Ritashandighi irya Pauro

ko-Bharuumi

Obhotangati

Pauro we yaandëkirë ritashandighi irya Abharuumi reno. Yaaryandëkirë enkaagha eno waanyöörrë ataraataarra umughi ughwa Ruumi. Abhakiristo bhano bhaarë Ruumi haara, mbaaishooghaini, Abhayahudi na Abhakyaro. Pauro yaandëkirë ritashandighi reno, akaretomana ukughya Ruumi, okore atëëbhi Abhakiristo abha Ruumi, kya bhono öbhömënyi ubhwa abhakumya abha Yëësu Kiristo, bhukutunwa bhobhe ko-kebhara kono. Na umukumo ughwabho ghobhe ku-Yëësu Kiristo. Yaatunanga bhamanye igha, bharatora ukunyoora inyanko ko okoghera iya umukumo ughwabho ghuyö.

Mu-ritashandighi mono, Pauro nkwëghya arë-mo amangʼana agha öbhötöörya. Arëëghya igha, öbhötöörya bhuyö, nkubhunyoora törë okohetera ku-Yëësu Kiristo umwene igho. Engʼana enene eno yaaghërrë akaandeka ritashandighi reno, ne-eera tokosoma igha “Amangʼana Amaiya ghayö, ngo obhotoro ubhwa Waryobha bhono bhököhönia abhantö bhonswe igho, bhano bhakukumya Yëësu. Nkusimirya bhörë ko-Bhayahudi, bhughya igho bhohekeera abhantö bhano bhatarë Abhayahudi. Ku bhuyö öni tenkosooka okoraareka Amangʼana Amaiya ghayö hë. Amangʼana Amaiya ghayö, nkwörökya gharë bhuuya kya bhono Waryobha akobhara abhantö igha m-ba heene. Nkobhara arë abhantö igha m-ba heene, ko okohetera umukumo ughwabho ughwene igho.” (Maaha Abharuumi 1:16-17). Hamwë na ghayö, Pauro nkwörökya arë igha, öbhötöörya bhono tukunyoora okohetera ku-Yëësu Kiristo, nkotokora bhörë tötëghëri Waryobha (Maaha Abharuumi 12–15).

1

Amakëërërryö

1Ritashandighi reno, nku-öni Pauro omoghorwa uwa Yëësu Kiristo riruurë. Naabherekerwa igha mbe omotomwa, nkaahorwa igha, ndaarekenga Amangʼana Amaiya agha Waryobha.1:1 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abhatomwa 9:15; Abhagharatia 1:1, 1:15.

2Amangʼana Amaiya ghayö, ngo Waryobha yaaraghaini ukurwa kare, okohetera ko-bharööti abhaaye bhano bhaandëkirë Amaandeko Amahörëëru. 3Amangʼana Amaiya ghayö, na-agha Omoona uwaaye. Omoona uwaaye uyö kinyabhantö, nu-muhiiri uwa omokama Daudi1:3 Daudi. Maaha mo-faharaasa. yaarë. 4Nokaanyoora igha ni-igho yaarë, kasi ko okohetera Umwika Ömöhörëëru, Waryobha yaamwahööyë igha abhe Omoona uwaaye uwa obhotoro bhwonswe1:4 Omoona uwaaye uwa obhotoro bhwonswe. Maaha mo-faharaasa engʼana, Omoona uwa Waryobha. igho, hano yaamuryökëri ukurwa mo-bhaku. Yëësu Kiristo uyö, we Omonene uwëëtö. 5Waryobha yaangʼaayë örööbhö mbe omotomwa, okohetera ku-uyö. Yaakörrë igho, okore ntëëbhi Abhakyaro bhonswe igho, bhakumi Yëësu, kora bhatööni iriina iryaye. 6Bhëënyu bhonswe, mörëngë mo-bhantö bhano bhaabherekerwa igha, bhasoorane Yëësu Kiristo.

7Abhakumya bharikyane bhonswe igho bhano mörëngë Ruumi hayö, m-bëënyu nkwandekera. Waryobha nabhahanshirë bhököngʼu, nkyo kyaaghërrë akabhashaaghora igha mobhe abhantö abhaaye abhahörëëru.

Örööbhö na omorembe ukurwa ku-Waryobha Taata uwëëtö, na ko-Monene uwëëtö Yëësu Kiristo, bhebhe hamwë na bhëënyu.

Pauro aratuna ukughya Ruumi

8Engʼana enene ni-igha, nkukumya ndë Waryobha okohetera ku-Yëësu Kiristo, ko okoghera iya bhëënyu bhonswe igho, ko bhoora umukumo ughwënyu, ngomanyekaini ko-kebhara kyonswe igho. 9Waryobha ono nkutighinkanera kwa nkoro ëmwë igho, hano naraarekera abhantö Amangʼana Amaiya agha Omoona uwaaye, namanyirë kya bhono nkobhasabhera nkaagha syonswe igho. 10Nkosabha ndë nkaagha syonswe igho, igha hano Waryobha akahansha bhoono igho, angʼaane umweya niishe mbamaahe. 11Nkoghamba ndë igho, ko bhoora amaigha ghandëëyë agha okomaahana na bhëënyu, okore mbahaane ituho iya ökötërëmya senkoro isyënyu. 12Keno nkutuna ni-igha, umukumo ughwënyu ghöntërëmi, na umukumo ughwane ghonswe ghobhatërëmi.

13Abhakumya bharikyëtö, nkutuna ndë momanye igha, naatunanga bhököngʼu igha niishe mbamaahe, kasi nanyabhoono, nkorebherrwa nkërë. Nkutuna ndë niishe kö-bhëënyu iyö, okore ndute abhantö bhakumi Omonene Yëësu, kya bhoora naakörrë mo-Bhakyaro abhandë. 14Naatëëbhibhwa na Waryobha igha, ndaarekenga Amangʼana Amaiya ko-bhantö bhonswe igho. Ndaarekere Abhayunaani na bhano bhatarëngë Abhayunaani,1:14 Abhayunaani na bhano bhatarëngë Abhayunaani. Enkaagha eno ritashandighi reno ryaandëkirwë, ekeghambo ikya Abhayunaani na eteemo iya ikimiira ikyabho, mbyaamanyekaini ahasë honswe igho. Abhantö bhano bhataamanyirë Ikiyunaani, na bhano bhataakoranga amangʼana kya bhono eteemo iya Abhayunaani yaarë, mbaaserwanga. abhasömi na bhano bhataasoma. 15Kiyö nkyo kekoghera ndatuna bhököngʼu igha, niishe ndaareke Amangʼana Amaiya kö-bhëënyu bhano mörëngë Ruumi hayö.

Obhotoro ubhwa Amangʼana Amaiya agha Waryobha

16Amangʼana Amaiya ghayö, ngo obhotoro ubhwa Waryobha bhono bhököhönia abhantö bhonswe igho, bhano bhakukumya Yëësu. Nkusimirya bhörë ko-Bhayahudi, bhughya igho bhohekeera abhantö bhano bhatarë Abhayahudi. Ku bhuyö öni tenkosooka okoraareka Amangʼana Amaiya ghayö hë. 17Amangʼana Amaiya ghayö, nkwörökya gharë bhuuya kya bhono Waryobha akobhara abhantö igha m-ba heene. Nkobhara arë abhantö igha m-ba heene, ko okohetera umukumo ughwabho ughwene igho. N-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Ömöntö uwa heene, naremenyanga mu-mukumo ughwaye ghono aanagho.”1:17 “Ömöntö uwa heene, naremenyanga mu-mukumo ughwaye ghono aanagho.” Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, umwihöötu naraanyoore öbhöhöru ubhwaye ko koghera iya umukumo ughwaye ghono aanagho. Maaha mo-ketabho ikya Habhakuki 2:4.

Ubhushibhu ubhwa Waryobha ko-bhantö

18Waryobha umwene, nkwörökya arë harabhu igho ukurwa mu-ryobha igha, abhantö abhaghogho bhano bhakumwanga, nkobhashibhya arë. Abhantö bhayö nkwanga bharë obhoheene ubhwaye, ko okoghera iya okokora amangʼana aghaabho amaghogho. 19Ti-igha tebhamanyirë amangʼana agha Waryobha hë, ko bhoora Waryobha yaatoora harabhu igho amangʼana ghonswe igho, agha okoghera amanywe na abhantö. 20Abhantö bharatora okomanya Waryobha kya bhono arë, ukurwa haara yaabhömbirë ëbhëntö bhyonswe igho. Nokaanyoora igha tebhakomomaaha hë, kasi ëbhëntö bheno yaabhömbirë, nkwörökya bhërë igha, Waryobha naana obhotoro bhwonswe igho, ghwiki igha, we Waryobha umwene igho, uwöndë taayo hë. Ku bhuyö taaho ömöntö ono akotora ukwitaamërrya igha, tamanyirë Waryobha hë. 21Nokaanyoora abhantö mbamanyirë Waryobha kya bhono arë, kasi tebhakömötöönia hë, handë ukumukumya kya bhono aingʼarëëyë. Bhaana amaitegherro amaghogho, na sehakëri isyabho mu-kisuntë sërë. 22M-bakangi, kasi bharaihasha igha m-bangʼaini. 23Bhaatigha okosengerra Waryobha Ömöhörëëru uwa amakora ghonswe igho, kasi bharasengerra ëbhëtöndö ibhya amasambwa ghano ghatuubhaini kya abhantö bhano bhakukwa kya abhandë. Amasambwa aghandë ngatuubhaini kya sityënyi, aghandë kya ibhinyönyi, na aghandë kya sityënyi seno sikwingʼuura.

24Ku bhuyö Waryobha yaabhatigha bhasooranenga oronamba urwabho, kora bhakorranenga amangʼana agha sënsöni kö-mëbhërë ighyabho. 25Bhaatigha ukukumya obhoheene ubhwa Waryobha, kasi bharaghoota amangʼana agha obhorongo. Bharasengerra ëbhëntö bheno bhyaabhombwa na ukubhitighinkanera, bhatigha okosengerra Waryobha Ömöbhömbi, ono aingʼarëëyë ukukumibhwa amakora ghonswe igho! Amina.

26Mbe, Waryobha akabhatigha bhakorenga amangʼana aghaabho agha sënsöni ghayö bhaatunanga. Abhakari bhakatigha okokora amangʼana kya bhono ëmëbhërë ighyabho ghyaabhömbirwë ukurwa okosemoka igha ghekore,1:26 Bhakatigha okokora amangʼana kya bhono ëmëbhërë ighyabho ghyaabhömbirwë ukurwa okosemoka igha ghekore. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, abhakari bhakabha bharatetana abheene ko abheene. kasi bhakakora bhöndë igho. 27Abhashaasha bhonswe, bhakatigha okokora amangʼana kya bhono ëmëbhërë ighyabho ghyaabhömbirwë ukurwa okosemoka igha ghekore, amangʼana agha omokari na umushaasha. Kasi abheene nkokora bharë amangʼana agha sënsöni, agha oronamba urwa okotetana abhashaasha abheene ko abheene. Ko okoghera iya engʼana iyö, bhaashaaghora abheene ubhushibhu bhono bhorengʼaini na amangʼana aghaabho amaghogho ghayö.

28Mbe, ko bhoora bhaanga okoghoota amangʼana agha Waryobha, Waryobha wonswe yaabhatigha bhakore bhono bhakutuna. Ku bhuyö nkokora bharë amangʼana amaghogho ghano bhaanagho mo-maitegherro aghaabho. Amangʼana ghayö, kora teghaana ubhwera hë. 29M-baköri abha ëbhëbhë ibhya seteemo syonswe igho, obhoghogho bhwobhwonswe igho, kora m-bahiti abha ëbhëntö bhyonswe igho, mbaana orongʼeera. Bhahanshirë riihë, m-baiti abha abhantö, m-basëëghërrya, m-barongo, m-ba amaitegherro maghogho, m-baghambi abha abhantö. 30Ghwiki ni-igha, nkohanga bharë abhantö amangʼana, mbarëghirë Waryobha, m-batöki abha abhantö, mbaana ekeghaaka na ikiheemere. Keno bhakutuna nkaagha syonswe igho, nu-kutuna enshera eehya iya okokora amangʼana amaghogho, ghano ghatakaakörrwë na ömöntö uwöndë. Abhantö bhayö, tebhakosooka abhaibhöri abhaabho hë. 31M-bakangi, nkwanga bharë amaraghano aghaabho, tebhaana righonshe, kora amaabhë ghoghonswe hë. 32Abhantö bhayö, mbamanyirë bhuuya igha, ömöntö ono akokora amangʼana amaghogho kya ghayö, naingʼarëëyë ukusikibhwa na Waryobha. Nokaanyoora ni-igho ërë, kasi abheene tebhatöniibhwi hë! Nköghëndërrya bharë okokora amangʼana amaghogho ghayö, kora nkwikererrania bharë na abhaköri abha amangʼana amaghogho kya ghayö.

2

Waryobha tarebhotora ibhiina kwa keroterro hë

1Mbe, uwe Umuyahudi murikyane, ono okobhotorra abhandë ibhiina, omanye igha, tootore ukwikoorerra ku-Waryobha. Omanye igha, hano wabhotorra murikyaho ikiina, nkunyoora örë oraibhotorra ikiina uwe umwene. Nkobha ërë igho, ko bhoora ëbhëbhë bhiyö akokora, mbyo uwe wonswe okokora. 2Bhëëtö ntomanyirë igha, okobhotora ikiina ukwa Waryobha, n-kwa heene kö-möntö ono akokora amangʼana amaghogho kya ghayö. 3Kasi bhoono uwe ono okobhotorra murikyaho ikiina, na eno uwe wonswe na-maghogho ghayöghayö okokora, nkokanya örë igha Waryobha narikutigha igho, ataköbhötörrëëyë ikiina? 4Waryobha n-wa heene bhököngʼu, nkukwabhera arë na ökököghömërrya bhököngʼu. Kasi uwe, nkwörökya örë igha, nkosera örë. Nyoore otakosera, n-kwakë otakomaaha öbhöntö ubhwa heene ubhwaye bhono akokora, ku bhuyö ohongore ëbhëbhë ibhyaho? 5Hano okomaaha igha oona ekeghaaka, kora tukutuna igha ohongore ëbhëbhë ibhyaho hë, ku bhuyö nkwibheekera örë ubhushibhu, okohekera ku-rusikö roora Waryobha arebhotora ubhwa heene ibhiina ibhya abhantö.

6Urusikö ruyö, Waryobha narehaka kera ömöntö okorengʼaana na ghano yaakora.2:6 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 62:12.7Abhantö bhano arehaana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, m-mbano bhaana omotono ughwa okokora amangʼana amaiya. Ko bhoora nkutuna bharë ubhuhika, esooko na öbhöhöru bhono bhotakosareka. 8Kasi abhaingʼahërya, na bhano bhakwanga amangʼana agha obhoheene, kora m-baköri abha amangʼana amaghogho, Waryobha narebharererra, abhashibhi. 9Abhantö bhonswe igho bhano bhakokora amangʼana amaghogho, mbakaabha Abhayahudi handë abhantö bhano bhatarë Abhayahudi, mbarinyoora inyanko na inyaanyi. 10Abhaköri abha amangʼana amaiya, mbakaabha Abhayahudi handë abhantö bhano bhatarë Abhayahudi, bhayö mbarinyoora ubhuhika, bhasookwe kora bhahaanwe omorembe. 11Ko bhoora Waryobha taana ekeroterro hë.

12Abhakyaro bhano bhakokora ëbhëbhë, mbarisikibhwa nokaanyoora bhatamanyirë amaraghërryö agha Mosa.2:12 Amaraghërryö agha Mosa. Ghayö na-maraghërryö ghano Waryobha yaahaayë Abhaisiraëri okohetera ko-Mosa. Maaha mo-faharaasa engʼana, Mosa. Kasi Abhayahudi, mbamanyirë amaraghërryö ghayö, ku bhuyö hano bharaakore ëbhëbhë, mbaraabhotorrwe ikiina ko okorengʼaana na amaraghërryö ghayö. 13Mbarebhotorrwa ikiina, ko bhoora Waryobha takobhara ömöntö igha uwa heene, ku ukwighwa amaraghërryö aghaaye ukwene igho. Kasi nkobhara arë ömöntö igha wa heene, ono akokora bhono amaraghërryö ghakomoraghërrya igha akore. 14Abhakyaro, bhayö tebhamanyirë imighiro ighya Waryobha hë. Kasi hano amaitegherro aghaabho gharaaghere bhakore kya bhono imighiro ghyaaraghërya, hayö nkwörökya ërë igha, amaitegherro aghaabho ngamanyirë okokora amangʼana ghano ghakorengʼaana bhono imighiro ghiyö ghikutuna. 15Ku bhuyö abhantö bhayö, nkwörökya bharë igha, amaraghërryö ghayö ghaandekwa mo-maitegherro aghaabho. Enkaagha iyëndë amaitegherro aghaabho nkobhabhotorra gharë ikiina. Enkaagha iyëndë nkobhatëëbhya gharë igha, m-buuya bhakokora. 16Ni-igho erebha ko-nkaagha iya okobhotorrwa ibhiina. Hayö ho Waryobha arebhotorra abhantö ibhiina okohetera ku-Kiristo Yëësu. Narebhabhotorra ibhiina ibhyabho kora imbumbure iya amaitegherro aghaabho. Amangʼana Amaiya ghano nkoraareka, ni-igho gharë.

Ömöntö takobharwa igha wa heene ko koghera iya okosaarwa

17Uwe ono ukwibherekera igha, Umuyahudi ekenaina, oraitengʼera okobharwa igha n-wa heene örë okohetera ko-maraghërryö agha Mosa, kora oraikumya igha m-möntö uwa Waryobha örë. 18Orakanya igha nomanyirë keno Waryobha akutuna okore, nomanyirë amangʼana amaiya ko bhoora wëëghibhwa amaraghërryö aghaaye. 19Ko okoghera iya amangʼana ghayö, nkwimaaha örë igha wingʼarëëyë okotangata Abhakyaro, kya ömöntö ono akoraahuuna abhahukuru, handë igha kya etara eno ëkömërëkërya abhantö mu-kisuntë. 20Kora ghwiki nkwimaaha örë igha, m-mwëghya uwa abhaana örë, uwa abhantö bhano bhatamanyirë Waryobha. Nkwimaaha örë igho, ko bhoora amaraghërryö ghayö, nkokoraghërrya gharë amangʼana agha obhongʼaini bhwonswe igho, na obhomanyi ubhwa obhoheene. 21Uwe ono ukwëghya abhantö abhandë, n-kwakë otakokora kya bhuyö ukwëghya? Örëëghya abhantö igha bhatakaibha, ndarra uwe umwene nkwibha örë? 22Uwe ono ukwëghya abhantö igha bhatakaakora obhosooraare, ndarra uwe umwene nkokora örë obhosooraare? N-kë kekoghera oraregha ëbhëtöndö ibhya amasambwa, na eno mbe nkwibha örë ëbhëntö mu-sinyumba isya okosengerra-mo amasambwa ghayö? 23Uwe ono ukwihasha igha nomanyirë amaraghërryö agha Waryobha, nkösöökya örë Waryobha, ko okosarya amaraghërryö aghaaye. 24Ku bhuyö ghayö ngarëngë kya bhoora Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Abhakyaro nkotoka bharë iriina irya Waryobha, ko okoghera iya amangʼana amaghogho ghano mokokora.”2:24 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 52:5; Ezekieri 36:20, 22.

25Okosaarwa ukwaho, nkoraabhe na ubhwera, hano oraakore bhono amaraghërryö agha Mosa ghakutuna. Hano oraabhe omosarya uwa amaraghërryö, okosaarwa ukwaho, tekoona ubhwera bhwobhwonse bhoora hë. Kora hayö nkobha örë kya ono atasaarrwë. 26Ku bhuyö ni-igha, omotasaarwa, hano araakore bhono amaraghërryö agha Mosa ghakutuna igha akore, Waryobha nkumwikërrya arë, kya uwa eteemo iya okosaarwa. 27Ghwiki ömöntö ono atasaarrwë, hano araakore bhono amaraghërryö agha Mosa ghakutuna igha akore, amangʼana ghayö akokora, nkwörökya gharë igha, uwe Umuyahudi m-mosarya örë. Ni-igho ekobha ko bhoora igha, uwe Umuyahudi waasaarwa, kora noona amaraghërryö, kasi m-mosarya uwa amaraghërryö örë. 28Mbe, momanye igha, te-kera ömöntö ono yeebhorwa na Umuyahudi, naraabhe ömöntö uwa Waryobha. Ömöntö taatore okobha ömöntö uwa Waryobha, ko okoghera iya okosaarwa ukwene igho. 29Ti-igho hë! Kasi ömöntö ono akosooka Waryobha mo-nkoro iyaaye, uyö we uwaaye. Na esaaro inshiiya, ne-eera iya Umwika Ömöhörëëru akotogheka ömöntö mo-nkoro, tokoghoota amaraghërryö agha Mosa hë. Ömöntö kya uyö takukumibhwa na abhantö hë, kasi Waryobha we akumukumya.

3

Waryobha n-wa heene nkaagha syonswe igho

1Bhoono m-bwera kë bhörëngë mu-Bhuyahudi ko okorengʼaana na amangʼana ghonswe igho ghayö ngambirë hayö? Okosaarwa koona ubhwera? 2M-maheene igha, okobha Umuyahudi, nkoona ubhwera ubhwaru. Ekenene ni-igha, Waryobha yaatëëbhëri Abhayahudi amangʼana aghaaye. 3Kasi Abhayahudi abhandë, tebhaabhaayë abha heene okokora kya bhoora amaraghërryö agha Mosa ghaatunanga bhakore. Mbe, toghambe igha engʼana iyö neghera Waryobha wonswe ange okobha uwa heene okokora ghaara yaaraghaini igha akaakörrë? 4A a, ti-igho hë! Abhantö m-barongo, kasi Waryobha nkwörökya arë igha, nkokora arë keno aghambirë igha naraakore. N-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakumushumaashera igha,

“Hano oraatëëbhi abhantö abhaaho obhosarya ubhwabho,

hayö no-bhoheene oraanyoore oghambirë.

Hano oraabhabhotorre ikiina,

öbhöbhötöri ubhwaho ubhwa ikiina, m-bwa heene.”3:4 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 51:4.

5Kasi abhantö abhandë bharatora okoghamba igha, “Ëbhëbhë ibhyëtö bhëëtö Abhayahudi, mbyo bhekoghera toramanya igha, Waryobha wa heene kö-bhöbhötöri ubhwaye ubhwa ibhiina. Kasi nyoore Waryobha nkutushibhya arë, ku bhuyö toghambe igha Waryobha te-wa heene kora hake hë?” 6A a, ti-igho hë. Okaanyöörrë igha ni-igho ërë, iyakë Waryobha akaabhaayë na obhoheene ubhwa okobhotorra abhantö ibhiina ibhyabho? 7Ghwiki bharatora okoghamba igha, “Hano bhëëtö toraakore ëbhëbhë, hayö ho abhantö abhandë bharaanyoore umweya ughwa okomaaha obhoheene ubhwa Waryobha. Kora mbaraaghëndërri ökömötöönia. Bhoono n-kwakë tokobhotorrwa ikiina igha m-baköri abha ëbhëbhë törë?” 8Iyö n-kya hano oraaghambe igha, “Tokorenga ëbhëbhë, okore amangʼana amaiya ghaashe.” Abhantö abhandë nkotohanga bharë igha, kora bhëëtö bhonswe ni-igho tukwëghya. Maaha mbe igha, abhantö bhayö bhonswe igho, mbarishibhibhwa ko okorengʼaana na obhoghogho ubhwabho.

Ömöntö uwa heene taaho hë

9Bhoono iyakë tokaaghamba? Toghambe igha bhëëtö Abhayahudi ntoona ubhwera okokera abhantö abhandë? Ti-igho hë. Ko bhoora mmarrë okobhatëëbhya igha, Abhayahudi hamwë na abhantö bhano bhatarë Abhayahudi, ëbhëbhë mbebhabhaahirë bhonswe igho. 10Engʼana iyö, nerengʼaini kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha,

“Ömöntö uwa heene ku-Waryobha, taaho kora ömwë hë.

11Taaho ömöntö wowonswe ono amanyirë amangʼana agha Waryobha hë.

Kora taaho ono akutuna okomomanya hë.

12Abhantö bhonswe igho, tebhakwighwera Waryobha hë,

bhonswe igho tebhaingʼarëëyë ku-Waryobha hë.

Taaho ömöntö ono akokora amangʼana amaiya hë.

Taaho kora ömwë hë.”3:10-12 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 14:1-3, 53:1-3.

13“Iminywa ighyabho, n-kya sembeehera seno syasamërrëëyë igho.

Sëndëmë isyabho no-bhorongo sekoghamba.3:13a Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 5:9.

Mu-minywa ighyabho,

nkurwaghare-mo amangʼana agha öbhösöngö kya ubhwa inshoka.”3:13b Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 140:3.

14“Iminywa ighyabho ngishööyë amaihiimo,

na amangʼana ghano ghakokorra abhantö öbhörrö.”3:14 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 10:7.

15“Amaghörö aghaabho, m-mangö ku ukughya ukwita abhantö.

16Hano honswe bhakoheta,

no-bhosarya bhakokora na ubhusikya ubhwa abhantö.

17Tebhakwikarana kwa morembe na abhantö abhandë hë.”3:15-17 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 59:7-8.

18“Tebhakosooka Waryobha hë.”3:18 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 36:1.

19Ku bhuyö ntomanyirë igha, hano Amaandeko Amahörëëru ghaghamba engʼana yoyonswe eera, nkunyoora örë ghararaghërrya bhano bhaahaaywë amaraghërryö agha Mosa. Amaraghërryö ngaatöörrwë-ho, okore Abhayahudi bhatakaasha okobha na ikitamërryö, hano Waryobha arebhotorra ekebhara keno ikiina ikyako. Hayö ho eremaahekana igha abhantö bhonswe igho, mbaingʼarëëyi okobhotorrwa ikiina na Waryobha. 20Ko bhoora taaho ömöntö wowonswe ono akobharwa igha wa heene, ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö agha Mosa. Omoremo ughwa amaraghërryö ghayö, nu-kwörökya igha, abhantö bhonswe igho, m-baköri abha ëbhëbhë.

Enshera iya okobharwa igha wa heene örë

21Kasi bhoono Waryobha, atwörökëri enshera iyaaye iya okobhara abhantö igha m-ba heene igho, kora bhataghöötirë amaraghërryö agha Mosa. Kora Amaandeko agha Mosa bheena amaandeko agha abharööti, ni-igho ghakoghamba. 22Enshera iyö, ne-eera iya ukukumya Yëësu Kiristo. Abhantö bhonswe igho bhano bhakukumya Yëësu Kiristo, Waryobha nkobhabhara arë igha, m-ba heene. Taana ekeroterro kö-möntö wowonswe oora hë. 23Ko bhoora abhantö bhonswe igho bhaakora ëbhëbhë, ku bhuyö amangʼana ghano bhakokora teghakötöönia Waryobha hë. 24Kasi bhoono Waryobha kö örööbhö urwaye, aikërëëyi okobhara abhantö igha m-ba heene ku-mwene, bhatamohakirë kyokyonswe keera. Bhatunguribhwa ukurwa mö-bhëbhë ibhyabho okohetera ku-Kiristo Yëësu 25Waryobha yaakörrë Yëësu abhe ikimwenso3:25 Waryobha yaakörrë Yëësu abhe ikimwenso. Ensonga iyaamo ni-igha, Waryobha yaashibhiri Yëësu ubhushibhu bhono abhantö bhakaashibhiibhwi. ikya ukwighwerrania abhantö na Waryobha. Yaakörrë ghayö, okore abhantö bhaabherwe ëbhëbhë ibhyabho, ku ukukumya igha Yëësu Kiristo yaakuurë ko okoghera yaabho. Ni-igho Waryobha yaakörrë, okore ööröki abhantö igha, wa heene, ko bhoora yaaghömërrëëyi, tiyaabhashibhiri kö ëbhëbhë bheno bhaakörrë. 26Yaakörrë igho, okore ööröki abhantö abha enkaagha eno igha, nu-uwa heene, ko okobhara abhantö bhonswe igho bhano bhakukumya Yëësu igha, m-ba heene.

27Ku bhuyö engʼana iyö, nkotorebherra ërë okore totakaiheema, ko bhoora tetokobharwa igha m-ba heene törë, ko okoghera iya amangʼana aghëëtö amaiya ghano tokokora. Kasi n-ko okoghera iya ukukumya Yëësu Kiristo ukwene igho. 28Bhoono törööshë igha, Waryobha nkobhara arë abhantö igha m-ba heene, ko okoghera iya ukukumya Yëësu Kiristo, kasi tërëngë igha n-ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö agha Mosa. 29Ndabhöörya igha, Waryobha nu-uwa Abhayahudi abheene igho? Tarëngë Waryobha uwa abhantö abhandë hë? Obhoheene ni-igha, Waryobha nu-uwa abhantö bhonswe igho. 30Waryobha nö-ömwë igho. Ghwiki enshera eno eeho iya okobharwa igha m-ba heene ku-Waryobha, në-ëmwë igho. Abhayahudi na Abhakyaro, bhonswe igho bhayö, nkobharwa bharë abha heene ko-nshera iya ukukumya Yëësu Kiristo ukwene igho. 31Mbe, hano twakangʼasërrya engʼana iya ukukumya, n-kya hano toraaghambe igha, amaraghërryö agha Mosa teghaana ubhwera hë? A a, ti-igho hë! Kasi hano toraabhe na umukumo, hayö ho oraanyoore tohekeraini ghonswe igho, ghano amaraghërryö agha Mosa ghakoghamba.

4

Umukumo ghwaaghërrë Ibhurahimuakabharwa igha uwa heene ku-Waryobha

1Bhoono toghambe iyakë ko-mangʼana agha ömökörö uwëëtö Ibhurahimu?4:1 Ibhurahimu. Maaha mo-faharaasa. N-kë kyaaghërrë Waryobha akamobhara igha n-wa heene? 2Hano toraaghambe igha, Ibhurahimu yaabharrwë igha nu-uwa heene, ko okoghera iya amangʼana ghano yaakörrë, hayö noraanyoore anyöörrë engʼana iya ukwikumirya. Kasi obhoheene ni-igha, taana engʼana iya ukwikumirya ku-Waryobha hë. 3Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha, “Ibhurahimu yaakumiri Waryobha, kiyö nkyo kyaaghërrë Waryobha akamobhara igha wa heene.”4:3 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 15:6.

4Obhoheene ni-igha, hano ömöntö akörrë emeremo, ni-igha anyoore ehoorohooro, iyö, ti-tuho hë, ko bhoora kiyö në-këntö keno aingʼarëëyë igha anyoore. 5Ömöntö ono atakwesegha amangʼana aghaaye amaiya ghano akokora, hano araakumi Waryobha umwene igho ono akobhara abhantö igha m-ba heene, ömöntö kya uyö, nokaanyoora igha m-möntö moghogho, kasi Waryobha nkomobhara arë igha n-wa heene, ko okoghera iya umukumo ughwaye. 6Obhongʼoore kö-möntö ono Waryobha akobhara igha wa heene, tërëngë igha n-ko okoghera iya amangʼana aghaaye ghano yaakora. Omokama Daudi yaarëngëri ko engʼana iyö igha,

7“Nyakara abhantö bhano Waryobha yaabhera obhosarya ubhwabho, na okobharuusirya-ho ëbhëbhë ibhyabho.

8Ömöntö ono Omonene Waryobha atakobharra ëbhëbhë ibhyaye,

uyö yaangʼoorwa.”4:7-8 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 32:1-2.

9Bhoono obhongʼoore bhuyö bhokoghambwa hayö na Daudi, nko-bhasaarwa abheene igho? Kasi hamwë na abhatasaarwa bhonswe? Amaandeko Amahörëëru nkötötëëbhya gharë igha, Waryobha yaabharrë Ibhurahimu igha wa heene ko okoghera iya umukumo ughwaye ku-Waryobha.4:9 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 15:6.10Ne-nkaagha kë Ibhurahimu yaabharrwë igha wa heene? N-hano waanyöörrë amarrë okosaarwa, kasi ataraasaarwa? Hano waanyöörrë ataraasaarwa. 11Okosaarwa ukwaye, nkwo kwaarë ekemanyërryö igha, Waryobha yaamobharrë igha wa heene, ko okoghera iya umukumo ughwaye ughwene igho, ghono yaarë nagho kora ataraasaarwa. Ku bhuyö Ibhurahimu akakorwa abhe suwaabho abhakumya, nokaanyoora tuwaanyöörrë araasaarwa hë, okore kora na abhatasaarwa bhonswe bhakorwe igha m-ba heene. 12Ibhurahimu, we yaakorwa abhe suwaabho abhatasaarwa, kasi n-hano bharaakumi Waryobha. Ibhurahimu n-suwaabho bhano bhakukumya Waryobha, kya bhono umwene yaakumiri, kora ataraasaarwa.

13Waryobha yaaraghaini Ibhurahimu na abhantö abhaaye igha, nakaabhahaayë ekebhara kebhe umwandö ughwabho.4:13 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 22:17-18. Waryobha tiyaaraghaini Ibhurahimu, ko bhoora igha yaaghöötirë amaraghërryö agha Mosa. Kasi n-ko bhoora yaarë na umukumo ku-Waryobha. Umukumo ghuyö, ngo ghwaaghërrë Waryobha akamobhara igha wa heene. 14Maaha, hano okaanyöörrë igha, na-Bhayahudi abhaghööti abha amaraghërryö agha Mosa abheene igho, igha mbo bhakohaanwa ghaara Waryobha yaaraghaini, hayö bhoono ho umukumo ughwa ömöntö ku-Waryobha, ghokaahëtirë bhosa. Kora na riraghano irya Waryobha ndekaabhaayë igha, m-borongo. 15N-kwakë rekaabhaayë igha m-borongo? N-ko bhoora ömöntö ono akosarya amaraghërryö agha Mosa, nkushibhibhwa arë. Kasi hano amaraghërryö ghayö ghatakaabhaaye-ho, kora obhosarya ubhwa amaraghërryö bhwonswe, tebhokaabhaayë-ho hë.

16Kiyö nkyo kekoghera riraghano irya Waryobha reraitengʼera örööbhö urwaye, na ukumukumya ibhyene igho. Ko okoghera iya engʼana iyö, ghonswe igho ghaara Waryobha yaaraghaini abhantö abha Ibhurahimu bhonswe igho, n-ga bhoheene. Ensonga iyaamo ni-igha, tekobha igha nko-bhaghööti abha amaraghërryö abheene igho hë, kasi nko-bhonswe igho bhano bhakukumya Waryobha kya bhono Ibhurahimu yaamukumiri. Ibhurahimu we taata uwëëtö bhonswe igho bhano tukukumya Waryobha. 17Amangʼana ghayö, n-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Nkötöörrë-ho, obhe ömökörö uwa abhantö abha ibhyaro ibhyaru.”4:17 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 17:5. Ku bhuyö ni-igha, hano waanyöörrë Ibhurahimu arëngë mbere iya Waryobha, yaaighuurë amangʼana ghayö Waryobha yaaraghaini. Akakumya Waryobha ono akohaana öbhöhöru abhantö bhano bhaakwa. Uyö we akoghamba, ëbhëntö bheno bhetaaho, bhebhaho.

18Hano Ibhurahimu yaatëëbhiibhwi amangʼana ghayö, ghakamokongʼera. Nokaanyoora ghaamököngʼëëyë, kasi akaghëndërrya ukukumya Waryobha, araitengʼera igha, nakaamökörrë abhe ömökörö uwa abhantö abha ibhyaro ibhyaru. Okanyoora Waryobha amötëëbhëri igha, “Urwebhoro urwaho ndorebha urwaru kya sinyota.”4:18 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 15:5.19Enkaagha iyö waanyöörrë Ibhurahimu ahikiri imyoka ighana imwë. Umwene yaamanyirë igha, yaamara okongʼateka, na Saara mokaaye, m-moghomba yaarë, kasi umukumo ughwa Ibhurahimu, teghwasuuhirë hë. 20Kora tiyaabhaayë na entarëki yoyonswe eera hë, ku-riraghano riyö Waryobha yaamoraghaini. Kasi keno yaakörrë, nu-kumukumya na ökömötöönia, 21ko bhoora yaarë na obhoheene igha, Waryobha naana obhotoro ubhwa okokora ghaara yaamoraghaini igha akaamökörëëyë. 22Kiyö nkyo kyaaghërrë Waryobha akamobhara igha, wa heene.4:22 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 15:6.

23Amaandeko ghano ghakoghamba igha, “Waryobha yaamobharrë igha, wa heene,” teghaandëkirwë ko okoghera iya Ibhurahimu umwene igho hë, 24kasi ngaandëkirwë ko okoghera iya bhëëtö bhonswe igho. Nkötötëëbhya gharë obhoheene igha, hano toraakumi Waryobha ono yaaryökya Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo, hayö ho na bhëëtö bhonswe toraabharwe igha, m-ba heene törë. 25Waryobha yaarëëtirë Yëësu okore akwe, ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyëtö. Akamuryökya, okore tobharwe igha, m-ba heene törë.

5

Ubhuuya ubhwa ukukumya Waryobha

1Mbe, Waryobha atobharrë igha m-ba heene törë, ko okoghera iya umukumo ughwëtö. Ku bhuyö ntoona omorembe ku-Waryobha ko okohetera ko-Monene uwëëtö Yëësu Kiristo. 2Ko enshera iyö iya ukukumya Yëësu, Waryobha yaatohaana örööbhö urwaye. Kora bhoono mö-rööbhö ruyö törë. Ku bhuyö nkushomerwa törë bhököngʼu, ko bhoora tukwitengʼera igha, ntorebha hamwë na Waryobha mu-bhuhika ubhwaye. 3Bhoono kora ntokaanyoora inyanko, kasi tushomerwenga, ko bhoora ntomanyirë igha inyanko iyö, nkotokora ërë töghömërri ku-mukumo ughwëtö. 4Ököghömërrya nkoghera körë tobha abhakarë. Na obhokarë bhuyö, nkoghera bhörë tobha na ubhweseghe. 5Ubhweseghe bhuyö, tëbhötösöökërri hë, ko bhoora Waryobha yaatohaana righonshe rinene mo-senkoro isyëtö, okohetera Umwika Ömöhörëëru uwaaye.

6Mbe, hano twaarenga abhataaniinu, Yëësu Kiristo yaaishirë, enkaagha ekahika, akakwa ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyëtö. 7N-këköngʼu ömöntö ukukwa ko okoghera iya ömöntö uwa heene. Kasi ömöntö aratora ukukwa ko okoghera iya ömöntö ono akokora amangʼana amaiya. 8Kasi Waryobha yaatwörökya igha natohanshirë bhököngʼu, ko okoreeta Yëësu Kiristo akwe ko okoghera iya bhëëtö, hano twaarenga abhaköri abha ëbhëbhë.

9Mbe, nyoore twabharwa igha na-abha heene törë ko okohetera amaanyinga agha Yëësu Kiristo, m-boheene igha, kora narëtötöörya totakaasoha mu-bhushibhu ubhwa okorerra ukwa Waryobha. 10Kuyö n-ko okoghamba igha, ko bhoora Waryobha yaatwighwerrania nawe, ko okohetera uruku urwa Omoona uwaaye, hano waanyöörrë tokeena ëbhëbhë, bhoono twabha abhasaani abhaaye. Ko bhoora m-maheene igha, yaatwighwerrania okohetera uruku urwa Yëësu Kiristo, ku bhuyö ntoraatööribhwi ukurwa mu-bhushibhu ubhwa okorerra ukwa Waryobha, okohetera öbhöhöru ubhwa Yëësu Kiristo. 11Te-ngʼana iyö iyeene igho hë, kasi Waryobha atökörrë tushomerwe bhököngʼu, ko bhoora Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo, yaakora twaighwerrana na Waryobha.

Adamu yaatoreetera uruku, kasi Yëësu yaatoreeta öbhöhöru

12Ku bhuyö keno nkoghamba ni-igha, ëkëbhë ikya mbere ko-kebhara kono, m-möntö ömwë yaakërëëtirë. Ëkëbhë kiyö, kekatoreetera riragha irya ukukwa. Ko okoghera iya ëkëbhë kiyö, abhantö bhonswe igho nkukwa törë, ko bhoora okosemoka ukwëtö bhëëtö bhonswe igho, m-baköri abha ëbhëbhë törë. 13Kora ukurwa haara Adamu yaakörrë ëkëbhë okohekera hano Mosa yaahaaywë amaraghërryö agha Waryobha, waanyöörrë ëbhëbhë bhërëngë ko-kebhara kono. Kasi Waryobha tiyaamaahanga igha abhantö m-batëëyu abha amaraghërryö hë, ko bhoora amaraghërryö teghaarenga-ho hë. 14Mbe, abhantö bhonswe igho ukusimirya ko-nkaagha iya Adamu, okohekera ko-nkaagha iya Mosa, mbaakwanga. Uruku ndwaabhabhaahirë, nokaanyoora tebhaakörrë ëbhëbhë kya ibhya öbhötëëyu kya Adamu.

Adamu uyö, we yaarë kya ituubho iya Yëësu Kiristo ono akaaishirë ko-nkaagha iyëndë. 15Kasi riragha irya ëkëbhë keno Adamu yaakörrë, ne-ngʼana enke bhököngʼu hano wagherengʼania na örööbhö urwa Waryobha rono Yëësu Kiristo yaatoreetera. Örööbhö urwa Waryobha ruyö, teroona ekerengere hë. Maaha mbe igha, Adamu yaareetera abhantö uruku, ko okoghera iya ëkëbhë ikyaye. Kasi Yëësu Kiristo, we yaareetera abhantö örööbhö urwa ukwabherwa ëbhëbhë ibhyabho, bhanyoore öbhöhöru. 16Örööbhö urwa Waryobha urwa ukwabhera abhantö ëbhëbhë ibhyabho, terokorengʼaana na ëkëbhë keera Adamu yaakörrë. Nërëngë igha, hano ëkëbhë ëkëmwë kiyö kyaakörrwë, Waryobha yaashibhiri abhantö. Bhoono maaha igha, ëbhëbhë m-byaru bheno bhyaakorwa, kasi Waryobha kö örööbhö urwaye, nkobhara arë abhantö igha, m-ba heene. 17Ëkëbhë ëkëmwë keno Adamu yaakörrë, kyaaghërrë abhantö bhonswe igho tobhenga torakwa. Kasi bhoono no-bhoheene igha, abhantö bhano bhakunyoora örööbhö urwa Waryobha rono rotaana ekerengere, nkobhabhara arë igha, m-ba heene. Mbaretonga ko-nkaagha iya öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, ko okohetera ku-Yëësu Kiristo.

18Ku bhuyö ni-igha, kya igho abhantö bhonswe igho bhaabhötörrëëywë ikiina ikya ubhushibhu, ko okoghera iya obhosarya ubhwa Adamu ömöntö ömwë igho, ni-ighoigho kora abhantö bhonswe igho, nkobharwa bharë igha m-ba heene kora bhanyoora öbhöhöru ko okoghera iya ghaara Yëësu Kiristo ömöntö ömwë igho yaakörrë. 19Kya bhoora igha, ömöntö ömwë yaangirë ukwighwera Waryobha, akaghera abhantö bhonswe igho bhakabha abhaköri abha ëbhëbhë, ni-ighoigho kora ömöntö ömwë ono yaaighwërëëyë Waryobha, yaaghera abhantö abhaaru bhakabharwa igha m-ba heene.

20Amaraghërryö agha Mosa ngaaghërrë ëbhëbhë bhekaaruha. Hano ëbhëbhë bhyaaruhirë, örööbhö urwa Waryobha rwonswe rokaaruha. 21Mbe, kya bhoora ëkëbhë kyaarë na singuru isya okobhaaha abhantö, kora kekabharetera uruku, ni-ighoigho kora na okobhara abhantö igha m-ba heene, örööbhö urwa Waryobha rwaareetera abhantö öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, ko okohetera ku-Yëësu Kiristo Omonene uwëëtö.

6

Yëësu yaabhaaha obhotoro ubhwa ëbhëbhë

1Bhoono toghambe iyakë? Toghambe igha töghëndërri okokora ëbhëbhë, okore örööbhö urwa Waryobha rwaruhe kö-bhëëtö? 2A a, ti-igho hë! Ko bhoora bhëëtö bhoono igho n-kya abhaku ko-mangʼana agha okokora ëbhëbhë, ku bhuyö tetootore ghwiki ököghëndërrya okokora ëbhëbhë. 3Momanye igha, hano twaabhatiisiibhwi, ntwaaghootaini hamwë na Kiristo Yëësu okohetera ukukwa ukwaye. 4Ensonga iyaamo ni-igha, hano twaabhatiisiibhwi, ntwaabhaayë kya bhano tukuurë na okobheekwa hamwë nawe. Yëësu Kiristo yaamarrë akaryoka ko obhotoro obhonene ubhwa Taata Waryobha, ku bhuyö na bhëëtö bhonswe, ni-igha tobhe na eteemo iya öbhömënyi obhohya.

5Mbe, ko bhoora igha twaghootana na Yëësu Kiristo ko okohetera ukukwa ukwaye, ni-ighoigho erebha igha, ntoreghootana nawe ku ukuryökibhwa kya bhono yaaryökiibhwi. 6Ntomanyirë igha eteemo iyëëtö iya kare eera, yaahanëkirwë ko-mosarabha hamwë na Yëësu Kiristo. Yaabhaayë igho, okore eteemo iyëëtö iya kare eera, etakaatobhaaha, na okotokora tobhe abhaghorwa abha ëbhëbhë. 7Hano ömöntö yaakwa kya igho, takomara ghwiki abhaahwe na obhotoro ubhwa öbhököri ubhwa ëbhëbhë hë. 8Ko bhoora twaakwa hamwë na Yëësu Kiristo, ku bhuyö ntoona ubhweseghe igha ntoremenya hamwë nawe. 9Ntomanyirë bhuuya igha, Yëësu Kiristo yaaryökirë, tarikwa ghwiki hë. Uruku, teroona obhotoro bhwobhwonswe igho ku-Yëësu Kiristo. 10Yaakuurë kamwë igho,6:10 Yaakuurë kamwë igho. Abhayahudi bhaarenga na eteemo iya ukumwensera Waryobha ikimwenso ikya ubhwighwerrani na we kamwë igho ko-mooka. Kasi Yëësu umwene yaabhaayë ikimwenso kamwë igho, ku-myoka ghyonswe igho. akabhaaha ëbhëbhë bhyonswe igho. Bhoono igho m-möhöru, nkötëghërya arë Waryobha. 11Bhëënyu bhonswe mwibhare igha, mwaakwa hamwë na Kiristo Yëësu, m-bahöru mörë ku-Waryobha, ku bhuyö ëbhëbhë tebheetore okobhabhaaha hë. Bhoono mwibhare igha, m-bahöru mörë, na öbhömënyi ubhwënyu, bhobhe bhono bhökötëghërya Waryobha ko-nshera iya okoghootana na Kiristo Yëësu.

12Mbe, motakaahaana ëbhëbhë umweya ughwa okobhaaha ëmëbhërë ighyënyu gheno ghikukwa. Hano moraahaane ëbhëbhë obhobhaahi bhuyö, moraarutwe okokora amangʼana amaghogho ghano ëmëbhërë ghikutuna mokore. 13Motakaikërrya imyaho ighya ëmëbhërë ighyënyu ghekorenga amangʼana amaghogho agha ëbhëbhë. Kasi mwibhati ku-Waryobha, ko bhoora mobhaayë kya bhano muryökiibhwi na Waryobha, kora abhasöhëri mö-bhöhöru obhohya. Mobhati imyaho ighya ëmëbhërë ighyënyu ku-Waryobha, okore imyaho ighyënyu ghiyö, ghekorenga amangʼana agha heene. 14Hano moraakore igho, ëbhëbhë tebhebhabhaahe ghwiki hë. Ko bhoora bhoono bhëënyu, ta-maraghërryö ghakobhotangata hë, kasi keno kekobhatangata, nö-rööbhö urwa Waryobha.

Abhantö abha Yëësu m-baghorwa abha amangʼana agha heene

15Bhoono toghambe iyakë? Toghambe igha töghëndërri okokora ëbhëbhë ko bhoora Waryobha atohaayë örööbhö urwaye, kora tetokotangatwa na ubhwera ubhwa amaraghërryö? A a, ti-igho hë. 16Kasi temomanyirë igha ömöntö nkobha arë omoghorwa uwa keera akwighwera? Aratora okobha omoghorwa uwa okokora ëbhëbhë,6:16 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 8:34. bhekamokorerra uruku. Handë aratora okobha ömöntö ono akwighwera Waryobha, ku bhuyö abha omoghorwa uwa Waryobha, uwa öbhömënyi ubhwa heene. 17Bhëënyu ni-igho mwaarë kare, ko bhoora m-baghorwa abha ëbhëbhë mwaarë. Bhoono öni nkukumya ndë Waryobha, ko bhoora mwikërëëyi amëëghyö agha Kiristo ghano mwëghibhwa, kora nkoghasoorana mörë bhwaheene. 18Waryobha akumibhwi, ko bhoora abhahaayë öbhötöönööni ubhwa ukwanga okobha abhaghorwa abha ëbhëbhë. Abhakörrë mobhe abhaghorwa abhaaye, okore mokorenga amangʼana agha heene. 19Ëkërëngyö ikya omoghorwa kiyö mbarëngëëyi, nembarëngëëyi okore momanyërri keno nkoghamba. Hano waanyöörrë motaraamanya Yëësu Kiristo, mwaakörrë imyaho ighya ëmëbhërë ighyënyu ghekanyankuha, mokabha abhaghorwa abha ëbhëbhë, na ëbhëbhë ibhyënyu bhekaaruha bhököngʼu. Kasi bhoono momanye igha, ni-igha mobhati imyaho ighya ëmëbhërë ighyënyu ku-Waryobha, ghemokorre emeremo ighya heene, okore abhasaabhuure.

20Enkaagha eno mwaarenga abhaghorwa abha ëbhëbhë, m-batöönööni abha ukwanga okokora amangʼana agha heene mwaarë. 21Bhoono mwaanyöörrë ehoorohooro yoyonswe eera, hano mwaakoranga amangʼana ghano reero eno mokosooka okoghakora? Obhoheene ni-igha, amangʼana ghayö teghaana ubhwera bhwobhwonse bhoora hë. Keno keemo, nu-ruku urwa amakora ghonswe igho! 22Bhoono, mmoona ehoorohooro ko bhoora Waryobha abhahaayë öbhötöönööni, okore motakaabha abhaghorwa abha ëbhëbhë. Ku bhuyö bhëënyu mobhaayë abhaghorwa abha Waryobha. Mmoona ubhwera ubhwa okosaabhuurwa mobhe abhaköri abha emeremo abhaaye. Ehoorohooro iyaamo, nö-bhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 23Ömöntö wowonswe ono akobha omoghorwa uwa ëbhëbhë, ehoorohooro iyaaye, nu-ruku urwa amakora ghonswe igho. Kasi bhëëtö, Waryobha nkotohaana arë öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho bhuyö, tebhokohakerwa hë, kasi nkohaanwa törë ituho iyö, ko okoghera iya okoghootana ukwëtö na Omonene uwëëtö Kiristo Yëësu.

7

Amaraghërryö agha Mosateghakobhandërrya abhakumya abha Yëësu hë

1Abhakumya bharikyëtö, m-bëënyu nkushumaasha na bhëënyu, bhano momanyirë amaraghërryö agha Mosa. Mmomanyirë bhuuya igha, ömöntö nkoghoota arë amaraghërryö hano waanyoora akërëngë möhöru, ataraakwa. 2Tigha mbaraghërri bhuuya engʼana eno. N-kya bhono amaraghërryö agha abhantö bhano bhaatetana gharë. Omokari takwikërërribhwa ukutigha mushaasha uwaaye akërëngë möhöru ataraakwa. Kasi hano mushaasha uwaaye akuurë, hayö nkobha arë na öbhötöönööni ubhwaye. 3Kasi hano araatetwe na mushaasha uwöndë mushaasha uwaaye akeeho, hayö no-bhosooraare ukunyoora akörrë. Kasi hano mushaasha uwaaye akuurë, engʼana kya iyö teeho hë. Aratora okotetwa na umushaasha uwöndë, kora taaho ömöntö ono araaghambe igha omokari uyö, m-mosooraare.

4Abhakumya bharikyëtö, amangʼana ni-igho gharë na kö-bhëënyu bhonswe. Kya bhoora ërëngë igha, hano ömöntö yaakwa, takobhandërribhwa ghwiki na amaraghërryö hë, na bhëënyu bhonswe ni-igho ërë igha, temokotangatwa na amaraghërryö agha Mosa hë, mwahanekwa ko-mosarabha hamwë na Yëësu Kiristo. Bhoono bhëënyu na-bhantö abha Yëësu Kiristo mörë. Yëësu Kiristo uyö, yaaryökiibhwi ukurwa mo-bhaku, okore atohaane obhotoro ubhwa okokorra Waryobha emeremo. 5Enkaagha eno esemoko iyëëtö iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë yaatotonganga, amaraghërryö agha Mosa ngaaghërrë oronamba urwa ömöbhërë robhe na singuru bhököngʼu kö-bhëëtö. Kiyö nkyo kyaagheranga turatuna tokore ëbhëbhë bhököngʼu. Engʼana iyö, yo yaarëëtirë uruku. 6Twaarenga töghöötërrëëywë na maraghërryö. Kasi bhoono twaakwa hamwë na Yëësu Kiristo, ensonga iyaamo ni-igha, totashööywë ukurwa ko-maraghërryö. Bhoono tetokokorra Waryobha emeremo ko okohetera amaraghërryö agha kare ghaara, kasi nkomokorra törë emeremo ko-nshera eehya iya okotangwatwa na Umwika Ömöhörëëru.

Amaraghërryö ngo ghakoghera ëbhëbhë bhemanyekana

7Bhoono iyakë tokaaghamba? Toghambe igha amaraghërryö, n-këbhë? A a, ti-igho hë. Singa amaraghërryö agha Mosa ghataare-ho, tenkamanyirë igha ëkëbhë n-këntö kë. Singa amaraghërryö ghataare-ho ghano ghakoghamba igha, “Otakaighomba ëkëntö ikya uwöndë,”7:7 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:17; Eheetoko iya Etoraati 5:21. tenkamanyirë igha, ukwighomba ëkëntö ikya uwöndë, nkunyoora örë nkörrë ëkëbhë. 8Kasi bhoono ëbhëbhë bhyaturaanëri oronamba urwa seteemo sinsharu, okohetera ko-maraghërryö ghayö. Omanye igha, hano oraaruusi-ho amaraghërryö ghayö, ëbhëbhë tebhekobha na obhotoro hë. 9Hano waanyöörrë ntaraamanya amaraghërryö ghayö, naakoranga bhono naatunanga. Kasi bhoono hano naamanyirë kya bhono amaraghërryö ghaatunanga igha nkore, hayö ho naamanyirë igha, ëbhëbhë mbeena obhotoro kora bhyareeta uruku. 10Hayö ho naamanyirë igha, amaraghërryö ghano ghakaangʼaayë öbhöhöru, kasi ghakandeetera uruku. 11Mbe, ëbhëbhë bhekanngʼaina okohetera ko-maraghërryö ghayö, kora bhekankorerra uruku. 12Mbe, m-boheene igha, amaraghërryö m-mahörëëru, na imighiro ghyonswe m-mëhörëëru, n-gya heene kora m-miiya.

13M-maheene igha, engʼana inshiiya kya iyö, tekaankörërrëëyë uruku hë. Kasi keno kyaankorerra uruku, në-bhëbhë, ko okohetera ko-maraghërryö amaiya ghayö. Keno Waryobha yaatunanga, nu-kutwörökya igha, ëkëbhë ne-ngʼana engogho bhököngʼu.

Keno nkokora n-keera ntakutuna igha nkore

14Ntomanyirë igha, amaraghërryö nku-Waryobha ghaarwa, kasi öni neena esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, ku bhuyö nko okoghamba igha, öni m-moghorwa uwa ëbhëbhë ndë. 15Öni temanyirë keno nkokora hë. Ko bhoora keera nkutuna igha nkore, tenkokekora hë, kasi keno nkokora, n-keera ntakutuna igha nkore. 16Hano okomaaha igha ghaara ntakutuna igha nkore ngo nkokora, bhuyö no-bhoheene bhono bhukwörökya igha, amaraghërryö agha Mosa, m-maiya. 17Hayö nkunyoora örë tö-öni nkokora ëbhëbhë hë, kasi ne-semoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë eno nenayo, yo ekokora amangʼana ghayö. 18Nemanyirë igha, teneena ëkëntö ikiiya kyokyonswe ko-semoko iyaane hë. Ko bhoora igha, hano natuna igha nkore amangʼana amaiya, nkobhorwa ndë obhotoro ubhwa okoghakora. 19Ensonga iyaamo ni-igha, tenkokora amangʼana amaiya ghaara nkutuna igha nkore. Kasi ghano nkokora, na-mangʼana amaghogho, ghano ntakutuna igha nkore. 20Bhoono nyoore nkokora ndë ghaara ntakutuna igha nkore, hayö ho bhoono nkomanya igha, tö-öni nkokora ëbhëbhë bhiyö hë, kasi ne-semoko eera iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë eno nenayo, yo ekokora ghayö.

21Mbe, mmarrë okomanya igha, nkwighomba ndë igha nkore amangʼana amaiya, kasi ndutwa okokora amangʼana amaghogho. 22Obhoheene ni-igha amaraghërryö agha Waryobha nengahanshirë bhököngʼu. 23Kasi nkomaaha ndë igha, imyaho ighya kö-möbhërë ughwane, ghyaabhaahwa na singuru isya esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë eno ikwitana riihë na amaitegherro aghaane. Kiyö nkyo kekoghera ndabha omoghorwa uwa okokorra emeremo ëbhëbhë okohetera kö-möbhërë ughwane.

24Haahö, bhamurë bhëëtö, kana n-nawë araantööri ndwe mo-bhoghorwa ubhwa öbhököri ubhwa ëbhëbhë bhono bhokondeetera uruku? 25Nkukumya ndë Waryobha, ko bhoora aköntöörya ko okohetera ko-Monene uwëëtö Yëësu Kiristo.

Ku bhuyö mbe ni-igha, öni umwene ko sehakëri isyane nkomaaha ndë igha, nkoghoota ndë amaraghërryö agha Waryobha, kasi esemoko iyaane iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, yo nkoghoota ërë amaraghërryö agha ëbhëbhë.

8

Okotangatwa na Umwika Ömöhörëëru

1Mbe, bhoono ni-igha, Waryobha taashibhi abhantö bhano bhaana öbhömwë na Kiristo Yëësu. 2Ko okoghootana na Kiristo Yëësu, nnyöörrë obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru ono akotohaana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Öbhöhöru bhuyö, bhongʼaayë öbhötöönööni, okore ntakabhaahwa na obhotoro ubhwa ëbhëbhë na uruku. 3Amaraghërryö agha Mosa teghaarenga na obhotoro ubhwa okotohaana öbhötöönööni, ko okoghera iya esemoko iyëëtö iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë. Kasi keno amaraghërryö ghaakërrwë okokora, Waryobha yaakëkörrë. Yaatömirë Omoona uwaaye umumwëmwë, akaasha ko-kebhara kono kinyabhantö, kya bhëëtö abhaköri abha ëbhëbhë, okore abhe ikimwenso ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyëtö. Ko okokora igho, Waryobha yaasikiri esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë kö-bhëëtö. 4Waryobha yaakörrë igho, okore amangʼana agha heene agha amaraghërryö ghahekeranibhwi bhuuya kö-bhëëtö bhano totakwighwera esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, kasi nu-Mwika Ömöhörëëru we tukwighwera. 5Ömöntö ono akotangatwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, sehakëri isyaye nsëhanshirë okokora amangʼana agha ëbhëbhë. Kasi ono akotangatwa na Umwika Ömöhörëëru, uyö sehakëri isyaye nsëhanshirë okokora amangʼana ghano ghakushomera Umwika Ömöhörëëru. 6Ömöntö ono sehakëri isyaye sekotangatwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, uyö nu-ruku urwa amakora ghonswe igho akwireetera. Kasi ömöntö ono akotangatwa na Umwika Ömöhörëëru, uyö naana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, kora naana omorembe. 7Ömöntö ono akotangatwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, uyö m-mubhisa uwa Waryobha. Takwikërrya ukwighwera amaraghërryö agha Waryobha. Kora takotora okoghaighwera hë. 8Ku bhuyö ömöntö ono akotangatwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, taatore ökötëghërya Waryobha hë.

9Kasi bhoono bhëënyu, temokotongwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë hë, nu-Mwika uwa Waryobha ono amënyirë mo-senkoro isyënyu, we akobhatangata. Momanye igha, ömöntö wowonswe ono ataana Umwika uwa Yëësu Kiristo8:9 Umwika uwa Yëësu Kiristo. Uyö we Umwika uwa Waryobha, handë Umwika Ömöhörëëru. mo-nkoro iyaaye, uyö te-mosoorani uwa heene uwa Yëësu Kiristo hë. 10Ko bhoora igha Kiristo mmo-senkoro isyënyu amënyirë. Ku bhuyö nokaanyoora igha nkukwa mörë kinyamöbhërë, ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyënyu, kasi Umwika Ömöhörëëru, nkobhahaana arë öbhöhöru, ko bhoora Waryobha abhabharrë igha, m-ba heene mörë. 11Umwika Ömöhörëëru ono amënyirë mo-senkoro isyënyu, uyö we Umwika uwa Waryobha ono yaaryökëri Kiristo Yëësu. Ku bhuyö Waryobha nariryökya ëmëbhërë ighyënyu gheno ghikukwa ko okohetera obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru uyöuyö.

12Ku bhuyö abhakumya bharikyëtö, totakaabha abhantö bhano bhakotangatwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë. 13Momanye igha, hano moraabhe abhantö bhano mokotangatwa na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, hayö nu-ruku urwa amakora ghonswe igho mukwireetera. Kasi hano obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru, bhoraabhatöörri mwange okokora amangʼana ghano esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë ikutuna igha mokore, moraabhe na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.8:13 Maaha mo-ketabho ikya Abhagharatia 6:8.

14Abhantö bhonswe igho bhano bhakotangatwa na Umwika uwa Waryobha, bhayö mbo abhaana abha Waryobha. 15Waryobha tiyaabhahaayë Umwika Ömöhörëëru, okore mobhe abhaghorwa abhoobha. Kasi yaabhahaayë Umwika Ömöhörëëru, okore mobhe abhaana abhaaye. Umwika Ömöhörëëru uyö, we akötötöörrya, okore tobherekere Waryobha igha, “Taata.” 16Umwika Ömöhörëëru uyö, we akokangʼasërrya mo-senkoro isyëtö igha, bhëëtö m-baana abha Waryobha törë. 17Mbe, nyoore bhëëtö m-baana abha Waryobha törë, m-bëëtö abhari abha umwandö ughwa Waryobha, hamwë na Yëësu Kiristo. Kasi bhoono keno kikutunwa, nö-köghömërrya inyaanyi kya bhono Kiristo yaaghömërrëëyi. Hayö bhoono ho törëtöönibhwa hamwë nawe.

Waryobha narehaana abhaana abhaaye ubhuhika

18Ku bhuyö inyaanyi iyëëtö iya bhoono igho, të-këntö hë, hano nagherengʼaania na ubhuhika bhono Waryobha aretohaana. 19Ëbhëntö bhyonswe igho bheno bhyaabhombwa, nkoghanya bhërë bhököngʼu, enkaagha eno Waryobha arehonyora harabhu igho abhaana abhaaye. 20Ëbhëntö bhyonswe igho bheno Waryobha yaabhomba ko-kebhara kono, bhyabha na amaragha. Ti-bhyene bhyaahanshirë ebhe igho hë, kasi n-kya bhono Waryobha umwene yaahanshirë.8:20 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 3:17. Hamwë na ghayö, nkoghanyerra bhërë enkaagha iyö. 21Ko bhoora enkaagha iyö yo bhërëtööribhwa bhetakaasoha mo-bhoghogho ubhwa uruku. Nkutuna bhërë igha, bhebhe na öbhötöönööni ubhwa ubhuhika bhono Waryobha arehaana abhaana abhaaye.

22Tomanye igha, okohekera bhoono igho, ëbhëntö bheno bhyaabhombwa bhyonswe igho, nkukuura bhërë bhököngʼu kya omokari ono akoromwa ebhesa. 23Ti-igha në-bhëntö bhiyö ibhyene igho mbyo bhikukuura hë. Kasi kora na bhëëtö bhonswe, bhano twaahaanwa Umwika Ömöhörëëru, okore tuwonshi ubhuuya bhono torehaanwa, nkukuura törë mo-senkoro isyëtö. Waryobha we tokoghanya, atohaane ubhwera bhwonswe igho ubhwa okobha abhaana abhaaye. Keno nkoghamba ni-igha, atutunguri, ëmëbhërë ighyëtö ghebhe emehya. 24Ukwitengʼera kuyö, ntoonako ukurwa haara Waryobha yaatötöörri. Kasi hano toraaitengʼere ëkëntö keno tokomaaha, kuyö tukwetengʼera hë. Bhoono nawë akwitengʼera okohaanwa ëkëntö keno aanakyo? 25Kasi hano toraaitengʼere okohaanwa ëkëntö keno totakomaaha, hayö ho tokoghanya kö ököghömërrya, totakukwa emetwe.

26Hamwë na ghayö ghonswe igho, Umwika Ömöhörëëru we akötötöörrya ku ubhwera obhoke bhono toonabho. Ko bhoora igha tetomanyirë okosabha ëkëntö keno kingʼarëëyë bhëëtö okosabha Waryobha uwëëtö. Ku bhuyö Umwika Ömöhörëëru we akotosabhera ku-Waryobha kö öbhörrö bhono bhotakoghambwa. 27Waryobha ono akwitaaha ghonswe igho ghano gharëngë mo-senkoro isya abhantö, we amanyirë amaitegherro agha Umwika Ömöhörëëru uwaaye. Umwika Ömöhörëëru uyö, nkosabhera arë abhantö abha Waryobha bhono Waryobha akutuna.

28Ntomanyirë bhuuya igha, Waryobha nkokora arë amangʼana amaiya hamwë na abhantö bhano bhamohanshirë,8:28 Waryobha nkokora arë amangʼana amaiya hamwë na abhantö bhano bhamohanshirë. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, Amangʼana ghonswe igho ngaraareete ëkëntö ikiiya ko-bhantö bhano bhahanshirë Waryobha, handë igha, ko-mangʼana ghonswe igho, Waryobha nkokora arë emeremo hamwë na abhantö bhonswe igho bhano bhamohanshirë okore abhakorre amangʼana amaiya. bhano yaabherekera ko okohansha ukwaye umwene. 29Waryobha yaamanyirë abhantö abhaaye kora ataraabhomba ekebhara. Bhayö mbo yaashaaghööyë bhabhe kya bhono Omoona uwaaye Yëësu Kiristo arë. Yaakörrë igho, okore Omoona uwaaye Yëësu Kiristo uyö, abhe omotangi ko-bhakumya abhaaru abha Waryobha. 30Ku bhuyö abhantö bhano yaashaaghööyë, mbo yaabhërëkëëyë, akabhabhara igha m-ba heene, kora akabharaghania igha, narebhahaana ubhuhika.

Teeho engʼana iya okotokaandora ukurwa ku righonshe irya Waryobha

31Bhoono iyakë tokaaghamba ko-mangʼana ghayö? Hano oraanyoore nku-kiina ikya Waryobha törë, m-maheene ömöntö uwa okotobhaaha, taaho hë. 32Waryobha tiyaabhaayë na ikyabhera ko-Moona uwaaye hë, kasi akamokora abhe ikimwenso ko okoghera iya bhëëtö bhonswe igho. Ko bhoora igha, yaakora Omoona uwaaye abhe ikimwenso ikyëtö, ku bhuyö naretongʼoora obhongʼoore ubhwa amangʼana amaiya ghonswe igho, okohetera ku-uyö. 33Taaho ömöntö uwa ukushongera abhaahorwa abha Waryobha, ko bhoora Waryobha umwene we akobhabhara igha m-ba heene. 34Kora taaho ömöntö uwa ukutushibhya hë. Kiristo Yëësu we yaakwa, akamara akaryoka. M-boryo ubhwa Waryobha arë, aratosabhera. Ku bhuyö taritushibhya hë.

35N-këntö kë keraatore okorebherra Kiristo atakaatohansha. Kiristo naraaghëndërri okotohansha, ntokaabha mu-nyaanyi indito, handë mu-nyanko, handë mo-mateeso, handë mu-nshara, okobhorwa singibho, okohona ukukwa, handë ukukwa. 36Amangʼana ghayö ngambirë hayö, n-kya ghano Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha,

“Nkughwemwa törë sinsikö syonswe igho, ko bhoora nu-uwe tokokorra emeremo.

Abhantö bharatokora kya hano ömöntö yahira ringʼöndi ukushinsha.”8:36 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 44:22.

37Ntokaanyoora inyanko yoyonswe igho, kasi bhëëtö ntoraaghëndërri okobhaaha, ko bhoora Kiristo ono atohanshirë we akötötöörrya. 38-39Nemanyirë bhuuya igha, teeho engʼana eno eraakaani Waryobha atakaatohansha. Ntokaabha bhahöru, handë ntokaakwa, kasi Waryobha naraaghëndërri okotohansha. Kora taaho maraika, handë abha ubhwera, handë ëbhëntö bhyonswe igho ibhya obhotoro, tebheetore ukutwahora ukurwa ku-righonshe irya Waryobha. Nekaabha igha na amangʼana ghano ghakwikora bhoono igho, handë ghano ghariisha, handë ibhya mu-ryobha, handë ibhya mu-kyaro ikya abhaku, handë ëbhëntö ibhyëndë bhyobhyonswe bheera, tebheetore okorebherra Waryobha atakaatohansha. Righonshe riyö yaarehonyora kö-bhëëtö, ko okohetera ko-Monene uwëëtö Kiristo Yëësu.

9

Pauro araighwera öbhörrö Abhaisiraëri

1No-bhoheene nkobhatëëbhya, öni umukumya uwa Kiristo, tenkorongoha hë. Kora amaitegherro aghaane ghano ghakotangatwa na Umwika Ömöhörëëru, ghonswe ni-igho ghakunyörökya. 2Nkwighwa ndë öbhörrö bhököngʼu, na ukunyahaareka kono kotakohwa röndë mo-nkoro iyaane, 3ko okoghera iya abhantö abha ikyaro ikyëtö. Ekaabhaayë-ho enshera, öni nenkaaikërëëyi nihiimwe, ntighane na Kiristo, okore abhantö abha ikyaro ikyëtö, bhakumi Yëësu Kiristo. 4Bhayö nkushumaashera na-Bhaisiraëri, abhantö bhano Waryobha yaakörrë bhabhe abhantö abhaaye, abha ubhuhika ubhwaye, abha imuuma9:4 Imuuma. Maaha mo-faharaasa. iyaaye. Yaabharaghërrëëyi amaraghërryö aghaaye, na enshera inshiiya iya okomosaasaama, kora yaabhahaayë na amaraghanio aghaaye. 5Abhaisiraëri bhayö, mbo bhaasëmökirë ukurwa ko-bhakörö abhaabho, bhaabho Ibhurahimu, Isaaka na Yaakobho. Kinyabhantö, Kiristo m-Mwisiraëri yaarë. Kiristo ono arëngë igha we Waryobha Omonene uwa bhyonswe igho, akumibhwi amakora ghonswe igho!9:5 Kiristo ono arëngë igha we Waryobha Omonene uwa bhyonswe igho, akumibhwi amakora ghonswe igho! Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, Waryobha, Omonene uwa bhonswe igho, akumibhwi amakora ghonswe igho. Amina.

6Tenkoghamba igha, Waryobha tiyaahekeraini riraghano iryaye ko-Bhaisiraëri, ti-igho hë, ko bhoora ta-Bhaisiraëri bhonswe igho bharëngë abhaahorwa abha Waryobha. 7Ti-igha urwebhoro urwa Ibhurahimu rwonswe igho m-baana abha heene abha Ibhurahimu. Ti-igho hë. Kasi Waryobha yaaraghaini Ibhurahimu igha, “Urwebhoro urwaho nku-Isaaka roresemoka ukurwa.”9:7 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 21:12.8Ensonga iya amangʼana ghayö ni-igha, ta-bhaana abha kinyamöbhërë abha Ibhurahimu, igha mbo abhaana abha Waryobha. Kasi m-baara bheebhorwa ko okorengʼaana na riraghano irya Waryobha, bhayö mbo abhaana abha heene abha Waryobha. 9Ko bhoora riraghano, ni-igha ryaarë, “Hano ndikyora mooka ko-nkaagha kya eno, nurinyoora Saara aana omoona uwa ikishaasha.”9:9 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 18:10, 14.

10Ghwiki te-ghayö agheene igho hë, kasi Rebheka mokaa ömökörö uwëëtö Isaaka, yaaibhööyë ebhesare. 11-12Hano waanyöörrë ebhesare bhiyö bhetareebhorwa, kora bhataraakora engʼana engogho handë inshiiya, Waryobha akatëëbhya Rebheka igha, “Ömöntö mökörö naretighinkanera omoke uwaaye.”9:11-12 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 25:23. Engʼana iyö nkwörökya ërë igha, Waryobha nkwahora arë ömöntö ko okorengʼaana na bhono Waryobha umwene akutuna. Takokora ko okorengʼaana na amangʼana ghano ömöntö yaakora. 13Amangʼana ghayö n-ganga kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Naikërëëyi Yaakobho, kasi Esaau tenamwikërëëyi hë.”9:13 Maaha mo-ketabho ikya Maraaki 1:2-3.

Waryobha nkokora arë bhono akutuna

14Bhoono toghambe iyakë? Toghambe igha Waryobha te-wa heene hë? A a, ti-igho hë! 15Ko bhoora yaatëëbhëri Mosa igha, “Nkomaahera ndë amaabhë ömöntö ono nkutuna okomaahera amaabhë, na ukwabhera ono nkutuna ukwabhera.”9:15 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 33:19.16Ku bhuyö Waryobha umwene we akomaaha ömöntö uwa okomaahera amaabhë, te-bhono ömöntö umwene akutuna handë bhono akokora hë! 17Momaahe kya bhono Waryobha akoghamba mo-Maandeko Amahörëëru ko amangʼana agha Farao igha, “Naakohaayë obhokama okore nööröki abhantö obhotoro ubhwane okohetera ku-uwe, kora iriina iryane reraarekwenga ko-kebhara kyonswe igho.”9:17 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 9:16.18Ku bhuyö ni-igha, Waryobha nkomaahera arë ömöntö wowonswe igho amaabhë, na nkokora arë ömöntö wowonswe igho abha na omotwe ömököngʼu.

19Handë ömöntö aratora ökömböörya igha, “Nyoore ni-igho ërë, n-kwakë bhoono Waryobha akotema abhantö amasoro? M-möntö kë ono akotora okorebherra keno Waryobha akutuna akore?” 20M-botoro kë ömöntö aanabho, ubhwa ököbhöörya igho Waryobha? Inyöngö, eratora ököbhöörya ömöbhömbi uwaayo igha, “N-kwakë waambomba igho?”9:20 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 29:16, 45:9.21Ömöntö ono akobhomba ekebhegha, naana ubhwera ubhwa okobhomba ebhebhegha kya bhono akutuna. Aratora okobhomba ebhebhegha bhibhërë ko-matoto ghaaraghaara, kasi ikyëndë akekora ikya abhaghëni, na ikyëndë ikya okokorra emeremo sinkö syonswe igho.

22Ku-Waryobha ni-igho ërë. Waryobha yaatunanga ööröki abhantö okorerra ukwaye na obhotoro ubhwaye, kasi yaaghömërrëëyi bhököngʼu bhaara bhaaingʼarëëyi ukusikibhwa. 23Yaakörrë igho ko okoghera iya abhantö bhano yaasëëmëri igha, nakaabhaabhëëyë. Yaasëëmëri ghayö ukurwa kare igha, arebhahaana ubhuhika ubhwaye. 24Mo-bhantö bhano Waryobha yaabhërëkëëyë, kora na bhëëtö bhonswe mmötörë. Te-Bhayahudi abheene igho igha mbo yaabhërëkëëyë hë, kasi kora Abhakyaro bhonswe. 25Ghayö ngo Waryobha akoghamba mo-ketabho ikya Hosea igha,

“Abhantö bhano bhatarëngë abhaane,

mbo ndebherekera igha, ‘M-bantö abhaane.’

Abhantö bhano ntahanshirë,

mbo ndebherekera igha, ‘Abhaghonshe abhaane.’”9:25 Maaha mo-ketabho ikya Hosea 2:23.

26Ghwiki ni-igha,

“Haara bhaatëëbhiibhwi igha, ‘Bhëënyu te-bhantö abhaane mörë hë,’

hayöhayö ho bharëtëbhibhwa igha, ‘Bhëënyu na-bhaana abha Waryobha ömöhöru.’”9:26 Maaha mo-ketabho ikya Hosea 1:10.

27Ömörööti Isaaya ko amangʼana agha Abhaisiraëri araghamba igha,

“Nokaanyoora Abhaisiraëri m-baaru kya omosense ughwa ku-nyansha,

kasi bhano bharaatööribhwi, m-bake.

28Omonene Waryobha taateghete ukushibhya abhantö ekebhara ikighima,

ubhushibhu bhono bhobharengʼaini,

kya bhono yaarenga aghambirë.”9:27-28 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 10:22-23.

29N-kya bhoora ömörööti Isaaya yaaghambirë kare igha,

“Singa etarëngë igha Omonene Waryobha uwa obhotoro bhwonswe igho,

atasaaghya-ho urwebhoro roke igho urwa Abhaisiraëri,

singa twasika kya abhantö abha Sodoma na Ghomora.”9:29 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 19:24-25; Isaaya 1:9.

Abhaisiraëri tebhaabharwa igha m-ba heene hë

30Ensonga iya amangʼana ghayö ghonswe igho në-ëëhë? Ensonga iyaamo ni-igha, Abhakyaro tebhaarenga na omotono ughwa ukutuna okobharwa igha m-ba heene, kasi Waryobha akabhabhara igha m-ba heene, ko bhoora bhakumiri Yëësu Kiristo. 31Abhaisiraëri bhaarenga na omotono ughwa okoghoota amaraghërryö, okore bhabharwe igha m-ba heene, kasi tebhaatörrë hë. 32N-kwakë bhataabharrwë igha m-ba heene? Tebhakobharwa igha m-ba heene ko bhoora bhaaiseghanga amangʼana aghaabho ghano bhaakoranga, bhakaanga ukukumya Yëësu Kiristo. Yëësu Kiristo we reghena reno bhaaituurrëtuurrë-ko. 33Amangʼana ghano ngatuubhaini kya bhono Waryobha yaaghambirë mo-Maandeko Amahörëëru igha,

“Tamaaha, ntöörrë reghena ku-nguku iya Sayuuni.

Reghena riyö, ndyo abhantö bharaituuretuurenga-ko,

riyö ndyo reghena reno reraaghwësinga abhantö.

Kasi ömöntö wowonswe ono araakumi uyö akobherekerwa igha we reghena,

tarësökërribhwa hë.”9:33 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 8:14, 28:16.

10

1Abhakumya bharikyëtö, ëkëntö ekenene keno nkutuna mo-nkoro iyaane, keno nkosaasaama ku-Waryobha, ni-igha Abhaisiraëri bharikyane bhatööribhwi. 2Nkobhaimererra ndë igha, abhantö bhayö, mbaana omotono ughwa ukutuna Waryobha, kasi obhongʼaini ubhwa ukumutuna, mbo bhataanabho. 3Tebhamanyirë enshera eno ekoghera Waryobha arabhara abhantö igha m-ba heene, ku bhuyö bhakaghoota enshera iyaabho, iya amaraghërryö agha Mosa. Mbaakörrë igho, ko bhoora yo bhaarööshë igha, nekaakörrë Waryobha abhabhare igha m-ba heene. 4Kiristo yaahekerania amaraghërryö agha Mosa, okore abhantö bhonswe igho bhano bhakukumya Yëësu Kiristo, bhabharwenga igha m-ba heene.

Waryobha aratora ökötöörya abhantö bhonswe igho

5Ko amangʼana agha ömöntö okobharwa igha wa heene ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö, Mosa yaaghambirë igha, “Ömöntö wowonswe igho, ono akoghoota amaraghërryö, ni-igha akore bhono ghakutuna kö-bhömënyi ubhwaye bhwonswe igho.”10:5 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 18:5.6Kasi ko okobharwa ömöntö igha wa heene ko okoghera iya umukumo, Mosa yaaghambirë igha, “Motakaibhöörya igha, ‘N-nawë akotora ukutiira aghi mu-ryobha?’” Igha, asabhe Yëësu Kiristo aashe ko-kebhara kono. 7“Handë igha, ‘N-nawë akaika ukughya mu-kyaro ikya abhaku10:7 Mu-kyaro ikya abhaku. Maaha mo-faharaasa engʼana, Ikyaro ikya abhaku. iyö?’” Igha, ukuryökya Kiristo. 8Nokaanyoora ni-igho ërë, kasi Amaandeko Amahörëëru nkoghamba gharë igha, “Engʼana iya Waryobha haangʼë ërë na uwe, m-munywa ughwaho na mo-nkoro iyaaho ërë.”10:6-8 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 9:4, 30:12-14. Ensonga iyaamo ni-igha, engʼana iyö, ni-iya öbhötöörya eno tokoraareka, ko okohetera umukumo ughwene igho. 9Kora haangʼë ërë na uwe, ko bhoora hano oraaghambe na umunywa ughwaho uwe umwene igha, Yëësu m-Monene, na ukumi mo-nkoro iyaaho igha Waryobha yaamuryökëri ukurwa mo-bhaku, noraatööribhwi na Waryobha. 10Ko bhoora hano ömöntö araakumi Yëësu Kiristo mo-nkoro iyaaye, ho bhoono akobharwa igha wa heene ku-Waryobha. Hano araaghambe ukurwa mu-munywa ughwaye amangʼana agha umukumo ughwaye, ho akötööribhwa. 11Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha, “Kera ömöntö ono akumukumya, tarësökërribhwa hë.”10:11 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 28:16.12Ko bhoora Omonene taana ekeroterro ko-Bhayahudi, handë ko-bhantö bhano bhatarë Abhayahudi. Abhantö bhonswe igho, Omonene uwaabho nö-ömwë, ghwiki m-mösërëënia bhököngʼu uwa bhano bhakomosaasaama. 13Engʼana iyö, nerengʼaini kya bhoora Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Kera ömöntö ono ukwitengʼera iriina irya Omonene Waryobha, uyö naraatööribhwi.”10:13 Maaha mo-ketabho ikya Yöëri 2:32.

14Mbe, iyakë ömöntö araatore okosaasaama Waryobha na mbe tiyaakamukumiri hë? Iyakë ömöntö araatore ukumukumya na mbe tiyaakaaighuurë amangʼana aghaaye hë? Ghwiki iyakë ömöntö araatore ukwighwa engʼana eno ataraarëkëëywë? 15Ghwiki iyakë abhantö bharaaghi okoraareka engʼana iyö igho bhatatömirwë? N-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Hano omoraarëki uwa Amangʼana Amaiya agha Waryobha ahikirë, abhantö nkushomerwa bharë!”10:15 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 52:7.16Nokaanyoora ni-igho ërë, kasi ti-igha Abhaisiraëri bhonswe igho, mbaaikërëëyi Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo, m-baaru bhaaghangirë. Ko bhoora ömörööti Isaaya yaaghambirë igha, “Omonene Waryobha, taaho ömöntö ono yaaikërëëyi amangʼana aghëëtö hë.”10:16 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 53:1.17Ku bhuyö abhantö nkobha bharë na umukumo hano bhaighwa amangʼana agha Yëësu Kiristo. Kasi hano bhataraarëkëëywë amangʼana ghayö, iyakë bharaakore bhabhe na umukumo?

18Kasi tigha mbööri-ko engʼana igha, Abhaisiraëri mbataighuurë amangʼana ghayö? M-maheene igha, mbaaighwa, ko bhoora Amaandeko Amahörëëru nkoghamba gharë igha,

“Amangʼana aghaabho ghaaromaini ekebhara kyonswe igho,

na amangʼana aghaabho ghayö, ngaaghëëyë igho ghakahika kya bhono ekebhara këhëkëëyë.”10:18 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 19:4.

19Tigha mbööri-ko ghwiki engʼana iyëndë, hano Abhaisiraëri bhaaighuurë, tebhaamanyërrëëyi hë? Ti-igho hë, mbaamanyirë, ko bhoora waanyöörrë Waryobha amarrë okoghamba ko-nkaagha iya Mosa eera igha,

“Nendaabhakore mokorre orongʼeera

abhantö bhano bhatarë abhaane,

abhantö bhano bhatamanyirë engʼana,

nendaabhakore mobharererrenga bhököngʼu.”10:19 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 32:21.

20Ghwiki ömörööti Isaaya yaabhaayë na obhokarë ubhwa okoghamba amangʼana agha Waryobha igha,

“Abhantö bhano bhatakaantunirë,

mbo bhandööshë.

Abhantö bhano bhataköbhöörërya amangʼana aghaane,

mbo nihönyööyë-ko.”10:20 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 65:1.

21Kasi ko amangʼana agha Abhaisiraëri Waryobha yaaghambirë igha,

“Urusikö urughima naatunanga nighwerrane na abhantö abhaane,

kasi m-bantö abha emetwe ëmëköngʼu

kora m-batëëyu.”10:21 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 65:2.

11

Waryobha taraatigha Abhaisiraëri hë

1Bhoono nköbhöörya ndë igha, Waryobha yaasendeka hayö abhantö abhaaye? A a, ti-igho hë! Öni umwene m-Mwisiraëri ndë, umwebhorwa uwa Ibhurahimu, uwa ekabhira iya Bhenjamini. 2Waryobha tiyasendeka hayö abhantö abhaaye bhano yaashaaghööyë kora ekebhara ketaraabhombwa. Kanaa, mmotamanyirë kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba ko amangʼana agha Ëriya, agha ikikuuro ikyaye ku-Waryobha, ko okoghera iya Abhaisiraëri? 3Yaaghambirë igha, “Omonene, abhantö bhano, bhaaita abharööti abhaaho, bhakasarya ahasë aha ukukumwensera, nö-öni umwene igho ntighaayë, kora öni wonswe nkutuna bharë igha bhaanyite!”11:3 Maaha mo-ketabho ikya 1 Abhakama 19:10, 14.4Kasi Waryobha iyakë yaamöhönshööyë? Yaamöhönshööyë igha, “Naisaaghërya abhantö ëbhëkwë muhungatë Isiraëri hano, bhano bhatakosengerra Bhaari.”11:4 Maaha mo-ketabho ikya 1 Abhakama 19:18.

5Kora bhoono igho honswe, ni-igho ërë, abhantö m-bake igho bhaatighara, bhano Waryobha yaahora kö örööbhö urwaye. 6Örööbhö urwa Waryobha ndo rwaaghërrë akabhaahora, ku bhuyö tomanye igha, tebhakötööribhwa na amangʼana aghaabho ghano bhakokora. Ko bhoora hano okaanyöörrë igha amangʼana aghaabho ghano bhakokora ngo ghakobhatöörya, hayö örööbhö urwa Waryobha terokaabhaayë na ubhwera hë. 7Ku bhuyö amangʼana ngarëngë igha, Abhaisiraëri bhaatunirë enshera iya okobharwa igha m-ba heene, kasi tebhaghinyöörrë hë. Bhano bhaanyöörrë enshera iya okobharwa igha m-ba heene, m-baara Waryobha yaahööyë abheene igho. Abhandë bhonswe igho bhano bhaatighaayë, akabhakora bhabhe na emetwe ëmëköngʼu. 8Amangʼana ghayö n-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha,

“Waryobha yaabhakörrë bhakabha kya bhano bhaihiriibhwi,

yaabharibhirë amaiso, okore bhatakaamaaha,

kora akabharibha na amatwë, bhatakaighwa,

nanyabhoono ni-igho bharë.”11:8 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 29:4; Isaaya 29:10.

9Kora omokama Daudi yaaghambirë igha,

“Hano bharekora sinyangi isyabho,

Waryobha narisisyörya sebhaghashani

sebhe omotegho ughwa okobhaghöötya, bhashibhibhwi.

10Amaiso aghaabho ghamwame,

okore bhatakaamaaha,

emeghongo ighyabho ghëghëndërri ukwikumba

ko okoghera iya inyanko iyaabho.”11:9-10 Ko amangʼana ghayö agha Zabhuri, hayö omokama Daudi na-bhabhisa abhaaye yaashumaasheranga. Kasi Pauro we aghëghirë amangʼana ghayö aghakörrë agha ukushumaashera Abhayahudi bhano bhaangirë ukwikërrya Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo. Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 69:22-23.

Ukwanga ukwa Abhaisiraëri körëëtirë obhongʼoore ko-Bhakyaro

11Bhoono ghwiki nköbhöörya ndë igha, Abhaisiraëri mbaaituurrëtuurrë okore bhasike? A a, ti-igho hë! Kasi ko okoghera iya ukwanga ukwabho Ömötöörya, öbhötöörya bhongʼaanyëëyë ko-Bhakyaro, okore Abhaisiraëri bhabhe na inyonta iya ökötööribhwa. 12Bhoono hano okomaaha igha, Abhakyaro bhaamëhirë bhököngʼu ko bhoora Abhaisiraëri bhaangirë Ömötöörya, mbe, nerebha-ho ehoorohooro enene, hano Abhaisiraëri bhonswe, bharikërrya Ömötöörya.

13Bhoono m-bëënyu Abhakyaro nkötëëbhya. Obhoheene ni-igha, Waryobha yaantoma mbe omotomwa kö-bhëënyu. Nkötöönia ndë emeremo ghiyö naahaanwa, 14kasi ko okohetera ko-meremo ighyane ghiyö, nkwitengʼera ndë igha, Abhaisiraëri mbaraabhe na inyonta iya ukunyoora öbhötöörya kya bhono bhëënyu mwaanyoora, okore abhandë mo-Bhaisiraëri muyö, bhatööribhwi. 15Ko bhoora igha, hano Abhaisiraëri bhaangirë Ömötöörya, Waryobha wonswe akabhanga, akaighwerrana na Abhakyaro. Ku bhuyö hano ghwiki Waryobha ariikërrya Abhaisiraëri, nerebha igha, n-kya hano abhaku bharyökirë!

16Ko okorengʼaana na idiini iya Ikiyahudi, hano ömöntö yaahiranga ku-Waryobha obhose obhoke igho ubhwa obhotongore, hayö bhoono nkunyoora örë ibhyakorya ibhyaye bhyonswe igho, bhebhaayë ibhya Waryobha. Ghwiki ni-igha, hano ömöntö yahira imiri ighya Ëmëzëituuni,11:16 Abhasömi abhaaru nkoghamba bharë igha, obhotongore, na imiri ighya Ëmëzëituuni, bhayö na-bhakörö abha Abhaisiraëri, bhaabho Ibhurahimu, Isaaka na Yaakobho. na amasagharya aghaaghyo ghonswe igho, na-agha Waryobha ghakobha. 17Amasagharya aghandë ghaagheeshwa, na bhëënyu bhano monga kya Ëmëzëituuni ighya mwi-sisi mokaroobhwa-ko, okore mosange hamwë na amasagharya agha ömözëituuni ghono ghotarë ughwa mwi-sisi. 18Ku bhuyö bhoono bhëënyu, motakaashe mosere bhayö bhanga kya amasagharya ghano ghaagheeshwa. Motakaiheema, momanye igha, imiri të-bhëënyu ghikwitengʼera hë, kasi m-bëënyu mukwitengʼera imiri ghiyö.

19Handë moratora okoghamba igha, “Amasagharya ghayö ngaagheeshwa okore toroobhwe-ko.” 20Bhuyö m-boheene. Amasagharya ghayö ghaaghëëshirwë ko okoghera iya ukwanga kukumya, uwe wonswe umukumo ughwaho ngwo ghokoghera örëngë igho. Ku bhuyö ni-igha wiyangarre, otakaiheema kasi ni-igha wobhohe. 21Ko bhoora Waryobha yaashibhiri Abhaisiraëri bhano bhanga kya amasagharya agha esemoko iya ömözëituuni, m-maheene igha, kora uwe wonswe aratora ukukushibhya.

22Maaha mbe kya bhono Waryobha akokorra abhantö abhandë öbhöntö ubhwa heene, na kya bhono akushibhya abhandë, ubhushibhu obhonene! Yaashibhiri bhaara bhaangirë ukumukumya, naraakokorre öbhöntö ubhwa heene hano oraaghëndërri ukumukumya. Kasi hano oraange ukumukumya, uwe wonswe noraagheeshwe. 23Hano Abhaisiraëri bhayö bharaaihonshore bhakumi Waryobha, mbaraaroobhwe kö-mözëituuni kuyö, ko bhoora Waryobha naana obhotoro ubhwa okobharoobha-ko. 24Uwe Umukyaro, onga kya amasagharya agha Ëmëzëituuni ighya mwi-sisi, waaghëëshirwë, okaroobhwa kö-mözëituuni ghono ghwëmibhwa, ëkëntö kiyö n-kehya. Omanye bhuuya igha, te-ngʼana nköngʼu ku-Waryobha okoroobha Abhaisiraëri, bhano bhanga kya amasagharya agha ömözëituuni ughweneghwene!

Waryobha uwa ikyabhera ko-bhantö bhonswe igho

25Abhakumya bharikyëtö, keno nkutuna ni-igha momanye ësëëmyö iya Waryobha, eno yaarenga ibhisirwë ukurwa kare, okore motakaikumya igha, mmomanyirë ghonswe igho. Ekeghaaka ikya Abhaisiraëri n-kya ribhagha ike igho, okohekera hano ekerengere ikya Abhakyaro keno Waryobha akutuna, kirihika. 26Bhoono hayö, Abhaisiraëri bhonswe igho bharëtööribhwa. Amangʼana ghano, n-kya bhono Waryobha yaaghambirë mo-Maandeko Amahörëëru igha,

“Ömötöörya n-Sayuuni arirwera,

narekora urwebhoro urwa Yaakobho rwikërri Waryobha.

27Hayö ho Imuuma iyaane nabho erehekerana,

hano ndebhaabhera ëbhëbhë ibhyabho.”11:26-27 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 27:9, 59:20-21; Yeremia 31:33-34.

28Ko engʼana eera iya ukwanga Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo, hayö Abhaisiraëri bhaabhaayë abhabhisa abha Waryobha, okore bhëënyu Abhakyaro munyoore ehoorohooro. Nokaanyoora ni-igho ërë, kasi Waryobha nakehanshirë Abhaisiraëri, ko bhoora igha, yaashaaghööyë abhakörö abhaabho kora akakora nabho riraghano. 29Ko bhoora Waryobha yaabhahööyë na okobhangʼoora, tabhaigharanshore hë. 30Bhëënyu kare temwaighweranga Waryobha hë, kasi bhoono Waryobha akabha na amaabhë kö-bhëënyu, ko bhoora Abhaisiraëri bhaangirë ukumwighwera. 31Maaha mbe igha, amangʼana ni-igho gharë igha, bhoono tebhakumwighwera hë, okore bhëënyu mwabherwe, na abheene bhonswe bhaabherwe na Waryobha kya bhëënyu. 32Waryobha yaabhatighirë bhaghëndërri na amangʼana aghaabho agha ukwanga ukumwighwera, akabhaghoterra mö-bhötëëyu ubhwabho, okore aashe okobha na amaabhë ko-bhantö bhonswe igho.

Tötööni Waryobha

33Ubhwamë ubhwa Waryobha, obhomanyi na obhongʼaini ubhwaye, m-byaru bhököngʼu, tebheena ekerengere kyokyonswe igho hë. Taaho ömöntö ono akotora ukwitaaha amaitegherro agha Waryobha, handë ësëëmyö iyaaye. 34Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha,

“Taaho ömöntö ono amanyirë amaitegherro agha Omonene Waryobha hë,

handë uwa ökömötöörrya ukwitegherra.”11:34 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 40:13.

35“Nawë yaahaana-ko Waryobha isiirë yoyonswe eera

igha Waryobha areemohaka?”11:35 Maaha mo-ketabho ikya Ayubhu 41:11.

36Ko bhoora Waryobha we yaabhomba ëbhëntö bhyonswe igho,

ëbhëntö bhyonswe nku-mwene bhikurwa,

ëbhëntö bhyonswe igho höbhërë ko okoghera iya obhotoro ubhwaye.

Ubhuhika nu-bhwaye amakora ghonswe igho. Amina.

12

Mwiruusi mokorre Waryobha emeremo

1Bhoono abhakumya bharikyëtö, ko bhoora igha Waryobha abhaayë na amaabhë na bhëëtö, ndabhasaasaama bhököngʼu igha, mwiruusi mobhe kya itugho ëhörëëru iya ikimwenso, eno ikushomera Waryobha. Okokora igho, nko enshera inshiiya iya okosengerra Waryobha. 2Ku bhuyö, motakeegha seteemo isya abhantö abha ko-kebhara kono. Mutighe Waryobha abhasyöri senkoro isyënyu, okore mobhe na amaitegherro amahya. Hayö ho moreeghe, momanye keno Waryobha akobhatonera. Keno akobhatonera, na-mangʼana amaiya ghano ghahekerana, agha ökömötëghërya.

3Ko bhoora Yëësu Kiristo angʼaayë örööbhö igha mbe omotomwa uwaaye, ku bhuyö nkobhatëëbhya ndë igha, kera ömöntö mö-bhëënyu muyö, atakaimaaha igha, naingʼarëëyë okokera bhuyö arë, kasi abhe na obhongʼaini. Kera ömöntö yaahaanwa na Waryobha ekerengere ikyaye ikya umukumo.12:3 Kera ömöntö yaahaanwa na Waryobha ekerengere ikyaye ikya umukumo. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, kera ömöntö airengʼaani ko okorengʼaana na umukumo ughwëtö. 4Mmomanyirë bhuuya igha, nokaanyoora ömöbhërë n-gömwë, kasi ngoona imyaho imyaru, na kera umwaho ngoona emeremo ighyako. 5Ömöbhërë ughwa Kiristo ghonswe ni-igho ghörë. Bhëëtö ntonga kya imyaho imyaru ighya ömöbhërë ughwa Kiristo. Kera ömöntö nu-mwaho ughwa murikyaye kö-möbhërë kuyö.

6Ku bhuyö ntoona imituho imyaru kya bhono Waryobha yaatohaana ko okohetera örööbhö urwaye. Ono yaahaanwa ituho iya öbhörööti, aruusinga öbhörööti ko okorengʼaana na umukumo ughwaye. 7Ono akokorra bharikyaye emeremo, abhakorre kwa nkoro ëmwë. Umwëghya wonswe ëghi bhuuya. 8Uwa ököröörësya, aröörësi bhuuya. Ömösërëënia, asërëëninga kwa nkoro ëmwë. Omotangati wonswe, akore omotono ughwa okotonga bhwaheene. Ömötöörrya uwa abhantö, abhatöörringa asambaarokire.

Mohanshane

9Mobhe na righonshe irya heene ko-bharikyënyu. Ensonga iyaamo ni-igha, mutighe okokora amangʼana amaghogho, kasi mokorenga amangʼana amaiya senkaagha syonswe igho. 10Mohanshane bhëënyu abheene ko bheene kya abhahiiri. Kera ömöntö, akore omotono ughwa okosooka murikyaye. 11Mobhe na omotono ughwa okokora emeremo ighya Waryobha, Umwika Ömöhörëëru abhatöörri, möghëndërri okokora emeremo ghiyö bhuuya, mokorre Omonene Yëësu Kiristo emeremo. 12Amangʼana amaiya ghaara Waryobha yaabharaghaini igha arebhakorra, ghakore mushomerwenga. Möghömërri hano mwanyoora inyanko, kora möghëndërringa okosaasaama Waryobha. 13Mötöörringa abhantö abha Waryobha bhano bhaana obhohabhë. Mokore omotono ughwa ökösërëënia abhaghëni.

14Abhantö bhano bhakobhateesa bhëënyu mobhasabherenga obhongʼoore, motakaabhasabheranga amaihiimo. 15Mushomerwenga na bhano bhakushomerwa, bhano bhakukuura, bhonswe mukuurenga nabho. 16Mobhe ikiina ëkëmwë. Motakaabha na ikiheemere, kasi mwisuuhi mobhe na öbhömwë na abhantö bhano bhakoserwa. Motakaimaaha igha, m-bangʼaini mörë bhököngʼu.

17Hano abhantö bhaabhakorra obhoghogho, motakaahaka ikisiiyomba. Kasi mwitegherrenga bhuuya, okore mokorre abhantö amangʼana ghano ghakomaahekana ko-bhantö bhonswe igho igha m-maiya. 18Mokore omotono ughwa okobha na omorembe na abhantö bhonswe igho. 19Abhaghonshe abhaane, motakaahaka ikisiiyomba, moteghere Waryobha umwene ahake. Nkoghamba ndë igho, ko bhoora Omonene Waryobha yaaghambirë mo-Maandeko Amahörëëru igha, “Nö-öni nkohaka ikisiiyomba.”12:19 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 32:35.20Ghwiki Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha,

“Hano umubhisa uwaaho asëngëëyë, mohaane ibhyakorya.

Na hano aana inyonta, mohaane amanshë.

Ko bhoora hano oraakore igho,

noraabhe kya ono okomaini amakara agha omorro ukurwa ko-motwe ughwaye.”12:20 Noraabhe kya ono okomaini amakara agha omorro ukurwa ko-motwe ughwaye. Abhasömi abhaaru abha Ibhibhuria bharakanya igha, ensonga ya amangʼana ghayö eno ërëngë harabhu ni-igha, noraanyoore öbhöntö ubhwa heene ubhwaho, bhömösöökërrëëyi ko amangʼana amaghogho ghano akokokorra. Maaha mo-ketabho ikya Sengero 25:21-22.

21Otakaakerwa na amangʼana amaghogho, kasi ni-igha oghabhaahe ko okokora amangʼana amaiya.

13

Mwighwerenga abhatangati abha eserekaare

1Kera ömöntö ni-igha asooke abhatangati abha eserekaare. Momanye igha, ubhwera ubhwabho bhwonswe igho ubhwa okotonga, nku-Waryobha bhukurwa, kora we yaabhatoora kö-bhötöngi bhuyö. 2Ku bhuyö ömöntö wowonswe ono akwanga ubhwera ubhwabho, n-Waryobha akwanga ono yaabhatoora-ko. Na ömöntö ono akumwanga, no-kobhotorrwa ikiina akutuna. 3Ko bhoora omotangati takööbhöhërrya ömöntö ono akokora amangʼana amaiya hë, kasi ikyöbhöhërryö ikyaye, nkobhasarya kërë. Ku bhuyö nyoore otakutuna okoobhoha ömötöngi, ni-igha okorenga amangʼana amaiya, hayö ho araakukumi. 4Momanye igha, omotangati uwa eserekaare, m-mököri uwa emeremo uwa Waryobha, kora emeremo gheno akokora, ngeena ehoorohooro kö-bhëënyu. Kasi hano oraasari, hayö bhoono ni-igha umwobhohe! Ko bhoora no-bhoheene igha, aana obhotoro obhonene ubhwa ukukushibhya. Uyö m-mököri uwa emeremo uwa Waryobha uwa okohekerania okorerra ukwa Waryobha ko abhasarya. 5Ku bhuyö abhantö ni-igha bhasookenga abhatangati. Motakaabhasooka ko okoghera iya okorerra ukwa Waryobha, kasi mobhasookenga ko bhoora bhëënyu mmomanyirë bhuuya mo-maitegherro aghëënyu igha, bhuyö mbo Waryobha akutuna mokore.

6Kora kiyö nkyo kekoghera moraruusya righööti. Ko bhoora abhatangati abha eserekaare, m-baköri abha emeremo abha Waryobha, mbaana omotono ughwa okomokorra emeremo, nkaagha syonswe igho. 7Ku bhuyö mokorenga amangʼana ghano ghaingʼarëëyi okobhakorra. Mohakenga isiirë iyëënyu eno ukunyoora moonayo kö-möntö. Nyoore ni-ghööti, ni-igha mohake, nyoore nu-bhushuru, muruusi, ömöntö uwa okosookwa, ni-igha asookwenga.

Righonshe ndyo enshera iya okohekerana ukwa imighiro ighya Waryobha

8Motakaabha na isiirë yoyonswe igho, kasi isiirë iyëënyu ebhe iya okohanshana ukwene igho. Ko bhoora ömöntö uwa righonshe ono ahanshirë bharikyaye, uyö nkunyoora örë ahekeraini bhono imighiro ighya Waryobha ghekoraghërrya igha akore. 9Imighiro gheraghamba igha, “Otakaabha omosooraare, otakaita ömöntö, otakaibha, kora otakaighomba ëkëntö ikya uwöndë.”13:9a Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:13-17; Eheetoko iya Etoraati 5:17-21. Kasi imighiro ghiyö na ighyëndë ghyonswe igho, nkohombanibhwa ghërë na amangʼana ghano ngarëngë mu-mughiro ghoora ghakoghamba igha, “Ohanshe murikyaho kya bhono wihanshirë uwe umwene.”13:9b Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 19:18.10Ömöntö ono ahanshirë murikyaye, tamokorre engʼana engogho hë. Ku bhuyö righonshe ndyo rekohekerania amaraghërryö agha Waryobha.

11Ni-igha mokore igho, ko bhoora momanyirë igha, enkaagha iya okobhooka, bhoono ihikirë. Enkaagha iya öbhöhönia ubhwëtö haangʼë ërë bhököngʼu, okokera kare haara hano twaasimiri ukukumya Omonene Yëësu Kiristo. 12Bhoono bhoratuna kokya, urusikö orohya roratuna ukusimya. Ku bhuyö ni-igha tutighe okokora amangʼana amaghogho ghano ghakokorwa na abhantö bhano bharëngë mu-kisuntë. Tomanore ibhyöghë ibhya emerengaari. 13Tobhe na eteemo inshiiya kya iya abhantö abha mo-merengaari ighya urusikö orohya. Totakaabha abhaköri abha sinyangi isya obhohoobhaaru na öbhörëëbhi, totakaabha abhasooraare, totakaakora amangʼana agha sënsöni, ubhutindi na rikenge. 14Kasi bhoono igho kö-bhömënyi ubhwënyu bhwonswe igho, motangatwenga na Omonene Yëësu Kiristo, motakaikërrya kora hake, okobha na esemoko iya öbhököri ubhwa ëbhëbhë, handë oronamba urwënyu oroghogho.

14

Motakaabhotorranga ikiina abhakumya bharikyënyu

1Mwikërringa nyamukumo mötëntëëru, motakaanyerana senkaani ko amangʼana agha umukumo ughwaye. 2Abhantö tebhakorengʼaana hë. Nyamukumo ghonaghirë, aratora okorya kyokyonswe keera. Kasi nyamukumo mötëntëëru, we n-sinyënyi akorya. 3Ömöntö ono akorya kyokyonswe keera, atakaasera ono akorya sinyënyi, na ono akorya sinyënyi wonswe, atakaabhotorra ikiina ono akorya kyokyonswe keera, ko bhoora Waryobha nkumwikërrya arë kya igho arë. 4Uwe toona ubhwera ubhwa okobhotorra ikiina ömököri uwa emeremo uwa ömöntö uwöndë. Omonene uwaaye we amanyirë nyoore ömököri uwaaye uwa emeremo asarri, handë igha tasarri hë. Na ömököri uwa emeremo uyö, noraanyoore akörrë kya bhoora ikutunwa, ko bhoora Omonene Yëësu Kiristo naana obhotoro ubhwa okomokora akore bhono Yëësu Kiristo umwene akutuna.

5Aaho ömöntö uwöndë ono akomaaha igha, urusikö nyabhorebhe ndoona ubhwera okokera sinsikö isyëndë, kasi uwöndë nkomaaha arë igha, sinsikö syonswe igho nsituubhaini. Kera ömöntö akore kya bhono akomaaha igha m-buuya ërë. 6Ömöntö ono akomaaha igha urusikö nyabhorebhe ndoona ubhwera okokera sinsikö isyëndë, nkokora arë igho, okore atëghëri Omonene Yëësu Kiristo. Na ono akorya kyokyonswe keera, wonswe nkokora arë igho, okore atëghëri Omonene Yëësu Kiristo, ko bhoora takorya igho atakumiri Waryobha hë. Ono akwanga okorya ibhyakorya nyabhorebhe, nkokora arë igho, okore atëghëri Omonene Yëësu Kiristo, uyö wonswe nkukumya arë Waryobha. 7Ngambirë igho, ko bhoora taaho ömöntö mö-bhëëtö, ono akwihaana öbhöhöru ko okoghera iya ehoorohooro iyaaye umwene, handë ukukwa ko okoghera iya ehoorohooro iyaaye umwene. 8Hano törëngë bhahöru, öbhöhöru ubhwëtö bhobhe ko okoghera iya okokorra Omonene Yëësu Kiristo emeremo. Na hano twakwa, tukwe ko okoghera iya Omonene Yëësu Kiristo. Ku bhuyö ntokaabha bhahöru handë igha ntokaakwa, bhëëtö na-bhaaye törë. 9Ko bhoora Yëësu Kiristo yaakuurë, akaryoka, bhoono m-möhöru, okore abhe Omonene uwa bhonswe igho, abhaku na abhahöru.14:9 Maaha mo-ketabho ikya 2 Abhakörintö 5:15.

10Bhoono uwe, n-kwakë okobhotorra ikiina umukumya murikyaho? Uwe! N-kwakë okosera umukumya murikyaho? Momanye igha bhëëtö bhonswe igho, nturyemerra mbere iya ikitumbë ikya ekekama ikya Waryobha ikya okobhotorra ibhiina. 11Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha,

“M-maheene, Omonene Waryobha araghamba igha,

‘Kera ömöntö narentemera hansë ibhiru,

kera ömöntö narinkumya ko bhoghambi ubhwaye umwene.’”14:11 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 45:23.

12Ku bhuyö ni-igha, kera ömöntö mö-bhëëtö, nareghamba ku-Waryobha amangʼana aghaaye umwene.

Nyamukumo omonene atakaasera nyamukumo mötëntëëru

13Ku bhuyö ni-igha, tutighe okotemana amasoro, kora totakaakora kyokyonswe igho, keno keraakore umukumya murikyëtö aituuretuure, handë ikya okoghera akore ëbhëbhë. 14Kö-bhömwë bhono neenabho na Omonene Yëësu Kiristo, nemanyirë igha, m-maheene tebheeho ibhyakorya bhyobhyonswe bheno nkotora okoghamba igha m-binyanku. Kasi ömöntö ono akomaaha igha ibhyakorya nyabhorebhe igha m-binyanku, hayö ho bhikumunyankuhya. 15Ku bhuyö nyoore okorya ukwaho ibhyakorya nyabhorebhe nkoghera körë murikyaho abhaabhayera, hayö bhoono uwe noraanyoore toona righonshe ku murikyaho hë. Otakaikërrya igha ibhyakorya ibhyene igho, bheghere usiri ömöntö ono Yëësu Kiristo yaakwera! 16Ëkëntö keno uwe okomaaha igha n-kiiya ku-uwe, kasi bharikyaho bharakemaaha igha n-keghogho, otakaakekora. 17Ko bhoora Obhokama ubhwa Waryobha, tokorya handë ukunywa hë, kasi no-kokora amangʼana agha heene, okobha na omorembe, na ukushomerwa, ghayö nku-Mwika Ömöhörëëru ghakurwa. 18Mbe, hano ömöntö akörëëyë igho Yëësu Kiristo, uyö nkötëghërya arë Waryobha, kora abhantö nkumwikërrya bharë.

19Mbe, ku bhuyö ni-igha, tokorenga amangʼana ghano ghakoreeta omorembe mo-bhantö, na agha okotoghekana. 20Otakaasarya emeremo ighya Waryobha, ko okoghera iya ibhyakorya. M-maheene ibhyakorya bhyonswe igho, tebheena mughiro hë, kasi ti-bhuuya ömöntö okorya ibhyakorya bhyobhyonswe igho, bheno bheraaghere murikyaho aituuretuure ku-mukumo ughwaye. 21Nyakara utighe okorya inyama na ukunywa idivai,14:21 Idivai. Maaha mo-faharaasa. handë okokora kyokyonswe keera kikutimba murikyaho. 22Umukumo ughwaho ko engʼana iyö, ghobhe ughwaho na Waryobha. Ku bhuyö nyakara ömöntö ono atakwibhotorra ikiina mo-nkoro iyaaye hano yakora engʼana eno akomaaha igha, ya heene. 23Kasi ömöntö ono aana entarëki na umukumo ughwaye ko-keno akorya, narebhotorrwa ikiina na Waryobha ko bhoora amanyirë ku umukumo ughwaye igha, keera akokora, ti-kiiya ku-Waryobha hë. Ömöntö wowonswe ono akokora ëkëntö kyokyonswe keera atakukumya igha n-kya heene, uyö në-këbhë akokora.

15

1Mbe, bhoono bhëëtö bhano toona umukumo ghono ghonaghirë, ni-igha töghömërringa na ökötöörrya bhanyamukumo mötëntëëru. Totakaakora amangʼana ghano ghakötötëghërya bhëëtö abheene igho. 2Kera ömöntö mö-bhëëtö, akorre umukumya murikyaye nyamukumo mötëntëëru, amangʼana agha ökömötëghërya, okore umukumo ughwa nyamukumo mötëntëëru ghonaghe. 3Ko bhoora kora Yëësu Kiristo umwene, tiyaimaahanga igha, aana ubhwera okokera abhandë. Kasi ghano yaakörrë ngaarë kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha,

“Amatöki ghano bhakokotoka Waryobha,

nö-öni umwahorwa uwaaho ghaanyöörrë.”15:3 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 69:9.

4Amangʼana ghonswe igho ghano ghaandëkirwë kare, ngaandëkirwë, okore ghatwëghi ököghömërrya inyanko. Amaandeko ghayö nkotohaana gharë ubhweseghe.

5Nkosabha ndë igha, Waryobha ono akoghera toraghömërrya na okoseghwa mo-senkoro isyëtö, abhakore mobhe ikiina ëkëmwë, ko bhoora Kiristo Yëësu we ekemanyërryö ikyënyu. 6Hayö ho bhonswe igho moraatore ökötöönia Waryobha, Suwaabho Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo, kwa enkoro ëmwë, na obhoghambi öbhömwë.

Amangʼana Amaiya agha Waryobha ko-Bhayahudi na Abhakyaro

7Kera ömöntö asërëëninga murikyaye, kya bhoora Yëësu Kiristo yaabhasërëënëri, okore abhantö bhatööni Waryobha. 8Ndabhatëëbhya obhoheene igha, Yëësu Kiristo yaaishirë ökötöörya Abhayahudi, okore ööröki abhantö igha, Waryobha wa heene, ko bhoora ahekeraini amaraghano aghaaye okohetera ku-Yëësu Kiristo. Amaraghano ghayö n-gaara yaaraghaini abhakörö abhëëtö. 9Ghwiki ni-igha, yaaishirë, okore Abhakyaro bhatööni Waryobha ko amaabhë aghaaye. N-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha,

“Mbe, nendaakötööni ko-Bhakyaro,

nendaakörëëtëri amarëëtyö agha ökökötöönia uwe.”15:9 Maaha mo-ketabho ikya 2 Samwëri 22:50; Zabhuri 18:49.

10Ghwiki Amaandeko Amahörëëru gharëngërya-ko igha,

“Bhëënyu Abhakyaro, mushomerwe

hamwë na abhantö abha Waryobha, Abhaisiraëri.”15:10 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 32:43.

11Ghwiki ahasë ahandë gharaghamba igha,

“Bhëënyu Abhakyaro,

mukumi Omonene Waryobha.

Akumibhwi na abhantö bhonswe igho.”15:11 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 117:1.

12Kora ömörööti Isaaya wonswe yaaghambirë igha,

“Mu-bhuhiiri Yeese ömöntö aryebhoka-mo,

ono areetonga amakabhira ghonswe igho,

uyö we abhantö abha ibhyaro bhyonswe igho,

bharyesegha igha arebhatöörya.”15:12 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 11:10.

13Waryobha we tukwitengʼera igha, naraatokorre ghonswe igho ghano yaaraghaini. Ku bhuyö nkobhasabhera ndë igha, abhahaane omorembe, okore mushomerwe bhököngʼu enkaagha eno mököghëndërrya ukumukumya. Hayö ho moraamweseghe bhököngʼu, ko bhoora moraatööribhwi na obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru.

Ikibhuno ikya Pauro ukwandeka amangʼana ghano

14Abhakumya bharikyëtö, öni umwene nemanyirë igha, bhëënyu m-bantö abha heene mörë bhököngʼu, mmomanyirë keno kikutunwa mokore, kora mmoona obhotoro ubhwa okoragherrania. 15Nokaanyoora igha ni-igho ërë, kasi mbandëkëëyë amangʼana mu-ritashandighi mono ko obhokarë, okore mbahiitöki amangʼana ghayö. Nënkörrë igho, ko okoghera iya örööbhö rono Waryobha yaangʼaana, 16okore mbe ömököri uwa emeremo uwa Kiristo Yëësu ko-Bhakyaro. Ensonga iyaamo ni-igha, naakorwa ömösëngëri uwa okoraareka Amangʼana Amaiya agha Waryobha, okore Abhakyaro bhabhe kya ibhimwenso bheno bhëkötëghërya Waryobha, bheno bhyaarabhwa na Umwika Ömöhörëëru.

17Mbe, hano nakorra Waryobha emeremo, n-Kiristo Yëësu we nkötöönia, tinkwitöönia hë. 18Tenkokareha okoghamba engʼana iyëndë hë, kasi ne-eera Kiristo Yëësu yaakora okohetera ku-öni, iya okokora Abhakyaro bhamwighwere. Engʼana iyö yaaghëkörrë okohetera ko ghano naaghambanga na ghano naakoranga. 19Mbaarutirwë bhakabha na umukumo, ko bhoora bhaarööshë obhotoro ubhwa Yëësu Kiristo bhono bhwaamahekaini ko-makono na ebhemanyërryö. Naanyöörrë obhotoro ubhwa okokora igho, ko obhotoro ubhwa Umwika uwa Waryobha. Ku bhuyö naainaarrë kera hasë ndaraareka Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo ukusimirya mu-mughi ughwa Yërusarëëmu okohekera mo-mokowa ughwa Iririko. 20Nkutuna ndë igha ndaareke Amangʼana Amaiya ahasë hano ömöntö ataakaraarëkirë-ho Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo. Ndakora igho, okore ntakaasha kukyorra emeremo bhohya, ahasë hano ömöntö uwöndë yaamara okokora-ho emeremo. 21Amangʼana ghano nkokora n-kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghaaghambirë igha,

“Abhantö bhano bhataakaraarëkëëywë amangʼana aghaaye, mbo bhareghamaaha,

na abhantö bhano bhatakaaghaighuurë, mbo bhareghamanya.”15:21 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 52:15.

Inyonta iya Pauro ukughya Ruumi

22Emeremo ghiyö, ngyo ghyaandebherranga bhököngʼu, ukuusha kö-bhëënyu iyö. 23Bhoono ko bhoora mmarrë emeremo ighyane mo-mokowa ghono, na ko bhoora m-myoka imyaru naatunanga niishe iyö, 24ku bhuyö nendebhataarra nikare na bhëënyu ribhagha ike igho, enkaagha eno ndeheta kö-bhëënyu hayö, ndaghya Hisipania. Ndabhasabha igha, muushe okonhaheenera ko amangʼana agha oroghendo ruyö, urwa ukughya Hisipania.

25Kasi bhoono, nkughya ndë Yërusarëëmu, okoherra abhakumya bharikyëtö abha Ikiyahudi ekehaheeno. 26Abhakumya abha Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo bhano bharëngë Makedonia na Akaaya, bhaarööshë igha bharuusi ëbhëntö ibhyabho bhatöörri abhakumya abhatöbhu abha Ikiyahudi abha Yërusarëëmu. 27Na-bheene igho mbo bhaatunirë igha bhakore igho. Obhoheene ni-igha, ni-siirë bhakohaka, ko bhoora Abhakyaro na Abhayahudi bhabhaayë ëkëntö këmwë ko-bhongʼoore ubhwa öbhötöörya bhono bhokohetera ko-Bhayahudi. Ko okoghera iya engʼana iyö, ni-igha abheene bhonswe bhabhatöörri-ko amangʼana agha kinyamöbhërë, kö-bhëntö bheno bhataanabhyo. 28Hano ndemara okohaana abhakumya bhayö ekehaheeno kiyö, nendeheta mmaahane na bhëënyu enkaagha eno urinyoora ndëngë ko-roghendo urwa Hisipania. 29Nemanyirë igha, Yëësu Kiristo naretongʼoora öni na bhëënyu bhonswe igho hamwë ko-nkaagha eno urinyoora ndëngë kö-bhëënyu hayö.

30Abhakumya bharikyëtö, ko okorengʼaana na umukumo ughwëtö ghono toonagho ko-Monene uwëëtö Yëësu Kiristo, na okorengʼaana na righonshe reno tokohaanwa na Umwika Ömöhörëëru, ndabhasaasaama ko enkoro iyaane yonswe igho igha, möghëndërri okobha na omotono ughwa okonsabhera ku-Waryobha. 31Monsabhere igha, abhantö bhano bhatakukumya Yëësu Kiristo Yudea haara, bhatakaasha konkorra obhoghogho.15:31 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abhatomwa 21:27-36. Ghwiki monsabhere, okore abhakumya abha Yëësu Kiristo Yërusarëëmu haara bhaikërri okoghegha ekehaheeno keno ndaabhaherre ukurwa ko-bhakumya Abhakyaro. 32Hano engʼana iyö eraabhe bhuuya, nendaashe kö-bhëënyu hayö, hano Waryobha araahanshe. Nendaashe nshömëëywë bhököngʼu, kora mbe na umweya ughwa ukumuunya hamwë na bhëënyu.

33Waryobha ono akobhahaana omorembe, abhe hamwë na bhëënyu bhonswe igho. Amina.

16

Pauro aratomana amakëërërryö ko-bhantö hagharë hagharë

1Ndatuna mbatëëbhi ko amangʼana agha umusubhaati Fibhi, uyö n-shemaasi uwa ekanisa eno ërëngë mu-mughi ghono ghokobherekerwa igha, Kenkirea. 2Ndasabha mömösërëëni bhuuya, ko bhoora m-mukumya uwa Omonene Yëësu Kiristo. Ökösërëënia, yo engʼana eno ikutunwa igha ekorwe na abhakumya abha Yëësu Kiristo. Ghwiki nkobhatëëbhya ndë igha, hano oraanyoore aana obhohabhë bhwobhwonswe bhoora, ni-igha mömötöörri, ko bhoora umwene wonswe, yaatöörrya abhantö abhaaru, kora öni wonswe yaantöörrya.

3Mönkëërri abhaköri abha emeremo bharikyane, bhaabho Purisika bhaana mushaasha uwaaye Akiira.16:3 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abhatomwa 18:2. Bhayö bhonswe m-baköri abha emeremo abha Kiristo Yëësu. 4Abhantö bhayö, mbaahönirë ukukwa ko okoghera iya öni. Tö-öni umwene igho ono nkobhakumya hë, kasi kora Abhakyaro abha mo-makanisa ghonswe igho, nkobhakumya bharë.

5Mökëëri na abhakumya bhano bhakusikaneranga waabho kuyö, hamwë na omoghonshe uwaane Epaineto. Epaineto uyö, we uwa mbere ukukumya Yëësu Kiristo Asia Enke haara.

6Mönkëërri Maryamu ono yaakoranga omotono ughwa okokora emeremo ko okoghera iya ehoorohooro iyëënyu.

7Mönkëërri Andurönikö na Yunia, Abhayahudi bharikyane bhayö, bhaabhöhirwë mo-kebhohe hamwë na öni. Mbaantangatëëyë ukukumya Yëësu Kiristo. Abhantö bhayö mbamanyëkaini bhököngʼu mo-bhatomwa.

8Mönkëërri Ampuriato omoghonshe uwaane, umukumya uwa Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo.

9Mönkëërri Urubhano ömököri uwa emeremo murikyëtö ku-Yëësu Kiristo, mönkëërri na Sitaaku omoghonshe uwaane.

10Mönkëërri Apere, ono yaashaashwa bhököngʼu kora akaikërribhwa na Yëësu Kiristo. Mönkëërri na abhantö abha Arisitobhuuro.

11Mönkëërri Herodioni, Umuyahudi murikyane. Mönkëërri abhantö abha Narikiso bhano bhakukumya Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo.

12Mönkëërri Tirifaina na Tirifosa. Abhakari bhayö, mbaana omotono ughwa okokora emeremo ighya Yëësu Kiristo. Kora ghwiki ni-igha mönkëërri omoghonshe uwaane Perisisi. Omokari uyö wonswe, yaakörrë omotono ughwa okokora emeremo ighya Omonene Yëësu Kiristo.

13Mönkëërri Rufo, umwahorwa uwa Omonene Yëësu Kiristo, mönkëërri na nyakuwaabho, ono anga kya maayö kinyebhora.

14Ghwiki ni-igha mönkëërri Asinkirito, Fireghoni, Herime, Patirobha, Herima na abhakumya abha Yëësu Kiristo bhonswe igho, bhano bharëngë hamwë nabho.

15Ko okomarërrya, mönkëërri Firorogho na Yuria, Nerea hamwë na mohara waabho, Örimpa na abhakumya abha Yëësu Kiristo bhonswe igho bhano bharëngë hamwë nabho.

16Mokeerani ku ukwibhaarana ököhörëëru. Morakëëribhwa na abhakumya abha amakanisa agha Yëësu Kiristo ghonswe igho ghano gharëngë eno.

Pauro araraghërrya abhakumya

17Bhoono abhakumya bharikyëtö, ndabhasaasaama igha, mwiyangarre ko-bhantö bhaara bhakwëghya amëëghyö agha ukunyaraghania abhantö. Amëëghyö ghayö, kora nkosarya gharë umukumo na seteemo isya abhantö. Abhantö kya bhayö, mobhahete hare, ko bhoora amëëghyö ghaabho teghanga kya ghaara mwëghibhwa hë. 18Abhantö kya bhayö to-Monene uwëëtö Yëësu Kiristo bhakokorra emeremo hë, kasi keno bhakutuna no-kokorra senda isyabho isyene igho. Bhaana amangʼana amaiya agha ököngʼöröngʼööbhya, okore bhangʼaine abhakumya abhatëntëëru. 19Abhantö bhonswe igho bhaighwa igha, m-baighwa mörë. Engʼana iyö nkunshomera ërë bhököngʼu. Nkutuna ndë mobhe na sehakëri isya okokora amangʼana amaiya, motakaabha na risoro irya amangʼana amaghogho.

20Bhoono Waryobha ono akotohaana omorembe, m-böngö araatashere hansë Oghosambwa.16:20 Oghosambwa. Maaha mo-faharaasa. Naraaghotashere mo-bhora ubhwa amaghörö aghëëtö. Örööbhö urwa Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo robhe hamwë na bhëënyu. [Amina.]

21Morakëëribhwa na Timoteo ömököri uwa emeremo murikyane. Kora Abhayahudi bharikyane bhaabho Ruukiyö, Yasööni na Söösipatiro, bhonswe nkobhakëërya bharë.

22Kora öni Teritio umwandëki uwa ritashandighi reno, nkobhakëërya ndë ku iriina irya Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo.

23Ghaayo ono öni Pauro nikaayë waaye, wonswe nkobhakëërya arë. Kora waaye hayö, ho ekanisa iya Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo ikusikanera. Ghwiki ömöntö uwöndë ono akobhakëërya, ne-Erasito omonaghya uwa seehera isya umughi ghono,16:23 Umughi ghono. Eratora okobha igha, nu-mughi ughwa Körintö. na umukumya murikyëtö ono akobherekerwa igha Kwarito wonswe nkobhakëërya arë.

[24Örööbhö urwa Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo robhe hamwë na bhëënyu. Amina.]16:24 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.

Pauro aratöönia Waryobha

25Bhoono ni-igha tötööni Waryobha! Ko bhoora we nkotora arë okobhakora mobhe na umukumo ghono ghonaghirë, okohetera ko Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo ghano naabharaarekera, agha ësëëmyö iya Waryobha eno yaarenga ibhisirwë ukurwa kare. 26Bhoono amangʼana harabhu igho gharë okohetera ko-Maandeko Amahörëëru agha abharööti. Amangʼana ghayö agha imbumbure, ngamanyekaini ku-bhyaro bhyonswe igho. Waryobha uwa amakora ghonswe igho, we yaaraghërrya igha, obhoheene bhuyö bhoraarekwe ko-bhantö abha ibhyaro bhyonswe igho, okore abhantö bhayö, bhakumi Omonene Yëësu Kiristo, kora bhakore bhono akutuna.

27Waryobha umwene igho uwa obhongʼaini bhwonswe igho, atöönibhwinga amakora ghonswe igho, ko okohetera ku-Yëësu Kiristo! Amina.