mataina mwa. Hoi mako kafu nakagami akau mako mafata rainia ka rarafanamu kena. 8 Mako nakai ka arani mwarao irugufanani na ramwofa iamami!” God ke nakai ka arani mwarao irugufanani na ramwofa ia ka make marefa ni nakai fura rao ki tana mwarao panigi ka ramwofa ia ka. Hoi make mamaunga nai onoono girara woi na arani mwarao ki rugufanani na ramwofa ia ka. 9 A mwarao mwa na rea ko Jisas ki iga na kere mataina mwa kaa ka wato tefarira ka enjel. Hoi ki nga mwa na korofa iana o God, ko Jisas ke mae tangara na arani inuni. Ua God ke naka akau make mafata rainia ka rarafanana ina mataina kaa suria o Jisas ke ape mamasiaga make qani mae. 10 Hoi ka arani mwarao gaa ke nafuni ko God, mina arani mwarao ke tagarafi iga ka ramwofa iana. Ua ko God ke tanua ka mwarao ne oto na mataina ne tanua o Jisas ke oto wau ne ape mamasiaga, suria o Jisas ke toraira ka arani inuni i karena o God tangai tafinga mina nafuni ana afainia ko Jisas ka rarafana iana. 11 O Jisas mina arani inuni ne fagaapunarira ka tao rai auna oqa ne etagai mwa. Ngaia ngai ke ne marefa ni mamaaki rai woisira ana woi na goana ka mwane mina fefene. 12 Ngaia ke woi nikao tangaa o God, “Au tatamasigo tangara ka goaku, makau kiukiu fagaakausigo na mataina na fakufaku mai rai wogasigo ana.” 13 Ngaia ke woi nikao, “Inau kau fafagauguria o God.” Hoi make woi, “Inau ke kaa afainira ki karena o God ne mafata rainira tangau.” 14 Igia kaa ka inuni na nafuni ape mina gapu. Nga ngai ke o Jisas kaa ne tao rai inuni manga igia kaa. Ngaia ke mae rai fagaerisia ana ka Ataro ne nafunia na ramwofa ni maefa. 15 Hoi make mae rai fagatafigia ana ki igia na arani inuni na oga mwa iga na maagutai maefa ana inago. 16 O Jisas ke marefa wau ni rao mai rai tamanira ana ka enjel, make rao mai tangai tamanira ana mwa ka woraworanifa iana o Ebraham. 17 Ngaia ke mai manga igia nga iga ka arani agua, rai mai tagara tangaa ana ko God manga na qauta na mwane ni raperapega. Ngaia ke faitakoi make fagafatongia ka aerafa iata na inuni. 18 Hoi suria o Jisas ke qani ape mamasiaga make qanu iga na faiofongifa, ki ngaia make gira tamania ana ko otai ne qauqanu iga na faiofongifa.
31 A goaku igamu, o God ke qani usuigamu tangai inuni apuna iana. Ua ngaia ngai ke nai takosia ko Jisas, na mwane na woisia na aposol ia ka mina qauta na mwane ni raperapega tangagia! 2 O God ke usuia tangaa ka tagaranifa kena, ingaia ke rao suri wau nga ka tamasinga iana o God, manga nikao o Mosis ne rao suria wau na woita iana o God, ne onoono isurira na kare iana o God. 3 Hoi nga o Jisas mwa ke araria na takotako fagaakaufia tefaria ko Mosis, manga ne araria na takotako fagaakaufia na mwane ne gira ake ruma ana, tefaria ka ruma ne akea kena. 4 Arani ruma ka gira akea ana ka inuni, hoi minga ia togo o God ke tagarafia na arani mwarao gaa. 5 O Mosis ka mwane ne tagara koro wau tangaa na Arafa make woisi tangara ka kare iana o God ka woita ne pagai wowoisi i tana mataina mai. 6 Hoi nga o Kraes i Karena o God ke onoono isurira menamenai na kare iana o God. Minga igia kaa ka inuni ge, manga igia ka fafagasusu oqaka mina takofa ia ka ka fafagagatagata nga. 7 E manga na Figona Apuna ne woi, “Rao kamu rongoa ka ringina o God ngaeka, 8 siana rai qekaqekaga ana! Siana rai tora getegamu ana mangara na inuni na ofongia noga ko God ina finua tatara ira. 9 Ina tangafuru i farisi ne efai (40) ka iuramiu ka ofongia ko God make tanui ka mwarao tangara ka regi. 10 Nga ngai ke o God ke osi ka apena make woi, ‘Igamu kena ka inuni na takofa iamiu ne rao getea paniau maka mu ngaroi rai tanui ana ka taa nau woisi tangagamu namu tatanui.’ 11 Hoi o God ke mangariaga make fagatapusi tangara, ‘Igamu ke marefa mu qauqanu iga ka agua ni mamarofa iaku.’ ” 12 A goaku igamu, mu fifinarugamu! Siana rai nafuni ana ka takofa aera ana kee na tako fairuagai ana ki tanugamu kamu ririri pania ko God ne tafitafi. 13 Mui fafagagatanigamu faitangai iga ka tangiani gena, maka mu tanua ke qau ke arao mwa mataina ne tangitangi maunga kaa. Rao ke marefa, aerafa ke fafagaqekaqekagamu kamu qekaqekaga. 14 Igia ka gira faku ana mwa afainia ko Kraes manga igia na fafatata nganganiaga tatarau iga na tangamworanifa ia ka inago ia. 15 Iga na Segesegefa Apuna ke woi, “Manga namu rongoa ka ringina o God ngaeka, siana rai qekaqekaga ana mangara iuramiu na toratora getera ira.” 16 Ngaira otai ka inuni na rongoa na ringina o God maka toratora getera gena? Ngaira gena ka inuni ne toraira fura o Mosis pania Ijip. 17 Ngaira na inuni na tanua o God ke mangariaga tangara i suria na tangafuru i farisi ne efai ira (40) ngai gena. Ngaira gena ka inuni na tanui na aerafa maka mae ina finua tatara ia ngai gena. 18 Mi ngaia o God ke woi tangara woi marefa nai qauqanu iga ka agua ni mamarofa iana. Ngaia kena ke tamasi surira ka ani na inuni ma nai tautau woita iana na Arafa. 19 Igia ka rea woi na inuni gena ke marefa nai qanu iga ka agua ni mamarofa iana suria ne marefa nai nafunia ka fagauguringa.
41 Ina mataina kaa, suria o God ke qani suru rainia ka mamarofa afainia ana, hoi igia ke araria nai onoono menamenai, fagaraia maka tana fitangika ke marefa nai qanu iga ka agua ni mamarofa kana. 2 Igia ka qani rongoa ka tamasinga, manga ngaira na rongora gana. Hoi make ma nai tangamworani rainia ka mwarao na rongora, mina tamasinga gena ke marefa ka taa ni koro ni tanua tangara. 3 Igia mwa na inuni na nafunia na fagauguringa ka pagai qauqanu iga na agua ni mamarofa kana. E manga na Segesegefa Apuna ne woi, “O God ke mangariaga make fagatapusi tangara ka inuni gena, Igamu kena ke marefa mu pagai qauqanu iga ka agua ni mamarofa iaku.” O God ke qani woisia ka agua kaa, fenaka na arani mwarao na qani tagarafi nanau iga na mataina ne fagaworai igi. 4 E mwora aera, iga tana agua ina Segesegefa Apuna ke woi, o God ke mamaro iga ka piuta na tangiana panigi ka arani tagaranifa iana. 5 Igia ka qani tomania nikao, woi ngaia ke woi, “Igamu na inuni ke marefa mu qauqanu iga ka agua ni mamarofa iaku!” 6 Arani inuni na rongo fato noga na tarofa koro inago ira, ke marefa noga nai gira qanu ana iga ka agua ni mamarofa kena, suria ne marefa noga nai tau woita, maka mataina kaa ka agua ngaia ke taotao maunga tangara ka inuni getera rao tangai qanufa iga. 7 Mo God ke naka nikao ki tana mataina tangara ni mamaro ana afainia. Ngaia ki ngaeka kaa. Hoi ngaia ngai ke o Deved ne tamasia fura na agua kaa make woi, “Manga namu rongoa ka ringina o God ngaeka, siana kamu qekaqeka!” 8 I manga o Josua ki qani mafata rainia nga ka mamarofa tangara ka inuni, ka ko God ke ma ni oqania ni tatamasia ki tana tangiana ni mamarofa. 9 Hoi mo God ke qani tamasia tangagia ka tangina apuna woi na pagai mamaro iga, manga ne mamaunga ni arao mai kana. 10 Nga na inuni na qanu ina agua ni mamarofa iana o God, ka pagai mamaro panigi ka tagaranifa iata manga o God nikao ne mamaro pania ka tagaranifa iana igi. 11 E araria nai rarapasia nga rai qanu ana iga ka agua ni mamarofa kana, maki siana ki tana fitangika ni tofetofe maki mamarefa iga, manga iuraka ira. 12 Awoita iana o God ne woisi igi ke tafitafi make raramwofaga! Make maasi wau tefaria ka naefe ne maasi ruarua. Awoita gaa ke gira rete qanu ana nga irarona ratofani mina surika. Make gira qanu ana ina figona ia ka mina maurifaka make kafu onoono girara ka taufa mina takotakofa i mangataka. 13 Marefa wau ka taa ni punufi pania ko God! Ngaia ke ono girara fato ka arani mwarao. Hoi nga mwa igia kai tatamasigia mereaka tangaa. 14 Igia ka nafunia ka romana qauta na mwane ni raperapega, ne qani qanu i Heven, i ngaia ko Jisas i Karena o God. Nga ngai ke igia kai nganganiaga rainia ka tangamworanifa na woisia na nafunia ia. 15 Hoi ko Jisas kaa ke qani girara fato ka arani tako mwarumwarusiganifa ia ka, suria ngaia nikao make qanu iga ka arani faiofongifa manga igia nikao. Ua make marefa ni tanua ka aerafa. 16 Hoi ka mataina mwa na nafuni na faioqanifa, ki igia kai takotako nganganiaga kai arao mai tangaa ki ngaia na Arafa ni faitakoifa ne ogaoga ina arafanga iana. Nga ngai kana make korokoro tangagia make tatamanigia.
51 Arani qauta na mwane ni raperapega ka usuira qaiawogata na inuni rai faitamani ana tangai mafata rai ana ka mafatanifa maka suusuungi ka suu wogasifa na nanafui tangaa o God rai ka aerafa iata na inuni. 2 A qauta na mwane ni raperapega ke faitakoi tangara ka inuni rai ka qekafa mina aerafa iata, suria ngaia mereana make nafuni ka aerafa iana. 3 Ngaia ngai ke ne mamafata rai ka mafatanifa rai sungi ana tangaa ka aerafa iana mina aerafa iata tana inuni. 4 Hoi make marefa ko otai ni gira usuia ana mereana rai qauta na mwane ni raperapega. Nga mwa o God ke ono sikifira ka qauta na mwane ni raperapega, manga o God ne qani ono sikifia o Eron ia. 5 Ngaia ngai ke ki ngatakena o Kraes. Ngaia ke ma ni usuia mereana ki tao rai qauta na mwane ni raperapega kai takotako fagaakaufia. Ngaia o God ke woi tangaa, “Ngaia igo ki kareku mereaku, suria ngaeka ki inau ke emamu.” 6 I tana agua nikao ko God ke woi, “Ngaia igo ka mwane ni raperapega tarai manga o Melkisedek.” 7 O God ke nafunia ka ramwofa rai ura pusia ana ko Jisas pania ka maefa. Ua ka mataina o Jisas ne oga ina ano kaa, ngaia ke nongia ko God iga ka ainangita mina tawona maana ne afe rai fagatafia ana. Ngaia o Jisas ke marumu rai tau woita ana iana o God, mo God ke rongora nga ka fagarafenga iana. 8 O Jisas kena ki karena mereana o God, mi ngaia ke ape mamasiaga nga rai fagausuria ana ki tautau woita iana ko God. 9 Nga na mamasiaga ana iana ke fagafatongia na tagaranifa iana o Jisas, make gira fagatafigia ana tarai na inuni na tau woita iana. 10 Ngaia ngai ke suria o God ke ono sikifia ke tao rai qauta na mwane ni raperapega manga o Melkisedek. 11 Igami ke rako wau ka mwarao mi gira tamasia ana suria na mwarao kaa. Hoi make qaraera nai fakania, mi igamu kena ke marefa mu tako matafa rainia. 12 Hoi maki na mataina kaa ke araria noga namu gira fagausuri ana, migamu ke araria ki tana inuni kai fafagausurigamu nikao rainia ka kere fagausuringa ne mwataku iga na Segesegefa Apuna iana o God. Igamu kamu oqania mwa ka nongana na susu, marefa namu oqani ka ngaufa gatagata. 13 Ainuni na totono mwa na nongana na susu ke mangara mwa na kere kare ira na ma nai girara ka taa ne oto. 14 Nga na ngaufa ne nganganiaga ki tangara mwa ka inuni rafa na qani girara ka mwarao ne aera mina mwarao koro.
61 Ngaia ngai ke igia kai tako marai inuni rafa, kai tako qau rao panigi na kere fagausuringa ne mwataku rainia ko Kraes. E ma ni araria nai tatamasia nikao ka mwarao rainia nga ne fea ka gira riri panigi ana na taufa ne totoraigia iga na maefa, minga ne tanu fea ki igia woi nai nanafunia ka fagauguringa iga o God. 2 Make marefa ni araria nai fafagausuringai mwa nikao ka fagausuringa rainia na maanu apuna ana, kee na tagarai rima ana afuria ana ka inuni, kee na inuni ne afaraga aporo pania na maefa mina fagaetangifa i tana mataina mai. 3 Nakagia kai qau rao inagoka, manga o God ke fagamarumugainia. 4 - 6 Hoi ka taa ke worawora tangara na inuni na ririri taragani manga na qani rea na mawetana maka tawoa ka mafatanifa pania i Heven maka qani nafunia iga na Figona Apuna? E manga ifai ka inuni ne ririri taragani imurina ne qani tawoa na tarofa koro iana o God mina ramwofa tangaa na mataina maunga rao kana? E asa wau tangara rai toraira ana aporo mai. Atana tanua kena ke manga na rapusia aporo ia ki karena o God iga ka taotao woro maka tamasi aerisia i matonga ni inuni. 7 A mwou manga ne rarangisia ke koro wau tangara ka mwane na fasia iga na ngaufa ne wakawaka koro. E mwora wau o God ke onoono korosia ka mwou kena. 8 Hoi nga mwa na mwako ne wakawaka iga na mwani waro kakaru, ne marefa na apenagai ni ngaufa iga, ke marefa ni koro. Hoi ke ma ni qorafu wau mo God ke fafagaerisia ka mwako kena make fafanua rainia ka giu. 9 Ua goaku igamu, mi tamasi manga kaa mwa ngai ke. Hoi migami kaa kami girara woi igamu kena kamu tatanui mwa ka arani mwarao koro na tatanui na inuni na qani nafunia na tafinga. 10 Hoi ko God kaa ke marefa ni gira faitamani tagapasi ana ngai ke, ngaia ke tatakosia raorao mwa ka faitamaninga iamiu tangara na inuni ina mataina ne fato wau noga ia, maka mu fafaitamani maunga kena. Igamu kena ko God ke nafunigamu, make marefa ni gira qono rainia ana ka oqa korofa iamiu namu fafagaqao tangara na kare iana ira. 11 Hoi ki igamu, kami oqania woi igamu kamu fafagaqao raorao mwa rainia ngatakena na tako nganganiaganifa iamiu ne gatagata make tao tarai. 12 Ua maki siana kamu maemaega. Maaka mui arao isurira mwa ka inuni na nafunia na fagauguringa maka marape isuria mwa ko God ne fagamworaia na tamasinga iana tangara gena. 13 Marefa ko otai ni rafa tefaria ko God. Hoi ke tanua ka tamasinga iana iga ka atana mereana na mataina ne woi tangaa o Ebraham, 14 “Nga inau kau onoono korosigo makau wawatego ka arani woraworanifa!” 15 Ua ka mataina o Ebraham ne qani nanasi isuria o God, ngaia ke watea ko God ka mwarao ne qani tamasia tangaa. 16 A mataina na inuni ne oqani fagaotoa ana na faimangari ana, ngaira ka tatanui ka tamasinga nai fagamworai ana ka mwarao na tatanui, nai woisi ana ka atana na inuni ne rafa tefarira ki ngaira. 17 Ua ko God nikao make fafagatapusi rai fagamworaira ana ka tamasinga iana tangara na inuni ne tamasi tangara. 18 O God kena ke marefa ni gira fagafagaparu ana! Hoi mina tamasinga mina fagatapusinga iana ke ma ni gira orisi ana. Igia ka gawasia rao mwa ko God rai aqa ana mwa iga. Ua ka tamasinga iana igi ke wategia ka nganganiaganifa rai tangamworani ana rai ka mwarao ne qani woisi tangagia igi. 19 Nga na woita mwora gena ke manga na funa ne taua nganganiaga na maurifaka igi. Suria nami tangamworani rai ka woita iana, mi gira qanu ana wau imurina na gafu ne kuku pusia na agua iana o God ne apuna tefa wau kena. 20 Hoi ko Jisas ke qani qainago rao kana, ngaia nikao ka qauta na mwane ni raperapega ia ka tarai mwa, manga o Melkisedek.
71 O Melkisedek kena ka mwane rafa ni finua i Salem mina mwane ni raperapega iana o God ia faafa. Iga na mataina o Ebraham ne nafuira na arafa ni finua ira make aporo, mo Melkisedek ke tarafua make fagaapunaria ko Ebraham. 2 Hoi ko Ebraham ke watea ka tangafuruta na arani mwarao ne nafuni tangaa. Ua ka woita ‘Melkisedek’ ka rarona woita kena ka ‘Arafa ni finua ne Oto.’ Hoi ki ‘Salem’ ka rarona woita kena ka ‘Marapefa,’ hoi ko Melkisedek kaa ka Arafa ni finua ne totoraia mai na marapefa. 3 Igami ke marefa mi woisia ni tonga emana, kee enana, kee iurana, kee na faganegana mina qotona. Ngaia ke manga i karena o God ia make taotao rai mwane ni raperapega tarai nga. 4 Hoi kamu rea ngatakena o Melkisedek ne rafa kana! A mwane rafa ia ka o Ebraham ke wawatea mwa ka tangafuruta na mwarao ne tawora panira na maerongana. 5 Iga na Lo iana o Moses ke fagausuri woi na woraworanifa iana o Ebraham maka gira mafata rainia ana ka tangafuruta na mwarao na nafuni. Ngaira ka mamafata rai ka mwarao gaa tangara ka goata mereata, na ani iga na woraworanifa iga o Livae, na mwane ni raperapega. 6 Nga mwa o Melkisedek ke marefa iga ka woraworanifa iana o Livae, mo Ebraham ke mafata rainia tangaa ka tangafuruta na mwarao ne nafunia. Hoi mo Melkisedek ke fagaapunaria ko Ebraham, na mwane ne qani suru tangaa o God. 7 Arani inuni ka girara woi ne araria na mwane rafa gena ke fafagaapunarira ka mwane irugufanata ira. 8 A mwane ni raperapega gena ka tawoa ka tangafuruta na mwarao na nafuni na inuni gena, maka maemae. Hoi mina Segesegefa Apuna ke fagausuri ke woi o Melkisedek ke tawoa ka wotowoto iana make tafi mwa. 9 Ua nga na woraworanifa iana o Livae ka tawora na tangafuruta na nafuninga iata na inuni. Hoi ke araria nai woi, na mataina Ebraham ne mamafata rainia na tangafuruta na mwarao tangaa o Melkisedek, hoi mo Livae make wawatea nikao ka tangafuruta na nafuninga iana. 10 E kaa ke manga ngai ke suria o Livae kena ke wora mai nikao iga ka woraworanifa iana o Ebraham, ne mamafata rai na tangafuruta na mwarao tangaa o Melkisedek. 11 I manga na Lo iana o Mosis ki woi na mwane ni raperapega ka woraworanifa iana o Livae, mina mwane ni raperapega gena ke marefa nai gira tanura ana ka inuni ka otooto wau nga. Hoi a mwane ni raperapega manga o Melkisedek ia ke araria ni rao mai, marefa ka mwane ni raperapega manga o Eron ia. 12 Ua ka mataina na tara rai ono sikifia ana na mwane ni raperapega ke orisi mina Lo ke orisi nikao. 13 Nga na inuni mi tamasi suria kaa ka Arafa ia ka o Jisas ne rao mai pania ka waro ni inuni ne marefa ni tagara manga na mwane ni raperapega ira iga ka raperape. 14 Ainuni ka girara woi na Arafa ia ka o Jisas ke arao mai pania ka waro ni inuni iga o Jiuda, mo Mosis ke marefa ni woisia woi tana fitangita na mwane ni raperapega gena ni arao mai pania ka waro ni inuni kena. 15 Hoi igia ka girara ka arani mwarao gaa ke taragani mwa, ka mataina tana inuni ne manga o Melkisedek na onoono sikifira tangai mwane ni raperapega ana. 16 A mwane ngai kana ke marefa na usuia suria ka Lo ni woisia na waro ni inuni iga, maaka usuia mwa suria ka maurifana ne marefa ni gira fato ana. 17 A Segesegefa Apuna ke woisia, “Nga ngaigo ka mwane ni raperapega tarai nga, manga o Melkisedek ia.” 18 Hoi nga ngai ke na tana faifataninga igi na naka rao mwa suria ne marefa ni nafuni ramwofa make ma ni gira faitamani ana, 19 suria na Lo iana o Mosis ke marefa ni gira tanua ana ka inuni ki otooto wau nga. Hoi ki na mataina kaa, igia ka tawoa ka romana tako nganganiaganifa ne gurugia fagarangia o God. 20 - 21 Hoi mataina na mwane ni raperapega kena na ono sikifia, o God mereana ke surua tangaa ia, make woi, “Nga inau na Arafa kau wowoi tangago no taotao rai mwane ni raperapega ana tarai mwa. Hoi make marefa qai gira orisia ana ka mangataku!” Ua make marefa ni surua manga ngai kena tangara ki tana mwane ni raperapega na onoono sikifira. 22 E ka ko Jisas ke fagagatania tangagia ka romana fakunga ia ka afainia ko God. 23 E kena ke rako aera ki tana mwane ni raperapega, na qani mae noga panigi ka tagaranifa iata. 24 Nga mwa o Jisas ke marefa ni gira maefa, make taotao rai mwane ni raperapega nga tarai. 25 Ngaia ke gira fagatafira ana mwa tatarau ka inuni ne totoraira tangaa o God, suria ngaia ke tafitafi tarai, make uraura inagona o God rai tamasi ana pusira. 26 Nga na qauta na mwane ni raperapega nami oqania, ko Jisas. Ngaia ke apuna make marefa ki tana mwarao ni fagaerisia ne taragani wau nga, make marefa ni manga igia na inuni na aera. Jisas kena ka fagaakaufia tefarira ka arani mwarao ia faafa. 27 Hoi mi ngaia ke tefarira nikao ki tana qauta na mwane ni raperapega gana. Jisas ke marefa ni gira sungi ana ka mafatanifa iga ka arani tangiana tangai ka aerafa iana mereana mina aerafa iata na inuni. Ngaia ke mafata rainia ka mafatanifa fagaetagai mwa tangagia fato na mataina ne mafata rainia mereana tangagia. 28 A Lo ke usuira ka qaunga na mwane ni raperapega na gira wota ana mwa. Imurina na Lo ne rao mai, o God ke surua tangara ki tana tara make ono sikifia ki Karena. Hoi ki ngaia kena ka qauta na mwane ni raperapega rafa tarai nga ne marefa ka taa ni aera rainia.
81 Ua a mwarao nau wowoisa kaa kigia ka nafunia ka qauta na mwane ni raperapega ne kokoa irawona i otona na papa ne ogaoga iga o God ne Arafa i Heven. 2 Ngaia kaa make tatagara nikao mangara na mwane ni raperapega ira irarona na agua ne apuna wau irarona na rofu na tagarafia kana i Heven. Nga na rofu kaa ke ka rofu ne tagarafia na Arafa, marefa ka inuni. 3 Suria na arani qauta na mwane ni raperapega ka mamafata rai ka mafatanifa mina mwarao na nafuira tangai suungi ana, o Kraes make araria ne nafunia nikao ka mwarao rai mafata rai ana. 4 Rao ki ngaia ki na ano kaa ka ki siana ki tao rai mwane ni raperapega, suria na Lo ke usuusuira mwa ki tana mwane ni raperapega rai suungi ana ka mwarao na mafata rai. 5 Hoi ka rofu na tatagara iga kena ke tora nununa mwa ka rofu mwora i Heven. E kafu tatagarafia ka rofu ko Mosis, ngaia ka woi tangaa, “Ui gigirara nga kui tatagarafia manga na fagaararia tangago ina fungana i Saenae ia!” 6 Ua ko Kraes ka usuia rai mwane ni raperapega rai tagara ana iga ka tarana ne koro wau nga, make fagagatagatanigia rainia na komana tamasinga faku ana ia ka kaa. 7 Rao ka tamasinga faku afainia ko God inago ke koro kaa ke marefa nai takosia ki tana ani nikao. 8 Hoi mina Arafa ke rogoia ka aerafa afainira ka inuni make woi, “Au wowoi tangagamu, tana mataina ke pagai arao mai, kau pagai tanua ka tamasinga faku faoru afainira ka inuni i Israel mi Jiuda. 9 Marefa ni manga na tamasinga faku nau tanua afainira ki iurata ira, ina mataina nau toraira fura pania i Ijip. Ngaira ka fagaerisia ka tamasinga faku iata afainiau, make marefa qai onoono isurira! 10 Hoi kau wowoi tangagamu na inuni Israel, nga na tamasinga faku faoru iaku ke kaa. ‘A mataina ne arao mai kana, ki inau na Arafa, kau segera ka woita iaku i mangatata mi maurifata. Nga inau ka God iata, mi ngaira ka kare iaku.’ 11 Marefa ni araria ko otai na fitangita ni fafagausuria rao ki tana inuni rai girarau ana woi na Arafa iata ki inau, suria ngaira gena ka girarau noga, manga na inuni taa ki ngaira gena. 12 Manga na aera wau, mi inau kau korokoro mwa tangara, Makau qoqono rai wau nga ka aerafa iata.” 13 A mataina na Arafa ne tamasia na tamasinga faku faoru kena, ngaia ke woisia woi na qani ani ia ke fato wau noga. Hoi mi tana qani mwarao igi ke pagai mamarefa.
91 Anagona na tamasi ana faku ia ke tamasi rainigi ka wogasifa mina rofu na tagarafia tangai wogasifa iga na ano kaa. 2 Tana apanana na rofu kena ka woisia woi na agua ne apuna, hoi ka uraurasina laet, a qea mina purete ne apuna ka nakai ngai gana. 3 Ina apanana wau na gafu rafa na kufa rainia kena ka agua ne apuna tefa wau nga. 4 Araperape na tagarafia rainia na gol tangai suungi ana na mangate ki rarona na agua ne apuna tefa wau kena. A bokisi ne apuna na supurua rainia na gol ke taotao kena, irarona kena, ka mwarao ne eoru ki gaa. A koki na tagarafia rainia na gol na fagawonusia rainia na manna, airiwatona o Aron ne papasu ia mina fau afetafeta na segera iga na tangafuru i faifataninga igi. 5 I gairina na bokisi kena ka mwarao na tagarafi manga na nunuta na enjel ne tonga gaparata ira ka gagasi akau ka gaparata tangaa ka agua o God ne ogaoga iga kena. Ua ina mataina kaa, ke marefa nai araria nai tamasi suri ka arani mwarao gaa. 6 Hoi ngatakena na arani mwarao ngai ge, mina arani tangiani gaa ka mwane ni raperapega ka gira tagara ana mwa iga ka kaoqono na fafaganega rai qanu ana mwa iga na rofu ia. 7 Ua manga ne manga ngai ke, nga mwa na qauta na mwane ni raparapega ke qauqanu ina ruata na agua ne apuna ia ina rofu kena, maka qauqanu mwa fagaetagai ina farisi ne etagai. Iga na mataina ngai gena ke totora ka gaputa na mwarao rai mafata rai ana tangai ka aerafa iana mina aerafa iata na inuni na tanui na aerafa make marefa nai takosi rai tanui ana. 8 Arani mwarao gaa ka taa na Figona Apuna ne woisi woi ne marefa ko otai ni gira qanu ana ina agua ne apuna tefa wau ia, mataina iga na rofu na wogasi iga ia. 9 Hoi ka mwarao kaa ke fagaqao tangagia ngaeka. Ua ke fagaqao woi ngaira na inuni ke marefa nai gira taragani ana ka takofa iata rainigi ka taa na totora mai rai mafata rai ana. 10 A rao suri ka tamasinga iga na ngaufa na ngaura igi mina tonofa na totonomi, maka arao suri nikao ka tamasinga iga na maanufi ana na apeta, maaka marefa wau ni gira faitamasia ana, maka arao suri mangai ka agua inago igi ke taua ka mataina God ne naka mai na tara faoru. 11 Kraes ke rao mai manga na qauta na mwane ni raperapega tangai ka mwarao ne koro ne taotao fato noga gaa. Ngaia ke qanu nikao ina rofu ne koro tefaria na rofu ina ano kaa ia. Marefa wau ka inuni ina ano kaa ni tagarafia na rofu kena. 12 Hoi mo Kraes ke qanu fagaetagai mwa tangagia fato irarona na agua ne apuna tefa wau kena, make fagataraganisigia panigi ka aerafa tarai mwa. Ngaia ke tanua ka agua kaa ke mafata rainia ka gapuna mereana, marefa ka gaputa na puruka mina kouti. 13 A mwane ni raperapega inago ira ka totora ka gaputa na kouti mina puruka mwane, maka totora ka rafugata na puruka fefene rai tafusira ana ka inuni. E kaa ka tanua ke araria na wowogasia ko God manga iga na Lo iana o Mosis. 14 Hoi o Kraes ke marefa ka aerafa ni tanua, make mafata rainia mereana tangaa ko God, iga na ramwofa iana na Figona Apuna ne tafitafi tarai. Ngaia ngai ke na gapuna ke nafunia ka ramwofa ne tefa wau ne gira tanui ana ka takofa ia ka ke tataragani. Hoi ki igia ka tatagara tangaa o God ne tafitafi, ke marefa ni araria nai tatanui ka mwarao ne totoraigia tangaa na maefa. 15 O Kraes ke mae rai fagatafira ana ka inuni na aera mina qani fakunga afainia ko God ia ka fagaerisia. Hoi ke toraira ka inuni ne usuira tangaa ka fakunga faoru afainia ka korofa ne qani woisi na nanafuni pania ko God ne marefa ni pagai fatofato! 16 I manga tana mwane ne etagai ke segea ka pepa rai otai ki tawora ka nafuninga iana na mataina ne maemae. A mwane ia ke maemae noga maka kafu tawora. 17 Marefa nai gira tawora ana ka nafuninga iana mataina ne tafitafi maunga. 18 Hoi ka gapu nikao make tanua ka qani fakunga afainia ko God ia ke gatagata. 19 Ua ko Mosis ke woi tangara ka arani inuni woi na taa na Lo ne woisi ka tatanui nga. Ngaia ke tawora ki tana qauni na panii igi make arigai iga ka furufurugani na sip ne memera make tanani wato iga ka gaputa na puruka mina kouti na aroa fainia na wai ia make tafusia rao rainia ka Puka iga ka Lo ia mina arani inuni ira. 20 Ngaia ke woi tangara ka inuni gena, “Afainia na gapu kaa ko God ke tanua ka tamasinga faku afainigamu ke gatagata, namu tautau suri.” 21 Ua o Mosis ke tafusia nikao ka rofu kena mina arani mwarao tangai wogasifa gena rainia ka gapu. 22 Aa na Lo ke woi na arani mwarao gena ka tafusi rainigi ka gapu, mina aerafa ke marefa ni girara fato ana, nga mwa na gapu na mamafata rainia. 23 Arani mwarao gaa ka fafagaapunari iga ka tagaranifa kaa, maka fagaqaonga mwa rainigi ka mwarao i Heven. Ua nga na mwarao i Heven ka fafagaapunari rainia ka mwarao koro wau nga. 24 Nga ngai ke o Kraes ke marefa ni qanu iga ka rofu nai akea rainia na rimata na inuni. A rofu kena ka nununa na rofu mwora. Hoi make qanu mwa i Heven make ogaoga afainia ko God rai tamasi ana rainigia. 25 Kraes ke marefa ni mamafata rainia raorao mwa mereana ina arani mataina. Ngaia ke marefa ni mangara na qauta na mwane ni raperapega iana qauqanu ina agua ne apuna wau ia iga na farisi rai mafata rainia ana nga na gapuna na mwarao igi. 26 Rao ki manga ngaia ki mafata rainia mereana ina arani farisi, ngaia ki apeape mamasiaga ina arani mataina na fagaworaia mai na ano kaa ia. Hoi make mafata rainia mereana ki ngaia ina qotona na mataina kaa fagaetagai mwa tangagia fato, nga ngai ke ngaia ne manga na mafatanifa na nafuia tangai fagafatongi ana na aerafa. 27 Igia ka maemae fagaetagai mwa, maka kafu fafagagetagia. 28 Hoi ko Jisas ke mae fagaetagai mwa rai tawora ana panira ka aerafa iata na arani inuni. Ua ka mataina ne aporo mai, marefa ni mai tatagarafi ka aerafa iata. Ngaia ke arao mai mwa rai fagatafira ana ka ani na inuni na nanasia.
101 A Lo iana o Mosis gaa ke marefa ka mwarao mwora, e tora nununa mwa ka mwarao koro ne pagai arao mai. Hoi ka Lo ne tora nununi gaa, make marefa ni gira fagafatongi ana ka aerafa iata na inuni rainia ka suu wogasi rainigi iga ka arani farisi tarai mwa. 2 Rao ke manga na inuni na wogasi gena kai qani fagafatongi ka aerafa iata, mina takofa iata ke taragani mwa, marefa nai oqani rao ana tangai mafata rai ana ka suu wogasifa iata. 3 - 4 Hoi a gaputa na puruka mina kouti gena ke marefa ni gira fagafatongi ana ka aerafa iata. Nga mwa ne fafagatakosira rainigi ka aerafa iata na inuni gena iga ka arani farisi. 5 A mataina o Kraes ne rao mai ina ano kaa, ngaia ke woi tangaa ko God, “Asuu wogasifa mina mafatanifa ke marefa nu oqania, mako qani wateau ka apeku. 6 Marefa nu wagewagesi ka suu wogasifa mina mafatanifa tangai na aerafa.” 7 Hoi mo Kraes ke woi, “Ua o God iaku, Au rao mai rai tanua ana ka faioqanifa iamu manga na Segesegefa Apuna ne woisi rainiau.” 8 A Lo ke fagausuri ke woi na mafatanifa mina suu wogasifa ka tanui suria na aerafa. Hoi make fea ko Kraes ke tamasi na agua gaa ke woi o God ke marefa ni oqanira gana? 9 Aa ne oqani fagamarefagara ana ka mafatanifa mina suu wogasifa rai orisira ana. Na mwarao ne fagaarari suria ne woi manga kaa tangaa o God kana ngai ke, “Au rao mai rai tanua ana ka faioqanifa iamu.” 10 Ua o God ke fagaapunarigia, suria o Kraes ke tau woita iana ko God make mafata rainia mereana fagaetagai mwa tangagia fato. 11 A mwane ni raperapega ka tatanui ka tagarafa iata iga ka arani tangiani, maka gira mafata rai ana ka suu wogasifa ne marefa ni gira fagafatongi ana ka aerafa. 12 Hoi mo Kraes ke mafata rainia mereana ke mae, ke ngaia kaa ke fafagafatongi ka aerafa tarai nga. Hoi mi ngaia ke kokoa noga irawona iotona o God. 13 Ke ogaoga raorao make taua ka mataina o God ne tautauaerisira ka arani maerongana. 14 Rainia na mafatanifa mwa ne etagai kaa, ke fagataraganisira wau nga ka arani inuni na apuna iana o God, maka ogaoga otooto manga ngai ke tarai mwa. 15 Hoi mina Figona Apuna ke tamasia ka agua kaa nikao, make tamasia woi na Arafa ke woi, 16 “Tana mataina ne arao mai, inau kau naka ka tamasinga faku afainira. Au segera ka Lo iaku i mangatata mi takofa iata. 17 Ua makau qoqono rai ka aerafa iata make marefa qai pagai tatakosi ka aerafa na tanui.” 18 A mataina na Arafa ne qono rai na aerafa ia ka, igia ke marefa ni araria nikao nai mafata rai ka suu wogasifa rainigi. 19 A goaku igamu, a gapuna o Jisas ke wategia ka nganganiganifa rai qanu ana ina agua ne apuna tefa wau, 20 rainia na tara faoru na fafagaotogia tangaa ka tafinga! Ngaia ke tafangia ka tara tangagia mataina ne mafata rainia mereana na apena, ke tafangia ka gafu ne kuku pusia na agua ne apuna tefa. 21 Igia ka nafunia ka romana qauta na mwane ni raperapega rafa ne onoono isuria na ruma iana o God. 22 Hoi ki igia, kai rao mai fagarangia ko God afainia ka maurifaka ne taragani mina takofa ne nganganiaga ne rao mai pania na fagauguringa. Nakagia kai nakai ka maurifaka ki taragani, mina fiusurigia ana ki fato, mina apeka ka qani manufi rai ka wai ne qao koro. 23 Igia kai ferefere nganganiaga rainia ka takofa gatagata na woi na nafunia, suria igia ka fafagauguria ko God ne tanua na tamasinga faku afainigia. 24 Igia ke araria nai fafagaramworigia fairifui rai komanigia ana mina tanui ana ka mwarao ni faitamaninga. 25 Ua tana inuni ka kasi wau ka takofa rai faku ana tangai wogasifa, make marefa nai girara tanu ana manga ngai kana. Igia ke araria nai fafagakoro mangatata ki tana inuni, suria mu girara ka tangiana ni aporofa iana na Arafa ke fagarangi mai noga. 26 Marefa ki tana suu wogasifa tangara na inuni ne takosi rai tanua ana ka aerafa imurina na girara noga na mworanifa. 27 Ngaira gena ka maerongana o God, na oga mwa tangai rao ana tangaa ka apena fagaetangifa rafa mina giu ne wawatawata kana. 28 Rao ka inuni ne erua kee na rako wau ka sufira ki tana inuni rainia ka Lo iana o Mosis na fagaerisia, ainuni kena ke araria nai nafuia funuia. 29 Hoi make aera wau nga rai tako purua ana rainia ki Karena o God, mina fagamaakia ana ka gapuna ne qani fagaapunarigia. E aera wau nga manga na tamasi aerisia ana na Figona Apuna, ne fagaqao rainia na faitakoifa ia. 30 Igia ka girara woi o God ke woi, “Nga inau kau orisia aporo makau ngatora aporo ka taa na tanui.” Make woi nikao, “Nga inau na Arafa, kau fafagagetara na kare iaku.” 31 Apena agua rafa wau ngai kena na Arafa ne tafitafi kaa ne rao mai tangai fagaetangira ana gaa. 32 Siana rai qono rai ana ka ogafanamiu inago igi, a mataina ngai ke ko Kraes ke mafata rainia ka mawetana tangagamu, ki manga namu fafafara, maaka mu uraura nganganiaga mwa. 33 Tana mataina ka tamasi aerisigamu maka fafagaqao maamiu i maata na inuni, mi tana mataina ka tanugamu kamu apeape mamasiaga afainira ki tana inuni. 34 Igamu kamu apeape mamasiaga afainira ka inuni ina peresin. Fenaka na mwarao iamiu kai tawora panigamu maka mu wagewage mwa, suria mu girara woi mu nafuni mwarao ne koro tefa wau ne taotao tarai pania ko God. 35 Nga ngai ke mui nganganiaga nga iga ka mangatamiu maka mu pagai nanafunia ka worimiu rainia. 36 E araria namu fagagatagata mwa rai tanui ana ka mwarao ne qao koro i maana o God, make kafu wawategamu ka agua ne qani tamasia tangagamu. 37 Manga na Segesegefa Apuna ne woisia, “Arafa ke suguia mwa ni rao mai! Marefa ni ariro. 38 Ainuni na tangamworani mwora iga na ogafanata, ngaira ke oto wau i maaku. Hoi mina inuni na riri aporo ke marefa nai qao koro i maaku.” 39 Hoi igia kaa ke marefa ka inuni tangai riri aporo ana tangaa na maefa, maka ani na tangamworani make fagatafigia.
111 Nga na fagauguringa ke tanugia ka tako gatagata rainia ka mwarao na takosia rao, make wategia ka takofa nganganiaga tangaa ka mwarao ne marefa nai rerea rao. 2 Nga na fagauguringa iata iuraka gaa ke qao koro i maana o God. 3 Inago wau noga ke marefa wau nga ka mwarao. Hoi ki suria na fagauguringa ia ka, igia maka girara woi o God ke fagaworai ka arani mwarao. Iga mwa na tamasinga iana make woworaga ka mwarao na gira regi ana gaa. 4 Suria Ebol ke nafunia ka fagauguringa, ngaia ke mafata rainia ka mafatanifa tangaa ko God tefaria ko Kein. God ke wagewagesia afainia ka mafatanifa iana, make woi o Ebol ke oto wau i maana. Fenaka o Ebol ke mae mina fagauguringa iana ke fagaqao tangagia woi ngaia ke oto. 5 Hoi Enok ke nafunia ka fagauguringa make marefa ni mae. Ngaia ke oga koro tangaa ko God, mo God ke tawo maumaurina ke akau i Heven. Nga ngai kana na apena ke marefa nai rogoia. 6 Ua make rao ke marefa nai nafunia ka fagauguringa marefa ko otai ni gira oga koro ana tangaa ko God. Igia kai tangamworani woi o God ke mwora mi ngaia ke wawatera ka worita na arani inuni na garia ngaia. 7 Suria o Noa ke nafunia ka fagauguringa, o God ke qani tamasia tangaa ka agua ne mamaunga ni worawora. Ngaia ke tau woita make tagarafia ka qauta ne fagatafira ngaia, kani iana, karena fato mi kafungaona. Hoi ki iga na tarana kena, ainuni iga na ano ina mataina kena ka fagaetangira, mo Noa ke watea ka korofa ne araria na arani inuni nai oga koro rai fagauguria ana ko God. 8 Ebraham ke nafunia ka fagauguringa make tau woita iana ko God. Ngaia ke woi tangaa ni rao tangaa ka finua woi o God ne woisia tangaa woi ne nanafunia, make rao tangaa ka finua ne marefa wau ni rea rao noga. 9 Suria o Ebraham ke nafunia ka fagauguringa, ngaia ke oga iga ka mwako ina finua manga na mafuara ne qani woisia tangaa. Ngaia ke oga kana iga ka rofu, Aesak make tanua mo Jekob, maka kafu wateraurua ka woita rainia na mwako kena. 10 Ebraham ke tanua ka agua kaa, suria ngaia kena ke nanasia rao mwa ka finua ne taotao tarai, o God ne qani takosia make tagarafia. 11 Hoi ki na mataina ka Sera ne gagaimauaga wau rai nafunia ana ka kare, make nafunia ka fagauguringa woi o God ke gira tanua ana ka agua ne qani woisia, make kafu nafunia ka kere kare mwane. 12 Wani kena, Ebraham ke mwamwaerafaga fato noga, make apara ke akau mai ka waro ni inuni ne nafunia. E mwora ngaira ka rako aera wau manga na feegu ina wawaiaro kana maka mangara na guni na one i one gana. 13 Arani inuni gaa ka mae fato noga maka nafunia ka fagauguringa iata maungara, mangara ne marefa nai tawora ka taa ne woisi tangara. Ngaira gaa ka wagewage mwa, na regi rao fagatau mwa ka mwarao gaa, maka woi ngaira ka mafuara mwa, ki ngaira ina ano kaa. 14 A mataina na inuni na tamasi manga ngai ke, nga ne fagaqao woi ngaira ka garia ka finua iata mereata. 15 I manga nai tatakosia ka finua na qani oga mai noga iga ira, ngaira ke mwataku mwa na gira aporo rao ana. 16 Hoi maka onoono rao mwa tangaa ka finua koro i Heven kana. Nga ngai ke o God ke marefa ni maaki na wowoisia woi na God iata. Ngaia make tagarafia ka finua tangara. 17 - 18 Ebraham ka qani woi tangaa woi Aesak, i karena mereana ke ratoa mwa ka woraworanifa kana. Hoi maka mataina o Ebraham na ofongia, ngaia ke nafunia ka fagauguringa make marumu mwa rai nafuia ana ki karena rai mafatanifa ko Aesak, 19 suria ngaia ke girara woi o God ke gira ragaira akau ana ka inuni tangaa ka tafinga. E manga na Aesak ne toraia aporo pania na maefa. 20 Aesak ke nafunia ka fagauguringa, make tamasia ka mafatanifa koro tangaa ko Jekob mo Iso. 21 Hoi imuri mai, a mataina Jekob ne suguia mwa ni mae, make matarengia ka airiwatona make wogasi. Suria nikao na fagauguringa iana, ngaia ke fagaapunariraurua ki karena o Josep. 22 Hoi ki na mataina o Josep ne kafu maemae, make qani nafunia ka fagauguringa woi o God ke totoraira ka inuni Israel fura pania ki Ijip, make woi tangara woi nai totora ka surina apena afainira. 23 Suria enana me emana o Mosis karu nafunia ka fagauguringa, ngairaurua karu punufia ki ngaia raorao make taua ka fagaifana ne oru. Ngairaurua gena karu rea ka kare kena ne qao koro aera, make marefa naru maagutainia rai tofea ana ka tamasinga ne naka na arafa ni finua ngai kena. 24 Hoi imurina o Mosis ne rafa akau, mina fagauguringa iana ke tanua ke ngaroi rai onia ana woi sinamapu o Fero. 25 Ngaia ke marefa ni oqania ni ogaoga koro iga ka taufa iata na inuni aera, suria o God ke suguia mwa ni fagatamasira. Ngaia ke oqania mwa rai fagaqao maana ana afainira ka kare iana God. 26 Mosis ke girara woi na arani mwarao koro i Ijip gena ke marefa ni koro manga na mwarao ne pagai tawoa rainia na ape mamasiaga ana tangaa na Mesaea kena, make ono rao inago tangaa ka worina. 27 Suria na fagauguringa iana, Mosis ngaia ke rao pania ki Ijip make marefa ni maagutainia ka mangariaga iana na arafa ni finua. Mosis ke fagagatagata suria ne rea ko God ne marefa nai gira rea ana kena. 28 Nga na fagauguringa iana make fagananaua ka farunga na woisia na Tefa Afarau. Ngaira na inuni i Israel ka tafusi rai ka maana ruma iata igi rainia ka gaputa na sip, ki mwarao maka enjel iga na maefa ki siana ki nanafuira ka kare mwane inago iata gena. 29 Suria na fagauguringa iata, ainuni ka taworagofa iga ka Asi Mera manga na mwako mamata. Hoi na mataina na inuni Ijip na oqania rai taworagofa surira ana, ngaira ka tono ka mae. 30 Akare iana o God ka nafunia ka fagauguringa na mataina na taworagofa rifuia na Finua rafa i Jeriko suria ka tangiana ne epiu, mina qono na para rifuia rainia ke afogefoge wato. 31 Ua ka Rehap ka fefene ne aera na parongana ia, make nafunia ka fagauguringa make oniraurua qanu ka mwane ne erua naru gagafia rai rea ana i Jeriko. Hoi ki ngaia ke marefa nai nafuia funuia afainira ka inuni na tofea o God gena. 32 Hoi ataa kau tatamasia nikao? Marefa qai nafunia ka mataina rai tamasia ana ko Gidion, Barak, Samson, Jafta, Deved, Samuel mi tana maurukari rao gena. 33 Nga na fagauguringa iata, ngaira ka fainafunafu ka tefarira ki tana arafanga igi, maka tanui ka mwarao ne oto, maka tawoa ka mwarao o God ne tamasi tangara. Ngaira ka fatatapusi ka farata na mwarao wasi, 34 maka nafui ka apena giu ne ngarungaru, maka gawa panigi ka naefe ne maasi ruarua iata na maerongata. Manga ngaira gena ke marefa nai ramwo, maka watera ka nganganiaganifa mina ramwofa rai gogofira ana ka mafuara ni faiarifatana. 35 Tana fefene na nafunia na fagauguringa, maka tafi aporo tangara ka goata na qani mae fato noga ira. Ngaira na ani na tangamworani inago ira ka ramwosira rafa wau marefa nai oqani gawafa pania ka fafaranifa suria ngaira ka oqani afaraga akau ana pania ka maefa tangaa tafinga mwora. 36 Tana inuni gaa ka fafagamamana rainira maka rararamwosira, mi tana ani ka rakurakura rai seni ka kasira ina peresin. 37 Hoi mi tana inuni ka ariarifara rai guana fau ka maemae, maka farafaraworoworo rainira, kee na nanafuira funuira rainira ka naefe ne maasi ruarua. Tana inuni gaa ka nafuni mwa ka gawoni na sip mina kouti rai gafu ana rai. Ngaira ke marefa ni tonga mwarao iata, maka mamamaramwanegasira maka tatanui ka atani wau mwa na mwarao tangara. 38 Ainuni koro gaa ke ma ni araria nai oga afainira ka inuni ina ano kaa, maka tanura ka atani araorao mwa suri finua tatara mina fungani, maka tanura rai oga ana iga ka waqa mina kirukiru irarona na mwako gana. 39 Ngaira fato gaa ko God ke wagewagesira suria na fagauguringa iata! Hoi maka mae, make marefa nai tawora ka mwarao na qani woisi tangara igi. 40 Ngai ke ko God ke qani takosia ka mwarao ne koro ne naka tangagia. Make oqani rai fakugia ana afainira, ki mwarao maka ogafanaka igia fato ki taotao fagainani wau nga.
121 Ua suria na mataina kaa, ka apena rurufa rafa na inuni ka rifuigia rai qoqoretainigia ana, hoi ki igia kai kasikasi rao ka arani mwarao ne fafagamakukugia wato, ne mangai na aerafa ne gira rakurakugia ana. Ua makai fagagatagata nga rai taria ana ka tarifa ne naka o God tangagia. 2 Igia kai onoono tangaa mwa ko Jisas, ngaia kena ke fafaganega ka tangamworanifa ia ka raorao make pagai fafagaofua. Ngaia ke nganganiaga mwa ke qanufia ka maakifa rai rapusia ana iga ka taotao woro, suria ne girara woi tana mataina mai ke wawagewage. Nga ngaia ke ogaoga irawona i otona na papa ne ogaoga iga o God! 3 Ua, nga ngai ke mui nakanaka ka takofa iamiu iga ko Jisas ne marape mwa rainia na rotafa iata na inuni na aera, ki mwarao maki siana kamu anumwanumwa kamu kasikasi wau mwa. 4 Mu fafainafunafu kamu tetefaria ka aerafa, manga namu fafainafunafu maake marefa wau noga namu mae. 5 Hoi maka mu qono rainia ka woita ne woisi tangara i karena o God, “A mataina o God ne fafagaqaogamu siana rai tako mamafasia ana, mi siana ke watowato na takofa iamiu mataina ne fafagaotogamu. 6 Arafa ke fafagaotora mwa ka inuni ne oqa koro tangara, make susuraira ka ani ne woisira rai karena.” 7 Mui nafunia ka marumufa mwa na mataina na fafagaotogamu! Ngatakena na Arafa ne tanura i karena ngai ke. Arani inuni na apara kare maka gira fagaotora ana ki kareta. 8 Nga ngai ke o God make fafagaotora ki karena fato, hoi make rao ke marefa ni fafagaotogamu igamu kena marefa ki karena ngaia. 9 Emaka ina ano kaa maka fafagaotogia, maka takotako fagaakaufira. E koro aera ki igia kai ogaoga irugufanana Emaka i Heven ki mwarao kigia ka ogaoga iga ka tafinga afainia. 10 Emaka ina ano kaa ka fafagaotogia iga ka mataina qouqou mwa, maka fagaotogia suria mwa ka takotakofa iata ira. Hoi mo God ke fafagaotogia tangai ka korofa ia ka mereaka, suria ngaia ke oqanigia nai apuna manga i ngaia. 11 Iga na mataina o God ne fafagaotogia, igia ka gira ape mamasiaga ana iga ka agua kaa, marefa nai gira wawagewage ana. Maki murina mai igia na ani o God ne fagaotogia ka pagai nanafunia ka marapefa rainia igia ka oga otooto. 12 Ua, mui rogurogu ka rimamiu ne mamaeaga, maka mui faganganganiagara ka qorona uwamiu ki siana rai gisigisi ana, 13 maka mui fafagaotoa ka tara namu taworagofa iga kena. Hoi maka apeape koro ka inuni na risurisuga, marefa nai aerataga wau nga. 14 Mui ofongia kamu oga marape afainira ka arani inuni! Mui oga iga ka ogafa ne qao koro. Rao ke marefa, e asa mwa namu girara rea ana ka Arafa. 15 Mui reregamu, siana ki tana fitangagimiu ni mamarefa pania na korofa iana o God. Siana kamu naka na apenagai mafai ia ki akau mai afainigamu, ki fafagaerisira nikao ka meosigai inuni gena. 16 Mui reregamu, rea wau ka fitangimiu ke tanui ka agua atani wau mwa, make manga o Iso ne marefa ni tako fagaakausia o God. Iso ka kare inago ne pagai nanafuni ka arani nafuniga iana emana. Hoi make fagaorisingai ka mafatanifa iana emana tangaa mwa na ngaufa ne etagai ia. 17 Mu girara, tana mataina make oqania aporo, make nongi angiangiga tangaa ke emana ia ni fagakoroa, maake marefa. 18 Igamu ke marefa noga mu rao iga ka fungana i Saenae kamu rea maka mu fatatagia. Marefa ka watawata na giu, kee na roto masusuri, kee na tangi aera, 19 kee na afuri na ufia. Ainuni Israel ka rongoa ka ringiringi ne tamasi tangara. Hoi maka nongia woi ni manapu 20 suria ne marefa nai oqani rongo ana ka woita iana. E woi manga kaa, “Otai mwa na inuni kee na puruka ne arao ina fungana kana, maka mui arifarifa nga funuia rai fau.” 21 Agua kena ke qao mamaagutaga make woi ko Mosis ngaia ke maagu ke gisigisi. 22 Igamu kamu rao mai tangaa noga ka fungana i Saeon, i Jerusalem ia faafa. Nga ngaia na finua rafa iana o God ne tafitafi, agua na qera mina qera ni enjel na arao mai fakufaku rai wagewage ana iga. 23 Nga ngai ke namu rorogoira ka arani karena koro o God, na atata ne qani segera i Heven, maka mu rorogoia ko God mereana, ne fafagagetara ka arani inuni. Ngai kana nikao ka nunuta na inuni koro, God ne fagaotora fato noga. 24 Mo Jisas nikao ke e kana! Nga ngaia ko wani ne tanua na fakunga faoru afainia ko God ia, mina gapuna ne tafusigia rainia ia, ke woisi ka romani na mwarao tangagia tefaria rao ka gapuna Ebol. 25 Nga ngai ke mui tautau woita iana ko God ne tamasi tangagamu. Ngaira na inuni Israel ke marefa nai gira rao pania ana ka fagaetangifa iana o God na mataina na ngaroi rai rongoa ana ko God ne tamasi tangara ina fungana i Saenae. Igamu nikao make asa namu rao pania ka fagaetangifa, manga namu ngangaroi rai rongoa ana ko God ne tatawatawa mai tangagamu pania i Heven. 26 A mataina o God ne tamasi i Saenae, a ringina ke ngiua ka ano kaa, mina mataina kaa ke woisia woi ne pagai ngiungiua nikao ka ano kaa mina afaafana kana nikao. 27 A tawatawanifa ke woi manga ka ‘nikao’, woi na arani mwarao ne fagaworai gana ka pagai mwangiungiu ke tataka rai faitigi, hoi nga mwa na mwarao marefa ni gira mwangiungiu ana ke pagai taotao tarai tarai mwa. 28 - 29 Hoi ki igia ke araria nai tangasia ko God suria na wategia ka arafanga ne marefa ni gira mwangiungiu ana. Migia kai wowogasia afainia ka maagufa rai wawagewagesia ana, suria na God ia ka nami tako fagafigaia kena ke manga na giu ne ratarata ia.
131 Mui kokomanigamu fairifui raorao mwa manga na kare iana na Arafa na arao isuria. 2 Mui kanakanasira ka mafuara na arao mai i ruma iamiu, rainia tana inuni inago ira ka kanakanasira ka qanu mwa ka enjel i ruma iata make marefa nai girara. 3 Mui tatakosira aerisira nga ka inuni na kasira irarona na peresin. Siana rai qono rainira ana ka inuni na ono aerisira, maka mui takosia manga igamu ia nikao maki afainira. 4 Arani inuni kamui takotako fagafigaia ka ogafa iga na auragifa. Mui mworamwora faitangai tangara ka inuni iamiu, igamu na mwane mina fefene, suria o God ke pagai fafagaitangira ka inuni na rangaranga mina inuni na tatanui na aerafa. 5 Siana rai takosia ana rafa ka rurugua, maka mui nafunia mwa ka wagefa rainia ka mwarao namu nafuni gena, suria o God ke qani woisia manga kaa, “Marefa qai gira kasigo ana make marefa qai gira mwarao ni tangainigo ana.” 6 Nga ngai ke ne taugia ka wowoi kaa, “Arafa ke tatamaniau! Ataa kau pagai mamaagutainia rainia na taa na inuni ne tanua tangau?” 7 Siana rai qono rainira ana ka mwane rafa iamiu inago ira na qani tamasia tangagamu na woita iana o God. Mui tatakosia ka ogafanata ira, maka mui fafagauguria ka Arafa mangara ngaira ira. 8 Mataina inago wau noga mina mataina kaa o Jisas Kraes ke marefa ni orisi noga, ngaia ke faiaworagi mwa tatarau. 9 Siana ka fafagaqekaqekagamu rainigi ki tana fagausuringa getigi. Hoi o God ke gira fagagatani ana ka takofa ia ka ke nganganiaga rainia ka korofa iana, mi tana ngaufa ka ngaura make asa ni fagagatani ka takofa ia ka. 10 Hoi igia ka nafunia ka raperape, mina mwane na tatagara iga na raperape ina rofu ke marefa nai gira ngaura ana ka ngaufa gena. 11 A qauta na mwane ni raperapega kena ke totoraia qanu ka gaputa na mwarao tangai na mafatanifa iata igi iga ka agua ne apuna tefa wau tangai na aerafa, mina apeni gena ka fafanunu i metara taragani na finua kena. 12 Hoi ko Jisas mereana ke ape mamasiaga ne mae i metara taragani ina maana finua rafa kena, ka gapuna mereana ki tanura kai inuni kai apuna. 13 Ngaia ngai ke igia makai furafura taragani na finua kena tangaa ko Jisas rai mea maaki ana. 14 Iga na ano kaa ke marefa nai nafunia ka finua rafa ni gira tao tarai ana, maka nanasia mwa ka finua rafa ne mamaunga mai kana. 15 Nga na mafatanifa ia ka tangaa ke kaa, tangai kasia ana akau ko God raorao mwa iga ka atana o Jisas. 16 Hoi nga ngai ke siana rai qono rainia ana kamu korokoro maka mu mafata rai faitangai ka nafuninga iamiu, suria nga na mafatanifa manga ngai ge ke wagewagesi ko God. 17 Mui tautau woita iata ka mwane rafa iamiu maka mui tatanui ka taa na woisi, nga ngaira gena ka onoono surigamu maka uraura inagona o God tangai mea tamasi ana rainigi ka mwarao na tanui iga na ano kaa. Hoi nga ngai ke mui tautau woita iata kai wawagewage rainia ka tagaranifa iata. Manga marefa namu tautau woita, ka tagaranifa iata ke asaasa tangara make marefa nai gira tamanigamu ana. 18 Mui fafagarafe tangagami. Atakotakofa iamami ke taragani mwa, makami ofofongia kami ogaoga koro raorao mwa. 19 Inau kau oqanigamu namu fafagarafe woi inau qai aporo wau tangagamu mafarufaru. 20 O God ne gira mafata rainia ana na marapefa, ke ragaia akau ka Arafa ia ka o Jisas Kraes pania ka maefa. Ke kaa ko Jisas ke manga na romana mwane rafa ni ono suri sip ana ia, mina gapuna ke tanua ka tamasinga faku ne taotao tarai nga. 21 Inau kau fagarafe woi o God ki tanugamu kamu nanau kamu tautau woita iana, maka mu oqani raorao mwa rai tanui ana ka mwarao ne oto. Makau fagarafe nikao woi o Jisas ki tatamanigamu rai tanui ana ka mwarao ne wagewagesi o God. Kai fagaakausia ko Jisas Kraes tarai tarai! Amen. 22 A goaku igamu, au segea mwa ka kere aqouqou gana leta rai fagagatanigamu ana, makau nongigamu woi mui rongorongo menamenai tangai ka mwarao nau qani segera igi. 23 Mu girara? O Timoti ke fura noga pania ka peresin. Manga ne mataro mai mafarufaru, ngaia ke takuau wau ina mataina nau arao wau tangagamu kena. 24 Inau kau oqanigamu namu mamafata rainia ka tamasinga iga na wagefa iaku tangara ka mwane rafa iamiu mina arani kare iana na Arafa. Ainuni ina provins i Itali na rao suria na Arafa, ka mafata rai wau na tamasinga iga na wagefa iata gaa. 25 Au fagarafe woi na korofa iana o God tangagamu ki igamu fato!