Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo
kya igho ghaandëkirwë na
Maariko
Obhotangati
Eketabho keno, nkyaandëkirwë na Maariko. Maariko uyö, yaabherekerwanga igha Yohana, handë igha, Yohana Maariko, yaarenga ömwë mo-Bhakiristo abha mbere, bhano bhaamënyirë mu-mughi ughwa Yërusarëëmu. Amangʼana ghano yaandëkirë mo-ketabho keno, yaaghamanyirë bhuuya, ko bhoora yaaghendanianga hamwë na bhaabho Pauro, Bharinaabha bhaana Peetero, abharaarëki abha Amangʼana Amaiya (Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abhatomwa 13:1-13, 15:36-41; 1 Peetero 5:13).
Abhakiristo abha mu-mughi ughwa Ruumi, mbo Maariko yaandëkëëyë eketabho keno. Enkaagha iyö, Neero we yaarenga omokama. Abhakiristo mbaanyöörrë inyaanyi indito ko-nkaagha iyö, ku bhuyö Maariko akabhandekera, okore atogheke umukumo ughwabho. Akabharaghërrya igha, ni-igha bhateeswe kya bhono Kiristo wonswe yaatëësirwë akakwa.
Maariko nkötötëëbhya arë amaitegherro aghaaye ghano ghaaghërrë akaandeka eketabho keno, igha, “Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo, Omoona uwa Waryobha” (Maaha Maariko 1:1). Keno akutuna ni-igha, abhantö bhano akwandekera bhamanye igha, Yëësu we Kiristo ono Waryobha yaatömirë kya bhono yaaraghaini.
1Yohana arasëëmërya Yëësu enshera
(Mataayo 3:1-12; Ruuka 3:1-18; Yohana 1:19-28)
1Kono nko okosemoka ukwa Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo,1:1a Kiristo. Uyö we Waryobha yaahööyë igha, atööri abhantö na okobhatonga mo-Bhokama ubhwaye. Maaha mo-faharaasa. Omoona uwa Waryobha.1:1b Omoona uwa Waryobha. Maaha mo-faharaasa.2Ömörööti Isaaya yaandëkirë mo-ketabho ikyaye igha,
“Tamaaha, nendaatome umuhiri uwaane uwa amangʼana,
ono araakösëëmëri enshera.1:2 Tamaaha, nendaatome umuhiri uwaane uwa amangʼana, ono araakösëëmëri enshera. Ensonga iyaamo ni-igha, asëëmi senkoro isya abhantö kya hano abhantö bhasëëmërya omokama enshera ahete-ko. Maaha mo-ketabho ikya Maraaki 3:1.
3Umuhiri uwa amangʼana uwaane uyö,
we arekonganga ku-riköngö igha,
‘Mösëëmëri Omonene Waryobha enshera,
mokore bhuuya ahasë hano araahete! ’1:3 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 40:3.”
4Umuhiri uwa amangʼana uyö, yaabherekerwanga igha, Yohana Omobhatiisya. Mbe, Yohana uyö akaraarekera abhantö ku-riköngö iyö igha, bhahongore ëbhëbhë ibhyabho, bhabhitighe, bhabhatiisibhwi, okore Waryobha abhaabhere ëbhëbhë ibhyabho. 5Abhantö abhaaru ukurwa mu-mughi ughwa Yërusarëëmu1:5 Yërusarëëmu. Maaha mo-faharaasa. na mo-mokowa ughwa Yudea ghonswe igho, bhakaghya ku-Yohana. Yohana akabhabhatiisya mo-mooro ughwa Yorodani, na eno bharaghamba harabhu igho ëbhëbhë ibhyabho.
6Yohana yaatooranga singibho isya amabhuri agha ityënyi eno ekobherekerwa igha engamia. Yaaibhohanga orokobha urwa riseero mo-bhokende. Ibhyakorya ibhyaye bheno yaaryanga, n-singighë na öbhöökë.
7Yohana yaaraarekanga araghamba igha, “Ömöntö naraashe nyuma iyaane, ono aana obhotoro konkera. Kora öni tiningʼarëëyi ukwihiinya ndamutighinkanera kya omoghorwa, ndatashora siinuugha isya ebheraatö ibhyaye.1:7 Okotashora siinuugha isya ebheraatö. Hano ömöghëni yaasohanga mu-nyumba, omoghorwa uwa ubhwera obhoke okokera bhonswe igho, we yaatashoranga ebheraatö ibhya ömöghëni ko-maghörö, na ukumwisaabhya amaghörö.8Öni na-manshë nkobhabhatiisirya, kasi umwene uyö, narebhabhaatiisya na Umwika Ömöhörëëru.”
Okobhatiisibhwa na ukushaashwa ukwa Yëësu ku-riköngö
(Mataayo 3:13–4:11; Ruuka 3:21-22, 4:1-13)
9Sinsikö siyösiyö igho, Yëësu akarwa mu-mughi ughwa Nazarëëti, mo-mokowa ughwa Ghariraaya, akaghya ku-Yohana. Yohana akamobhatiisya mo-mooro ughwa Yorodani. 10Hano Yëësu yaaibhokanga ukurwa mo-manshë, akamaaha mu-ryobha hahönyökirë, na Umwika Ömöhörëëru akamwitoomera kya ikighuuti. 11Engamba ekarwera mu-ryobha, ekaghamba igha, “Uwe no-Moona uwaane omoghonshe örë, ono ököntëghërya bhököngʼu.”
12Hayöhayö igho, Umwika Ömöhörëëru akatangata Yëësu ukughya ku-riköngö. 13Akabha-yo sinsikö merongo ene, arashaashwa na Oghosambwa.1:13 Oghosambwa. Maaha mo-faharaasa. Yaarenga hamwë na sityënyi isya mwi-sisi. Abhamaraika ukurwa ku-Waryobha mbaamutighinkaneranga.
Abheegha bhano Yëësu yaashaaghööyë urwa mbere
(Mataayo 4:12-22; Ruuka 4:14-15, 5:1-11)
14Sekaheta-ho sinsikö sinsharu, Yohana akahirwa mo-kebhohe.1:14 Yohana akahirwa mo-kebhohe. Yaahirrwë mo-kebhohe ko bhoora yaabhëëhirë ömötöngi Herode Antipa ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyaye. Hano yaarenga mo-kebhohe, Yëësu akaghya mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Akabha araraareka Amangʼana Amaiya agha Waryobha. 15Hano yaaraarekanga, yaaghambanga igha, “Enkaagha eno yaaröötirwë, ihikirë. Obhokama ubhwa Waryobha n-haangʼë bhörë. Mbe, ni-igha mohongore ëbhëbhë ibhyënyu, na mukumi Amangʼana Amaiya ghayö.”
16Urusikö urwöndë hano Yëësu yaahetanga mbareka iya inyansha iya Ghariraaya, akamaaha Simööni bhaana mura uwaabho enda ëmwë, ono yaabherekerwanga igha Anderea. Bhaarenga na emetegho ighyabho bharategha sinswë, ko bhoora m-batëghi bhaarë. 17Yëësu akabhatëëbhya igha, “Monsoorane, mobhe abheegha abhaane. Nendaabhëëghi ököghöötya abhantö, kya bhono mwaarë ököghöötyanga sinswë.” 18Kamwë igho, bhakatigha hayö emetegho ighyabho, bhakasoorana Yëësu.
19Hano yaaghëëyë mbere hake igho, hamwë na abheegha abhaaye abhabhërë bhayö, akamaaha Yaakobho bhaana mura uwaabho omoke ono yaabherekerwanga igha Yohana, bhayö m-bamura abha Zebhedaayo bhaarë. Bhaarenga mu-bhwato bharasobhoora emetegho ighyabho. 20Këmwë igho, akabhabherekera igha bhamosoorane, bhabhe abheegha abhaaye. Bhakatigha hayö suwaabho na abhaköri abha emeremo abhaaye mu-bhwato muyö, bhakasoorana Yëësu.
Yëësu araata risambwa ukurwa kö-möntö
21Mbe, Yëësu na abheegha abhaaye abhane bhayö, bhakaghya Kaperenaumu. Hano urusikö urwa Obhotooro1:21a Obhotooro. Ko-Bhayahudi nu-rusikö urwa okosengerra na ukumuunya ukwene igho. Maaha mo-faharaasa. rwaahikirë, bhakasoha mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi,1:21b Inyumba iya esango iya Abhayahudi. Mu-Kiyunaani ni-igha, risinaghööghi. Maaha mo-faharaasa. Yëësu akasimya ukwëghya. 22Abhantö bhonswe igho bhano bhaamwitegherranga, bhakaroghoora kya bhono yëëghyanga. Keno kyaaghërrë bhakaroghoora, m-boora Yëësu atëëghyanga kya abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa.1:22 Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. M-basömi abha amaraghërryö agha Mosa bhaarë, mbaasesoranga amaraghërryö ghayö na ukwëghya abhantö eteemo iyaako. Maaha mo-faharaasa. We yëëghyanga kya ömöntö ono aana obhotoro ukurwa ku-Waryobha.
23Mu-nyumba iyö iya esango iya Abhayahudi, yaare-mo ömöntö uwa risambwa, kamwë igho ömöntö uyö akakonga igha, 24“Uwe Yëësu uwa Nazarëëti, n-kë ukututuna-ko? Kasi wishirë igha utusiki? Nenkomanyirë igha, uwe nö-Möhörëëru uwa Waryobha örë.”
25Yëësu akahamera risambwa riyö igha, “Ukire kiri, urwe kö-möntö ono!” 26Risambwa riyö rekasingisya bhököngʼu ömöntö uyö, rekakuura bhököngʼu, rekamurwa-ko. 27Abhantö bhonswe igho bhakaroghoora bhököngʼu, bhakabhoorania igha, “Bhamurë eno ne-ngʼana kë? Amëëghyö amahya ghayö, ngaana ubhwera! Ghwiki, maaha, aana obhotoro ubhwa okohamera amasambwa, kora agheene ghonswe nkumwighwera gharë.” 28Ryaahëtirë ibhagha ike igho, abhantö abha mo-mokowa ughwa Ghariraaya ghwonswe igho, okanyoora bhaaighuurë amangʼana agha Yëësu.
Yëësu arahwënia abhantö
(Mataayo 8:14-17; Ruuka 4:38-41)
29Yëësu na abheegha abhaaye, Simööni, Anderea, Yohana na Yaakobho, bhakarishoka ukurwa mu-nyumba iya esango iyö, bhakaghya ka waabho Simööni na Anderea. 30Ni-igho bhaahikirë igho, Yëësu akatëëbhibhwa igha, nyakubhyara waabho Simööni nkö-bhörrë arë, araayë, aröörrë ehooma. 31Mbe, Yëësu akamusuntarra, akamoghoota okobhoko, akamöghörrökya. Enkaagha iyöiyö nyakubhyara uwaabho Simööni akahwena ehooma, akasimya okobhatighinkanera.
32Urusikö ruyöruyö hano Obhotooro bhwaahööyë,1:32 Hano Obhotooro bhwaahööyë. N-Jumamöösi omoghoroobha yaarë, ko bhoora Abhayahudi bhaabharanga urusikö ukusimirya omoghoroobha okohekera omoghoroobha ughwa urusikö ruyö rokoroobhera. Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhëëghyanga igha, m-mughiro ukuhwënia ömöntö urusikö rwa Obhotooro. Ko okoghera iya engʼana iyö, nkyo okomaaha abhantö mbaaghanyirë ekahika omoghoroobha, ho bhakamanya okoreetera Yëësu abharööyë abhaabho. ko-moghoroobha, abhantö abha mu-mughi muyö, bhakareetera Yëësu abharööyë abhaaru, na bhano bhaarë na amasambwa. 33Abhantö abhaaru ukurwa mu-mughi ghuyö, bhakasikanera kö-bhööri ubhwa inyumba iyaabho Simööni na Anderea. 34Yëësu akahwënia abharööyë abha amarööyë hagharë hagharë. Ghwiki, akaata amasambwa amaaru, kasi tiyaaghategheranga umweya ughwa okoghamba engʼana yoyonswe igho, ko bhoora ngaamanyirë igha, Yëësu m-Moona uwa Waryobha.
Yëësu araghya okosaasaama kinyabhubhise
35Hano bhwaakëëyë, Yëësu akamuta nyinkyo shiri, akaghya ahasë hano abhantö bhatarë, akasimya okosaasaama. 36Mbe, Simööni na bharikyaye bhakaghya ukumutuna. 37Hano bhaamunyöörrë, bhakamötëëbhya igha, “Abhantö abhaaru bhaishirë, nu-uwe bhakutuna!”
38Kasi Yëësu akabhahonshora igha, “Toghende mu-bhishishi ibhyëndë bheno bhërëngë haangʼë na hano, okore ndaareke iyö honswe, ko bhoora emeremo ghiyö ngyo ghyaandeeta.” 39Mbe, akabha araghenda mo-mokowa ghonswe igho ughwa Ghariraaya, arëëghya mu-sinyumba isyabho siyö isya esango, na ukwata amasambwa ko-bhantö.
Yëësu arahwënia omoghenge
(Mataayo 8:1-4; Ruuka 5:12-16)
40Urusikö urwöndë omoghenge1:40 Omoghenge. Nö-mörööyë uwa ekekobha ikya ömöbhërë. Abhaghenge tebhatunwanga igha bhaishooghane na bhano bhatarëngë abhaghenge. Kora okosoha mwi-sengerro, tebhaikërribhwanga hë. yaaishirë ku-Yëësu, akamotemera hansë ibhiru, akamosaasaama igha, “Hano oraahanshe, oratora ukunhwënia mbe na esaabhuuro iya ikidiini!”
41Yëësu akamwabhera, akarambora okobhoko ukwaye, akakunia omoghenge uyö. Akamötëëbhya igha, “Ni-igho nkutuna igha uhwene, obhe na esaabhuuro iya ikidiini.” 42Kamwë igho, omoghenge uyö akahwena, akarama. 43Yëësu akamuruusya-ho bhöngöbhöngö, 44aramokangʼasërrya igha, “Otakaatëëbhya ömöntö wowonswe oora amangʼana ghano. Kasi, kaghi wiyöröki kö-mösëngëri1:44 Ömösëngëri. Amaraghërryö agha Mosa ghaaghambanga igha, ömösëngëri we akwitaaha nyoore ömöntö ahwënirë obhongenge. Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 14:1-32; Eheetoko iya Etoraati 24:8. Maaha mo-faharaasa engʼana, Abhasëngëri. uwa Waryobha. Oghende okore ikimwenso ikya okorama ukwaho, kya bhono Mosa yaaghambirë igha, abhaghenge bhano bharamirë obhoghenge bhakorenga igho, okore abhasëngëri hamwë na abhantö abhandë, bhamaahe bhono Waryobha akökörëëyë.” 45Kasi hano ömöntö uyö yaatanööyë ukurwa hayö, akasimya okoraareka amangʼana agha ukuhwena ukwaye kera ahasë. Ku bhuyö Yëësu akataamibhwa kya bhono araasohenga mu-mughi ghoghonswe igho ghoora,1:45 Yëësu akataamibhwa kya bhono araasohenga mu-mughi ghoghonswe igho ghoora. Abhantö m-baaru bhano bhakaamwihöndërrëëyë okore abhahwëni. abhantö bhatamörööshë. Akabha araikara ahasë hano abhantö bhatarë, nokaanyoora igha ni-igho yaarë, kasi abhantö mbaashanga ku-Yëësu ukurwa hasë honswe igho.
2Yëësu aana obhotoro ubhwa ukwabhera abhantö ëbhëbhë ibhyabho
(Mataayo 9:1-8; Ruuka 5:17-26)
1Mbe, Yëësu akakyora Kaperenaumu. Hano sinsikö syaahëtirë nke igho, abhantö bhakamanya igha, n-Kaperenaumu hayö arë. 2Abhantö abhaaru bhakaisangerania mu-nyumba iyö, kora umweya ughwa okoheta mo-kesaku teghwatöökirë hë. Yëësu yaabharaarekeranga engʼana iya Waryobha. 3Mbe, enkaagha eno yaaraarekanga engʼana iya Waryobha, bhakaasha-ho abhantö abhane bhasëngʼënsirë ömörööyë uwa risusu kwi-shambi. 4Bhakataamibhwa kya bhono bharaamuhiki ku-Yëësu, ko bhoora abhantö m-baaru bhaarë. Bhakariina ko-rosara urwa inyumba, bhakarëngërrya haara Yëësu yaarë, bhakarebhora-ho, bhakaikya ömörööyë uyö arëngë kwi-shambi. 5Hano Yëësu yaarööshë engʼana iyö abhantö bhayö bhaakörrë, akamanya igha mbaana umukumo. Akatëëbhya ömörööyë uyö igha, “Moona uwaane, wabhëëywë ëbhëbhë ibhyaho.”
6Kasi bhaare-ho abhëëghya nyabhorebhe, abha amaraghërryö agha Mosa. Bhakaitegherra mo-senkoro isyabho igha, 7“M-mangʼana kë ghano ömöntö ono akoghamba? Nkotoka arë Waryobha! Taaho ömöntö ono akotora ukwabhera ömöntö ëbhëbhë ibhyaye hë. Kasi Waryobha umwene igho, we akotora ukwabhera ömöntö ëbhëbhë!”
8Kamwë igho Yëësu akamanya amaitegherro agha mo-senkoro isyabho, akabhabhöörya igha, “N-kwakë mukwitegherra igho mo-metwe ighyënyu? 9Kanaa, ne-ngʼana kë ëntöbhu bhököngʼu, ökötëëbhya ömörööyë uwa risusu igha, ‘Wabhëëywë ëbhëbhë ibhyaho,’ kasi nö-kömötëëbhya igha, ‘Emoka ogheghe rishambi iryaho oghende’?2:9 Maaha mo-ketabho ikya Maariko 10:25; Ruuka 16:17; Yohana 9:1-7.10Tigha mbe mbööröki okore momanye igha, öni Omoona uwa Ömöntö,2:10 Omoona uwa Ömöntö. Maaha mo-faharaasa. neneena ubhwera ubhwa ukwabhera abhantö ëbhëbhë ko-kebhara kono.” Ho Yëësu yaaisyörëëyi ömörööyë uwa risusu uyö, akamötëëbhya igha, 11“Ndakötëëbhya igha, emoka, ogheghe rishambi iryaho, oghende yeeka waaho!” 12Enkaagha eno abhantö bhonswe igho bhamomaaherranga, hayö na hayö igho, ömörööyë uyö akemerra, akaghegha rishambi iryaye, akarishoka kebhara. Abhantö bhonswe igho bhakaroghoora, bhakatöönia Waryobha, bharaghamba igha, “Tetwakarööshë engʼana kya eno hë!”
Yëësu yaasha okore atööri abhasarya
(Mataayo 9:9-13; Ruuka 5:27-32)
13Yëësu akatanora, akaghya ghwiki mbareka iya inyansha iya Ghariraaya. Abhantö abhaaru bhakamosoorana-yo, akabhëëghya.
14Mbe, hano Yëësu yaahetanga ko-nshera, akamaaha Raawi mura uwa Arufaayo. Raawi uyö, yaarenga aikaayë mo-kaghutu akaaye aka righööti. Yëësu akamötëëbhya igha, “Nshö onsoorane.” Raawi akeemoka, akamosoorana.
15Yëësu na abheegha abhaaye, bhakaghya wa Raawi okorya ibhyakorya. Abhaghööti abha righööti2:15a Abhaghööti abha righööti. Maaha mo-faharaasa. na abha ëbhëbhë2:15b Abha ëbhëbhë. Abhafarisaayo m-baghööti bhököngʼu bhaarë abha amaraghërryö agha Mosa. Ku bhuyö bhano bhataghootanga amaraghërryö na seteemo isyabho seno bhaarenga bhöngëëyi-ko, bhaabhabherekeranga igha, m-bantö abha ëbhëbhë. Maaha mo-faharaasa engʼana, Abhantö abha ëbhëbhë. abhandë abhaaru, bhaarë korya hamwë nawe, ko bhoora abhaaru abha abhantö bhayö, mbo bhaasoorananga Yëësu. 16Mbe, Abhafarisaayo2:16 Abhafarisaayo. Maaha mo-faharaasa. abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, hano bhaarööshë Yëësu arasanga na abhaghööti abha righööti na abha ëbhëbhë abhandë, bhakabhöörya abheegha abha Yëësu igha, “N-kwakë akosanga ibhyakorya hamwë na abhaghööti abha righööti na abha ëbhëbhë abhandë?”
17Hano Yëësu yaaighuurë amangʼana ghayö, akabhatëëbhya igha, “Ömöhöru tatöniibhwi na ömörëri hë, kasi ömörööyë, we akutuna ömörëri. Öni tenaasha okobherekera bhano bhakwimaaha igha, m-ba heene ku-Waryobha, a a! Kasi naasha igha, mberekere abha ëbhëbhë.”
Amëëghyö amahya nkutuna gharë amaitegherro amahya
(Mataayo 9:14-17; Ruuka 5:36-39)
18Enkaagha nyabhorebhe, abheegha abha Yohana Omobhatiisya hamwë na Abhafarisaayo mbaaisasanga ibhyakorya. Urusikö urwöndë abhantö nyabhorebhe bhakaghya ku-Yëësu, bhakamöbhöörya igha, “Abheegha abha Yohana Omobhatiisya, na abheegha abha Abhafarisaayo, nkwisasa bharë ibhyakorya, kasi n-kwakë abheegha abhaaho, bho tebhakwisasa ibhyakorya hë?”
19Yëësu akabhahonshora igha, “Abhaghëndësya abha ömötëti mbaisasa ibhyakorya, hano bharëngë hamwë na ömötëti mu-nyangi iya ubhwenga? Tebhaisase ibhyakorya enkaagha yonswe igho eno ukunyoora bharëngë hamwë nawe! 20Kasi enkaagha irihika-ho, hano ömötëti ariruusibhwa mo-bhasaani abhaaye muyö, hayö ho bhoono abhaghëndësya bhayö bhariisasa ibhyakorya.
21“Ukwishooghania amëëghyö aghaane amahya ghano, ko seteemo isyënyu, n-kya hano ömöntö araatume ekeraka ekehya ku-ngibho ëngötu. Hano araakore igho, ekeraka kiyö, nkeraatandore bhököngʼu ingibho ëngötu iyö. 22Ëkërëngyö ikyëndë, n-keera igha, abhantö tebhakohoma idivai2:22a Idivai. Maaha mo-faharaasa. eehya mo-bheghansha ëbhëkörö2:22b Ebheghansha ëbhëkörö. Yëësu yaaghambirë ghayö ukwörökya igha, amëëghyö agha kare agha Abhayahudi teghaishooghanibhwi na amëëghyö agha Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo hë. ibhya amaseero. Ko bhoora hano bharaakore igho, ebheghansha ibhya amaseero bhiyö, nkobhaaroka bhërë, idivai yeteka. Idivai eehya, ni-igha etoorwe mo-bheghansha ebhehya.”
Yëësu we Omonene uwa urusikö urwa Obhotooro
23Urusikö nyabhorebhe urwa Obhotooro, Yëësu hamwë na abheegha abhaaye, bhaahetanga mö-mëghöndö ighya engano. Abheegha abhaaye bhakabha bharatabhora na ukubhunga ebheghara ibhya engano bhararya. 24Mbe, Abhafarisaayo bhakatëëbhya Yëësu igha, “Maaha, abheegha abhaaho ghano bhakokora, bharasarya umughiro ko okokora emeremo urusikö urwa Obhotooro!”2:24 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:8-11, 34:21; Eheetoko iya Etoraati 5:12-15, 23:25.
25Yëësu akabhahonshora igha, “Kasi, temwakasömirë mo-Maandeko Amahörëëru, kya bhono Daudi yaakörrë, enkaagha eno umwene na bharikyaye bhaarenga na umweko? 26Yaasöhirë mu-righutu irya Waryobha, akarya emekaate ëmëhörëëru, enkaagha eno Abhiataari yaarenga omonene uwa abhasëngëri abha Waryobha. Amaraghërryö agha Mosa2:26a Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 24:5-9. ngaaraghërryanga igha, emekaate ghiyö, ghetakaarebhwa na ömöntö wowonswe oora. Abhasëngëri abheene igho, mbo bhaaikërribhwanga okorya emekaate ghiyö. Kasi Daudi akagherya, kora akahaana na bharikyaye bhonswe bhakarya.”2:26b Maaha mo-ketabho ikya 1 Samwëri 21:1-6.27Mbe, ghwiki Yëësu akatëëbhya abhantö bhayö igha, “Ti-igha abhantö mbaabhömbirwë okore bhaghoote amaraghërryö agha urusikö urwa Obhotooro, kasi amaraghërryö ghayö, ngaatöörrwë-ho na Waryobha, okore abhantö bhamuunyenga urusikö ruyö. 28Ku bhuyö momanye igha, öni Omoona uwa Ömöntö, neena ubhwera kora na ko-mangʼana agha urusikö urwa Obhotooro.”
3Yëësu arahwënia ömöntö urusikö urwa Obhotooro
(Mataayo 12:9-14; Ruuka 6:6-11)
1Hano urusikö urwöndë urwa Obhotooro rwaahikirë, Yëësu akasoha mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi, Kaperenaumu hayö. Mu-nyumba muyö, yaarenga-mo ömöbhëëru uwa okobhoko. 2Abhafarisaayo mbaaitaahanga Yëësu nyoore nahwënia ömöntö uyö urusikö urwa Obhotooro. Okore hano araamuhwëni, bhanyoore ikibhuno ikya ukumushongera. 3Mbe, Yëësu akatëëbhya ömöbhëëru uwa okobhoko uyö igha, “Nshö wemerre ghatëghatë hano.” 4Mbe, Yëësu akabhöörya abhantö bhayö igha, “Ne-ngʼana kë ikwikërribhwa ekorwe urusikö urwa Obhotooro, no-kokora amangʼana amaiya, kasi amaghogho? Ukuhwënia, kasi ukwita?” Bhakakira kiri.
5Yëësu akabhamoghorra amaiso bhonswe igho eno arërëëyë, akabhaabhayera mo-nkoro iyaaye, ko okoghera iya emetwe ighyabho ëmëköngʼu. Ho Yëësu yaamarrë akatëëbhya ömöbhëëru uyö igha, “Rambora okobhoko ukwaho.” Ömöntö uyö akarambora okobhoko ukwaye, kamwë igho kokahwena! 6Hayö na hayö igho Abhafarisaayo bhayö bhaare-ho bhakarishoka kebhara, bhakakora ikiina, bhakashumaasha na abhasoorani abha rikomo irya omokama Herode Antipa.3:6 Abhasoorani abha rikomo irya omokama Herode Antipa. Riyö ni-rikomo irya Abhayahudi ryaarë, reno ryaarenga na singuru. Tiryahanshaini na irya Abhafarisaayo hë. Kasi bhonswe igho bhoobhohanga ko bhoora Yëësu yaamanyekaini ku-kyaro kyonswe igho. Ku bhuyö bhakatuna enshera iya ukumwita. Bhakasimya ukutuna enshera iya ukwita Yëësu.
Abhantö abhaaru bharaghya ku-Yëësu
7-8Mbe, Yëësu akatanora, akaghya ku-nyansha iya Ghariraaya hamwë na abheegha abhaaye. Rikomo rinene irya abhantö rekamosoorana, ko bhoora bhaarenga bhaighuurë amakono ghano yaakörrë. Abhantö bhayö, mbaaruurë Yërusarëëmu, na mo-mekowa ighya Ghariraaya, Yudea na Idumaaya, humbu iya omooro ughwa Yorodani, na haangʼë na imighi ighya Tiiro na Siidööni. 9Ko bhoora rikomo irya abhantö ni-nene ryaarë, ku bhuyö Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye bhasëëmi ubhwato, okore hano abhantö bharaahumbushane na okomohegha, asohe mu-bhwato. 10Abharööyë mbaaruhirë bhakaheghana, bhaatunanga bhamukuni-ko ko bhoora yaarenga ahwënëri abhantö abhaaru. 11Abhantö bhano bhaarë na amasambwa, bhuyö bhaamomaahanga igho, bhairekera hansë ko-maghörö aghaaye eno bharakuura bhököngʼu igha, “Uwe no-Moona uwa Waryobha örë!” 12Kasi umwene akakaania bhököngʼu amasambwa ghayö igha, ghatakaatobhorra abhantö engʼana iyö.
Yëësu arashaaghora abhatomwa abhaaye ikömi na bhabhërë
(Mataayo 10:1-4; Ruuka 6:12-16)
13Yëësu akariina ku-nguku, akabherekera abhantö bhano yaatunanga. 14Akashaaghora-mo abhantö ikömi na bhabhërë, bhano yaabhërëkëëyë igha, abhatomwa.3:14 Abhatomwa. Maaha mo-faharaasa. Yaakörrë igho, okore bhabhenga hamwë nawe, abhatomenga okoraareka, 15kora bhabhe na ubhwera ubhwa ukwata amasambwa ukurwa ko-bhantö. 16Ghano ngo amariina agha abhantö ikömi na bhabhërë bhano yaashaaghööyë,
Simööni, ono Yëësu yaarökirë igha, Peetero,3:16 Peetero. Ensonga iya iriina riyö ni-igha, ritare.17Yaakobho na Yohana, bhamura abha Zebhedaayo, bhayö mbo Yëësu yaarökirë iriina igha, Bhoanerighe, ensonga iyaaryo ni-igha, abhaana abha ekebhaghatyö, 18Anderea, Firipö, Bhatoromaayo, Mataayo, Toomasi, Yaakobho mura uwa Arufaayo, Tadaayo, Simööni Omozerote,3:18 Simööni Omozerote. Simööni yaabherekerwanga igha, Simööni Omozerote, handë igha, Simööni Omokananaayo. Amariina ghayö ngo bhaabherekeranga abhantö bhano bhaitaneranga öbhötöönööni ubhwa ikyaryo ikyabho ukurwa ko-Bharuumi. Maaha mo-ketabho ikya Mataayo 10:4; Ruuka 6:15.19na Yuuda Isikariyote, ono yaanyëërëëyë Yëësu inikö.
Yëësu araghambwa igha obhotoro ubhwayenku-Bhërizëbhuri bhukurwa
(Mataayo 12:22-32; Ruuka 11:14-23, 12:10)
Ho Yëësu yaamarrë, akakyora ka. 20Rikomo irya abhantö ghwiki rekaikomania, rekaghera Yëësu na abheegha abhaaye bhakataamibhwa okorya. 21Bhawamwabho Yëësu hano bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakamogheera, ko bhoora bhaaghambanga igha, omotwe ghwamosareka.
22Kora abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhano bhaaruurë Yërusarëëmu, bhakaghamba igha, “Ono yairomberwa na Bhërizëbhuri, oghonene ughwa amasambwa! Ghuyö ngwo ghokomohaana obhotoro ubhwa ukwata amasambwa ukurwa ko-bhantö.”
23Mbe, Yëësu akabhabherekera, akabharëngërya ëbhërëngyö igha, “Oghosambwa3:23 Oghosambwa. Maaha mo-faharaasa. ngotora ukwiyata ughwene? 24Hano abhantö abha obhokama öbhömwë bharaaitane abheene ko abheene, obhokama bhuyö nkusika bhörë. 25Na hano abhantö abha eka ëmwë bharaaitane abheene ko abheene, eka iyö nkusika ërë. 26Hano Oghosambwa ghoraaitane na amasambwa aghaaye, obhokama ubhwagho nkunyaraghana bhörë, bhoono iyakë bhoreemerre? Tebhobhe-ho hë, nkusika bhörë këmwë. 27Kasi, obhoheene ni-igha, ömöntö taatore okosoha mu-nyumba iya ömöntö uwa singuru, amuruusi ëbhëntö ibhyaye igho atamöbhöhirë. M-maheene igha hano araamobhohe, hayö bhoono ho araatore ukumuruusya ëbhëntö ibhyaye.
28“No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, abhantö mbaraabherwe ëbhëbhë ibhyabho bhyonswe igho. Ghwiki mbaraabherwe amatöki aghaabho ghonswe igho. 29Kasi, hano ömöntö araatoke Umwika Ömöhörëëru, taabherwe hë. Uyö naraabhe na risoro irya ëkëbhë amakora ghonswe igho.” 30Yaabhatëëbhëri igho, ko bhoora bhaaghambanga igha, “Aana risambwa.”
Bhawamwabho Yëësu
(Mataayo 12:46-50; Ruuka 8:19-21)
31Mbe, nyakuwaabho Yëësu na bhawamwabho Yëësu, bhakahika hayö, bhakaimerra kebhara iya inyumba iyö yaare-mo. Bhakatoma ömöntö abherekere Yëësu, aashe bhashumaashe nawe. 32Rikomo rinene irya abhantö, ryaarenga rikaayë rimwinaarrë. Bhakatëëbhya Yëësu igha, “Tamaaha, nyakuwëënyu na abhamura abhëënyu n-kebhara hayö bharë, bharatuna igha, mushumaashe.”
33Yëësu akabhahonshora igha, “Maayö bhaana bhamura abhëëtö m-baahë?” 34Akamaaherra abhantö bhayö bhaarenga bhaikaayë bhamwinaarrë, akaghamba igha, “Momaahe, bhano mbo bha maayö, na bhamura abhëëtö. 35Ömöntö wowonswe igho ono akokora ghano Waryobha akutuna, uyö we mura uwëëtö, maayö, na umwisëkë uwëëtö.”
4Ëkërëngyö ikya umubhusuri
1Yëësu ghwiki akasimya ukwëghya abhantö mbareka iya inyansha. Rikomo rinene bhököngʼu irya abhantö rekaikomania-ho. Akasoha mu-bhwato, akaikara-mo, okore bhatakamutimbatimba. Abhantö bhayö bho bhakatighara mbareka iya inyansha hayö. 2Yaabhëëghyanga amangʼana amaaru ko okobharëngërya ëbhërëngyö. Akabharëngërya igha, 3“Mwitegherre mbatëëbhi! Yaare-ho umubhusuri, ono yaaghëëyë ukubhusura kö-möghöndö ughwaye. 4Hano yaabhusuranga, seheke isyëndë isya imbusiro sekaghwa ko-nshera, ibhinyönyi bhekaasha, bhekaserya. 5Isyëndë sekaghwa ku-rirobha irya ku-ritare, reno ryaarë na amarobha make igho. Seheke siyö sekakiina bhöngöbhöngö. 6Kasi hano omobhasö ghwaabharrë, sekooma, ko bhoora setaarenga sihirrë bhököngʼu imiri. 7Seheke isyëndë, sekaghwa mo-maanyamahwa, ghakasetokera, tisyamirë hë. 8Kasi seheke isyëndë, sekaghwa ko-marobha amaiya, sekamera, sekakiina kora sekaama bhököngʼu. Eheke ëmwë iya imbusiro, ekaama sehagho merongo etatö, iyëndë merongo esansabha, na iyëndë righana imwë!” 9Hano Yëësu yaamarrë, akabhatëëbhya igha, “Ömöntö wowonswe ono aighuurë ghayö ngambirë, aghaitegherre bhuuya.”
Keno kyaagheranga Yëësu ararëngya ëbhërëngyö
(Mataayo 13:10-17; Ruuka 8:9-10)
10Hano rikomo irya abhantö ryaatanööyë, Yëësu akatighara na abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë, hamwë na abhasoorani abhandë. Mbe, bhakamöbhöörya ensonga iya ëbhërëngyö ibhyaye.
11Akabhahonshora igha, “Bhëënyu mwahonyorrwa amëëghyö agha Obhokama ubhwa Waryobha. Kasi abhantö abhandë nköbhëëghya ndë amangʼana ghonswe igho, ko okobharëngërya ëbhërëngyö. 12N-kya bhoora ömörööti Isaaya yaandëkirë igha,
‘Ukwighwa, mbaraaighwe, kasi tebhamanye ngʼana hë.
Okomaaha, mbaraamaahe, kasi tebhamanyërri hë.
Singa etarëngë igho, mbakaaisyörri bhaabherwe.’4:12 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 6:9-10.”
Ensonga iya ëkërëngyö ikya umubhusuri
(Mataayo 13:18-23; Ruuka 8:11-15)
13Ho Yëësu yaamarrë akaghamba igha, “Hano mökërrwë okomanya ëkërëngyö keno, iyakë moraaghere momanye ëbhërëngyö ibhyëndë bheera? 14Umubhusuri, nö-möntö ono akoraarekera abhantö engʼana iya Obhokama ubhwa Waryobha. 15Abhantö abhandë, mbatuubhaini na rirobha irya ko-nshera. Abhantö bhayö, hano bhaighwa engʼana iyö, Oghosambwa nkuusha ghörë kamwë igho, ghuruusya engʼana iyö mo-senkoro isyabho. 16Abhandë, mbatuubhaini na rirobha irya ku-ritare. Hano bhaighwa engʼana iyö, nkughyangohera bharë kogheghoota, kora bhashömëëywë. 17Kasi ko bhono bharëngë kya ömöröngö ghono ghotahirrë imiri, hano inyanko yabhanyoora ko okoghera iya engʼana iyö, nkutigha bharë umukumo ughwabho kamwë igho. 18Abhandë mbatuubhaini na rirobha irya mo-maanyamahwa. Hano bhaighwa engʼana iyö iya Obhokama ubhwa Waryobha, nkughikërrya bharë. 19Kasi inyanko iya ko-kebhara kono, iya ubhutuni ubhwa okobha na ëbhëntö, bheena ukwighomba amangʼana aghandë, mbyo bhikutimba engʼana, ekerwa ukwama. 20Kasi abhandë, mbatuubhaini na rirobha iriiya. Bhayö hano bhaighwa engʼana iyö, nkogheghoota bharë, ëmwë yaama sehagho merongo etatö, iyëndë merongo esansabha, na kora iyëndë righana.”
Ëkërëngyö ikya etara
21Ghwiki Yëësu akëëghya rikomo irya abhantö riyö igha, “Kasi aaho ömöntö ono aköghöötya etara, aghetoora mwi-rungu, handë aghikundikirya mu-nyöngö? Teko-ketangora ekotoorwa okore emoreke ahasë honswe igho? 22Ni-igho igha, kora teeho engʼana eno ibhisirwë, eno etarehonyorwa. Ghwiki, tereeho ryoryonswe igho reno rikundikiribhwi, reno retarekondokorwa. 23Ömöntö wowonswe igho ono aighuurë ghayö ngambirë, aghaitegherre bhuuya.”
24Mbe, Yëësu akëngërya okobhatëëbhya igha, “Mwitegherre bhuuya! Ekerengere ikyënyu ikya ukwitegherra engʼana, nkyo kiyökiyö keraaghere Waryobha abhahaane obhomanyi ubhwa engʼana iyö, kora abhëngërërri moghemanye bhököngʼu. 25Ono akwitegherra engʼana iya Waryobha na okoghemanya, Waryobha nkömötöörrya arë kora amwëngërya, okore aghemanye bhököngʼu. Kasi hano ömöntö yanga ukwitegherra engʼana iya Waryobha, kora engʼana enke eno amanyirë, nkuruusibhwa arë.”
Ëkërëngyö ikya imbusiro
26Ghwiki Yëësu akabhatëëbhya igha, “Tigha mbarëngëri ëkërëngyö ikyëndë, okore mbööröki kya bhono Obhokama ubhwa Waryobha bhörë. Ömöntö uwöndë yëëmëri imbusiro kö-möghöndö ughwaye. 27Ömöntö uyö akabha araraara na okobhooka kera urusikö, imbusiro yonswe ekamera, kasi tiyaamanyirë bhono yaakiinanga hë. 28Rirobha ndyo rekokora imbusiro iyö ikiina igho kora yaama. Nkosebhoka ërë tangata, ekora inyerenyere, emara ëhörökya ekeghara keno kekobha na seheke. 29Imbusiro iyö hano yakongʼa, nkooma ërë, hayö bhoono ho ömörëmi akoghegha righasi aghya okoghesera.”
Ëkërëngyö ikya orotetere oroke
(Mataayo 13:31-32, 13:34; Ruuka 13:18-19)
30Ghwiki Yëësu akabhatëëbhya igha, “Obhokama ubhwa Waryobha n-kë toraabhorengʼaani nakyo? Handë igha n-kë tokaabhörëngya nakyo? 31Mbutuubhaini na akatetere aka omoharadaari, imbusiro iyö ne-nke okokera simbusuro syonswe igho seno sikwëmibhwa mu-bhusitaani. 32Hano yëmibhwa emere, nkukiina ërë, ebha enene okokera ëmëröngö ghyonswe igho ighya sinyënyi isya mu-bhusitaani. Nkobha ërë na amasagharya amanene kora ibhinyönyi nkuusha bhërë bhehaghaasha-ko amasu.”
33Yëësu yaashumaashirë nabho amangʼana agha Obhokama ubhwa Waryobha kö ëbhërëngyö ibhyaru kya bhiyö, okore abhöörökërri bhamanye. 34Tiyaaghambirë nabho bhosa igho, atabharëngëëyi ëkërëngyö. Kasi hano yaatigharanga umwene na abheegha abhaaye, yaabhörökërranga amangʼana ghonswe igho.
Yëësu aratëndëërya rikama
(Mataayo 8:23-27; Ruuka 8:22-25)
35Hano omoghoroobha ughwa urusikö ruyö ghwaahikirë, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Twamboke inyansha, toghende humbu.” 36Bhakatigha hayö rikomo irya abhantö, bhakasoha mu-bhwato moora Yëësu yaarë, bhakatanora hamwë nawe. Amaato aghandë ghano ghaare-ho, ghakabhasoorana. 37Ikighumbë kekasimya okoherra ku-nyansha kuyö. Amayengo ghakabha gharaitema ubhwato, amanshë ghakasoha mu-bhwato bhokahona ukweshora.
38Enkaagha iyö, Yëësu yaarenga araayë mu-bhwato nyuma, aisaghööyë omosagho. Abheegha abhaaye bhakamutura bhakamötëëbhya igha, “Umwëghya, hano bhëëtö hake törë tukwe, kasi uwe töötöniibhwi hë?”
39Mbe, Yëësu akabhooka, akahamera rikama riyö, akatëëbhya inyansha igha, “Kira otendeere!” Rikama rekatigha okoherra, inyansha ekatendeera. 40Mbe, Yëësu akabhöörya abheegha abhaaye igha, “N-kwakë mwöbhöhirë igho? Nanyabhoono temoraakumya hë?”
41Bhakoobhoha bhököngʼu, bhakabhoorania igha, “Kana, Ömöntö ono n-wa teemo kë, ono kora rikama bheena amayengo bhikumwighwera?”
5Yëësu araghya mu-kyaro ikya abhandë
(Mataayo 8:28-34; Ruuka 8:26-39)
1Yëësu na abheegha abhaaye bhakahika humbu iya inyansha iya Ghariraaya, ku-kyaro ikya Abhagherasi. 2Hano Yëësu yaaikirë ukurwa mu-bhwato, akasikana na ömöntö ono yaarë na amasambwa, ararwera mo-sembeehera.5:2 Mo-sembeehera. Abhayahudi bhaarë na eteemo iya okobheeka abhantö mo-masana agha mu-singuku, isyëndë mbasebhaashanga abheene.3Ömöntö uyö mo-sembeehera yaarenga amënyirë. Yaarë na singuru seno ömöntö wowonswe igho ataatoranga kora okomobhoha na ebheraangʼani. 4Wanyoora bhaamobhoha hare kaaru na ebheraangʼani ko-maghörö, na ko-mabhoko, kasi bhyonswe igho bhiyö, yaabhebhotoranga. Tiyaare-ho ömöntö ono yaamokeranga singuru hë. 5Yaaikaranga mo-sembeehera na mu-singuku sinsikö syonswe igho, arakora ikituri, na araikebhakebha na amaghena.
6Hano ömöntö uyö yaarööshë Yëësu araasha akërëngë hare, akamokenyerra, akamotemera hansë ibhiru. 7-8Hano Yëësu yaamörööshë, akahamera risambwa riyö igha, “Uwe risambwa, karwe kö-möntö ono!”
Ömöntö uyö akakora ikituri bhököngʼu araghamba igha, “Uwe Yëësu Omoona uwa Waryobha ono ökërrë bhyonswe igho, ne-ngʼana kë ukuntuna-ko? Ndakosaasaama ku iriina irya Waryobha, otakaanteesa!”
9Yëësu akarëbhöörya igha, “Iriina iryaho nu-uwe wë?”
Rekamohonshora igha, “Iriina iryane nö-öni rijëëshi, ko bhoora m-baaru törëngë kö-möntö ono.” 10Amasambwa ghayö ghakasaasaama Yëësu bhököngʼu igha, atakaghaata ukurwa mu-kyaro kiyö.
11Mbe, ahasë hayö, ryaare-ho rihisho rinene irya sëmbëëshë, reno ryaarëësyanga ku-nguku mbareka. 12Mbe, amasambwa ghayö ghakamosaasaama igha, “Torakosabha utwikërërri, tosohe mö-sëmbëëshë siyö.” 13Yëësu akaghaikërërrya. Mbe, amasambwa ghayö, ghakarwa kö-möntö uyö, ghakasoha mö-sëmbëëshë. Rihisho riyö irya sëmbëëshë, rekangʼaaraara këmwë, ku-kihiringityö ëkërörö, sekakwererra mu-nyansha. Sëmbëëshë siyö, syaarenga kya ekerengere ikya ëbhëkwë bhibhërë.
14Abharëësya abha sëmbëëshë siyö bhakakenya, bhakaghya mu-mughi na mu-bhishishi ibhya haangʼë hayö, bhakaraarekera abhantö amangʼana ghayö. Abhantö bhakaasha, okore bhaimaahere abheene ghayö ghabhaayë. 15Hano bhaahikirë ku-Yëësu hayö, bhakamaaha ömöntö uyö yaarenga na rikomo irya amasambwa aikaayë, aibhöhirë singibho, kora taana amasambwa hë, bhakoobhoha. 16Abhantö bhano bhaarööshë amangʼana agha ömöntö uyö na sëmbëëshë siyö, bhakabha bharatëëbhya abhandë keno kebhaayë. 17Mbe, abhantö bhayö bhakasimya okosaasaama Yëësu igha, arwe mu-kyaro ikyabho muyö.
18Hano Yëësu yaariinanga mu-bhwato, ömöntö uyö yaahwëniibhwi akasaasaama Yëësu igha, amwikërërri bhahinane. 19Kasi Yëësu tiyaikërëëyi hë, akamötëëbhya igha, “Kaghi ka, ko-bhawëënyu, obhatëëbhi amangʼana amarito ghano Omonene akökörëëyë, na ikyabhera ikyaye ku-uwe.” 20Mbe, ömöntö uyö akatanora, akasimya okoraareka Dekapööri,5:20 Dekapööri. Ensonga iyaamo ni-igha, imighi ikömi. amangʼana amarito ghano Yëësu amökörëëyë. Abhantö bhonswe igho bhakaroghoora.
Yëësu araryökya umwisëkëna ukuhwënia omokari ono yaanyankuha
(Mataayo 9:18-26; Ruuka 8:40-56)
21Hano Yëësu na abheegha abhaaye bhaambökirë na ubhwato ukughya humbu, mbareka iya inyansha, bhakanyoora-ho rikomo rinene irya abhantö, rekamwisangerra. 22Akaasha-ho omonene ömwë uwa inyumba iya esango iya Abhayahudi,5:22 Inyumba iya esango iya Abhayahudi. Maaha mo-faharaasa. iriina iryaye ni-igha Yairo. Akaghya ku-Yëësu, akairekera ko-maghörö aghaaye hayö. 23Akamosaasaama bhököngʼu, akamötëëbhya igha, “Umwisëkë uwaane m-mörööyë musingu. Ndakosabha toghende, omosambekere amabhoko aghaaho kö-möbhërë ughwaye, okore ahwene.” 24Yëësu akahinana nawe waaye ka. Rikomo rinene irya abhantö rekamosoorana, reramwisangerra.
25Mu-rikomo muyö, yaare-mo omokari ono yaatemoranga amaanyinga, imyoka ikömi na ibhërë. 26Omokari uyö waanyoora yanyanka bhököngʼu ukughya ko-bharëri abhaaru. Akamarra ko-bharëri ëbhëntö ibhyaye bhyonswe igho, kasi tiyaanyöörrë obhoraari röndë hë, öbhörööyë ubhwaye bhokaneneha. 27-28Hano omokari uyö yaaighuurë ghano Yëësu yaakoranga, akabha araighambera mo-motwe ughwaye igha, “Hano nkakunia ingibho iyaaye iyeene igho, nendaahwene.” Mbe, akaibhumbura mu-rikomo irya abhantö, akarwera Yëësu nyuma, akakunia ingibho iyaaye. 29Hayö na hayö igho, okotemora amaanyinga kokeemerra, akaighwa ahwënirë.
30Kamwë igho, Yëësu akamanya igha, obhotoro ubhwaye bhökörrë emeremo. Akaisyörrya rikomo irya abhantö bhayö, akabhabhöörya igha, “N-nawë ankuniri ku-singibho?”
31Abheegha abhaaye bhakamötëëbhya igha, “Tokomaaha kya igho abhantö bhakukwihonderra, ghwiki orabhöörya igha nawë akukuniri? ”
32Mbe, akamaghamagha eno na eno, okore amaahe ömöntö ono amukuniri. 33Omokari uyö akoobhoha,5:33 Omokari uyö akoobhoha. Abhayahudi bhaaghiranga omokari ono akurwa amaanyinga igha m-munyanku. Tiyaikërërribhwanga na amaraghërryö agha Mosa ukwikoma hamwë na abhandë. Na hano ömöntö yamukunia-ko, wonswe nkunyankuha arë. Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 15:25-33. akaasha akairekera ko-maghörö agha Yëësu, eno ararighita, ko bhoora yaamanyirë keno kebhaayë. Akamötëëbhya obhoheene kya igho ghabhaayë. 34Yëësu akamötëëbhya igha, “Mwisëkë uwaane, keno këghërrë uhwënirë, nu-mukumo ughwaho, ku bhuyö, kaghi na omorembe.”
35Hano Yëësu yaarenga akishumaasha na omokari uyö, abhantö bhakaasha ukurwa wa Yairo, omonene uwa inyumba iya esango iya Abhayahudi, bhakamötëëbhya igha, “Yairo, tatigha ukunyankya umwëghya, mwisëkë uwaaho amarrë ukukwa.”
36Kasi hano Yëësu yaaighuurë amangʼana ghayö, akaghasera, akatëëbhya Yairo igha, “Otakoobhoha, kasi kabhe na umukumo.” 37Yëësu akakyörya abhantö bhatakaahinana nawe wa Yairo. Kasi akaghegha Peetero, Yaakobho na Yohana mura uwaabho Yaakobho, akahinana nabho.
38Hano bhaahikirë wa Yairo ka, Yëësu akanyoora abhantö bharakuura bhabhaabhayëëyë. 39Yëësu akasoha mu-nyumba, akabhabhöörya igha, “N-kë mobhaayë morakuura? Umwisëkë ono takuurë hë, kasi naraayë.” 40Abhantö bhayö bhakamosera, bhakamosekerra. Yëësu akabharishökya kebhara bhonswe igho. Kasi akaghegha suwaabho omoona, bhaana nyakuwaabho, na abheegha abhaaye abhatatö bhano yaaishirë nabho, bhakasoha mu-kinyumba keno umwisëkë uyö yaarenga araariibhwi-mo. 41Akamoghoota okobhoko, akamötëëbhya igha, “Tarita, koumu!” Ensonga ya amangʼana ghayö ni-igha, “Nu-uwe nkötëëbhya örë mwisëkë, bhooka!” 42Kamwë igho, umwisëkë uyö akaimerra, akasimya okoghenda. Umwisëkë uyö yaarenga na imyoka ikömi na ëbhërë. Abhantö bhakaroghoora bhököngʼu. 43Yëësu akabhakaania bhököngʼu igha, bhatakaatëëbhya ömöntö wowonswe igho ghayö ghaaikörrë. Akatëëbhya abhaibhöri abha umwisëkë uyö bhahaane umwisëkë uyö ibhyakorya.
6Yëësu araserwa waabho
(Mataayo 13:53-58; Ruuka 4:16-30)
1Mbe, Yëësu akatanora ukurwa iyö, akakyora waabho mu-mughi ughwa Nazarëëti, hamwë na abheegha abhaaye. 2Hano urusikö urwa Obhotooro rwaahikirë, akasimya ukwëghya abhantö mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi. Abhaaru mo-bhano bhaamwighuurë bhakaroghoora, kora bhakamosera. Bhaabhööranianga igha, “Mbe! Ömöntö ono hai agharuusiri amangʼana ghano ghonswe igho? Kana hai yaaruusya obhongʼaini bhonswe igho bhono na obhotoro ubhwa okokora amakono ghayö akokora? 3Ono to-moseremara oora mura uwa Maryamu! Bhamura abhaabho te-bhaabho Yaakobho, Yoose,6:3 Yoose. Iriina reno mo-senakara isyëndë yandëkirwë igha, Yusufu. Yuuda na Simööni? Kora abhasubhaati bhaaye te-hamwë na bhëëtö hano bharë?” Ku bhuyö bhakamorererra, tebhaamukumiri hë.
4Yëësu akabhatëëbhya igha, “Ömörööti nkosookwa arë kera ahasë, ukutigha mu-kyaro ikyabho, ko-bhawaabho na waaye ka.” 5Ko bhoora bhataamukumiri, tiyaakörrë amakono amaaru hayö hë, kasi yaatöörëëyë abharööyë abhake igho amabhoko, bhakahwena. 6Akaroghoora bhököngʼu ko bhoora bhataarenga na umukumo kora hake hë.
Yëësu aratoma abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë
(Mataayo 10:5-15; Ruuka 9:1-6)
Hano Yëësu yaamarrë, akainaaranaara mu-bhishishi ibhya haangʼë hayö, akabha arëëghya-mo abhantö. 7Akabherekera abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë. Akabhahaana ubhwera ubhwa ukwata amasambwa ukurwa ko-bhantö. Akabhatoma bhabhërë bhabhërë. 8Akabharaghërrya igha, “Motakaamanora ëkëntö kyokyonswe igho ko-roghendo urwënyu, kasi mogheghe inyimbo iyeene igho. Motakaamanora ensaho, handë omokaate, handë seehera. 9Motoore ebheraatö, kasi motakaaghegha singibho isya ukusyörya.” 10Ghwiki, akabhatëëbhya igha, “Ahasë honswe igho hano bharaabhasërëëni, mwikare mu-nyumba muyömuyö, okohekera hano moretanora ukurwa ahasë hayö. 11Ghwiki, ahasë hohonswe igho hano bharaange kobhasërëënia handë okobhaitegherra, motanore ukurwa hayö. Hano mwatanora, mokongʼonte urutu urwa ko-maghörö aghëënyu,6:11 Mokongʼonte urutu urwa ko-maghörö aghëënyu. Ensonga iyaamo nu-kwöryökya igha, Waryobha angirë abhantö abha hayö, ko bhoora bhaangirë abhatomwa abhaaye. ko ököbhöörökya igha, Waryobha we bhangirë.”
12Abheegha bhayö bhakatanora, bhakasimya okoraarekera abhantö igha bhahongore ëbhëbhë ibhyabho. 13Ghwiki bhakaata amasambwa amaaru ko-bhantö, na bhakahwënia abharööyë abhaaru ko okobhahaka amaghuta.6:13 Okohaka amaghuta. Kwörökyanga igha, Waryobha we akuhwënia.
Yohana Omobhatiisya arakengwa righöti
(Mataayo 14:1-12; Ruuka 9:7-9)
14Omokama Herode Antipa6:14 Herode Antipa. Maaha mo-faharaasa. uwa ikyaro kiyö, yaaighuurë amangʼana agha Yëësu ko bhoora Yëësu yaamanyekaini ahasë honswe igho. Abhandë bhaaghambanga igha, “Uyö n-Yohana Omobhatiisya we aryökirë ukurwa mo-bhaku, kiyö nkyo kekoghera aana obhotoro ubhwa okokora amakono ghayö.” 15Abhandë bhaaghambanga igha, “Uyö nö-mörööti Ëriya.”6:15 Maaha mo-ketabho ikya Maraaki 4:5. Abhandë bhaaghambanga igha, “Uyö nö-mörööti kya abharööti abhandë abha kare.”
16Mbe, hano omokama Herode Antipa yaaighuurë amangʼana ghayö, akaghamba igha, “Uyö n-Yohana ono naakëngirë righöti iryaye, we aryökirë ukurwa mo-bhaku!”
17-20Herode Antipa, yaarenga aitëtëri Herodia mokaa mumura uwaabho ono yaabherekerwanga igha, Firipö. Yohana Omobhatiisya uyö, yaatëëbhyanga Herode igha, “M-mughiro ukuruusya mura uwëënyu mokaaye, na ambe mura uwëënyu taraakwa hë.” Amangʼana ghayö ghakaghera Herodia akarererra Yohana Omobhatiisya, kora akatuna enshera iya ukumwita, kasi tiyaaghinyöörrë hë. Ku bhuyö Herode Antipa akatoma abhasirikare bhaghoote Yohana bhamotoore mo-kebhohe. Yaamorendanga okore Herodia atakaamwita, ko bhoora yoobhohanga Yohana Omobhatiisya igha, m-möntö uwa heene kora m-möhörëëru. Herode Antipa yaahanshirë bhököngʼu ukwitegherra Yohana, kasi hano yaamaranga ukumwitegherra, yaaighwanga bhoghogho bhököngʼu mo-nkoro iyaaye.
21Mbe, urusikö rokatooka rono Herodia yaanyöörëëyë-ho umweya, ughwa okokora bhono yaatunanga. Urusikö ruyö, n-doora urwa inyangi iya eheetoko iya ukwebhorwa ukwa Herode Antipa. Herode uyö, yaarenga araarëkirë abhanene abha mo-bhokama ubhwaye, abhanene abha abhasirikare, na abhatangati abha mo-mokowa ughwa Ghariraaya. 22Hano waanyöörrë abhaghëni bhaikaayë mu-nyangi hayö, mwisëkë uwa Herodia akasoha akabhina. Herode Antipa na abhaghëni abhaaye bhonswe igho bhakashomerwa. Ku bhuyö omokama akatëëbhya umwisëkë uyö igha, “Nsabha kyokyonswe igho keno ukutuna, nendaakohaane.” 23Akamutyanera igha, “Kyokyonswe igho keno oraansabhe, nendaakohaane, ndokaabha orobhaara urwa obhokama ubhwane, nendaakutwenere.”
24Mbe, umwisëkë uyö akarishoka kebhara, akabhöörya nyakuwaabho igha, “Maayö, n-kë nkasabha?” Nyakuwaabho akamohonshora igha, “Mosabhe omotwe ughwa Yohana Omobhatiisya.”
25Mbe, umwisëkë uyö akakyora bhöngöbhöngö ko-mokama, akamötëëbhya igha, “Ngʼaana omotwe ughwa Yohana Omobhatiisya ku-sinia bhoono igho.”
26Omokama akabhaabhayera bhököngʼu, kasi ko bhoora waanyöörrë amarrë ukutyana mbere iya abhaghëni abhaaye, akataamibhwa kya bhono araange. 27Mbe, akatoma umusirikare aghi akenge Yohana righöti. Umusirikare uyö akaghya mu-nyumba iya ekebhohe, akakenga Yohana righöti. 28Akareeta omotwe ughwa Yohana Omobhatiisya ghörëngë ku-sinia, akahaana umwisëkë uyö, umwene wonswe akaherra nyakuwaabho. 29Hano abheegha abha Yohana bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakaghya, bhakaghegha ikihundughu ikya Yohana, bhakaghya okobheeka.
Abhantö okoheteera ëbhëkwë bhitaanobharahaanwa ibhyakorya na Yëësu
(Mataayo 14:13-21; Ruuka 9:10-17; Yohana 6:1-14)
30Hano abhatomwa abha Yëësu bhayö bhaakyörrë, bhakaikomania ku-Yëësu, bhakamötëëbhya ghonswe igho ghano bhaakörrë na ukwëghya abhantö. 31Ko okoghera iya abhantö abhaaru bhököngʼu bhano bhaare-ho, abhandë bhaashanga na abhandë bharatanora, ku bhuyö Yëësu na abheegha abhaaye bhakataamibhwa okorya. Mbe, akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Muushe, toghende righara, ahasë hano abhantö bhatarë, tumuunye-ko hake igho.” 32Bhakatanora ukurwa hayö na ubhwato abheene igho, bhakaghya ahasë hano abhantö bhatarë.
33Kasi hano bhaatanööyë, abhantö abhaaru bhakabhamaaha, bhakangʼura hano bhakobhata. Abhantö bhayö hamwë na bhano bhaaruurë mu-mighi ighyëndë imyaru, bhakaiha ikibhuusë ukughya-yo. Bhakatangatera Yëësu na abheegha abhaaye ukuhika-yo. 34Hano Yëësu yaahikirë humbu, akaika ukurwa mu-bhwato. Akamaaha rikomo irya abhantö, akabhaabhera, ko bhoora mbaarë kya amangʼöndi ghano ghataana ömörëësya. Akasimya ököbhëëghya amangʼana amaaru.
35Enkaagha iya omoghoroobha, abheegha abha Yëësu bhakaghya, bhakamötëëbhya igha, “Hano mwi-sisi törë, kora iryobha reratuna okoghwa. 36Mbe, tëëbhya abhantö bhano bhatanore, okore bhaghi okoghora ibhyakorya mö-mëghöndö na mu-bhishishi bheno bhërëngë haangʼë hano.”
37Kasi, Yëësu akabhahonshora igha, “Bhëënyu mobhahaane ibhyakorya.”
Bhakamöbhöörya igha, “Nkutuna örë toghende tobhaghorre emekaate ighya sidinaari maghana abhërë6:37 Sidinaari maghana abhërë. Ekerengere kiyö ni-ikya ehoorohooro iya ömöntö iya imyëri monaane kyaarë. Maaha mo-faharaasa engʼana, Idinaari. okore tobhahaane ibhyakorya?”
38Yëësu akabhabhöörya igha, “Moghende momaahe emekaate ne-renga monaghyö?”
Bhakaghya okomaaha, bhakakyora, bhakamötëëbhya igha, “Gheeho emekaate etaano, na sinswë ibhërë.”
39Yëësu akabhatëëbhya igha, mwikari ko-manyanki abhantö bhonswe igho makomo makomo. 40Bhakaikara amakomo, abhandë ighana ighana, na abhandë merongo etaano etaano. 41Yëësu akaghegha emekaate etaano na sinswë ibhërë siyö, akagharamera mu-ryobha, akakumya Waryobha. Akamonyora emekaate ghiyö, akahërrya abheegha abhaaye igha bhatwenere abhantö. Akabhahaana na sinswë siyö, bhatwenere abhantö bhonswe igho. 42Abhantö bhonswe igho bhakarya, bhakeeghota. 43Abheegha abhaaye bhakakomania ebhesansa ibhya emekaate na sinswë, bhakaishörya ebhekapo ikömi na bhibhërë. 44Abhantö bhano bhaarëëyë ibhyakorya bhiyö, abhashaasha abheene igho, mbaarë kya ëbhëkwë bhitaano.
Yëësu araghenda ku-nyansha kighörö
(Mataayo 14:22-33; Yohana 6:16-21)
45Mbe, Yëësu akaraghërrya abheegha abhaaye igha, bhasohe mu-bhwato, bhatangate bhaamboke inyansha bhaghi Bhëtisaida. Kasi umwene akatama araraghana na rikomo irya abhantö. 46Hano yaatighaini nabho, akaghya umwene igho ku-nguku okosaasaama.
47Hano ubhutikö bhwaahikirë, abheegha bhaarenga mu-bhwato ghatëghatë iya inyansha, na Yëësu nu-mwene igho yaarë ku-nguku. 48Akamaaha bhono bhaanyankanga bhököngʼu okotema sengahi, ko bhoora rikama ryaabhahuushanga. Mbe, hano öröghörö rwaatunanga okosamba, akaghya ko-bheegha abhaaye araghenda ko-manshë kighörö, akabha kya ono akobhaheteera. 49-50Kasi hano bhaarööshë araghenda ku-nyansha kighörö, bhakakanya igha në-këhwë. Hano bhaamörööshë bhonswe igho, bhakoobhoha bhököngʼu, bhakasherra. Yëësu akabhatëëbhya kamwë igho igha, “Motereme motakoobhoha, nö-öni!” 51Yëësu akariina mu-bhwato ubhwabho, rikama rekatendeera. Bhakaroghoora bhököngʼu, 52ko bhoora bhaakërrwë okoneghora ensonga iya amakono agha Yëësu agha ukwaruhya emekaate gheera. Keno kyaaghërrë bhakakerwa okoneghora, nu-bhuribhu ubhwa senkoro isyabho.
Yëësu arahwënia abhantö abhaaru Ghenesareeti
53Hano Yëësu na abheegha abhaaye bhaambökirë inyansha, bhakahika ku-kyaro ikya Ghenesareeti. Bhakarekera insika iya ubhwato, bhokabha humbu hayö. 54Hano bhaaikirë ukurwa mu-bhwato, kamwë igho abhantö abha hayö bhakamanya Yëësu. 55Mbe, bhakakenya bhöngöbhöngö, ku-kyaro kiyö kyonswe igho. Abhantö bhaasengʼesanga abharööyë ko-mashambi ukughya ahasë honswe igho, hano bhaaighwanga igha, ho Yëësu arëngë. 56Kera ahasë hano Yëësu yaaghyanga, hakaabha mu-bhishishi, handë mu-mighi, mbaamoreeteranga abharööyë mo-meteera. Bhaamosaasaamanga igha, abharööyë bhakuni kora ripindo irya ingibho iyaaye. Abharööyë bhonswe igho bhano bhaakörrë igho, mbaahwënirë.
7Yëësu aranga amëëghyö agha Abhafarisaayo
1-4Sinsikö siyö Abhafarisaayo bheena abhëëghya abhandë, hamwë na Abhayahudi bhonswe igho, bhaarenga na eteemo nyabhorebhe iya ukwisaabha amabhoko, hano bhangʼata okorya. Ni-igho bhaaghootanga seteemo isya abhakörö abhaabho. Hano bhaarwanga mo-moteera, mbaisaabhanga tangata kya bhono ikutunwa, bhoono bhamanya okorya. Ghwiki mbaaghotanga seteemo isyabho isyëndë nsharu igho isya kare, isya ukwöghya ebhekombe, ebhesorra na ëbhëntö ibhyëndë.
Urusikö urwöndë Abhafarisaayo abhandë bheena abhëëghya nyabhorebhe abha amaraghërryö agha Mosa, okanyoora bhaishirë ukurwa mu-mughi ughwa Yërusarëëmu, bhakaikomania ku-Yëësu. Bhakamaaha abheegha nyabhorebhe abha Yëësu, bhararya ibhyakorya igho bhataisaabhirrë kya bhono amaraghërryö aghaabho ghaatunanga.
5Mbe, Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhakabhöörya Yëësu igha, “N-kwakë abheegha abhaaho bhatakoghoota amaraghërryö agha abhakörö abhëëtö? Ko bhoora nkorya bharë ibhyakorya na amabhoko ghano ghatasaabhuurrwë?”
6Yëësu akabhahonshora igha, “Bhëënyu m-baihunaania mörë. Amangʼana ghano Waryobha yaaghambirë okohetera kö-mörööti Isaaya, m-maheene igha,
‘Abhantö bhano nu-munywa ughwene igho bhakonsookera,
kasi senkoro isyabho, hare sërë na öni.
7Okosaasaama ukwabho kono bhakonsaasaama, n-kwa bhosa,
ko bhoora na-maraghërryö ghano ghaasemorwa na abhantö,
ngo bhakwëghya, bharakanya igha ngo aghaane.’7:6-7 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 29:13.”
8Yëësu akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “Bhëënyu nkutigha mörë amaraghërryö agha Waryobha, moraghoota seteemo isya abhantö.
9“Nkwanga mörë këngʼaini amaraghërryö agha Waryobha, okore moghoote seteemo isyënyu! 10Ko ökörëngya ni-igha, Waryobha yaaraghërrëëyi okohetera ko-Mosa7:10a Mosa. Maaha mo-faharaasa. igha, ‘Osooke suwëënyu na nyakuwëënyu.’7:10b Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:12; Eheetoko iya Etoraati 5:16. Ghwiki, akaghamba igha, ‘Ömöntö wowonswe igho ono akotoka suwaabho, handë nyakuwaabho, ni-igha aitwe.’7:10c Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 21:17; Amangʼana agha Abharaawi 20:9.11Kasi bhëënyu, nkwëghya mörë igha, m-buuya ömöntö ökötëëbhya suwaabho handë nyakuwaabho igha, ‘Ëbhëntö bheno nkaakohaayë bhëkötöörri, n-Koribhani bhërë,’ ensonga iya engʼana iyö ni-igha, m-bya kimwenso ku-Waryobha. 12Ukwëghya kuyö, nkoghera körë ömöntö anyoora umweya ughwa ukwanga ökötöörrya abhaibhöri abhaaye. 13Ku bhuyö, nkokora mörë amaraghërryö agha Waryobha, ghabhorwa ubhwera ubhwako, okore moghoote seteemo isyënyu abheene. Amangʼana m-maaru mokokora ghano ghatuubhaini na ghayö.”
Ubhunyanku ubhwa ömöntö, mo-nkoro bhukurwa
14Yëësu akabherekera ghwiki rikomo irya abhantö, akabhatëëbhya igha, “Munyitegherre bhuuya bhëënyu bhonswe igho, momanyërri keno nkoghamba. 15Tekeeho ëkëntö keno keraasohe mö-möbhërë ughwa ömöntö kimunyankuhi. Kasi amangʼana ghano ghakurwa mo-nkoro iya ömöntö, ngo ghakunyankuhya ömöntö.7:15 Ukunyankuhya ömöntö. Maaha mo-faharaasa ahasë hano handëkirwë igha, Ubhwikööni na ubhunyanku. [16Ömöntö wowonswe igho ono aighuurë ghayö ngambirë, aghaitegherre bhuuya.]7:16 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.”
17Hano yaatighaini na rikomo irya abhantö riyö, akasoha mu-nyumba, abheegha abhaaye bhakamöbhöörya ensonga iya ëkërëngyö kiyö. 18Akabhahonshora igha, “Kora bhëënyu bhonswe temoona obhongʼaini ubhwa okomanya ensonga iya ëkërëngyö kiyö hë? Temomanyirë engʼana eno igha, tekeeho ëkëntö keno kekosoha mö-möbhërë ughwa ömöntö kimunyankuhya? 19Ibhyakorya tibhikughya mo-nkoro iya ömöntö hë, kasi mo-nda bhikughya, bhemara bhirwa-mo.” Hano Yëësu yaaghambirë igho, yöörökëri igha, ibhyakorya bhyonswe igho bhyaikërribhwa igha, bhereebhwe.7:19 Ibhyakorya bhyonswe igho bhyaikërribhwa igha, bhereebhwe. Mo-maraghërryö agha Mosa, Abhayahudi tebhaikërërribhwanga okorya ibhyakorya ibhyëndë kya sëmbëëshë bheena ëbhëtööshö. Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 11.20Akaghëndërrya okoghamba igha, “Amangʼana ghano ghakurwa mo-nkoro iya ömöntö, ngo ghakunyankuhya ömöntö. 21Ko bhoora mo-nkoro iya ömöntö, mo-maitegherro amaghogho ghakurwa, ghano ghakoreeta obhosooraare, ubhwibhi, ubhwiti ubhwa abhantö, 22umushaasha handë omokari uwa ömöntö okotaara kebhara, ubhuhiti, obhoghogho, okongʼaina, obhorangara, rikenge, amatöki, ekeghaaka bheena ubhusheema. 23Amangʼana amaghogho ghayö ghonswe igho, mo-nkoro iya ömöntö ghakurwa, ghayö ngo ghakunyankuhya ömöntö.”
Umukumo ughwa omokari ono atarë Umuyahudi
24Mbe, Yëësu na abheegha abhaaye bhakatanora ukurwa mo-mokowa ughwa Ghariraaya, bhakaghya mo-sembaara isya umughi ughwa Tiiro. Akasoha mu-nyumba nyabhorebhe, tiyaatunanga ömöntö amanye hano arë hë. Kasi abhantö bhakamanya hano arë. 25-26Yaare-ho omokari uwöndë, ono ataarenga Umuyahudi. Yaarwërëëyë Föinikë, mo-mokowa ughwa Siria. Mwisëkë uwaaye, yaarë na risambwa. Mbe, hano omokari uyö yaaighuurë amangʼana igha Yëësu haangʼë hayö arë, akaasha, akairekera ko-maghörö aghaaye hayö. Akamosaasaama igha aate risambwa ukurwa ko-moona uwaaye.
27Yëësu akamötëëbhya igha, “Ti-bhuuya ömöntö aruusi abhaana ibhyakorya, arekerre sësëësë. Kasi ekenene ni-igha, abhaana bharaaghere bheghote.”7:27 Abhaana bharaaghere bheghote. Hano Abhayahudi bhaaghambanga igha abhaana, omanye igha na-Bhayahudi. Na hano bhaaghambanga igha sësëësë, m-bano bhatarëngë Abhayahudi.
28Kasi omokari uyö akahonshora Yëësu igha, “Omonene, m-maheene okoghamba, kasi, hano waanyoora abhaana bhararya, sësëësë seno ukunyoora sërëngë mwi-rungu irya emeeza, nkorya sërë bheno bhekoghwa hansë hayö.”
29Yëësu akamohonshora igha, “M-buuya oghambirë. Mbe, kaghi, risambwa remarrë ukurwa ku-mwisëkë uwaaho.” 30Omokari uyö akakyora ka, akanyoora omoona uwaaye ahwënirë, nkö-bhörrë arë aramuunya, risambwa remarrë kumurwa-ko.
Yëësu arahwënia umukirö rimuumu
31Mbe, Yëësu akatanora ukurwa Tiiro hayö, akahetera Siidööni, akahika ku-nyansha iya Ghariraaya, ku-kyaro ikya Dekapööri.7:31 Dekapööri. Ensonga iyaamo ni-igha, imighi ikömi.32Mbe, yaare-mo ömöntö uwöndë ono yaarë umukirö, na ni-muumu yaarë. Abhantö nyabhorebhe bhakamoreeta ku-Yëësu, bhakasabha igha, amosambekere amabhoko, amuhwëni. 33Yëësu akamwahora ukurwa mu-rikomo irya abhantö hayö, akaghya nawe mbareka umwene igho. Akamotoorra ibhyara mo-matwë. Akatwa amate ku-kyara, akamukunia kö-rörëmë. 34Yëësu akagharamera mu-ryobha, akaita ekekoohe, akamötëëbhya igha, “Efata!” Ensonga iyaamo ni-igha, “Rebhoka!” 35Hayö na hayö igho, ömöntö uyö, akarebhoka amatwë na örörëmë urwaye, akasimya okoghamba, na ukwighwa bhuuya igho.
36Yëësu akakangʼasërrya rikomo irya abhantö bhayö igha, bhatakaatëëbhya ömöntö wowonswe oora, ghayö akörrë. Kasi hano yaabhakaanianga, ho bhëngëryanga okoraareka amangʼana ghayö. 37Abhantö bhonswe igho bhakaroghoora bhököngʼu. Bhakaghamba igha, “Ghonswe igho ghano akörrë, m-maiya. Nkuhwënia arë abhakirö, bhaighwa. Amamuumu ghatora okoghamba!”
8Abhantö ëbhëkwë bhine, bharahaanwa ibhyakorya na Yëësu
1Ko-nkaagha iyö, rikomo iryëndë rinene irya abhantö, rekaikomania ghwiki. Mbe ekahika enkaagha, abhantö bhayö, bhakabhorwa ibhyakorya. Ku bhuyö Yëësu akabherekera abheegha abhaaye, akabhatëëbhya igha, 2“Urusikö rono, nu-urwa katatö, abhantö bhano bharëngë hamwë na bhëëtö, bhoono tebhaana ibhyakorya bhyobhyonswe igho hë, nkobhaabhera ndë. 3Hano ndaabhatighe bhaghi waabho igho na umweko, bharatora korambokera ko-nshera, kora abhandë n-hare bharuurë.”
4Abheegha abhaaye bhakamohonshora igha, “Taaho ömöntö ono akotora ukunyoora emekaate mwi-sisi hano, gheno gheraaise abhantö bhangʼana hano bhonswe igho!”
5Yëësu akabhabhöörya igha, “Emekaate ne-renga moonaghyo?”
Bhakamohonshora igha, “Toona emekaate muhungatë.”
6Yëësu akaraghërrya igha, abhantö bhonswe igho bhaikare hansë. Akaghegha emekaate muhungatë ghiyö, akakumya Waryobha, akaghebhotorabhotora. Akahaana abheegha abhaaye, bhatwenere abhantö. 7Ghwiki bhaarenga na ibhiswë ebheke igho, Yëësu ghwiki akakumya Waryobha, akahaana abheegha abhaaye, akabharaghërrya bhatwenere abhantö.
8Abhantö bhakarya igho bhakeeghota. Abheegha bhakakomania ebhesansa ibhya ibhyakorya bheno bhyaatamirë, bhakaishörya ebhekapo muhungatë. 9Abhantö bhano bhaarëëyë ibhyakorya bhiyö, n-kya ëbhëkwë bhine bhaarë. Yëësu akaragha abhantö bhayö, okore bhaghi waabho. 10Kamwë igho, akariina mu-bhwato na abheegha abhaaye, bhakaghya ku-kyaro ikya Darimanuta.
Yëësu arahamera bhano bhakutuna ekemanyërryö
11Hano Yëësu na abheegha abhaaye bhaahikirë Darimanuta, Abhafarisaayo bhakaasha ku-Yëësu. Bhakasimya ukunyeerana nawe senkaani, okore bhamoghashani. Bhaatunanga abhööröki ekemanyërryö ikya rikono, keno keraabhööröki igha, Waryobha we yaamotoma.
12Yëësu akaighwa bhoghogho mo-nkoro iyaaye. Akabhabhöörya igha, “N-kwakë bhëënyu abhantö abha rekora reno, mukutuna ekemanyërryö? No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, tëmbööröki ekemanyërryö kyokyonswe igho hë.” 13Akabhatigha hayö, akasoha ghwiki mu-bhwato. Akatanora na abheegha abhaaye, okore amboke, aghi humbu iya inyansha.
Amëëghyö amaghogho agha Abhafarisaayona agha Herode Antipa
14Abheegha abha Yëësu bhaarenga na omokaate ghömwë igho mu-bhwato, ko bhoora bhaarenga bhëëbhirë okoghegha emekaate ighya okobhaisa. 15Mbe, Yëësu akabhatëëbhya igha, “Mwiyangarre na ehamiira8:15 Ehamiira. Yëësu ararengʼania ehamiira iyö, na öbhösëëghërrya obhoghogho bhono Abhafarisaayo bhaana Herode Antipa bhaakoranga ko-bhantö. Öbhösëëghërrya ubhwa Abhafarisaayo bhwaarenga ubhwa amëëghyö agha obhorongo. Herode Antipa yaarë ömösëëghërrya uwa enshera engogho. iya Abhafarisaayo, bheena iya omokama Herode Antipa.”
16Kasi abheegha bhayö tëbhöngööyë hë, bhakashumaasha abheene ko bheene bharaghamba igha, “Keno këghërrë aghambirë igho, n-ko bhoora twëbhirë okoghegha emekaate.” 17Yëësu yaamanyirë ghonswe igho ghano bhaashumaashanga, ku bhuyö akabhabhöörya igha, “N-kwakë mukushumaasha igha temoona emekaate hë? Nko okoghamba igha, nanyabhoono temoraamanya na okoneghora engʼana yoyonswe hë? Senkoro isyënyu ni-ndibhu isya okomanyërrya engʼana iyö? 18Amaiso mmoonagho, kasi temokomaaha hë? Amatwë mmoonagho, kasi timukwighwa hë. Timukuhiita hë? 19Enkaagha eera naabhötööyëbhötööyë emekaate etaano gheera, mokahaana abhantö okoheteera ëbhëkwë bhitaano, m-bekapo bherenga ibhya ebhesansa bheno mwaakomaini?” Bhakamohonshora igha, “Ntwaakomaini ebhekapo ikömi na bhibhërë.”
20“Hano naabhötööyëbhötööyë emekaate muhungatë gheera na mokahaana abhantö ëbhëkwë bhine, m-bekapo bherenga ibhya ebhesansa bheno mwaakomaini?” Bhakamohonshora igha, “Ntwaakomaini ebhekapo muhungatë.”
21Mbe, ho yaamarrë akabhabhöörya igha, “Kora nanyabhoono temoraamanya ngʼana hë?”
Yëësu arahwënia umuhukuru
22Yëësu na abheegha abhaaye bhakahika mu-kishishi ikya Bhëtisaida. Abhantö nyabhorebhe bhakareeta umuhukuru ku-Yëësu. Bhakamosabha igha amukuni, amuhwëni. 23Yëësu akaghoota umuhukuru uyö okobhoko, akaghya nawe okoheteera ikishishi kiyö. Akamutwera amate ko-maiso, akamotoorra amabhoko ko-maiso, akamöbhöörya igha, “N-kë okomaaha?”
24Ömöntö uyö akamaaha, akaghamba igha, “Nkomaaha ndë abhantö, bhabhaayë kya ëmëtë gheno ghekoghenda.”
25Yëësu akamotoorra ghwiki amabhoko ko-maiso, ömöntö uyö akamoghora bhököngʼu. Akatora okomaaha ëbhëntö bhyonswe igho bhuuya. 26Yëësu akamötëëbhya igha, “Kaghi yeeka waaho, kasi otakahetera mu-kishishi.”
Peetero araghamba igha Yëësu n-Kiristo
(Mataayo 16:13-20; Ruuka 9:18-21)
27Yëësu akatanora na abheegha abhaaye ukurwa Bhëtisaida, akaghya mu-bhishishi ibhya haangʼë na umughi ghono ghwaabherekerwanga igha, Kaisaaria Firipi. Hano bhaaghendanga ko-nshera, Yëësu akabhöörya abheegha abhaaye igha, “Abhantö bharangamba igha nö-öni wë?”
28Bhakamohonshora igha, “Abhandë nkoghamba bharë igha, Yohana Omobhatiisya, abhandë bharaghamba igha, uwe nö-mörööti Ëriya, abhandë nkoghamba bharë igha nö-mörööti uwöndë mo-bharööti abha kare abha Waryobha.”
29Akabhabhöörya igha, “Bhoono bhëënyu bho, iyakë mokoghamba?”
Peetero akamohonshora igha, “Uwe nu-uwe Kiristo.”
30Mbe, Yëësu akabhakaania bhatakaatobhorra ömöntö wowonswe oora engʼana iyö.
Yëësu arashumaashera urwa mbere engʼana iya ukukwa na ukuryoka ukwaye
(Mataayo 16:21-28; Ruuka 9:22-27)
31Ho Yëësu yaamarrë, akasimya ukwëghya abheegha abhaaye igha, Omoona uwa Ömöntö, ni-igha nnyankibhwi bhököngʼu. Kora abhaghaaka abha Ikiyahudi, abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, bheena abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, mbaraanyange kora bhaanyite, kasi urusikö urwa katatö, nindiryoka. 32Yëësu akabha aratëëbhya abheegha abhaaye engʼana iyö harabhu igho. Peetero akahira Yëësu mbareka, akasimya okomokaania.
33Kasi Yëësu akaisyörya, akamaaherra abheegha abhaaye. Akahamera Peetero igha, “Ndwera-ho ghore Oghosambwa! Amaitegherro aghaaho ghayö, n-ga kinyabhantö, tegharëngë agha Waryobha hë.”
34Akabherekera rikomo irya abhantö hamwë na abheegha abhaaye, akabhatëëbhya igha, “Ömöntö wowonswe ono akutuna igha ansoorane, ni-igha aikaane umwene, aiteeke omosarabha ughwaye, ansoorane. 35Ku bhuyö, ömöntö ono akutuna aitööri öbhöhöru ubhwaye umwene, uyö nkwimara arë-ho umwene amakora ghonswe igho. Obhoheene ni-igha, ono akuruusya öbhöhöru ubhwaye ko okoghera iya öni, na ko okoghera iya Amangʼana Amaiya, uyö we araaitööri. 36N-hoorohooro kë ömöntö araanyoore, hano akaanyoora ëbhëntö bhyonswe igho ibhya ko-kebhara kono, kasi asiri öbhöhöru ubhwaye ubhwa amakora ghonswe igho? 37Bhoono n-kë ömöntö akaaruusya, okore anyoore öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho? 38Ömöntö ono akoommaahera sënsöni öni na amangʼana aghaane, ko-nkaagha eno iya abhantö bhano bhakokora ëbhëbhë, uyö we öni Omoona uwa Ömöntö ndemaahera sënsöni ku-bhuhika ubhwa Taata, hano ndiisha ukurwa mu-ryobha, hamwë na abhamaraika abhahörëëru.”
91Yëësu akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, mo-bhantö bhano bhaimërëëyë hano, bhaamo abhandë bhano bhatarikwa igho, bhatarööshë Obhokama ubhwa Waryobha.”
Yëësu araisyörya ekesosa
(Mataayo 17:1-13; Ruuka 9:28-36)
2Hano syaahëtirë sinsikö isansabha, Yëësu akaghegha Peetero, Yaakobho na Yohana, akaghya nabho righara ku-nguku entambë. Yëësu akaisyörya ekesosa ikyaye, akamaahekana bhöndë igho. 3Singibho isyaye sekamekameka bhököngʼu, sekarabherra okokera bhono sekaafurrwë na umufuri uwa singibho wowonswe igho, ko-kebhara kono. 4Ëriya bhaana Mosa, abharööti abha Waryobha abha kare, bhakabhabhooshokera, bhakashumaasha na Yëësu.
5Peetero akatëëbhya Yëësu igha, “Raabhi, m-buuya bhëëtö tobhe hano. Tohaghaashe ibhighutu bhitatö. Ëkëmwë ikyaho, ikyëndë ikya Mosa, na ikyëndë ikya Ëriya.” 6Tiyaamanyirë engʼana iya okoghamba hë, ko bhoora umwene hamwë na bharikyaye, mbööbhöhirë bhököngʼu.
7Mbe, risaarö rekaasha, rekabhakundikirya. Engamba iya Waryobha ekarwera mu-risaarö muyö eraghamba igha, “Ono no-Moona uwaane omoghonshe, mumwitegherre.” 8Kamwë igho abheegha bhayö, bhakamaghamagha eno na eno, tebhaarööshë-ho ömöntö uwöndë hë, kasi Yëësu umwene igho.
9Hano bhaangʼararanga ukurwa ku-nguku kuyö, Yëësu akabhakaania igha, bhatakaatëëbhya ömöntö wowonswe igho, ghano bhaarööshë, okohekera hano Omoona uwa Ömöntö urinyoora ndyökirë ukurwa mo-bhaku. 10Abheegha bhayö bhakaghoota engʼana iyö, bhakabha bharabhöörania abheene ko abheene igha, “Ensonga iya ukuryoka ukwaye ukurwa mo-bhaku në-ëëhë?”
11Bhakabhöörya Yëësu igha, “N-kwakë mbe abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhakoghambanga igha, Ëriya ömörööti uwa Waryobha we aretangata ukuusha, Kiristo ataraasha?”9:11 Maaha mo-ketabho ikya Maraaki 4:5-6.
12Yëësu akabhahonshora igha, “Obhoheene ni-igha Ëriya nakaaishirë mbere asëëmi ghonswe igho. Nokaanyoora ni-igho ërë, kasi n-kwakë yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, ‘Omoona uwa Ömöntö narinyoora inyaanyi bhököngʼu kora aserwe?’ 13Tigha mbatëëbhi, Ëriya yaamara kuusha,9:13a Ëriya yaamara kuusha. Yëësu nkutuubhania arë Ëriya na Yohana Omobhatiisya we yaasëëmëëyi Yëësu enshera, emeremo gheno Abhayahudi bhaaitengʼeranga igha, Ëriya we akaaghëkörrë. Maaha mo-ketabho ikya Mataayo 11:13-14, 17:10-13; Maariko 1:2-4. bhakamokorra amaghogho ghonswe igho, bhono bhaatunanga,9:13b Maaha mo-ketabho ikya Maariko 6:14-29. kya bhono Amaandeko ghakoghamba.”
Yëësu araata risambwa irya ëndööri
(Mataayo 17:14-21; Ruuka 9:37-43)
14Mbe, hano Yëësu, Peetero, Yohana na Yaakobho bhaahikirë ko-bheegha abhandë haara, bhakanyoora-ho rikomo rinene irya abhantö abhaaru, rebhanaarri. Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhaaryanga senkaani na abheegha bhayö. 15Kamwë igho, hano rikomo irya abhantö bhayö ryaarööshë Yëësu, bhakaroghoora bhököngʼu bhonswe igho, bhakamokenyerra, bhakamökëërya.
16Yëësu akabhöörya abheegha abhaaye igha, “N-kë mwaarë kunyeerania senkaani nabho?”
17Ömöntö ömwë mu-rikomo riyö, akamohonshora igha, “Umwëghya, ndëëtirë omoona uwaane ku-uwe, aana risambwa irya ubhumuumu. 18Hano ryamoghoota, nkumughwësya rërë hansë, arwa rihuro mu-munywa, akaraatya amaino, ömöbhërë ghonswe igho ghohangarra. Nsabhirë abheegha abhaaho igha, bhaate risambwa riyö, kasi bhaakërrwë.”
19Yëësu akabhatëëbhya igha, “Bhëënyu urwebhoro rono motaana umukumo! Nendaaikarane na bhëënyu ndabhaghömërrya igho okohekera rööhë? Momondeetere hano.”
20Bhakamuhira, kasi bhuyö risambwa ryaarööshë Yëësu igho, rekakora omoona uyö akaghwa ëndööri, akaighaaraghaara hansë, ararwa rihuro mu-munywa.
21Yëësu akabhöörya suwaabho omoona uyö igha, “Inyanko eno nkurwa rööhë yaamunyoora?” Suwaabho omoona akahonshora igha, “Nkurwa kare, akërëngë moke. 22N-kaaru risambwa riyö rekomorekeranga mo-morro handë mo-manshë, okore rimwite. Bhoono nyoore notora okokora ryoryonswe igho, twabhere, ötötöörri.”
23Yëësu akamohonshora igha, “N-kwakë oghambirë igha, ‘Nyoore notora?’ Ömöntö ono akukumya Waryobha, nkotora arë ghonswe igho.”
24Kamwë igho suwaabho omoona uyö, akakuura bhököngʼu igha, “Nkukumya ndë! Kasi umukumo ughwane tighukwisa hë, otankora mbe na umukumo omonene.”
25Hano Yëësu yaarööshë rikomo irya abhantö reraaruha, akahamera risambwa riyö igha, “Uwe, ririsambwa! Waakora omoona ono yaabha rimuumu kora wamukiröhya. Bhoono ndakohamera igha, karwe ko-moona ono, otakaasha kumukyora-ko ghwiki.” 26Ho risambwa riyö ryaakörrë ikituri bhököngʼu, rekaghwësya omoona uyö, rekamogharabhökya bhoghogho hansë hayö, rekamurwa-ko. Omoona uyö akabha kya ono akuurë. Abhantö abhaaru bhakaghamba igha, “Akuurë!” 27Kasi, Yëësu akamoghoota okobhoko, akamöghörrökya, akemerra.
28Mbe, hano Yëësu yaasöhirë mu-nyumba, abheegha abhaaye bhakanyoorra-ho umweya ughwa ökömöbhöörya igha, “N-kwakë bhëëtö bho twaarë tökërrwë ukwata risambwa riyö?”
29Yëësu akabhahonshora igha, “Risambwa kya riyö, tirikwatwa na engʼana yoyonswe igho hë, kasi na-masabhi ngo ghakuryata.”9:29 Na-masabhi ngo ghakuryata. Senakara isyëndë syandëkirë igha, amasabhi bheena ukwisasa okorya mbyo bhikuryata.
Yëësu arashumaashera urwa kabhërë engʼana iya ukukwa na ukuryoka ukwaye
(Mataayo 17:22-23; Ruuka 9:43b-45)
30Yëësu na abheegha abhaaye bhakatanora ukurwa iyö, bhakaheta ghatëghatë iya omokowa ughwa Ghariraaya. Yëësu tiyaatunanga abhantö bhamanye igha hai arëngë, 31ko bhoora yëëghyanga abheegha abhaaye igha, “Öni Omoona uwa Ömöntö nendaaghootwe nhirwe ko-bhantö bhano bharaanyite, kasi urusikö urwa katatö, nindiryoka.” 32Amangʼana ghayö Yëësu yaabhatëëbhëri, tebhaghamanyërrëëyi hë, kasi bhakoobhoha ökömöbhöörya.
N-nawë omonene okokera abhandë?
(Mataayo 18:1-5; Ruuka 9:46-48)
33Yëësu na abheegha abhaaye bhakahika mu-mughi ughwa Kaperenaumu. Hano bhaasöhirë mu-nyumba, Yëësu akabhabhöörya igha, “N-kë mwaarë kunyeerana senkaani ko-nshera haara?” 34Bhakakira kiri, ko bhoora bhaanyeerananga senkaani abheene ko abheene ko-nshera igha, ghatë iyaabho nawë omonene okokera abhandë bhonswe igho. 35Yëësu akaikara hansë, akabherekera abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë. Akabhatëëbhya igha, “Ömöntö ono akutuna igha abhe omonene ko bhonswe igho, ni-igha aisuuhi umwene, kora atighinkanere abhandë bhonswe igho.”
36Akaghegha omoona omoke, akamwimërrya ghatë yaabho hayö. Akamwibhaara, akabhatëëbhya igha, 37“Ömöntö wowonswe igho ono akösërëënia omoona kya ono ku iriina iryane, uyö nö-öni ukunyoora aikërëëyi. Ghwiki ömöntö ono akunyikërrya, tö-öni umwene igho ukunyoora aikërëëyi hë, kasi obhoheene nkunyoora örë aikërëëyi Waryobha ono yaantoma.”
Ömöntö ono atakwanga Yëësu hamwë arë na we
38Yohana akatëëbhya Yëësu igha, “Umwëghya, törööshë ömöntö araata amasambwa ko obhotoro ubhwa iriina iryaho, tokamokaania, ko bhoora atarëngë hamwë na bhëëtö.”
39Kasi, Yëësu akamohonshora igha, “Hano mörööshë ömöntö kya uyö, motakaamokaania. Taaho ömöntö ono araakore amakono ku iriina iryane, amare ghwiki angambe bhoghogho. 40Ömöntö ono atakutunyeera senkaani, uyö, hamwë arë na bhëëtö. 41Ömöntö wowonswe igho ono araabhahaane amanshë agha ukunywa ko bhoora igha m-bantö abha Kiristo mörë, no-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö uyö, Waryobha narimutuha.”
Ukushaashwa okokora ëbhëbhë
(Mataayo 18:6-9; Ruuka 17:1-2)
42Yëësu akaghëndërrya okoghamba igha, “Kasi hano ömöntö araakore ömwë uwa bhano bhataraakongʼa ku-mukumo asire, kora akore ëbhëbhë, nyakara ömöntö uyö, abhoherwe mö-bhëghöti oroghena oronene urwa okoseera, arekerwe mu-nyansha. 43Ghwiki hano okobhoko ukwaho koraakokorerre okore ëbhëbhë, kobhotore. Nyakara osohe mö-bhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, oona ekebheera ikya okobhoko ökömwë, okokera okobha na amabhoko abhërë, kasi oghende mo-morro ghotakurima. [44Sinyende isya iyö tisikukwa hë, na omorro ughwa iyö, ghonswe tighukurima röndë hë.]9:44 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 66:24.45Hano ököghörö ukwaho koraakokorerre okore ëbhëbhë, kobhotore. Nyakara osohe mö-bhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, oona ekebheera ikya ököghörö ökömwë, okokera okobha na amaghörö ghonswe igho abhërë, omare otabhutwe mo-morro ghotakurima. [46Sinyende isya iyö, tisikukwa hë, na omorro ughwa iyö ghonswe tighukurima röndë hë.]9:44, 46 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.47Hano iriiso iryaho reraakokorerre okore ëbhëbhë, resomore. Nyakara osohe mo-Bhokama ubhwa Waryobha oona eketongʼo, okokera okobha na amaiso abhërë ghonswe igho, omare otabhutwe mo-morro ghotakurima. 48Sinyende isya iyö, tisikukwa hë, na omorro ughwa iyö, ghonswe tighukurima röndë hë.
49“Kera ömöntö naresaabhuurwa na omorro,9:49a Omorro. Kiyö në-kërëngyö ikya inyaanyi eno eraanyoore Abhakiristo na okotogheka umukumo ughwabho. kya hano bhakotoora ömöönyö9:49b Ömöönyö. Abhayahudi bho bhaahakanga inyama ömöönyö okore bhaghesaabhuure ataraamwenswa. Yaabherekerwanga igha, ikimwenso ikya ukusikya. Bhaaghesambanga igho erongora ehwa etarëëywë na ömöntö. Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 2:13; Ezekieri 43:24. mu-kimwenso bhataraamwensa.9:49c Kera ömöntö naresaabhuurwa na omorro, kya hano bhakotoora ömöönyö mu-kimwenso bhataraamwensa. Senakara isyëndë syandëkirë igha, Kera ömöntö naretoorwa-mo ömöönyö na omorro.50Ömöönyö n-këntö ikiiya, kasi hano ömöönyö ghoraabhorwe obhosambaaroku, n-kë kekaatoorwa-mo ghosambaaroke? Kora na bhëënyu bhonswe ni-igha mobhe kya ömöönyö ghono ghokosambaarokya. Mobhe na ubhwighwerrani abheene ko abheene.”
10Amangʼana agha öbhötëti na ëmböröri
(Mataayo 19:1-12; Ruuka 16:18)
1Mbe, Yëësu na abheegha abhaaye bhakatanora ukurwa Kaperenaumu, bhakaghya mo-mokowa ughwa Yudea. Hano bhaamarrë, bhakaamboka, bhakaghya humbu iya omooro ughwa Yorodani. Ghwiki amakomo agha abhantö abhaaru, ghakamotoora ghatë. Akabha arabhëëghya kya bhoora eteemo iyaaye yaarë.
2Mbe, ho urusikö nyabhorebhe Abhafarisaayo bhaaishirë okore bhamushaashi. Bhakamöbhöörya igha, “Umushaasha araikërërribhwa na imighiro ighya Waryobha igha abhorre mokaaye?”
3Yëësu akabhahonshora igha, “Iyakë Mosa yaabharaghërrëëyi?”
4Bhakamohonshora igha, “Mosa yaaikërëëyi igha, umushaasha aratora ukwandekera mokaaye ritashandighi irya ëmböröri, atighane nawe.”10:4 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 24:1.
5Ho Yëësu yaamarrë akabhatëëbhya igha, “Mosa yaabhandëkëëyë igho, ko okoghera iya emetwe ëmëköngʼu gheno moonaghyo. 6Kasi ukurwa bhosemoka hano Waryobha yaabhömbirë ekebhara keno, yaabhömbirë omokari na umushaasha,10:6 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 1:27.7‘Ku bhuyö, umushaasha naraatighe suwaabho na nyakuwaabho, aghootane na mokaaye. 8Abhantö abhabhërë bhayö, nkobha bharë kya ömöbhërë öghömwë.’10:7-8 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 2:24. Bhoono hayö, abhantö bhayö te-bhabhërë hë, kasi nkobha bharë kya ömöbhërë öghömwë. 9Mbe, abhantö bhano Waryobha yaatoora hamwë, ömöntö atakaasha okokora bhaahokane.”
10Hano bhaasöhirë ghwiki mu-nyumba, abheegha abhaaye bhakamöbhöörya engʼana iyö. 11Yëësu akabhahonshora igha, “Ömöntö ono araabhorre mokaaye, atete omokari uwöndë, uyö no-bhosooraare akokora. 12Kora omokari ono akutigha mushaasha uwaaye, aghya okotetwa na umushaasha uwöndë, uyö wonswe no-bhosooraare akokora.”
Yëësu arangʼoora abhaana abhake
(Mataayo 19:13-15; Ruuka 18:15-17)
13Abhantö nyabhorebhe bhakahira abhaana abhake ku-Yëësu, okore abhakuni na okobhangʼoora. Kasi, abheegha abhaaye bhakahamera abhaibhöri bhayö. 14Hano Yëësu yaarööshë abheegha abhaaye bharakora igho, akarerra. Akabhatëëbhya igha, “Mutighe abhaana abhake bhayö, bhaashenga ku-öni, motakaabhakaanianga! Ko bhoora Obhokama ubhwa Waryobha, nu-bhwa abhantö bhano bharëngë kya abhaana bhayö. 15No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö ono atakwikërrya Öbhötöngi ubhwa Waryobha kya omoona omoke bhono akukumya, taatore okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha hë.” 16Mbe, akaibhaara abhaana bhayö, akabhatoorra amabhoko aghaaye, akabhangʼoora.
Umwamë aratuna öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho
(Mataayo 19:16-26; Ruuka 18:18-30)
17Hano Yëësu na abheegha abhaaye bhaatanoranga, ömöntö ömwë akaiha ikibhuusë akaasha, akatema hansë ibhiru mbere iya Yëësu. Akamöbhöörya igha, “Umwëghya uwa heene, iyakë nkaakora, okore ndiisha okorya umwandö ughwa öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho?”
18Yëësu akamohonshora igha, “N-kwakë okomberekera igha uwa heene? Ömöntö uwa heene taaho hë, kasi n-Waryobha umwene igho. 19Bhoono, omanyirë imighiro ighya Waryobha bhono ghekoghamba? Gheraghamba igha, ‘Otakaita ömöntö, otakaabha omosooraare, otakaibha, otakaimererra amangʼana agha obhorongo, otakangʼaina, osooke suwëënyu na nyakuwëënyu.’ 10:19 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:12-16; Eheetoko iya Etoraati 5:16-20.”
20Ömöntö uyö akamohonshora igha, “Umwëghya, ghayö ghonswe igho naghaghoota ukurwa nkërëngë moke.”
21Yëësu akamomaaherra, akamohansha, akamötëëbhya igha, “Usuuhirwë engʼana ëmwë. Kaghi öghöri ëbhëntö bhyonswe igho bheno onabhyo, seehera seno oraanyoore-mo, ohaane abhatöbhu, hayö ho oraabhe na emongo mu-ryobha ku-Waryobha. Bhoono hayö omanye kuusha konsoorana.” 22Kasi, hano ömöntö uyö yaaighuurë igho, akaringa ikisyö. Akatanora abhaabhayëëyë, ko bhoora m-mwamë bhököngʼu yaarë.
23Yëësu akamoghorra abhantö aramaaha eno na eno, akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “N-këköngʼu ko-bhaamë okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha.” 24Abheegha abhaaye bhakaroghoora engamba iyö. Yëësu akabhatëëbhya ghwiki igha, “Abhaana abhaane, momaahe mbe bhono ërëngë këköngʼu okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha.10:24 Bhono ërëngë këköngʼu okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha. Senakara isyëndë syandëkirë igha, n-këköngʼu okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha ko-bhantö bhano bhakwitengʼera ubhwamë ubhwabho.25Ne-ngʼana ntöbhu engamia okoheta mu-ribhanga irya insindani, okokera umwamë okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha.”
26Abheegha abhaaye bhakaroghoora bhököngʼu ko engʼana iyö. Bhakabhoorania abheene ko abheene igha, “Bhoono nyoore amangʼana ni-igho gharë, nawë araatore ökötööribhwa?”
27Yëësu akabhamoghorra, akamara akabhatëëbhya igha, “Amangʼana ghano abhantö bhatakotora okokora, Waryobha nkoghatora arë, ko bhoora Waryobha nkotora arë ghonswe igho.”
28Peetero akatëëbhya Yëësu igha, “Maaha, bhëëtö twatigha ëbhëntö bhyonswe igho, twakosoorana, twabha abheegha abhaaho.”
29Mbe, Yëësu akaghamba igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö ono yaatigha inyumba handë mura uwaabho, umusubhaati uwaaye handë nyakuwaabho, suwaabho handë abhaana abhaaye, handë ëmëghöndö, ko okoghera iya öni, na ko okoghera iya Amangʼana Amaiya, 30Waryobha naremohaana ëbhëntö ibhyaru bhököngʼu okokera bhiyö. Ko-kebhara kono ikya bhoono igho, naraanyoore sinyumba, bhamura abhaabho, abhasubhaati na bhanyakuwaabho, abhaana bheena ëmëghöndö. Hamwë na ghayö ghonswe igho, narinyoora inyaanyi. Ghwiki ko-kebhara keno kiriisha, narinyoora öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 31Kasi abhantö abhaaru mo-bhano bhakwimaaha igha bhaana ubhwera bhoono igho, tebharebha na ubhwera hë. Na abhantö abhaaru bhano bhataana ubhwera bhoono igho, mbo bharebha na ubhwera.”
Yëësu arashumaashera urwa katatö engʼana iya ukukwa na ukuryoka ukwaye
(Mataayo 20:17-19; Ruuka 18:31-34)
32Yëësu na abheegha abhaaye bhaatiirrë ukughya Yërusarëëmu, Yëësu yaarenga atangatirë. Abheegha abhaaye bhakaroghoora, kora abhantö abhandë bhano bhaamosoorananga bhonswe bhakabha na entarëki. Mbe, Yëësu ghwiki akabherekera mbareka abheegha abhaaye ikömi na abhabhërë, akasimya okobhatëëbhya ghano gharaamunyoore. 33Akaghamba igha, “Maaha, nkughya törë Yërusarëëmu, kasi Yërusarëëmu iyö tukughya, yo öni Omoona uwa Ömöntö ndaahirwe ko-bhanene abha abhasëngëri abha Waryobha na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Bhayö mbo bharaambotorre ikiina igha nkwe. Ghwiki, mbaraahire ko-Bhakyaro. 34Abhantö bhayö mbaraansere, kora bhantwere amate. Mbaraanteme imishariti kora bhaanyite. Kasi urusikö urwa katatö, nindiryoka.”
Omotangati atighinkanere bhano akotangata
35Abhamura abhabhërë abha Zebhedaayo, Yaakobho bhaana Yohana, bhakasuntarra Yëësu bhakamötëëbhya igha, “Umwëghya, torakosabha otokorre-ko engʼana nyabhorebhe.”
36Yëësu akabhabhöörya igha, “Ne-ngʼana kë mukutuna mbakorre?”
37Bhakamohonshora igha, “Torakosabha igha, hano urisimya okotonga mu-bhuhika ubhwaho, ototoore twikarenga hamwë na uwe, ömwë abhe orobhareka urwaho urwa bhoryo, na uwöndë abhe bhömösi.”
38Yëësu akabhatëëbhya igha, “Temomanyirë keno mokosabha hë. Bhoono, motora ukunywa ekekombe ikya inyaanyi kya keno ndaanywe, handë motora okobhatiisibhwa obhobhatiisyo ubhwa uruku bhono ndaabhatiisibhwi?”
39Mbe, bhakamohonshora igha, “Ntoraatore.” Yëësu akabhatëëbhya igha, “Obhoheene, moraanywe ekekombe ikya inyaanyi eno ndaanyoore, na moraabhe na enkaagha ënköngʼu kya iyaane.10:39 Moraabhe na enkaagha ënköngʼu kya iyaane. Mu-Kiyunaani ni-igha, mobhatiisibhwa kya bhono öni ndaabhatiisibhwi.40Kasi okotoora ömöntö aikare bhoryo ubhwane handë bhömösi, ghuyö te-moremo ughwane hë. Waryobha umwene we arehaana bhano yaamara ökösëëmërya.”
41Mbe, hano abheegha bharikyabho ikömi bhaara bhaaighuurë ghayö, bhakabharererra. 42Mbe, ku bhuyö Yëësu akabhabherekera bhamusuntarre. Akatëëbhya abheegha abhaaye bhonswe igho igha, “Mmomanyirë igha, abhatöngi Abhakyaro, mbaana ubhwera ko-bhantö abhaabho kora nkobhabhandërrya bharë. 43Kasi, kö-bhëënyu tinkutuna ebhe igho hë. Ömöntö wowonswe ono akutuna abhe omonene mö-bhëënyu, ni-igha abhatighinkanere. 44Na ömöntö wowonswe ono akutuna abhe uwa mbere mö-bhëënyu, ni-igha abhe omoghorwa uwëënyu. 45Kora öni Omoona uwa Ömöntö, tenaasha igha abhantö bhantighinkanere hë, kasi naasha igha, ntighinkanere abhantö, na ukwiruusya öbhöhöru ubhwane, okore ntunguri abhantö abhaaru.”
Yëësu arahwënia umuhukuru
(Mataayo 20:29-34; Ruuka 18:35-43)
46Mbe, bhakahika Yërikö. Hano Yëësu na abheegha abhaaye hamwë na rikomo rinene irya abhantö bhaatanööyë ukurwa Yërikö, bhakanyoora umuhukuru aikaayë mbareka iya enshera, arasabherra seehera. Ömöntö uyö yaabherekerwanga igha Bhatimaayo, mura uwa Timaayo. 47Hano yaaighuurë igha Yëësu uwa Nazarëëti we akoheta hayö, akasimya okokonga bhököngʼu igha, “Yëësu, umwebhorwa Daudi,10:47 Umwebhorwa Daudi. Abhayahudi bhaitengʼera igha Mesiya nakaruure mo-eka ya omokama Daudi. Maaha mo-faharaasa. otanyabhera!” 48Abhantö abhaaru bhakamohamera okore akire. Kasi umwene akëngërya okokonga bhököngʼu igha, “Umwebhorwa Daudi, otanyabhera!”
49Yëësu akemerra, akaghamba igha, “Momobherekere aashe hano.”
Mbe, bhakabherekera umuhukuru uyö, bhakamötëëbhya igha, “Terema! Emoka arakobherekera.”
50Bhatimaayo akarekera hansë ingibho iyaaye, akemerra bhöngöbhöngö, akaghya ku-Yëësu.
51Yëësu akamöbhöörya igha, “N-kë ukutuna nkokorre?”
Umuhukuru uyö akamohonshora igha, “Umwëghya, nkutuna ndë igha maahe.”
52Yëësu akamohonshora igha, “Keno këghërrë uhwënirë, nu-mukumo ughwaho. Kaghi ka.” Hayö na hayö igho, ömöntö uyö akasimya okomaaha, akasoorana Yëësu ko-nshera.
11Yëësu araturungʼanwa Yërusarëëmu kya omokama
(Mataayo 21:1-11; Ruuka 19:28-40; Yohana 12:12-19)
1Hano Yëësu na abheegha abhaaye bhaahikirë haangʼë na Yërusarëëmu, mu-bhishishi ibhya Bhetifaghe na Bhetania, haangʼë na inguku iya Ëmëzëituuni, Yëësu akatoma abheegha abhaaye bhabhërë. 2Akabhatëëbhya igha, “Moghende mu-kishishi kiyö kërëngë mbere hayö, hano moraasohe-mo, moraamaahe ekeghaini ikya itikërë kisibhirwë, keno ketakaaikarëëywë na ömöntö. Moketashore mokendeetere. 3Nyoore ömöntö wowonswe igho nabhabhöörya igha, ‘N-kwakë mokokora igho?’ mömötëëbhi igha, ‘Omonene arakituna, naraamare akikyöri.’11:3 Maaha mo-ketabho ikya Zakaria 9:9. ”
4Mbe bhakaghya, bhakanyoora ekeghaini ikya itikërë këbhöhirwë kebhara, haangʼë na ekesaku ikya inyumba, mbareka iya enshera enene, bhakaketashora. 5Abhantö nyabhorebhe bhano bhaarenga bhaimërëëyë hayö, bhakabhabhöörya igha, “Bhëënyu! N-kwakë mokotashora ekeghaini ikya itikërë kiyö?” 6Abheegha bhayö bhakabhahonshora kya bhoora Yëësu yaabhatëëbhëri. Mbe, abhantö bhayö bhakabhaikërërrya bhagheghe itikërë iyö. 7Bhakakeherra Yëësu, ekeghaini ikya itikërë kiyö, bhakaarya-ko singibho isyabho. Yëësu akariina-ko, akaikara. 8Abhantö bhano bhaarë ko-roghendo urwa ukughya Yërusarëëmu, bhakatandeka singibho isyabho ko-nshera, abhandë bhakagheesha amasagharya agha ëmëtë mö-mëghöndö, bhakaarya ko-nshera. 9Abhantö abhandë bhaarenga bhatangatirë, na abhandë bhaarwanga nyuma Yëësu. Bhonswe igho, bhaasherranga bharaghamba igha,
“Hosana!11:9a Hosana. Ne-ngʼana iya Ikiyunaani. Kare hayö ensonga iyaaryo yaarenga Töörya handë Tötööri, kasi ko-nkaagha iya Yëësu, engʼana iyö yaamanyekaini igha n-kituri ikya ukwörökya igha ömöntö uyö angʼöörrwë, ku bhuyö bharamukumya.
Waryobha akongʼoore ono ukuusha okohetera iriina irya Omonene Waryobha!11:9b Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 118:25-26.
10Obhokama ubhwa ghuuka uwëëtö Daudi bhono bhukuusha, bhongʼoorwe!
Waryobha uwa mu-ryobha akumibhwi!”
11Yëësu akasoha Yërusarëëmu, akaheterrania këmwë, akaghya mu-risengerro irya Waryobha.11:11 Risengerro irya Waryobha. Maaha mo-faharaasa. Akaitaaha bhuuya ëbhëntö bhyonswe igho bheno bhyaarë hayö. Kasi okanyoora omoghoroobha ghuhikirë, ku bhuyö akatanora hamwë na abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë, akaghya Bhetania.
Yëësu araihiima umutiini ghono ghotakwama
12Hano bhwaakëëyë, Yëësu na abheegha abhaaye bhakarwa Bhetania, bhakaghya Yërusarëëmu, akaighwa asëngëëyë. 13Akërëngë hare, akamaaha ömötë ughwa umutiini ghunyërëghëtirë. Akaghuhika haangʼë, okore amaahe-ko hanga sitiini seeko. Hano yaahikirë, akanyoora sitiini teseeko hë, na-matö agheene ghaishööyë-ko, ko bhoora enkaagha iya ukwama tewanyöörrë eraabha hë. 14Mbe, akatëëbhya ömötë ghuyö igha, “Ukurwa urusikö urwa reero na amakora ghonswe igho, otakaasha ukwama sehagho.”11:14 Ukurwa urusikö urwa reero na amakora ghonswe igho, otakaasha ukwama sehagho. Yëësu yaaihiimirë umutiini, ukwörökya kya bhono Waryobha arishibhya Abhayahudi, ko bhoora bhataarë na sehagho isya eteemo inshiiya. Abheegha abhaaye bhakaighwa amangʼana ghayö.
Yëësu ararughya abhaköri abha ibhyasharamo-bhogho ubhwa risengerro
(Mataayo 21:12-17; Ruuka 19:45-48; Yohana 2:13-22)
15Mbe, hano bhaahikirë Yërusarëëmu, Yëësu akasoha mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha. Akasimya ökökënyia abhantö bhano bhaaghöryanga na bhano bhaaghoranga-mo ëbhëntö. Akahenora semeeza isya bhano bhaaswënianga seehera. Akahenora na ibhitumbë ibhya bhano bhaaghöryanga ibhighuuti. 16Kora tiyaikërëëyi igha, ömöntö wowonswe igho ono aghëghirë ëkëntö kyokyonswe igho ikya ököghörya, ahete nakyo mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha.
17Hano Yëësu yaamarrë, akabhëëghya igha, “Kasi tiyandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, ‘Risengerro iryane, nderaabhe ahasë aha amasabhi ko-bhantö abha ibhyaro bhonswe igho’?11:17a Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 56:7. Kasi bhoono bhëënyu mörëkörrë kya ‘risana irya abhasaki!’11:17b Maaha mo-ketabho ikya Yeremia 7:11.”
18Hano abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakasimya ukutuna enshera iya ukumwita, ko bhoora mbaamwöbhöhirë. Abhantö bhonswe igho, mbaaröghööribhwanga na amëëghyö agha Yëësu. 19Hano omoghoroobha ghwaahikirë, Yëësu na abheegha abhaaye bhakatanora ukurwa mu-mughi muyö.
Okosabha ukwa umukumo ku-Waryobha
20Mbe, nyinkyo iyaako hano bhaakyoranga mu-mughi ughwa Yërusarëëmu, mbaanyöörrë ömötë ughwa umutiini ghoora, ghwömirë törö kora imiri. 21Peetero akahiita amangʼana ghano Yëësu yaaghambirë, akamötëëbhya igha, “Raabhi, tamaaha! Umutiini ghono waaihiimirë, ghwömirë!”
22Yëësu akabhatëëbhya igha, “Mukuminga Waryobha. 23No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, hano ömöntö araakumi engʼana igha neraabhe, ange okobha na entarëki mo-nkoro iyaaye, reno araasabhe nderaabhe. Ömöntö uyö aratora ökötëëbhya inguku eno igha, ‘Iheka wirekere mu-nyansha,’ na ni-igho eraabhe. 24Ku bhuyö ndabhatëëbhya igha, hano mwasaasaama na okosabha kyokyonswe keera, mukuminga igha, mukinyöörrë, hayö ho moraakinyoore. 25Kasi hano wanyoora morasabha, mwabherenga kera ömöntö ono ukunyoora abhasarëëyi engʼana nyabhorebhe. Ho kora na Suwëënyu uwa mu-ryobha wonswe araabhaabhere obhosarya ubhwënyu. [26Kasi hano motaabherenga abhandë, Suwëënyu uwa mu-ryobha wonswe, tabhaabhere obhosarya ubhwënyu hë.]11:26 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.”
Yëësu arabhööribhwa hano yaaruusya ubhwera ubhwaye
(Mataayo 21:23-27; Ruuka 20:1-8)
27Mbe, Yëësu na abheegha abhaaye ghwiki bhakahika Yërusarëëmu. Hano bhaaghendanga mu-risengerro irya Waryobha, abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bheena abhaghaaka abha Ikiyahudi, bhakaghya ku-Yëësu. 28Bhakamöbhöörya igha, “Amangʼana ghano okokora, m-bwera kë okoghakorra? N-nawë yaakohaana ubhwera ubhwa okokora ghayö?”
29Yëësu akabhahonshora igha, “Tigha öni wonswe mbabhööri-ko engʼana. Hano moraahonshore engʼana iyö, öni wonswe nendaabhatëëbhi, hano naaruusya ubhwera bhono. 30Ubhwera ubhwa Yohana ubhwa okobhatiisya abhantö, hai yaabhuruusiri? Nku-Waryobha, kasi nko-bhantö? Monhonshore twighwe!”
31Bhakabhoorania abheene ko abheene igha, “Hano toraaghambe igha, nku-Waryobha bhwaaruurë, naraatöbhööri igha, ‘Ndarra mbe temwamukumiri hë?’ 32Na hano toraaghambe igha, ‘Nko-bhantö bhwaaruurë, abhantö mbatorererra.’” Bhoobhohanga abhantö, ko bhoora abhantö bhonswe igho, mbaakumiri igha, Yohana nö-mörööti uwa Waryobha yaarë. 33Mbe, bhakahonshora Yëësu igha, “Tetomanyirë hë.”
Yëësu wonswe akabhatëëbhya igha, “Kora öni wonswe, tembatëëbhi hano naaruusya ubhwera ubhwa okokora amangʼana ghano.”
12Abhatangati abha Ikiyahudi n-kya abharëmi abhaghogho
(Mataayo 21:33-46; Ruuka 20:9-19)
1Yëësu akasimya ökörëngërya abhatangati abha Abhayahudi bhayö igha, “Yaare-ho ömöntö uwöndë, ono yaarë na ömöghöndö ughwaye ghono yëëmëri-mo emezabhibhu. Akaghoghetera righöri, akatuka-mo ubhwina ubhwa okometera-mo sezabhibhu. Akahaghaasha-mo obhotaro ubhwa abharëndi ubhwa okorendera ömöghöndö. Akakoodisha ömöghöndö ghuyö ko-bharëmi, we akakora oroghendo, akaghya ikyaro ikyëndë ikya hare. 2Hano enkaagha iya ukutwa sezabhibhu yaahikirë, akatoma omoghorwa uwaaye ko-bharëmi bhayö, okore bhamohaane keno bhaaikererraini. 3Kasi abharëmi bhayö, bhakaghoota omoghorwa uyö, bhakamotema, kora bhakamukyörya mabhoko masa igho. 4Mwene möghöndö akatoma-yo ghwiki omoghorwa uwaaye uwöndë. Uyö wonswe bhakamotema sengoma ko-motwe, bhakamokorra bhoghogho. 5Ghwiki akatoma-yo omoghorwa uwöndë, bhakamwita. Akatoma abhaghorwa abhandë abhaaru, bhakabhatema, kora bhakaita abhandë. 6Mwene möghöndö uyö, akatighara na omoona uwaaye omoghonshe umwene igho, uwa okotoma-yo. Mbe, akatoma omoona uwaaye uyö, ko-bharëmi bhayö. Akaighambera mo-motwe ughwaye igha, ‘Mbaraasooke omoona uwaane.’
7“Kasi hano yaahikirë, abharëmi bhayö bhakakora ikiina igha, ‘Ono we umuri uwa umwandö ghono. Bhoono ni-igha tumwite, okore umwandö ghono ghobhe ughwëtö.’ 8Mbe, bhakamoghoota, bhakamwita, bhakamorekera kebhara iya ömöghöndö ughwa emezabhibhu ghuyö.
9“Bhoono mwene ömöghöndö uyö, iyakë araakore? Hano arikyora, nariita abharëmi bhayö, na ömöghöndö ghuyö, na-bhandë arekodishirya. 10Kasi, temwakasömirë Amaandeko Amahörëëru igha,
‘Reghena reno abhahaghaashi bhaangirë,
ndyo rebhaayë reghena rinene irya ko-koona iya umusingi ughwa inyumba.
11Omonene Waryobha we akörrë engʼana iyö,
engʼana iyö, nkötöröghöörya ërë.’12:10-11 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 118:22-23.”
12Abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa na abhaghaaka, bhakamanya bhuuya igha, ëkërëngyö kiyö, mbo arëngëëyi. Bhakatuna igha bhamoghoote, kasi bhakoobhoha rikomo irya abhantö. Bhakamutigha hayö, bhakatanora.
Yëësu arabhööribhwa engʼana iya righööti
(Mataayo 22:15-22; Ruuka 20:20-26)
13Mbe, ku bhuyö abhanene abha Abhayahudi, bhakatoma Abhafarisaayo nyabhorebhe, na abhasoorani abha rikomo irya omokama Herode Antipa, okore bhaghashani Yëësu, okorengʼaana na amangʼana aghaaye umwene. 14Bhakaghya igho hano bhaahikirë, bhakatëëbhya Yëësu igha, “Umwëghya, ntomanyirë igha, uwe m-möntö uwa heene örë, amangʼana ghonswe igho ghano okoghamba, na-agha obhoheene. Uwe töötöniibhwi na obhonene ubhwa emeremo ighya ömöntö. Nkwëghya örë amangʼana agha enshera iya Waryobha, ko obhoheene. Bhoono, okohaka righööti ko-Kaisaari12:14 Kaisaari. Kiyö ni-kyeo ikya omonene uwa Abharuumi kyaarë. Yaatonganga ibhyaro ibhyaru okohetera öbhökööröni. Omokama Herode Antipa yaashaaghööywë na Kaisaari abhe omotangati. Maaha mo-faharaasa. ne-ngʼana nshiiya? Ni-igha tohakenga, kasi totakaahaka?”
15Kasi Yëësu akangʼura ubhwihunaania ubhwabho bhuyö, akabhahonshora igha, “N-kwakë mukutuna igha mongashani? Munyöröki hano ritöngörö12:15 Ritöngörö. Mu-Kiyunaani ni-igha, idinaari, n-ditöngörö irya Ikiruumi ryaarë. riyö ndemaahe.”16Mbe, bhakamoherra. Akabhabhöörya igha, “Ekesosa na iriina irya ömöntö bheno bhërëngë ku-ritöngörö reno, ni-bhyawë?”
Bhakamohonshora igha, “Ni-ibhya Kaisaari.”
17Yëësu akabhatëëbhya igha, “Ibhya Kaisaari, mohaanenga Kaisaari umwene, na ibhya Waryobha, mohaanenga Waryobha.” Bhonswe igho bhakaroghoora bhököngʼu.
Yëësu arashumaashera amangʼana agha ukuryoka ukwa abhaku
(Mataayo 22:23-33; Ruuka 20:27-40)
18Ryaare-ho rikomo irya Abhayahudi reno rekobherekerwa igha Abhasadukaayo.12:18 Abhasadukaayo. Bhaarë rikomo irya abhantö abha ikyaro ikya Isiraëri. Bhaaghöötirë amaraghërryö agha Mosa ghano ghaarë ko-Maandeko Amahörëëru, kasi bho tebhaaghöötirë amëëghyö agha abhaghaaka abha kare. Ghwiki, tebhaikërryanga igha ukuryoka mo-bhaku hökörë. Maaha mo-faharaasa. Bho bhaaghambanga igha, ukuryoka ukwa abhaku tekooho hë. Urusikö nyabhorebhe bharikyabho, bhakaghya ku-Yëësu, bhakamöbhöörya igha, 19“Umwëghya, omanyirë Mosa yaatoraghërrëëyi mo-maraghërryö igha, hano umushaasha akuurë atighirë mokaaye, kasi tiyebhora-ko omoona kora ömwë hë, ni-igha mura uwaabho atwenerwe omokari uyö, okore akorre mura uwaabho uyö yaakwa umughi.12:19 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 25:5-10.20Mbe, bhaare-ho abhamura muhungatë. Uwa mbere yaatëtirë omokari, kasi akakwa igho ataibhööyë nawe omoona kora ömwë. 21Uwa kabhërë akatwenerwa omokari uyö, kasi umwene wonswe akakwa igho ataibhööyë nawe omoona kora ömwë. Kora na uwa katatö wonswe, ekabha ighoigho. 22Bhonswe igho muhungatë bhano bhaarë na omokari uyö, bhakakwa igho bhataibhööyë-ko omoona kora ömwë. Omokari uyö wonswe, akakamba akakwa. 23Bhoono mbe tötëëbhi, nyoore m-maheene igha ukuryoka kooho, m-mokaa wë arebha urusikö urwa ukuryoka? Ko bhoora m-mokaa abhashaasha muhungatë bhonswe igho bhayö yaarë.”
24Yëësu akabhahonshora igha, “Nkusira mörë, ko bhono motamanyirë bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba, na kya igho obhotoro ubhwa Waryobha bhörë. 25Hano abhaku bhariryoka, tebhareteta handë okotetwa hë. Kasi mbarebha kya abhamaraika abha mu-ryobha. 26M-maheene igha abhaku nkuryoka bharë, kasi temwakasömirë mo-ketabho ikya Mosa, kya bhono Waryobha yaaghambirë hano ekesaka kyookanga omorro? Waryobha yaatëëbhëri Mosa igha, ‘Nö-öni Waryobha uwa Ibhurahimu, Isaaka na Yaakobho.’12:26 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 3:6.27Waryobha nu-uwa abhahöru, tu-wa abhaku hë.12:27 Waryobha nu-uwa abhahöru, tu-wa abhaku hë. Ensonga iyaamo ni-igha, hayö Waryobha nkwörökya arë igha, abhaku bhayö ko-we, m-bahöru nkoheeshera bharë. Ku bhuyö bhëënyu nkusira mörë ko okoghamba igha ukuryoka ukwa abhaku tekooho hë. Bhëënyu nkusira mörë.”
Umughiro umurito okokera ghyonswe igho
(Mataayo 22:34-40; Ruuka 10:25-28)
28Hano Yëësu yaanyeerananga senkaani na Abhasadukaayo, umwëghya uwa amaraghërryö agha Mosa akahika-ho, akaighwa keno bhaanyeerananga senkaani. Hano yaaighuurë bhono Yëësu yaabhahönshööyë bhuuya, akamöbhöörya igha, “M-mughiro kë omonene okokera ghyonswe igho?”
29Yëësu akamohonshora igha, “Umughiro omonene nkoghamba ghörë igha, ‘Mwitegherre bharë Abhaisiraëri! Omonene Waryobha uwëëtö, we Omonene umwene igho. 30Ohanshe Omonene Waryobha uwaaho, kwa enkoro iyaaho yonswe igho, ko amaitegherro aghaaho ghonswe igho, ko sehakëri isyaho syonswe igho, na singuru isyaho syonswe igho.’12:30 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 6:4-5.31Na umughiro ughwa kabhërë ni-igha, ‘Ohanshe murikyaho, kya bhono wihanshirë uwe umwene.’12:31 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 19:18. Teghooho umughiro omonene okokera ghiyö hë.”
32Umwëghya uwa amaraghërryö agha Mosa uyö, akatëëbhya Yëësu igha, “Ore umwëghya, m-buuya oghambirë igha, Omonene Waryobha uwëëtö, we Omonene umwene igho, uwöndë taaho hë. 33Ghwiki, nemanyirë igha, ni-igha ömöntö ahanshe Waryobha kwa enkoro iyaaye yonswe igho, ko sehakëri isyaye syonswe igho na singuru isyaye syonswe igho, na ahanshe murikyaye kya bhono aihanshirë umwene. Iyö yo engʼana indito bhököngʼu, okokera ibhimwenso ibhisikibhwa bheena ibhimwenso ibhyëndë bhyonswe igho.”
34Hano Yëësu yaarööshë igha ömöntö uyö m-buuya ahönshööyë, akamötëëbhya igha, “Uwe te-hare örë na Obhokama ubhwa Waryobha.” Kukurwa hayö, tiyaare-ho ömöntö kora ömwë ono yaakarëhirë ghwiki ököbhöörya Yëësu engʼana iya ukumushaashya.
Yëësu we umwebhorwa Daudighwiki m-Monene uwa bhonswe igho
(Mataayo 22:41-46; Ruuka 20:41-44)
35Hano Yëësu yëëghyanga abhantö mu-risengerro irya Waryobha, akabhöörya igha, “N-kwakë abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhakoghamba igha Kiristo nu-mwebhorwa Daudi? 36Daudi umwene hano yaatangatirwë na Umwika Ömöhörëëru, yaaghambirë igha,
‘Omonene Waryobha yaatëëbhëri Omonene uwaane12:36a Omonene uwaane. Hano nkwörökya ërë Yëësu Kiristo. igha,
“Ikara bhoryo ubhwane hano, ahasë hano hakosookwa bhököngʼu,
okohekera hano ndekokora, otashere hansë abhabhisa abhaaho.”’12:36b Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 110:1.
37“Hano Daudi akobherekera Kiristo igha m-Monene uwaaye, bhoono iyakë araakore ghwiki Kiristo uyö abhe umwebhorwa uwaaye?”
Rikomo rinene irya abhantö ndyaamwitegherranga rishömëëywë.
Yëësu aratëëbhya abhantö bhaibhashe abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa
(Mataayo 23:1-36; Ruuka 20:45-47)
38Mbe, hano Yëësu yëëghyanga rikomo riyö, yaarëtëëbhëri igha, “Mwiyangarre na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Abhantö bhayö bhahanshirë okoghenda ko-nshera bhatöörrë sengansho isyabho sentambë, na ökökëëribhwa mo-meteera kwa okosookwa. 39Ghwiki mbahanshirë ukwikara ku-bhitumbë ibhya abhanene mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi. Na hano bharaarekwa inyangi, bhahanshirë ukwikara ahasë aha abhatangati. 40Amangʼana aghaabho m-maaru hano bhasaasaama Waryobha mo-bhantö. Nkokora bharë igho, okore abhantö bhakanye igha, m-bantö abha heene. Bhaana eteemo iya ököngʼënërrya abhasinö, bhabhatuhe ëbhëntö. Abhantö bhayö, Waryobha narebhashibhya bhököngʼu!”
Umusinö ono yaaruusiri bhuuya esadaaka
41Yëësu akaikara mu-risengerro irya Waryobha, haangʼë na ëkëntö ikya okotoora-mo esadaaka. Yaamaherranga bhono abhantö abhaaru bhaatooranga sesadaaka mö-këntö kiyö. Abhaamë abhaaru bhaaruusyanga seehera sinsharu. 42Mbe, akaasha-ho umusinö ömötöbhu, akaruusya amatöngörö amake, abhërë igho, akatoora-mo. 43Hano Yëësu yaarööshë ghayö, akabherekera abheegha abhaaye, akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, umusinö ömötöbhu ono, aruusiri ekerengere ekenene okokera abhandë bhayö bhonswe igho. 44Nengambirë igho, ko bhoora abhandë bhayö bhonswe igho, ni-kitweno ikya omoharrökyö ughwa ëbhëntö bheno bhaanabhyo ngwo bharuusiri. Kasi umusinö ömötöbhu ono, naruusiri bhyonswe igho bheno aanabhyo.”
13Yëësu arashumaashera okotemorwaukwa risengerro irya Waryobha
(Mataayo 24:1-2; Ruuka 21:5-6)
1Hano Yëësu yaarwanga mu-risengerro irya Waryobha arëngë hamwë na abheegha abhaaye, umwegha uwaaye ömwë akamötëëbhya igha, “Umwëghya, maaha amaghena amanene ghayö gharëngë ko-manyumba kuyö, na amanyumba amanene ghayö kya bhono gharë, nköröghöörya gharë!”
2Yëësu akahonshora igha, “Amanyumba amanene ghayö mokomaaha hayö, tereeho reghena reno reretama ku-ryëndë hë!”
Yëësu arashumaashera inyaanyi enene eno ikuusha
(Mataayo 24:3-14; Ruuka 21:7-19)
3Hano Yëësu yaarenga aikaayë ku-nguku iya Ëmëzëituuni amaahërrëëyë risengerro irya Waryobha, Peetero, Yaakobho, Yohana bhaana Anderea bhakamöbhöörya bharëngë abheene igho hagharë igha, 4“Torakosabha ötötëëbhi, ghayö okoghamba n-dööhë gharyebhoka? N-kemanyërryö kë keno kereghera tomanye igha, ghayö haangʼë gharë ghabhe?”
5Mbe, Yëësu akabhahonshora igha, “Mwiyangarre, motakaasha okongʼainwa! 6Abhantö abhaaru mbariisha bharaibherekera iriina iryane, eno bharaikora igha, mbo Kiristo. Na abhantö bhayö, mbarengʼaina abhantö abhaaru. 7Ko-nkaagha iyö, muriighwanga amangʼana agha riihë na ibhingʼurusa ibhya riihë. Motakaasha okoroghoora hano moremaahanga amangʼana ghayö, ni-igha ghabhe, kasi umuhiko ughwa ekebhara,13:7 Umuhiko ughwa ekebhara. Eratora okobha igha, nu-muhiko ughwa ekebhara handë umuhiko ughwa risengerro. turinyoora ghoraahika hë. 8Ikyaro nyabhorebhe, nkiriitana na ikyaro ikyëndë, obhokama mburiitana na obhokama ubhwöndë. Ibhirighiti na inshara, mberebha ahasë ahaaru ko-kebhara kono. Amangʼana ghayö, n-kya ebhesa ibhya omokari bheno bhekotangata omoona atareebhorwa.
9“Kasi bhëënyu mwiyangarre bhököngʼu. Abhantö mbarebhaghoota bhabhahire mo-sebharasa, kora mbarebhatemanga bhököngʼu mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi. Mbarebhahira ko-bhanene abha ikyaro na ko-bhakama, ko bhoora igha, m-bantö abhaane mörë. Iyö yo erebha enkaagha iya bhëënyu ukwimererra Amangʼana Amaiya ko-bhantö bhayö. 10Kasi Amangʼana Amaiya, ni-igha gharaarekwe ku-bhyaro bhyonswe igho tangata, umuhiko ghotaraahika. 11Hano abhantö bhayö bharebhaghoota bhabhahire mo-sebharasa, na okobhabhotorra ikiina, motakaasha okohaha igha, n-kë moraaghambe. Bhëënyu moghambe keno mörëtëëbhibhwa hayöhayö na Waryobha. Ti-igha m-bëënyu moreghamba hë, kasi nu-Mwika Ömöhörëëru ono arëngë mö-bhëënyu, uyö we arebhatöörryanga okoghamba.
12“Ömöntö narinyeera inikö mura uwaabho, okore aitwe. Na umwibhöri uwa ikishaasha narinyeera inikö omoona uwaaye, na abhaana mbarinyeera inikö abhaibhöri abhaabho okore bhabhaite. 13Abhantö mbarebharegha ahasë honswe igho, ko bhoora igha, m-beegha abhaane mörë.13:13 M-beegha abhaane mörë. Mu-Kiyunaani ni-igha, ko okoghera iya iriina iryane. Kasi ono arëghömërrya okohekera ku-muhiko, Waryobha narëmötöörya.”
Inyaanyi enene enkaagha iya okotemorwa ukwa risengerro
(Mataayo 24:15-28; Ruuka 21:20-24)
14Ömöntö ono akosoma amaandeko ghano, amanyërri ensonga iyaako. Yëësu akaghëndërrya okoghamba igha, “Hano moremaaha omosarya ono akoreeta amanyënyëëri,13:14 Omosarya ono akoreeta amanyënyëëri. Eratora okobha igha, obhosarya bhono bhokoreeta ubhunyanku. Maaha mo-ketabho ikya Daniëri 9:27, 11:31, 12:11. aimërëëyë Ahasë Ahahörëëru, ahasë hano ataingʼarëëyi okobha-ho, hayö ho bhoono abhantö abha Yudea, bhangʼosere mu-singuku! 15Ömöntö ono urinyoora arëngë kwi-rongo, atakaika hansë igha asohe mu-nyumba, okoghegha ëkëntö kyokyonswe keera, kasi angʼose bhöngöbhöngö, atakaategheta! 16Ömöntö ono urinyoora arëngë kö-möghöndö, atakaasha okohonshoka okoghegha ingibho iyaaye. 17Toraabhera abhakari bhano urinyoora bharaghönkya, na bhano urinyoora bharëngë enda ku-sinsikö siyö. 18Ku bhuyö mosabhe Waryobha igha, amangʼana ghayö, ghatakaasha kobha ko-nkaagha iya embeho. 19Sinsikö siyö abhantö mbarinyoora inyaanyi indito bhököngʼu, eno etakaabhaayë-ho kerenga Waryobha yaabhomba ekebhara keno. Inyaanyi kya iyö terebha-ho ghwiki hë. 20Kora m-bono Omonene Waryobha yaasuuhya sinsikö siyö, singa atasisuuhya, taaho ömöntö ono akaahönirë hë. Kasi Waryobha yaasuuhya sinsikö siyö, ko okoghera iya abhaahorwa abhaaye.
21“Mbe, ko-nkaagha iyö, hano ömöntö arebhatëëbhyanga igha, ‘Tamaaha, Kiristo n-goono hano arë!’ handë igha, ‘Tamaaha, ne-eera arë!’ motakaikërrya. 22Ko bhoora mbariisha abhantö abharongo bhano bharibherekeranga igha, mbo Kiristo. Kora mbariisha abharööti abha obhorongo, bhano bharekora amakono na ebhemanyërryö, okore bhangʼaine abhantö, kora abhaahorwa abha Waryobha. 23Mbe, kasi bhëënyu mwiyangarre! Öni mmarrë okobharoma ökötwë, amangʼana ghayö ghatareebhoka.
Ukuusha ukwa Omoona uwa Ömöntö
(Mataayo 24:29-35; Ruuka 21:25-33)
24“Mbe, kasi hano sinsikö isya inyaanyi siyö serehehwa, iryobha ndirisyöribhwa rebhe ikisuntë, na umwëri teghorebha na emerengaari ghwiki hë.13:24 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 13:10.25Sinyota syonswe nsereghwa hansë ukurwa ighörö iyö. Waryobha narisingisya singuru isya mu-ryobha.13:25 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 34:4.
26“Ho abhantö bhonswe igho bharemmaaha öni Omoona uwa Ömöntö, ndaasha ndëngë ko-masaarö, neena obhotoro na ubhuhika.13:26 Maaha mo-ketabho ikya Daniëri 7:13; Okohonyora 1:7.27Ho ndetoma abhamaraika13:27 Abhamaraika. Maaha mo-faharaasa. abhaane, bhakomani abhaahorwa abhaane, ukurwa mbaara syonswe igho isya ekebhara keno, ukurwa hano ekebhara kisimiiyi, okohekera hano kikuhwera.”
28Yëësu akaghëndërrya okobharëngërya igha, “Momaahere kö-mötë ughwa umutiini. Hano amatö agha amasagharya aghaako ghasëbhökirë ghakore umunyeenye, hayö nkomanya mörë igha, enkaagha iya emaaho n-haangʼë ërë. 29Ni-ighoigho na bhëënyu bhonswe, hano moremaaha ghayö gharaikora, momanye igha, n-haangʼë ndë ukuusha. 30No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, rekora reno, terehete igho, ghayö ghonswe igho ngambirë ghataraaikora. 31Ekebhara na ighörö iyö mbereheta, kasi amangʼana aghaane, ngarëghëndërrya okobha-ho igho kughya iyö.
Taaho ömöntö ono amanyirë urusikö handë esa iya umuhiko
32“Kasi urusikö ruyö, handë enkaagha iya ukuusha ukwane öni Omoona uwa Ömöntö, taaho ömöntö ono amanyirë hë, mbakaabha abhamaraika abha mu-ryobha, handë Omoona uwa Waryobha. Kasi Taata Waryobha, we umwene igho amanyirë. 33Mbe, mwiyangarre! Mwisëëmi, ko bhoora motamanyirë enkaagha iyö rono irihika.
34“Ukuusha ukwane öni Omoona uwa Ömöntö, nkutuubhaini kya ëkërëngyö keno hano. Igha, n-kya hano ömöntö areemoke ukughya oroghendo, umughi ughwaye ateghere abhaghorwa abhaaye bhamonaghëri. Abhatwenani emeremo ighya okokora. Amare atëëbhi ömörëndi uwa mu-kihiita igha, angarre.”
35Yëësu akaghëndërrya akaghamba igha, “Ku bhuyö mwiyangarre ko bhoora motamanyirë igha n-dööhë mwene mughi arikyora. Temomanyirë hanga no-moghoroobha, handë mu-bhutikö ghatë, handë öröghörö rosambirë handë nyinkyo. 36Mwiyangarre, okore atakaasha okobhatwërërrya mwihiriibhwi. 37Engʼana eno nkobhatëëbhya hano, m-bonswe igho nkötëëbhya igha, mwiyangarre.”
14Ësëëmyö iya ukwita Yëësu
(Mataayo 26:1-5; Ruuka 22:1-2; Yohana 11:45-53)
1Mbe, waanyöörrë sitighaayë sinsikö ibhërë igho, ebhe inyangi iya Epasaka14:1 Inyangi iya Epasaka. Yaarenga inyangi eno Abhayahudi bhaahiitanga bhono Waryobha yaatöörya abhakörö abhaabho ukurwa mo-bhoghorwa ku-kyaro ikya Miisiri. Amangʼana ghayö ghaabhaayë ko-nkaagha iya Mosa. Maaha mo-faharaasa engʼana, Epasaka. bheena inyangi iya okorya emekaate gheno ghetatöörrwë-mo ehamiira. Abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhaatunanga enshera iya okoghoota Yëësu bhughunyi igho, abhantö bhatamanyirë, okore bhamobhotorre ikiina, bhamwite. 2Kasi, bhakatëëbhania igha, “Tutighe tangata inyangi ehete, ho tomanye okomoghoota, okore abhantö bhatakaasha okokora riihë.”
Omokari ono yaahakirë Yëësu amaghuta
(Mataayo 26:6-13; Yohana 12:1-8)
3Enkaagha eno Yëësu yaarë mu-kishishi ikya Bhetania, ararya ibhyakorya ka wa Simööni ono yaahwënëri obhoghenge, akaasha-ho omokari aana inshubha iya ebheghera ibhya arabhaasita eena amaghuta agha ikirumba ikiiya ikya enarido. Öbhöghöri ubhwa amaghuta agha enarido, m-bonene bhwaarë. Omokari uyö akaatya umunywa ughwa inshubha, akahomerra Yëësu ko-motwe. 4Mbe, abhantö nyabhorebhe bhano bhaarë mu-nyumba muyö, bhakarerra. Bhakasimya okoghamba abheene ko abheene igha, “N-kwakë akosarya amaghuta amaiya kya ghayö? 5Amaghuta ghano, ngakaaghöriibhwi seehera seno sekorengʼaana na ehoorohooro iya ömöntö, ko-mooka umughima,14:5 Seehera seno sekorengʼaana na ehoorohooro iya ömöntö, ko-mooka umughima. Mu-Kiyunaani ni-igha, sidinaari maghana atatö. na seehera siyö bhahaane abhatöbhu.” Bhakahamera bhököngʼu omokari uyö.
6Kasi Yëësu akabhatëëbhya igha, “Mumutighe. N-kwakë mukumunyankya? Engʼana eno omokari ono ankörëëyë, ni-nshiiya bhököngʼu. 7Abhatöbhu, mmoonabho sinsikö syonswe igho. Moratora okobhakorra bhuuya, enkaagha yoyonswe igho eno mukutuna. Kasi temoobhe hamwë na öni, sinsikö syonswe igho hë. 8Omokari ono, nakörrë keno akotora. Amaghuta ghayö anhakirë,14:8 Okohaka amaghuta. Iyö ne-teemo iya Abhayahudi yaarë iya okohaka abhaku amaghuta agha ikirumba ikiiya. Maaha mo-ketabho ikya Maariko 16:1. nasëëmëri okobheekwa ukwane. 9No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ahasë honswe igho, hano Amangʼana Amaiya ghararaarekwenga ko-kebhara kono, engʼana eno omokari ono ankörëëyë, yonswe neraghambwenga, ko okomoheetoka.”
Yuuda Isikariyote araikërrya ukunyeera Yëësu inikö
(Mataayo 26:14-16; Ruuka 22:3-6)
10Mbe, Yuuda Isikariyote, ömwë mo-bheegha ikömi na bhabhërë abha Yëësu, akaghya ko-bhanene abha abhasëngëri, ukunyeera Yëësu inikö, okore abhööröki enshera iya okomoghoota. 11Hano abhanene abha abhasëngëri bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakashomerwa bhököngʼu. Bhakaikererrania na Yuuda igha bhamohaane seehera. Mbe, Yuuda akasimya ukutuna umweya umuuya ughwa okobhaghöötya Yëësu.
Yëësu ararya ibhyakorya ibhya Epasakahamwë na abheegha abhaaye
(Mataayo 26:17-25; Ruuka 22:7-14, 22:21-23; Yohana 13:21-30)
12Urusikö urwa okotanga inyangi iya okorya emekaate gheno ghetatöörrwë-mo ehamiira, ruyö ndwo rwaarë urusikö urwa ukumwensa ikighuruki ikya ringʼöndi irya Epasaka. Mbe, hano urusikö ruyö rwaahikirë, abheegha abha Yëësu bhakamöbhöörya igha, “Bhoono, hai ukutuna igha toghende tökösëëmëri-ho, ahasë aha ukunyeera-ho ibhyakorya ibhya Epasaka?”
13Mbe, Yëësu akatoma abheegha bhabhërë, akabhatëëbhya igha, “Moghende mu-mughi ghuyö, musikana-mo na umushaasha aitëëkirë ensengo, muhinane nawe hano akughya. 14Mu-nyumba eno araasohe-mo, na bhëënyu mosohe-mo, mötëëbhi mwene nyumba iyö igha, ‘Umwëghya arabhöörya igha, “Ikinyumba ikyane keno ndaanyeere-mo ibhyakorya ibhya Epasaka hamwë na abheegha abhaane hëkërëngë?”’ 15Ho mwene nyumba, araabhööröki ikinyumba ëkëgharë keno kësëëmiibhwi ko-ghorofa. Muyö mo moraaghi, mötösëëmëri-mo Epasaka.” 16Abheegha bhayö bhakatanora, bhakaghya mu-mughi ghuyö. Amangʼana ghonswe igho, ngaabhaayë kya bhono Yëësu yaabhatëëbhëri, bhakasëëmya ibhyakorya ibhya Epasaka.14:16 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 12:3-11.
17Hano omoghoroobha ghwaahikirë, Yëësu akaghya mu-nyumba iyö hamwë na abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë. 18Hano bhaaryanga, Yëësu akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömwë uwëënyu ono akorya hamwë na öni hano, naraannyeere inikö.”
19Abheegha abhaaye bhakasimya okobhaabhayera. Bhakamöbhöörya kyömwë ömwë igha, “M-maheene Raabhi igha nö-öni?”
20Yëësu akabhahonshora igha, “Ono araanyeere inikö, nö-ömwë mö-bhëënyu ikömi na bhabhërë ono akötöngërya hamwë na öni mo-kebhaköri mono. 21Öni Omoona uwa Ömöntö nendaaitwe kya igho yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru. Kasi haahö, ömöntö ono araannyeere inikö. Nyakara hano ömöntö uyö atakaaibhööywë.”
Ibhyakorya ibhya Omonene
(Mataayo 26:26-30; Ruuka 22:14-23; 1 Abhakörintö 11:23-25)
22Mbe, enkaagha eno bhaaryanga, Yëësu akaghegha omokaate, akakumya Waryobha, akaghobhotora, akahaana abheegha abhaaye, na eno akabhatëëbhya igha, “Mogheghe, moraaghere, ghono ngo ömöbhërë ughwane.” 23Ghwiki, akaghegha ekekombe ikya idivai, akakumya Waryobha, akahaana abheegha abhaaye, bhonswe igho bhakanywera ekekombe kiyö. 24Akabhatëëbhya igha, “Ghano ngo amaanyinga aghaane agha Imuuma14:24 Imuuma. Maaha mo-faharaasa. ghano ghareeteke ko okoghera iya abhantö abhaaru. 25No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ukurwa reero, tindinywa ghwiki idivai okohekera urusikö rono ndinywa idivai eehya ko-Bhokama ubhwa Waryobha.”
26Ho bhaamarrë, bhakarëëtya rirëëtyö irya ukukumya Waryobha. Bhakeemoka ukurwa hayö, bhakaghya mu-nguku iya Ëmëzëituuni.
Yëësu ararootera Peetero igha naraamwikaane
(Mataayo 26:31-35; Ruuka 22:31-34; Yohana 13:36-38)
27Hano bhaarenga ko-nshera, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Bhëënyu bhonswe igho moraashe mongʼose ko bhoora yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha,
‘Nendaateme omonaghya,
amangʼöndi ghanyaraghane.’14:27 Maaha mo-ketabho ikya Zakaria 13:7.”
28Yëësu akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “Kasi hano ndiryoka, nendebhatangatera ukughya mo-mokowa ughwa Ghariraaya.”
29Kasi Peetero akamötëëbhya igha, “Bharikyane bhonswe igho mbakakongʼosa, kasi öni tengʼose nkutighe hë.”
30Yëësu akamötëëbhya igha, “No-bhoheene nkökötëëbhya igha, noraashe unyikaane katatö, setaraaraghora urwa kabhërë ubhutikö ubhwa reero.”
31Kasi Peetero akakangʼasërrya igha, “Nyoore nkukwa, tigha nkwe hamwë na uwe, kasi tinkwikaane hë.” Kora abheegha bharikyaye bhonswe igho, bhakaghamba bhuyöbhuyö.
Yëësu arasaasaama ku-nguku iya Ghetisemane
(Mataayo 26:36-46; Ruuka 22:39-46)
32Hano bhaahikirë Ghetisemane, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Bhëënyu mwikare hano, öni ngi okosaasaama haara.” 33Akaghegha Peetero, Yaakobho na Yohana, akaghya nabho mbere hake igho, akasimya okobhaabhayera bhököngʼu na ukunyanka mo-nkoro iyaaye. 34Mbe, akabhatëëbhya igha, “Enkoro iyaane ebhaabhayëëyë bhököngʼu, kya hano nkaakwa. Mwikare hano, mwiraarerre hamwë na öni.”
35Yëësu akaghya mbere hake igho, akairekera hansë bhubhuumaayë. Akasaasaama igha, “Nyoore nkebha, ntakahetera inyaanyi eno. 36Taata, ku-uwe ghonswe igho nkobha gharë. Ku bhuyö ndakosabha unduusiri-ho ekekombe ikya inyaanyi eno. Kasi, otakaakora bhono öni nkutuna, kora bhono uwe ukutuna.”
37Mbe, hano Yëësu yaakyörrë ko-bheegha abhaaye abhatatö bhayö, akanyoora abheegha abhaaye bharaayë. Akabhöörya Peetero igha, “Simööni, ökërrwë ukwiraarerra kora esa ëmwë iyeene igho? 38Mwiyangarre, na mosaasaame Waryobha, okore motakaashe mushaashwe. Enkoro eratora ököghömërrya ukushaashwa, kasi inyanko, nö-möbhërë.”
39Yëësu akaghya-yo ghwiki okosaasaama, akakyorra okoghamba amangʼana ghaaraghaara. 40Hano yaakyörrë ko-bheegha abhaaye bhayö, akanyoora ghwiki bharaayë, ko bhoora bhaaritöhëëywë bhököngʼu na seetero. Hano yaabhaturrë, tebhaarë na engʼana iya okoghamba hë.
41Hano yaakyörrë urwa katatö, akabhatëëbhya igha, “Nanyabhoono mokeraayë moramuunya? Bhoono haisirë. Enkaagha iya inyaanyi iyaane ihikirë. Bhoono mwitegherre mbatëëbhi, öni Omoona uwa Ömöntö nendaaghootwe ntoorwe mu-bhitaano ibhya abha ëbhëbhë. 42Mbe, bhoono mobhooke toghende. Tamaaha, ömöntö ono anyërëëyë inikö haangʼë arë.”
Yëësu araghootwa
(Mataayo 26:47-56; Ruuka 22:47-53; Yohana 18:3-12)
43Enkaagha eno waanyöörrë Yëësu akishumaasha, Yuuda ömwë uwa bheegha abhaaye ikömi na bhabhërë bhaara, akahika aana rikomo irya abhantö. Rikomo riyö ryaarenga remanööyë imishonge na sirungu. Ryaaruurë ko-bhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa na ko-bhaghaaka abha Ikiyahudi.14:43 Abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa na ko-bhaghaaka abha Ikiyahudi. Bhayö mbo bhaarë abha ebharasa enene iya Abhayahudi.44Yuuda ono yaanyëërëëyë Yëësu inikö, yöörökëri abhantö abha rikomo riyö ekemanyërryö igha, “Ömöntö ono ndaakëëri ku ukumwibhaara, momanye igha we. Muushe momoghoote, motanore nawe, momonaghi.”
45Mbe, Yuuda akaghya ku-Yëësu, akamobherekera igha, “Raabhi!” Akamwibhaara. 46Mbe, abhantö bhayö bhakaghoota Yëësu. 47Kasi, ömöntö ömwë mo-bhano bhaimërëëyë haangʼë na Yëësu, akasomora umushonge ughwaye, akagheesha omoghorwa uwa omonene uwa abhasëngëri, akamobhotora ökötwë ukwa bhoryo.
48Yëësu akatëëbhya abhantö bhayö igha, “Ndarra mwishirë kongoota moona imishonge na sirungu, okanya igha m-mogharanshöri uwa eserekaare ndë? 49Ndarra sinsikö syonswe igho naaikaranga hamwë na bhëënyu, ndëëghya mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha, temwakaangöötirë hë? Kasi bhoono ni-igha Amaandeko Amahörëëru ghahekerane.”
50Mbe, abheegha abhaaye bhonswe igho bhakangʼosa.14:49-50 Maaha mo-ketabho ikya Maariko 14:27; Zakaria 13:7.51Yaare-ho umumura uwöndë ono yaasoorananga Yëësu, eno ambaayë ishuuka iya eketani14:51 Eketani kyaakorwanga singibho kya hano amabhuri agha amangʼöndi ghaakorwanga singibho. iyeene igho, uyö wonswe bhaatunanga igha bhamoghoote, 52kasi we akabhaterroka, akabhateghera ishuuka iyaaye, akakenya kengʼaabhi.
Yëësu araimërribhwa mo-bharasa
(Mataayo 26:57-68; Ruuka 22:54-55, 22:63-71; Yohana 18:13-14, 18:19-24)
53Mbe, abhantö bhayö bhakahira Yëësu ko-monene uwa abhasëngëri14:53 Abhasëngëri. Maaha mo-faharaasa. abha Waryobha. Abhasëngëri abhanene bhonswe igho abha Waryobha, abhaghaaka abha Ikiyahudi na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhakaikomania. 54Peetero yaarwanga nyuma Yëësu kwa hare. Akaghya igho akasoha mu-righari irya omonene uwa abhasëngëri. Akaikara kö-bhööri hamwë na abharëndi abha omonene uwa abhasëngëri, akabha aroota omorro.
55Abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha na ribharasa14:55 Ribharasa. Maaha mo-faharaasa. ryonswe igho, bhakasimya ukutuna ubhwimërërri ubhwa ukushongera Yëësu, okore bhanyoore enshera iya okomobhotorra ikiina ikya ukumwita. Kasi, kekahana. 56Obhoheene abhantö abhaaru, mbaaruusiri ubhwimërërri ubhwa obhorongo, kasi ubhwimërërri ubhwabho bhuyö, tebhwarengerranianga hë. 57Mbe, abhandë bhakaruusya ubhwimërërri ubhwa obhorongo igha, 58“Twaaighuurë ömöntö ono araghamba igha, ‘Ndatora okotemora inyumba iya Waryobha eno yaahaghaashwa na abhantö, mmare nhaghaashe iyëndë ku-sinsikö isatö igho, eno etakohaghaashwa na abhantö.’ ” 59Kasi, kora ko engʼana iyö, ubhwimërërri ubhwabho tebhwarengerranianga hë.
60Mbe, omonene uwa abhasëngëri akemerra mo-bharasa muyö, akabhöörya Yëësu igha, “Kana tokohonshora engʼana yoyonswe eera, ko ghano bhano bhakukushongera?” 61Kasi, Yëësu tiyaamumurri hë. Omonene uwa abhasëngëri akaghëndërrya ökömöbhöörya igha, “Kasi, nu-uwe Kiristo, Omoona uwa Waryobha Ömötöönibhwa?”
62Yëësu akamohonshora igha, “Nö-öni. Moreemmaaha öni Omoona uwa Ömöntö nikaayë bhoryo ubhwa Waryobha uwa obhotoro,14:62a Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 110:1; Okohonyora 1:7. ndaasha ndëngë ko-masaarö.”14:62b Maaha mo-ketabho ikya Daniëri 7:13.
63Mbe, omonene uwa abhasëngëri akatandora singibho isyaye, akaghamba igha, “M-bwimërërri öbhöndë kë ghwiki tukutuna? 64Mwighuurë bhëënyu abheene kya bhono atökirë Waryobha, bhoono bhëënyu bho iyakë mokoghamba?” Bhonswe igho bhakahonshora igha, ni-igha aitwe.
65Mbe, abhandë bhakasimya ukumutwera amate, bhakamobhoha na eketambaara ko-maiso, bhakamotema sinkundi eno bharamöbhöörya igha, “Uwe Kiristo, rëngërrya, nawë akötëmirë?” Abharëndi bhano bhaarë hayö, bhonswe bhakamotema.
Peetero araikaana Yëësu
(Mataayo 26:69-75; Ruuka 22:56-62; Yohana 18:15-18, 18:25-27)
66Enkaagha iyö yonswe igho, Peetero n-hansë kö-bhööri yaarë. Akaasha-ho omokari uwöndë, ukurwa mo-bhaköri abha emeremo abha omonene uwa abhasëngëri. 67Hano yaarööshë Peetero aroota omorro, akamomaaherra, akamara akamötëëbhya igha, “Uwe wonswe hamwë waarë kobhanga na Yëësu uwa Nazarëëti oora.”
68Kasi Peetero akaanga igha, “Ghayö okoghamba, öni tengamanyirë kora hake hë!” Akaghya mu-kihiita ikya righari. Enkaagha iyöiyö, sekaraghora.
69Omokari ömököri uwa emeremo uyö, akamaaha Peetero aimërëëyë, akaghamba ghaaraghaara ko-bhantö bhano bhaaimërëëyë hayö igha, “Ömöntö ono murikyabho.” 70Kasi Peetero ghwiki akaanga.
Hake igho, abhantö bhano bhaaimërëëyë hayö, bhonswe bhakatëëbhya Peetero igha, “M-maheene igha murikyabho örë, ko bhoora, uwe wonswe m-Moghariraaya örë.”
71Kasi, Peetero akaihiimirrya na ukutyana igha, “M-maheene ömöntö uyö temomanyirë hë!” 72Këmwë sekaraghora urwa kabhërë. Peetero akahiita engʼana eera Yëësu yaamötëëbhëri igha, “Noraashe unyikaane katatö setaraaraghora kabhërë.” Hano Peetero yaahiitirë engʼana iyö, akakuura bhököngʼu, amaisöri ghakarwa.
15Yëësu arashongerwa ku-Piraato
(Mataayo 27:1-2, 27:11-14; Ruuka 23:1-5; Yohana 18:28-38)
1Bhuyö bhwaakëëyë igho, ribharasa ryonswe igho, rekakora ikiina. Ribharasa riyö, na-bhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, abhaghaaka abha Ikiyahudi, na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Bhakabhoha Yëësu, bhakamuhira ku-Piraato Umuruumi, ono yaatangatanga omokowa ughwa Yudea.
2Piraato akabhöörya Yëësu igha, “Uwe no-mokama uwa Abhayahudi örë?”
Yëësu akamohonshora igha, “Uwe, oghamarrë.”
3Abhanene abha abhasëngëri bhayö, bhaashongeranga Yëësu ko-mangʼana amaaru. 4Piraato akamöbhöörya ghwiki igha, “Tokohonshora engʼana hë? Maaha amangʼana ghano bhakukushongera, m-maaru.” 5Kasi, Yëësu tiyaamumurri hë. Piraato akaroghoora!
Piraato arabhotorra Yëësu ikiina
(Mataayo 27:15-26; Ruuka 23:13-25; Yohana 18:39–19:16)
6Mbe hano inyangi iya Epasaka yaahikanga, Piraato yaabhatashorranga omobhohe ömwë ono abhantö bhaatunanga. 7Enkaagha iyö, waanyöörrë bhaaho abhantö bhano bhaarenga mo-kebhohe, ko okokora öbhötëëyu na ubhwiti ubhwa abhantö. Ömwë uwa abhantö bhayö, yaabherekerwanga igha Bharaabha. 8Mbe, rikomo irya abhantö rekaghya ku-Piraato, rekamosabha igha, abhatashorre omobhohe ömwë, kya bhono yaabhakorranga.
9Piraato akabhabhöörya igha, “Bhoono, nkutuna mörë mbatashorre omokama uwa Abhayahudi?” 10Keno kyaaghërrë akabhabhöörya igho, n-ko bhoora yaamanyirë igha, rikenge ndyo ryaaghërrë abhanene abha abhasëngëri abha Waryobha, bhakahira Yëësu ko-we. 11Mbe, abhanene abha abhasëngëri bhayö, bhakasëëghërrya rikomo irya abhantö, okore resabhe Piraato abhatashorre Bharaabha, atakaabhatashorra Yëësu. 12Piraato akabhabhöörya ghwiki igha, “Bhoono iyakë mukutuna nkore ömöntö ono mokoghamba igha m-mokama uwa Abhayahudi?”
13Abhantö bhonswe igho bhakakora ikituri igha, “Mohaneke ko-mosarabha!”
14Piraato akabhabhöörya igha, “N-kë asarri?”
Kasi bho bhakashaghana bhököngʼu bharakora ikituri ghwiki igha, “Mohaneke ko-mosarabha!”
15Piraato yaatunanga aishömi ko-bhantö bhayö, ku bhuyö akabhatashorra Bharaabha. Akaraghërrya abhasirikare abhaaye igha, bheeghose Yëësu imishariti, bhamare bhamohaneke ko-mosarabha, mbe, bhakamweghosa imishariti.
Abhasirikare bharashabhura Yëësu
(Mataayo 27:27-31; Yohana 19:2-3)
16Abhasirikare bhakaghegha Yëësu, bhakaghya nawe mu-ghunyumba ughwa Piraato, ghono ghokobherekerwa igha, Puraitöriö. Bhakaikomania muyö abhasirikare bhonswe igho. 17Bhakaibhöhya Yëësu ingibho iya ekekama iya erangë këësërö. Bhakakora ikirighi ikya amahwa, bhakamotoorra ko-motwe. Iyö ni-nshabhura bhaamökörëëyë iya ukwörökya igha m-mokama. 18Bhakasimya okomokorra inshabhura iya ökömökëërya igha, “Ore Omokama Uwa Abhayahudi, waraayë!” 19Mbe, bhakabha bharamotema ko-motwe na umunyaamunsi, bharamutwera amate, bharamotemera hansë ibhiru na okomosengerra ku ukumushabhura. 20Hano bhaamarrë ukumushabhura, bhakamongʼaabhora ingibho iya këësërö eera, bhakamwibhöhya ghwiki singibho isyaye. Bhakaghya okomohaneka ko-mosarabha.
Yëësu arahanekwa ko-mosarabha
(Mataayo 27:32-44; Ruuka 23:26-43; Yohana 19:17-27)
21Hano bhaarenga ko-nshera, bhakasikana na ömöntö ono yaarwanga mu-kishishi. Ömöntö uyö, yaabherekerwanga igha Simööni, uwa umughi ughwa Kirene. Uyö we yaarë suwaabho Arekisanda na Rufo. Abhasirikare bhakamusingʼirrya aiteeke omosarabha ughwa Yëësu. 22Bhakahira Yëësu ahasë hano haabherekerwanga igha Ghorighoota, ensonga yaamo ni-igha, ëkëhöörë ikya ömöntö. 23Bhakahaana Yëësu idivai eno bhaishooghaini-mo iryogho15:23 Iryogho. Riyö ryaabherekerwanga igha, manemane, yaatöörryanga ömöntö atakaighwa ebheteme. anywe, kasi akaghyanga. 24Mbe, bhakamohaneka ko-mosarabha, bhakatwenana singibho isyaye, ko okosekorra ekekoobhwe.15:24 Bhakatwenana singibho isyaye, ko okosekorra ekekoobhwe. Bhaatooranga-ho ëbhëtë handë amaghena ghano ghaandëkirwë-ko iriina irya ëkëntö nyabhorebhe, okore abhasirikare bhashaaghore, keno akunyoora nkyo kekobha ikyaye. Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 22:18. 25Mbaamohanëkirë ko-mosarabha saa taatu isya nyinkyo.
26Bhakandeka ko-mosarabha kuyö amangʼana agha ikiina ikya obhosarya ubhwaye igha, ono no-mokama uwa abhayahudi. 27Mbaamohanëkirë ko-mosarabha hamwë na abhasaki bhabhërë. Ömwë bhakamohaneka ko-mosarabha ghono ghwaarë bhoryo ubhwa Yëësu, na uwöndë ghono ghwaarë bhömösi. [28Ho ghaahekeraini Amaandeko Amahörëëru ghano ghakoghamba igha, “Yaabharëëywë hamwë na abha ëbhëbhë.”15:28a Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 53:12.]15:28b Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.
29Abhantö bhano bhaahetanga hayö, mbaasingisyanga emetwe ighyabho, eno bharamushabhura. Bhaamötëëbhyanga igha, “Kanaa, tu-uwe waaihashanga igha nokaatëmööyë inyumba iya Waryobha,15:29 Inyumba iya Waryobha. Maaha mo-faharaasa. omare oghehaghaashe ku-sinsikö isatö igho? 30Itöörya mbe umwene tomaahe, iika urwe ko-mosarabha kuyö.”
31Kora abhanene abha abhasëngëri hamwë na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhonswe bhakashabhura Yëësu ighoigho. Bhakamokaara igha, “Yaatööryanga abhandë, kasi takotora ukwitöörya umwene hë. 32Araibherekera igha, we Kiristo, Omokama uwa Abhaisiraëri. Aike mbe ukurwa ko-mosarabha tomaahe, okore tumukumi.” Kora abhantö bhaara bhaahanëkirwë ko-mesarabha hamwë nawe, bhonswe bhakamotoka.
Yëësu arakwa
(Mataayo 27:45-56; Ruuka 23:44-49; Yohana 19:28-30)
33Ukusimirya saa isansabha omobhasö, okohekera saa kenda, bhokabha ubhwira kabhërë ku-kyaro kyonswe igho. 34Mbe, hano yaahikirë saa kenda, Yëësu akakuura bhököngʼu igha, “Ëröi, Ëröi, rama sabhakitani?” Ensonga iyaamo ni-igha, “Waryobha uwaane, Waryobha uwaane, n-kwakë ukuntigha?”15:34 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 22:1.
35Hano abhantö nyabhorebhe bhano bhaarenga bhaimërëëyë hayö, bhaaighuurë amangʼana ghayö Yëësu yaaghambirë, bhakaghamba igha, “Mwighwe bhamurë, arabherekera Ëriya.”15:35 Maaha mo-ketabho ikya 2 Abhakama 2:11; Maraaki 4:5.36Ömöntö ömwë akakenya bhöngöbhöngö, akashabhya mu-divai ëndörö,15:36 Mu-divai ëndörö. Ikibhuno ikya okokora igho, nö-kötöörrya Yëësu igha atakaakwa bhöngö. ëkëntö kenga isipönji, akakebhoherra ku-munyaamunsi omontambë. Akainyökya kighörö, akahaana Yëësu igha anywe eno araghamba igha, “Tigha tomaahe nyoore Ëriya naasha ukumwikya ko-mosarabha!”
37Yëësu akakuura bhököngʼu, akamara akakwa. 38Mbe, ripazia reno ryaarebherranga mu-nyumba iya Waryobha, rekatandoka ukurwa kighörö rekahekera hansë, rekabha amabhaara abhërë. 39Omonene uwa abhasirikare ono yaarenga aimërëëyë hayö, hano yaarööshë kya bhono Yëësu yaakuurë, akaghamba igha, “Obhoheene ömöntö ono m-Moona uwa Waryobha yaarë!”
40Bhaare-ho abhakari bhano bhaimërëëyë hare, bharamaaherra. Mo-bhayö yaare-mo Maryamu uwa Maghidara, Sarome, Maryamu nyakuwaabho Yoose na Yaakobho omoke. 41Abhakari bhayö, mbaasoorananga Yëësu bharamutighinkanera enkaagha eno yaarë mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Bhaare-ho abhakari abhandë abhaaru, bhano bhaahinaini nawe Yërusarëëmu.
Yëësu arabheekwa
(Mataayo 27:57-61; Ruuka 23:50-56; Yohana 19:38-42)
42Hano omoghoroobha ughwa urusikö urwa ësëëmyö iya urusikö urwa Obhotooro15:42 Obhotooro. Obhotooro bhwaasimyanga enkaagha iya okoghwa ukwa iryobha urusikö urwa Ijumaa okohekera Jumamöösi hano ghwiki iryobha ryaaghwanga, hayö ho Obhotooro bhwaahwanga. Amaraghërryö agha Mosa teghakwikërrya okobheeka ömöntö urusikö urwa Obhotooro. Maaha mo-faharaasa. ghwaahikirë, 43akaasha ömöntö ono yaabherekerwanga igha Yusufu, Omoarimatea. Yaasookwanga bhököngʼu mo-bharasa iya Abhayahudi, ghwiki yaaitengʼeranga ukuusha ukwa Obhokama ubhwa Waryobha. Akakareha ukughya ku-Piraato okomosabha igha, amwikërërri agheghe ikihundughu ikya Yëësu, akebheeke.
44Hano Piraato yaaighuurë igha Yëësu akuurë, akaroghoora! Akabherekera omonene uwa abhasirikare, okore amanye obhoheene nyoore m-maheene igha Yëësu amarrë ukukwa. 45Omonene uwa abhasirikare akaikërrya igha m-maheene Yëësu akuurë, ku bhuyö Piraato akaikërërrya Yusufu agheghe ikihundughu kiyö, aghi okobheeka. 46Mbe, Yusufu akaghora ishuuka iya eketani iya öbhöghöri obhonene. Akaghya ko-mosarabha haara, akaikya ikihundughu ikya Yëësu, akakikundikirya ishuuka iyö. Akakeghegha, akaghya okobheeka ikihundughu kiyö mo-mbeehera eno yaabhaashirwë ku-ritare, akahingira reghena rinene, akaribha ku-munywa ughwa embeehera. 47Maryamu uwa Maghidara, na Maryamu nyakuwaabho Yoose mbaarööshë ahasë hano Yëësu yaabhëëkirwë.
16Ukuryoka ukwa Yëësu
(Mataayo 28:1-8; Ruuka 24:1-12; Yohana 20:1-10)
1Hano urusikö urwa Obhotooro rwaahööyë, Sarome, Maryamu uwa Maghidara, na Maryamu nyakuwaabho Yaakobho, bhakaghora amaghuta ghano ghakurumbaasa bhuuya, okore bhaghende okohaka ikihundughu ikya Yëësu. 2Urusikö urwa Jumapiri nyinkyo, hano iryobha ryaatoranga, bhakaghya ko-mbeehera iya Yëësu. 3Hano waanyöörrë bhakëërëngë ko-nshera, bhakabhoorania igha, “Bhoono, n-nawë araaturuusiri-ho reghena reera rërëngë ku-munywa ughwa embeehera haara?” 4Kasi hano bhaahikirë haangʼë, bhakamaaha reghena rinene reera rihingirrwë, ne-mbareka rërë.
5Hano bhaasöhirë mo-mbeehera, bhakamaaha-mo umumura ono yaarenga aibhöhirë singibho sendabhu. Aikaayë orobhareka urwa bhoryo ubhwa embeehera. Abhakari bhayö bhakaitakya bhököngʼu, 6kasi umumura uyö akabhatëëbhya igha, “Motakaitakya. Nemanyirë igha Yëësu uwa Nazarëëti ono bhaahanëkirë ko-mosarabha, we mukutuna. Aryökirë, ta-ahano hë! Momaahe hayö bhaamötöörrë. 7Bhoono moghende, mötëëbhi Peetero na abheegha bharikyaye igha, Yëësu abhatangatëëyë ukughya mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Iyö yo moraasikane nawe kya bhono yaabhatëëbhëri.”16:7 Maaha mo-ketabho ikya Maariko 14:28.8Hano bhaaighuurë igho, bhakoobhoha bhakarighita, kora bhakaroghoora. Bhakarishoka kebhara, bhakatanora bharasenseera ukurwa mo-mbeehera hayö. Taaho ömöntö ono bhaatëëbhëri engʼana iyö, ko bhoora mbööbhöhirë bhököngʼu.
Yëësu arabhooshokera Maryamu uwa Maghidara
(Mataayo 28:9-10; Yohana 20:11-18)
[9Hano Yëësu yaaryökirë urusikö urwa Jumapiri nyinkyo shiri, yaabhööshökëëyë Maryamu uwa Maghidara ekembere, oora yaatirë-ko amasambwa muhungatë. 10Maryamu uwa Maghidara akaghya akatëëbhya bhano bhaabhanga hamwë na Yëësu. Enkaagha iyö mbaakuuranga bhabhaabhayëëyë. 11Kasi hano bhaaighuurë igha Maryamu uwa Maghidara arööshë Yëësu igha m-möhöru, tebhaakumiri hë.
Yëësu arabhooshokera abheegha bhabhërë
12Urusikö ruyöruyö, Yëësu akabhooshokera abheegha abhaaye bhabhërë. Abheegha bhayö nko-roghendo bhaarë, bharaghya mu-kishishi. Tebhaamomanyërrëëyi hë, ko bhoora n-tuubho iyëndë igho yaarë nayo. 13Hano bhaamanyirë igha we, bhakakyora ökötëëbhya bharikyabho, kasi bharikyabho bhayö, tebhaakumiri engʼana iyö hë.
Yëësu arabhooshokera abheegha ikömi na ömwë
(Mataayo 28:16-20; Ruuka 24:36-49; Yohana 20:19-23; Amangʼana agha Abhatomwa 1:6-8)
14Ekahekera-ho enkaagha, Yëësu akabhooshokera abheegha abhaaye ikömi na ömwë, hano bhaaryanga ibhyakorya. Akabhahamera ko bhoora bhaangirë ukukumya, ko bhono senkoro isyabho, syaangirë okoghoota amangʼana ghano bhaatëëbhiibhwi na bharikyabho bhano bhaamörööshë igha m-möhöru, aryökirë ukurwa mo-bhaku. 15Akabhatëëbhya igha, “Moghende ko-kebhara kyonswe igho, moraarekere abhantö bhonswe igho Amangʼana Amaiya. 16Ömöntö wowonswe igho ono araakumi, abhatiisibhwi, naraatööribhwi. Kasi, ömöntö wowonswe igho ono ataakumi, uyö naraabhotorrwe ikiina. 17Abhantö bhano bharaakumi, mbaaraakorenga ebhemanyërryö ibhya ukwata amasambwa ko-bhantö, ku iriina iryane, mbaraaghambenga ebheghambo ebhehya, 18na okoghoota sinshoka. Kora mbakaanywa ëkëntö keno keena isumu, tekebhakore ngʼana hë. Mbaraatoorrenga abharööyë amabhoko, bhahwena.”
Yëësu araghya mu-ryobha
(Ruuka 24:50-53; Amangʼana agha Abhatomwa 1:9-11)
19Hano Omonene Yëësu yaamarrë kushumaasha nabho, akagheghwa, ukughya mu-ryobha. Akaikara bhoryo ubhwa Waryobha. 20Abheegha abhaaye bhakatanora ukurwa hayö. Bhakaghya okoraareka Amangʼana Amaiya kera hasë. Omonene Yëësu yaabhahaananga obhotoro ubhwa ebhemanyërryö, ku bhuyö ni-igho yöörökëri igha, amangʼana ghayö n-ga obhoheene.]16:9-20 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.