1 Korint

1

1 Pania inau o Pol, God ke qani ono sikifiau rai aposol iana o Kraes Jisas. Inau afainia ka goaka o Sositenes, ngaia nikao make arao suria na Arafa. 2 Tangaa ka siosi iana o God i Korint. Kraes Jisas ke ono sikifigamu rai kare iana maka mu wogasi igaa ka atana, manga igia mina arani inuni na woisia woi o Kraes na Arafa iata nikao ira. 3 Au fagarafe woi o God emaka mina Arafa o Jisas Kraes ki koro tangagamu, mwarao maka mui ogaoga igaa ka marapefa. 4 Inau kau tatangasia raorao mwa ko God iaku rainigamu, suria ngaia ke mafata rainia ka korofa iana tangagamu, kigamu na ani mu faku afainia ko Kraes Jisas. 5 Pania na agua ngai ke, God ke faganafunigamu rai ka arani mwarao, make gura wau nikao ka giraranifa mina tawatawanifa iamiu. 6 Suria na arani fagausuringa iamami rainia ko Jisas Kraes ke qani nganganiaga wau i maurifamiu. 7 Hoi nga ngai ke God ke wategamu ka arani mafatanifa koro tangagamu, minga kamu nanasia ka aporofa iana na Arafa iaka o Jisas Kraes kena. 8 Ngaia nikao ke tatamanigamu kamu ogaoga nganganiaga raorao mwa make taua ka fagafatongina na ano kaa, maka mu ogaoga menamenai raorao mwa nikao make taua ka tangiana ne aporo mai na Arafa iaka o Jisas Kraes. 9 God ke mworamwora raorao mwa tangagamu, mi ngaia ke ono sikifigamu kamu faku afainia ki Karena, o Jisas Kraes na Arafa iaka ia. 10 A goaku koro igamu, namu arao suria o Jisas Kraes na Arafa iaka, inau kau nongigamu nga woi mu nafunia ka mangataka faku faitangai. Siana kamu totora faitigi, maaki faku ka mangatamiu igaa ka takotakofa iamiu. 11 A goaku igamu, tana fitangita na inuni i ruma iana ka Kloui ka fagarongoau woi igamu kamu fafaitogiri sio mwa mereamiu. 12 A mwarao nau woisia kaa ke manga kaa, tanani igamu kamu wowoi, “Inau kau arao suria ko Pol,” mi tanani ke wowoi, “Inau kau arao suria ko Apolos,” mi tanani ke wowoi, “Inau kau arao suria ko Pita,” mi tanani ke wowoi, “Inau kau arao suria ko Kraes.” 13 Nga igamu kamu taka rainia ka apena o Kraes. Nga o Pol ke mae ka nafuia tangagamu? Fea igamu kamu maanu apuna igaa ka atana o Pol? Marefa wau nga. 14 Inau kau tamasi tangasia ko God, suria ne marefa qai fagamaanuapunaria ki tana fitangimiu, nga mwa o Krispas mo Gaius. 15 Nga ngai ke ne asa ki tana fitangamiu woi ni wowoi ni maanu apuna igaa ka ataku. 16 Ua, inau kau fagamaanuapunarira ko Stefinasi mi karena fato, make marefa qai takosia woi qai fagamaanuapunarira ki tana inuni rao nikao. 17 O Kraes ke marefa ni kasiau mai woi qai fafagamaanuapuna mwa, make ke kasiau mai nga woi qai tatarofainia ka tarofa koro. Marefa qai gira tamasi ana mangara na inuni na girara wau ira, make manga nau tamasi mangai ke, ka maefa iana Kraes igaa na taotao woro ia ke manga mwa na mwarao purua ia. 18 Ainuni na rao nai tarupe ana noga pania ko God, ka takosia woi na tarofa rainia na taotao woro kena ka tamasinga mwa ni qekaqekaga ana. Mi tangagia na inuni na tafitafi kaa, ka ramwofa iana o God tangai fagatafigi ana. 19 A Segesegefa Apuna ke woi, “Inau kau fafagaerisi wau ka tako matafanifa iata na inuni ne matafa na qauta, Makau fafagaqonoqonora ka giraranifa iata na inuni na girara wau.” 20 Hoi manga ifai ka inuni ne matafa na qauta mina inuni na girara wau na puka, mina arani inuni na girara tefa iga na ano kaa? God ke qani fagaqao rainia woi na tako matafa ana iata na inuni ina ano kaa ke manga mwa na tamasinga ni fagaqekaqekaga ana ia. 21 God ke tako matafa wau nga, ke fagaqarasira ka inuni igaa na ano kaa rai tako matafana rainia ki ngaia igaa ka takotakofa iata. Ngaira ka tako woi na tamasinga iamami ke rongo qekaqekaga, hoi o God ke fagatafira ka ani na raronimwora rainia. 22 Ainuni na Jiu ka oqani regi ana mwa ka fagaqaonga, mina inuni na Grik ka oqani rongora ana mwa ka tamasinga ni tako matafa ana. 23 Hoi igia kaa, ka tarofainia mwa ka maefa iana o Kraes igaa na taotao woro. Arani Jiu ke marefa nai oqania ka tamasinga ngai ke, mina inuni marefa na Jiu ka takosia manga mwa na tamasinga ni qeka ana ia. 24 Hoi mi igia na inuni o God ne qani ono sikifigia, inuni na Jiu mina ani marefa na Jiu nikao, ka girara woi na tamasinga ngai ke rainia ko Kraes ka ramwofa mina giraranifa iana o God tangagia. 25 Suria na takofa iana o God woi ne qao manga na takofa ni qeka, ki ngaia ke tefarigi wau nga ka giraranifa iata na inuni. Mina takofa iana o God ne qao manga ne mwarumwarusiga ka ramwofa ne tefari nga ka ramwofa iata na inuni. 26 A goaku koro igamu, mui takosia ki ngatakena igamu, mataina o God ne ono sikifigamu. Igaa na onofanana na inuni, e rako wau ka fitangimiu ne marefa nai tako matafa ana, makai nafuni ramwofa, makai tao rai mwane rafa nikao. 27 Hoi ko God ke ono sikifira ka inuni woi marefa nai nafunia na takofa nai fagamaakira ana ka inuni na tako matafa. Ngaia ke ono sikifira ka ani na woi na mwarumwarusiga igaa na ano kaa nai fagamaakira ana ka inuni na nafuni ramwofa. 28 God ke ono sikifia ka ani na inuni woi na ono qau wato rainira, maka qao rufira, maka tako mara mwarao purua nainira, rai fagafatongira ana ka mwarao na tako rafa rainigi. 29 Nga ngai ke ne marefa ka inuni ni gira qaqaeaga ana i maana o God. 30 God ke fagafakugamu fainia ko Kraes Jisas, make kasia mai rai mwane ni tako matafa ana iaka. Mo Kraes ke fagaotogia, make fagaapunarigia, make worigia fura panira ka aerafa iaka. 31 Hoi nga ngai ke na Segesegefa Apuna ne woisia woi na inuni ne oqani tamasi qaqaeaga ana, maki tamasi qaqaeaga mwa rainia ka Arafa.

2

1 A goaku igamu, igaa na mataina nau rao wau kau tamasia tangagamu na woita mwora iana o God ne qani tao punufi, inau ke marefa qai tamasi rainigi ka woita ni qaqaeaganifa mina girarafa. 2 Ina mataina nau ogaoga afainigamu, inau kau oqani tamasia ana mwa ko Jisas Kraes na rapusia igaa na taotao woro. 3 Mataina nau rao wau tangagamu ia kau mwarumwarusiga wau nga, makau gisigisi wau suria nau maagu. 4 A fagausuringa mina tarofa koro nau tamasia tangagamu ke marefa qai tanua manga na mwane ne tako matafa wau nga make girara tawatawa ana. Makau tamasia mwa rai fagaqao ana mwa rainia ka ramwofa iana na Figona Apuna iana o God. 5 Hoi ki igaa na agua ngai ke, igamu kamu nafunia ka fagauguringa suria mwa ka ramwofa iana o God, marefa ka girarafa iana na inuni. 6 E mwora, igami kami tamasi ka woita ni takofa tangara ka inuni na oga suria o God. Hoi marefa ka woita ni takofa ina ano kaa, kee marefa ni manga na giraranifa iata na arafa ni finua na pagai fatofato rao mwa igi. 7 Awoita ni takofa nami tamasi gaa, ka katofa iana o God ne qani fagaaqafia ke tao mataina na ano kaa ne mamaunga ni fafaganega. Nga na agua ngai ke ka tara tangagia rai taua ana o God i Heven. 8 Marefa wau ka fitangita na arafa ni finua ina ano kaa woi nai girara ka woita ni takofa ngai ke, manga woi ngaira kai qani girara kaa, ke asa mwa nai rapusia ka Arafa i Heven ki mae ina taotao woro. 9 Hoi ke manga na Segesegefa Apuna ne qani woisia ia, “Nga na mwarao o God ne fagananaua tangara na inuni na oqania ngaia, ke tefaria ka mwarao na regi rai maata, kee nai rongora rai karingata. Make marefa ni gira qanu ana irarona mangatata!” 10 God ke fagaqao rainigi ka takofa punufi iana tangagia rainia ka Figona Apuna iana, nga na Figona Apuna ke rorogoi na arani mwarao, ke manga na mwarao ne tao punufi wau nga i mangatana o God. 11 Ainuni mereana mwa ke girara ka mwarao ne taotao irarona mangatana. Ngatakena nikao na Figona Apuna iana o God make girara ka mangatana o God. 12 Hoi, ngaia ngai ke a Figona Apuna na nafunia kaa, ke marefa ka mwarao iana na ano kaa, maaka Figona Apuna iana o God ne kasia mai ni fafagagiraragia rainigi ka mwarao ne qani wategia o God. 13 Arani woita nami tatamasi ke fagausurigami rai ka Figona Apuna, marefa takotakofa iana na inuni. Hoi ka Figona ngai ke ke tatamanigami rai fagausurira ana ka inuni na nafunia na Figona. 14 Nga ngai ke inuni ne marefa ni nafunia na Figona iana o God, ke asa ni marumusi ka mafatanifa pania na Figona Apuna, suria na agua ngai ge ke qao qekaqekaga tangara. Ngaira ke marefa nai tako matafa rai. 15 Mo otai ne nafunia na Figona Apuna, ngaia ke gira ono girara ana ka arani mwarao, make asa ki tana inuni ni usu maana rainia ki tana mwarao. 16 Suria na Segesegefa Apuna ke woi, “Marefa ka inuni ni girara na mangatana na Arafa, make marefa ka inuni ni araria ni fafagausuria rainia ki tana mwarao.” Hoi mi igia ka nafunia ka mangata manga o Kraes ia.

3

1 Hoi a goaku igamu, inau ke marefa qai tamasi tangagamu manga nau tamasi tangara na inuni na nafunia na Figona Apuna. Makau tamasi tangagamu mwa manga na inuni ne marefa ni nganganiaga na tangamworanifa iamiu ia. Igamu kena ke mangara na kere kare ira igaa ka tangamworanifa iamiu igaa o Kraes. 2 Ua ki inau kau wategamu mwa ka nogani na susu mangara na kere kare ira, marefa ka ngaufa ni gatagata, suria ne marefa ni ararigamu. Hoi migamu ke mamaunga mu nanau rai tawoa ana ngaufa nganganiaga, 3 suria na taufanamiu ke manga na inuni marefa nai girara na Arafa ira. Afairafai ana mina faitogiri ana manga namu tanui gena ke fagaqao woi igamu ke marefa namu arao suria ka Figona, maka mu arao suri maunga ka taufa iata na inuni ina ano kaa. 4 Tana fitangimiu ka wowoi, “Inau kau arao suria ko Pol,” mi tana ani ka wowoi, “Inau kau arao suria ko Apolos.” Igaa na takofa manga ngai ke, igamu nga mu arao suria maunga mangara na inuni ina ano kaa ngai kena. 5 Mui tatakosia menamenai. Apolos mi inau o Pol kaa, igamirua fato kamuru tatagara mwa tangaa ko God, migamirua kamuru oqani tamanigamu ana igaa ka tangamworanifa iamiu. Nga na Arafa mwa ke usuira ka arani mwane tangai ka tagaranifa iata. 6 Inau ke manga na mwane nau fasia na ritana, mo Apolos ke manga na mwane ne mamaanufira rai wai ia. Hoi mo God ke tanua ke waka ke akau. 7 Nga na apena mwarao rafa nga ko God ne tanua ke waka ke akau, marefa ka mwane ne fasia mina mwane ne mamaanufi rai wai ia. 8 Hoi, a mwane ne fasia na ritana mina mwane ne mamaanufi rai wai, ngairaurua karu faiaworagi mwa. Nga o God ke pagai woriraurua rainia ka tagarafa naru tanui. 9 Suria igamirua kamuru tagara faku mwa tangaa ko God, migamu kamu manga na mwou iana ia mina ruma iana o God nikao. 10 God ke ono korosiau make nakau kau tao rai ngasirawo rai akefa, nau qani naka ka funaoto ni ruma, mi tana mwane getea ke akeake iga. Arani fitangika ke araria ne tatakosia menamenai nga ki ngatakena ne akea, 11 suria ngaia o Kraes ke qani tao manga funaoto ni ruma, marefa ko otai ni gira orisia ana rainia na ani getea rao nikao. 12 - 13 Mataina na inuni na akea na ruma igaa na funaoto kena, ka giu ke pagai ofongi igaa ka tangina ni fagaetangifa kana. Hoi mina arani inuni ka pagai gigirara woi ne tatagara rainigi ka gol mina silva mina romana fau, mi tana inuni ka akeake rainigi ka apenagai, faingi ka aoo, mina wareware. 14 Igia ka pagai worigia, rao ke manga na mwarao na ake rai gena ke marefa ni arofu ina giu. 15 Hoi make manga ne arofu igaa ka giu, igia ke marefa nai nanafuni ka arani mwarao. Mi igia mwa ka tafitafi, manga na inuni na okea fura pania na giu ia. 16 Igamu kamu qani girara woi igamu ka Ruma ni Wogasifa iana o God, mina Figona Apuna iana o God ke ogaoga iraromiu. 17 Hoi otai ne fafagaerisia na Ruma ni Wogasifa iana o God, God ke pagai fafagaerisia ka inuni kena. A Ruma ni Wogasifa iana o God kena ke apuna, migamu kena ka Ruma ni Wogasifa iana o God. 18 Siana kamu fafagaqekagamu mereamiu! Rao ki tana fitangimiu ke takosia woi ngaia ke tako matafa rai ka mwarao ina ano kaa, ke araria nga namu mangara na qeka ira, maka mu kafu nafunia ka tako matafa ana mwora. 19 Suria na tako matafa igaa na ano kaa, ke regi ko God manga na mwarao purua mwa igi. A Segesegefa Apuna ke woi ia, “God ke pagai ririra aporo tangara mereata ka takofa iata na inuni na girara wau ira.” 20 Mina Segesegefa Apuna ke woi nikao, “Arafa ke girara woi na takofa iata na inuni na tako matafa ka mwarao purua mwa.” 21 Hoi ki siana kamu kasikasia akau ki tana inuni, rainigi na mwarao ne tanui. Arani mwarao gaa kamu nafuni ngai ge. 22 O Pol, Apolos, mo Pita, kamu nafunira. E mwora, arani mwarao kamu nafuni ina ano kaa, tafinga, maefa, mataina kaa afainia ka mataina maunga mai, arani mwarao gaa ki tangagamu. 23 Igamu ke nafunigamu ko Kraes, mo Kraes ke nafunia ko God.

4

1 Igamu ke araria nga woi mui takosigami woi igami kaa ka mwane ni tagarafa iana o Kraes, nami tatarofainia mwa ka tamasinga iana o God rainia na fagatafinga ne aqa ke taotao maunga kena. 2 Hoi, a mwane ne tatagara manga ngai ke ke araria ni tatagara menamenai nga tangaa ka mwane rafa iana kena. 3 Inau ke marefa qai tako rafa wau manga namu tatamasiau, kee na fafagatamasiau. Inau minga ke marefa qai gira tamasiau ana nikao mereaku. 4 Igaa na takofa iaku, kau girara woi inau kau taragani. Hoi make marefa woi inau qai oto wau nga. Ngaia mwa na Arafa ke gigirara ka mwarao ne tanuau rainia. 5 Ngaia ngai ke ma ni araria nu usuusu i maata na inuni, maka mu nasia mwa ka Arafa ne arao mai rai fagagetara ana ka inuni. Nga ngaia ke fafaqao rainigi fura mawe ka mwarao ne punufi igaa na rotorotoaganifa. Make tatanui ka mwarao i mangatata na inuni ke rangaranga mawe. Hoi nga o God ke kafu fafagaakausira ka arani inuni faitigi. 6 A goaku, inau kau qani tamasia mai, kau fagatake rainigamirua ko Apolos mi inau, rai fagausurigamu ana kamui gigirara menamenai nga ka girara ana ka woita gaa, “Mui arao suria nga ka faifataninga.” Nga ngai ke nau oqanigamu siana kamu wowoi tana fitangimirua ke koro tefaria ki tana ani. 7 Nga otai ke kasigamu kamu tao rai romata na inuni gena? A mwarao taa kamu nafuni ne marefa ni qani wategamu mai o God? Hoita, manga na mwarao mu nafuni, maki siana kamu rarasigamu rainigi. 8 Fea igamu kamu qani nafuni ka arani mwarao mu oqani? Fea mu nafuni rurugua wau nga rai ka arani mwarao? Manga ifai, igamu kamu tao rai arafa tefarigami? Marefa wau nga! Koro wau ngaia namu tao rai arafa kena, ki igami nikao minga kami nanafunia faku ka arafanga iamiu! 9 Suria inau kau rea ko God ke nakagami ki igami na aposol kami qai muri tatarai nga mangara na inuni na nanau rai nafuira ana ira. Igaa ka matonga ni enjel mina inuni ina ano kaa rai qoretainigami ana. 10 Igami, kami qao mara qeka, tangaa mwa ko Kraes. Hoi mo Kraes ke tanugamu kamu nafunia ka takofa. Migami kami mwarumwarusiga maka maeronganigami, migamu kamu raramwofaga maka tako fagafigaigamu. 11 Ina mataina kaa, igami kami magau wau, make mamata wau ka riomami, make marefa ka mwarao mi gafugafu rai, nga mwa na gafu mataritari. Igami ka maeronganigami wau make marefa ka agua mi ogaoga iga. 12 Igami kami tatagara wau rainigi ka rimamami. Mataina na tamasi aerisigami minga kami tamasi koro mwa tangara, mataina raramwosigami minga kami marapesira wau mwa. 13 Mataina na tamasi aerisigami, migami kami aramira aporo mwa rai ka woita koro. Ainuni ka takosigami manga igami ka mwomwo mina puniga ira ina ano kaa. 14 Inau ke marefa qai sege tangagamu manga ngai ke rai fagamaakigamu ana. Marefa! Inau kau oqa koro tangagamu mangara i kareku mwora ira. 15 Fenaka woi mu nafunira ka tangafuru ne etagai na qera (10,000) nai inuni nai fagausurigamu rainia ko Kraes, mi inau mwa ke emamiu ne etagai. Igamu kamu tao rai kareku na mataina nau tamasia tangagamu na tarofa koro rainia ko Kraes Jisas. 16 Ua, au nongigamu nga woi mui manga inau kaa. 17 Hoi nga ngai ke nau kasia wau o Timoti kaa, a mwane nau komania manga kareku koro ia, ne tanui na tagaranifa koro tangaa na Arafa. Ngaia o Timoti ke wowoisia tangagamu ka taufa iaku nau arao suria o Kraes Jisas, mina taufa iaku ke faiaworagi fainia mwa ka fagausuringa iaku nikao, nau tatamasi suri na arani siosi igaa na finua gaa igi. 18 Tana fitangimiu ka kato ka woi mwa woi ne marefa qai pagai arao wau tangagamu, ka tamasi qaqaeaga wau. 19 Rao ka Arafa ke fafagamarumungainiau, au taugamu wau i tana mataina rao mwa. Makau kafu wau rerera ka inuni na qaqaeaga manga na nafunia na ramwofa gena. 20 Suria, na arafanga iana o God ke marefa woi na tamasifa purua mwa, minga ka ramwofa. 21 E fegua, ataa kamu oqania nau tanua tangagamu ina mataina nau arao wau? Mu oqania nau raramwosigamu, kee nau korokoro makau marapesigamu mwa?

5

1 Inau kau qani rongoa woi tana fitangimiu ke tanua ka agua ni oraoraga ana. A woisia tangau ngaia woi ne auragia mwa ki kani iana emana. A afuroto nikao minga ka girara woi marefa nai tanua ka agua ngai kena. 2 Hoi e araria nga ni aera ka oqamiu, minga kamu qaqaeaga mwa rainia kena. Hoi ke araria namui maengia fura panigamu ka mwane ne tanua na agua aera kena. 3 E mwora woi inau kau oga fagatau panigamu, maki igaa na takofa iaku, inau ki afainigamu mwa. Au usuia maana fato noga ko wani ngai kena, manga mwa nau qani ogaoga afainigamu ia. 4 Mataina namu fakufaku igaa na atana na Arafa iaka o Jisas, mi inau ka takofa iaku ki afainigamu mina ramwofa iana na Arafa iaka o Jisas ke taotao afainigamu nikao. 5 Igamu kamu mamafata rainia nga ko wani kena tangaa ko Satan tangai fagaerisi ana ka apena, mina maurifana mwa ke tafitafi ina mataina ne aporo mai igaa na Arafa. 6 Siana kamu qaqaeaga kena! Fea, ma mu girara woi na kere ngangana na iist ke gira funga ana rainia ka apira na flaoa? 7 Mui kasia fura nga panigamu ka qani iist kena! Maka mu tataragani manga na purete faoru, ne marefa ni tonga iist igaa ia, hoi ki ngatakena nga igamu ngai kana. Nga o Kraes ka karena Sip iaka tangaa na Tefa Afarau na qani nafuia funuia ia. 8 Mataina na fafagaararia na tangiana rafa kena, siana ka purete afainia ka qani iist, (ne woisia igaa na gino mina aerafa). Minga ka purete mwa ne marefa igaa na iist, (ne woisia igia ka taragani maka wowoi mwora nga). 9 Igaa na leta nau qani segea wau tangagamu ia, inau kau qani woi tangagamu woi siana kamu fakufaku afainira na aoraora. 10 Hoi, inau ke marefa qai tamasi afuria ka inuni igaa na ano kaa. Ngaira na aoraora gena, ka mamaongo, maka fafanago maka wowogasira na nunuta na mwarao mwa. Manga namu takosi rao ana panira ka inuni aera gena, make asa wau mui rao pania ka ano kaa. 11 Makau tatamasia tangagamu, ki igamu ki siana kamu fafaitora afainira ka inuni na tamasira woi na goamiu igaa na tangamworanifa, minga ka tatanui ka agua ma ni oto fainira ki tana inuni, maka mamaongoga, maka wowogasira ka nunuta na mwarao, maka tatamasira aerisira ki tana inuni, maka totono ka qekaqeka, maka fafagaparura ka inuni ka tawora ka mwarao iata. Siana rai ngau ana afainira. 12 Ataa ki inau kau usui maata na inuni marefa igani na siosi? E araria mwa nai usui maata ka inuni irarona siosi. 13 Ngaia o God ke fagagetara na inuni na marefa igaa na siosi gaa, mina Segesegefa Apuna ke woi ia, “Mui maengia fura ka mwane ne aera kena pania ka rurufa iamiu.”

6

1 A mataina tana fitangimiu ne togiria na tamana ke ma ni araria ne totoraia tangaa ka koti iata na afuroto, maki totoraia mwa tangara ka inuni na apuna tangaa o God kai fafagaoto tangaa. 2 Marefa mui girara woi na inuni na apuna tangaa o God ka pagai fafagagetara ka inuni ina ano kaa? Manga kana, make fea ke marefa mui fagaotora na kere agua sisitai mwa i qaiawogamiu gena? 3 Fea, marefa mui girara woi nga igia nikao ka pagai fafagagetara na arani enjel? Hoi, ke rao ke manga kana, igia maka gira fafagagetara ana mwa ka kere agua sisitai ina ogafa iaka ngaeka gaa. 4 Manga ifai ka mataina ne akau mai na faitogiri ana manga ngai gena, kamu totora mwa tangara na mwane ne marefa panigamu ina siosi? 5 Au woi manga ngai ke rai fagamaakigamu ana! Fea, e marefa ki tana mwane ni tako matafa ni ogaoga fainigamu ina siosi gena, ki fafagaotora na faitogiri ana iamiu? 6 Hoi ki tana fitangimiu ke toraia sio mwa ki tana tamana make toraia tangara ka afuroto ka rongosuria ka faitogirifa iataurua! 7 A mataina namu totoraigamu fai tangai ina koti, ke fagaqao mai nga rainigamu woi igamu fato kena kamu aera fato noga ngai kena. Manga na fafagaera oqamiu make koro mwa, ke manga na fagapiropiroga ka sirani make koro mwa, siana kamu fafagatamasigamu faitangai. 8 Hoi migamu meremiu kamu fafagaera oqata, maka mu fafagapiropiroga ka sirani iata na goamiu. 9 Igamu kamu girara fato noga, woi na inuni na tatanui na agua aera ke marefa nai nanafunia ka arafanga iana o God. Hoi kamu fifinarura! Suria marefa ka inuni na tatanui na agua aera fainira tana ani, mina inuni na wowogasira na nunuta na mwarao, mina inuni ne marefa nai mwora igaa na auragifa, mina mwane na tatanui na agua aera mereata sio mwa, 10 mina inuni na fafanago, na inuni na mamaongoga, na inuni na gira tono ana ka qekaqeka, mina inuni na tatamasi qao aerisira tana inuni, mina inuni na fafagaparura na inuni ka tawora na mwarao iata, ngaira na inuni manga ngai ge ke asa fagaetagai nai nafunia ka arafanga iana o God. 11 Inago ki tana fitangimiu ka tautanu manga ngai gana. Hoi ki na mataina kaa igaa na atana na Arafa iaka o Jisas Kraes, mi igaa na ramwofa iana na Figona Apuna iana o God, ke usuusugamu make fagaapunarigamu make fagaotogamu kamu oto i maana o God kena. 12 Tana fitangimiu wari ka woi, “Igami kami gira tatanui ana mwa ka atani wau mwa na mwarao.” Aa ne mwora ngai kena, hoi make marefa woi na arani mwarao ki gira tamanigia ana. Ua, ki inau kau ngaroi wau qai naka ki tana mwarao ki arafa tangau. 13 Tana inuni nikao ka wowoi, “A ngaufa ka mwarao ni tamania ana na apeka mina apeka ki tangaa ka ngaufa.” Aa ne mwora ngai kena, maako God ke pagai fafagafatongiraurua mwa. Marefa ni araria nai tatanui ka agua ni oraoraga ana. Igia kai naka mwa ka apeka rai tagara ana mwa tangaa o God, rainia ngaia ke onoono suria kena. 14 God ke ragaia afaraga aporo noga ka Arafa iaka pania na maefa rainia ka ramwofa iana, mi igia nikao ke pagai raragaigia afaraga aporo pania ka maefa. 15 Marefa mui girara woi na apemiu gena ki tana apanana na apena o Kraes? Marefa qai gira toraia ana ka apanana na apena o Kraes rai faku ana afainia ka ani ne qaqagararanga. 16 Mu qani girara woi na inuni ne faku afainia na ani ne qagararanga kena, ngairaurua karu tao rai ape ne etagai mwa. A Segesegefa Apuna ke woi manga kaa ia, “Ngairaurua gena karu mai taotao rai inuni ne etagai mwa.” 17 Mina inuni ne fakufaku afainia na Arafa, ka figona iataurua make fakufaku nikao. 18 Siana kamu tatanui na agua ni oraoraga ana! Ainuni na tanui na aerafa manga ngai ge nga na fagaerisi na apeta ngaia, mina tana aerafa ke marefa ni gira fagaerisi ana ka apeta manga gana. 19 Igamu kamu qani girara woi na apemiu ka ruma apuna iana na Figona Apuna, ne ogaoga iga. God ke qani mafata rainia mai ka Figona Apuna ke mai kokoa i apemiu. Igamu ke marefa mu nafunigamu mereamiu. 20 O God ke qani worigamu rafa wau rainia ka maemiu, ke araria nga namu fafagaakaufia rai ka apemiu.

7

1 Hoi, au oqani aramigi ana ka fagatenga mu fagategi mai ina leta iamiu ia. Mu woi, “A mwane ki siana ki auragi?” 2 E koro woi na arani mwane ki tonga kani iana mereana, mina arani fefene ki tonga wani iana mereana rai ura pusia ana ka ogafa aera. 3 A mwane ne auragi ke mimia mauru nga ki kani iana mina fefene ke mimia mauru nga ko wani iana. 4 Suria na apena fefene ke nafunia ko wani iana, marefa ki ngaia mereana mwa. Mina apena mwane ke nafunia ki kani iana, marefa ki ngaia mereana mwa. 5 Siana kigamurua na inuni muru auragi kena muru manimania na apemurua fairifui. Nga mwa marefa muru mauru faitigi suria ka kere mataina sisitai mwa tangaa ka fagarafenga, maka muru kafu mauru faku aporo nikao mataina tana fitangimurua ne oqaoqania. Marefa ni koro ko Satan ni arao mai ki mai ofofongigamurua suria ne asa rai tau surigamuru ana. 6 Au segea rao mwa ka agua kani ngai ke tangagamu, marefa woi ni manga na tamasinga tangagamu rai rao suri ana. 7 Inau kau oqania woi igamu fato kamu oga mwa manga inau kani, maake suria mwa o God ne wategia ka wotowoto faitigi. Tana inuni ka nafuni ka ani ngai ge, mina tana inuni ka nafuni ka ani getegi na wotowoto. 8 Hoi, e kani ka woita iaku tangara ka inuni marefa nai auragi mina fefene na nao. E araria mwa mui oga nga getegamu manga inau kani. 9 Make manga ne qara tangagamu nai oga getegamu ana, ua e ararigamu mwa mui auragi, suria na auragifa ke koro tefaria manga mu oqaoqani mauru faku ana ia. 10 Ua, au oqani woisi ana tangara ka inuni na auragi fato noga, manga na woita na Arafa mereana ne woisia mai ia. A fefene ke siana ke arao pania ko wani iana. 11 Hoi ke rao ke arao pania, ngaia ke araria mwa ni ogaoga mwa getea nga, kee ni aporo tangaa ko wani iana. Mina mwane ke siana ki kasia ki kani iana. 12 Nga mwa inau mereaku kau tamasia tangagamu na agua kani, marefa ka woita iana na Arafa. Manga tana mwane ni girara na Arafa ke qani auragia fato noga ka fefene marefa ni girara na Arafa, mina fefene kena ki oqani oga ana maunga afainia, ko wani iana kena ki siana ki kasia. 13 Ua, manga tana fefene ni girara na Arafa ki qani auragia fato noga ka mwane marefa ni girara na Arafa, mina mwane kena ki oqani oga ana maunga afainia, ka fefene iana kena ki siana ki kasia. 14 Suria o wani iana ne afuroto ia ko God ke fagaapunaria rainia na kani iana kena ne girara na Arafa ia. Afefene ne afuroto ia ko God ke fagaapunaria rainia na wani iana kena ne girara na Arafa ia. (Rao ko God ke ma ni fagaapunariraurua, i karetaurua make ma nai apuna.) Hoi ko God ke qani fagaapunarira ki karetauraurua gena nikao. 15 Hoi, manga tana fitangitaurua ke marefa ni girara na Arafa make oqania woi ne arao pania ka inuni iana ia, koro mwa. Igo ke marefa nai rakugo afainia maunga ka inuni kena. God ke oqanigia woi nai ogaoga igaa ka marapefa. 16 Hoi, igo na fefene no girara na Arafa ko totoraia ko wani iamiu wari rai tangamworani ana, hoi mi igo na mwane no girara na Arafa ko totoraia kani iamiu wari rai tangamworani ana nikao. 17 Au fagausuri ngai ka agua gaa tangara ka arani inuni na tangamworani. God ke qani usugia rai rao suri ana ka ogafa na Arafa ne wategia mai. 18 Rao ko God ke usuira ka Jiu, siana ke ogaoga mangara na inuni ne marefa na Jiu. Rao ko God ke usuira ka inuni marefa na Jiu, siana ke ogaoga mangara na Jiu ira. 19 Fenakara woi na inuni kena ka Jiu, kee inuni kena ke marefa ka Jiu, ngairaurua gena karu faiaworagi mwa i maana o God. Nga na apena mwarao rafa nga ka tau woita iani ana na faifataninga iana o God. 20 Igamu fato na inuni ke araria nga namu ogaoga nga manga namu qani ogaoga ia igaa na mataina o God ne onigamu kena. 21 Igamu na inuni namu tatagara purua, siana ko takotako aera rainia, maake manga no gira fagataraganisigo ana, mako tanua manga kena. 22 Ainuni ne tao rai inuni na tagara purua mataina na Arafa ne onira, ngaira ka taragani mwa i maana na Arafa. Mina arani inuni na taragani mwa ina mataina o Kraes ne onira, ngaira ka mai tao rai inuni ni tagara ana mwa purua tangaa. 23 God ke qani worigamu rainia ka maemiu ne rafa tefa wau. Siana kamu mai taotao rai inuni na tagara purua tangara tana inuni. 24 Mu oga nga manga na mataina o God ne onigamu ia. 25 Hoi, rainira na inuni marefa nai auragi, inau ke marefa qai nafunia ka woita pania na Arafa, makau tatamasia wau mwa ka takotakofa iaku mereaku, ki igamu kamu fafagauguriau suria na Arafa ke oqaniau ke kasiau mai kaa. 26 Igia kaa ka qanufi noga ka mataini ne qara, hoi ke koro wau mu ogaoga manga namu oga ina mataina kaa. 27 Manga igamu kamu auragi fato noga, mui mimira oga mwa. Siana ko takotako nui kasia. Make rao ke manga marefa mui auragi, siana ko rarapasia nui auragi. 28 Marefa ni aera ka auragifa manga igamu ke marefa mu auragi mai inago. Hoi nga mwa otai na auragi ka pagai nanafuni ka takofa rafa wau tangara, nga ngai ke nau oqani ura pusigamu ana panigi gaa. 29 A goaku igamu a mwarao nau woisia kaa ke manga kaa, aporofa iana na Arafa ke fagarangi mai noga. Hoi ke marefa ni rafaera manga namu auragi kee ne marefa. 30 E faiaworagi mwa manga namu angiangi kee mu mamana. Ani na woriwori mwarao, ka ogaoga mwa manga marefa nai nafunigi ka mwarao na worira gena. 31 Mina ani na arumasi na arani mwarao nai tanui ana ina ano kaa, ka ogaoga mwa manga marefa ka mwarao nai tanua ia, suria na ano kaa na ogaoga igaa kaa, ke suguia mwa ni fato. 32 Inau kau oqanigamu woi mu taragani panigi ka arani takofa. A mwane marefa ni auragi ke takotako rafa rai oga ana suria ka mangatana na Arafa. 33 Mina mwane ne auragi fato noga ke takotako rafa wau rainigi ka mwarao ina ano kaa, suria ngaia ke oqani fagakoro mangatana ana kani iana. 34 Manga ngai ke, ngaia ke tauruarua. Akere fefene, kee na fefene rafa ne marefa o wani iana, ke takotako rafa rai oga ana suria ka mangatana na Arafa, make oqania fato nga ni mamafata rainia fato nga ka apena afainia ka mangatana ki qaqao koro tangaa ka Arafa. Mina fefene ne auragi fato noga ke takotako rafa mwa rainigi ka mwarao ina ano kaa, suria ngaia ke oqani fagakoro oqana ana mwa ko wani iana. 35 Inau kau woi manga kaa, suria nau oqania qai tamanigamu, ki siana ki qaraqara tangagamu. Au oqanigamu woi mui ogaoga menamenai maka mu mamafata rainigamu mereamiu fato nga tangaa ka Arafa. 36 Hoi, manga tana mwane mina fefene sanau karu marumu noga rai auragi ana, mo wani kena ke tatakosia raorao mwa ka auragifa iataurua, e koro mwa naru auragi. Agua ngai ke ke marefa ni aera. 37 Make manga i ngaia mereana ne qani takosia gatagata nga woi ne marefa ni auragi, koro mwa manga ne gira tau suria ana mereana. 38 Koro mwa tangai auragifa, make koro tefa wau manga marefa nui auragi. 39 Afefene ne auragi ke marefa ni taragani ina mataina o wani iana ne tafitafi maunga, make manga ne maemae ko wani iana, ngaia ke kafu tataraganisia ke kafu gira auragi aporo ana, hoi maka mwane mwa ki arao suria na Arafa. 40 Maake manga ne kokoa getea mwa make wawagewage wau nga. Nga na takofa iaku ngai ke makau tangamworani nikao woi inau kau nafunia ka Figona iana o God.

8

1 Igaa na leta iamiu kamu fagateau rainia ka ngaufa na wogasi rainigi tangara na nunuta na mwarao. Tana inuni ka woi, “Igia fato ka nafunia ka giraranifa.” Hoi, e mwora, maka giraranifa ke gira tanua ana mwa ka inuni ke qaqaqaeaga mwa rainia. Mina ogafa igaa na oqa korofa ke gira tamanigia ana. 2 Manga na inuni ne tatakosia woi ngaia ke qani girara wau, ngaia ke marefa ni girara nga menamenai. 3 Mo God ke qani girara ka inuni ne oqaoqa koro tangaa. 4 Hoi, rai ngaura ana na ngaufa na wogasi rainigi tangara na nunuta na mwarao na wowogasira, igia ka qani girara woi na nunuta na mwarao na wowogasira gena ke marefa ni mwora makai tafitafi, maka girara mwa woi nga o God ki ngaia mwa tagaina togo. 5 Manga ne rako wau ka atani wau mwa na mwarao na fauatana woi o god ira, mi taa ani ka fauatana woi na arafa i afaafa ina wawaiaro mi ano kaa. Make marefa ki tana mwarao ngai ge ni mwora. 6 Igia ka nafunia ko God ne etagai togo, mi ngaia mwa ke Emaka fato. Ngaia ke fagaworai na arani mwarao, maka ogaoga suria kaa. Nga mwa o Jisas Kraes ka Arafa iaka. God ke fagaworaia ka arani mwarao rainia ki ngaia make mafata rainia ka tafinga tangagia. 7 Marefa ki igia fato kai girara na arani mwarao gaa. E mwora tana inuni ka qani wowogasira ka nunuta na mwarao igaa ka mataina inago. Hoi, ka mataina ngaira na ngaura na ngaufa manga ngai ge, mi ngaira ka tatakosia maunga woi na ngaufa iana na nunuta na mwarao. Atakofa iata ke mwarumwarusiga, maka woi ne fafagaerisira. 8 Angaufa ke asa ni toraigia fagarangi tangaa ko God. Manga marefa nai ngaua make koro mwa, hoi manga nai ngaua make koro mwa. 9 Siana kamu tanua ki tana inuni ne mwarumwarusiga na takofa iana, ke tanua na aerafa gaa rainia na mwarao igamu ne araria mu ngaura. 10 Manga na onoono rogoigo no oga ko ngaungau ina raperape iata na nunuta na mwarao gena, ke ne manga namu totoraira rai ngaura ana ka ngaufa gena nikao. 11 A giraranifa iamiu ke gira fagaerisira ana ka goamiu ne marefa ni gatagata na tangamworanifa iata, ne mae tangara o Jisas Kraes ia. 12 Mataina namu fafagaerisira na goamiu ne marefa nai gatagata na tangamworanifa iata ira, kigamu nikao maka mu tanua ka agua ma ni oto tangaa ko Kraes. 13 Hoi e rao ka fisigona na mwarao nau ngaura ke fagaerisira ka goaku ka apuri, marefa qai ngaura aporo ka ngaufa gena, ki mwarao maki siana qai pagai fafagaerisia ki apuri nikao.

9

1 Inau kau qani taragani. Inau ka aposol. Inau kau qani rea ka Arafa makau fagaotogamu kamu tangamworani rainia ki ngaia. 2 Fenaka woi tana inuni ka takosia woi inau ke marefa ka aposol, migamu kamu girarau woi inau ka mworana na aposol suria ka tafinga faoru iamiu ke fagaqao rainiau woi na aposol ki inau. 3 Hoi, manga na inuni ka totogiriau, inau kau gira woi tangara ana manga kaa. 4 Igaa na tagaranifa iaku mo Banabas kaa, ke oto mwa namuru gira nongira ana ka inuni ka tatamanigamirua rainia ka ngaufa mina tonofa. 5 Make oto mwa nikao, manga igami kami auragira ka fefene na girara na Arafa, kami takura raorao igaa na raofa iamami, mangara tana aposol, mi esina na Arafa, mo Pita nikao na takura na inuni iata gana. 6 Kee ne fea? Igamu kamu takosia woi o Banabas mi inau mwa kaa wari kamuru tatagara nga ina tana tagaranifa tangai na ogafanamirua. 7 A mwane igaa na mae ke marefa nai worira mereata ka maeta. Mina mwane ni tatagara i mwou ke gira ngaura ana mwa ka guani na fafasinga iana mina mwane ne nafunira na kouti nikao ke gira tonomi ana nikao ka nongani na susuta na kouti iana. 8 A fagaararinga ngai ge, ke marefa qai takosi rao mwa mereaku, makau tawoa pania ka fagausuringa iana o Mosis nikao. 9 Mosis ke segea manga kaa, “Siana kamu rakua ka farana puruka na mataina namu fafagatagarafia nai puri qatori ana na guuni na ngaufa panigi ka gawoni.” Hoi, fea o God ke tako rafa rainia mwa ka puruka? 10 Marefa. Ngaia ke tamasi fagatogoamami ngai kana. E mwora, afaifataninga ngai ke ka segea rai girara ana woi a mwane na fikiru mina ani na gagarasi na ngaufa ka gira ngau ana mwa ina mauatagana kena. 11 A mataina muru tatamasia wau na tarofa koro igaa na ramwofa iana Figona Apuna, e tanu manga namuru fasira igi ka guuni. Make araria muru tawora ka mwarao panigamu. 12 Rao ki tana inuni ke oto mwa rai tawora ana ka mwarao manga ngai ge panigamu, ua igamirua make oto wau nga mwora nai tawora ana. Fenaka ne oto tangagamirua migamirua ke marefa muru tawora. Fenaka na arani mwarao ke qara tangagamirua migamirua kamuru marape mwa, suria igamirua ke marefa muru oqania woi tana mwarao ki taotao pusia ka tarofa koro rainia ko Kraes. 13 Igamu kamu qani girara woi na inuni na tagara igaa na ruma apuna iana o God, ngaira ka gira ngaura ana mwa ka ngaufa ina ruma apuna, mina inuni na susu mwarao igaa na raperape ka gira ngaura ana mwa ka ngaufa na wogasi rainigi. 14 E faiworagi mwa manga na Arafa ne qani woisi, woi na inuni na tatarofainia na tarofa koro ke araria nga na tawoa ka maeta rainia ka tagarafa iata. 15 Manga ne oto manga ngai ke, minga ke marefa qai sege woi qai tawoa ka mwarao panigamu. Koro wau mwa tangau qai magau qai mae make rao mai ka inuni ka tamasi afuriau rainia ka ngaufa. 16 Atagaranifa iaku rai tarofainia ana na tarofa koro ka mwarao ne marefa ni araria qai qaqaeaga rainia, suria na tagarafa o God ne woisia tangau make aera wau nga tangau manga ne marefa qai tanua. 17 Hoi, manga woi inau mereaku mwa qai usuia ka tagaranifa ngai ke kaa, ki araria qai nanasia ka maeku. Mi nga ke marefa woi inau qai usui kaa, atagaranifa o God ne ono sikifiau nga tangaa, woi qai tatagarafia. 18 Aworiku ke manga ifai? Ngaia ke manga kaa, inau kau tatarofainia ka tarofa koro purua mwa tangara ka arani inuni make marefa woi qai fagatakouganira nai mwarao tangaa ka tagaranifa iaku kaa. 19 Inau kaa ka mwane ne marefa ka inuni qai tagara irugufanana, makau nakau mereaku nga rai mwane ni tagaranifa purua iata na arani inuni nai toraira ana nga ka inuni rako tangaa ko Kraes. 20 Mataina nau tagara i pasita na Jiu, inau kau oga mangara na Jiu rai toraira ana tangaa ko Kraes. Ngaira ka oga irugufanana na Lo iana o Mosis, mi inau mwa ke marefa. Hoi makau oga igaa ka Lo ira rai toraira ana. 21 Igaa na mataina nau tagara i pasita na inuni ne marefa na Jiu, inau kau oga nga mangara ngaira make marefa qai rao suri ka faifataninga iata na Jiu, nai toraira ana ka inuni marefa na Jiu tangaa ko Kraes. Marefa woi inau qai ngaroitainia ka faifataninga iana o God, maki inau kau rao suria nga ki iana o Kraes. 22 Mataina nau oga fainira na inuni ne marefa ni nganganiaga na tangamworanifa iata, inau kau oga nga nikao mangara ngaira nai toraira ana tangaa ko Kraes. Ua kau qani oga usuri ka taufanata na arani inuni woi qai fagatafira ki tana fitangita rainigi ka ani mwa na agua ni mwataku. 23 Inau kau tanui fato ka arani mwarao manga ngai ge tangaa ka tarofa koro ki qau ki rao maki wawateau nikao ki inau ka korofa rainia. 24 Igamu kamu qani girara fato noga, woi igaa na tari faingiungiu ana ka mwane rako aera ka taritari fagaetagai, maka ani mwa ne etagai ke tefatefa ke tawoa ka mwarao. Hoi mui taritari nga kamui tefatefa, kamui tawoa ka mwarao! 25 Ainuni na oqani tefa ana igaa na taritarifa ka fafagaqaora rai arari ana ka apeta, ki ngaira ka katokato woi nai tawoa ka roqoroqo ni qau ne marefa ni pagai taotao qorafu. Mi igia ka taritari nga ka tefatefa, nai tawoa ana ka roqoroqo ni qau ne taotao tarai nga. 26 Ngai ke, inau kau taritari otooto tangaa ka agua ni fagafatonga nai tefa ana. Makau manga nikao na mwane ni fairupurupu ana ne marefa qai oqania ni atara ka rimaku ina qaiawoa! 27 Inau kau fagamwanesia mwora nga ka apeku, rai tanui ana ka mwarao nau oqani raorao mwa. Fagaraia makau tarofainia ka tarofa koro kaa tangara ki tana inuni, mi inau mereaku ke ma qai arari.

10

1 A goaku igamu, inau kau oqani fagatakosigamu ana rao mwa rainia ka inuni rafa iaka na rao suria o Mosis ira. Ngaira fato ka tafi ina mamarugana na roto, maka taworaofa menamenai mwa igaa ka asi. 2 Ngaira ke mangara na fagamaanu apunarira ira igaa ka roto mina asi, maka tao fato rainia ka kare iana o Mosis. 3 Ngaira fato ka ngaua ka ngaufa ne watera o God, 4 maka tonomia ka wai ne watera o God ne fura mai pania na fau rafa mwora ne takura raorao gena. Afau rafa mwora ngai kena, ki ngaia o Kraes mereana. 5 Fenaka ne manga kana, e rako wau ki tana fitangita, God ne marefa nga ni wagewage rainira. Ki ngaira ka mae ka atani tao faitaka rai raorao mwa ka apeta suria ka feeru tatara. 6 Hoi, arani mwarao manga ngai ge ka fagaqaonga tangai fagausurigia ana, woi igia ki siana kai pagai tanua ka agua aera manga ngaira gana. 7 Mi igia nikao ki siana kai pagai wogasi nunuta na mwarao mangara ngaira ira. Suria na Segesegefa Apuna ke woi manga kaa rainira, “Ainuni ka oga wato ka ngau maka tono mi muri ka afaraga ka atani wau mwa.” 8 Tana inuni ngaira gena ka tanui ka agua ni oraoraga ana, maka mae na tangafuru ne erua matara eoru na qera (23,000) ni inuni igaa mwa ka tangiana ne etagai ia. Siana kamui tatanui na agua manga ngai gana. 9 Siana kamui ofofongia na Arafa mangara tana fitangita ngaira ira. Imuri mina mwaa ke garaira, ka mae fato ira. 10 Maki siana nikao kamu fafaarau mangara tana fitangita na tanua na agua manga kana, ke funuira fato na enjel ni maefa ia. 11 Hoi arani mwarao ne taura na inuni rafa iaka ngai gana, ka fagausuringa tangagia. A mwarao gaa ka segera sio nai fagatakosigia ana rainigi, suria igia kaa, ke suguia taua ka fagafatongina na mataina kaa. 12 Ainuni ne takosia woi ngaia ke uraura gatagata igaa na faiofongifa, ke araria ne onoono menamenai nga, fagaraia make wota mwa. 13 Arani faiofongifa ne qani taugamu igi, ka mwarao tangai tau ana na ani mwa na inuni. Hoi nga o God mwa kamu fafagauguria ke naka na tara fura tangagamu igaa na faiofongifa, ki mwarao maki siana ka faiofongifa ni tetefaria ka ramwofa iamiu. 14 Hoi, a goaku igamu mui naka wau nga ka wogasira ana na nunuta na mwarao. 15 Inau kaa kau tamasi tangagamu na inuni mu takotako rai fafagagetagi mereamiu ana ka mwarao nau woisi gaa. 16 Fea, akaokao igia na tono igaa maka nongia o God ni fagaapunaria, ki igia ke fakugia afainia ka gapuna o Kraes naa? Mina purete igia na topia na mataina na ngaua, ki igia ke fakugia afainia ka apena o Kraes nikao. 17 Nga mwa na purete ne etagai togo kena, mi igia na rako wau igaa na ape kaa ka tao nai ape ne etagai suria na tonga faitigi mwa rainia ka purete ne etagai kena. 18 Mui takosira rao noga ka ai Israel ira. Mataina na ngaura na mwarao na suu wogasi rai ina raperape tangaa o God kena, ki ngaira nikao maka fakufaku afainia ko God. 19 Kee ne fea, nga wari na nunuta na mwarao na wogasira mina ngaufa ni tau wogasira na nunuta na mwarao, karu rafaera? 20 Marefa! A mwarao nau wowoisia kaa ke manga kaa, a mwarao na wogasi rainigi ina raperape iata na nunuta na mwarao gena, ki tangara ka ataro, mi tangaa ko God ke marefa. Ke marefa qai oqanigamu woi mui pagai fakufaku afainira ka ataro. 21 Rao ko otai ne totono igaa na kaokao iana na Arafa, ngaia ke marefa ni araria ni totono nikao igaa ki iata ataro. Hoi mo otai ne ngaungau rai wogasia ana na Arafa, ngaia ke marefa ni araria ni ngaungau nikao igaa ki iata na ataro. 22 Igia ka tanua ka Arafa ke rarafaigia manga na tanua ka agua ngai ke. E fea, igia ka woi mwa woi igia ka ramwo tefaria ki ngaia na Arafa? 23 Hoi, e mwora woi, “Igia ka gira tanui ana ka arani mwarao,” make marefa ki ngai gi fato nga gena ni koro, maki gira tamanigia ana. 24 Hoi, fagaraia maki tana inuni ke takosia mwa ki ngaia mereana. Igia ke araria mwa na tatakosira ki tana inuni getera rao kai tatamanira. 25 Igamu ke araria mwa, mu ngaura ka fisigoni na mwarao na fafagaworingainigi ina maket, make siana rai faifagate ana ifai ka torai mai igaa kena, mako oga ko takotako rafa rainia. 26 Suria na Segesegefa Apuna ke woi, “Ano kaa mina arani mwarao igaa ke nafuni ka Arafa.” 27 Rao ki tana inuni marefa ni girara na Arafa ke garigamu nai rao ka ngau ana i ruma iana, migamu kamu marumu kamu arao, e araria mwa mu ngaungau ka mwarao ne wategamu. Siana kamu paronga rainigi kamu fafagate ifai ka tora mai iga. 28 - 29 Hoi maka rao ka woi tangagamu rainigi ka ngaufa gena woi na wowogasi nunuta na mwarao rainigi, siana kamu ngaura. Marefa qai woi na takotakofa iamiu, maka takofa iana tana inuni. Atakotakofa iana tana inuni getea ke marefa ni gira ura pusiau ana pania ka mwarao ne araria mwa nau tanua kena! 30 Rao ki inau kau tamasi tangasia ko God rainia ka ngaufa iaku, marefa ni oto woi tana inuni ki wowoisiau rainia woi na aerafa kau tanua kana! 31 Hoi, igaa na mwarao namu ngaura, kee mu totono, kee mu tatanui rai fagaakaufia ana o God. 32 Igamu kamu ogaoga mwa suria ka taufa ne marefa mui fafagaerisi ka takofa iata tana inuni, mangara na Jiu, kee na Grik, kee tana inuni rao nikao ina siosi iana o God. 33 Inau makau ofofongia raorao mwa rai koro ana tangara ka arani inuni fato. Marefa qai tatakosiau mwa mereaku, suria nau oqania woi na arani inuni nikao maki gira fagatafira ana ko God.

11

1 Mui arao suri nga ka taufa iaku, suria inau nikao makau arao suria ka taufa iana o Kraes. 2 Inau kau tamasi fagaakaufigamu na goaku igamu, suria igamu kamu tatakosiau tarai, maka mu rao suri ka fagausuringa nau qani fagataraura tangagamu igi. 3 Makau oqanigamu, namui girara nga menamenai woi o Kraes ka qauta na arani mwane, mina mwane ka qauna kani iana, hoi mo God ka qauna o Kraes. 4 Ma ni koro manga na mwane ke qoqofia ka qauna igaa ka mataina i ngaia ne fafagarafe, kee ne tamasi fura ka tamasinga pania ko God, suria ne qoqofia na qauna kena ki ngaia ke fagawatofia ko Kraes na qauna. 5 Make manga na fefene ke ma ni qoqofia ka qauna igaa ka mataina i ngaia ne fafagarafe, kee ne tamasi fura ka tamasinga pania ko God, ngaia ke fagawatofia ko wani iana nikao. Mi ngaia ke faiaworagi mwa afainia ka fefene ne goro furia na qauna. 6 Afefene ke araria ni qoqofia ka qauna. E qao maakitaga tangaa ka fefene ni goro afuritainia ka qauna kee ni tapurua. Make manga ne ngaroi ni qofia ana ka qauna, maki tatapurua mwa ka qauna. 7 A mwane ke marefa ni araria ni qoqofia ka qauna, suria ngaia ke tora nununa ko God make fafagaqao rainia ka ramwofa iana o God. Mina fefene ka fafagaqao rainia ka ramwofa iana mwane iana. 8 Suria na mataina o God ne tagarafia na mwane ia, ke marefa ni tagarafia pania ka apena fefene, minga ke tagarafia ka fefene pania ka apena mwane. 9 Mo God nikao ke marefa ni tagarafia mai ka mwane tangaa mai ka fefene, nga mwa na fefene ke kafu tagarafia rao mwa tangaa ka mwane, woi ni tatamania. 10 Rainia na agua kaa, ka fefene ke ararira nga na qoqofira ka qauta tangai fagaqao ana woi i ngaira ki rugufanata o wani iata. Mi tangara nikao na enjel nai rerea. 11 Mi igaa na ogafa iaka igaa na apanana iana na Arafa, afefene ke ogaoga fagauguria ka mwane, mina mwane ke ogaoga fagauguria ka fefene. 12 Suria igaa ngatakena nga o God ne qani fagaworaia na fefene pania na apena mwane, hoi mina arani mwane ka worawora mai i apena na fefene. Mi ngaia o God ke fagaworai ka arani mwarao fato nga. 13 Igamu mereamiu kamu tatakosia nga menamenai, manga ne oto mwa, woi na fefene ki siana ki qoqofia ka qauna, ki fafagarafe tangaa ko God. 14 E fagaqao tangagia woi na mwane ne surusuru gagafu na qauna ke marefa ni qao koro. 15 Mina fefene ne surusuru na qauna ke qao koro tefa, suria o God ke watea rai qoqofia ana ka qauna. 16 Manga tana inuni ke oqani faitogiri ana rainia ka agua kaa, maki igami mina arani siosi iana o God fato gaa ke marefa mi gira faitogiri ana. 17 Hoi, igaa na mwarao nau oqani woisi wau ana gaa, inau ke marefa qai tamasi fagaakaufigamu, suria igaa na fakunga iamiu tangai na fagarafenga ke aera wau tangagamu. 18 Nagonagona, inau kau qani rongoa woi igamu kamu fariwoa faitigi sio mwa mereamiu, mataina igamu namu faku tangaa na fagarafenga. Makau tangamworani woi tana agua gaa ke mwora. 19 Ma ni marefa igamu kamu fariwoa faitigi sio mwa mereamiu, hoi make mwataku mwa rai rea ana otai ka ani na mwora i maana o God. 20 Mataina namu fakufaku mai tangaa na ngaufa apuna iana na Arafa, marefa wau nga woi ni wagewagesigamu ka Arafa. 21 Suria na arani fitangimiu kamu qani ngaura getegamu rao inago, maka kafu rao mai ka arani inuni. Tana inuni ka magau, mi tana ani ka tono rao mwa maka qeka. 22 Efea igamu ke marefa ni tonga ruma iamiu mereamiu, namu ngaungau maka mu totono iga? Kee ne fea, mui ono aerisia ka siosi iana o God maka mu oqani fagamaakira ana ka inuni ne marefa na ngaufa iata naa? Igaa na agua ngai ke, ka taa kamu tatakosi nau wowoisigamu rainia? Mu woi mwa nau pagai tamasi fagaakaufigamu? Marefa wau nga! 23 Rainia inau kau qani tamasia fato noga tangagamu, ka mwarao na Arafa ne qani tanua. A mwarao ngai ke ke rao mai pania ka Arafa mereana. Igaa na qongiana na faganafu rainia igaa ia, Arafa o Jisas ke tawoa ka purete, 24 ke tamasi fagakorofia ko God rainia, ke topia, make woi, “E kaa ka apeku, nau mafata rainia tangagamu. Mui ngaua maka mu tatakosiau raorao mwa rainia.” 25 Ngatakena mwa, imuri mai na ngaufa kena, ngaia ke tawoa ka kaokao ke tanua manga ngaia nikao make woi, “E kaa ka gapuku tangai fagamworaia ana ka fakunga faoru iana o God afainigamu. Arani mataina namu totonomia, mu tatakosiau raorao mwa rainia.” 26 Ngai ke ka fagaqaonga rainia woi igaa na arani mataina namu ngaua na purete ngai ke maka mu totono igaa na kaokao ngai ke, igamu kamu tatamasia fura ka maefa iana na Arafa raorao make aporo mai. 27 Manga na inuni ne ngaua na purete iana na Arafa, make totono igaa na kaokao iana afainigi na taufa marefa ni oto, ngaia ke fagaerisia ka apena mina gapuna na Arafa. 28 Ngaia ngai ke ne araria nga, woi na arani inuni ki qoqoretainia menamenai nga ka mangatana mereana, make kafu ngaungau make totono ina kaokao kena. 29 Rao ke marefa mu ono girara menamenai, woi igamu ka apena na Arafa, igamu kamu garigamu tangagamu mereamiu ka fagaetangifa iana o God igaa ka mataina namu ngaungau ia mina mataina namu totono na kaokao. 30 Ngaia ngai ke tana ani na rako wau nga na fitangimiu na matoro, maka mwarumwarusiga gena, mi tana ani ka mae. 31 Rao ki igia ka qoreqore noga igaa ka mangataka, God ke marefa ni gira fagaetangigia ana. 32 Hoi mataina na Arafa ne fafagagetagia make fagaetangia, ngaia ke tanua ka agua ngai ke rai ura pusigia ana ka fafagaetangigi ana afainira ka arani inuni ina ano kaa. 33 Hoi a goaku koro igamu, e araria mwa mu nasira kamu fakufaku fagaetagai maka mu kafu ngaungau. 34 Rao ki tana fitangimiu ka magau wau, mu gira ngau ana mwa i ruma iamiu. Hoi mina fagaetangifa ke ma ni gira rao afurigamu ana igaa ka mataina namu fakufaku kena. Imurina nau mataro, makau kafu fafagausurigamu rai ki tana mwarao namu fagatera igi.

12

1 Hoi, a goaku igamu, igamu kamu fagateau rainigi ka mafatanifa pania na Figona Apuna. Au oqanigamu mu gigirara menamenai. 2 Mu qani girara igaa na mataina namu afuroto maungagamu, mu tonga surira ka nunuta na mwarao ka toraigamu fura tangai ka agua ne aera. 3 Ngaia ngai ke, nau oqanigamu mu girara menamenai, woi rao kigamu kamu arao suria ka Figona Apuna, mu gira woi ana, “O Jisas ka Arafa!” make marefa namu tamasi aerisia woi, “O Jisas ke aera!” 4 Amafatanifa pania na Figona Apuna ke rako wau, maka Figona mwa ne etagai ke woto rainigi gena. 5 E rako wau ka tarani na tagaranifa tangaa na Arafa, minga ka Arafa mwa ke etagai togo. 6 Igia ka nafuni ka giraranifa faifaitigi tangai tagaranifa rainigi maka God mwa ne etagai ke mafata rainia na giraranifa gena tangai tanui ana ka tagaranifa gena. 7 Figona Apuna ke wategia ka romana tara rai tamanigia ana fairifui. 8 A Figona Apuna ke watea ki tana inuni ka woita ni takofa, make watea ki tana inuni ka woita ni giraranifa, hoi mina arani mafatanifa gaa ke rao mai pania ka Figona ne etagai mwa. 9 Tangara tana inuni ka Figona ke watera ka apena fagaugurifa rafa, kee na ramwofa rai fagakorofira ana ka inuni na matoro. 10 A Figona Apuna ke watea ki tana inuni ka ramwofa ke tatanui ka agua ni qao riariaga ana. Mi tana fitangita ka gira tamasia ana ka tamasinga pania ko God, mi tana inuni ka gira ono girara ana ka figona mwora mina ataro. Ngaia ke watea ki tana inuni ka giraranifa ke tamasi igaa ka tamasinga ne rongo getegi, mi tana ani ka giraranifa ne fafakani ka tamasinga gena. 11 Arani mwarao gaa, ke rao mai pania ka Figona Apuna mwa ne etagai make watera ka arani inuni ka wotowoto faifaitigi manga na Figona ne oqania ia. 12 Apena na inuni ke tonga arani apanani, minga ka apena ne etagai togo. O Kraes nikao ke manga ngai kana, arani apapani gena ke fairatorato rai apena ne etagai mwa. 13 Igia fato wau nga na Jiu mina inuni marefa na Jiu, ainuni na tatagara purua mina inuni taragani, nga na Figona Apuna ke fagamaanuapunarigia make tanugia ka tao manga tana apanana apena o Kraes ia. Hoi igia fato ka tono faku igaa ka Figona mwa ne etagai. 14 Hoi ka apeka na inuni ke marefa ka mwarao mwa ne etagai, ngaia ke nafuni ka mwani kere agua faitigi. 15 Manga na uwaka ki woi, “Suria inau ke marefa qai manga na rimaka, inau ke marefa ki tana agua na apeku kena.” Fea, auwaka kena ke marefa ki tana agua na apeka kena? 16 Manga na karingaka ki woi, “Suria inau ke marefa qai manga na maaka, inau ke marefa ki tana agua na apeka kena.” Fea, akaringaka kena ke marefa ki tana agua na apena kena? 17 Manga na apena fagaenani ki manga mwa na maaka, manga ifai ke rongoa na mwarao? Maki manga woi ni tonga karingaka mwa, manga ifai ka sisiginia na mwarao? 18 Hoi nga mwa o God ke nakai ka mwani kere agua i apeka na inuni suria ngatakena ngaia ne oqania. 19 I manga na mwani kere agua i apeka gaa ki etagai mwa, ke manga ifai ka apeka? 20 E mwora, apeka na inuni ke tonga mwani kere agua faitigi iga, maka apeka mwa ke etagai togo. 21 Ngaia ngai ke na maaka ke asa mwa ni woi tangaa ka rimaka, “Inau ke marefa qai oqanigo.” Mina qauna nikao ke asa mwa ni woi tangaa ka uwaka, “Inau ke marefa qai oqanigo.” 22 E asa wau nga, suria igia ka oqania wau ki tana agua i apeka ne ma ni raramwofaga gena. 23 Mi igia kai onoono suri menamenai ka agua i apeka na ono qau wato rai, mina tana agua i apeka na pupunufi kai fafagagafura, 24 mi tana agua i apeka ne koro mwa gena ke marefa nai pupunufi. O God mereana ke ratora faku ka agua i apeka gaa tangai tako rafa ana ka mwani kere agua ira. 25 Ngai ke ka mwani kere agua i apeka na inuni ke asa ni fariwoawoa sio mwa mereana, maka gira faikorokoro ana mwa menamenai faku. 26 Rao ki tana agua i apeka ki mamasiaga, mina apeka fato make mamasiaga nikao. Make rao ka ono fagaakaufia ki tana agua i apeka, mina apeka fato maka wagewage. 27 Hoi, igamu fato nga kamu manga na apena faku o Kraes ia, mina arani fitangimiu ki tana agua na apena. 28 Mi igaa na siosi, o God ke qani nakara ka inuni igaa ka tagarafa iata, nagonagona ka aposol, mina ruata mai ka maurukari, mina aoruta mai ka inuni ni fagausuringa, imuri mai ka inuni na tatanui na agua ne qao riariaga, maka mai rao wau ka inuni na gira fagakorora ana na ani na matoro, mina ani ni faitamanifa, mina ani ni fagaotora ana na inuni, mina ani na tamasi igaa na tamasinga ne rongo getegi. 29 Marefa ki ngaira fato nga kai tao rai aposol, kee na maurukari, kee na inuni ni fagausuringa. Marefa ki ngaira fato nga nikao kai gira tanui ana ka agua ni qao riariaga, 30 makai fafagakorofira ka inuni na matoro, kee na tamasi igaa ka tamasinga ne rongo getegi, kee nai girara fakani ana na girarani na tamasinga ngai gena. 31 Hoi, kamui oqani nga ka mafatanifa ne koro tefa gaa. Mi inau kau fafagaregamu rainia ka romana tara ne koro tefa wau nga.

13

1 I manga qai gira tamasi ana rai ka tamasifa iata na inuni faitigi, mina enjel nikao, mina oqa korofa ke ma qai nafunia tangara ki tana inuni, atamasifa iaku ke manga mwa na aawaawana na gogo mina belo ne aawaawa purua ia. 2 I manga qai gira tamasi ana fura ka tamasinga pania ko God, makau gira tako matafa ana rainigi ka arani mwarao punufi, makau nafuni ka arani giraranifa, makau nafunia ka apena raronimworanifa rafa rai gurura ana ka fungana gana, mi inau ke ma qai nafunia ka oqa korofa tangara ki tana inuni, inau kau manga na mwarao purua mwa ia. 3 I manga qai woto rai purua ka arani nafuniga iaku tangara ka inuni marefa nai togoani rurugua makai fagamarumungainiau kai fanua ka apeku, mi inau ke ma qai nafunia ka oqa korofa tangara ki tana inuni, inau kau tagara purua mwa. 4 Ainuni na nanafunia na oqaoqa korofa, kai ogaoga marape, makai korokoro nga. Marefa nai fafairafai, makai tako fagaakaufira mereata, makai qaqaeaga. 5 Aoqa korofa ke gira tanugamu ana ke marefa mui susuraga, mina maongo ana, make marefa mui mangaringari rafaera farufaru. Aoqa korofa ke gira tanugamu ana kamu qoqono rai wau ka aerafa na tatanui tangagamu tana inuni. 6 Rao ka oqa korofa ki afainigamu, igamu ke marefa mui gira wagewagesia ana ka mwarao aera. Make gira tamanigamu ana mwa kamu wagewagesia ka mwarao igaa na mworanifa. 7 Aoqa korofa ke gira tamanigamu ana rai faitamani ana, maka mu fafagauguri koro rainia ko God, make gira tamanigamu ana kamu takotako nganganiaga, maka mu fagagatagata. 8 Aoqa korofa ina mangatamu ke ma ni gira fato ana. Nga mwa na tamasinga pania ko God ka pagai fatofato. Mina tamasifa iata na inuni ke pagai fatofato. Mina giraranifa ke fatofato nikao. 9 Igami ke marefa mi girara ka arani mwarao, mina woita iana o God nami tamasia ke marefa mi fagaofua. 10 Igaa na qotona ka mwarao ma nai fagaofura gena ke mamarefa rao mwa, mina mwarao ne koro wau ka pagai wora mai. 11 Mataina na sisitai maunga, atamasifa iaka mina girarafa iaka mina takofa iaka ke mangara na kare. Mina mataina na tao rai inuni rafa kaa, ai kasi wau ka taufa iata na kere kare. 12 Igaa na mataina kaa, igia ka gira rea ana ko God manga igia na ono igaa na airoiro ma ni marawa ia, hoi miga na mataina mai, igia ka onoono togotogo nga rainia ki ngaia o God mereana. Mataina kaa igia ka giraranifa iaka ke sistai mwa, mi muri mai ka pagai girara wau nga, manga na giraranifa iana o God rainigia. 13 Ua, a mwarao ne eoru gaa ka tao tarai, afagauguringa, atako gatagata ana mina oqa korofa. Hoi minga na oqa korofa ke tefa wau nga tangara.

14

1 E araria namu naka ka oqa korofa ki tefa wau nga tangagamu. E ararigamu namu oqani nga ka mafatanifa ne rao mai pania na Figona Apuna, tefa wau nga ka mafatanifa rai tamasi ana na woita iana o God. 2 Otai na inuni ne tamasi igaa na tamasinga ne rongo getegi, ngaia ke marefa ni tamasi rao tangara ka inuni, make tamasi tangaa mwa ko God. Marefa ki tana inuni ni girara na tamasinga gena, suria na figona ke tamasi na mwarao ne tao punufi gena. 3 Hoi inuni ne tatamasia na woita pania ko God, ke tamasi rai tamanira ana tana inuni gena. Ngaia ke fafagagatani ka takofa iata make fafagakoro mangatata. 4 Otai na inuni ne tamasi rainigi na tamasinga ne rongo getegi, ngaia ke tatamania sio mwa mereana. Hoi mina inuni na tatamasia na woita pania ko God, ke tatamanira fato nga ka arani inuni ina siosi gena. 5 Inau kau oqanigamu fato mui tatamasi ka tamasinga ne rongo getegi, maka mwarao nau oqania rafa wau nga woi igamu kamu tatamasia ka tamasinga pania ko God. E mwora nga na tamasia ana na woita iana o God ke koro wau nga tefaria ka tamasi ana rai ka tamasinga getegi. Manga tana inuni ne girara ke fafagakani na tamasinga gena, tangai tamanira ana fato ka inuni ina siosi gena. 6 A goaku igamu, manga qai tamasi igaa ka tamasinga ne rongo getegi igaa ka mataina nau tamasi tangagamu, ke fea nau tamanigamu ngai kena? Marefa wau nga! Manga ifai kau tatamanigamu? Nga mwa nau tatamasia tangagamu ka mwarao ne qani fagareau rainigi o God, kee nau wawategamu ka takofa, kee nau tatamasia ka tamasinga pania ko God, kee na fagausuringa. 7 Rao ka aiafa na ufira gaa mina ukulele na koringi gaa kai angi aera, tautanu fea kamu rongorongo girara na kiu kena? 8 Rao ka mwane ne ufia na afuri kena ke ma ni ufia menamenai, e asa ka mwane nai nanaua na faiarifa tangaa. 9 Igamu nikao make manga ngai ke, e asa ka inuni ni rongo girara na mwarao namu woisi, manga mu tamasi igaa na tamasinga ne rongo getegi gena. Atamasifa iamu ke arao purua mwa! 10 A tamasinga iata na inuni ina ano kaa ke rako wau, maka rao faitigi, maka arani tamasinga gaa ka nafuni takofa rai. 11 Make rao ki tana inuni ki tamasi tangau igaa ka tamasinga iana, mi nau ke marefa qai rongo girara, igamirua kamuru mafuara faitangai. 12 Rao kamu oqania ka mafatanifa pania na Figona Apuna, ua mui tatagarai nga rainigi ka mafatanifa ni tatamanira fato na inuni ina siosi kai akau mai nganganiaga. 13 Ua, inuni ne tamasi igaa na tamasinga ne rongo getegi, ke araria nga ni nongia ko God ki wawatea ka girarafa ni fakania ana ka tamasinga aigi tangara ka inuni gena. 14 Manga qai fagarafe igaa ka tamasinga ne rongo getegi, figona iaku ke fafagarafe mwora nga, mina mangataku mwa ke tako purupuru. 15 Hoi, ata qai tanua? Inau ke araria qai fafagarafe igaa ka figona iaku, makau fafagarafe igaa ka mangataku nikao, makau kiukiu igaa ka figona iaku, makau kiukiu igaa ka mangataku nikao. 16 Manga tana inuni ki fafagarafe afainigamu gena, igaa ka mataina mu fafagaakaufia o God afainia na figona iamiu, ke tautanu fea ke wowoi, “Amen” make marefa ni girara na tamasinga iamiu kena. 17 Fenaka na fagarafenga iamiu tangaa o God ke koro wau nga, make asa woi ni tamania ka inuni ngai kena. 18 Inau kau tangasia ko God rainia nau gira tamasi ana igaa ka tamasinga ne rongo getegi tefaria ka arani fitangimiu, 19 maaki igaa mwa na woita ni takofa ke gira faitamani ana ina siosi. Ngaia ngai ke na woita mwa ne erima na rongorongo girara nau tamasi rai ina siosi gaa, ke koro wau tefaria ka tangafuru i qera (10,000) na woita igaa na tamasinga ne ma nai girara tana inuni. 20 Goaku igamu, siana kamu takotako mangara na kere kare ira, maka mui mangara na inuni rafa ira igaa ka takofa iamiu. Mina apanana igaa na aerafanga mwa, ke ararigamu namu mangara na kere kare ira. 21 Igaa na Segesegefa Apuna ka Arafa ke woi, “Inau kau kasira ka mafuara na tamasi rai na woita ne rongo getigi tangai tamasi ana tangara ka kare iaku. Aa, Fenaka na tamasi tangara igaa ka tamasinga ne rongo getigi, maake marefa wau nga nai rongoau nikao.” 22 A tamasinga ne rongo getegi, ka fagaqaonga tangara ka inuni ne marefa nai tangamworani, marefa ka ani na tangamworani. Mina inuni ne tatamasi na tamasinga pania ko God ke tatamanira ka inuni na tangamworani, marefa ka ani ne ma ni tangamworani. 23 Manga na inuni fato ina siosi gena kai tamasi igaa ka tamasinga ne rongo getegi faitigi, mi tana inuni kee na inuni ne marefa nai tangamworani, kai qanu mai afainigamu, ke fea, marefa nai wowoisigamu woi mu qekaqeka? 24 Make manga igamu fato kamu tatamasia ka tamasinga pania ko God, mi tana inuni mina inuni ne marefa nai tangamworani, kai qanu mai afainigamu, ngaira ka rongora ka mwarao mu woisi gena, mingaira ka onoono girara mwa mereata woi ngaira ka inuni aera. A tamasinga gena ke kafu fafagagetara tangara, 25 mina arani mwarao punufi i mangatata ke rangaranga mawe mi ngaira ka susurai uga wato, maka totopigai qau wato tangaa ko God ka wowoi, “E mwora wau nga, o God ke ogaoga afainira na inuni gaa.” 26 Hoi, goaku igamu, mataina mu fakufaku tangaa na fagarafenga, igamu fato kamu fafaitamani. Tana ani kai kiukiu, mi tana ani kai fafagausurigamu, mi tana ani kai tatamasia fura ka mwarao ne qani fagarera rai o God igi, mi tana ani kai tamasi rai ka tamasinga ne rongo getegi, mina tana ani nikao kai fafakania ka tamasinga gena. 27 Mataina na inuni na tamasi rainia na tamasinga ne rongo getegi faitigi igi, ka inuni ne erua mwa kee ne eoru kai tamasi rai na tamasinga ne rongo getegi gena. Ngaira gena ke araria tana inuni noga ni tamasi, mi muri mai maka kafu fafakania ka tamasinga kena. 28 Rao ke marefa ka inuni ni gira fafakania ana na tamasinga ngai kena, ua ainuni ne tamasi rainigi na tamasinga ne rongo getegi ia ki manapu rao nga, maki tamasi tangaa sio mwa ki ngaia mo God. 29 Ainuni ne erua kee ne eoru mwa make araria mwa na tatamasi ka tamasinga pania ko God, mi tana inuni gena kai rongoronga menamenai wau nga rai ka mwarao na wowoisi gena. 30 Rao kamu ogaoga mo God ke watea ki tana inuni ki tana woita, ainuni ne tamasi ina mataina ngai ke ke araria nga ne manapu make nanaka ka inuni kena ke tamasi noga. 31 Mui tamasi faioriorisi tangara ka inuni kai takotako matafa makai takotako nganganiaga. 32 Ainuni na gira tamasia ana na tamasinga pania ko God ke gira manapu ana, ke nanasia rao noga. 33 Suria o God ke oqanigia ka arani mwarao nai tatanui igaa ka oga otooto ana mina marapefa. Ngatakena ngai ke igaa na arani siosi iata na inuni na apuna tangaa o God. 34 Afefene ke araria nai manapu mwa igaa ka fakunga ina siosi gena. Ngaira ke marefa ni araria nai tamasi, makai manapu mwa kai rongoa ka fagausuri kena, manga na faifataninga iana o Moses ne woisia ia. 35 Rao ki ngaira ka oqani girara ana ki tana mwarao, maka fafagatera ko wani iata i ruma iata, suria ne marefa ni oto ka fefene ni tamasi igaa ka fakunga ina siosi. 36 Kee ne fea, igamu kamu takosia woi na woita iana o God kaa ke rao mai panigamu? E fea, mu kato mwa woi nga igamu mwa ke rao mai tangagamu kaa? 37 Rao ki tana inuni ka takosia woi ngaira ka maurukari, kee na takosia woi ngaira ke nafunia ka Figona Apuna, make araria nga na gigirara woi na mwarao nau segera gaa ka woita iana na Arafa. 38 Hoi ngaia ngai ke siana rai rongora ana ko otai ma nai oqani rongora ana na mwarao nau segera gaa. 39 A goaku igamu, mui oqaoqani nga rai tamasia ana ka tamasinga pania ko God, siana kamu uraura pusira na ani na tamasi rai na tamasinga ne rongo getegi gena. 40 Arani mwarao kamui tatanui menamenai nga maki otooto wau nga.

15

1 A goaku igamu, inau kau oqani fagatakosigamu ana rainia ka tarofa koro nau qani tarofainia tangagamu, kamu tangamworani rainia maka mu fagauguria kena. 2 Igamu kamu tafitafi rainia ka tarofa koro nau qani tamasi mai noga tangagamu ia, manga namu ferefere gatagata nga rainia. Make rao ke marefa atangamworanifa iamiu ka mwarao purua mwa. 3 Inau kau qani rongoa ka romana tamasifa makau tamasi tangagamu igi, make manga kaa, O Kraes ke mae rai ka aerafa iaka manga na Segesegefa Apuna ne woisia. 4 Ngaia ka afunia, mi igaa na tangiana ne eoru ngaia ke afaraga aporo igaa ka tafinga, manga na Segesegefa Apuna ne woisia nikao ia. 5 Ngaia ke fagaqao rainia mereana tangaa ko Pita, mi muri mai ki tangara ka tangafuru matara erua na rongoisuri iana nikao. 6 Mi murita mai ke fagaqao rainia nikao mereana tangara ka kare iana na tangarau ne erima ia make matara wau nikao (500+) igaa mwa ka mataina ne etagai. E rako wau ka fitangita na tafitafi maungara mi tana ani ka qani mae wau. 7 Ngaia ke fagaqao rainia mereana tangaa ko Jemas, mi muri mai ke fagaqao rainia mereana nikao tangara ka arani aposol ira. 8 Imurita mai ngaira fato, ngaia ke fagaqao mereana tangau, fenaka woi inau ka mwane nau wora igaa ka mataina getea. 9 Inau kaa ka mwane nau wato wau nga panira tana aposol gena, make ma ni araria nai oniau rai aposol suria nau maeronganira ka inuni ina siosi iana o God. 10 Make suria mwa o God ke koro nga tangau, nga ngai ke nau oga manga kaa ina mataina kaa. Akorofa iana o God ke marefa ni rao purua tangau. Inau kau qani tagara rafa wau tefarira ki tana aposol gena, maake marefa ka takofa iaku mereaku rai tagara ana manga kaa, minga ka korofa iana o God mwa ne qani taotao afainiau kaa ke fagakanukanuau rai na tagaranifa gaa. 11 Hoi ke manga woi nau tatarofainia ka tarofa koro ki inau, kee tana inuni, migamu fato kamu qani tangamworani noga rainia kena. 12 Arani mataina kami tatamasia woi o Kraes ke afaraga pania ka maefa, ke manga ifai ki tana fitangimiu ka wowoi na inuni ne mae ke asa nai tafi aporo? 13 Rao ki ngaira ke ma nai gira afaraga aporo ana, kaa ko Kraes nikao make marefa ni tafi aporo nga. 14 Make manga woi o Kraes ki siana ki tafi aporo kaa ki igami kami tatamasia purua mwa, migamu kamu tangamworani rainia purua mwa. 15 Mi tana mwarao nikao, ke fagaqao rainigami woi mi qaqaqangagami rainia ko God, suria igami kami qani tamasia woi o God ke fagatafia ko Kraes pania ka maefa. 16 Hoi ke rao ka inuni na mae noga ke marefa nai gira tafi aporo ana, ko God nikao make marefa ni fagatafia aporo nikao ko Kraes. 17 Maki manga ni marefa ko God ni fagatafia ko Kraes kaa, atangamworanifa iamiu ki rao purua migamu kamu ogaoga maungagamu igaa ka aerafa iamiu. 18 Maki manga ni marefa ko God ni fagatafia ko Kraes kaa, ka inuni na tangamworani rainia ko Kraes maka kafu mae, ka tarupe wau nga. 19 I manga na fagaugurifa iaka rainia ko Kraes ki tangaa mwa ka mataina kaa, igia kaa ka aera wau nga tefaria rao ki tana inuni igaa na ano kaa ira. 20 Hoi o Kraes ke qani afaraga aporo pania ka maefa! Ki ngai kana ke fagaqao rainia woi na inuni na mae maka pagai afafaraga aporo ka tafitafi. 21 Ua ka maefa ka mwarao ne toraia mai na Adam, hoi ki ngatakena nikao na afaraga aporo ana ke rao mai suria mwa ko Kraes. 22 Ainuni fato ka maemae suria na marausuria ko Adam, mina inuni na faku afainia ko Kraes ka tafitafi aporo, 23 maka arani fitangita ka arao suria mwa ka mataina iata. Ngaia o Kraes ke tafi inago tarata. Mina mataina ne aporo mai, ka arani kare iana ira nikao maka tafitafi aporo fato nikao. 24 Hoi ka mataina ne taua ka qotona na ano kaa mo Kraes ke kakamarira fato ka arani maerongana mina ataro, make wawatea ka arafanga iana tangaa ko God Emana. 25 Suria ngaia o Kraes ke arafa raorao mwa make taua ka mataina ne tetefararira fato ka arani maerongana, 26 minga na fagafatongina na maeraongana ne tetefararia ka maefa. 27 A Segesegefa Apuna ke woi o God ke nakai ka arani mwarao fato irugufanana o Kraes. Mi ngai mereana o God mwa ke marefa ni oga irugufanana, suria i ngaia o God ke nakai ka arani mwarao irugufanana o Kraes. 28 Mataina na arani mwarao na tao irugufanana o Kraes i Karena o God, ngaia mereana nikao maki na rugufanana o God ne nakai na arani mwarao fato irugufanana i Karena kena. Ngaia mina arani mwarao fato ki rugufanana fato o God. 29 Hoi, rao ka inuni ke ma ni gira afaraga aporo, ata ka tanua na inuni na fafagamaanu apuna ka tatamanira rainia tangara na ani na mae fato noga ira? Nga ne fea ka fagamaanu apunarira? 30 Manga ni mwora woi na inuni na mae ke ma nai tafitafi aporo kaa, ka taa kami totongofi raorao mwa tangaa na perenga? 31 Mina arani tangiana ka fagani nanafuigami funuigami mwa! Inau kau tamasi manga ngai ke suria nau wagewage rainigamu, rainia ki igia na faku afainia na Arafa iaka o Kraes Jisas kaa. 32 Inau kau mira fainafunafu fato noga ka mwarao wasi i Efesas. Maki manga na fainafunafu ana kena ki arao suria mwa ka takofa iaku mereaku, ka fainafunafu ana kena ke marefa ni gira tamaniau ana mwa. Manga woi na inuni na mae fato noga ira ke marefa nai gira tafi aporo ana, naka mwa kai arao suria ka takofa ngai kena, “Nakagia kai ngaungau mwa makai totono mwa. Suria igia ka maemae i tana tangiana.” 33 Hoi siana ka fafagaqekaqekagamu. Igamu kamu rongora fato noga, “A taufa iata na inuni aera ke gira fagaerisi ana mwa ka tamana.” 34 Mui tako menamenai kamui orisi ka taufa aera iamiu. E araria mu maaki suria tana fitangimiu ke marefa wau nai girara ko God. 35 Tana inuni ka fagate manga kaa, “Manga ifai ka inuni na mae ka gira tafi aporo ana? Apeta ke pagai qaoqao manga ifai?” 36 Fagate mara qeka mwa. Mataina namu fasira na ritana mwarao ke maemae inago make kafu qaqa ke akau pania ka mwako. 37 Aguuni na wit mi tana ritana na tana mwarao ke qao faitigi na mataina na qaa akau. 38 Suria ngaia o God ke fagamauria na ritana ia ke qaa, make tonga apena manga ngatakena ngaia o God ne oqanira. 39 Hoi, mina apeta nikao na mwarao gena ke marefa nai qao faku. Apeta na inuni ke qao getea mina apeta na mwarao ne tonga uwata ne efai ke qao getea, mina apeta na manu ke qao getea, mina apeta na siare ke qao getea nikao. 40 Mi ngatakena ne qao na apeta na mwarao ina ano kaa ngai ge, mina arani mwarao ina wawaiaro gana. Arani mwarao ka qao faitigi fato. 41 Arito ke ma ni manga na fagaifa, mina fagaifa ke ma ni manga na feegu mina arani feegu ka qao getera faitigi. 42 Mataina na inuni na mae na tafitafi aporo, ke pagai mamanga kana nikao. Apena na afuafunia ia ke gira kakaga ana, mina apena ne tafitafi aporo ia ke taotao tarai. 43 Nga na ape ne qaoqao mwamwakiaga make mwarumwarusiga kena, ke pagai ramworamwo tefa wau make qaoqao koro wau. 44 Igia ka nafunia ka apeka namigi wora mai, maka pagai nafuni ka ape ne qaoqao koro wau tangaa i Heven. Apeka namigi wora gena ke pagai orisi igaa ka ape ne qaoqao koro wau tangaa i Heven. 45 Rainia na Segesegefa Apuna ke woi, “God ke fagaworaia inago ka mwane o Adam ke tao nai inuni mauri.” Mo Jisas, na woisia Adam ke qai muri mai, ke fafagamaurigia rainia ka Figona. 46 A mwane afainia na ape ne wora mai ke qainago mai, mi murina mai ka mwane afainia na ape tangaa i Heven ke kafu rao mai. 47 Adam na mwane ne qainago mai ka fagaworaia pania ka mwako ina ano kaa, mina ruata na mwane ke rao mai pania ki Heven. 48 Apeta na inuni i ano kaa ke qao manga na apena na mwane ne wora pania na mwako ia. Mina apeta na ani i Heven ke manga na apena na mwane ne rao mai pania i Heven. 49 Mataina kaa ki igia ka manga mwa na mwane ne wora mai pania na mwako ia, hoi ki ngatakena mwa nikao igia maka pagai manga na ani na mwane ne rao mai pania i Heven. 50 A goaku, au oqania mu gigirara woi na apeka ne nafuni ka fisigona mina gapu ke gira kakaga ana, ke fagaqao woi ne asa ni nafunia ka arafanga iana o God ne pagai taotao tarai. 51 Mui rongorongo! Qai woisia tangagamu ki tana mwarao ne punufi panira na inuni ma nai tangamworani. E asa woi igia fato kai mae, maaki igia fato ka pagai orisi ka qaoqao getegia 52 ne marangaia rao mwa, manga no piringi maa ia. Suria na mataina ne angiangi na afuri, ainuni na mae ka tafitafi aporo, mi igia fato ka orisi wau nga ke ma nai pagai maemae nikao. 53 Rainia na apeka ne maemae make kakaga ke orisi nga nai ape ma ni gira maemae ana make ma ni gira kakaga ana. 54 Apeka na nafuni gaa ke mwarumwarusiga make gira mae ana. Hoi make gira orisi ana nga igaa ka ape ne taotao tarai. Hoi fafagamworaia ka Segesegefa Apuna ne woi, “A maefa ke fato suria Jisas ke tefaria! 55 Amaefa ke ma ni tonga ka ramwofa rai tefarigia ana, make ma ni gira fagaerisigia ana.” 56 A maefa ke gira fagaerisira ana ka inuni na tanua na aerafa, mina Lo ke mafata rainia ka ramwofa tangaa ka aerafa. 57 Hoi ka tamasi tangasia ko God ne toraigia ka tefa igaa na ramwofa iana na Arafa iaka o Jisas Kraes! 58 Ua na goaku koro igamu, mui uraura nganganiaga, siana kamu konekone. Mui tatagara raorao mwa tangaa ka Arafa, suria namu girara woi na arani mwarao namu tatanui tangaa gena ke marefa ka tagaranifa purua.

16

1 Hoi au oqani tamasi sisitai ana rainia ka sirani rai tamanira ana kare iana o God, inau kau oqanigamu namu tanua manga ngatakena nau qani tamasia tangara na inuni ina siosi i Galesia. 2 Ina arani Sate ka arani fitangimiu ke nakanaka nga kasigi ki tana sirani, ngaia ke tawora araria ne efita ne nafunia ina mataina ngai kana, maka mu nakanaka rao ke taotao mwa. Nga manga ngai kana ke marefa mui kafu oga kamu fakufaku sirani ina mataina nau taugamu mai. 3 Mataina nau mai taugamu, igamu kamu onoono sikifira ka mwane na mimia rao na mafatanga iamiu tangaa ki Jerusalem, mi inau kau wawatera ka leta rai fagaqao ana woi igamu maka mu kasira ka rao. 4 Rao ke arariau, woi inau nikao kau arao, ua ki ngaira ka takuau. 5 Inau kau arao mai tangagamu imurina na raofa iaku i Masidonia, kau tako gatagata nga rai regamu ana, 6 au ogaoga sisitai afainigamu mwa, kee nau ogaoga suria ka fagaifa ne eoru igaa na asi ne aera kaa, migamu kamu tatamaniau kau ururuia ka raofa iaku tangaa ki tana agua nau arao igaa nikao. 7 Rao ka faioqanifa iana na Arafa, makau arao mai imuri kau ogaoga noga qorafu sisitai afainigamu. Ma ni koro qai arao mai ina mataina kaa qai ogaoga purua sio mwa panigamu igaa ka kere mataina mwa. 8 Inau kau tako woi nau ogaoga kaa i Efesas raorao make taua ka tangina rafa ina Pentekos. 9 Rainia ina mataina kaa ka romana mataina koro tangau ni tagara ana iga, hoi make rako ka inuni nikao na uraura pusiau. 10 Manga o Timoti ke arao mai ke taugamu, mui kanakanasia nga menamenai suria ngaia nikao ke tagara tangaa ka Arafa manga inau kaa. 11 Siana ki tana inuni ni qaoqao rufia, makau oqanigamu nga mu tatamania ke ururuia menamenai ka raofa iana, ki aporo mai tangau afainira ki tana inuni na arao suria na Arafa. A mataina ne arao mai, mu kasia afainia ka korofa iamiu tangaa. 12 Hoi, mina goaka o Apolos, inau kau qani fagakanukanua fagaerako woi ngaia ki takura ki tana goaka ina siosi kai reregamu, make woi, ne mamaunga ka mataina iana ngaia. Manga ne totonga mataina tangaa imuri, make kafu arao mai. 13 Mui onoono menamenai. Mu nganganiaga nga igaa ka tangamworanifa iamiu. Mu ramworamwo nga, maka mu ogaoga gatagata. 14 Mu fagaqao nga rainia ka oqa korofa iamiu igaa ka arani mwarao mu tatanui. 15 Mu qani girara ko Stefanas mi goana ira, ngaira nga ka inuni ina provins i Akaea na riri inago tangaa na Arafa, maka mafata rainira mereata nga ka tagara tarai tangaa ka inuni na apuna tangaa o God. Goaku igamu, inau kau nongigamu nganganiaga nga, 16 mu tautau woita iata ka mwane rafa mangara ngaira maka mu tanua nikao tangara ki tana mwane na tatagara afainigamu. 17 Inau kau wagewage wau suria o Stefanas mo Fotunetas mo Akaikas kau rera gaa. Ngaira ne eoru gaa ka rao mai rainigamu. 18 Ngaira ka tanuau kau wagewage, manga igamu na tanugamu kamu wagewage nikao. Ke araria nga mu tamasi wagewagesira ka inuni manga gaa. 19 Arani inuni ina siosi ina apanana i Esia ka kasia wau tangagamu ka tamasinga igaa na wagefa. O Akuila mika Prisila mina arani inuni fato ina siosi na fakufaku raorao mwa rai fagarafenga i ruma iataurua ka kasia wau tangagamu ka tamasinga igaa na wagefa, igaa ka atana na Arafa. 20 A goaka fato ina siosi na ogaoga gaa ka kasia wau tangagamu ka tamasinga igaa na wagefa. Mui kanakanasigamu fairifui manga igaa na kastom iaka, namu sisiginigamu mangara mwa na afarigoata ira. 21 Inau mereaku kau sege kaa, INAU O POL. 22 Ainuni marefa ni oqaoqania na Arafa, ko God ki fafagaetangira! Arafa iamami, ui rao mai! 23 Inau kau fagarafe tangaa ko Jisas na Arafa woi ni koro tangagamu. 24 Inau kau oqa koro tangagamu fato ki igamu na kare iana o Kraes Jisas. Amen.