Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo

kya igho ghaandëkirwë na

Ruuka

Obhotangati

Eketabho keno, ni-ikya mbere ko-bhetabho bheno bhyaandëkirwë na Ruuka. Ikya kabhërë, n-keera kekobherekerwa igha, Amangʼana agha Abhatomwa. Ruuka uyö yaandëkëëyë ömöntö ono yaabherekerwanga igha, Teofiro. Yaamwandëkëëyë okore amoraghërri bhuuya, amanye obhoheene ubhwa amangʼana ghano Teofiro yëëghibhwa.

Ruuka m-buuya ashabhirë eketabho keno, okore atëëbhi uyö yaandekeranga hamwë na abhantö abhandë Amangʼana Amaiya agha Yëësu. Nkusimirya gharë hano Yohana Omobhatiisya yaaibhööywë okohekera hano Yëësu yaaghëghirwë ukughya mu-ryobha, na abhatomwa abhaaye bhakaghëndërrya okoraareka amangʼana amaiya agha Obhokama ubhwa Waryobha kya igho Yëësu yaabharaghërrëëyi (Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abhatomwa 1:8).

Umwandëki uwa eketabho keno uyö akobherekerwa igha Ruuka, tetomomanyirë bhuuya hë. Keno tomanyirë ni-igha, m-mörëri uwa abhantö yaarë. Yaahinananga hamwë na Pauro ko-sengendo isyëndë (Maaha mo-ketabho ikya Abhakorosaai 4:14; 2 Timoteo 4:11; Firimoni 1:24).

1

Ubhwandëki ubhwa Ëkëbhörërryö

1Omosookwa Teofiro uwëëtö, abhantö abhaaru bhaakora omotono ughwa ukwandeka amangʼana ghano ghaakörrwë mö-bhëëtö. 2Mbaandëkirë amangʼana kya ghaara twaatëëbhiibhwi na bhano bhaagharööshë ukurwa okosemoka. Abhantö bhayö, m-baara bhaaraarekanga engʼana iya Waryobha. 3Öni wonswe naabhöörërëëyi bhuuya amangʼana ghayö, ku bhuyö ndööshë igha nkwandekere bhuuya amangʼana ghayö, 4okore omanyërri obhoheene ubhwa amangʼana ghano wëëghibhwa.

Öbhörööti ubhwa ukwebhorwa ukwa Yohana Omobhatiisya

5Yaare-ho ömösëngëri1:5a Ömösëngëri. Maaha mo-faharaasa engʼana, Abhasëngëri. ono yaabherekerwanga igha Zakaria, ko-nkaagha eno Herode1:5b Herode. Maaha mo-faharaasa engʼana, Herode Ömökörö. yaarë omokama uwa Yudea. Zakaria uyö, nu-uwa rikomo irya öbhösëngëri ubhwa Abhiya yaarë. Na Ërizaabhëti mokaaye, wonswe nu-uwa eka iya ömösëngëri Haruuni yaarë. 6Bhonswe igho bhabhërë bhayö, m-bantö abha heene bhaarë ku-Waryobha. Na ko okoghoota amaraghërryö na imighiro ighya Waryobha, tebhaarë na isoro hë. 7Kasi bhoono, tebhaarë na omoona hë, ko bhoora Ërizaabhëti m-moghomba yaarë, na waanyöörrë bhonswe igho bhaghötirë.

8Urusikö urwöndë, Zakaria yaakoranga emeremo ighya öbhösëngëri ku-Waryobha, ko bhoora nu-rwiru urwa rikomo iryaye rwaarë. 9Ko okorengʼaana na seteemo isya öbhösëngëri kya igho syaarë, ekekoobhwe kekaghwera Zakaria, okore asohe mu-nyumba iya Omonene Waryobha, ahootere-mo Waryobha ëkörösö. 10Enkaagha eno Zakaria yaahuutanga ëkörösö, abhantö abhaaru mbaaikomaini kebhara hayö, bharasaasaama-ho Waryobha.

11Kamwë igho, maraika uwa Omonene Waryobha1:11 Maraika uwa Omonene Waryobha. Maaha mo-faharaasa. akamobhooshokera muyö. Maraika uyö, yaarenga aimërëëyë bhoryo ubhwa riighyö irya okosambera-ko ëkörösö. 12Bhuyö Zakaria yaamörööshë igho, akaitakya, akoobhoha bhököngʼu!

13Kasi maraika uyö akamötëëbhya igha, “Uwe Zakaria, otakoobhoha. Engʼana eera waasaasaamirë Waryobha, aighuurë. Ku bhuyö, mokaaho naraakwebhorre omoona uwa ikishaasha, omoroke igha Yohana. 14Omoona uyö nareghera mushomerwe bhököngʼu, na ukwebhorwa ukwaye, nkoreghera abhantö abhaaru bhashomerwe. 15Ko bhoora Omonene Waryobha narimwitengʼera abhe omonene. Omoona uyö atakaasha ukunywa idivai1:15a Idivai. Maaha mo-faharaasa. kora hake hë, handë bheno bhekoghoota kya amarwa. Ko bhoora naretangatwanga na Umwika Ömöhörëëru1:15b Umwika Ömöhörëëru. Maaha mo-faharaasa. akërëngë mo-nda iya nyakuwaabho. 16Narekora Abhaisiraëri abhaaru bhahonshokere Waryobha Omonene uwaabho. 17Enkoro iyaaye na obhotoro ubhwaye, mberebha kya ibhya Ëriya.1:17 Ëriya. Nö-mörööti uwa kare ono Abhayahudi bhaaitengʼeranga igha, Ëriya uyö we akaatangatirë ukuusha, okore asëëmëri Kiristo enshera. Maaha mo-ketabho ikya 1 Abhakama ekesosa ikya 17 okohekera 2 Abhakama ekesosa ikya 2. Maaha mo-ketabho ikya Maraaki 3:1, 4:5-6. Naretangatera Omonene, okore amösëëmëri abhantö. Ko bhoora nareghera senkoro isya abhaibhöri sighwerrane na isya abhaana abhaabho. Narekora abhamangarru bhakyore ko-bhongʼaini ubhwa abhantö abha heene ko-Monene Waryobha.”

18Ho Zakaria yaabhöörri maraika uyö igha, “Bhoono ghayö iyakë gharaabhe! Rëndë mbe öni na mokaane, bhonswe igho twaghota.”

19Maraika uyö akamohonshora igha, “Nö-öni Ghabhuriëri. Nö-öni nkwemerra haangʼë na Waryobha. Ku bhuyö Waryobha antömirë ku-uwe, okore nköntëëbhi engʼana inshiiya eno. 20Kasi ko bhono otakumiri amangʼana aghaane, noraabhe rimuumu. Tootore okoghamba hë, okohekera hano engʼana iyö erehekerana. Na nerebha ko-nkaagha yaako.”

21Enkaagha iyö, abhantö bhano bhaaghanyanga Zakaria kebhara hayö, bhakaroghoora bhono yaatëghëtirë ukurwa mu-nyumba iya Waryobha muyö. 22Hano yaarishökirë, tiyaatörrë ukushumaasha nabho hë. Akasimya ököbhöörökërrya na amabhoko. Bhakangʼura kamwë igho igha, arööshë amamaaho1:22 Amamaaho. Amangʼana ghano ghwakweshera ömöntö araayë, kiyö ne-kerooto. Kasi ghano ghakumweshera ataraayë ghayö ngo amamaaho. mu-nyumba iya Waryobha. Akaghëndërrya okobha rimuumu.

23Hano urwiru urwaye urwa okokora emeremo mu-nyumba iya Waryobha rwaahööyë, akakyora yeeka. 24Hano ghayö ghaahëtirë, Ërizaabhëti mokaaye akaimökya enda, akaibhisa mu-nyumba imyëri etaano, araghamba igha, 25“Omonene Waryobha we ankörëëyë ghano. Anhiitirë, kora anduusiiyi-ho sënsöni seno naarë nasyo mo-bhantö.”

Öbhörööti ubhwa ukwebhorwa ukwa Yëësu

26Hano enda iya Ërizaabhëti yaahikiri imyëri esansabha, Waryobha akatoma maraika Ghabhuriëri aghi mo-mokowa ughwa Ghariraaya mu-mughi ughwa Nazarëëti. 27Akaghya ku-mwisëkë intindë, ono yaabherekerwanga igha Maryamu. Maryamu uyö, yaarenga aghambëëywë öbhökwë na Yusufu. Yusufu uyö, nu-uwa eka iya omokama Daudi1:27 Daudi. Maaha mo-faharaasa. yaarë. 28Mbe, maraika akaghya ko-Maryamu, akamötëëbhya igha, “Ndakökëërya uwe ono wangʼoorwa. Omonene Waryobha hamwë arë na uwe.”

29Hano Maryamu yaaighuurë amangʼana ghayö, akaroghoora bhököngʼu. Akaibhöörya igha, “Kana! Eno yo në-nkëërya kë?”

30Kasi maraika uyö akamötëëbhya igha, “Uwe Maryamu otakoobhoha. Ko bhoora örööbhö urwa Waryobha nku-uwe rörë. 31Maaha mbe, noraaimöki enda, webhore omoona uwa ikishaasha, omoroke igha Yëësu. 32Narebha omonene. Narebherekerwanga igha, Omoona uwa ono arëngë kighörö iya bhyonswe igho. Omonene Waryobha naremokora abhe ömötöngi uwa Abhaisiraëri kya igho Daudi ömökörö uwaaye yaarë. 33Narenagha okobha Omokama uwa eka iya Yaakobho, amakora ghonswe igho. Obhokama ubhwaye tebhorebha nu-muhiko hë.”

34Maryamu akabhöörya maraika uyö igha, “Amangʼana ghayö iyakë gharaabhe. Na mbe ni-ntindë ndë?”

35Maraika akamohonshora igha, “Umwika Ömöhörëëru narikwitoomera, na obhotoro ubhwa Waryobha ono arëngë kighörö iya bhyonswe igho, mburikukundikirya kya ikiiriiri. Ku bhuyö omoona ono uryebhora, narebha ömöhörëëru. Narebherekerwanga igha Omoona uwa Waryobha.1:35 Omoona uwa Waryobha. Maaha mo-faharaasa.36Kora umuhiiri uwaaho Ërizaabhëti ono bhaaghambanga igha m-moghomba, ne-nda arë! Nokaanyoora m-mukungu, kasi aana enda iya imyëri esansabha. 37Ni-igho gharë, ko bhoora ku-Waryobha, teeho engʼana ënköngʼu hë.”

38Maryamu akamohonshora igha, “Öni nö-mököri uwa emeremo uwa Omonene Waryobha ndë. Ghabhe ku-öni kya bhuyö oghambirë.” Maraika uyö akatanora, akaghya.

Maryamu araghya ökökëërya Ërizaabhëti

39Ko-nkaagha iyöiyö, Maryamu akemokera-mo këmwë, ukughya ko-Ërizaabhëti mokaa Zakaria. Akaghya mu-singuku isya Yuuda, akahika mu-mughi ghono Zakaria yaamënyirë-mo. 40Akasoha mu-nyumba, akakëërya Ërizaabhëti. 41Ni-igho Ërizaabhëti yaaighuurë ënkëërya iya Maryamu, omoona akahooya mo-nda iyaaye. Ërizaabhëti akatangatwa na Umwika Ömöhörëëru. 42Mbe, akasimya okoghamba bhököngʼu igha, “Mo-bhakari bhonswe igho, nu-uwe wangʼoorwa. Na omoona ono uryebhora, wonswe yangʼoorwa. 43Öni n-kë neenakyo! Kora nyakuwaabho Omonene uwëëtö aishirë ökönkëërya? 44Ni-igho nighuurë ënkëërya iyaaho igho, omoona yahooya mo-nda iyaane ku ukushomerwa. 45Uwe wangʼoorwa, ko bhoora waaikërëëyi amangʼana agha Omonene Waryobha ghano yaakötëëbhëri igha ngaraabhe.”

Rirëëtyö irya Maryamu

46Maryamu akaghamba igha,

“Enkoro yaane nkukumya ërë Omonene Waryobha,

47kora nkushomerwa ërë na Waryobha, Ömötöörya uwaane.

48Ko bhoora nokaanyoora igha ömöntö omoke ndë,

kasi anhiitirë, öni omoghorwa uwaaye.

Ku ukurwa reero, abhantö abha amakora ghonswe igho,

mbaraamberekerenga igha, uwa obhongʼoore.

49Waryobha uwa obhotoro, ankörëëyë amangʼana agha ököröghöörya.

Eteemo iyaaye, në-hörëëru.

50Nköghëndërrya arë ukwabhera abhantö bhano bhakumwighwera,

ko makora ghonswe igho.

51Kasi abha ikiheemere mo-senkoro isyabho,

nkobhanyaraghania arë ko obhotoro ubhwaye.

52Abhatöngi abha obhotoro obhonene, abharuusiri öbhötöngi ubhwabho.

Kasi abhahaabhu abhainyökëri.

53Aighötëri bhano bhasëngëëyë.

Kasi abhaamë, abhakënyëri amabhoko masa.

54Atöörri Isiraëri ömököri uwa emeremo uwaaye,

ko bhono ahiitirë okobhakorra ikyabhera.

55Ni-igho yaarenga araghaini abhakörö abhëëtö,

Ibhurahimu na abheebhorwa abhaaye, ko makora ghonswe igho.”

56Mbe, Maryamu akaikara wa Ërizaabhëti hayö imyëri etatö. Ho bhoono akamanya ukukyora yeeka waabho.

Ukwebhorwa ukwa Yohana Omobhatiisya

57Hano sinsikö isya ukwebhora ukwa Ërizaabhëti syaahikirë, akeebhora omoona uwa ikishaasha. 58Hano bhahiiri bhaaye na abhamenyani abhaaye, bhaaighuurë kya bhono Omonene Waryobha yaabhëëyë Ërizaabhëti, bhakashomerwa hamwë nawe.

59Hano omoona uyö yaahikiri sinsikö monaane, bhakamuhira okosaarwa. Bhaatunanga okomoroka igha Zakaria, iriina irya suwaabho. 60Kasi nyakuwaabho akaanga, akaghamba igha, “Ti-igho hë. Arokwe igha Yohana.”

61Bhakamohonshora igha, “Ndarra mo-bhahiiri abhëënyu bhonswe igho, taaho ono aana iriina riyö hë?”

62Bhoono mbe, bhakabhöörya Zakaria ku ukumwörökërrya na amabhoko, abhatëëbhi iriina reno akutuna okoroka omoona uwaaye. 63Zakaria akabhasabha orobhaau, hano bhaamohaayë, akandeka-ko igha, “Iriina iryaye ni-igha Yohana.” Bhakaroghoora bhonswe igho.

64Örörëmë urwaye rokaghashoka kamwë igho, akasimya ukushumaasha aratöönia Waryobha. 65Abhamenyani abhaaye bhonswe igho, bhakaroghoora bhököngʼu.

Engʼana iyö, ekaromaana bhököngʼu mu-mighi ghyonswe igho, ighya mu-singuku isya ikyaro ikya Yudea. 66Abhantö bhonswe igho bhano bhaaighuurë engʼana iyö, bhakabha bharaibhöörya mo-metwe ighyabho igha, “Kana, omoona ono iyakë arebha?” Mbaaibhöörri igho, ko bhoora obhotoro ubhwa Omonene Waryobha, hamwë bhwaarë na omoona uyö.

Rirëëtyö irya Zakaria

67Zakaria, suwaabho omoona uyö, akatangatwa na Umwika Ömöhörëëru, akaghamba amangʼana agha öbhörööti igha,

68“Akumibhwi Omonene uwëëtö, Waryobha uwa Abhaisiraëri,

ko bhoora atotaarëëyë bhëëtö abhantö abhaaye, atutunguuyi.

69Atohaayë Ömötöörya uwa obhotoro,

ukurwa mo-eka iya Daudi ömököri uwaaye uwa emeremo.

70Akörrë kya bhono yaaraghaini kare iyö,

okohetera ko-bharööti abhaaye abhahörëëru.

71Yaaraghaini igha, nakaaghërrë tohone ukurwa ko-bhabhisa abhëëtö,

na mo-mabhoko agha bhonswe bhano bhatörëghirë.

72Ghwiki yaaghambirë igha, naraabherenga abhakörö abhëëtö,

na ukuhiita Imuuma1:72 Imuuma. Maaha mo-faharaasa. iyaaye ëhörëëru.

73Yaatyanëëyë ömökörö uwëëtö Ibhurahimu igha,

74-75naritutungurya ukurwa mo-mabhoko agha abhabhisa abhëëtö,

okore tomosaasaamenga totakoobhoha,

kö öbhöhörëëru na obhoheene,

sinsikö syonswe igho isya öbhöhöru ubhwëtö.

76Bhoono uwe moona uwaane, abhantö mbarekobherekeranga igha,

ömörööti uwa Waryobha ono arëngë kighörö iya bhyonswe igho.

Ko bhoora noretangatera Omonene Waryobha,

ömösëëmëri enshera iyaaye.

77Nooreraarekera abhantö abhaaye igha,

mbarëtööribhwa ku ukwabherwa ëbhëbhë ibhyabho.

78Waryobha uwëëtö atwabhëëyë,

ko okotoreetera öbhötöörya ubhwaye ukurwa mu-ryobha,

kya emerengaari ighya iryobha,

79ngeremorekera bhonswe igho bhano bharëngë mu-kisuntë,1:79 Bhano bharëngë mu-kisuntë m-bano bhatamanyirë Waryobha. Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 9:1-2.

na bhano bhakoghania uruku.

Ghwiki mboretotangata tohete ko-nshera iya omorembe.”

80Omoona uyö akakiina, akahera, akabha na singuru mo-nkoro iyaaye. Hano yaabhaayë ömöntö ömökörö, akaghya okomenya ku-riköngö. Akaikara-yo okohekera enkaagha iyaaye eno yaaiyörökëri ko-Bhaisiraëri.

2

Ukwebhorwa ukwa Yëësu

(Mataayo 1:18-25)

1Ko-nkaagha iyö iya ukwebhorwa ukwa Yohana, Kaisaari2:1 Kaisaari ne-ngʼana iya Ekeratiini. Ensonga iyaamo ni-igha omonene uwa abhakama, ni-igho abhakama abha Ikiruumi bhaibherekeranga. Maaha mo-faharaasa. Aughusto yaaraghërrëëyi abhantö bhonswe igho abha mu-bhyaro bheno yaatonganga, bhaghende ukwandekwa. 2Ukwandekwa kuyö, nkwo kwaarë ukwa mbere, kono kwaakörrwë enkaagha eno Kurëiniö yaarë ömötöngi uwa omokowa ughwa Siria. 3Ku bhuyö abhantö bhonswe igho, bhakaghya ukwandekwa, kera ömöntö akaghya ukwandekwa mu-mughi ughwa waabho.

4Yusufu wonswe akatanora ukurwa mu-mughi ughwa Nazarëëti, ughwa mo-mokowa ughwa Ghariraaya, akatiira ukughya mu-mughi ughwa Bhëtërëhëëmu, ughwa mo-mokowa ughwa Yudea. Yaaghëëyë-yo ko bhoora Bhëtërëhëëmu ngwo ghwaarë umughi ughwa Daudi. Na Yusufu uyö, nu-uwa eka iya Daudi yaarë. 5Yusufu akaghya ukwandekwa hamwë na Maryamu. Maryamu uyö, no-oora Yusufu yaarenga aghambëëyë öbhökwë. Enkaagha iyö, Maryamu ne-nda yaarë, bhutindi bhökörö. 6Hano bhaarë Bhëtërëhëëmu hayö, enkaagha iya ukwitoorania ukwa Maryamu ekahika. 7Akeebhora omoona uwa ikishaasha omotangi. Akamubhisya singibho, akamoraarya mu-ritubha irya okoraaghërrya-mo situgho. Yaaibhörëëyë muyö ko bhoora bhaabhörrwë umweya mu-sinyumba isya abhaghëni.

Abharëësya abha situgho bharabhooshokerwa na maraika

8Bhaare-ho abharëësya bhano bhaarenga bhaghëëyë rishanshu, bhararaarerra situgho isyabho ubhutikö. 9Kamwë igho, bhakabhooshokerwa na maraika uwa Omonene Waryobha na emerengaari ighya Omonene Waryobha, ghekabhamërëkya mbaara syonswe igho. Bhakoobhoha bhököngʼu. 10Kasi maraika uyö akabhatëëbhya igha, “Motakoobhoha, mbarëëtëëyë engʼana inshiiya, eno irishomera bhököngʼu abhantö bhonswe igho. 11Engʼana iyö ni-igha, Ömötöörya uwëënyu aibhööywë reero mu-mughi ughwa Daudi. Ömötöörya uyö, we Kiristo2:11 Kiristo. Uyö we Waryobha yaahööyë igha, atööri abhantö na okobhatonga mo-Bhokama ubhwaye. Maaha mo-faharaasa. Omonene. 12Keno nkyo ekemanyërryö ikyënyu. Moraanyoore ekengʼerre keraariibhwi mu-ritubha irya situgho, kibhisiibhwi singibho.”

13Hake igho, amakomo na amakomo agha abhamaraika2:13 Abhamaraika. Maaha mo-faharaasa. ukurwa mu-ryobha ghakatora. Bhakabha bharatöönia Waryobha igha,

14“Toratöönia Waryobha ono arëngë mu-ryobha.

Abhantö bhano ahanshirë ko-kebhara kono, bhabhe na omorembe!”

15Hano abhamaraika bhayö bhaakyörrë mu-ryobha, abharëësya bhayö bhakatëëbhania igha, “Toghende Bhëtërëhëëmu, tomaahe ghayö Omonene atötëëbhëri.” 16Bhakeemokera-mo këmwë. Hano bhaahikirë, bhakanyoora-ho Yusufu na Maryamu, na ekengʼerre keraariibhwi mu-ritubha irya situgho. 17Hano abharëësya bhayö bhaarööshë omoona uyö, bhakaraarekera abhantö bhonswe igho amangʼana ghano maraika yaabhatëëbhëri, agha omoona uyö. 18Abhantö bhonswe igho bhano bhaaighuurë ghayö abharëësya bhaaghambirë, bhakaroghoora bhököngʼu. 19Kasi Maryamu umwene, akakira nagho mo-nkoro iyaaye. Akabha araghaitegherra. 20Ho bhoono abharëësya bhayö bhaakyörrë, bharatöönia Waryobha na ukumukumya ko-ghonswe igho, ghano bhaaighuurë, na ghano bhaarööshë. Ko bhoora, bhuyö bhaatëëbhiibhwi, mbo ghaarë.

21Hano omoona uyö yaahikiri sinsikö monaane, akasaarwa. Bhakamoroka igha Yëësu. Iriina riyö, n-deera yaarökirwë na maraika kora nyakuwaabho ataraamwimökërya enda.

Yëësu arahirwa mu-risengerro irya Waryobha

22Ho bhoono yaahikirë enkaagha iya okosendoorwa ukwa Yusufu na Maryamu kya igho amaraghërryö agha Mosa ghaaraghërryanga. Bhakahira Yëësu Yërusarëëmu,2:22a Yërusarëëmu. Maaha mo-faharaasa. okore bhamotoore mbere iya Omonene Waryobha.2:22b Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 12:2-4.23Mbaakörrë igho, ko bhoora yaarenga yandëkirwë mo-maraghërryö agha Omonene Waryobha igha, “Omoona uwa ikishaasha omotangi, ni-igha abhe ömöhörëëru ko-Monene Waryobha.”2:23 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 13:2, 12, 15.24Engʼana iyëndë eno yaaghërrë bhakaghya Yërusarëëmu, nu-kuruusya ikimwenso, okore bhahekerani amaraghërryö agha Omonene Waryobha agha ukwirabhya. Amaraghërryö ghayö gharaghamba igha, “Muruusi ikimwenso ikya ibhighuuti bhibhërë, handë amaana abhërë agha ibhighuuti.”2:24 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 12:6-8.

25Yaare-ho ömöntö nyabhorebhe Yërusarëëmu hayö, ono yaabherekerwanga igha Simeoni. Ömöntö uyö, yaaingʼarëëyë ku-Waryobha kora m-möntö uwa heene yaarë. Yaaighombanga amaahe ököröörisibhwa ukwa Abhaisiraëri. Umwika Ömöhörëëru hamwë yaarë nawe. 26Okanyoora Umwika Ömöhörëëru amötëëbhëri igha, tarikwa igho atarööshë Kiristo uwa Omonene Waryobha. 27Simeoni uyö, akaghya mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha,2:27 Mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha. Muyö mo Abhayahudi bhaamwenseranga-mo Waryobha. Mbaaghyanga-mo okosaasaama hano sinsikö isya sinyangi syaahikanga. Maaha mo-faharaasa engʼana, Risengerro irya Waryobha. atangatirwë na Umwika Ömöhörëëru. Akanyoora-ho abhaibhöri abha Yëësu bharahira omoona mu-risengerro, okore bhakore bhono amaraghërryö ghaaraghërryanga. 28Akaghegha omoona mo-mabhoko aghaaye na eno aratöönia Waryobha igha,

29“Bhoono Omonene ömötöngi uwa bhyonswe igho,

untighe öni omoghorwa uwaaho, nkwe ko-morembe

kya bhono waantëëbhëri.

30Ko bhoora ndööshë öbhötöörya ubhwaho.

31Öbhötöörya bhuyö, mbwo ösëëmëri bhomaahwe na abhantö bhonswe igho.

32Öbhötöörya bhuyö, mbwo obhorabhu

bhono bhoraamorekere Abhakyaro, bhamanye.

Na ghwiki, abhantö abhaaho Abhaisiraëri

bhanyoore emerengaari, gheno gheraaghere bhatöönibhwi.”

33Amangʼana agha omoona uyö ghano Simeoni yaaghambirë, ngaaröghöörri abhaibhöri abha Yëësu. 34Simeoni akabhangʼoora, akatëëbhya Maryamu nyakuwaabho Yëësu igha, “Ighwa mbe! Omoona ono, Waryobha yaamösëëmya igha, narighwësya Abhaisiraëri abhaaru, na ghwiki nariinyökya Abhaisiraëri abhandë abhaaru. Narebha ekemanyërryö, ikya abhantö ukunyeerana senkaani. 35Ku bhuyö, amaitegherro ghano ghabhisirwë mo-senkoro isya abhantö, ngaremanywa aharabhu igho. Na uwe Maryamu, nuriighwa öbhörrö bhököngʼu mo-nkoro iyaaho kya ono öbhëtirwë na umushonge.”2:35 Amangʼana ghayö ensonga yaamo ni-igha, arighwa öbhörrö ko okohanekwa na ukwitwa ukwa Yëësu.

36Na ghwiki yaare-ho umukungu ömörööti ono yaabherekerwanga igha Ana. M-mwisëkë uwa Fanwëri yaarë, uwa ekabhira iya Asheeri. Ana uyö, yaaikaayë na mushaasha uwaaye imyoka muhungatë igho, mushaasha uwaaye akakwa. 37Akaikara musinö ighoigho okohekera imyoka merongo monaane na inye. Na yaaikaranga mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha muyömuyö arasaasaama na ukwisasa ibhyakorya ubhutikö na omobhasö. 38Hano Simeoni yaashumaashanga na Maryamu, Ana yaaimërëëyë haangʼë hayö. Akasimya ukukumya Waryobha enkaagha iyöiyö. Akaraareka amangʼana agha omoona uyö ko-bhantö bhonswe igho bhano bhaaghanyanga igha, Waryobha naritungurya Yërusarëëmu.

39Hano Yusufu na Maryamu bhaamarrë okokora ghonswe igho ghano amaraghërryö agha Omonene Waryobha ghaaraghërryanga, bhakakyora waabho mo-mokowa ughwa Ghariraaya, mu-mughi ughwa Nazarëëti. 40Omoona uyö akakiina, akahera, akabha na singuru, obhongʼaini, na örööbhö urwa Waryobha.

Yëësu mu-risengerro irya Waryobha

41Abhaibhöri abha Yëësu mbaaghyanga Yërusarëëmu ku-nyangi iya Epasaka2:41 Epasaka. Maaha mo-faharaasa. imyoka ghyonswe igho. 42Hano Yëësu yaahikiri imyoka ikömi na ibhërë, bhakatiira nawe ukughya ku-nyangi, kya igho eteemo iyaabho yaarë. 43Hano inyangi yaahööyë, abhaibhöri abha Yëësu bhakakyora yeeka. Kasi umwene akatighara Yërusarëëmu. Abhaibhöri abhaaye tebhaamanyirë engʼana iyö hë. 44Mbaakanyanga igha, n-hamwë arë nabho, mo-bhantö bhayö bhaaghendanianga hamwë nabho ukukyora ka. Hano bhaaghëndirë igho, urusikö rokaheta bhataraamomaaha, bhakasimya okomotonera mo-bhahiiri bhaabho, na mo-bhasaani abhaabho. 45Hano yaabhabhörrë, bhakakyora Yërusarëëmu ukumutuna. 46Urusikö urwa katatö, bhakamunyoora arëngë mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha. Yaarenga aikaayë ghatëghatë iya abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa arabhaitegherra, na okobhabhöörya amangʼana. 47Abhantö bhonswe igho bhano bhaaighuurë kya igho yaaghambanga, bhakaroghoora bhököngʼu, ko okoghera iya obhomanyi ubhwaye ubhwa amangʼana, na okohonshora ukwaye.

48Hano abhaibhöri abhaaye bhaamörööshë, abheene bhonswe bhakaroghoora. Nyakuwaabho akamöbhöörya igha, “Ë, moona uwaane! N-kwakë ötökörrë igho? Öni na suwëënyu twaarë tohahirë bhököngʼu hano twaarë ukukutuna.”

49Umwene akamohonshora igha, “N-kwakë mwaarë kuntuna? Nko okoghamba igha, temwaarë momanyirë igha, ni-igha mbe mu-risengerro irya Taata?” 50Kasi abhaibhöri abha Yëësu, tebhaamanyërrëëyi ensonga iya rihonshoro riyö hë.

51Mbe, akangʼaaraara na abhaibhöri abhaaye ukughya Nazarëëti, yaabhasookanga. Nyakuwaabho akaitegherra amangʼana ghayö ghonswe igho, akakira nagho mo-nkoro iyaaye. 52Yëësu akaghëndërrya ukukiina, akahera, akabha na obhongʼaini. Yaatëghëryanga Waryobha, na abhantö.

3

Amëëghyö agha Yohana Omobhatiisya

(Mataayo 3:1-12; Maariko 1:1-8; Yohana 1:19-28)

1No-mooka ughwa ikömi na kataano ghwaarë, ughwa öbhötöngi ubhwa Kaisaari Tibhërio. Pontio Piraato nö-mötöngi uwa Yudea yaarë. Herode Antipa,3:1 Herode Antipa. Maaha mo-faharaasa. we yaatonganga omokowa ughwa Ghariraaya. Firipö mura uwaabho Herode, we yaatonganga omokowa ughwa Iturea na ughwa Tiraköniti. Risania umwene yaatonganga omokowa ughwa Abhirene. 2Kayafa bhaana Anaasi, mbo bhaarë abhanene abha abhasëngëri.3:2 Abhasëngëri. Maaha mo-faharaasa.

Mbe, enkaagha iyö, yo Yohana mumura uwa Zakaria yaahaaywë engʼana iya Waryobha ku-riköngö. 3Yohana akainaaranaara ikyaro kyonswe igho ikya ëngëghëni iya omooro ughwa Yorodani. Akabha araraarekera abhantö igha, bhahongore ëbhëbhë ibhyabho, bhabhitighe, bhabhatiisibhwi, okore Waryobha abhaabhere ëbhëbhë ibhyabho. 4Ni-igho amangʼana gharë kya bhono ghandëkirwë mo-ketabho ikya ömörööti Isaaya igha,

“Ömöntö arakonga ku-riköngö iyö igha,

‘Mösëëmëri Omonene Waryobha enshera.

Mokore bhuuya ahasë hano araahete.

5Amabhate ghonswe igho, ni-igha ghatubhiribhwi.

Singuku na ibhighuku, bherengʼaanibhwi.

Hano haisisirë, haröngëhibhwi, amatubhashë ghonswe igho, gharengʼaanibhwi.

6Hayö ho abhantö bhonswe igho

bharaamaahe Ömötöörya ono yaatomwa na Waryobha.’ ”3:4-6 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 40:3-5.

7Ku bhuyö, Yohana akabha aratëëbhya abhantö bhano bhaaishirë okobhatiisibhwa igha, “Bhëënyu urwebhoro urwa inshoka! Kana nawë uyö abharömirë ökötwë igha mongʼose okorerra ukwa Waryobha kono kuriisha? 8Mokorenga amangʼana ghano ghakwörökya igha möhöngööyë ëbhëbhë ibhyënyu. Motakaakanya igha, Waryobha naraabhaikërri ko bhoora mökötëëbhania igha, ‘Bhëëtö m-bantö abha heene törë, ko bhoora igha nu-rwebhoro urwa Ibhurahimu3:8 Ibhurahimu. Maaha mo-faharaasa. törë! Ndabhatëëbhya igha, Waryobha aratora okokorra Ibhurahimu abhaana ukurwa ko-maghena ghano.’ 9Ikisirë haangʼë kërë okogheesha ëmëtë. Na ömötë ghoghonswe ghono ghotaana sehagho sinshiiya, ngoraagheeshwe, ghobhotorwe bhotorwe, ghotabhutwe mo-morro.”

10Abhantö bhayö bhakamöbhöörya igha, “Kana bhoono iyakë tokaakora?”

11Akabhahonshora igha, “Ömöntö ono aana singibho ibhërë, atwenere ono ataana ingibho. Na uwa ibhyakorya wonswe akore ighoigho.”

12Abhaghööti abha righööti3:12 Abhaghööti abha righööti. Maaha mo-faharaasa. bhonswe bhaaishirë ku-Yohana, okore abhabhatiisi. Bhakamöbhöörya igha, “Kana! Umwëghya uwëëtö, bhëëtö bho iyakë tokaakora?”

13Akabhahonshora igha, “Motakëngëryanga ekerengere ikya righööti, keno kyaatoorwa-ho.”

14Abhasirikare bhonswe bhakamöbhöörya igha, “Na bhëëtö bho tokore iyakë?”

Akabhahonshora igha, “Motakaaruusya abhantö seehera isyabho. Na ghwiki mutighe okohaamërrya abhantö keno bhatakörrë, mwiswe na ehoorohooro iyëënyu.”

15Abhantö bhaaighombanga okomaaha Kiristo, ku bhuyö bhakabha bharaibhöörya mo-metwe ighyabho igha, “Kasi Yohana ono, aratora okobha we Kiristo?”

16Yohana akabhahonshora igha, “Öni na-manshë nkobhabhatiisirya, kasi araasha ömöntö ono aana obhotoro konkera, kora öni tiningʼarëëyi okotashora siinuugha isya ebheraatö ibhyaye hë. Uyö narebhabhatiisya ku-Mwika Ömöhörëëru na omorro. 17Uyö naana orohongo mo-kobhoko ukwaye urwa ukwerorra. Narekomania ibhyakorya mo-ketara ikyaye, kasi umwiruro, nareghosamba mo-morro ghono ghotakurima!”

18Ni-igho Yohana yaabhakangʼasërryanga ko okobharëngërya ëbhërëngyö bhiyö, na ibhyëndë ibhyaru, akabha arabharaarekera Amangʼana Amaiya agha Waryobha.

Yohana arabheeha Herode

(Maariko 6:14-29)

19Kasi Yohana yaabhëëhirë Herode ono yaarë ömötöngi uwa omokowa ughwa Ghariraaya. Herode uyö, yaaruusiri mura uwaabho omokari ono yaabherekerwanga igha, Herodia. Yohana akamokaania engʼana iyö, hamwë na amangʼana aghandë amaghogho ghano yaakoranga. 20Ku bhuyö, Herode akëngërya öbhöbhë ubhwaye, akamotoora mo-kebhohe.

Yëësu arabhatiisibhwa

(Mataayo 3:13-17; Maariko 1:9-11)

21Urusikö urwöndë, hano waanyöörrë Yohana ataraaghootwa na Herode, abhantö m-baaru yaabhatiisyanga. Yëësu wonswe yaaishirë-ho akabhatiisibhwa. Hano yaarenga akesaasaama Waryobha, mu-ryobha hakahonyoka. 22Umwika Ömöhörëëru atuubhaini kya ikighuuti akamwitoomera na ukumwikarra. Engamba ekarwera mu-ryobha muyö, ekaghamba igha, “Uwe, nu-uwe Omoona uwaane omoghonshe ono ököntëghërya bhököngʼu.”

Oroghanda urwa Kiristo

(Mataayo 1:1-17)

23Hano Yëësu yaasimiri emeremo, yaarenga na imyoka kya merongo etatö. Abhantö mbaakanyanga igha, m-moona uwa Yusufu yaarë.

Yusufu uwa Ëri.

24Ëri uwa Matati.

Matati uwa Raawi.

Raawi uwa Mëëriki.

Mëëriki uwa Yanai.

Yanai uwa Yusufu.

25Yusufu uwa Matatia.

Matatia uwa Amöösi.

Amöösi uwa Naahumu.

Naahumu uwa Esiri.

Esiri uwa Naghai.

26Naghai uwa Mahati.

Mahati uwa Matatia.

Matatia uwa Shëmëini.

Shëmëini uwa Yöösëki.

Yöösëki uwa Yooda.

27Yooda uwa Yoanani.

Yoanani uwa Reesa.

Reesa uwa Zerubhabhëëri.

Zerubhabhëëri uwa Sheyaritiëri.

Sheyaritiëri uwa Nëëri.

28Nëëri uwa Mëëriki.

Mëëriki uwa Aadi.

Aadi uwa Kosaamu.

Kosaamu uwa Ërimadamu.

Ërimadamu uwa Ëri.

29Ëri uwa Yöshuwa.

Yöshuwa uwa Ëriyëzëëri.

Ëriyëzëëri uwa Yoriimu.

Yoriimu uwa Matati.

Matati uwa Raawi.

30Raawi uwa Simeoni.

Simeoni uwa Yuuda.

Yuuda uwa Yusufu.

Yusufu uwa Yoonamu.

Yoonamu uwa Eriyakimu.

31Eriyakimu uwa Merea.

Merea uwa Meena.

Meena uwa Matata.

Matata uwa Nataani.

Nataani uwa Daudi.

32Daudi uwa Yeese.

Yeese uwa Öbhëëdi.

Öbhëëdi uwa Bhowazi.

Bhowazi uwa Saarimööni.

Saarimööni uwa Naashööni.

33Naashööni uwa Aminadaabhu.

Aminadaabhu uwa Adimini.

Adimini uwa Arini.

Arini uwa Hëzirööni.

Hëzirööni uwa Përëësi.

Përëësi uwa Yuuda.

34Yuuda uwa Yaakobho.

Yaakobho uwa Isaaka.

Isaaka uwa Ibhurahimu.

Ibhurahimu uwa Teera.

Teera uwa Naahöri.

35Naahöri uwa Serughi.

Serughi uwa Raghau.

Raghau uwa Përëghi.

Përëghi uwa Ëbhëëri.

Ëbhëëri uwa Saara.

36Saara uwa Kainani.

Kainani uwa Arifakisadi.

Arifakisadi uwa Shëëmu.

Shëëmu uwa Nuhu.

Nuhu uwa Ramëëki.

37Ramëëki uwa Metusera.

Metusera uwa Henooko.

Henooko uwa Yaarëëdi.

Yaarëëdi uwa Mahararëri.

Mahararëri uwa Kainani.

38Kainani uwa Enoshi.

Enoshi uwa Sëëti.

Sëëti uwa Adamu.

Adamu ono yaabhömbirwë na Waryobha.

4

Ukushaashwa ukwa Yëësu

(Mataayo 4:1-11; Maariko 1:12-13)

1Yëësu yaakyörrë ukurwa ko-mooro ughwa Yorodani aishööyë Umwika Ömöhörëëru. Akabha aratangatwa na Umwika Ömöhörëëru ku-riköngö iyö. 2Akaikara-yo sinsikö merongo ene Oghosambwa4:2 Oghosambwa. Maaha mo-faharaasa. ghoramushaashya. Ku-sinsikö sengʼana hayö syonswe igho, tiyaarëëyë ëkëntö kyokyonswe igho hë. Hano syaahööyë akaighwa umweko.

3Oghosambwa ghokamötëëbhya igha, “Nyoore m-Moona uwa Waryobha örë, tëëbhya reghena reno riisyöri rebhe omokaate oraaghere.”

4Yëësu akaghohonshora igha, “Ti-igho hë, yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha,

‘Ti-bhyakorya ibhyene igho, igha mbyo bhekohaana ömöntö öbhöhöru.’4:4 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 8:3.

5Hano ghayö ghaahööyë, Oghosambwa ghokamuhira ku-nguku entambë bhököngʼu, ghokamwörökya ibhyaro bhyonswe igho ibhya ko-kebhara kono, kamwë igho. 6Ghokamötëëbhya igha, “Nendaakohaane ubhwera ubhwa okotonga ibhyaro bhiyö bhyonswe igho, na ubhwamë ubhwamo. Ko bhoora ghonswe ghano nö-öni naahaanwa, ndatora okohaana ömöntö wowonswe igho, kya bhono nkutuna. 7Ku bhuyö hano oraanyaghamere onsaasaame, nendaakohaane ghonswe igho ghayö.”

8Yëësu akaghohonshora igha, “Mo-Maandeko Amahörëëru yandëkirwë igha,

‘Ni-igha osaasaame Omonene uwaaho Waryobha,

na ukumwighwera umwene igho.’ 4:8 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 6:13.

9Ho Oghosambwa ghwaamuhirrë Yërusarëëmu, ghokamwimërrya kighörö iya ekenono ikya risengerro. Ghokamötëëbhya igha, “Nyoore m-Moona uwa Waryobha örë, irekera hansë ukurwa hano törëngë. 10Ko bhoora yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha,

‘Waryobha naraatome abhamaraika abhaaye,

bhakorende,’4:10 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 91:11.

11“Na ghwiki igha,

‘Bhakogheghe mo-mabhoko aghaabho,

okore otakaashe wituuretuure kwe-ghena.’ 4:11 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 91:12.

12Yëësu akaghohonshora igha, “Yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, ‘Otakaashaashya Omonene uwaaho Waryobha.’ 4:12 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 6:16.

13Hano Oghosambwa ghwaamarrë ukushaashya Yëësu, ghokamutigha, ghokaghya ukutuna umweya ughwöndë ughwa ukumushaashya ghwiki.

Yëësu araserwa waabho

(Mataayo 4:12-17, 13:53-58; Maariko 1:14-15, 6:1-6)

14Mbe, Yëësu akakyora mo-mokowa ughwa Ghariraaya aana obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru, na amangʼana aghaaye ghakaromaana bhököngʼu, mo-mokowa ughwa Ghariraaya yonswe igho. 15Akabha arëëghya abhantö mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi,4:15 Inyumba iya esango iya Abhayahudi yo yaarenga inyumba iya okosangerania-mo Abhayahudi urusikö urwa Obhotooro bharasaasaama Waryobha. Maaha mo-faharaasa. abhantö bhonswe igho, mbaamötöönianga.

16Yëësu akaghya mu-mughi ughwa Nazarëëti ghono yaakëënëëyë-mo. Akasoha mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi urusikö urwa Obhotooro,4:16 Obhotooro ndo rwaarenga urusikö urwa ukumuunya. Waryobha yaabhömbirë iryobha na ekebhara na ëbhëntö ibhyëndë bhyonswe igho, ku-sinsikö isansabha, emeremo ighya okobhomba ghekahwa, kasi urusikö urwa muhungatë akamuunya. Maaha mo-faharaasa. kya igho eteemo iyaaye yaarë. Akaimerra asome Amaandeko Amahörëëru. 17Akahaanwa eketabho ikya ömörööti Isaaya. Akahonyora ahasë hano handëkirwë igha,

18“Umwika uwa Omonene Waryobha, hamwë arë na öni.

Anyahööyë ndaarekere abhatöbhu Amangʼana Amaiya.

Antömirë ndaarekere abhabhohe igha, mbaraahaaterwe ukurwa mo-kebhohe,

ntëëbhi na abhahukuru igha, mbaraamaahe,

nhaane öbhötöönööni bhano bhakunyankibhwa.

19Antömirë ndaareke enkaagha iya obhongʼoore ubhwa Omonene Waryobha.”4:18-19 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 61:1-2.

20Hano yaahëkëëyë hayö, akakundikirya eketabho, akakikyörya kö-mököri uwa emeremo, akaikara, okore abhëëghi. Abhantö bhonswe igho bhano bhaarë mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi, bhakamomaaherra. 21Ho yaasimiri okobhatëëbhya igha, “Amaandeko Amahörëëru ghayö mwighuurë ndasoma, ghahekeraini reero, kö-bhëënyu hano.”

22Hano Yëësu yaamarrë ukwëghya, abhantö bhonswe igho bhakasimya okomoghamba bhuuya. Amëëghyö aghaaye agha örööbhö ghayö, ghaaghërrë abhantö bhakamoroghoora bhököngʼu. Kora abhandë bhakabhoorania igha, “Kana! Ono ti-mumura uwa Yusufu?”

23Mbe, Yëësu akabhahonshora igha, “Nemanyirë mörëndëngërya ëkërëngyö keno igha, ‘Ore mörëri, otairera umwene.’ Ghwiki mörëntëëbhya igha, ‘Kora amakono mu-kishishi ikya wëënyu keno, kya ghano tukwighwa igha, waakora mu-mughi ughwa Kaperenaumu.’ ” 24Yëësu akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, taaho ömörööti ono akwikërribhwa mu-kyaro ikya waabho hë.

25“M-maheene igha abhasinö m-baaru bhaare-ho ko-nkaagha iya Ëriya, enkaagha eno imbura yaarëbhërrëëywë mu-ryobha, ekanga okotwa imyoka etatö na imyëri esansabha, inshara ëndörö kai, ekaromaana ikyaro ikighima ikya Isiraëri. 26Waryobha tiyaatömirë Ëriya ku-musinö wowonswe igho, uwa Isiraëri. Kasi yaatömirwë ku-musinö ömwë ono yaarenga Sareputa, mu-kyaro ikya Siidööni keno ketarë Isiraëri!4:26 Maaha mo-ketabho ikya 1 Abhakama 17:1-24.

27“Na ghwiki bhaare-ho abhaghenge abhaaru mu-kyaro ikya Isiraëri, ko-nkaagha iya ömörööti Ërisha. Kasi taaho kora ömwë ono Ërisha yaahwënëri hë. Ono yaahwëniibhwi, n-Naamaani umwene igho, uwa mu-kyaro ikya Siria!”4:27 Maaha mo-ketabho ikya 2 Abhakama 5.

28Hano abhantö bhano bhaarë mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakarerra bhököngʼu. 29Bhakeemoka, bhakamuruusya mu-mughi muyö. Umughi ghuyö, nku-nguku ghwahaghaashirwë. Bhakamuhira kö-ngëghëni iya inguku iyö, okore bhamuhuni ukughya hansë iyö. 30Kasi umwene akaibhaghaaghaania-mo ghatë, akaghya iyö akughya.

Yëësu araata risambwa ukurwa kö-möntö

(Maariko 1:21-28)

31Ho Yëësu yaatanööyë ukurwa hayö, akaghya mu-mughi ughwa Kaperenaumu, mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Urusikö urwa Obhotooro, akasoha mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi, akabha arëëghya-mo abhantö. 32Amëëghyö aghaaye, ghakabharöghöörya bhököngʼu, ko bhoora ngaarë na ubhwera.

33Mu-nyumba iyö iya esango iya Abhayahudi, yaare-mo ömöntö, ono yaarenga na risambwa. Ömöntö uwa risambwa uyö akakonga igha, 34“Uwe Yëësu uwa Nazarëëti, n-kë ukututuna-ko? Kasi wishirë igha utusiki? Nenkomanyirë igha, uwe nö-Möhörëëru uwa Waryobha örë!”

35Yëësu akahamera risambwa riyö igha, “Ukire kiri! Urwe kö-möntö ono.” Risambwa riyö, rekaghwësya hansë ömöntö uyö, bhamomaahërrëëyë, rekamurwa-ko retamunyahaarrë.

36Abhantö bhonswe igho, bhakaroghoora bhököngʼu, bhakabhoorania igha, “Bhamurë m-mangʼana kë ghano? Ko obhotoro na ku ubhwera ubhwaye, nkohamera arë amasambwa, kamwë igho, gharangʼosa!” 37Ku bhuyö, amangʼana agha Yëësu ghakaromaana bhököngʼu, mu-kyaro kiyö kyonswe igho.

Yëësu arahwënia abharööyë abhaaru Kaperenaumu

(Mataayo 8:14-17; Maariko 1:29-34)

38Yëësu yaaruurë mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi, akaghya wa Simööni. Nyakubhyara uwaabho Simööni yaarë na ehooma ëndörö kai. Abhantö bhakasaasaama Yëësu igha amuhwëni.

39Mbe, Yëësu akemerra haangʼë na ömörööyë, akahamera ehooma, ekamohaatera. Akeemoka kamwë igho ukurwa kö-bhörrë, akabhatighinkanera.

40Hano iryobha ryaaghyanga okoghwa urusikö ruyöruyö urwa Obhotooro, abhantö bhonswe igho bhano bhaarenga na abharööyë abha amarööyë agha seteemo nsharu, bhakabhahira ku-Yëësu. Yëësu akabhasambekera amabhoko, akabhahwënia. 41Hamwë na ghayö, Yëësu akaata amasambwa, ukurwa ko-bhantö abhaaru. Hano ghaarwanga-mo ngaakoranga ikituri gharaghamba igha, “Uwe no-Moona uwa Waryobha örë!” Yëësu akaghahamera na akaghakaania ghatakaaghamba igho, ko bhoora ngaamomanyirë igha we Kiristo.

Yëësu arëëghya abhantö

(Maariko 1:35-39)

42Hano bhwaakëëyë, Yëësu akaghya ahasë hano ömöntö atarë. Abhantö abhaaru bhakabha bharamutuna kera ahasë, na hano bhaamunyöörrë, bhakamwangera igha, atakaatanora ukurwa hayö. 43Kasi Yëësu akabhatëëbhya igha, “Ni-igha ngende ku-mighi ighyëndë ghyonswe, okore mbaraarekere Amangʼana Amaiya agha Obhokama ubhwa Waryobha,4:43 Obhokama ubhwa Waryobha, keno Yëësu yaatunanga okoghamba ni-igha, keno kikutunwa ko-obho, nu-kwitegherra Amangʼana Amaiya agha Obhokama ubhwa Waryobha. Ku bhuyö bhaisyörri Waryobha, na ukukumya Yëësu Kiristo omokama uwa mo-Bhokama ubhwa Waryobha, bhasohe mo-bhokama obhohya bhuyö. ko bhoora ghayö, ngo naatomwa igha nkore.”

44Mbe, Yëësu yëëghyanga abhantö mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi.

5

Abheegha abha Yëësu abha mbere

(Mataayo 4:18-22; Maariko 1:16-20)

1Urusikö nyabhorebhe, Yëësu yëëghyanga engʼana iya Waryobha, aimërëëyë ko-morambo ughwa inyansha iya Ghariraaya.5:1 Inyansha iya Ghariraaya iriina iryëndë, ni-igha Inyansha iya Ghenesareeti. Abhantö abhaaru bhakamusuntarra haangʼë bhamwinaarrë, okore bhamwitegherre. 2Akamaaha amaato abhërë, ko-morambo hayö. Abheene amaato ghayö, bhaarenga bhaghatighirë-ho, bhaghëëyë ukwöghya emetegho ighyabho. 3Amaato ghano ghaarë hayö, ubhwöndë nu-bhwa Simööni bhwaarë, mbwo Yëësu yaariinirë-mo. Akatëëbhya Simööni igha, abhuhuni ukurwa ko-morambo hayö, bhoghende bhuribha hake igho. Mbe, Yëësu akëëghya abhantö, aikaayë mu-bhwato muyö.

4Hano yaamarrë ukwëghya abhantö, akatëëbhya Simööni igha, “Sukya ubhwato bhuribha ghatë. Moteghe emetegho ighyënyu, möghööti sinswë.”

5Simööni akamohonshora igha, “Omonene uwëëtö, tötëghirë igho ubhutikö ubhughima, kasi titunyöörrë ëkëntö hë. Kasi ko bhono we oghambirë, tigha mbe toteghe.”

6Hano bhaakörrë bhuyö yaabhatëëbhëri, emetegho ghekaghöötya sinswë sinsharu, kora emetegho ighyabho ghekahona okotandoka. 7Ku bhuyö bhakakobhakobha bharikyabho bhano bhaarë mu-bhwato ubhwöndë, bhaashe okobhatöörrya. Hano bhaaishirë, mbaaishööyi amaato ghonswe igho abhërë sinswë, kora hake igho bhakwererre.

8Hano Simööni Peetero yaarööshë amangʼana ghayö, akatema hansë ibhiru mbere iya Yëësu, akamötëëbhya igha, “Omonene uwaane, karwe ku-öni hano, ko bhoora öni, nu-uwa ëbhëbhë ndë.”

9Simööni yaaghambirë amangʼana ghayö, ko bhoora umwene hamwë na bharikyaye bhonswe igho, mbaaröghöörrë bhököngʼu, ku-bhwaru ubhwa sinswë seno bhaaghöötëri. 10Yaakobho na Yohana bhamura abha Zebhedaayo, bhano bhaarë mu-bhwato ubhwöndë, mbaarë na öbhömwë na Simööni ko-mangʼana agha öbhötëghi. Abheene bhonswe, ghayö ngaabharöghöörri.

Yëësu akatëëbhya Simööni igha, “Uwe otakoobhoha. Uwe m-möghökööri uwa sinswë örë, kasi ukurwa reero, na-bhantö oraaghokoorenga.” 11Hano bhaaghöbhëri amaato aghaabho ko-morambo, bhakatigha hayö bhyonswe igho, bhakasoorana Yëësu.

Yëësu arahwënia omoghenge

(Mataayo 8:1-4; Maariko 1:40-45)

12Urusikö urwöndë hano Yëësu yaarë mu-mughi nyabhorebhe, yaaishirë ömöntö ono yaarenga aromaini obhoghenge ömöbhërë ghonswe igho. Ni-igho yaarööshë Yëësu igho, akairekera bhöröngë ubhwaye, akamosaasaama igha, “Omonene hano oraahanshe, oratora ukunhwënia mbe na esaabhuuro iya ikidiini.”

13Yëësu akarambora okobhoko ukwaye, akakunia omoghenge uyö. Akamötëëbhya igha, “Ni-igho nkutuna igha uhwene, obhe na esaabhuuro iya ikidiini.” Kamwë igho omoghenge uyö akahwena.

14Yëësu akamokaania, akamötëëbhya igha, “Otakaatëëbhya ömöntö wowonswe oora kya igho uhwënirë. Kasi kaghi okore kya bhono amaraghërryö agha Mosa ghakoraghërrya.5:14 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 14:1-32. Kaghi kö-mösëngëri, okore amaahe igha, m-maheene osaabhuurrwë. Hano oraamare, okore ikimwenso ikya okosaabhuurwa ukwa abhaghenge. Ikimwenso kiyö kebhe ekemanyërryö ko-bhantö, okore bhamanye igha uhwënirë.”

15Nokaanyoora Yëësu yaamokaanëri igha atakaatëëbhya abhantö, kasi amangʼana agha Yëësu ghakaromaana bhököngʼu. Abhantö abhaaru bhakabha bharaikomania ku-Yëësu, okore bhaitegherre amëëghyö aghaaye, na ukuhwënibhwa amarööyë aghaabho. 16Kasi senkaagha isyëndë, Yëësu yaabhatighanga hayö, aghya okosaasaama Waryobha ahasë hano ömöntö atarë.

Yëësu arahwënia ömörööyë uwa risusu

(Mataayo 9:1-8; Maariko 2:1-12)

17Urusikö nyabhorebhe Yëësu yëëghyanga Abhantö. Bhaare-ho Abhafarisaayo5:17a Abhafarisaayo ni-rikomo irya Abhayahudi ryaarë. Abhantö bhayö mbaaröndërryanga bhököngʼu amaraghërryö agha Mosa. Maaha mo-faharaasa. hamwë na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa5:17b Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa ni-rikomo irya Abhaisiraëri ryaarë. Abhantö bhayö bhëëghyanga amaraghërryö agha Mosa kya bhono ghandëkirwë mo-bhetabho bhitaano ibhya Mosa, bheno bhyaatangirë mu-Muuma iya Kare. Maaha mo-faharaasa. bhaikaayë. Bhaarwërëëyë mu-bhishishi bhyonswe igho ibhya mo-mokowa ughwa Ghariraaya, Yudea na mu-mughi ughwa Yërusarëëmu. Yëësu yaarë na obhotoro ubhwa Omonene Waryobha, ubhwa ukuhwënia abhantö.

18Ho abhantö nyabhorebhe, bhaaishirë bhasëngʼënsirë ömörööyë uwa risusu kwi-shambi. Bhakasëëmya ukumuhira mu-nyumba bhöröngë ubhwa Yëësu, 19kasi bhakakerwa, ko bhoora abhantö m-baaru bhaare-ho. Mbe, ku bhuyö bhakamurinia ko-rosara, bhakahobhora ribhanga, okore bhanyoore umweya ughwa ököhëtya-ho ömörööyë na rishambi iryaye. Bhakamwikya bhöröngë ubhwa Yëësu. 20Hano Yëësu yaarööshë engʼana iyö abhantö bhayö bhaakörrë, akamanya igha mbaana umukumo. Akatëëbhya ömörööyë uyö igha, “Mosaani, wabhëëywë ëbhëbhë ibhyaho!”

21Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa na Abhafarisaayo bhakasimya okobhoorania igha, “Kana ono m-möntö kë ono akotoka Waryobha? Taaho ömöntö ono akotora ukwabhera abhantö ëbhëbhë hë. Waryobha umwene we akokora igho!”

22Yëësu akangʼura keno bhaaitegherranga. Ku bhuyö akabhabhöörya igha, “N-kwakë mukwitegherra igho mo-metwe ighyënyu? 23Bhoono bhëënyu möntëëbhi, ne-ngʼana kë ëntöbhu, ökötëëbhya ömöntö igha, ‘Wabhëëywë ëbhëbhë ibhyaho,’ kasi nö-kömötëëbhya igha, ‘Emoka oghende?’ 24Kasi keno nkutuna ni-igha momanye igha, öni Omoona uwa Ömöntö5:24 Omoona uwa Ömöntö. Riyö ndyo iriina reno Yëësu umwene yaaibherekeranga. Omoona uwa Ömöntö ryaarë na ensonga iya okorebherra abhantö bhatatobhora iriina irya Kiristo. Maaha mo-faharaasa. neena ubhwera ubhwa ukwabhera abhantö ëbhëbhë ibhyabho, ko-kebhara kono. Ni-igho ndaakore.” Mbe, Yëësu akaisyörrya ömörööyë uyö, akamötëëbhya igha, “Emoka, ogheghe rishambi iryaho oghende yeeka waaho.”

25Kamwë igho, ömöntö uyö akaimerra mo-bhantö hayö, akaghegha rishambi iryaye reno yaarenga araarëëyë, akaghya yeeka na eno aratöönia Waryobha. 26Abhantö bhonswe igho bhano bhaarenga hayö, bhakaroghoora bhököngʼu! Bhakatöönia Waryobha. Bhakabha na entarëki, bhakaghamba igha, “Reero törööshë amakono agha ököröghöörya!”

Yëësu arabherekera Raawi amosoorane

(Mataayo 9:9-13; Maariko 2:13-17)

27Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akarwa hayö, akamaaha ömöghööti uwa righööti ono yaabherekerwanga igha Raawi. Raawi yaarenga aikaayë mo-kaghutu akaaye aka righööti. Yëësu akamötëëbhya igha, “Nshö onsoorane.” 28Raawi akeemoka akatigha bhyonswe igho, akamosoorana.

29Raawi akakora öbhöghëni obhonene yeeka waaye, ubhwa ökösërëënia Yëësu. Akaraareka abhaghööti abha righööti abhaaru, na abhantö abhandë bhonswe bhaaryanga nabho hamwë hayö ko-meeza. 30Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhakaibhëmbëërya ko-bheegha abha Yëësu igha, “N-kwakë mokosanga hamwë ibhyakorya na abhaghööti abha righööti na abha ëbhëbhë5:30 Abha ëbhëbhë. Maaha mo-faharaasa engʼana, Abhantö abha ëbhëbhë. abhandë?”

31Yëësu akabhahonshora igha, “Abharööyë mbo bhakutuna ömörëri abharere, ta-bhahöru hë. 32Ku bhuyö öni tenaasha okobherekera abhantö bhano bhakwimaaha igha m-bantö abha heene hë. Kasi keno kyandeeta, no-kobherekera abha ëbhëbhë, okore bhahongore ëbhëbhë ibhyaho.”

Yëësu araituubhania kya ömötëti

(Mataayo 9:14-15; Maariko 2:18-20)

33Abhantö bhayö bhakabhöörya Yëësu igha, “Abheegha abha Yohana na abha Abhafarisaayo, nkwisasa bharë ibhyakorya bharasaasaama Waryobha. Kasi abheegha abhaaho, ndarra bho tebhakwisasa röndë hë? No-korya ukwene bhaikarëëyë!”

34Yëësu akabhahonshora igha, “Iyakë moraatore okokora abhaghëndësya abha ömötëti, bhaisase ibhyakorya, na mbe n-hamwë bharë na ömötëti mu-bhwenga? 35Kasi enkaagha iriihika, hano ömötëti ariruusibhwa mo-bhasaani abhaaye muyö, enkaagha iyö, yo bhoono bharisasanga ibhyakorya.”

Amëëghyö amahya nkutuna gharë amaitegherro amahya

(Mataayo 9:16-17; Maariko 2:21-22)

36Yëësu akabharëngërya ëkërëngyö ikyëndë igha, “Taaho ömöntö ono akotandora eketati ku-ngibho eehya, okore aketomere ku-ngibho ëngötu. Hano araakore igho, naraasari ingibho eehya eera na eketati ikya ingibho eehya eera, ti-kituubhane na ingibho ëngötu hë.

37“Kora abhantö tebhakotoora idivai eehya mo-bheghansha ëbhëkörö5:37 Mo-bheghansha ëbhëkörö. Ebheghansha ibhyëndë ibhya Abhayahudi, ni-ibhya amaseero bhyaarenga. Hano idivai yaaterekwanga emare sinsikö sinsharu, ebha amarwa. ibhya amaseero hë. Na hano bharaakore igho, ebheghansha bhiyö, nkobhaaroka bhërë, na idivai ereeteka, na ebheghansha bherasareka. 38Idivai eehya, ni-igha etoorwe mo-bheghansha ebhehya.

39“Ömöntö ono yaanara idivai ënkörö, takutuna idivai eehya hë. Ko bhoora nkoghamba arë igha, ënkörö eera, yo inshiiya.”

6

Yëësu we Omonene uwa urusikö urwa Obhotooro

(Mataayo 12:1-8; Maariko 2:23-28)

1Yëësu yaahëtirë mö-mëghöndö ighya engano urusikö urwa Obhotooro aana abheegha abhaaye. Abheegha abhaaye bhayö, bhaaghendanga bharatabhora ebheghara ibhya engano. Bhakabhibhunga mo-mabhoko, bhakarya seheke isyako.

2Mbe, Abhafarisaayo abhandë bhakabhabhöörya igha, “N-kwakë mokokora emeremo ghiyö urusikö urwa Obhotooro?6:2 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:8-11, 34:21; Eheetoko iya Etoraati 5:12-15, 23:25. Urusikö ruyö amaraghërryö aghëëtö teghakwikërrya igha tokore emeremo hë.”

3Yëësu akabhahonshora igha, “Temwakasömirë kya bhono Daudi yaakörrë hano yaarë na umweko hamwë na bharikyaye?6:3 Maaha mo-ketabho ikya 1 Samwëri 21:1-6.4Yaasöhirë mu-righutu irya Waryobha, akaghegha emekaate ëmëhörëëru,6:4a Emekaate ëmëhörëëru. Ghiyö ghyaatorwanga mu-righutu irya Waryobha kera iwiiki. Ngyo ghyaarë ikimwenso ikya emekaate ku-Waryobha. akagherya, akahaana na bharikyaye. Amaraghërryö agha Mosa teghakwikërrya abhantö abhandë bharaaghere emekaate ghiyö hë. Na-bhasëngëri abheene igho, mbo bhaagheryanga.”6:4b Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 24:5-9.5Ku bhuyö Yëësu akabhatëëbhya igha, “Öni Omoona uwa Ömöntö, neena ubhwera ko-mangʼana agha urusikö urwa Obhotooro.”

Yëësu arahwënia ömöntö urusikö urwa Obhotooro

(Mataayo 12:9-14; Maariko 3:1-6)

6Mbe, ghwiki Yëësu yaasöhirë mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi urusikö urwöndë urwa Obhotooro, akasimya ukwëghya-mo abhantö. Mo-sango muyö, yaare-mo ömöntö uwöndë ono yaarë na risusu ko-kobhoko ukwaye ukwa bhoryo. 7Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa hamwë na Abhafarisaayo, bhaatunanga enshera iya ukumushongera. Ku bhuyö, mbaamwitaahanga bhamaahe nyoore nahwënia ömöntö uyö, urusikö urwa Obhotooro ruyö.

8Kasi Yëësu akangʼura ësëëmya engogho eno bhaarë nayo. Ku bhuyö, Yëësu akatëëbhya ömöbhëëru uwa okobhoko uyö igha, “Nshö wemerre ghatëghatë hano.” Ömöntö uyö akaghya, akemerra.

9Yëësu akabhöörya Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhayö igha, “Ne-ngʼana kë ikwikërërribhwa ekorwe urusikö urwa Obhotooro? Okokora amangʼana amaiya kasi amaghogho? Ukuhwënia ömöntö, kasi ukumusikya?” 10Yëësu akamoghorra amaiso abhantö bhayö bhonswe igho. Akamara akatëëbhya ömöntö uyö igha, “Rambora okobhoko ukwaho.” Akarambora okobhoko ukwaye, kokahwena.

11Abhantö bhayö bhakarerra bhököngʼu. Bhakasimya ukushumaashera kya bhono bharaakore Yëësu.

Yëësu arashaaghora abhatomwa ikömi na bhabhërë

(Mataayo 10:1-4; Maariko 3:13-19)

12Urusikö nyabhorebhe mu-sinsikö siyösiyö, Yëësu yaaghëëyë mu-nguku okosaasaama Waryobha. Akasaasaama igho bhokakya kyö. 13Hano bhwaakëëyë, akabherekera abheegha abhaaye. Akashaaghora-mo abhantö ikömi na bhabhërë mo-bheegha abhaaye muyö, akabhabherekera igha abhatomwa.6:13 Abhatomwa. Bhayö m-baara ikömi na bhabhërë bhano Yëësu yaasörrë ukurwa mo-bheegha abhaaye. Maaha mo-faharaasa. Amariina agha abhatomwa bhayö m-baabho,

14Simööni ono Yëësu yaabhërëkëëyë igha Peetero, Anderea mura uwaabho Simööni enda ëmwë, Yaakobho, Yohana, Firipö, Bhatoromaayo, 15Mataayo, Toomasi, Yaakobho mura uwa Arufaayo, Simööni ono yaabhërëkëëywë igha Omozerote.6:15 Omozerote. Yaarenga na amariina abhërë, rimwë irya Ikiyahudi, Simööni Omozerote, iryëndë irya Ikiaraamu, Simööni Omokananaayo. Ghonswe igho ensonga yaamo në-ëmwë igha, ömöntö ono yaaitananga riihë irya okokora abhantö bhabhe na öbhötöönööni ukurwa kö-bhötöngi ubhwa Ikiruumi. Maaha mo-ketabho ikya Mataayo 10:4; Maariko 3:18.16Yuuda uwa Yaakobho, na Yuuda Isikariyote, ono yaanyëërëëyë Yëësu inikö.

Yëësu arahwënia abharööyë abhaaru

(Mataayo 4:23-25)

17Yëësu akangʼaaraara ukurwa ku-nguku kuyö hamwë na abhatomwa abhaaye. Hano yaahikirë ko-kebharabhanshë, akaimerra. Hayö bhaare-ho abheegha abhaaye abhaaru, na rikomo rinene irya abhantö abhandë resangëraini-ho. Bhaarwërëëyë mo-mokowa ughwa Yudea ghonswe igho, abhandë bhaarwërëëyë mu-mughi ughwa Yërusarëëmu, na abhandë bhaarwërëëyë ko-sembaara isya ko-morambo ughwa Tiiro na ughwa Siidööni. Abhantö bhayö mbaaishirë hayö, okore bhaitegherre Yëësu, na ukuhwënibhwa. 18Akahwënia kora na bhano bhaanyankibhwanga na amasambwa. 19Abhantö bhonswe igho mbaatunanga igha, bhakuni Yëësu, okore bhahwënibhwi, ko bhoora obhotoro ubhwa ukuhwënia bhonswe igho mbwaarwanga ku-Yëësu.

Haahö bheena nyakara

(Mataayo 5:1-12)

20Yëësu akamaaherra abheegha abhaaye, akabhatëëbhya igha,

“Nyakara bhano bhaana obhohabhë na Waryobha,

ko bhoora bhayö, na-bhantö bhano bharëngë mo-Bhokama ubhwa Waryobha.

21Nyakara bhëënyu bhano moona umweko bhoono igho,

ko bhoora muriighötibhwa.

Nyakara bhëënyu bhano mukukuura bhoono igho,

ko bhoora moreeseka.

22Nyakara bhëënyu, hano abhantö bharebharegha,

bhabhaahore, bhabhatoke,

na okobhaghamba bhoghogho

ko okoghera iya öni Omoona uwa Ömöntö.

23“Hayö bhoono bhëënyu, mushomerwe na ukushenga. Ko bhoora ituho iyëënyu eno ërëngë mu-ryobha, ne-nene. Ni-ighoigho na abhakörö abhaabho bhonswe, bhaakörëëyë abharööti abha kare.

24Kasi haahö, bhëënyu abhaamë,

ko bhoora mwamara kunyoora ëghösörryö iyëënyu.

25Haahö, bhëënyu abhaighötu abha bhoono igho,

ko bhoora moreesengera!

Haahö, bhëënyu bhano mokoseka bhoono igho,

ko bhoora muriikuura igho mosenkemerre.

26Haahö, bhëënyu hano abhantö bhonswe igho bharaabhakumi,

ko bhoora ni-ighoigho na abhakörö abhaabho bhonswe,

bhaakumyanga abharööti abha obhorongo.

Amëëghyö agha okohansha abhabhisa

(Mataayo 5:38-48, 7:12)

27“M-bëënyu nkötëëbhya bhano mukunyitegherra. Mohanshenga abhabhisa abhëënyu. Abhantö bhano bhakobharegha, bhëënyu mobhakore bhuuya. 28Mongʼoore bhano bhakobhaihiima. Bhano bhakobhanyankya, bhëënyu mobhasaasaamerenga ku-Waryobha.

29“Hano ömöntö araakosere akoteme öröhë ko-mboto, umusyörri na emboto iyëndë. Hano ömöntö araakuruusi ëkööti yaaho, mohaane kora ishaati yonswe agheghe. 30Hano ömöntö wowonswe igho akosabhirë ëkëntö, omohaana. Hano ömöntö araakosake ëbhëntö ibhyaho, otakaamosabha akukyörri. 31Mokorrenga abhantö kya bhono mukutuna bhabhakorrenga.

32“Hano moraahanshe bhano bhabhahanshirë abheene igho, n-kë oraanyoore mökörrë? Kora abha ëbhëbhë bhonswe, nkohansha bharë bhano bhabhahanshirë. 33Na hano moraatöörri bhaara bhakobhatöörrya abheene igho, n-kë oraanyoore mökörrë? Kora abha ëbhëbhë bhonswe ni-igho bhakokora. 34Na hano moraahaanenga isiirë bhano mukwitengʼera igha bhareebhahaka abheene igho, n-kë oraanyoore mökörrë? Kora abha ëbhëbhë bhonswe nkohaana bharë bharikyabho isiirë, bhamanyirë igha, mbarehakwa isiirë iyaabho yonswe igho.

35“Kasi bhëënyu, mohanshe abhabhisa abhëënyu, mobhatöörringa. Mohaanenga abhantö isiirë motakwitengʼera igha, moreehakwa. Hayö ho murituhwa ituho enene, na hayö ho moraabhe abhaana abha Waryobha ono arëngë kighörö iya bhyonswe igho. Ko bhoora Waryobha, m-buuya akokorra abhakora amaghogho, na bhano bhataana umukumo. 36Mwabhere abhantö, kya bhono Suwëënyu uwa mu-ryobha akwabhera abhantö.

Amëëghyö agha okobhotorra abhandë ibhiina

(Mataayo 7:1-5)

37“Motakaabhotorra abhandë ibhiina, ho na bhëënyu bhonswe motarebhotorrwa ibhiina. Motakaatema abhantö amasoro, ho na bhëënyu bhonswe motaretemwa amasoro. Mwabhere bhano bhakobhasarrya, okore na bhëënyu bhonswe, muushekwabherwa. 38Mohaanenga abhantö ëbhëntö, ho na bhëënyu bhonswe morehaanwa ëbhëntö. Morehaanwa ekerengere ikiiya bhököngʼu, keno kirisingisibhwa na ukwighaterwa, okore kyeshore kora kyetekerre. Mbe, ekerengere keno mokohaanera-mo abhandë, nkyo na bhëënyu bhonswe morehaanerwa-mo.”

39Yëësu akabharëngërya ëkërëngyö keno igha, “Umuhukuru natora okoraahuna umuhukuru murikyaye? Ndamanya hano araamoraahuune, m-bonswe igho bharaaghwe mu-rirooma! 40Umwegha tamanye amangʼana aheteere umwëghya uwaaye hë. Kasi hano araaiköngʼërri ko ghano akwëghibhwa ghonswe igho, ho araarengʼaane na umwëghya uwaaye.

41“Motakaabha kya ömöntö ono akomaaha ekesaara mu-riiso irya murikyaye, kasi takomaaha oromambo rono rörëngë mu-riiso iryaye umwene. 42Iyakë oraakore ötëëbhi murikyaho igha, ‘Tigha nkuruusi ekesaara mu-riiso iryaho,’ na eno mbe uwe noona oromambo mu-riiso iryaho? Ore mwikörya, ruusya tangata oromambo mu-riiso iryaho, ho bhoono oraatore okomaaha bhuuya, kya bhono oraaruusi ekesaara keno kërëngë mu-riiso irya murikyaho.

Seteemo isya abhantö

(Mataayo 7:16-20, 12:33-35)

43“Teghooho ömötë umuuya ghono ghukwama sehagho sengogho hë. Kora ghwiki, teghooho ömötë omoghogho ghono ghukwama sehagho sinshiiya hë. 44Sehagho seno sekoreebhwa, tisikutwebhwa ko-bhehore hë. Ebhesaka ibhya amahwa, tibhikwama sitiini hë. Ömötë nkomanyerwa ghörë ko-sehagho isyako.

45“Ni-ighoigho na abhantö bhonswe. Ömöntö uwa heene, amangʼana aghaaye amaiya nkurwa gharë mo-maitegherro aghaaye agha heene ghano aanagho mo-nkoro iyaaye. Na ömöntö omoghogho wonswe, amangʼana aghaaye amaghogho nkurwa gharë mo-maitegherro aghaaye amaghogho ghano aanagho mo-nkoro iyaaye. Mbe, amangʼana ghano ömöntö akoghamba, n-gaara ghaishööyë mo-nkoro iyaaye.

Obhohaghaashi ubhwa ku-ritare na ubhwa ko-mosense

(Mataayo 7:24-27)

46“N-kwakë mokomberekera bherekera igha, ‘Omonene uwëëtö! Omonene uwëëtö!’ Kasi ghano nkobhatëëbhya temokoghakora hë? 47Tigha mbarëngëri ëkërëngyö ikya ömöntö ono akwitegherra amangʼana aghaane na ukunyighwera, kya bhono arë. 48Uyö n-kya omohaghaashi ono yaatukirë obhorosa bhokahika ku-ritare, akahaghaasha inyumba. Hano imbura yaatööyë, omoghera ghokeeshora, amanshë ghakaghera, ghakaitema inyumba iyaaye iyö. Kora teghaghisingisiri hë, ko bhoora yaahaghaashirwë bhuuya. 49Ömöntö ono akwitegherra amangʼana aghaane kasi takunyighwera hë, uyö n-kya ono yaahaghaashirë inyumba iyaaye ko-mosense, atatukirë obhorosa. Hano imbura yaatööyë, omoghera ghokaghera, amanshë ghakaitema inyumba iyaaye, ekaihöngörrya hansë yonswe igho.”

7

Umukumo ughwa omonene uwa abhasirikare

(Mataayo 8:5-13)

1Hano Yëësu yaamarrë ökötëëbhya rikomo irya abhantö amangʼana ghayö ghonswe igho, akasoha mu-mughi ughwa Kaperenaumu. 2Mu-mughi muyö, yaare-mo omonene uwa abhasirikare abha Ikiruumi. Omonene uyö, yaarenga na omoghorwa uwaaye ono yaahanshirë bhököngʼu. Kasi omoghorwa uyö, m-mörööyë musingu yaarë.

3Mbe, omonene uyö hano yaaighuurë amangʼana ghano Yëësu yaakoranga, akatoma abhaghaaka abha Ikiyahudi ku-Yëësu, okore bhamosaasaame, aashe amuhwënëri omoghorwa uwaaye. 4Hano abhaghaaka bhayö bhahikirë ku-Yëësu, bhakamokangʼasërrya bhököngʼu, kö ökömötëëbhya igha, “Naingʼarëëyi omokorre engʼana iyö, 5ko bhoora nahanshirë ikyaro ikyëtö. Uyö we yaatohaghaashera inyumba iya esango iyëëtö.”

6Mbe, Yëësu akatanora hamwë na abhaghaaka bhayö, ukughya wa omonene uyö. Hano bhaahikirë haangʼë, omonene uyö akatoma abhasaani abhaaye bhaherre Yëësu amangʼana igha, “Uwe ore Omonene tigha otakaanyanka, ko bhoora, tiningʼarëëyi osohe mu-nyumba iyaane hë. 7Nkyo ndööshë igha, tiningʼarëëyi ukuusha ku-uwe hë. Kasi ghamba engʼana ëmwë iyeene igho, omoghorwa uwaane naraahwene. 8Ko bhoora kora öni wonswe n-hansë ndë iya ubhwera ubhwa uwöndë, na ghwiki bhaaho abhasirikare abhandë bhano neena ubhwera ko-obho. Hano naatëëbhya umusirikare nyabhorebhe igha, ‘Kaghi,’ nkughya arë. Na hano naatëëbhya uwöndë igha, ‘Nshö,’ nkuusha arë. Hano naatëëbhya omoghorwa uwaane igha, ‘Kora omoremo ghono,’ nkokora arë.”

9Hano Yëësu yaaighuurë amangʼana ghayö, akaroghoora bhököngʼu. Akaisyörrya rikomo irya abhantö bhano bhaamosoorananga, akabhatëëbhya igha, “Tenakasikaini na ömöntö uwa umukumo omonene kya ghono ku-kyaro ikya Isiraëri hano!”

10Mbe, abhantö bhayö bhaatömirwë hano bhaakyörrë ka, bhakanyoora omoghorwa uwa omonene uyö ahwënirë.

Yëësu araryökya umumura uwa umusinö

11Hake igho, Yëësu akaghya mu-mughi ghono ghwaabherekerwanga igha Naini, aana abheegha abhaaye hamwë na abhantö abhandë abhaaru. 12Hano yaahikirë haangʼë na ikihiita ikya umughi ghuyö, akasikana na abhantö bhano bhaarenga bhaghëghirë umuku, bharaghya okobheeka. Umuku uyö, m-moona uwa ikishaasha yaarë, mu-mwëmwë yaarë ku-nyakuwaabho. Nyakuwaabho m-musinö yaarë. Omokari umusinö uyö, yaahinaini na abhantö abhaaru abha mu-mughi muyö, ukughya okobheeka.

13Hano Omonene Yëësu yaarööshë umusinö uyö, akamwabhera. Akamötëëbhya igha, “Kira, otakaakuura.” 14Ho Yëësu yaasuntarëëyë amasheera ghano bhaaghëghëëyë-ko umuku, akaghakunia. Abhantö bhayö bhaarenga bhaghëghirë umuku bhakaimerra. Yëësu akatëëbhya umuku uyö igha, “Uwe mora, ndakötëëbhya igha, bhooka!” 15Umumura uyö, akabhooka akaikara, akasimya ukushumaasha. Yëësu akahërrya umusinö uyö mura uwaaye.

16Abhantö bhayö bhonswe igho bhakabha na entarëki bhököngʼu. Bhakasimya ökötöönia Waryobha bharaghamba igha, “Ömörööti omonene yaibhökëëyë mö-bhëëtö mono!” Bhakaghamba igha, “Waryobha atotaarëëyë na ökökötöörrya abhantö abhaaye!” 17Amangʼana ghayö ghakaromaana bhököngʼu mo-mokowa ughwa Yudea yonswe igho, na mo-mekowa ighyëndë ighya haangʼë hayö.

Yohana Omobhatiisya arabhöörya Yëësu engʼana

(Mataayo 11:2-19)

18Abheegha abha Yohana bhaatëëbhëri Yohana amangʼana ghayö ghonswe igho, ghano Yëësu yaakoranga. 19Yohana akabherekera abhabhërë mo-bheegha abhaaye muyö. Akabhatoma bhaghende bhabhööri Omonene Yëësu igha, “Nu-uwe Mesiya7:19 Mesiya. Maaha mo-faharaasa. ono abharööti bhaaghambirë igha ariisha, kasi nu-wöndë tokaitengʼera?”

20Abheegha abha Yohana bhayö, bhakatanora bhakaghya. Hano bhaahikirë ku-Yëësu, bhakamötëëbhya igha, “Yohana Omobhatiisya atötömirë tököbhööri igha, ‘Nu-uwe Mesiya oora abharööti bhaaröötirë igha ariisha? Kasi tu-uwe hë, nu-wöndë toraaghanye?’ ”

21Enkaagha iyö, Yëësu yaahwënianga abharööyë abhaaru. Yaatanga amasambwa ko-bhantö, kora yaagheranga abhahukuru abhaaru bhamaaha.

22Mbe, Yëësu akabhahonshora igha, “Moghende mötëëbhi Yohana ghano mörööshë hano, na ghano mwighuurë. Abhahukuru nkomaaha bharë, amatengʼo nkoghenda gharë, abhaghenge nkosaabhuurwa bharë, abhakirö nkwighwa bharë, abhaku nkuryökibhwa bharë, na abhatöbhu nkoraarekerwa bharë Amangʼana Amaiya.7:22 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 35:5-6, 61:1.23Nyakara ömöntö ono aköghëndërrya ukunkumya.”

24Hano abheegha abha Yohana abhabhërë bhayö bhaatanööyë, Yëësu akasimya ököbhöörya rikomo irya abhantö bhayö amangʼana agha Yohana igha, “Hano mwaaghëëyë ku-riköngö okomaaha Yohana, m-möntö kë mwaaitengʼeranga okomaaha? Mwaaitengʼeranga okomaaha ömöntö ono akwikërrya amangʼana ghonswe igho, kya umunyaamunsi ghono ghukuhuushwa na rikama hasë honswe igho hano rikama rekobhata? Ti-igho hë. 25Nyoore motaarë möghëëyë okomaaha ömöntö ono anga kya umunyaamunsi, bhoono n-kë mwaarë möghëëyë okomaaha? Tö-möntö ono atöörrë singibho sinshiiya hë. Ko bhoora abhantö bhano bhakotoora singibho sinshiiya, na ukwihansha ku ubhwaru ubhwa ëbhëntö bheno bhaanabhyo, bhayö mmo-manyumba agha ekekama bharë. 26Bhoono n-kë mwaarë möghëëyë okomaaha? Nö-mörööti? M-maheene, tigha mbatëëbhi! Yohana uyö, nakërrë ömörööti. 27Yohana uyö, we Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha,

‘Tamaaha, nendaatome umuhiri uwaane uwa amangʼana,

ono araakösëëmëri enshera.’7:27 Maaha mo-ketabho ikya Maraaki 3:1.

28Yëësu akaghamba igha, “Ndabhatëëbhya igha, abhantö bhonswe igho bhano bheebhorwa ko-kebhara kono, taaho omonene okokera Yohana Omobhatiisya hë. Nokaanyoora ni-igho ërë, kasi omoke, mo-Bhokama ubhwa Waryobha, m-monene ku-Yohana uyö!”

29Hano abhantö bhayö bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakaikërrya kya bhono Waryobha yaabhasëëmëëyi. Kora na abhaghööti abha righööti bhonswe m-buyöbhuyö bhaakörrë. Abhantö bhayö, m-baara bhaarenga bhaabhatiisiibhwi na Yohana. 30Kasi Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, abheene mbaangirë ghano Waryobha yaabhatoneranga-ko, ko bhoora mbaangirë okobhatiisibhwa na Yohana.

31Yëësu akaibhöörya igha, “Kana, n-kë nkatuubhania na abhantö abha rekora reno? Iyakë bharë? 32Mbatuubhaini kya abhaana bhano bhaikaayë mo-moteera, bharahonshorana na bharikyabho igha,

‘Tobhahöötëëyë ekerongwe,

kasi timubhinirë hë!

Tokarëëtya amarëëtyö agha amaashishi,

kasi timukuurrë hë.’

33“Nembatuubhaini igho, ko bhoora hano Yohana Omobhatiisya yaaishirë, tiyaaryanga emekaate handë ukunywa idivai hë.7:33 Emekaate na idivai mbyo bhyaarë ibhyakorya ibhya Abhayahudi. Kasi bhëënyu mokaghamba igha, ‘Aana risambwa.’ 34Bhoono mbe, öni Omoona uwa Ömöntö nishirë, nkorya ndë emekaate na ukunywa idivai, bhëënyu moraghamba igha, ‘Motamaaha mbe omohoobhaaru ono, kora m-mörëëbhi, na omosaani uwa abhaghööti abha righööti na abha ëbhëbhë abhandë.’ 35Kasi abhantö bhano bhaköröndërrya obhongʼaini ubhwa Waryobha, nkwörökya bharë igha, obhongʼaini ubhwaye m-boheene.”

Yëësu araabhera omokari umunyanku

36Omofarisaayo nyabhorebhe yaaraarëkirë Yëësu aghende okorya waaye. Yëësu akaghya igho, akasoha mu-nyumba, akabha ko-meeza hayö.37Mu-mughi muyö, yaare-mo omokari uwöndë ono yaamanyekaini igha mököri uwa ëbhëbhë. Omokari uyö, akaighwa igha Yëësu nkorya arë ibhyakorya wa Omofarisaayo uyö. Akahika mu-nyumba muyö, aana inshubha iya arabhaasita7:37 Arabhaasita n-kya ritare reno ryaahëtyanga emerengaari. Riyö ndyo bhaabhaashanga bhatoora-mo ikirumbasa ikiiya. Inshubha na amaghuta ghano ghaare-mo, mbyaarë na öbhöghöri obhonene. yiishööyë amaghuta ghano ghakurumbaasa bhuuya. 38Omokari uyö akaimerra nyuma, haangʼë na amaghörö agha Yëësu. Hano yaakuuranga, amaisöri aghaaye ngatoonyeranga Yëësu ko-maghörö, akabha aragheeyera situukya isyaye. Akabha aramuumunta amaghörö agha Yëësu na okoghahaka amaghuta ghano ghakurumbaasa bhuuya.

39Omofarisaayo uyö hano yaarööshë amangʼana ghayö, akaitegherra mo-motwe ughwaye igha, “Singa m-maheene igha Yëësu ono m-mörööti, nakaamanyirë igha, omokari uyö akumukunia n-wa teemo kë, nakaamomanyirë igha, n-wa ëbhëbhë.”

40Yëësu akatëëbhya Omofarisaayo uyö igha, “Simööni, ndatuna nköbhööri-ko engʼana.”

Simööni akamohonshora igha, “Uwe otamböörya umwëghya uwaane.”

Mbe, Yëësu akamöbhöörya igha, 41“Bhaare-ho abhantö bhabhërë, bhano bhaarë na isiirë iya ömöntö nyabhorebhe. Uwa mbere yaarë, na isiirë iya sidinaari maghana ataano. Uwa kabhërë, we yaarë na isiirë iya sidinaari merongo etaano. 42Hano bhonswe igho bhabhërë bhayö bhaabhörrwë ikya okohaka, mwene isiirë uyö, akabhaabhera, bhatakaamohaka. Bhoono mbe ko bhonswe abhabhërë bhayö, nawë araahanshe mwene isiirë uyö okokera murikyaye?”

43Simööni akamohonshora igha, “Ndamanya no-oora yaabhëëywë isiirë enene.”

Yëësu akamötëëbhya igha, “M-buuya oghambirë.” 44Hayö ho bhoono Yëësu yaaisyörëëyi omokari uyö, akatëëbhya Simööni igha, “Oramaaha omokari ono? Hano nsöhirë waaho hano, tönsërëënëri ko okongʼaana amanshë agha ukwisaabha amaghörö aghaane hë. Kasi omokari ono, anshöshëri amaghörö na amaisöri aghaaye, kora aghëëyëyë situukya isyaye. 45Uwe tönkëërri, kora tunyibharrë hë. Kasi we taraarosa ukumuumunta amaghörö aghaane kerenga asöhirë mono. 46Tonhakirë amaghuta ko-motwe ughwane ukwörökya igha nönsöökirë, kya igho eteemo iyëëtö ërë. Kasi umwene anhakirë amaghuta ghano ghakurumbaasa bhuuya ko-maghörö aghaane! 47Ku bhuyö ndakötëëbhya igha, ëbhëbhë ibhya omokari uyö, m-byaru, kasi abhëëywë bhyonswe igho. Kiyö nkyo kekoghera arabha na righonshe rinene. Kasi ömöntö ono akwabherwa ëbhëbhë bheke igho, wonswe righonshe iryaye ni-ike igho rekobha.”

48Ho bhoono Yëësu yaatëëbhëri omokari uyö igha, “Wabhëëywë ëbhëbhë ibhyaho.”

49Abhaghëni abhandë bhano bhaarë ko-meeza hayö, bhakasimya okobhoorania igha, “Kana ono m-möntö kë akwabhera abhantö ëbhëbhë ibhyaho bhamurë?”

50Yëësu akatëëbhya omokari uyö igha, “Keno këghërrë ötööriibhwi, nu-mukumo ughwaho. Kaghi na omorembe.”

8

Abhakari bhano bhaatöörryanga Yëësu

1Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akabha arainaaranaara mu-mighi na mu-bhishishi. Ahasë honswe hano yaahetanga, yaaraarekeranga abhantö Amangʼana Amaiya agha Obhokama ubhwa Waryobha. Yaaraarekanga hamwë na abheegha abhaaye ikömi na bhabhërë. 2Kora bhaare-ho abhakari abhandë bhano bhaahinaini na Yëësu. Abhakari bhayö bhaarë na amarööyë, na abhandë bhaarë na amasambwa. Yëësu yaabhahwënëri na ukwata amasambwa ghano bhaarë nagho. Mo-bhakari bhayö, yaare-mo Maryamu uwa Maghidara, ono Yëësu yaatirë-ko amasambwa muhungatë. 3Yoana mokaa Kuza wonswe ho yaarë. Kuza uyö, we yaarë umwimërërri uwa ëbhëntö ibhya omokama Herode Antipa. Yaare-ho Susana, na abhakari abhandë abhaaru. Abhakari bhayö, mbaasororanga ëbhëntö ibhyabho, kö ökötöörya Yëësu na abheegha abhaaye.

Ëkërëngyö ikya umubhusuri

(Mataayo 13:1-9; Maariko 4:1-9)

4Hano rikomo irya abhantö ukurwa mu-mighi imyaru bhaaikomaini, na abhantö bhakabha bharaasha ku-Yëësu, akabharëngërya ëkërëngyö keno igha, 5“Yaare-ho umubhusuri ono yaaghëëyë ukubhusura kö-möghöndö ughwaye. Enkaagha eno yaabhusuranga, seheke isyëndë isya imbusiro sekaghwa ko-nshera, sekatashwatashwa, na ibhinyönyi bhekaasha bhekaserya. 6Isyëndë sekaghwa ku-rirobha irya ku-ritare, na hano syaamërrë, sekabhorwa ikinyiha sekooma. 7Isyëndë sekaghwa mo-maanyamahwa, sekamera hamwë na amaanyamahwa, ëntöki ekasetokera.

8“Syaare-ho isyëndë seno syaaghööyë ku-rirobha iriiya. Sekamera na ukukiina bhuuya, sekaama bhököngʼu!”

Hano Yëësu yaamarrë okobharëngërya ëkërëngyö kiyö, akaghamba bhököngʼu igha, “Ömöntö wowonswe ono aighuurë ghayö ngambirë, aghaitegherre bhuuya.”

Keno kyaagheranga Yëësu ararëngya ëbhërëngyö

(Mataayo 13:10-23; Maariko 4:10-20)

9Abheegha abha Yëësu bhakamöbhöörya ensonga iya ëkërëngyö kiyö yaabharëngëëyi. 10Akabhahonshora igha, “Amangʼana agha Obhokama ubhwa Waryobha ngaibhisirë. Nyakara bhëënyu, ko bhoora Waryobha abhahönyörrëëyë amangʼana ghayö, okore moghamanye. Kasi abhandë në-bhërëngyö nkobharëngërya, ko bhoora igha, ‘Hano bhamaaha, n-kya hano bhatarööshë. Nokaanyoora bhaana amatwë bharaighwa, kasi n-kya bhano bhatakwighwa, tebhakomanyërrya hë.’8:10 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 6:9-10.

11“Ensonga iya ëkërëngyö kiyö ni-igha, Amangʼana Amaiya agha Waryobha, ngo imbusiro. 12Simbusiro seno syaaghööyë ko-nshera, siyö na-bhantö bhano bhakwitegherra engʼana iya Waryobha, kasi Oghosambwa ghuusha ghuruusya engʼana iyö mo-senkoro isyabho, okore bhatakaakumya, bhatööribhwi.

13“Na simbusiro seno syaatöönyirë ku-rirobha irya ku-ritare, siyö na-bhantö bhano bhakwitegherra engʼana iya Waryobha, bhashomerwa, bhakumya enkaagha enke igho. Kasi hano bhashaashibhwa bhaghitigha, mbatuubhaini kya ëmëröngö gheno ghetahirrë imiri mu-rirobha.

14“Simbusiro seera syaatöönyirë mo-maanyamahwa, siyö na-bhantö bhano bhakwitegherra engʼana iya Waryobha bhaghikërrya. Kasi hano enkaagha yaaheta-ho, bhanyankibhwa na amangʼana agha ubhutuni, ukwighomba ubhwamë, na obhoraaghëri. Amangʼana ghayö ngo ghakoghera umukumo ughwabho teghokobha ughwa heene hë.

15“Kasi simbusiro seno syaatöönyirë mu-rirobha iriiya, siyö na-bhantö bhano bhakwighwa engʼana iya Waryobha. Hano bhamara ukughitegherra, bhaghetoora mo-senkoro isyabho sinshiiya, na eno bharaghëndërrya okoghenaghya. Bhayö mbo bhakobha na örööbhö senkaagha syonswe igho.

Ëkërëngyö ikya etara

(Maariko 4:21-25)

16“Taaho ömöntö ono aköghöötya etara, amare aghikundikiri mu-nyöngö, handë aghetoore mwi-rungu. Kasi ömöntö hano yaghöötya etara, nkoghetoora arë ko-katangora, okore hano abhantö bharaasohe mu-nyumba bhamaahe obhorabhu. 17Hano yaakora igho, ëkëntö kyokyonswe keno kibhisirwë, nkobha kërë harabhu igho. Na bheno bhikundikiriibhwi mberaakondokorwe bhemaahekane. 18Ku bhuyö amëëghyö aghaane ghano mukwighwa, moghaitegherre bhuuya. Ömöntö ono amanyirë ëkëntö, Waryobha nkumwëngërya arë ko-bhomanyi ubhwaye bhuyö. Kasi ono atamanyirë ëkëntö, nkuruusibhwa arë kora keera akokanya igha naanakyo.”

Bhawamwabho Yëësu

(Mataayo 12:46-50; Maariko 3:31-35)

19Mbe, nyakuwaabho Yëësu na bhawamwabho Yëësu, bhakaasha ku-Yëësu. Kasi tebhaamuhikirë haangʼë hë, ko bhoora waanyöörrë abhantö bhamwihöndërrëëyë. 20Abhantö abhandë bhakatëëbhya Yëësu igha, “Nyakuwëënyu na abhamura abhëënyu n-kebhara hayö bharë, bharatuna momaahane.”

21Yëësu akabhahonshora igha, “Maayö na abhamura abhëëtö m-bano bhakwitegherra engʼana iya Waryobha na ukughikërrya.”

Yëësu arahamera rikama na amayengo

(Mataayo 8:23-27; Maariko 4:35-41)

22Urusikö nyabhorebhe, Yëësu yaariinirë mu-bhwato hamwë na abheegha abhaaye. Akabhatëëbhya igha, “Twamboke tughi humbu.” Bhakatanora bhakaghya. 23Enkaagha iyö bhaambokanga, Yëësu akaghya akaraara, akaihiribhwa. Mbe, ikighumbë kekahuusha ku-nyansha kuyö, kora ubhwato ubhwabho bhokataha amanshë bhokasimya ukukwererra, hake bhakwererre. 24Abheegha bhayö bhakaghya ku-Yëësu, bhakamutura bharamötëëbhya igha, “Omonene uwëëtö! Omonene uwëëtö! Torakwererra!”

Yëësu akabhooka, akahamera rikama iryaru riyö na amayengo. Bhekatigha kamwë igho, kokatendeera.

25Hayö bhoono ho Yëësu yaabhöörri abheegha abhaaye igha, “Ukukumya ukwënyu hayi körëngë?”

Abheegha bhakoobhoha bhököngʼu, bhakaroghoora, na okobhoorania igha, “Kana! Ömöntö ono n-wa teemo kë? Arahamera rikama rirörö kai na amayengo, bheramwighwera kamwë igho bhamurë!”

Yëësu arahwënia ömöntö ono aana amasambwa

(Mataayo 8:28-34; Maariko 5:1-20)

26Ho bhoono Yëësu na abheegha abhaaye bhaambökirë inyansha iya Ghariraaya. Bhakahika ko-morambo ughwa ikyaro ikya Abhagherasi, keno kërëngë humbu iya Ghariraaya. 27Ni-igho Yëësu yaaikirë ukurwa mu-bhwato igho ko-morambo hayö, akasikana na ömöntö uwa mu-mughi muyö, ono yaarë na amasambwa. Ömöntö uyö ku-ribhagha ritambë tiyaatooranga singibho hë, kora tiyaikaranga mu-nyumba hë, kasi yaaikaranga mo-sembeehera seno syaarë mo-masana. 28-29Risambwa riyö, m-mara kaaru ryaamoghootanga. Abhantö bhaashaashyanga okomorenda ko okomobhoha ebheraangʼani na sipingu, kasi yaabhebhotoranga. Risambwa riyö ndyaamuhiranga ku-riköngö.

Hano ömöntö uwa risambwa uyö yaahomeraini na Yëësu, akakora ikituri. Mbe, Yëësu akahamera risambwa riyö rirwe kö-möntö uyö. Ömöntö uyö akairekera hansë bhubhuumaayë mbere iya Yëësu hayö, arakonga bhököngʼu igha, “Uwe Yëësu Omoona uwa Waryobha ono ökërrë bhyonswe igho, ne-ngʼana kë ukuntuna-ko? Ndakosaasaama, otakaanteesa!”

30Yëësu akamöbhöörya igha, “Iriina iryaho nu-uwe wë?” Akamohonshora igha, “Nö-öni rijëëshi.” Yaaghambirë igho, ko bhoora amasambwa m-maaru yaarë nagho. 31Amasambwa ghayö ghakasaasaama Yëësu, okore atakaaghahamera ukughya mu-bhwina ubhwa mu-kyaro ikya abhaku.8:31 Mu-kyaro ikya abhaku. Maaha mo-faharaasa engʼana, Ikyaro ikya abhaku.

32Mbe, ahasë hayö, ryaare-ho rihisho rinene irya sëmbëëshë seno syaarëësyanga ku-nguku hayö. Bhoono mbe, amasambwa ghayö ghakasaasaama Yëësu aghatighe ghaghende ghasoherre sëmbëëshë, Yëësu akaikërrya. 33Amasambwa ghakarwa kö-möntö uyö, ghakaghya ghakasoherra sëmbëëshë siyö kwa nguru. Sëmbëëshë syonswe igho, sekatirimana ukurwa ku-nguku, ku-kihiringityö ëkërörö, sekaghya mu-nyansha, sekakwera-mo.

34Hano abharëësya abha sëmbëëshë siyö bhaarööshë ghayö ghaaikörrë, bhakakenya ukughya mu-mughi na mu-bhishishi bhakaraareka amangʼana ghayö ko-bhantö. 35Ho abhantö bhaaimökirë ukughya okomaaha amangʼana ghayö kya igho gharë, bhakahika ku-Yëësu. Hano bhaamöhëkërëëyë, bhakamaaha ömöntö uyö yaatirwe-ko amasambwa, aikaayë haangʼë na amaghörö agha Yëësu. Atöörrë singibho na ikyamotwe kyamökirë, abhaayë ömöhöru. Abhantö bhayö bhakoobhoha.

36Abhantö bhano bhaarööshë ghonswe igho ghayö, mbo bhaatëëbhëri bhayö bhaaishirë, kya igho ömöntö uyö yaahwëniibhwi. 37Abhantö bhonswe igho bhayö, bhano bhaaruurë mu-kyaro ikya Abhagherasi, bhakoobhoha bhököngʼu. Bhakasaasaama Yëësu igha, arwe waabho hayö. Yëësu akariina mu-bhwato, akakyora.

38Ömöntö uyö yaatirwë-ko amasambwa, akasaasaama Yëësu igha, bhahinane. Kasi Yëësu akaanga. Akamötëëbhya igha, 39“Kyora wëënyu, ötëëbhi abhantö ghayö Waryobha akökörëëyë.” Ömöntö uyö akarwa hayö, akainaaranaara araraarekera abhantö abha kera ahasë mu-mughi muyö ghano Yëësu amökörëëyë.

Yëësu araryökya umwisëkë na ukuhwënia omokari ono yaanyankuha

(Mataayo 9:18-26; Maariko 5:21-43)

40Hano Yëësu yaakyörrë mo-mokowa ughwa Ghariraaya eera yaarë, akasërëënibhwa-yo na rikomo irya abhantö bhano bhaamoghanyanga.

41Akeesherwa hayö na ömöntö ono yaabherekerwanga igha Yairo. Yairo uyö we yaarë omonene uwa inyumba iya esango iya Abhayahudi. Hano yaahikirë ku-Yëësu, akamotemera hansë ibhiru. Akamokangʼasërrya igha, aghi yeeka waaye, 42ko bhoora mwisëkë uwaaye, m-mörööyë yaarë musingu. Umwisëkë uyö, uwa imyoka ikömi na ibhërë, mu-mwëmwë yaarë. Yëësu akaikërrya bhakahinana.

Hano Yëësu yaaghyanga-yo, rikomo irya abhantö ndyaahinaini nawe, rekabha reramwihonderra bhököngʼu. 43Na mo-bhantö bhayö, yaare-mo omokari uwöndë ono yaatemoranga amaanyinga imyoka ikömi na ibhërë. [Nokaanyoora yaahirrë ëbhëntö ibhyaye bhyonswe igho kö-bhörëri,]8:43 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani. kasi tiyaare-ho ömörëri kora ömwë ono yaatöörrë okomorera.

44Bhoono mbe omokari uyö, akaasha nyuma iya Yëësu, akakunia ripindo irya ingibho iya Yëësu. Okotemora amaanyinga ukwaye, kokabhotoka hayöhayö.

45Yëësu akabhöörya igha, “N-nawë ankuniri?”

Abhantö bhonswe igho bhakaanga. Peetero akatëëbhya Yëësu igha, “Omonene uwëëtö, tokomaaha igha abhantö m-baaru bhakwinaarrë, bhakwihöndërrëëyë?”

46Kasi Yëësu akaghamba igha, “Nemanyirë igha aaho ömöntö ono ankuniri, ko bhoora nighuurë obhotoro ubhwa ukuhwënia bhundure-ko ukughya ukuhwënia ömöntö.”

47Hano omokari uyö yaarööshë igha taana enshera yoyonswe igho iya ukwibhisa, akaasha ku-Yëësu na eno ararighita.8:47 Ararighita. Abhayahudi bhaaghiranga omokari ono akurwa amaanyinga igha m-munyanku. Tiyaikërërribhwanga na amaraghërryö agha Mosa ukwikoma hamwë na abhandë. Na hano ömöntö yamukunia-ko, wonswe nkunyankuha arë Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 15:25-33. Akatema hansë ibhiru, akatëëbhya Yëësu ikibhuno ikya ukumukunia, na bhono ahwënirë kamwë igho. Na abhantö bhonswe igho, mbaaighuurë bhuyö yaaghambirë. 48Yëësu akamötëëbhya igha, “Mwisëkë uwaane, keno këghërrë uhwënirë, nu-mukumo ughwaho. Kaghi na omorembe!”

49Enkaagha iyö waanyöörrë Yëësu akishumaasha, akaasha-ho ömöntö ukurwa wa Yairo omonene uwa inyumba iya esango iya Abhayahudi. Ömöntö uyö akatëëbhya Yairo igha, “Otakaanyankya umwëghya, ko bhoora umwisëkë uwaaho, amarrë ukukwa.”

50Kasi hano Yëësu yaaighuurë amangʼana ghayö, akatëëbhya Yairo igha, “Otakoobhoha. Uwe obhe na umukumo, umwisëkë uwaaho naraahone.”

51Hano Yëësu yaahikirë wa Yairo, tiyaikërëëyi ömöntö wowonswe igho asohe hamwë nawe. Kasi yaaghëghirë Peetero, Yohana, Yaakobho, na abhaibhöri abha umwisëkë uyö yaarenga akuurë, mbo yaasöhirë nabho muyö.

52Abhantö bhano bhaare-ho mbaakuuranga na okosemenkerra ko okoghera ukwa umwisëkë uyö. Kasi Yëësu akabhatëëbhya igha, “Motakaakuura. Umwisëkë ono takuurë hë, kasi naraayë.” 53Abhantö bhayö bhakasimya okomosekerra, ko bhoora mbaamanyirë igha, umwisëkë uyö, amarrë ukukwa.

54Yëësu akaghoota okobhoko ukwa umwisëkë uyö, akamutura bhököngʼu igha, “Bhooka ore mwisëkë.” 55Kamwë igho, umwisëkë uyö akaheeshera, akemerra. Yëësu akabharaghërrya igha, bhamohaane ibhyakorya. 56Abhaibhöri abha umwisëkë uyö, bhakaroghoora bhököngʼu. Kasi Yëësu akabhakaania bhatakaatëëbhya ömöntö wowonswe igho ghayö ghaaikörrë hayö.

9

Yëësu aratoma abhatomwa abhaaye ikömi na abhabhërë

(Mataayo 10:5-15; Maariko 6:7-13)

1Yëësu yaabhërëkëëyë abhatomwa abhaaye ikömi na bhabhërë. Akabhahaana ubhwera na obhotoro ubhwa ukwata amasambwa ghonswe igho ko-bhantö, na ukuhwënia abharööyë. 2Akabhatoma bhaghende okoraarekera abhantö amangʼana agha Obhokama ubhwa Waryobha na ukuhwënia abharööyë. 3Akabhatëëbhya igha, “Motakaamanora ëkëntö ko-roghendo urwënyu, nekaabha inyimbo, ensaho, ibhyakorya, kora seehera, handë ingibho iyëndë iya kabhërë. 4Na mu-nyumba yoyonswe igho eno bharaabhasërëëni mosohe, mwikare-mo, kohekera urusikö rono murirwa mu-kishishi kiyö. 5Na umughi ghoghonswe ghono abhantö abha muyö bhataabhasërëëni, murwe-mo na okokongʼonta urutu urwa ko-maghörö aghëënyu,9:5 Okokongʼonta urutu urwa ko-maghörö aghëënyu. Ensonga iyaamo nu-kwöryökya igha, Waryobha angirë abhantö abha hayö, ko bhoora bhaangirë abhatomwa abhaaye. okore robhe ekemanyërryö ikya ukwanga ukwabho.”

6Ho bhoono abheegha bhayö bhaatanööyë, bhakaheta mu-bhishishi bhararaarekera abhantö Amangʼana Amaiya agha Obhokama ubhwa Waryobha, na ukuhwënia abharööyë kera ahasë.

Amangʼana ghararoghania Herode omotwe

(Mataayo 14:1-12; Maariko 6:14-29)

7Hano Herode Antipa ömötöngi uwa Ghariraaya yaaighuurë amangʼana ghonswe igho ghano Yëësu yaakoranga, omotwe ughwaye ghokaroghana. Ngwaaroghaini ko bhoora abhantö abhandë mbaaghambanga igha, “Yëësu we Yohana, hayö naryökirë ukurwa mo-bhaku.” 8Abhandë igha, “Ömörööti Ëriya, we abhööshökirë.” Na ghwiki abhandë bhakaghamba igha, “Nö-mörööti uwa kare, we aryökirë.”

9Kasi Herode Antipa umwene akaibhöörya igha, “Yohana naamökëngirë righöti. Kana uyö n-nawë nkwighwa amangʼana agha amakono aghaaye?” Ku bhuyö, Herode yaaighombanga bhököngʼu amaahane na Yëësu.

Abhantö okoheteera ëbhëkwë bhitaanobharahaanwa ibhyakorya na Yëësu

(Mataayo 14:13-21; Maariko 6:30-44; Yohana 6:1-14)

10Mbe, abhatomwa bhayö, bhakakyora ku-Yëësu, bhakamötëëbhya ghonswe igho ghano bhaakörrë. Hayö ho yaabhatangatirë abheene igho hagharë, ukughya mu-mughi ghono ghwaabherekerwanga igha Bhëtisaida. 11Kasi hano rikomo irya abhantö ryaamanyirë igha ni-iyö aghëëyë, rekamosoorana. Akabhasërëënia bhuuya. Akasimya ököbhëëghya amangʼana agha Obhokama ubhwa Waryobha. Akahwënia abharööyë bhano bhaarë na inyonta iya ukuhwënibhwa.

12Hano omoghoroobha ghwaahikirë iryobha reraghya okoghwa, abheegha ikömi na bhabhërë bhayö bhakaasha ku-Yëësu bhakamötëëbhya igha, “Bhoono uwe otahaatera abhantö bhano, bhaghende mu-bhishishi na mö-mëghöndö gheno ghërëngë haangʼë hano, okore bhaitonere ibhyakorya na ahasë aha okoraara, ko bhoora hano mwi-sisi törë.”

13Yëësu akabhahonshora igha, “Bhëënyu mobhahaane ibhyakorya.”

Bhakamötëëbhya igha, “Bhëëtö tetoona hano ibhyakorya bheno bheraabhaise hë. Toona emekaate etaano na sinswë ibhërë igho! M-maheene nkutuna örë igha, toghende toghorre abhantö bhangʼana hano ibhyakorya?” 14Ekerengere ikya abhashaasha abheene igho bhano bhaare-ho, kyaaheteeranga abhantö ëbhëkwë bhitaano.

Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Mobhatëëbhi bhaikare sentegha isya abhantö merongo etaano etaano.” 15Bhakakora kya bhono yaabharaghërrëëyi, abhantö bhonswe igho bhakaikara.

16Yëësu akaghegha emekaate etaano ghiyö na sinswë ibhërë. Akagharamera mu-ryobha, akakumya Waryobha, akabhotorabhotora emekaate na sinswë siyö, akahërrya abheegha abhaaye, okore bhatwenere abhantö bhayö. 17Abhantö bhonswe igho bhakarya, bhakeeghota. Abheegha abha Yëësu bhakakomania ebhesansa ibhya ibhyakorya bheno bhyaatamirë, bhakanyoora ebhekapo ikömi na bhibhërë.

Peetero araghamba igha Yëësu n-Kiristo

(Mataayo 16:13-19; Maariko 8:27-29)

18Urusikö urwöndë, Yëësu na abheegha abhaaye bhaarenga bhaiyahööyë. Yëësu yaasaasaamanga Waryobha. Akabhabhöörya igha, “Abhantö bharaghamba igha nö-öni wë?”

19Bhakamohonshora igha, “Abhandë nkoghamba bharë igha, nu-uwe Yohana Omobhatiisya. Abhandë igha, nu-uwe Ëriya. Kora bhaaho abhandë bhano bhakoghamba igha, uwe nö-mörööti uwa kare, we yaryökirë.”

20Yëësu akabhabhöörya igha, “Bhoono bhëënyu bho, iyakë mokoghamba?”

Peetero akamohonshora igha, “Uwe nu-uwe Kiristo! Nu-uwe waatomwa na Waryobha!”

21Yëësu akabhakaania bhatakaatobhora engʼana iyö.

Yëësu arashumaashera urwa mbere engʼana iya ukukwa na ukuryoka ukwaye

(Mataayo 16:20-28; Maariko 8:30–9:1)

22Hano yaamarrë okobhakaania, akabhatëëbhya igha, “Öni Omoona uwa Ömöntö ni-igha nnyoore inyaanyi, kora nangwe na abhaghaaka abha Ikiyahudi, abhanene abha abhasëngëri, na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhayö mbarighira, niitwe. Kasi urusikö urwa katatö m-maheene nindiryoka.”

23Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö, akabhatëëbhya bhonswe igho igha, “Ömöntö wowonswe ono akutuna okonsoorana, ni-igha aikaane umwene, aikërri ukunyoora inyanko iya okonsoorana9:23 Aikërri ukunyoora inyanko iya okonsoorana. Mu-Kiyunaani ni-igha, aiteeke omosarabha ughwaye andwe nyuma. sinsikö syonswe igho. 24Mbe, ömöntö wowonswe ono akwironerra, uyö nairëkëëyë. Na ömöntö wowonswe ono araairekere ukughira iya öni, uyö naitörri. 25Ömöntö nakaanyoora ëbhëntö bhyonswe igho ibhya ko-kebhara kono, kasi aisiki umwene igho, n-kë oraanyoore akörrë? 26Ömöntö ono akoommaahera sënsöni öni na amangʼana aghaane, uyö we öni Omoona uwa Ömöntö ndemaahera sënsöni ku-bhuhika ubhwa Taata, hano ndiisha ukurwa mu-ryobha, hamwë na abhamaraika abhahörëëru.

27“No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, mo-bhantö bhano bhaimërëëyë hano, bhaamo abhandë bhano bhatarikwa igho, bhatarööshë Obhokama ubhwa Waryobha.”

Yëësu araisyörya ekesosa

(Mataayo 17:1-8; Maariko 9:2-8)

28Hano syaahööyë sinsikö monaane ukurwa haara Yëësu yaaghambirë amangʼana ghayö, Yëësu akaghegha Peetero, Yohana na Yaakobho, akariina nabho ku-nguku, okore asaasaame Waryobha. 29Hano yaahikirë iyö, akasimya okosaasaama Waryobha. Enkaagha eno yaasaasaamanga, ituubho iyaaye ekaisyörya. Singibho isyaye sekarabherra shaa, sekamekameka bhököngʼu. 30Hayö na hayö igho, bhakabhooshokera-ho na abhantö bhabhërë, bhakabha bharashumaasha na Yëësu. Abhantö bhayö m-Mosa na Ëriya bhaarë. 31Bhaamekamekanga emerengaari gheno bhaarë naghyo. Bhaashumaasheranga kya igho Yëësu araahekerani ghaara Waryobha yaamutunire-ko ukukwera Yërusarëëmu. 32Ko-nkaagha iyö waanyöörrë Peetero na bharikyaye bhaihiriibhwi. Hano bhaabhöökirë bhakamaaha Yëësu aramekameka emerengaari gheno yaarë naghyo. Bhakamaaha na abhantö abhabhërë bhaimërëëyë haangʼë nawe.

33Hano abhantö abhabhërë bhayö bhaatanoranga ukurwa ku-Yëësu hayö, Peetero akatëëbhya Yëësu igha, “Omonene uwëëtö, m-buuya bhëëtö tobhe hano. Tohaghaashe hano ibhighutu bhitatö, ëkëmwë ikyaho, ikyëndë ikya Mosa na ikyëndë ikya Ëriya.” Peetero yaaghambirë igho, kasi atamanyërrëëyi keno yaaghambanga.

34Enkaagha iyö Peetero yaaghambanga igho, risaarö rekaasha rekabhakundikirya. Abheegha bhayö bhakoobhoha. 35Engamba ekarwera mu-risaarö muyö, ekaghamba igha, “Ono we Omoona uwaane, we nshaaghööyë ku bhuyö mumwitegherre.” 36Hano engamba iyö yaahööyë, abheegha bhakamaaha Yëësu atighaayë umwene. Ghayö ghonswe igho bhaarööshë hayö, tebhaatëëbhëri ömöntö wowonswe oora ko-nkaagha iyö hë.

Yëësu araata risambwa irya ëndööri

(Mataayo 17:14-18; Maariko 9:14-27)

37Nyinkyo yaako, Yëësu hamwë na abheegha bhatatö bhayö, bhakaika ukurwa ku-nguku. Rikomo rinene irya abhantö rekaturungʼana Yëësu. 38Mo-bhantö muyö, yaare-mo ono yaaghambirë bhököngʼu igha, “Nkaakosaasaama ore umwëghya, otaamaahera omoona uwaane umumwëmwë ono. 39Omoona ono aana risambwa. Nkömöröönianga rere akora ikituri, kora aghwa ëndööri, rihuro rimurwa mu-munywa. Nkumunyankya rërë igho, tirikumutigha bhöngö hë, kasi nkumutigha rërë kwa nyanko aana amashamaaro. 40Naasaasaamirë abheegha abhaaho igha bharyate, kasi tebhaatörrë hë.”

41Yëësu akaghamba igha, “Bhëënyu abhantö abha rekora reno, na-bhantö abhaghogho mörë, kora temoona umukumo hë. Nëngëndërrya ukwikarana na bhëënyu ndabhaghömërrya okohekera rööhë? Ndeetera hano omoona uwaaho uyö.”

42Hano umumura uyö yaaghyanga ku-Yëësu, akaghwësibhwa hansë na risambwa, akaghwa ëndööri. Kasi Yëësu akahamera risambwa riyö, rekarwa, akamuhwënia, akamukyörya ku-suwaabho.

43Abhantö bhonswe igho hano bhaarööshë obhotoro obhonene ubhwa Waryobha bhuyö, bhakaroghoora bhököngʼu.

Yëësu arashumaashera urwa kabhërëengʼana iya ukukwa na ukuryoka ukwaye

(Mataayo 17:22-23; Maariko 9:30-32)

Enkaagha iyö bhaaroghorranga ghayö Yëësu yaakörrë, umwene akatëëbhya abheegha abhaaye igha, 44“Engʼana eno ndaabhatëëbhi bhoono igho, mughitegherre bhuuya. Öni Omoona uwa Ömöntö nendaanyeerwe inikö, ntoorwe mu-bhitaano ibhya abhabhisa abhaane.”

45Amangʼana ghayö Yëësu yaabhatëëbhëri, tebhaghamanyërrëëyi hë, ghaarenga ghabhisirwë ko-obho, okore bhatakaaghamanya. Kasi bhakoobhoha ökömöbhöörya ensonga iya ghayö yaaghambirë.

N-nawë omonene okokera abhandë?

(Mataayo 18:1-5; Maariko 9:33-37)

46Abheegha abha Yëësu bhakanyeerana senkaani igha, nawë omonene okokera bharikyaye.

47Yëësu akamanya amaitegherro aghaabho ghano bhaaitegherranga mo-metwe ighyabho. Ku bhuyö akaghegha omoona omoke, akamwimërrya haangʼë nawe. 48Akabhatëëbhya igha, “Ömöntö ono araasërëëni ömöntö omoke kya omoona ono, ko okoghera iya öni, noraanyoore nö-öni asërëënëri. Na ömöntö ono araansërëëni, nkunyoora arë asërëënëri Waryobha ono yaantoma, ko bhoora ömöntö omoke bhököngʼu, mö-bhëënyu muyö bhonswe igho, uyö we omonene okokera bhonswe igho.”

Ono atakobhanyeera senkaani no-robhareka urwënyu arë

(Maariko 9:38-40)

49Yohana akatëëbhya Yëësu igha, “Omonene uwëëtö, twaarë törööshë ömöntö araata amasambwa ko obhotoro ubhwa iriina iryaho, tokamokaania, ko bhoora atarëngë hamwë na bhëëtö.”

50Yëësu akamohonshora igha, “Motakaasha okomokaania, ko bhoora ömöntö ono atakobhanyeera senkaani, uyö hamwë arë na bhëënyu.”

Abhasamaaria bhano bhataasërëënëri Yëësu

51Hano enkaagha iya Yëësu iya okogheghwa ukughya mu-ryobha yaahikirë haangʼë, ho yaarööshë igha atanore ukughya Yërusarëëmu. 52Akatoma abhahiri abha amangʼana bhamotangatere, bhakaghya bhakasoha mu-kishishi ikyëndë ikya Abhasamaaria, okore bhamösëëmëri ahasë aha okoraara. 53Kasi abhantö abha mu-kishishi kiyö, tebhaamösërëënëri hë, ko bhoora Yëësu yaaghyanga Yërusarëëmu.

54Hano Yaakobho na Yohana abheegha abha Yëësu bhaarööshë amangʼana ghayö, bhakabhöörya Yëësu igha, “Kana Omonene uwëëtö, ni-igha tosabhe omorro ghwike ukurwa mu-ryobha ghobhasiki, [kya bhoora Ëriya yaakörrë]?”9:54 Maaha mo-ketabho ikya 2 Abhakama 1:10, 12, 14.

55Yëësu akabhaisyörrya, akabhahamera, [akabhatëëbhya igha, “Bhëënyu temomanyirë m-bantö abha eteemo kë mörë, 56ko bhoora öni Omoona uwa Ömöntö te-bhantö naasha kusikya hë, kasi naasha okore ntööri abhantö.”]9:54-56 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani. Bhakaghya mu-kishishi ikyëndë.

Abhantö bhano bhakutuna okosoorana Yëësu

(Mataayo 8:19-22)

57Enkaagha eno Yëësu yaaghendanianga na abheegha abhaaye ko-nshera, ömöntö uwöndë akamötëëbhya igha, “Nendaakosooranenga, hasë honswe igho, hano ukughya!”

58Kasi Yëësu akamohonshora igha, “Nyamobhwe, mbaana amaina aghaabho agha okoraara-mo, na ibhinyönyi, mbeena amasu. Kasi öni Omoona uwa Ömöntö, teneena ahasë aha okotoora orobharu urwane hë.”

59Yëësu akatëëbhya ömöntö uwöndë igha, “Nshö onsoorane.”

Ömöntö uyö akamohonshora igha, “Omonene, tigha kanga ngende mbeeke taata, mmare niishe.”9:59 Amaandeko agha Ikiyunaani ngaandëkirwë igha, tigha tangata ngende okobheeka taata. Kasi tiyaaghambirë igha suwaabho m-mörööyë yaarë handë igha yaarenga akuurë hë. Ku bhuyö ensonga yaamo ni-igha yaatunanga aghi okokora ighyaye. Ne-meremo ighyaye ghyaamötönëri tokosoorana Yëësu kwamötönëri hë.

60Kasi Yëësu akamohonshora igha, “Tigha abhantö bhano bhatakwighwera Waryobha, bhabheekane abheene ko abheene. Kasi uwe kaghi oraarekere abhantö amangʼana agha Obhokama ubhwa Waryobha.”

61Ömöntö uwöndë uwa katatö, akatëëbhya Yëësu igha, “Ore Omonene, nendaakosooranenga, ahasë honswe igho. Kasi untighe tangata ngende ndaghe abha yeeka.”

62Yëësu akamohonshora igha, “Ömöntö wowonswe ono asimiri okorema na sengʼombe, hano araamaaherre nyuma, uyö taingʼarëëyë okobha mo-bhokama ubhwa Waryobha hë.”

10

Yëësu aratomana abhasoorani abhaaye merongo muhungatë na bhabhërë

1Hano ghayö ghaahööyë, Omonene Yëësu akashaaghora abhasoorani merongo muhungatë na bhabhërë.10:1 Merongo muhungatë na bhabhërë. Senakara isyëndë syandëkirwë igha merongo muhungatë. Akabhatoma bhabhërë bhabhërë, bhatangate ukughya mu-mighi ghyonswe igho, na ahasë honswe igho, hano umwene yaatunanga ukughya-ho. 2Yëësu akabhatëëbhya igha, “Ibhyakorya m-byaru kö-möghöndö, kasi abhaghësi m-bake igho. Ku bhuyö mosaasaame mwene ömöghöndö, ahire abhaghësi kö-möghöndö bhaghese.

3“Bhoono bhëënyu mughi. Kasi momanye igha, okobhatoma kono nkobhatoma mo-bhantö, n-kya hano ebhemaanwa ibhya amangʼöndi, bhyahirwa mu-sishuushë ghatë. 4Motakaamanora ensaho, ikighushi ikya seehera, handë rifwara iryëndë irya ebheraatö. Motakaitëbhërrya ko-nshera, kö ökökëëryakëërya abhantö.

5“Inyumba yoyonswe eno moraasohe-mo, mobhakëëri igha, ‘M-morembe bhamurë.’ 6Na hano oraanyoore ömöntö ono ahanshirë omorembe aamo, naraangʼoorwe na omorembe ughwënyu. Na hano oraanyoore igha taamo hë, omorembe ughwënyu ngoraabhakyorre. 7Motakangʼaanya ngʼaanyanga, mwikarenga mu-nyumba iyö mösöhirë-mo, ibhyakorya bhyobhyonswe bheno möhëëriibhwi, bhëënyu moraaghere. Ko bhoora ömököri uwa emeremo, naingʼarëëyi okohaanwa ehoorohooro iyaaye.

8“Hano moraasohe mu-mughi bhabhasërëëni, moraaghere kyokyonswe keno bharaabhahaane. 9Muhwëni abharööyë abha mu-mughi ghuyö. Moraarekere abhantö abha mu-mughi muyö igha, ‘Enkaagha iya Obhokama ubhwa Waryobha n-haangʼë ërë.’ 10Kasi umughi ghono moraasohe-mo, bhaange okobhasërëënia, bhëënyu mohete mö-sëmbëri moraghamba igha, 11‘Kora urutu urwa mu-mughi ughwënyu rono ronantëëyë ko-maghörö aghëëtö, torarokongʼontera hano, robhe ëkërëngyö ikya ukwanga ukwënyu. Kasi momanye engʼana ëmwë igha, enkaagha iya Obhokama ubhwa Waryobha n-haangʼë ërë.’ 12Keno nkobhatëëbhya ni-igha, hano Waryobha arebhotorra abhantö abha ko-kebhara kono ibhiina ibhyaho, narishibhya abhantö abha mu-mughi ghuyö, okokera bhono arishibhya abhantö abhatëëyu abha Sodoma.”10:12 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 19:24-29.

Yëësu araghanërya abhantö abha imighi gheno ghyaamwanga

(Mataayo 11:20-24)

13“Haahö, bhëënyu abhantö abha Korazini, Waryobha narebhashibhya. Haahö, abhantö abha Bhëtisaida, Waryobha narebhashibhya. Singa amakono ghano naakora kö-bhëënyu ngo naakora mu-mighi ighya Tiiro na Siidööni, singa abhantö abha Tiiro na Siidööni mbakaatöörrë singibho isya amaghonera na ukwikara mu-riibhu ukwörökya igha, bhahöngööyë ëbhëbhë ibhyabho. 14Ku bhuyö, hano Waryobha arebhotorra abhantö abha ko-kebhara kono ibhiina ibhyaho, abhantö abha mu-mighi ighya Korazini na Bhëtisaida, narebhashibhya bhököngʼu, okokera ubhushibhu bhono arishibhya abhantö abhatëëyu abha Tiiro na Siidööni.

15“Bhëënyu abhantö abha Kaperenaumu, nkokanya mörë igha, Waryobha narebhaghegha abhahire mu-ryobha, tarebhaghegha hë. Kasi narebhatabhuta mu-kyaro ikya abhaku.”

16Ho Yëësu yaamarrë akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Ömöntö wowonswe ono araabhaitegherre, noraanyoore nö-öni aitëghërrëëyë. Na ono araange okobhaitegherra, nkunyoora arë nö-öni angirë ukwitegherra. Na ömöntö ono akwanga ukunyitegherra, uyö nkunyoora arë yangirë Waryobha ono yaantoma.”

Abhasoorani bhaara bhaatömirwë bharakyora ku-Yëësu

17Ho bhoono abhasoorani abha Yëësu merongo muhungatë na bhabhërë bhaara yaatömirë, bhakakyora bhashömëëywë. Bhakatëëbhya Yëësu igha, “Omonene uwëëtö, kora hano twata amasambwa ku ubhwera ubhwa iriina iryaho, nkutwighwera gharë.”

18Yëësu akabhahonshora igha, “Naarë ndööshë Oghosambwa, ghoraharaatoka ukurwa mu-ryobha kya ëkëmësyö ikya enkobha. 19Bhoono mbe momanye igha, mmarrë okobhahaana ubhwera ubhwa okotasha sinshoka na ëbhëtörömööni, na ubhwera ubhwa okohengera singuru syonswe igho, isya umubhisa oora. Tekeeho keno keraatore okobhanyahaara hë.

20“Motakashomerwa ko bhono mukwata amasambwa. Kasi mushomerwe igha, amariina aghëënyu ghaandekwa mu-ryobha.”

Yëësu arashomerwa

(Mataayo 11:25-27, 13:16-17)

21Hayö na hayö igho, Umwika Ömöhörëëru akaghera Yëësu ashomerwe bhököngʼu, kora akaghamba igha, “Taata, nu-uwe nkukumya, ono örëngë Omonene uwa kera ëkëntö mu-ryobha iyö, na ko-kebhara kono. Ko bhoora amangʼana aghaaho ghano, waabhisa abhantö abhangʼaini na bhano bhaasoma, kasi okahonyorra abhantö bhano bhaana umukumo ku-uwe kya abhaana abhake. M-maheene Taata waakörrë igho ko bhoora ni-igho waatunirë igha ebhe.” 22Ho ghwiki Yëësu yaabhatëëbhëri igha, “Taata Waryobha, angʼaayë bhyonswe igho. Taaho ömöntö ono amanyirë Omoona uwa Waryobha, kasi Taata Waryobha we amomanyirë. Na taaho ömöntö ono amanyirë Taata Waryobha, kasi no-Moona uwaaye umwene we amomanyirë, na bhaara öni Omoona uwa Waryobha, nkutuna igha mbahonyorre.”

23Yëësu akaisyörrya abheegha abhaaye bharëngë abheene igho hagharë, akabhatëëbhya igha, “Bhëënyu mwangʼoorwa, ko bhono mukwimaahera amangʼana ghano. 24Ndabhatëëbhya igha, abharööti abhaaru na abhakama abha kare, bhaaighombanga bhamaahe ghano bhëënyu mokomaaha ndakora, kasi tebhagharööshë hë. Bhaaighombanga bhaighwe ghano bhëënyu mukwighwa ndaghamba, kasi tebhaghaighuurë hë.”

Ëkërëngyö ikya Omosamaaria uwa heene

25Urusikö nyabhorebhe, umwëghya uwa amaraghërryö agha Mosa yaaimökirë akaimerra, akabhöörya Yëësu engʼana iya ukumushaashya. Akamöbhöörya igha, “Kana, umwëghya uwëëtö, iyakë nkaakora nyoore umwandö ughwa öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho?”

26Yëësu akamohonshora igha, “Amaraghërryö gho ni-yakë ghakoraghërrya ko engʼana iyö? N-kë uwe okosoma mo-maraghërryö muyö?”

27Umwëghya uwa amaraghërryö uyö, akahonshora Yëësu igha, “Yandëkirwë igha, ‘Ohanshe Omonene Waryobha uwaaho, kwa enkoro iyaaho yonswe igho, ko amaitegherro aghaaho ghonswe igho, ku singuru isyaho syonswe igho, na ko sehakëri isyaho syonswe igho.’10:27a Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 6:5. Na ghwiki ni-igha, ‘Ohanshe murikyaho kya bhono wihanshirë uwe umwene.’ 10:27b Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 19:18.

28Yëësu akamötëëbhya igha, “M-buuya oghambirë, bhoono kaghi okore bhuyö oghambirë, noraanyoore öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.”

29Kasi umwëghya uwa amaraghërryö uyö, yaatunanga amaahekane igha, m-möntö uwa heene ku-Waryobha, ku bhuyö akabhöörya Yëësu ghwiki igha, “Kana bhoono amaraghërryö gharaghamba igha murikyane nawë?”

30Yëësu akamörëngërya ëkërëngyö keno igha, “Yaare-ho ömöntö uwöndë, ono yaarwërëëyë Yërusarëëmu araghya Yërikö. Ko-nshera kuyö yaarë, akanaahwa-ko na abhakoora. Bhakamotema, bhakamunyahaara bhököngʼu, bhakamongʼaabhora singibho, bhakamutigha aratasa.

31“Enshera etakötëëbhya ömöghëndi, ömösëngëri uwöndë akaheta ko-nshera kuyö. Kasi ömösëngëri uyö, ni-igho yaamörëkëëyë-ko iriiso igho, akahetera mbareka. 32Omoraawi10:32 Omoraawi nö-möntö uwa ekabhira iya Abharaawi yaarë. Abharaawi mbo bhaakoranga emeremo mu-risengerro irya Waryobha. Maaha mo-ketabho ikya Okobhara 3:1-13. wonswe akaheta ko-nshera kuyö, ni-igho yaamörëkëëyë-ko iriiso igho, umwene wonswe akaheta mbareka.

33“Kasi Omosamaaria10:33 Omosamaaria. Abhasamaaria tebhaahanshirwë na Abhayahudi hë. uwöndë, ono yaarë ko-roghendo urwaye, ni-igho yaarööshë ömöntö uyö igho, akamwabhera. 34Akamusuntarra, akamohaka idivai na amaghuta ko-mashamarro aghaaye. Hano yaamarrë, akabhoherra bhuuya amashamaaro ghayö, akamwikarya ku-tikërë, akamuhira mu-nyumba iya abhaghëni, akamokaraabherra.

35“Nyinkyo yaako, Omosamaaria uyö, akaruusya sidinaari ibhërë,10:35 Sidinaari ibhërë. Idinaari ëmwë yo yaarë ehoorohooro iya ömöntö ku-rusikö. akahaana mwene inyumba. Akamötëëbhya igha, ‘Okaraabherre ömöntö ono. Hano oraamokarabherre okokera seehera siyö nkohaayë, ndekohaana hano ndikyora.’ ”

36Ho bhoono Yëësu yaabhöörri umwëghya uwa amaraghërryö uyö igha, “Bhoono mbe ntëëbhya bhono uwe okomaaha. Ko bhayö n-nawë yaarë murikyaye kö ökömösërëënia?”

37Akamohonshora igha, “No-oora yaamwabhëëyë.”

Yëësu akamötëëbhya igha, “Uwe wonswe, kaghi okore kya igho.”

Yëësu mu-nyumba iyaabho Maarita na Maryamu

38Hano Yëësu na abheegha abhaaye bhaarenga ko-roghendo urwa ukughya Yërusarëëmu, bhaasöhirë mu-kishishi ikyëndë. Mu-kishishi muyö, yaare-mo omokari uwöndë ono yaabherekerwanga Maarita, akasërëënia Yëësu yeeka waaye hayö. 39Maarita uyö, yaarenga na mwisëkë uwaabho ono yaabherekerwanga Maryamu. Maryamu akaikara teghe haangʼë na amaghörö agha Omonene, akabha aramwitegherra.

40Maarita yaatighinkananga na emeremo imyaru, ku bhuyö akabha na sensegheegha, akaasha akatëëbhya Yëësu igha, “Bhoono uwe Omonene uwëëtö, nkomaaha örë igha m-buuya mwisëkë uwëëtö okonteghera emeremo ghyonswe igho öni umwene? Otamötëëbhya mbe antöörri.”

41Kasi Omonene akamohonshora igha, “Maarita, n-kë ukunyankera? 42Engʼana në-ëmwë igho eno eeho, kora nëhëtërëëyë bhyonswe igho. Iyö yo Maryamu ashaaghööyë, na taaho ömöntö ono araamokaani ukunyitegherra hë.”

11

Amëëghyö agha okosaasaama Waryobha

(Mataayo 6:9-13, 7:7-11)

1Urusikö nyabhorebhe, Yëësu yaasaasaamanga Waryobha. Hano yaamarrë, ömwë uwa abheegha abhaaye akamötëëbhya igha, “Uwe Omonene uwëëtö, utwëghi bhono toraasaasaamenga Waryobha, kya bhoora Yohana Omobhatiisya yëëghya abheegha abhaaye.”

2Yëësu akabhatëëbhya igha, “Hano mwasaasaama Waryobha, mosaasaamenga igha,

‘Taata [uwëëtö ono örëngë mu-ryobha,]

iriina iryaho, rëhörëëribhwi.

Obhokama ubhwaho bhuushe.

[Righonshe iryaho, rehekerane

ko-kebhara kono, kya igho ërë mu-ryobha iyö.]

3Otohaanenga ibhyakorya ibhyëtö kera urusikö.

4Utwabhere ëbhëbhë ibhyëtö,

kya bhono tukwabhera bhano bhakotosarrya.

Otakaatohatërrya mo-mashaashyo,

[kasi ötötöörri ko-mashaashyo agha Omoghogho oora].11:2, 4 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.’ ”

5Ho Yëësu yaabhatëëbhëri igha, “Toghambe igha, hano ömwë wëënyu araaghi wa mosaani uwaaye, mu-bhutikö ghatë, na amötëëbhi igha, ‘Mosaani uwaane, tangʼaana-ko hayö emekaate etatö. 6Mosaani uwaane yaarë ko-roghendo, ahëkëëyë waane hayö, na mbe teneena ibhyakorya ibhya okomohaana hë.’

7“Kasi omosaani uyö amohonshore igha, ‘Tigha ukunnyankya. Öni marrë kusiika-ho, nendaayë na abhaana abhaane. Tentore okobhooka nkohaane ëkëntö kyokyonswe igho hë.’

8“Ndabhatëëbhya igha, nokaanyoora igha ömöntö uyö taabhooke ahaane mosaani uwaaye uyö omokaate, ko bhoora igha m-mosaani uwaaye, kasi bhoono, naraabhooke amohaane keno akutuna, ko bhoora mosaani uwaaye uyö, akotonerra okomosabha.”

9Ku bhuyö Yëësu akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “Mosabhenga Waryobha keno mukutuna, naraabhahaane. Mutunenga, Waryobha naraabhatöörri munyoore kiyö mukutuna. Mokongʼontenga ko-kesaku, Waryobha naraabheghorre-ho. 10Ko bhoora ömöntö wowonswe ono akosabha Waryobha keno akutuna, Waryobha nkomohaana arë. Ömöntö ono akutuna ëkëntö ku-Waryobha, nkunyoora arë. Na ömököngʼönti uwa ekesaku, Waryobha nkumweghorra arë-ho.

11“M-mwibhöri kë, ono omoona uwaaye araamosabhe omokaate, amohaane reghena? Handë amosabhe inswë amohaane inshoka? 12Handë omoona amosabhe riighe, kasi umwene amohaane ëkëtörömööni? 13Nokaanyoora igha bhëënyu abhantö m-baghogho mörë, kasi momanyirë okohaana abhaana abhëënyu ëbhëntö ibhiiya. Mbe, Taata uwa mu-ryobha, nu-uwa heene, nahanshirë bhököngʼu okohaana abhantö bhano bhakomosabha, Umwika Ömöhörëëru.”

Yëësu araghambwa igha obhotoro ubhwayenku-Bhërizëbhuri bhukurwa

(Mataayo 12:22-30; Maariko 3:22-27)

14Urusikö nyabhorebhe, Yëësu yaatirë risambwa, reno ryaakörrë ömöntö akobha rimuumu. Hano risambwa riyö ryaaruurë kö-möntö uyö, akaghamba. Abhantö bhakaroghoora bhököngʼu.

15Kasi abhandë bhakaghamba igha, “Ono nkwata arë risambwa, ko obhotoro ubhwa Bhërizëbhuri,11:15 Bhërizëbhuri ne-ngʼana eno ikushumaashera Oghosambwa. Maaha mo-ketabho ikya 2 Abhakama 1:2. oghonene ughwa amasambwa!” 16Abhandë bhaatunanga ukushaashya Yëësu. Bhakasabha abhööröki ekemanyërryö ikya rikono, keno keraabhööröki igha, Waryobha we yaamotoma.

17Kasi ko bhoora Yëësu yaamanyirë amaitegherro aghaabho, akabhatëëbhya igha, “Obhokama bhobhonswe igho hano bhoseraini, nkusika bhörë. Ni-igho na abhantö bhonswe hano bhaseraini, umughi nkusika ghörë. 18Mbe, hano obhokama ubhwa Oghosambwa bhotaighwerrane, iyakë bhoraakore bhöghëndërri okobha-ho? Nembabhöörri engʼana iyö, ko bhoora mokoghamba igha, nkwata ndë amasambwa ko obhotoro ubhwa Bhërizëbhuri. 19Kasi nyoore öni nkwata ndë risambwa ko obhotoro ubhwa Bhërizëbhuri, abheegha abhëënyu11:19 Abheegha abhëënyu. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, Abhayahudi bharikyënyu. bhonswe nkwata bharë amasambwa ko obhotoro ubhwa Bhërizëbhuri? Ku bhuyö, abheegha abhëënyu nkwörökya bharë igha, ghayö mokoghamba, te-maheene hë. 20Kasi obhotoro ubhwa Waryobha mbwo bhokoghera ndaata amasambwa, ku bhuyö hayö nkwörökya ërë igha, Obhokama ubhwa Waryobha, bhobhahëkërëëyë. 21Mwitegherre ëkërëngyö keno! Ömöntö ono aana singuru hano yaghoota ibhyöghë, arende ëbhëntö ibhya mu-nyumba iyaaye, tibhikunibhwi na ömöntö hë. 22Kasi hano araashe ömöntö uwöndë ono amökërrë singuru, naraamörööni, amuruusi ibhyöghë ibhyaye bheno akwisegha, na ëbhëntö ibhyaye bhyonswe igho, atwenani abhandë.

23“Mbe, momanye igha, ömöntö ono atarëngë mosaani uwaane, uyö nu-mubhisa uwaane. Na ömöntö ono atakokomania hamwë na öni abhantö abha Waryobha, uyö m-nyaraghania uwa abhantö abha Waryobha.”

Ëkërëngyö ikya okokaania abhasarya

(Mataayo 12:43-45)

24Yëësu akaghëndërrya okoghamba igha, “Hano risambwa ryarwa kö-möntö, nkughya rërë ku-riköngö, ahasë hano amanshë ghatarë, reratuna ahasë aha ukumuunya, kasi hano ryabhorwa nkoghamba ërë igha, nendaakyore mu-nyumba iyaane moora. 25Hano reraahike kö-möntö oora, rinyoore n-kya inyumba eno yëëyirwë bhuuya, itighirwë hayö kya ritongo, 26mbe hayö ho bhoono risambwa riyö rikughya ukutuna amasambwa aghandë muhungatë, amaghogho bhököngʼu koreheteera. Na amasambwa ghayö ghonswe igho, nkuusha gharë ghamenya kö-möntö uyö. Ku bhuyö ömöntö uyö, nkobha arë omoghogho okokera mbere haara.”

Ukushomerwa ukwa heene

27Hano Yëësu yaarenga akeeghamba ghayö, omokari uwöndë ono yaarë mo-bhantö bhayö, akaghamba bhököngʼu igha, “Möntö ankore nyakuwëënyu ono yaakwebhora akaköghönkya.”

28Kasi Yëësu akamohonshora igha, “Ti-igho hë, kasi nyakara ömöntö ono akwighwa, na okoghoota engʼana iya Waryobha.”

Yëësu arahamera bhano bhakutuna ekemanyërryö

(Mataayo 12:38-42; Maariko 8:12)

29Enkaagha eno abhantö abhaaru bhaaikomanianga, Yëësu akabhatëëbhya igha, “Abhantö abha rikora reno, na-bhantö abhaghogho bhököngʼu. Keno bhakutuna ku-öni, n-dikono irya ekemanyërryö ikya ököbhööryökya igha, nku-Waryobha naarwa. Kasi tëbhöröökibhwi hë. Ekemanyërryö keno bharöörökibhwi, ni-ikya Yoona. 30Ko bhoora kya igho Yoona yaabhaayë ekemanyërryö ko-bhantö abha mu-mughi ughwa Ninaawi, ni-igho öni Omoona uwa Ömöntö wonswe, nendebha ekemanyërryö ko-bhantö abha rikora reno.

31“Omokama omokari uwa ikyaro ikya Shebha, wonswe naryemerra hamwë na abhantö abha rekora reno, urusikö rono Waryobha arebhotorra abhantö ibhiina ibhyabho. Narebhotorra ibhiina abhantö abha rekora reno igha, m-basarya. Ko bhoora umwene yaaruurë ikyaro ikya hare, akaitegherra, na akaghoota amangʼana agha obhongʼaini, agha omokama Seremaani. Ndabhatëëbhya igha, hano aaho ömöntö omonene okokera Seremaani.11:31 Maaha mo-ketabho ikya 1 Abhakama 10:1-10; 2 Amangʼana agha Senkaagha 9:1-12.32Rono Waryobha arebhotorra abhantö ibhiina ibhyabho, abhantö abha Ninaawi, mbaryemerra hamwë na abhantö abha rekora reno. Abhantö abha Ninaawi, mbarebhotorra ikiina abhantö abha rekora reno igha, m-basarya. Nerebha igho, ko bhoora abhantö abha Ninaawi, mbaahöngööyë ëbhëbhë ibhyabho,11:32 Maaha mo-ketabho ikya Yoona 3:5. hano Yoona yaabharaarëkëëyë engʼana iya Waryobha. Na bhoono igho aahano ömöntö omonene okokera Yoona, kasi bhëënyu temwahöngööyë ëbhëbhë ibhyënyu hano yaabharaarëkëëyë engʼana iya Waryobha.

Amaiso ngo etara iya ömöbhërë

(Mataayo 5:15, 6:22-23)

33“Taaho ömöntö ono aköghöötya etara, amare aghibhise, handë aghikundikiri. Ömöntö hano yaghöötya etara, nkoghetoora arë ko-katangora, okore hano abhantö bharaasohe mu-nyumba, bhamaahe obhorabhu.

34“Kya bhoora etara ëkömërëkya, amaiso aghaaho ghonswe kö-möbhërë, n-kya etara. Hano waanyoora amaiso m-mahöru, nkomaaha örë bhuuya igho. Kasi hano amaiso ghahukura, ömöbhërë ghwonswe igho, nkobha ghörë ikisuntë. 35Ku bhuyö mbe mwangarre igha, obhorabhu bhono moonabho, bhotaakaabha ikisuntë. 36Ko bhoora hano oraanyoore ömöbhërë ughwaho ghwonswe igho ghoona obhorabhu, ikisuntë te-keemo hë, noraamaahe bhuuya, kya hano wamorekerwa na etara eno ikwoka.”

Yëësu arahamera Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa

(Mataayo 23:1-36; Maariko 12:38-40)

37Hano Yëësu yaamarrë okoghamba ghayö igho, Omofarisaayo uwöndë akamösërëënia ukughya waaye. Hano Yëësu yaahikirë wa Omofarisaayo uyö, akasoha mu-nyumba, akaikara okorya. 38Omofarisaayo uyö, akaroghoora, hano yaarööshë igha Yëësu ararya igho ataisaabhirë amabhoko, kya igho eteemo iya Abhafarisaayo yaarë.

39Kasi Omonene Yëësu akamötëëbhya igha, “Bhëënyu Abhafarisaayo, nkwöghya mörë kebhara iya ekekombe na esahaani, kasi obhoghogho, na obhosaki ubhwene igho, mbwo bhwishööyë mo-senkoro isyënyu. 40Bhëënyu m-bakangi mörë, Waryobha ono yaabhömbirë agha kebhara, we yaabhömbirë na ibhya mönsë. 41Mötöörringa abhatöbhu kwa enkoro nshiiya, hayö ho moraabhe abhantö abha heene.

42“Haahö bhëënyu Abhafarisaayo, morahaana Waryobha ikitweno ikya ikömi, ikya kera ebherongo ibhya ibhyakorya, kya ömöönyö, ibhitungura na ibhyëndëbhyëndë igho, kasi temokokorra abhantö amangʼana agha obhoheene na okohansha Waryobha. Ghayö ngo mokaatönibhwi igha mokore, hamwë na sesadaaka siyö.

43“Haahö bhëënyu Abhafarisaayo, mwahansha ukwikarra ibhitumbë ibhya abhanene, bheno bhërëngë mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi. Mwahansha okosookwa na ökökëëribhwa na abhantö mo-meteera. 44Haahö bhëënyu bhano mokobha kya sembeehera, seno setaana ekemanyërryö igha ne-mbeehera seehano, kora abhantö nkosetasha bharë bhatamanyirë.”

45Umwëghya uwöndë uwa amaraghërryö agha Mosa, akatëëbhya Yëësu igha, “Kasi Yëësu omanyirë igha, amangʼana agha obhoghogho ghayö oghambirë, na bhëëtö bhonswe notohombaini-mo.”

46Yëësu akamohonshora igha, “Na bhëënyu abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, haahö. Morakora amaraghërryö agha Mosa, ghabhe imirigho imirito,11:46 Imirigho imirito. Ensonga iyaamo ni-igha, amaraghërryö agha abhëëghya m-maköngʼu ghaarë kya umurigho umurito ghono ömöntö ataatore ukughweteeka. gheno mukwitëëkya abhantö, kasi bhëënyu abheene, temokobhatöörrya okogheghegha, kora ukughikunia na ikyara hë! 47Haahö bhëënyu abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, ko bhoora nkohaghaashera mörë sembeehera, isya abharööti bhano bhaaitwa na abhaibhöri bhëënyu. 48Ku bhuyö möröörökya igha, nkwikererrania mörë, na ghano abhaibhöri abhëënyu bhaakörrë. Ko bhoora, abheene bhaaita abharööti bhaara, na bhëënyu, nkohaghaashera mörë sembeehera isya abharööti, na mbe nkosera mörë amangʼana ghano bhaaghambirë!

49“Kiyö nkyo kyaaghërrë Waryobha ko-bhongʼaini ubhwaye, akaghamba igha, ‘Nendaabhaherre abhatomwa na abharööti, kasi abharööti abhandë, mbaraaitwe, na abhandë mbaraateeswe.’ 50Ku bhuyö rekora reno, ndërëbhööribhwa amaanyinga agha abharööti bhonswe igho, bhano bhaaitirwë ukurwa okosemoka ukwa ekebhara. 51Ukurwa ko-maanyinga agha Abhëëri, okohekera uruku urwa Zakaria,11:51a Ko-mangʼana agha Abhëëri, maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 4:8-12. Ko-mangʼana agha Zakaria, maaha mo-ketabho ikya 2 Amangʼana agha Senkaagha 24:20-22. ono yaitëëywë ghatëghatë iya riighyö irya ikimwenso, na Ahasë Ahahörëëru aha inyumba iya Waryobha.11:51b Inyumba iya Waryobha. Maaha mo-faharaasa. Keno nkobhatëëbhya ni-igha, rekora reno, ndyo rërëbhööribhwa ghayö ghonswe igho.

52“Haahö bhëënyu abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Nkusiika-ho mörë, morarebherra abhantö bhatakaasoha mo-bhongʼaini ubhwa okomanya Waryobha, na kora mbe bhëënyu abheene temokosoha-mo hë.”

53Hano Yëësu yaaruurë hayö, Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhakasimya ukumunyeera senkaani bharërëëyë. Ukusimirya hayö, bhakabha bharamöbhöörya amangʼana amaarumaaru igho, 54okore bhanyoore ikibhuno ikya ukumushongera.

12

Amëëghyö agha ubhwiköri ubhwa Abhafarisaayo

(Mataayo 10:26-27)

1Enkaagha iyö, abhantö ëbhëkwë na ëbhëkwë, mbaaikomanianga, kora abhantö bhakatashana. Yëësu akasimya ukushumaasha na abheegha abhaaye, akabhatëëbhya igha, “Mwiyangarre na ehamiira12:1 Ehamiira. Yëësu ararengʼania ehamiira iyö, na öbhösëëghërrya obhoghogho bhono Abhafarisaayo bhaakoranga ko-bhantö. Öbhösëëghërrya ubhwa Abhafarisaayo bhwaarenga ubhwa amëëghyö agha obhorongo. Herode Antipa yaarë ömösëëghërrya uwa enshera engogho. iya Abhafarisaayo, kuyö kwo okoghamba igha, ubhwiköri ubhwabho. Bhuyö, nkoromaana bhörë kya ehamiira eno ikubhimbya obhose ubhwa engano.

2“Ëkëntö kyokyonswe keno ömöntö akundikiiyi, Waryobha narekekondokora, na kyokyonswe keno kibhisirwë, nkeremanywa. 3Ghonswe igho ghano mwaaghamba mu-kisuntë, ngariighwebhwe aharabhu igho. Na ghonswe ghano mwashamerrananga riiko, ngareraarekwa aharabhu igho, ko-rosara urwa inyumba.

Waryobha we uwa okoobhoha

(Mataayo 10:28-31)

4“Bhasaani abhaane, ndabhatëëbhya igha, motakoobhoha abhantö bhano bhakwita ömöbhërë ughwene igho. Hano bhaamara ukwita ömöbhërë, tebhaana ghwiki engʼana iyëndë hë. 5Kasi nendaabhatëëbhi uwa okoobhoha. Mwobhohenga Waryobha, ko bhoora hano yamara ukwita ömöntö, aana ubhwera ubhwa okomorekera mo-morro ghotakurima. Uyö we uwa okoobhoha.

6“Ibhitintighiri bhitaano, tëköghöribhwa bhërë öbhöghöri obhoke igho? Waryobha takwebha ikitintighiri kora ëkëmwë hë. 7Kasi bhëënyu, Waryobha namanyirë ubhwaru ubhwa situukya isya ko-metwe ighyënyu. Ku bhuyö motakoobhoha. Ko bhoora bhëënyu ku-Waryobha, mmoona ubhwera bhököngʼu, okokera ibhinyönyi ibhyaru.

Ukwikërrya Yëësu mo-bhantö

(Mataayo 10:32-33, 12:32, 10:19-20)

8“Ndabhatëëbhya igha, kera ömöntö ono akunyikërrya mo-bhantö, öni Omoona uwa Ömöntö nindimwikërrya igha nu-uwaane, ko-bhamaraika abha Waryobha. 9Kasi ömöntö ono akunyikaana mo-bhantö igha, tu-waane hë, uyö nindimwikaana, ko-bhamaraika abha Waryobha. 10Kera ömöntö ono akoghamba amangʼana amaghogho agha ukunyikaana öni Omoona uwa Ömöntö, uyö naryabherwa. Kasi kera ömöntö ono akotoka Umwika Ömöhörëëru, uyö taryabherwa hë.

11“Hano abhantö bharebhahiranga mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi, ko-bhatöngi na abhaahokania, motakaaitegherra bhono moraaikoorerre, na bhono moraaghambe. 12Ko bhoora Umwika Ömöhörëëru, naraabhatëëbhi hayö na hayö amangʼana agha okoghamba.”

Umwamë omokangi

13Ömöntö ömwë mo-bhantö muyö, akatëëbhya Yëësu igha, “Umwëghya uwëëtö, otatëëbhya mura uwëëtö, tutwenane umwandö ughwëtö.”

14Yëësu akamohonshora igha, “Mora, nawë yaantoora-ho mbe umwahokania uwa umwandö ughwënyu?” 15Ho Yëësu yaatëëbhëri abhantö bhayö igha, “Mwiyangarre na eteemo iya oronamba urwa ëbhëntö. Ko bhoora öbhöhöru ubhwa ömöntö, tebhokotooka mu-bhwaru ubhwa ëbhëntö bheno aanabhyo hë.”

16Ho bhoono Yëësu yaabharëngëëyi ëkërëngyö igha, “Yaarenga-ho umwamë uwöndë, ono ömöghöndö ughwaye ghwaamirë bhököngʼu omooka nyabhorebhe. 17Akaibhöörya mo-motwe ughwaye igha, ‘Kana iyakë nkaakora? Teneena ahasë aha okotoora ibhyakorya ibhyane, bhyangʼana hano!’ 18Mbe, akaghamba igha, ‘Nendaataabhore ebhetara ibhyane bheno, nkore ebhetara ebhenene okokera bheno. Ntoore-mo ibhyakorya ibhyane bhyonswe igho na ëbhëntö ibhyane ibhyëndë. 19Mare ngambe mo-nkoro iyaane igha, “Bhoono mböökirë nikaayë. Tigha nikare muunye, ndaagherenga na ukunywa, nshömëëywë.” ’

20“Kasi, Waryobha akamötëëbhya igha, ‘Uwe örë mokangi tomanyirë igha nu-bhutikö ubhwa reero oraakwe! Bhoono ëbhëntö bhiyö waaibheekera ni-ibhya wë bheraabhe?’ ”

21Yëësu, akamarërrya ko okoghamba igha, “Ni-igho erebha kö-möntö ono akwibheekera ëbhëntö, kasi aanga ukwibheekera ku-Waryobha.”

Amëëghyö agha ukwinyankera

(Mataayo 6:25-34)

22Ho Yëësu yaatëëbhëri abheegha abhaaye igha, “Ko okoghera iya ghayö, ndabhatëëbhya igha, motakaahaha na ukwibhöörya igha, ‘Hai toraanyoore ibhyakorya, handë igha nkë toraatoorenga?’ 23Kana mwëbhirë igha, öbhöhöru ubhwënyu mbökërrë ibhyakorya, na ömöbhërë ngökërrë singibho?

24“Momaahere ko-manyamoko. Teghaana ömöghöndö ughwa ukwëmya, handë ughwa okoghesa hë, teghaana eketara hë, handë ahasë aha okotoora ibhyakorya. Kasi Waryobha nköghasumya arë ibhyakorya. Bhëënyu mökërrë ibhinyönyi ahare iyö. 25Taaho ömöntö mö-bhëënyu muyö, ono ehaho iyaaye, araamötöörri iyëngëri ribhagha irya esa ëmwë iyeene igho kö-bhöhöru ubhwaye.12:25 Iyëngëri ribhagha irya esa ëmwë iyeene igho kö-bhöhöru ubhwaye. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, ikihiko ikyaye kora okobhoko ökömwë.26Mbe, ko bhono motakotora okokora ëkëntö ekeke kya kiyö, n-kwakë mokobha na ehaho iya amangʼana aghandë ghayö?

27“Momaahere kö-bhëmörë kya bhono bhikukiina. Tebhekokora emeremo hë, tibhikwishonera singibho hë. Kasi ndabhatëëbhya igha, kora omokama Seremaani, ko-bhonene na ubhwamë ubhwaye, tiyaarë na singibho sinshiiya kya ëkëmörë ëkëmwë ikya ëbhëmörë ibhya mwi-sisi. 28Mbe, oraanyoore igha ni-igho Waryobha akwibhöhya amanyanki agha kö-möghöndö, ghano igha reero ho gharë, kasi isho ngaretabhutwa mo-morro, bhoono tabhaibhöhi bhököngʼu bhëënyu bhanyamukumo omoke?

29“Bhoono bhëënyu motakaanyanka ukwitegherra igha, ‘N-kë toraare?’ handë igha, ‘N-kë toraanywe?’ Motakoorekera ghayö. 30Motakaabha kya abhantö abha ko-kebhara kono bhano bhatamanyirë Waryobha. Ko bhoora abhantö bhano bhatamanyirë Waryobha, ghayö ngo ghakobhahahya. Kasi bhëënyu, Suwëënyu uwa mu-ryobha, namanyirë bhuuya igha, nkoghatuna mörë. 31Ku bhuyö mokore bhono Waryobha akutuna mo-Bhokama ubhwaye, na kora aghandë ghayö ghonswe igho, naraabhahaane.

Ubhwamë ubhwa mu-ryobha

(Mataayo 6:19-21)

32“Nokaanyoora te-bhaaru mörë hë, kasi motakoobhoha. Ko bhoora Suwëënyu arööshë igha, abhahaane Obhokama ubhwaye. 33Möghöri ëbhëntö ibhyënyu, musumi abhatöbhu. Ko okokora igho, moraaibhekere emongo mu-bhighushi bheno bhetakosareka mu-ryobha iyö. Mu-ryobha iyö, umwibhi takwibha-yo hë, kora omoswa teghokosarya hë. 34Ahasë hano emongo iyaaho ërë, ho ubhweseghe ubhwa enkoro iyaaho bhörë.

Mwisëëmi ko okoghera ukwa ukuusha ukwa Omonene Yëësu

35“Mwisëëmi senkaagha syonswe igho, na setara isyënyu syokenga. 36Mobhe kya abhaghorwa bhano bhakoghanya omonene uwaabho, akyore ukurwa mu-bhwenga, okore hano araashe abherekere, bhangohe ukumweghorra. 37Nyakara abhaghorwa bhano omonene uwaabho, araanyoore bharamoghanya. No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, naraaisëëmi okobhatighinkanera, abhasërëëni ibhyakorya. 38Nyakara bhano omonene araakyore mu-bhutikö ghatë, handë nyinkyo shiri, anyoore igha nkomoghanya bharë. 39Kasi momanye engʼana eno igha, singa mwene inyumba akaamanyirë enkaagha eno umwibhi akaaishirë, nakaaisëëmëri. Takaaraayë, atighe umwibhi atemore inyumba iyaaye. 40Ku bhuyö bhëënyu bhonswe ni-igha mwisëëmi, ko bhoora öni Omoona uwa Ömöntö, nindiisha ko-nkaagha eno motakotemera omotwe.”

Ëkërëngyö ikya omoghorwa uwa heene

(Mataayo 24:45-51)

41Ho Peetero yaabhöörri Yëësu igha, “Omonene uwëëtö, ëkërëngyö kiyö m-bëëtö örëngëëyi, kasi m-bantö bhonswe igho?”

42Omonene akamohonshora igha, “Umwimërërri uwa heene na omongʼaini nö-öhë? Nö-mököri uwa emeremo ono omonene uwaaye araakumi, amotoore ku-bhwimërërri ubhwa bharikyaye, abhahaanenga ibhyakorya ko-nkaagha yaako. 43Nyakara omoghorwa ono omonene uwaaye hano araashe, amunyoore arakora kya bhoora yaamoraghërrëëyi. 44No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, naremohaana ikyeo abhe umwimërërri uwa ëbhëntö ibhyaye bhyonswe igho.

45“Kasi hano omoghorwa uyö araaighambere mo-motwe ughwaye igha, ‘Omonene uwaane, atëghëtirë ukukyora.’ Ku bhuyö, asimi okotema abhaghorwa bharikyaye bhano akwemererra, abha ekekari na ikishaasha. Aikarre obhoraaghëri, ubhunywi na öbhörëëbhi. 46Mbe, omonene uwaaye uyö, narikyora urusikö na enkaagha eno omoghorwa uyö, atakotemera omotwe. Bhoono omonene uwaaye uyö, naraamushibhi bhököngʼu, amare amotoore hamwë na abhantö bhano bhataana umukumo.

47“Hano oraanyoore aaho omoghorwa ono amanyirë bhono omonene uwaaye akutuna, kasi ange okokora bhuyö, kora takwisëëmya amuturungʼane hë, omoghorwa kya uyö, naretemwa bhököngʼu. 48Kasi omoghorwa ono atamanyirë bhono omonene uwaaye akutuna, hano araakore engʼana eno yingʼarëëyë ubhushibhu, uyö n-hake igho araatemwe. Ömöntö ono yaahaanwa ëbhëntö ibhyaru, m-byaru aresabhwa. Ömöntö ono yaasagharibhwa ibhyaru, omonene uwaaye m-byaru bhököngʼu araamosabhe.

Yëësu araghera abhantö bharaahokana

(Mataayo 10:34-36)

49“Öni naasha okore ngööti öbhöhë ko-kebhara kono, bhono bhoraaghere abhantö bhaahokane. Na nkutuna ndë bhököngʼu mmaahe omorro ghwökirë. 50Kora öni wonswe, neena obhobhatiisyo ubhwa ëhëghë, bhono ndaahete-mo. Neena inyanko enene, okohekera hano bhorehekerana. 51Kasi bhëënyu, nkokanya mörë igha no-morembe naareeta ko-kebhara kono? Ti-igho hë. Ndabhatëëbhya igha, naasha okosarekania abhantö. 52Ku ukurwa bhoono igho, umughi ughwa abhantö bhataano, abhatatö mbaraahokane na abhabhërë. Abhabhërë bhonswe mbaraahokane na bhatatö bhayö. 53Amangʼana ngarebha igha, umumura naryanga ukwighwerrana na suwaabho. Suwaabho wonswe naryanga ukwighwerrana na mura uwaaye. Umwisëkë naryanga ukwighwerrana na nyakuwaabho. Nyakuwaabho wonswe naraahokane na mwisëkë uwaaye. Omokaamoona wonswe naryanga ukwighwerrana na nyakubhyara uwaabho, nyakubhyara uwaabho wonswe naryanga ukwighwerrana na omokaamoona uwaaye.”

Ukwanga okomanya ekemanyërryö

(Mataayo 16:2-3)

54Yëësu yaatëëbhëri abhantö abhaaru bhano bhaarë hayö igha, “Hano mwamaaha risaarö rerarwera nyansha, moghamba igha, ‘Imbura m-böngö eraatwe,’ na heene etwa. 55Na hano mwamaaha rikama rerahuusha ukurwa syömya, moghamba igha, ‘Reero orooha ndoraabhe-ho,’ na ni-igho ekobha. 56Bhëënyu m-baihunaania mörë. N-kwakë mokomanya bhuuya senkaagha isya omooka, kasi temokotora okomanyërrya ensonga iya amangʼana ghano ghakwikora reero eno hë?

Ukwighwerrana na umushöngëri

(Mataayo 5:25-26)

57“N-kwakë bhëënyu abheene motakwahokania amangʼana ko obhoheene? 58Enkaagha eno umushöngëri uwaaho akukuhira mo-bharasa, okore omotono ughwa ukwighwerrana nawe mökërëngë ko-nshera. Hano otaakore igho, naraakuhiki ku-mwahokania. Na umwahokania uyö, naraakuhire ku-musirikare, okore akösöhi kwa nguru mo-kebhohe. 59No-bhoheene nkökötëëbhya igha, tuurwe mo-kebhohe muyö hë, okohekera hano oremara okohaka isiirë yonswe igho.”

13

Motahongora ëbhëbhë motakaasika

1Enkaagha iyö, abhantö bhaatëëbhëri Yëësu kya bhoora Piraato yaitirë Abhaghariraaya nyabhorebhe. Amaanyinga agha abhantö bhayö, akaghaishooghania na amaanyinga agha situgho isya ikimwenso keno bhaamwenseranga Waryobha. 2Yëësu akabhatëëbhya igha, “Kasi nkokanya mörë igha, Abhaghariraaya bhayö, mbaarë na ëbhëbhë, okokera Abhaghariraaya bhonswe igho, kiyö nkyo kyaaghërrë bhakakwa uruku kya ruyö? 3Ti-igho hë! Ndabhatëëbhya igha, kasi na bhëënyu bhonswe hano motaahongore ëbhëbhë ibhyënyu, m-buyöbhuyö murisikibhwa. 4Kasi morahiita-ko abhantö ikömi na monaane bhaara, bhano bhaaghwërëëywë na omonara Sirowamu eera, bhakakwa? Kasi nkokanya mörë igha në-bhëbhë bhaarë nabhyo okokera abhamënyi bhonswe igho abha Yërusarëëmu? 5Ti-igho hë! Ndabhatëëbhya igha, hano motaahongore ëbhëbhë ibhyënyu, bhëënyu bhonswe m-buyöbhuyö murisikibhwa!”

Ömötë ghono ghotakwama sehagho

6Hano Yëësu yaamarrë okobhatëëbhya amangʼana ghayö, akabharëngërya ëkërëngyö keno igha, “Yaare-ho ömöntö, ono yëëmëri ömötë ughwa umutiini13:6 Umutiini nö-mötë ughwa sehagho isya sitiini. Ëmëtë ghiyö m-yaru Isiraëri iyö. Ömötë ghuyö mara kaaru ghoreemererra Abhaisiraëri. Maaha mo-ketabho ikya Yeremia 24. kö-möghöndö ughwaye. Hano yaaghëëyë ukutwa sehagho kö-mötë kuyö, akanyoora teseeko hë. 7Mbe, akatëëbhya omokaraabhërri uwa ömöghöndö ughwaye igha, ‘Maaha mbe, naarë kuushanga kö-mötë ughwa umutiini ghono, ku imyoka etatö ghyonswe igho, okore ntwe-ko sehagho, kasi tenakatuurë-kö hë. Bhoono ghogheeshe ghotakaaghëndërrya okosarya rirobha bhosa.’

8“Kasi omokaraabhërri uyö uwa ömöghöndö, akamohonshora igha, ‘Omonene, otaghutigha ko-mooka ghono tomaahe, okore ngwaaghere bhuuya, na okoghotorra emborea. 9Hano ghuryama, m-buuya. Hano ghuryanga ukwama, bhoono oghogheeshe.’ ”

Yëësu arahwënia omokari urusikö urwa Obhotooro

10Urusikö urwa Obhotooro, okanyoora Yëësu arëëghya abhantö mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi. 11Mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi iyö, yaare-mo omokari ömwë, ono yaarë na risambwa imyoka ikömi na monaane. Waanyöörrë risambwa ryaamwikumbya omoghongo, tiyaatoranga okoghorroka hë.

12Hano Yëësu yaamörööshë, akamobherekera aashe ko-we. Yëësu akamötëëbhya igha, “Nyakörö, uhwënirë öbhörööyë ubhwaho, uruurë mo-kebhohe.” 13Yëësu akamosambekera amabhoko, ömörööyë uyö akaimerra kamwë igho. Akasimya ökötöönia Waryobha.

14Omonene uwa inyumba iya esango iya Abhayahudi akarerra, ko bhoora urusikö ruyö Yëësu yaahwënëri omokari uyö, nu-urwa Obhotooro rwaarë. Akatëëbhya abhantö igha, “Kera iwiiki, neena sinsikö isansabha isya emeremo. Ku bhuyö muushenga ukuhwënibhwa ku-sinsikö siyö, kasi motakaasha igha muhwënibhwi, urusikö urwa Obhotooro!”

15Omonene Yëësu akamohonshora igha, “Bhare bhaihunaania! Temokotashoranga sengʼombe handë sitikërë isyënyu ukurwa mu-righo, mughya ukunywënsya urusikö urwa Obhotooro? 16Bhoono omokari ono, uwa eka iya Ibhurahimu, yaamara imyoka ikömi na monaane ariishirwe na Oghosambwa, mbe, wonswe tiyaarë aingʼarëëyi aruusibhwi mo-kebhohe kiyö urusikö urwa Obhotooro?”

17Hano Yëësu yaaghambirë ghayö, bhano bhonswe igho bhaamunyeeranga senkaani, bhakasooka. Kasi abhandë bhonswe igho, mbashömëëywë bhököngʼu, ko okoghera iya amangʼana amaiya agha amakono ghano Yëësu yaakoranga.

Ëkërëngyö ikya orotetere oroke

(Mataayo 13:31-33; Maariko 4:30-32)

18Ho Yëësu yaabhöörri igha, “Obhokama ubhwa Waryobha n-kë bhutuubhaini nakyo? N-kë nkabhorengʼania nakyo? 19Mbutuubhaini na akatetere aka omoharadaari, kano ömöntö yaaghëghirë, akakëëmya kö-möghöndö ughwaye. Akatetere kakamera, kakabha ömötë omonene. Ibhinyönyi bhekaasha, bhekahaghaasha amasu ko-masagharya aghaako.”

20Yëësu akabhöörya ghwiki igha, “N-kë nkabhutuubhania nakyo Obhokama ubhwa Waryobha? 21Mbutuubhaini na ehamiira, eno omokari yaaghëghirë, akaghishooghania mo-bhose ubhwa engano ubhwa ebherengo bhitatö. Ehamiira iyö, ekaghera obhose ubhwa engano bhuyö bhokabhimba, bhokebhokerra.”

Waryobha takutuna abhanyanku mo-Bhokama ubhwaye hë

(Mataayo 7:13-14, 7:21-23)

22Hano Yëësu yaaghyanga Yërusarëëmu, yëëghyanga abhantö abha mu-mighi na mu-bhishishi bhiyö yaahetanga-mo. 23Urusikö nyabhorebhe, ömöntö akamöbhöörya igha, “Ore Omonene uwëëtö, abhantö bhano bharëtööribhwa, m-bake igho bharebha?”

Yëësu akamohonshora igha, 24“Mwiköngʼërri okoheta mo-kesaku ikinyintu, ko bhoora m-baaru bharishaashya okosoha, kasi tebharetora hë. 25Enkaagha eno umwene inyumba urinyoora amarrë ukusiika-ho ekesaku, muriimerra kebhara, morabherekera na okosaasaama igha, ‘Ore Omonene uwëëtö, otatweghorra-ho!’ Kasi narebhahonshora igha, ‘Tembamanyirë hë, kora temanyirë hasë murwërëëyë hë!’

26“Bhëënyu mörëëmötëëbhya igha, ‘Ndarra ntwaaryanga na ukunywa hamwë na uwe! Na mu-bhishishi ibhyëtö, mo waatwëghëri!’ 27Kasi umwene areebhahonshora igha, ‘Tembamanyirë hë, kora temanyirë hasë murwërëëyë hë. Mundwere-ho, bhëënyu abhakora amaghogho.’

28“Ho muriikuura na okokaaraatya amaino, ko bhoora moremaaha Ibhurahimu, Isaaka, Yaakobho, na abharööti bhonswe igho, bharëngë mo-Bhokama ubhwa Waryobha. Kasi bhëënyu, nurinyoora mörëkëëywë kebhara. 29Abhakyaro, mbariisha ukurwa mbaara syonswe igho, isya ko-kebhara kono, röghörö na nyansha, ghöösi na syömya, bhaikare ku-nyangi iya Obhokama ubhwa Waryobha.

30“Mbe, mwighwe mbatëëbhi, abhantö bhano bhataana ubhwera bhoono igho, mbo bharebha na ubhwera. Na bhano bhaana ubhwera, tebharebha na ubhwera hë.”

Yëësu arakoorra umughi ughwa Yërusarëëmu

(Mataayo 23:37-39)

31Ko-nkaagha iyöiyö, Abhafarisaayo nyabhorebhe, bhaaghëëyë ku-Yëësu, bhakamötëëbhya igha, “Tanora urwe hano, oghende ahasë ahandë, ko bhoora, omokama Herode Antipa, nkutuna arë akwite.”

32Yëësu akabhahonshora igha, “Herode omoghashyaghashya13:32 Omoghashyaghashya. Mu-Kiyunaani ni-igha, nyamobhwe. Nyamobhwe ereemererra ömöntö omongʼaini, omoghashaghasha ono akoghasheka amangʼana. uyö, të-këntö ku-öni hë. Moghende mömötëëbhi igha, ‘Reero na isho, na-masambwa nkwata ko-bhantö, na ukuhwënia abharööyë, kasi urusikö urwa katatö nendemarërrya emeremo ighyane.’ 33Ni-igha ngëndërri na oroghendo urwane urwa ukughya Yërusarëëmu reero na isho na ishörrya, ko bhoora ti-bhuuya ömörööti ukukwera kebhara iya Yërusarëëmu.”

34Mbe, Yëësu akaghamba igha, “Bhëënyu abhantö abha Yërusarëëmu, bhëënyu bhano mukwita abharööti, na okotema amaghena abhantö bhano Waryobha yaatoma. N-kaaru naakora omotono ughwa okobhakomania, kya hano engoko ekokoma ibhishuushu mo-mabhabha aghaayo, kasi mwanga. 35Maaha mbe! Bhoono möghënirë. Mbe, ndabhatëëbhya igha, temoreemmaaha röndë hë, okohekera hano moreghamba igha, ‘Waryobha akongʼoore ono akuusha ko okohetera iriina irya Omonene Waryobha.’13:35 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 118:26.

14

Yëësu arahwënia ömörööyë urusikö urwa Obhotooro

1Urusikö urwa Obhotooro, Yëësu yaaghëëyë okorya ibhyakorya yeeka wa ömötöngi ömwë uwa Abhafarisaayo. Abhafarisaayo na abhantö abhandë bhano bhaarë mu-nyumba muyö, mbaamwitaahanga bhököngʼu.

2Yaare-mo ömöntö ömwë, ono yaarë na öbhörööyë ubhwa ukubhimba ömöbhërë. Ömöntö uyö, yaarenga amaaherraini na Yëësu. 3Yëësu akabhöörya Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa igha, “Amaraghërryö aghëëtö gharaikërrya ukuhwënia abhantö urusikö urwa Obhotooro, kasi teghakwikërrya hë?” 4Bhakakira kiri, tebhaamumurri hë. Yëësu akakunia ömörööyë uyö, akamuhwënia, akamötëëbhya aghende ka.

5Ho Yëësu yaabhöörri Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa bhayö igha, “Na we mö-bhëënyu, ono itikërë14:5 Itikërë. Senakara isyëndë syandëkirwë igha mura uwaaye. iyaaye eraaghwe mu-rirooma, handë engʼombe iyaaye, aghitighe-mo igha ko bhoora nu-rusikö urwa Obhotooro?” 6Tebhaanyöörrë engʼana iya okomohonshora hë.

Amëëghyö agha ukwitonera obhonene

7Hano Yëësu yaarööshë kya bhono abhaghëni bhano bhaaraarëkirwë bhono bhaaishaaghorranga ahasë aha okosookwa, akabharëngërya ëkërëngyö keno igha, 8“Hano ömöntö akoraarëkirë mu-bhwenga, otakaikara ahasë aha ömöghëni uwa okosookwa. Utakakora igho, ko bhoora eratora ekabha igha, aaho ömöghëni uwa okosookwa okokera uwe, ono araarëkirwë. 9Hano araashe ömöntö ono abharaarëkirë bhëënyu bhonswe igho bhabhërë, akötëëbhi igha, ‘Ihëënërya ono ikitumbë kiyö.’ Noraarwe-ko ösöökirë, oghende ukwikara nyuma iyö.

10“Kasi hano oraarëkirwë, uwe kaghi wikare nyuma. Ono akoraarëkirë hano araashe, naraakötëëbhi igha, ‘Mosaani uwaane, nshö wikare mbere eno.’ Hayö ho bhayö bhonswe igho bharaarëkirwë, bharaakosooke. 11Ko bhoora ömöntö wowonswe ono akwinënëhya, Waryobha nkumusuuhya arë. Kasi ömöntö ono akwisuuhya, Waryobha nkömönënëhya arë.”

12Ho Yëësu yaatëëbhëri uyö yaamoraarëkirë igha, “Hano wasëëmërya abhantö ibhyakorya ibhya omobhasö handë omoghoroobha, otakaasërëënia abhasaani abhaaho, abhamura abhëënyu, abhahiiri abhaaho handë abhamenyani abhaaho abhaamë. Ko bhoora hano oraakore igho, abheene bhonswe mbarëkösërëënia, na hayö nurinyoora bhakukyörëëyi bheera waabhahaayë.

13“Kasi hano wasëëmya inyangi, uwe raareka abhatöbhu, abhabhëëru, amatengʼo na abhahukuru. 14Hayö ho oraangʼoorwe, ko bhoora bhayö, tebhaana ëkëntö ikya ukukukyörrya hë. Kasi Waryobha we arekohaka ko-nkaagha eno ariryökya abhantö abha heene.”

Ëkërëngyö ikya ukwitaamërrya

(Mataayo 22:1-10)

15Hano ömwë uwa bhano bhaarë ko-meeza hayö yaaighuurë amangʼana ghayö Yëësu yaaghambirë, akaghamba igha, “Nyakara ömöntö ono arerya inyangi iya ko-Bhokama ubhwa Waryobha!”

16Yëësu akamohonshora kö ökömörëngërya ëkërëngyö keno igha, “Ömöntö uwöndë yaakörrë inyangi enene. Akaraareka abhantö abhaaru. 17Mbe, enkaagha iya inyangi ekahika. Akatoma omoghorwa uwaaye, ko-bhantö bhano yaaraarëkirë bhonswe igho, okore abhatëëbhi igha, ‘Bhoono muushe inyangi ebhaayë.’

18“Kasi bhano bhaaraarëkirwë bhonswe igho, bhakaghamba igha, tebhaahike hë. Uwa mbere akaitamërrya igha, ‘Naaghörrë ömöghöndö, bhoono ni-igha ngende korabha ömöghöndö ughwane ghuyö. Ndakosabha unyabhere.’ 19Uwöndë akaghamba igha, ‘Naaghörrë sengʼombe isya amajööki ataano. Bhoono hayö, nkughya ndë kusishaashya. Ndasabha unyabhere.’ 20Uwöndë akaghamba igha, ‘M-böngö natëtirë, ku bhuyö tiniishe hë.’

21“Omoghorwa oora yaatömirwë akakyora, akamötëëbhya kya bhono bhaamötëëbhëri. Mbe, umwene nyumba uyö akarerra, akatëëbhya omoghorwa uwaaye igha, ‘Bhoono uwe, kaghi bhöngö ko-senshera senene, na ko-bheshera ibhya mu-mughi mono, oreete hano abhatöbhu, abhabhëëru, abhahukuru na amatengʼo.’

22“Omoghorwa akaghya, akakora kya bhono yaatëëbhiibhwi. Hano yaakyörrë, akatëëbhya umwene nyumba igha, ‘Omonene uwaane, ghano ondaghërrëëyi, nkörrë. Kasi umweya, ho ghökërë.’

23“Mwene nyumba akamohonshora igha, ‘Kaghi ko-senshera seno siikughya mu-bhishishi na mö-mëghöndö, obhasingʼirri bhaashe, okore inyumba iyaane yeshore. 24Kasi bhaara bhonswe igho naatangatirë okoraareka, ndabhatëëbhya igha, taaho ömöntö kora ömwë, ono araameene inyangi iyaane hë.’ ”

Amëëghyö agha okobha umwegha uwa Yëësu

(Mataayo 10:37-38)

25Enkaagha nyabhorebhe, Yëësu yaahinaini na rikomo rinene irya abhantö. Akaisyörya akabhatëëbhya igha, 26“Ömöntö wowonswe ono akuusha igha abhe umwegha uwaane, anhanshe öni, okokera bhono ahanshirë suwaabho, nyakuwaabho, mokaaye, abhaana abhaaye, bhamura abhaabho, na bhaisëkë abhaabho. Kora okokera bhono aihanshirë umwene. 27Ömöntö wowonswe igho, ono ataikërri ukunyoora inyanko iya okonsoorana, uyö taatore okobha umwegha uwaane hë.14:27 Maaha mo-ketabho ikya Ruuka 9:23.

28“Mwighwe mbaraghërri bhuuya. Toghambe igha, hano ömöntö araatune okohaghaasha omonara, m-maheene tahaghaashe igho, ataikaayë hansë aitegherre bhuuya, okore amaahe, nyoore aana ëbhëntö ibhya okohaghaashera, amarërri omoremo ughwaye ghuyö. 29Hano ataakore kya bhuyö, aratora okohaghaasha obhorosa, kasi akerwe okomarërrya omonara ghuyö. Ho bhoono abhahëti abha ko-nshera bharaabhenga bharamosera. 30Mbaraaghambenga igha, ‘Maaha mbe ömöntö ono! Yaasimya okohaghaasha, kasi okomarërrya kwamotama.’

31“Tigha ghwiki mbarëngëri ëkërëngyö ikyëndë. Hano oraanyoore omokama arasëëmya ukwitana riihë na omokama uwöndë, naraaikare hansë aitegherre, amaahe nyoore we na abhasirikare abhaaye ëbhëkwë ikömi, natora ukwitana na murikyaye ono aana abhasirikare ëbhëkwë merongo ëbhërë. 32Hano araamaahe igha taatore ukwitana hë, naraatome abhantö, bhaghendere këmwë ko-mokama murikyaye uyö, akërëngë ahare, okore bhaighwerrane enshera iya okobha na omorembe.

33“Bhoono na bhëënyu bhonswe, m-buyöbhuyö igha, ömöntö taatore okobha umwegha uwaane, hano ataatighe bhyonswe igho bheno aanabhyo.”

Ëkërëngyö ikya abheegha bhano bhataana ubhwera

(Mataayo 5:13; Maariko 9:50)

34“Ömöönyö në-këntö ikiiya keno kekosambaarokya. Kasi hano ömöönyö ghoraabhorwe obhosambaaroku, n-kë kekaatoorwa-mo ghosambaaroke? 35Ömöönyö kya ghuyö, teghoona ubhwera hë, nekaabha ku-rirobha handë emborea. Abhantö nkoghotabhuta bharë. Ömöntö wowonswe ono aighuurë ghayö ngambirë, aghaitegherre bhuuya.”

15

Ëkërëngyö ikya ringʼöndi reno ryaasirrë

(Mataayo 18:12-14)

1Mbe, abhaghööti abha righööti abhaaru na abhantö abhandë bhano bhaamanyekaini igha, m-ba ëbhëbhë, bhonswe igho bhaashanga ku-Yëësu, okore bhamwitegherre. 2Urusikö urwöndë, Abhafarisaayo na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhakaibhëmbëërya, bhakaghamba igha, “Ömöntö ono, ndarra m-mösërëënia uwa abha ëbhëbhë? Kora nkosanga arë nabho!”

3Mbe, ku bhuyö Yëësu akabharëngëngya ëkërëngyö igha, 4“Hano oraanyoore ömöntö aana amangʼöndi righana, rimwë risire, iyakë araakore? Nda naraatighe hayö amangʼöndi merongo kenda na kenda ghayö mö-kërëësyö, aghende ukutuna reno risirrë, okohekera hano araarinyoore? 5Na hano yaarinyoora, nkushomerwa arë, aresambeka ko-mareko. 6Hano yahika naryo ka, nkobherekera arë abhamenyani abhaaye na abhasaani abhaaye abhatëëbhi igha, ‘Tushomerwe, ko bhoora nyöörrë ringʼöndi iryane reno ryaarë risirrë.’

7“Ndabhatëëbhya igha, ni-igho ërë mu-ryobha, hano ömöntö ömwë uwa ëbhëbhë, yaahongora ëbhëbhë ibhyaye. Ukushomerwa kuyö, n-konene okokera ukwa abhantö abha heene merongo kenda na kenda, bhano bhatatöniibhwi na okohongora ëbhëbhë ibhyaho.

Ëkërëngyö ikya ehera eno yaasirrë

8“Mwitegherre ghwiki ëkërëngyö ikyëndë. Hano oraanyoore omokari nyabhorebhe aana seehera ikömi,15:8 Seehera ikömi. Mu-Kiyunaani, serabherekerwa igha darakima. Edarakima ëmwë yaisanga rihaki irya ömököri uwa emeremo ku-rusikö örömwë. ëmwë isire, taaghööti etara kora eeye inyumba yonswe igho, akore omotono ughwa ukughituna bhuuya, okohekera hano araaghinyoore? 9Na hano yaghinyoora, nkobherekera arë abhamenyani abhaaye na abhasaani abhaaye, abhatëëbhya igha, ‘Tushomerwe hamwë, ko bhoora nyöörrë ehera iyaane eno yaarë isirrë.’

10“Ndabhatëëbhya igha, ni-ighoigho, kora Waryobha na abhamaraika abhaaye bhonswe igho, nkushomerwa bharë, hano ömöntö ömwë uwa ëbhëbhë, yaahongora ëbhëbhë ibhyaye.”

Ëkërëngyö ikya omoona ömötëëyu

11Yëësu akaghëndërrya okobharëngërya igha, “Yaare-ho ömöntö uwöndë, ono yaarë na abhamura bhabhërë. 12Umumura omoke, akatëëbhya suwaabho igha, ‘Taata, ntwenera umwandö ughwane.’ Ku bhuyö suwaabho, akabhatwenania bhonswe igho bhabhërë, ëbhëntö ibhyaye.

13“Sekaheta sinsikö nke igho, umumura omoke uyö akakoma ëbhëntö ibhyaye bhyonswe igho, akaghya ikyaro ikya ahare. Akanyamorra iyö ëbhëntö ibhyaye shwe, ko-bhoraaghëri ubhwaye. 14Hano yaamarrë ëbhëntö bhyonswe igho, inshara ëndörö kai, ekaghoota ikyaro kiyö. Akanyoora inyanko! 15Ku bhuyö akaghya kö-möntö uwöndë uwa ikyaro kiyö, akamosabha emeremo. Ömöntö uyö, akamuhira mu-righöri iryaye, okore arëësinga sëmbëëshë.15:15 Abhayahudi nkosera bharë bhököngʼu sëmbëëshë.16Umumura uyö, akabha araighomba okorya amakanda ghayö sëmbëëshë syaaryanga, kasi taaho ömöntö ono yaamohaayë ibhyakorya hë.

17“Ho yaahiitirë, akaighambera mo-motwe ughwaye igha, ‘Abhaköri abha emeremo abha taata, nkorya bharë igho bhetama. Kasi öni hano, ndanyahaareka na umweko bhosa igho! 18Bhoono tigha nkyore ko-taata, mmötëëbhi igha, “Taata uwëëtö, naakosarrya, kora naakora ëkëbhë ku-Waryobha. 19Tiningʼarëëyi okobherekerwa mura uwaaho hë. Nkora kya abhaköri abha emeremo abhaaho.” ’

20“Mbe, akatanora, akakyora ku-suwaabho. Hano yaarë akërëngë ahare na yeeka waabho, suwaabho akamomaaha, akamwabhera. Akakenyerra umumura uwaaye uyö, akamwibhaara. 21Umumura uyö, akatëëbhya suwaabho igha, ‘Taata uwëëtö, naakora ëkëbhë ku-Waryobha, na uwe wonswe naakosarrya. Tiningʼarëëyi okobherekerwa igha, m-mura uwaaho ndë hë.’

22“Kasi suwaabho akatëëbhya abhaghorwa abhaaye igha, ‘Mwangöhi engansho inshiiya mömötööri. Mömötööri ikitwangʼa ku-kyara ikyaye, na mömötööri na ebheraatö. 23Moreete rikööhë rinöru, momoghooghere toraaghere tushomerwe. 24Ko bhoora mura uwaane ono, yaarenga kya ono akuurë, kasi bhoono m-möhöru. Yaarenga asirrë, kasi bhoono atöökirë.’ Ho bhayö bhonswe igho, bhakarya inyangi iyö, bhashömëëywë.

25“Enkaagha iyö, waanyöörrë mura uwaabho ömöntö ömökörö, nkö-möghöndö yaarë. Hano yaakyörrë, akuhika haangʼë na yeeka, akaighwa abhantö bhararëëtya na ukubhina. 26Akabherekera ömököri uwa emeremo, akamöbhöörya igha, ‘N-kë kebhaayë ka hayö?’ 27Ömököri uwa emeremo akamohonshora igha, ‘Mura uwëënyu we akyörrë, na suwëënyu, amöghööghëëyë rikööhë rinöru, ko bhoora akyörrë möhöru.’ 28Umumura ömöntö mökörö akarerra, akaingʼëntya okosoha yeeka. Suwaabho akarishoka kebhara, akamosaasaama asohe.

29“Kasi umwene akahonshora suwaabho igha, ‘Neena imyoka imyaru ndakokorra emeremo. Tenakakösarëëyi ko-maraghërryö aghaaho kora hake hë. Kasi tuwakangʼaayë kora akaghorohe, okore öni wonswe, nshomerwe na abhasaani abhaane. 30Kasi omoona uwaaho ono yaasarya ëbhëntö ibhyaho ko-bhasooraare, bhuyö atashirë hano igho, ömöghööghëëyë rikööhë rinöru.’

31“Suwaabho akamohonshora igha, ‘Moona uwaane, uwe wikaraini na öni sinsikö syonswe igho hano, na ëbhëntö bhyonswe bheno neenabhyo, ni-bhyaho. 32Kasi mura uwëënyu ono, ni-igha tomokorre inyangi, tushomerwe hamwë bhonswe igho. Ko bhoora, yaarenga kya ono akuurë, kasi bhoono m-möhöru. Yaarenga asirrë, bhoono atöökirë.’ ”

16

Ëkërëngyö ikya umwimërërri

1Yëësu yaarëngëëyi abheegha abhaaye ëkërëngyö igha, “Yaare-ho umwamë uwöndë, ono yaarë na umwimërërri uwa ëbhëntö ibhyaye. Umwimërërri uyö, akashongerwa ku-mwamë uyö igha, nkunyamora arë ëbhëntö ibhya umwamë uyö. 2Ku bhuyö umwamë uyö, akabherekera umwimërërri uwaaye, akamöbhöörya igha, ‘M-mangʼana kë, ghano nkwighwa bharakoghamba? Ndeetera hano amangʼana agha ubhwimërërri ubhwaho, ko bhoora töghëndërri ukwimererra ëbhëntö ibhyane hë.’

3“Umwimërërri uyö, akaibhöörya igha, ‘Bhoono iyakë ndaakore? Umwamë ono, anduusiri ko-meremo. Singuru isya okorema, tenenasyo hë, na okosabherra, nkosooka ndë. 4Bhoono mmanyirë bhono ndaakore, okore hano ndaakënyibhwi emeremo, abhantö bhansërëëninga mu-mighi ighyabho.’

5“Ku bhuyö umwimërërri uyö, akabherekera abhantö bhonswe igho, bhano bhaarë na isiirë ku-mwamë uyö kyö ömwë ömwë. Akabhöörya uwa mbere igha, ‘Isiirë eno onayo ko-monene uwaane, n-kerengere kë?’ 6Akamohonshora igha, ‘Isiirë iyaane, na-mapiipa righana, agha amaghuta agha Ëmëzëituuni.’ Umwimërërri akamötëëbhya igha, ‘Ghegha ekarataasi eno yandëkirwë-ko isiirë iyaaho, wikare hano, wandeke-ko bhöngöbhöngö igha, isiirë yaaho, m-mapiipa merongo etaano igho.’ 7Ho ghwiki umwimërërri uyö, yaabhöörri uwöndë igha, ‘Uwe we isiirë iyaaho, n-kerengere kë?’ Akamohonshora igha, ‘Isiirë iyaane, m-maghonera righana rimwë, agha engano.’ Umwimërërri akamötëëbhya igha, ‘Ghegha ekarataasi eno yandëkirwë-ko isiirë iyaaho, wandeke-ko igha, m-maghonera merongo monaane.’

8“Hano umwamë uyö yaaighuurë amangʼana ghayö, akakumya umwimërërri uyö atarë uwa heene, ko-bhongʼaini bhono yaakörrë. Ko bhoora abhantö abha ko-kebhara kono, mbaana obhongʼaini, hano bhatighinkanerana abheene ko abheene, ko-mangʼana agha ko-kebhara kono, okokera abhantö abha Waryobha. 9Öni ndabhatëëbhya igha, mwikorre obhosaani kö-bhëntö bheno moonabhyo ko-kebhara kono, okore hano bherehwa, mösërëënibhwi mö-bhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.

10“Ömöntö wowonswe igho uwa heene ku ukwimererra engʼana enke, nkobha arë uwa heene, kora ku-bhwimërërri ubhwa amangʼana amanene. Ni-ighoigho ono atarëngë omoheene ku ukwimererra engʼana enke, te-moheene ku-bhwimërërri ubhwa amangʼana amanene hë. 11Hano motaabhe abhantö abha heene kö-bhëntö ibhyënyu ibhya ko-kebhara kono, nawë araabhahaane ëbhëntö ibhya heene ibhya mu-ryobha? 12Hano motaabhe abhantö abha heene ku ukwimererra ëbhëntö ibhya uwöndë, nawë araabhahaane ibhyënyu abheene?

13“Taaho omoghorwa ono araatore okokorra emeremo abhanene bhabhërë, ko-nkaagha ëmwë. Hano araakore igho, naraareghe ömwë, ahanshe uwöndë. Handë aghootane na ömwë, asere uwöndë. Ighoigho na kö-bhëënyu bhonswe, timwikarre ubhutuni ubhwa ëbhëntö, na eno moratuna okokorra Waryobha emeremo.”

14Hano Abhafarisaayo bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakamosera, ko bhoora bhaarenga bhahanshirë bhököngʼu seehera. 15Yëësu akabhatëëbhya igha, “Mo-bhantö, bhëënyu moraikora igha, m-bantö abha heene mörë, kasi Waryobha, namanyirë ghano gharëngë mo-senkoro isyënyu. Ko bhoora amangʼana ghano abhantö bhakukumya, ngo amanyënyëëri ku-Waryobha.

Amaraghërryö na Obhokama ubhwa Waryobha

(Mataayo 11:12-13, 5:31-32; Maariko 10:11-12)

16“Amaraghërryö agha Mosa na amaandeko agha abharööti, mbyaabhatangatirë igho, okohekera ko-nkaagha iya Yohana Omobhatiisya. Ukusimirya hayö, Amangʼana Amaiya agha Obhokama ubhwa Waryobha, nkoraarekwa gharë, na abhantö bhonswe igho, nkokangʼasërribhwa bharë igha, bhasohe-mo.16:16 Abhantö bhonswe igho, nkokangʼasërribhwa bharë igha, bhasohe-mo. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, abhantö bhonswe igho bharaisohya-mo kwa nguru.17N-këtöbhu risaarö na ekebhara ukurwa-ho, kasi akatabhë nkakaabha kake aka amaraghërryö agha Mosa, tekaaru-ho hë.

18“Hano umushaasha araabhorre mokaaye, amare atete uwöndë, uyö no-bhosooraare oraanyoore akörrë. Na umushaasha ono araatete omokari ono yaabhorrwa, uyö wonswe, no-bhosooraare oraanyoore akörrë.”

Ëkërëngyö ikya umwamë na ömötöbhu Raazaaro

19Yëësu akarëngya igha, “Yaare-ho umwamë uwöndë, ono yaaryanga ëbhëntö ibhiiya sinsikö syonswe igho. Yaatooranga singibho sinshiiya isya erangë këësërö isya öbhöghöri öbhököngʼu. 20Mu-kihiita ikya umwamë uyö, yaare-ho ömötöbhu uwöndë ono yaabherekerwanga igha Raazaaro. Raazaaro uyö, yaarë na ebheronda ömöbhërë ghonswe igho, 21kora sësëësë, nsyashanga semeena ebheronda ibhyaye. Raazaaro yaaighombanga ahaanwe ebhesansa ibhya ibhyakorya bheno bhyaaghwanga ukurwa ko-meeza iya umwamë uyö, ko bhoora yaaighwanga umweko.

22“Enkaagha ekahekera-ho, ömötöbhu Raazaaro akakwa. Abhamaraika bhakamuhira mu-ryobha, haangʼë na Ibhurahimu. Umwamë uyö wonswe, akakwa, akabheekwa. 23Mbe, umwamë uyö, akabha aranyanka bhököngʼu mu-kyaro ikya abhaku16:23 Ikyaro ikya abhaku. Maaha mo-faharaasa. iyö yaarë. Hano akogharamera ighörö, akamaaha Ibhurahimu kwa ahare, na Raazaaro arëngë haangʼë nawe. 24Akamobherekera bhököngʼu igha, ‘Taata Ibhurahimu, otanyabhera. Nkunyanka ndë bhököngʼu mo-morro mono. Tatoma Raazaaro aashe ashabhi ensonga iya ikyara ikyaye mo-manshë, aghatöönyi kö-rörëmë urwane, okore rokende.’

25“Kasi Ibhurahimu akamohonshora igha, ‘Moona uwaane, uhiite igha waanyöörrë amangʼana amaiya mö-bhöhöru ubhwaho, na Raazaaro, akanyoora amaghogho. Kasi bhoono umwene hano, nkösërëënibhwa arë, na uwe nkunyanka örë hayö. 26Ghwiki mbe Waryobha, yaatoora-ho rirooma rinene ghatëghatë iya bhëëtö na bhëënyu, okore ömöntö atakaamboka aashe iyö, handë uwa iyö, ukuusha eno.’

27“Umwamë uyö akatëëbhya Ibhurahimu igha, ‘Ë taata uwëëtö, nkaakosaasaama, tatoma Raazaaro ka wëëtö haara ko-taata, 28akaani abhamura abhëëtö bhataano, bhatakaasha kuusha hano ku-nyaanyi eno.’

29“Kasi Ibhurahimu akamohonshora igha, ‘Abhamura abhëënyu bhayö, mbaana amaandeko agha Mosa, na agha abharööti, bhaghaitegherre.’

30“Umwamë uyö, akamohonshora igha, ‘Ti-igho hë Ibhurahimu, kasi ömöntö uwa ukurwera mo-bhaku eno, hano araabhahekeere, mbaraahongore ëbhëbhë ibhyaho.’

31“Ibhurahimu akamohonshora igha, ‘Hano oraanyoore igha bhamura abhëënyu bhayö, tebhakoghoota amaandeko agha Mosa na agha abharööti, kora ömöntö nakaaryoka mo-bhaku, tebhaikërri hë.’ ”

17

Amëëghyö agha Yëësu ko-mangʼana agha amashaasho na ukwabherana

(Mataayo 18:6-7, 18:21-22; Maariko 9:42)

1Mbe, hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Amashaasho ghano ghakoghera abhantö bharakora ëbhëbhë, ngaraabhe-ho igho ukughya iyö. Kasi haahö ömösëmöri uwa amashaasho ghayö. 2Nyakara ömöntö uyö, abhoherwe mö-bhëghöti oroghena oronene urwa okoseera, amare arekerwe mu-nyansha, kasi atakaaghira abhantö nyamukumo mötëntëëru, bhakore ëbhëbhë. 3Ku bhuyö, mwiyangarre motakaakora igho.

“Hano umukumya murikyaho yaakosarrya, uwe omokaani. Na hano araaikërri obhosarya ubhwaye, umwabhere. 4Nakakosarrya hare muhungatë ku-rusikö, kera hano yaakosarrya, aasha akötëëbhya igha, ‘Nikërëëyi obhosarya ubhwane,’ uwe umwabhere.”

Obhotoro ubhwa umukumo

5Ho abhatomwa bhaatëëbhëri Omonene igha, “Otatwëngërërrya umukumo.”

6Akabhahonshora igha, “Hano mokaabhaayë na umukumo omoke igho, nokaanyoora n-kya akatetere akake aka omoharadaari, mokaatëëbhëri ömökö ghono igha, ‘Eheka ughi wëëmibhwi mu-nyansha,’ nagho ngokaabhaighwërëëyë.”

Emeremo ighya abhaköri abha emeremo abha Yëësu

7Yëësu akaghëndërrya okoghamba igha, “Hano oraanyoore ömöntö aana omoghorwa uwa okomoremera, handë aramörëësërya amangʼöndi. Hano omoghorwa uyö araakyore ka, omonene uwaaye naamötëëbhya igha ‘Nshö wikare hano oraaghere’? Tamötëëbhi igho hë! 8Kasi keno araamötëëbhi ni-igha, ‘Nsëëmërya ibhyakorya ndaaghere. Onganye hano ndaamare okorya na ukunywa, bhoono uwe wonswe oraaghere.’ 9Tamukumi ko bhoora igha, akörrë ghaara akutunwa igha akore.

10“Bhëënyu bhonswe ni-ighoigho, hano momarrë okokora ghano moraghërribhwi, moghambe igha, ‘Bhëëtö m-baghorwa igho törë. Ntökörrë keno tötëëbhibhwi igha tokore.’ ”

Yëësu arahwënia abhaghenge ikömi

11Enkaagha iyö Yëësu yaaghyanga Yërusarëëmu, yaahëtëëyë mo-sentonga isya omokowa ughwa Samaaria na ughwa Ghariraaya. 12Akasoha mu-kishishi ikyëndë, akasikana-mo na abhaghenge ikömi. Abhaghenge bhayö, bhaarenga bhaimërëëyë ahare na Yëësu. 13Bhakakonga bhököngʼu igha, “Yëësu, Omonene uwëëtö, otatwabhera.”

14Yëësu akabhamaaha, akabhatëëbhya igha, “Moghende mwiyöröki ko-bhasëngëri igha muhwënirë.”17:14 Maaha mo-ketabho ikya Ruuka 5:14. Bhakasaabhuurwa bhakëërëngë ko-nshera bharaghya.

15Omoghenge ömwë hano yaarööshë igha ahwënirë, akakyora ku-Yëësu, na eno aratöönia Waryobha bhököngʼu. 16Hano yaahikirë ku-Yëësu, akairekera hansë bhubhuumaayë, ko-maghörö aghaaye hayö, aramukumya. Na ömöntö uyö, m-Mosamaaria yaarë.

17Mbe, Yëësu akabhöörya igha, “Kana, te-bhantö ikömi bhasaabhuurrwë! Bhoono abhandë kenda bho hai bhaghëëyë? 18Bho tebhakyörrë ökötöönia Waryobha hë! Nö-möghëni ono umwene igho we akyörrë?” 19Yëësu akamötëëbhya igha, “Emoka oghende hano ukughya. Keno këghërrë uhwënirë, nu-mukumo ughwaho.”

Ghano gharyebhoka hano Omoona uwa Ömöntö ariisha

(Mataayo 24:23-28, 24:37-41)

20Urusikö nyabhorebhe Abhafarisaayo bhaabhöörri Yëësu igha, “Obhokama ubhwa Waryobha n-dööhë bhuriisha?” Yëësu akabhahonshora igha, “Ukuusha ukwa Obhokama ubhwa Waryobha, tëkërëngë ëkëntö ikya ukwitaaha na amaiso hë. 21Abhantö tebhareghamba igha, ‘Momaahe n-hano bhörë,’ handë igha, ‘Momaahe n-haara bhörë bhamurë.’ Kasi Obhokama ubhwa Waryobha, mö-bhëënyu bhörë.”

22Ho Yëësu yaatëëbhëri abheegha abhaaye igha, “Enkaagha iriihika-ho, eno muriighomba okomaaha urusikö, ndokaabha örömwë, urwa sinsikö isyane öni Omoona uwa Ömöntö, kasi temoreromaaha hë. 23Abhantö mbarebhatëëbhyanga igha, ‘Momaahe Omoona uwa Ömöntö n-goora eera,’ handë igha ‘Momaahe n-goono hano.’ Kasi abhantö kya bhayö, motakaabhaharra. 24Nembatëëbhëri ghayö, ko bhoora hano Omoona uwa Ömöntö ndikyora, nindiisha kya örömësyö urwa enkobha, hano rwamësya, nkömërëkya rörë ahasë honswe igho ighörö iyö. 25Kasi ni-igha, tangata öni Omoona uwa Ömöntö nnyoore inyaanyi, kora nangwe na abhantö abha rekora reno.

26“Kya bhoora yaarë ko-nkaagha iya Nuhu,17:26 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 6:14-22, 7:1-24. ni-igho erebha kora ko-nkaagha iya ukukyora, ukwa öni Omoona uwa Ömöntö. 27Ko-nkaagha iya Nuhu eera, abhantö na-mangʼana aghaabho ghaabhatönëri. Mbaanywanga na okorya, bharateta na okotetwa, okohekera urusikö roora Nuhu yaasöhirë mo-safina. Ëhöörö ekaasha ekabhasikya bhonswe igho.

28“Kora ko-nkaagha iya Ruutu, amangʼana m-buyöbhuyö ghaarë.17:28 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 19. Abhantö abha Sodoma, mbaaryanga na ukunywa, bharaghora na ököghörya, bhararema na ukwëmya, kora mbaahaghaashanga. 29Kasi urusikö roora Ruutu yaaruurë mu-mughi ughwa Sodoma, omorro ömörörö kai, ghokaharatoka, kya imbura eno ekotwa ukurwa mu-ryobha, ghokabhasikya bhonswe igho.

30“Ni-igho erebha urusikö urwa okohonyorwa ukwane öni Omoona uwa Ömöntö. 31Urusikö ruyö, ömöntö ono urinyoora arëngë kwi-rongo, na ëbhëntö ibhyaye bhërëngë mu-nyumba, atakaika abhesoore-mo. We keno araakore no-kokenya. Na ono urinyoora arëngë kö-möghöndö, atakaakyora yeeka okoghegha kyokyonswe keera. We akenye.32Motakeebha ghaara ghaaghwërëëyë mokaa Ruutu.17:32 Waryobha yaashibhiri mokaa Ruutu bhörrö, ko bhoora omokari uyö yaaighömbirë ukukyora Sodoma. Umughi ghono Waryobha yaarenga amarrë okoghobhotorra ikiina ikya ukughusikya. Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 19:26.33Ömöntö wowonswe ono araashaashe okoroonerra ëbhëntö ibhya öbhöhöru ubhwaye, uyö nkubhusikya arë. Na ömöntö ono atakoroonerra ëbhëntö ibhya öbhöhöru ubhwaye, uyö we aköhönia öbhöhöru ubhwaye.

34“Ndabhatëëbhya igha, ubhutikö ubhwa urusikö ruyö, nurinyoora abhantö abhabhërë bharaayë kö-bhörrë. Waryobha nareghegha ömwë, atighe hayö uwöndë. 35Urusikö ruyö, nurinyoora abhakari abhabhërë bharasya hamwë. Waryobha nareghegha ömwë, atighe hayö uwöndë. [36Abhashaasha bhabhërë, nurinyoora bharakora emeremo kö-möghöndö, Waryobha nareghegha ömwë, atighe hayö uwöndë.]17:36 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.

37Abheegha abhaaye bhakamöbhöörya igha, “Omonene uwëëtö, ghayö hayi gharikorra?”

Akabhahonshora ku-kibhisirë igha, “Ahasë hano ikihundughu kërëngë, ho amatöönyi ghakosanga. Ku bhuyö, amangʼana ghayö ngaryörökya igha, umuhiko ughwa ekebhara kyonswe igho, haangʼë ghörë.”

18

Ëkërëngyö ikya omotono ughwa okosaasaama Waryobha

1Yëësu yaarëngëëyi abheegha abhaaye ëkërëngyö keno, ököbhöörökya igha, ni-igha bhabhenga bharasaasaama Waryobha sinsikö syonswe igho, bhatakaakwa emetwe. 2Akabharëngërya igha, “Yaare-ho umwahokania uwa ibhiina mu-mughi nyabhorebhe. Umwahokania uyö, tiyaaighweranga Waryobha hë, kora tiyaatöniibhwi na ömöntö hë. 3Mu-mughi ghuyö umwahokania yaarë, yaare-mo na umusinö ömwë. Umusinö uyö, yaatasherranga umwahokania uyö, na okomosaasaama aramötëëbhya igha, ‘Ndakosaasaama, otangʼaana ehaaki iyaane ukurwa ku umubhisa uwaane.’

4“Umwahokania uyö akaruta sinsikö sinsharu, atakwahokania ikiina kiyö. Kasi ekahika-ho enkaagha, eno umwene yaaitëghërrëëyë mo-motwe ughwaye igha, ‘Nokaanyoora igha tenkosooka Waryobha hë, kora tëntöniibhwi na ömöntö wowonswe igho hë, 5kasi tigha mmwahokani ikiina ikyaye bhuuya, okore atakaannyora.’ ”

6Ho bhoono Omonene Yëësu yaabhatëëbhëri igha, “Mwighwe kya bhono yaaghambirë umwahokania uyö ataarë uwa heene! 7Mbe, ku bhuyö momanye igha, Waryobha naraabhakorre ubhwa heene abhaahorwa abhaaye, bhano bhakomosaasaama ubhutikö na omobhasö. Taateghete okobhatöörrya hë 8Ndabhatëëbhya igha, naraangohe okobhahaana obhoheene ubhwabho! Kasi öni Omoona uwa Ömöntö hano ndikyora, ndinyoora abhantö bhakeena umukumo ko-kebhara kono?”

Amasabhi agha ukwibhaaka agha Omofarisaayo

9Yëësu akarëngya ëkërëngyö keno ko-bhantö bhano bhaimaahanga igha, m-bantö abha heene ku-Waryobha, na eno bharasera abhandë. Akabharëngërya ëkërëngyö igha, 10“Bhaare-ho abhantö bhabhërë, Omofarisaayo, na ömöghööti uwa righööti. Abhantö bhayö, bhaaghëëyë okosaasaama mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha.

11“Hano bhaahikirë, Omofarisaayo uyö, akaimerra, akasaasaama Waryobha ko-mangʼana aghaaye umwene. Akasaasaama igha, ‘Ndakukumya Waryobha, ko bhoora te-moghogho ndë kya abhantö abhandë hë. Abhantö abhandë, m-basaki, bharangʼaina, m-basooraare, kora tintuubhaini na ömöghööti uwa righööti ono aahano. 12Nkwisasa ndë ibhyakorya kabhërë ku-wiiki, nkuruusya ndë ikitweno ikya ikömi kö-bhëntö ibhyane bhyonswe igho, nkohaana.’

13“Kasi ömöghööti uwa righööti uyö, umwene akaimerra hare, kora tiyagharamera mu-ryobha hë. Kasi akabha araitematema ku-kikubha ikyaye, ku ukwörökya igha abhaabhayëëyë. Akaghamba igha, ‘Waryobha, otanyabhera öni n-wa ëbhëbhë ndë.’ ”

14Ho Yëësu yëëngëëyi-ko igha, “Ndabhatëëbhya igha, ömöghööti uwa righööti uyö, yaakyörrë ka waaye abhëëywë na Waryobha. Kasi uwöndë uyö, tiyaabhëëywë hë. Ömöntö wowonswe ono akwinënëhya, Waryobha nkumusuuhya arë. Kasi ömöntö ono akwisuuhya, Waryobha nkömönënëhya arë.”

Yëësu arangʼoora ebhengʼerre

(Mataayo 19:13-15; Maariko 10:13-16)

15Mbe, abhantö bhakareetera Yëësu ebhengʼerre, okore abhesambekere amabhoko, abhengʼoore. Hano abheegha abha Yëësu bhaarööshë amangʼana ghayö, bhakahamera abhaibhöri bhayö igha, bhatakaanyankya Yëësu. 16Kasi Yëësu akabherekera abhaana kö ökötëëbhya abheegha abhaaye igha, “Mutighe abhaana abhake bhaashenga ku-öni. Motakaabhakaanianga, ko bhoora Obhokama ubhwa Waryobha, nu-bhwa abhantö kya bhano. 17No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö ono atakwikërrya Öbhötöngi ubhwa Waryobha kya omoona omoke bhono akukumya, taatore okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha hë.”

Ömötöngi umwamë aratuna öbhöhöruubhwa amakora ghonswe igho

(Mataayo 19:16-30; Maariko 10:17-31)

18Ömötöngi uwöndë yaabhöörri Yëësu igha, “Umwëghya uwa heene, iyakë nkaakora ndaaghere umwandö ughwa öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho?”

19Yëësu akamohonshora igha, “N-kwakë okomberekera igha uwa heene? Ömöntö uwa heene taaho hë, kasi n-Waryobha umwene igho. 20Nda nomanyirë bhuuya imighiro ighya Waryobha igha, ‘Otakaabha omosooraare, otakaita ömöntö, otakaibha, otakaimererra amangʼana agha obhorongo, osooke suwëënyu na nyakuwëënyu. ’18:20 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:12-16; Eheetoko iya Etoraati 5:16-20.

21Ömötöngi uyö akamohonshora igha, “Imighiro ghiyö ghyonswe igho, nkoghesooka ndë ukurwa nkërëngë omoke.”

22Hano Yëësu yaaighuurë amangʼana ghayö, akamötëëbhya igha, “Eeho engʼana ëmwë, eno ukutunwa okore. Kaghi öghöri ëbhëntö bhyonswe igho bheno onabhyo, seehera syonswe igho seno oraanyoore-mo, utwenani abhatöbhu. Hayö ho oraabhe na emongo iyaaho mu-ryobha. Hano oraamare, uushe onsoorane.” 23Hano ömötöngi uyö yaaighuurë amangʼana ghayö, akabhaabhayera, ko bhoora m-mwamë bhököngʼu yaarë. 24Hano Yëësu yaarööshë umwamë uyö bhono yaabhaabhayëëyë, akaghamba igha, “Ne-ngʼana nköngʼu bhököngʼu, ko-bhaamë okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha. 25Ne-ngʼana ëntöbhu, engamia okoheta mu-ribhanga irya insindani, okokera umwamë okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha!”

26Hano abheegha bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakamöbhöörya igha, “Bhoono nyoore amangʼana ni-igho gharë, nawë araatore ökötööribhwa?”

27Yëësu akabhahonshora igha, “Amangʼana ghano abhantö bhatakotora okokora, Waryobha nkoghatora arë.”

28Ho Peetero yaatëëbhëri Yëësu igha, “Maaha mbe bhëëtö, tutighirë ëbhëntö ibhyëtö bhyonswe igho, tokosooraini.”

29Yëësu akabhahonshora igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, abhantö bhonswe igho bhano bhaatigha imighi ighyabho, handë bhakaabho, bhamura abhaabho, handë abhaibhöri abhaabho, kora na abhaana abhaabho ko okoghera iya Obhokama ubhwa Waryobha, 30mbaraanyoore ëbhëntö ibhyaru, okokera bheera bhaatigha, bhakëërëngë ko-kebhara kono. Ghwiki mbarinyoora öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho ko-kebhara kiyö kiriisha.”

Yëësu arashumaashera urwa katatö engʼana iya ukukwa na ukuryoka ukwaye

(Mataayo 20:17-19; Maariko 10:32-34)

31Yëësu akaghegha abheegha abhaaye ikömi na abhabhërë, bhakaiyahora mbareka. Akabhatëëbhya igha, “Mwighwe mbe, nkutiira törë ukughya Yërusarëëmu. Na Yërusarëëmu hayö, ho gharaahekerane amangʼana aghaane ghonswe igho agha öni Omoona uwa Ömöntö, ghano abharööti bhaandeka. 32Nendaahirwe ko-Bhakyaro, bhanshabhure, bhantoke na ukuntwera amate. 33Mbaraanteme na imishariti kora bhanyite. Kasi urusikö urwa katatö, nindiryoka.”

34Abheegha abha Yëësu, tebhaamanyërrëëyi ensonga iya amangʼana ghayö Yëësu yaabhatëëbhëri hë, ko bhoora n-kibhisirë kyaarë ko-obho. Tebhaamanyirë keno Yëësu yaashumaasheranga hë.

Yëësu arahwënia umuhukuru

(Mataayo 20:29-34; Maariko 10:46-52)

35Yëësu akahika haangʼë na umughi ughwa Yërikö. Akanyoora-ho umuhukuru ömwë, aikaayë mbareka iya enshera arasabherra. 36Hano umuhukuru uyö yaaighuurë rikomo irya abhantö reraheta hayö, akabhöörya igha, “N-kë kërëngë iyö?”

37Bhakamohonshora igha, “Yëësu uwa Nazarëëti we akoheta.”

38Umuhukuru uyö akakonga bhököngʼu igha, “Yëësu, umwebhorwa Daudi,18:38 Umwebhorwa Daudi. Bhamöbhërëkëëyë igho ko bhoora nu-uwa eka iya Daudi yaarë, na bhaaitengʼeranga igha we Mesiya ono araabhahwëni amarööyë aghaabho. Maaha mo-faharaasa. otanyabhera.” 39Abhantö bhano bhaarenga bhatangatirë, bhakamohoronyokera, okore akire. Kasi umwene akabherekera bhököngʼu igha, “Umwebhorwa Daudi, otanyabhera.”

40Yëësu akemerra, akaraghërrya igha, “Momondeetere hano.” Hano umuhukuru yaahikirë haangʼë, Yëësu akamöbhöörya igha, 41“N-kë ukutuna nkokorre?”

Akamohonshora igha, “Omonene, ndasabha igha, mmaahe.”

42Yëësu akamötëëbhya igha, “Nikërëëyi igha omaahe. Keno këghërrë uhwënirë, nu-mukumo ughwaho.” 43Umuhukuru akamaaha ko-nkaagha iyöiyö. Akasoorana Yëësu na eno aratöönia Waryobha. Abhantö bhonswe igho hano bhaarööshë ghayö, bhonswe bhakakumya Waryobha.

19

Yëësu aratöörya Zakaayo

1Yëësu yaasöhirë mu-mughi ghono ghwaabherekerwanga igha Yërikö, akaheta ghatëghatë iya umughi ghuyö, araghya Yërusarëëmu. 2Mu-mughi muyö, yaare-mo ömöntö nyabhorebhe ono yaabherekerwanga igha Zakaayo. Uyö we yaarë omonene uwa abhaghööti abha righööti, kora m-mwamë yaarë. 3Yaatunanga amaahe Yëësu iyakë arë. Kasi tiyaatörrë okomomaaha hë, ko okoghera iya rikomo irya abhantö reno ryaare-ho, na umwene wonswe m-mwëngʼë yaarë. 4Ku bhuyö, akakenya akatangata, akariina kö-mökö, okore amaahe Yëësu hano araahetere hayö.

5Hano Yëësu yaahikirë hayö, akagharamera kö-mökö, akaghamba igha, “Iika bhöngö Zakaayo, ko bhoora ni-igha reero mbe ömöghëni waaho ka.” 6Zakaayo akaika bhöngö ukurwa kö-mökö, akasërëënia Yëësu ukughya waaye ka, na eno ashömëëywë.

7Hano abhantö bhonswe igho bhaarööshë ghayö, bhakasimya ukwibhëmbëërya bharaghamba igha, “Aghëëyë okokora öbhöghëni uwa ömöntö uwa ëbhëbhë!”

8Kasi Zakaayo akemerra, akatëëbhya Omonene igha, “Ighwa Omonene uwëëtö nkötëëbhi. Ukurwa bhoono igho, ritënë irya ëbhëntö ibhyane, nendaahaane abhatöbhu. Na nyoore naaruusya ömöntö wowonswe ëkëntö ikyaye, n-kane ndaamukyörri, ko-kerengere keno naamuruusya.”

9Yëësu akaghamba igha, “Reero abhantö abha mu-nyumba mono, bhatööribhwi, ko bhoora Zakaayo ono wonswe, öörökëri igha, m-moona uwa Ibhurahimu ku-mukumo ghono aanagho. 10Omoona uwa Ömöntö nnaasha ukutuna, na ökötöörya abhantö bhano bhaasira.”

Ëkërëngyö ikya abhaghorwa bhano bhaatëghëëywë seehera

(Mataayo 25:14-30)

11-12Hano Yëësu yaarenga haangʼë ahike Yërusarëëmu, abhantö bhano bhaamwitegherranga, bhaakanyanga igha, Obhokama ubhwa Waryobha mbokaaishirë hayö na hayö.19:11-12 Abhayahudi mbaamanyirë igha, Kiristo naakasimiiyi Yërusarëëmu haara obhokama ubhwaye, ko bhoora ngwo ghwaarë umughi ughwa omokama Daudi. Ku bhuyö, Yëësu akabharëngërya ëkërëngyö keno igha, “Yaare-ho ömöntö nyabhorebhe uwa eka iya ekekama. Ömöntö uyö, yaaghëëyë mu-kyaro ikya ahare, okore ahaanwe obhokama, akyore okotonga ikyaro ikyaye.

13“Hano waanyöörrë ataraatanora, akabherekera abhaghorwa abhaaye ikömi. Akabhahaana kera ömöntö ekerengere ekenene ikya seehera.19:13 Ekerengere ekenene ikya seehera. Mu-Kiyunaani ni-igha, Akabhahaana kera ömöntö imina. Ko-nkaagha iya Yëësu imina yo yaarë ehoorohooro iya ömököri uwa emeremo ku imyëri etatö. Akabhatëëbhya igha, ‘Seehera seno, moghende musyëbhöri, okohekera hano ndikyora.’ 14Kasi ömöntö uyö, waanyöörrë yareghwa na abhantö abha mu-kyaro ikyaye. Abhantö abha mu-kyaro ikyaye, bhakatoma abhantö bhahire amangʼana igha, ‘Ömöntö ono titukutuna abhe omokama uwëëtö hë.’ 15Nokaanyoora bhaakörrë igho, kasi akahaanwa obhokama. Hano yaakyörrë, akabherekera abhaghorwa abhaaye bhayö yaatëghëëyë seehera, okore bhamötëëbhi ehoorohooro eno bhaanyoora-mo.

16“Omoghorwa uwaaye uwa mbere, akaasha, akaghamba igha, ‘Omonene uwëëtö, ko-seehera seno waantëghëëyë, naanyoora-mo sehoorohooro isyëndë ikömi.’

17“Omonene akamötëëbhya igha, ‘Ökörrë bhuuya, uwe omoghorwa, m-möntö uwa heene örë, kora m-moheene örë! Ko bhoora obhaayë omoghorwa uwa heene kö-këntö ekeke bhököngʼu kya kiyö, ndakohaana ubhwera ubhwa ukwimererra imighi ikömi.’

18“Omoghorwa uwa kabhërë wonswe akahika, akatëëbhya omonene uyö igha, ‘Omonene uwëëtö, ko-seehera seno waantëghëëyë, naanyoora-mo sehoorohooro isaano.’

19“Omonene akamötëëbhya igha, ‘Uwe wonswe ndakohaana ubhwera ubhwa ukwimererra imighi etaano.’

20“Omoghorwa uwöndë uwa katatö, akahika, akatëëbhya omonene uyö igha, ‘Omonene uwëëtö, seehera isyaho seno waantëghëëyë, n-seeno hano. Naasësënënëkirë mu-ngibho okore setakaasira. 21Naakörrë igho, ko bhoora nkokoobhoha ndë. Uwe nö-möntö ömöbhë örë! Nkoghegha örë kora keno otatöörrë-ho. Nkoghesa örë kora keno ötëëmëri.’

22“Omonene uyö akamohonshora igha, ‘Uwe no-moghorwa omoghogho örë! Nda oghambirë igha öni nö-möntö ömöbhë ndë? Nkoghegha ndë keno ntatöörrë-ho? Nkoghesa ndë keno ntëëmëri? Bhoono nendaakobhotorre ikiina ikyaho kya bhuyö uwe umwene oghambirë. 23Nyoore ni-igho ndë, n-kwakë otaatöörrë seehera isyane siyö mö-bhënki, okore hano nkaakyörrë nyoore-ko ehoorohooro?’

24“Omonene akatëëbhya abhantö bhano bharenga bhaimërëëyë haangʼë na omonene uyö igha, ‘Mumuruusi seehera siyö, mohaane uyö yaanyöörrë sehoorohooro ikömi.’

25“Bho bhakamohonshora igha, ‘Omonene uwëëtö, maaha uyö naana sehoorohooro ikömi!’

26“Akabhatëëbhya igha, ‘Kera ömöntö ono akokora bhuuya emeremo gheno aanaghyo, nkumwëngërya ndë ughwöndë. Kasi ömöntö ono atakokora bhuuya omoremo ghono aanagho, keno aanakyo nkuruusibhwa arë. 27Bhoono abhabhisa abhaane, bhaara bhataatunanga igha mbe omokama uwaabho, mobhareete bhöröngë ubhwane hano, mobhaite.’ ”

Yëësu araturungʼanwa Yërusarëëmu kya omokama

(Mataayo 21:1-11; Maariko 11:1-11; Yohana 12:12-19)

28Hano Yëësu yaamarrë okoghamba ghayö, akaghëndërrya na oroghendo urwaye, urwa ukutiira ukughya Yërusarëëmu, atangatirë mbere iya abhantö bhayö yaarë nabho. 29Hano yaahikirë haangʼë na ibhishishi ibhya Bhetifaghe na Bhetania, ku-nguku eno yaabherekerwanga igha iya Ëmëzëituuni, akatoma abheegha abhaaye abhabhërë. 30Akabharaghërrya igha, “Moghende mu-kishishi kiyö kërëngë mbere hayö. Hano moraahike-mo, moraanyoore-mo ekeghaini ikya itikërë kisibhirwë, keno ketaraaikarrwa na ömöntö. Moketashore, mokendeetere. 31Nyoore ömöntö nabhabhöörya igha, ‘Ndarra moratashora ekeghaini kiyö!’ Momohonshore igha, ‘Omonene uwëëtö we akukituna.’ ”

32Mbe, abheegha bhayö bhakaghya. Hano bhaahikirë, bhakanyoora bhoora Yëësu yaabhatëëbhëri, mbo amangʼana gharë. 33Hano bhaatashoranga ekeghaini ikya itikërë kiyö, abheene-kyo bhakabhabhöörya igha, “Ndarra moratashora ekeghaini ikya itikërë kiyö?” 34Bhakabhahonshora igha, “Omonene uwëëtö we akukituna.” 35Mbe, bhakaherra Yëësu, ekeghaini ikya itikërë kiyö. Bhakaarya-ko singibho isyabho, Yëësu akariina-ko, akaikara.

36Yëësu akaghëndërrya na oroghendo urwaye, abhantö bhakabha bharatandeka singibho isyabho ko-nshera. 37Hano yaahikirë haangʼë na ikihiringityö ikya Inguku iya Ëmëzëituuni, rikomo ryonswe igho irya abheegha abhaaye, rekasimya ukukumya Waryobha bhököngʼu, rishömëëywë, ko okoghera iya amakono ghonswe igho ghano rikomo irya abhantö ryaarööshë. 38Bhakatöönia igha,

“Waryobha angʼoore omokama ono akuusha ko okohetera iriina irya Omonene Waryobha.19:38 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 118:26.

Omorembe ghobhe ku-Waryobha na abhantö abhaaye,

na atöönibhwi Waryobha ono arëngë kighörö iya ëbhëntö bhyonswe igho.”

39Abhafarisaayo nyabhorebhe bhano bhaarë mu-rikomo muyö, bhakatëëbhya Yëësu igha, “Umwëghya, takaania abheegha abhaaho bhayö, bhatakaghamba igho.”

40Yëësu akabhahonshora igha, “Hano bhano bharaakire, amaghena ngaraasherre.”

Yëësu arakoorra umughi ughwa Yërusarëëmu

41Hano Yëësu yaahikirë haangʼë na umughi ughwa Yërusarëëmu, bhuyö yaaghörööshë igho, akasimya okoghokorra. 42Akaghushumaashera igha, “Singa bhëënyu abhantö abha Yërusarëëmu, mokaamanyirë reero enshera iya ukunyoora omorembe, kasi bhoono yaabha ikibhisirë kö-bhëënyu. 43Enkaagha iriihika-ho, eno abhabhisa abhëënyu bharebhainaarrya obhogho, okore bhabharööni, ukurwa mbaara syonswe igho. 44Hayö ho bhëënyu murisikibhwa, hamwë na abhaana bhëënyu bhonswe igho. Tereeho reghena reno riritighara ku-ryëndë hë. Umughi ghono ngoretemorwa, ko bhoora enkaagha eno Waryobha yaaishirë okobhatöörya, temwamanyirë hë.”

Yëësu ararughya abhaköri abha ibhyashara mo-bhogho ubhwa risengerro

(Mataayo 21:12-17; Maariko 11:15-19; Yohana 2:13-22)

45Yëësu akaghya igho, akasoha mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha. Akasimya ökökënyia abhantö bhano bhaaghöryanga muyö ëbhëntö. 46Akabhatëëbhya igha, “Yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru agha Waryobha igha, ‘Risengerro iryane nderaabhe ahasë aha amasabhi.’19:46a Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 56:7. Kasi bhoono bhëënyu mörëkörrë kya ‘risana irya abhasaki!’19:46b Maaha mo-ketabho ikya Yeremia 7:11.

47Mbe, Yëësu akabha arëëghya abhantö mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha muyö, kera urusikö. Abhanene abha abhasëngëri na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa na abhaghaaka abha Ikiyahudi, bhakabha bharatuna enshera iya ukumwita. 48Kasi tebhaanyöörrë umweya hë, ko bhoora abhantö bhonswe igho, mbaamosoorananga, bharamwitegherra.

20

Yëësu arabhööribhwa hano yaaruusya ubhwera ubhwaye

(Mataayo 21:23-27; Maariko 11:27-33)

1Urusikö nyabhorebhe, Yëësu yëëghyanga na okoraarekera abhantö Amangʼana Amaiya, mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha. Akaseetwa-mo na abhanene abha abhasëngëri, abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, na abhaghaaka abha Ikiyahudi. 2Hano bhaahikirë, bhakamöbhöörya igha, “Tötëëbhi, m-bwera kë bhokoghera orakora amangʼana ghano? Nawë yaakohaana ubhwera bhuyö?”

3Akabhahonshora igha, “Tigha öni wonswe mbabhööri-ko engʼana. 4Ubhwera ubhwa Yohana ubhwa okobhatiisya abhantö, hai yaabhuruusiri? Nku-Waryobha, kasi nko-bhantö?”

5Bhakabhoorania abheene ko abheene igha, “Hano toraaghambe igha, nku-Waryobha bhwaaruurë, naraatöbhööri igha, ‘Ndarra mbe temwamukumiri hë?’ 6Na ghwiki hano toraamohonshore igha, ‘Ubhwera bhuyö, nko-bhantö bhwaarwërëëyë,’ abhantö bhonswe igho bhano bharëngë hano, mbatotema na amaghena, ko bhoora mbaakumiri igha, Yohana m-mörööti yaarë.” 7Mbe, bhakamohonshora igha, “Bhëëtö tetomanyirë hano bhwaarwërëëyë hë.”

8Yëësu wonswe akabhatëëbhya igha, “Kora öni wonswe tembatëëbhi hano naaruusya ubhwera ubhwa okokora amangʼana ghano.”

Abhatangati abha Ikiyahudi n-kya abharëmi abhaghogho

(Mataayo 21:33-46; Maariko 12:1-12)

9Mbe, Yëësu akabharëngërya ëkërëngyö igha, “Yaare-ho ömöntö, ono yëëmëri emezabhibhu kö-möghöndö ughwaye. Hano akomara, akaghosagharya ko-bharëmi, akaghya ikyaro ikya ahare, akaikara-yo sinsikö sinsharu. 10Hano enkaagha iya okoghesa yaahikirë, akatoma omoghorwa uwaaye, ko-bharëmi bhayö yaasaghaayi ömöghöndö ughwaye. Yaamötömirë, okore bhamohaane ikitweno ikyaye, keno bhaarenga bhaikererraini. Kasi hano yaahikirë, abharëmi bhaara, bhakamotema, bhakamurughya amabhoko masa igho.

11“Mwene ömöghöndö uyö, akatoma ghwiki omoghorwa uwöndë. Kasi uyö wonswe, bhakamotema, bhakamösöökërrya mo-bhantö, bhakamurughya amabhoko masa igho. 12Akatoma omoghorwa uwa katatö. Uyö wonswe bhakamunyahaara, bhakamorekera kebhara.

13“Mbe, mwene ömöghöndö uyö, akaibhöörya igha, ‘Bhoono iyakë nkaakora? Tigha mbe ntome omoona uwaane omoghonshe. Ndamanya uyö, mbaraamosooke.’

14“Kasi abharëmi bhayö, hano bhaarööshë omoona uwa mwene ömöghöndö, bhakatëëbhania igha, ‘Ono we arerya umwandö ughwa suwaabho. Bhoono tumwite, okore ömöghöndö ghobhe ughwëtö.’ 15Mbe, bhakamorekera kebhara iya ömöghöndö, bhakamwita.”

Ho Yëësu yaabhöörri igha, “Bhoono mbe möntëëbhi, iyakë mwene ömöghöndö uyö araakore abharëmi bhayö? 16Mwene ömöghöndö uyö naraashe, abhaite, aghosaghari ko-bharëmi abhandë.”

Mbe hano bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakaghamba igha, “Ghahetere hare iyö.” 17Yëësu akabhamoghorra amaiso, akabhabhöörya igha, “Möntëëbhi ensonga iya amaandeko ghano,

‘Reghena reno abhahaghaashi bhaangirë,

ndyo rebhaayë reghena rinene irya ko-koona iya umusingi ughwa inyumba.’20:17 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 118:22.

18“Mbe, ömöntö wowonswe ono araaghwere reghena riyö, uyö naraabhonekebhoneke. Na ömöntö ono reghena riyö reraaghwere, nderaamoghoshe anyike.”

19Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, na abhanene abha abhasëngëri, bhakamanya igha, m-bo arëngëëyi ëkërëngyö kiyö igha, m-barëmi abhaghogho! Bhakarerra bhököngʼu, bhakatuna bhamoghootere-ho, kasi bhakoobhoha abhantö.

Yëësu arabhööribhwa engʼana iya righööti

(Mataayo 22:15-22; Maariko 12:13-17)

20Ku bhuyö abhanene abha Abhayahudi bhayö, bhakabha bharaitaaha Yëësu bhököngʼu. Bhakatoma abhashamishi, bhatune enshera iya okoghashania Yëësu ko-mangʼana aghaaye. Abhashamishi bhayö, bhakaikora igha m-bantö abha heene. Bhakamöbhöörya amangʼana agha ukumunshinshighania, okore bhamoghoote, bhamuhire kö-mötöngi ono yaatöörrwë-ho na Kaisaari.

21Ku bhuyö, abhashamishi bhayö bhakamöbhöörya igha, “Umwëghya, ntomanyirë igha, nkoghamba örë na ukwëghya amangʼana agha obhoheene. Uwe tokoobhoha ikyeo ikya ömöntö wowonswe hë, kasi no-bhoheene ubhwa amangʼana agha Waryobha mbo ukwëghya abhantö. 22Tötëëbhi mbe, amaraghërryö aghëëtö gharaikërrya igha tohakenga Kaisaari righööti, kasi nkwanga gharë?”

23Yëësu akangʼura ubhwihunaania ubhwabho bhuyö, ku bhuyö akabhatëëbhya igha, 24“Munyöröki idinaari.” Hano bhaamwörökëri ëtöngörö iyö, akabhabhöörya igha, “Ekesosa na iriina bheno bhërëngë ku-dinaari kono, ni-ibhya wë?”

Bhakamohonshora igha, “Ni-ibhya Kaisaari.”

25Yëësu akabhatëëbhya igha, “Bhoono mbe ni-igha, ibhya Kaisaari mohaanenga Kaisaari. Na ibhya Waryobha, mohaanenga Waryobha.”

26Rihonshoro irya Yëësu riyö, rekabharöghöörya bhököngʼu, ko bhoora yaaibhashirë obhoghashaghasha ubhwabho. Bhakabhorwa engʼana iya okoghamba. Tebhaatörrë okomoghashania hë, ko-mangʼana ghano yaaghambirë mo-bhantö.

Yëësu arashumaashera amangʼana agha ukuryoka ukwa abhaku

(Mataayo 22:23-33; Maariko 12:18-27)

27Mbe, Abhasadukaayo20:27 Abhasadukaayo ni-rikomo irya Abhaisiraëri ryaarë. Abhantö bhayö tebhaakumyanga igha, abhantö bhariryoka. Maaha mo-faharaasa. nyabhorebhe, bhonswe bhakaasha ku-Yëësu. Abhasadukaayo, ni-rikomo irya Abhayahudi reno ryëëghyanga abhantö igha, abhaku tebhariryoka hë. Mbe bhakamöbhöörya igha, 28“Umwëghya, omanyirë Mosa yaatoraghërrëëyi mo-maraghërryö igha, hano umushaasha akuurë atighirë mokaaye, kasi tiyebhora-ko omoona kora ömwë hë, ni-igha mura uwaabho atwenerwe omokari uyö, okore akorre mura uwaabho uyö yaakwa umughi. 29Toghambe igha, bhaare-ho abhamura muhungatë abha enda ëmwë. Umumura omotangi akateta, umumura uyö, akaheta akakwa, atatighirë-ko omoona kora ömwë. 30Mura uwaabho ono yaamooseranga, [akatwenerwa umusinö uyö. Wonswe akakwa igho atatighirë-ko omoona.]20:30 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.31Bhakatwenera uwa katatö. Uyö wonswe akakwa ighoigho atatighirë-ko omoona. Amangʼana m-buyöbhuyö ghaabhaayë, ko bhonswe igho muhungatë. Mbaakuurë bhonswe igho, bhataibhööyë na omokari uyö. 32Omokari uyö wonswe, akakamba akakwa. 33Bhoono mbe ötötëëbhi, nyoore ukuryoka kooho, urusikö urwa ukuryoka roora, m-mokaa wë arebha? Ko bhoora yaatëtirwë na abhashaasha muhungatë bhonswe igho.”

34Yëësu akabhahonshora igha, “Abhantö abha ko-kebhara kono, nkotetana bharë. 35Kasi bhaara Waryobha araamaahe igha mbaingʼarëëyë ukuryökibhwa mo-bhaku, na okomenya mu-kyaro ekehya, bhayö tebharetetana hë. 36Ko bhoora tebharikwa ghwiki röndë hë. Mbarebha kya igho abhamaraika bharë. Mbarebha abhaana abha Waryobha, ko bhoora bhariryökibhwa ukurwa mo-bhaku.

37“Ukuryoka hökörë, kora Mosa ni-igho yaandëkirë ko amangʼana agha Omonene Waryobha mo-Maandeko Amahörëëru, ko ngʼana iya ekesaka keera kyookanga omorro. Yaandëkirë igha, ‘Nö-öni Waryobha uwa Ibhurahimu, Isaaka na Yaakobho.’20:37 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 3:6.38Ku bhuyö nokaanyoora igha abhantö bhayö n-kare bhaakwa, Waryobha yaaghambirë igha, m-bahöru ko-we. Abhaku na abhahöru, bhonswe igho m-bahöru bhaiki ku-Waryobha.”

39Ho abhëëghya abhandë abha amaraghërryö agha Mosa bhaaghambirë igha, “Umwëghya, m-buuya oghambirë.” 40Ukusimirya hayö, bhakoobhoha ököbhöörya Yëësu amangʼana aghandë.

Yëësu we umwebhorwa Daudighwiki m-Monene uwa bhonswe igho

(Mataayo 22:41-46; Maariko 12:35-37)

41Ho Yëësu yaabhatëëbhëri igha, “Ndarra abhantö bharaghamba igha, Kiristo narebha umwebhorwa uwa omokama Daudi! 42Na eno mbe Daudi umwene, mo-ketabho ikya Zabhuri yaandëkirë igha,

‘Omonene Waryobha yaatëëbhëri Omonene uwaane igha,

“Ikara bhoryo ubhwane hano, ahasë hano hakosookwa bhököngʼu,

43okohekera hano ndekokora otashere hansë abhabhisa abhaaho.” ’20:43 Mu-Kiyunaani ni-igha, okohekera ntoore abhabhisa abhaaho hansë iya amaghörö aghaaho. Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 110:1.

44“Hano Daudi akobherekera Kiristo igha m-Monene uwaaye, bhoono iyakë ghwiki eraabhe igha Kiristo m-mwebhorwa uwaaye?”20:44 Yëësu nu-uwa ekesaku ikya Daudi yaarë, nkyo kyaagheranga bharamobherekera igha m-moona uwa Daudi. Kasi ukurwa kare Yëësu yaarenga mu-ryobha. Daudi yaamobherekeranga igha Omonene ko bhoora Yëësu we Waryobha. Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 110.

Yëësu arashumaashera ekeghaaka ikya abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa

(Mataayo 23:1-36; Maariko 12:38-40; Ruuka 11:37-54)

45Enkaagha eno abhantö bhaamwitegherranga, ho Yëësu yaaraghërrëëyi abheegha abhaaye igha, 46“Mwiyangarre na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Abhantö bhayö bhahanshirë okoghenda ko-nshera bhatöörrë sengansho isyabho sentambë, na ökökëëribhwa mo-meteera kwa okosookwa. Ghwiki mbahanshirë ukwikara ku-bhitumbë ibhya abhanene mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi. Na hano bharaarekwa inyangi, bhahanshirë ukwikara ahasë aha abhatangati. 47Amangʼana aghaabho m-maaru hano bhasaasaama Waryobha mo-bhantö. Nkokora bharë igho, okore abhantö bhakanye igha, m-bantö abha heene. Bhaana eteemo iya ököngʼënërrya abhasinö, bhabhatuhe ëbhëntö. Abhantö bhayö, Waryobha narebhashibhya bhököngʼu!”

21

Esadaaka iya umusinö

(Maariko 12:41-44)

1Enkaagha iyö waanyöörrë Yëësu akërëngë mo-bhogho ubhwa risengerro, yaarööshë abhaamë bharatoora sesadaaka isyabho mö-këntö ikya okotoora-mo esadaaka. 2Akamaaha-mo umusinö ömötöbhu aratoora-mo esadaaka iyaaye iya amatöngörö amake,21:2 Amatöngörö amake. Mu-Kiyunaani ni-igha, repita. Repita ëmwë yaarë iritöngörö irya ubhwera obhoke okokera seehera syonswe isya enkaagha iyö. abhërë igho. 3Yëësu akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, umusinö ömötöbhu ono, we aruusiri ekerengere ekenene okokera abhandë bhayö bhonswe igho. 4Nengambirë igho, ko bhoora abhandë bhayö bhonswe igho, ni-kitweno ikya omoharrökyö ughwa ëbhëntö bheno bhaanabhyo ngwo bharuusiri. Kasi umusinö ömötöbhu ono, naruusiri bhyonswe igho bheno aanabhyo.”

Okotemorwa ukwa risengerro irya Waryobha

(Mataayo 24:1-2; Maariko 13:1-2)

5Abheegha abhandë abha Yëësu bhaashumaasheranga risengerro irya Waryobha, bhono ryahaghaashëëywë amaghena amaiya, rekakonwa na ëbhëntö ibhya öbhöghöri obhonene bheno abhantö bhaasörööyë ku-Waryobha. Kasi Yëësu akabhatëëbhya igha, 6“Ghayö ghonswe mokomaaha hayö, enkaagha iriihika-ho eno reghena retaritighara ku-ryëndë. Ghonswe igho ngaretemorwa.”

Yëësu arashumaashera inyaanyi enene eno ikuusha

(Mataayo 24:3-14; Maariko 13:1-13)

7Abheegha bhayö bhakabhöörya Yëësu igha, “Umwëghya, ghayö n-dööhë gharebha? N-kemanyërryö kë keno kiritwörökërrya igha, haangʼë gharë okobha?”

8Akabhatëëbhya igha, “Mwangarre motakaasha okongʼainwa! Mbariisha abhantö abhaaru bharaghamba igha mbaana ubhwera ubhwane, kera ömwë uwaabho nareghambanga igha, ‘Nö-öni Kiristo!’ Ghwiki mbareghamba igha, ‘Enkaagha eera mwaatëëbhiibhwi haangʼë ërë ukuhika.’ Kasi bhëënyu motakaasha okobhasoorana. 9Hano muriighwa amangʼana agha riihë, na amagharanshoro agha abhatëëyu, motakaasha okoobhoha. Ghayö ghonswe igho, ni-igha gheebhoke tangata. Kasi umuhiko ughwa ghonswe igho, turinyoora ghoraabha hë.”

10Yëësu akaghëndërrya okoghamba igha, “Abhantö abha ikyaro ikyëndë, mbariitana na abha ikyaro ikyëndë. Abhantö abha obhokama öbhöndë, mbariitana na abha obhokama ubhwöndë. 11Ibhirighiti ibhirito ibhyaru, mberebha ku-bhyaro bhonswe igho, inshara ëndörö kai, na amarööyë amarito agha ukusikya. Ebhemanyërryö ibhya amakono agha ököröghöörya bhiriirwera mu-ryobha bheno bhiryöbhöhya abhantö bhököngʼu.

12“Kasi enkaagha eno urinyoora ghayö ngambirë hayö ghataraabha, mmoreghootwa munyankibhwi, mbarebhahira mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi, kora mobhohwe mo-kebhohe. Mbarebhahira ko-bhakama na ko-bhatöngi, ko bhono igha, m-basoorani abhaane mörë. 13Hano morehaanwa umweya ughwa ukushumaasha, iyö yo erebha enkaagha inshiiya iya ukunyimererra. 14Ku bhuyö motereme mo-senkoro isyënyu, motakaitegherranga keno moreghamba ku-bhiina ibhyënyu. 15Öni nendebhahaana obhongʼaini na amangʼana agha okoghamba, kora abhabhisa abhëënyu tebharetora ukwanga, handë okobhanyeera senkaani.

16“Murinyeerwa inikö, kora na abhaibhöri abhëënyu, abhamura abhëënyu, bhahiiri abhëënyu, na abhasaani abhëënyu. Mbareghera abhandë mwitwe. 17Abhantö bhonswe igho mbarebharegha ko bhoora igha, m-basoorani abhaane mörë. 18Kasi amangʼana ghayö tegharebhakora ëkëntö hë, kora urutuukya urwa ko-metwe ighyënyu tirurisira hë. 19Hano mörëghömërrya, ho mörëtööribhwa munyoore öbhöhöru.

Okotemorwa ukwa umughi ughwa Yërusarëëmu

(Mataayo 24:15-21; Maariko 13:14-19)

20“Hano moremaaha umughi ughwa Yërusarëëmu ghonaariibhwi na abhasirikare abhaaru, momanye igha, enkaagha iya okotemorwa ukwa umughi ghuyö, haangʼë ërë. 21Bhoono hayö, abhantö bhano urinyoora bharëngë mo-mokowa ughwa Yudea, bhaashe okongʼosera mu-singuku. Bhano urinyoora bharëngë mu-mughi ughwa Yërusarëëmu, bhaashe ukurwa-mo bhöngö. Bhano urinyoora bharëngë kö-mëghöndö, bhatakaasha ukukyora mu-mughi muyö. 22Siyö nsyo sinsikö seno Waryobha aremara ikisiiyomba, okore ghahekerane amangʼana ghonswe ghano abharööti bhaandëkirë. 23Toraabhera abhakari bhano urinyoora bharaghönkya na bhano urinyoora ne-nda bharë ko-nkaagha iyö, mbarinyanka bhököngʼu. Haahö ko bhoora nerebha-ho inyaanyi indito bhököngʼu ku-kyaro ikya Isiraëri. Ghwiki Waryobha narebhotorra ibhiina abhantö abha ko-kebhara kyonswe igho. 24Abhantö abhandë mbariitwa ko okogheeshwa na imishonge. Abhandë mbareghootwa këghötërëëyë igho, bhahirwe mu-bhyaro bhyonswe igho. Abhakyaro mbariisha bhatonge Yërusarëëmu kwa nguru kohekera okohekerana ukwa enkaagha iya abhantö bhayö.

Ukuusha ukwa Omoona uwa Ömöntö

(Mataayo 24:29-31; Maariko 13:24-27)

25“Ebhemanyërryö, mberebha-ho ku-ryobha, ku-mwëri na ku-sinyota. Okoherra na okoghoghoha ukwa inyansha, nkoreghera abhantö ko-kebhara kyonswe igho, bhabhe na inyaanyi kora bhahahe. 26Hano amangʼana ghayö gharyebhoka ko-kebhara, abhantö mbaryobhoha bhasheesheke. Bharitengʼera ukunyoorwa na amangʼana amaghogho mu-kyaro, ko bhoora, iryobha, umwëri na sinyota21:26 Iryobha, umwëri na sinyota. Mu-Kiyunaani ni-igha, singuru isya mu-ryobha. mbirisingisibhwa.

27“Hayö ho abhantö bharemmaaha öni Omoona uwa Ömöntö, ndaasha ndëngë ku-risaarö, neena singuru, na emerengaari ighya ubhuhika ubhurito. 28Hano ghayö ghonswe igho gharisimya ukwebhoka, bhëënyu möghömërri na ukushomerwa. Ko bhoora enkaagha iya ukutunguribhwa ukwënyu, nurinyoora haangʼë ërë.”

Ëkërëngyö ikya ömötë ughwa umutiini

(Mataayo 24:32-35; Maariko 13:28-31)

29Ho Yëësu yaarëngëëyi abheegha abhaaye, ëkërëngyö igha, “Momaahere kö-mötë ughwa umutiini, na ëmëtë ighyëndë ghyonswe igho. 30Hano mwamaaha amatö ghaako gharasebhoka, hayö nkomanya mörë këmwë igha, emaaho ihikirë.

31“Ni-ighoigho na amangʼana ghayö ghonswe igho mbatëëbhëri. Hano moremaaha ghareebhoka, momanye igha, Obhokama ubhwa Waryobha haangʼë bhörë. 32No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, rekora reno, terehete hë, ghayö ghonswe igho ngambirë, ghataraaikora. 33Ekebhara na ighörö iyö, mbereheta, kasi amangʼana aghaane, ngarëghëndërrya okobha-ho igho, kughya iyö.

Urusikö urwa umuhiko ndorebhasha abhantö

34“Mwiyangarre motakaasha kuritoherwa na obhoraaghëri, na öbhörëëbhi, na ehaho iya öbhöhöru ubhwa ko-kebhara kono. Hano mutiyangarre, urusikö urwa umuhiko ndorebhabhasha motamanyirë. 35Urusikö urwa umuhiko ruyö, nduriisha kamwë igho, ko-bhantö bhonswe igho, ko-kebhara kyonswe igho. 36Ku bhuyö mwiyangarre senkaagha syonswe igho! Möghëndërri okosaasaama Waryobha, okore abhahaane obhotoro ubhwa ukwibhasha ghonswe igho ghayö gharyebhoka, na ukwemerra bhöröngë ubhwane, öni Omoona uwa Ömöntö.”

37Ku-sinsikö siyö syonswe igho, Yëësu yëëghyanga abhantö mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha omobhasö. Hano bhutikö bhwaahikanga, yaaghyanga okoraara mu-nguku iya Ëmëzëituuni. 38Mbe, ku-sinsikö syonswe igho siyö, abhantö bhonswe igho mbaamutanga nyinkyo shiri, ukughya mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha, okore bhamwitegherre.

22

Ësëëmyö iya ukwita Yëësu

(Mataayo 26:1-5, 26:14-16; Maariko 14:1-2, 14:10-11; Yohana 11:45-53)

1Mbe, inyangi iya emekaate gheno ghetatöörrwë-mo ehamiira22:1a Ehamiira në-këntö keno kikwëbhökërrya omokaate. yaarenga ihikirë haangʼë. Inyangi iyö, yo yaabherekerwanga igha Epasaka.22:1b Epasaka. Maaha mo-faharaasa.2Abhanene abha abhasëngëri, hamwë na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa, bhaatunanga enshera iya ukwita Yëësu. Kasi mboobhohanga igha, abhantö mbakaakörrë riihë.22:2 Maaha mo-ketabho ikya Ruuka 19:47-48, 20:19.

3Mbe, mo-bheegha abha Yëësu ikömi na bhabhërë bhaara, yaare-mo umwegha ono yaabherekerwanga igha Yuuda Isikariyote. Yuuda uyö, we Oghosambwa ghwaaghöötirë-ko, 4akaghya ko-bhanene abha abhasëngëri, na abhatangati abha abhasirikare abha mu-risengerro. Akashumaasha nabho bhono araanyeere Yëësu inikö. 5Amangʼana ghayö, ngaabhashömëëyë bhököngʼu, kora bhakaikërrya okomohaana seehera. 6Yuuda akaikërrya. Ku bhuyö akasimya ukutuna enshera iya okobhaghöötya Yëësu, abhantö bhataaho.

Yëësu ararya ibhyakorya ibhya Epasakahamwë na abheegha abhaaye

(Mataayo 26:17-25; Maariko 14:12-21; Yohana 13:21-30)

7Urusikö urwa inyangi iya emekaate gheno ghetatöörrwë-mo ehamiira, rokahika. Ruyö ndo rwaarë urusikö urwa okoghoogha ikighuruki ikya ringʼöndi irya Epasaka.22:7 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 12:3-5.8Ho Yëësu yaatömirë Peetero bhaana Yohana, akabhatëëbhya igha, “Moghende mötösëëmëri ibhyakorya ibhya Epasaka, okore tosange hamwë.”

9Bhakamöbhöörya igha, “Hai ukutuna tösëëmëri?”

10Akabhahonshora igha, “Hano moraahike mu-mughi ughwa Yërusarëëmu, musikana na umushaasha uwöndë aitëëkirë ensengo. Muhinane nawe igho, okohekera mu-nyumba eno araasohe, na bhëënyu mosohe-mo. 11Mötëëbhi umwene nyumba iyö igha, ‘Umwëghya arabhöörya igha, “Ikinyumba ikya abhaghëni hai kërëngë? Ndatuna nnyeere muyö ibhyakorya ibhya Epasaka hamwë na abheegha abhaane.” ’ 12Hayö ho araabhööröki ikinyumba ëkëgharë, kërëngë ko-ghorofa, keno kësëëmiibhwi. Muyö mo moraaghi, mötösëëmëri-mo Epasaka.”

13Hano bhaaghëëyë, amangʼana ghonswe igho, ngaabhaayë kya bhono Yëësu yaabhatëëbhëri. Bhakasëëmya ibhyakorya ibhya Epasaka.

Yëësu arasanga na abheegha abhaaye

(Mataayo 26:26-30; Maariko 14:22-26; 1 Abhakörintö 11:23-25)

14Hano enkaagha yaahikirë, Yëësu akaikara okorya hamwë na abhatomwa abhaaye. 15Akabhatëëbhya igha, “Naarëkutuna bhököngʼu, okorya ibhyakorya ibhya Epasaka eno hamwë na bhëënyu, ntaraanyankibhwa. 16Ndabhatëëbhya igha, tëndësanga ibhyakorya ibhya Epasaka ghwiki na bhëënyu, okohekera hano erehekerana ko-Bhokama ubhwa Waryobha.”

17Yëësu akaghegha ekekombe ikya idivai, akakumya Waryobha, akaghamba igha, “Mogheghe idivai eno, munywe. 18Nkobhatëëbhya ndë igho, ko bhoora tindinywa ghwiki idivai, okohekera hano Obhokama ubhwa Waryobha bhuriisha.”

19Yëësu akaghegha omokaate, akakumya ghwiki Waryobha, akaghobhotora, akahaana abheegha abhaaye, akabhatëëbhya igha, [“Ghono ngo ömöbhërë ughwane, ghono murimwenserwa. Mokorenga igho, ko okonheetoka!”

20Hano bhaamarrë okorya ibhyakorya, Yëësu akaghegha ekekombe, akaghamba igha, “Idivai eno, ereemererra Imuuma Eehya, iya amaanyinga aghaane ghano ghareeteke ko okoghera iya bhëënyu.]22:19-20 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.21Kasi momanye igha, nkötöngërya ndë hamwë bhoono igho na ono araannyeere inikö. 22Öni Omoona uwa Ömöntö nendaaitwe, kya bhono Waryobha yaamara ökösëëmya. Kasi ono araannyeere inikö, haahö.” 23Hayö ho abhatomwa abha Yëësu, bhaasimiri okobhoorania abheene ko abheene okore bhamanye ono akaakörrë ghayö.

Amëëghyö agha obhonene

24Abheegha abha Yëësu bhakarutanera obhonene. 25Umurutano ghuyö, ghwaaghërrë Yëësu akabhatëëbhya igha, “Abhakama abha ibhyaro, nkobhandërrya bharë abhantö. Na abha ubhwera, nkukumibhwa bharë igha, m-basërëënia abha abhantö. 26Kasi bhëënyu motakaabha kya bhayö. Omotangati wëënyu, abhe kya omoke. Na ömötöngi wëënyu, abhe kya umutighinkani. 27Bhoono, nawë omonene bhököngʼu hayö? No-ono akwikara korya ibhyakorya, kasi no-oora akoreeta ibhyakorya? Ndamanya igha, no-oora akwikara korya ibhyakorya. Kora öni hano nö-öni nkobhatighinkanera.

28“Bhëënyu m-bëënyu mutighaayë hamwë na öni mu-nyanko iyaane. 29Ku bhuyö nendaabhatoore ko-bhokama, kya bhono Taata yaantoora ko-bhokama. 30Moreeryanga ibhyakorya na ukunywa ko-meeza iyaane. Na muriikara ku-bhitumbë ibhya ekekama, morabhotorra ibhiina amakabhira ikömi na abhërë agha Abhaisiraëri.”

Yëësu ararootera Peetero igha naraamwikaane

(Mataayo 26:31-35; Maariko 14:27-31; Yohana 13:36-38)

31Yëësu akaghamba igha, “Uwe Simööni, uwe Simööni uwe! Omanye igha, Oghosambwa ghosabhirë orohosa ku-Waryobha, ghobhashaashi bhëënyu bhonswe igho. Nerebha n-kya ukwirura öbhörwë. 32Kasi nkosabhëëyë ku-Waryobha, okore umukumo ughwaho ghotakasuuha. Na hano urinkyorra, oseghe bharikyaho.”

33Simööni akamohonshora igha, “Ë ore Omonene uwëëtö! Öni ndatora ukughya okobhohwa hamwë na uwe. Kora nenkaakwa te-ngʼana hë!”

34Yëësu akamohonshora igha, “Uwe Peetero ndakötëëbhya igha, noraashe onkaane katatö reero, setaraaraghora.”

Okohekerana ukwa ghano Yëësu yaandëkëëywë

35Hano Yëësu yaamarrë, akabhöörya abheegha abhaaye igha, “Hano naabhatömirë motaana ikighushi ikya seehera, ensaho na ebheraatö, n-kë kyaabhasuuhirë?”

Bhakamohonshora igha, “A a, tetwasuuhirwë na ëkëntö hë.”

36Yëësu akabhatëëbhya igha, “Kasi bhoono nyoore ömöntö aana ikighushi ikya seehera, handë ensaho, abhegheghe. Na nyoore ataana umushonge, aghöri engansho iyaaye aghore umushonge. 37Ko bhoora Amaandeko Amahörëëru ghano ghandëkirwë igha, ‘Yaabharëëywë hamwë na abha ëbhëbhë,’22:37 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 53:12. nö-öni ghaashumaasheranga, bhoono ni-igha ghahekerane ku-öni.” 38Bho bhakamötëëbhya igha, “Tamaaha Omonene uwëëtö, gheehano imishonge ëbhërë.”

Wonswe akabhahonshora igha, “Mohaatere ghayö.”

Yëësu arasaasaama Waryobha ku-Nguku iya Ëmëzëituuni

(Mataayo 26:36-46; Maariko 14:32-42)

39Hano Yëësu yaaruurë hayö, akaghya ku-nguku iya Ëmëzëituuni kya bhoora yaanarrë, akahinana na abheegha abhaaye. 40Na hano yaahikirë ku-nguku kuyö, akabhatëëbhya igha, “Mosaasaame Waryobha, okore motakaashaashwa.” 41Yëësu akabhatigha hayö, akasuntara mbere hake igho, akatema hansë ibhiru, akasaasaama Waryobha igha, 42“Hano oraahanshe Taata uwëëtö, unduusiri-ho engʼanga eno,22:42 Unduusiri-ho engʼanga eno. Iyö yo ensonga iya amangʼana ghaara igha, ndusirya-ho ekekombe. kasi otakaakora kya bhono öni nkutuna, okore bhono uwe ukutuna.” [43Hayö ho maraika yaaruurë mu-ryobha, akaasha kötërëmya Yëësu. 44Yëësu yaarë na öbhörrö ubhurito, bhono bhwakörrë akaghëndërrya okosaasaama bhököngʼu Waryobha. Ëbhëghëri ibhyaye, bhekatoonya hansë kya amatonyokera agha amaanyinga.]22:43-44 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.45Na hano yaamarrë okosaasaama Waryobha, akeemoka, akakyora ko-bheegha abhaaye, akanyoora bhaihiriibhwi, ko bhoora bhaabhaabhayëëyë. 46Akabhabhöörya igha, “N-kwakë moraayë? Mobhooke! Mosaasaame Waryobha, okore motakaashaashwa.”

Yëësu araghootwa

(Mataayo 26:47-56; Maariko 14:43-50; Yohana 18:3-11)

47Hano Yëësu yaarenga akeeghamba ghayö, akeesherwa na rikomo irya abhantö abhaaru, bhano bhaatangatirwë na Yuuda umwegha uwaaye mu-ikömi na abhabhërë bhaara. Hayö ho Yuuda yaasuntarëëyë Yëësu akamwibhaara. 48Yëësu akamöbhöörya igha, “Uwe Yuuda, nö-öni Omoona uwa Ömöntö ukunyeera inikö ku ukunyibhaara?”

49Bhuyö abheegha abha Yëësu bhaarööshë ghayö ghaarenga haangʼë kokorwa, bhakamöbhöörya igha, “Uwe Omonene uwëëtö, otatigha tobhagheeshe na imishonge.” 50Kamwë igho, uwöndë akagheesha omoghorwa uwa omonene uwa abhasëngëri, akamobhotora ökötwë ukwa bhoryo.

51Yëësu akaghamba igha, “Morenge hayö!” Akakunia ökötwë ukwa omoghorwa, akamuhwënia. 52Mo-bhano bhaaishirë okomoghoota, bhaare-mo abhanene abha abhasëngëri, na abhanene abha abharëndi abha risengerro irya Waryobha, hamwë na abhaghaaka abha Ikiyahudi. Mbe, Yëësu akabhabhöörya igha, “Ndarra öni tëndëngë mogharanshöri uwa eserekaare hë, n-kwakë mwishirë ku-öni moona imishonge na sirungu! 53N-hamwë twaarëköghösöryanga sinsikö syonswe mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha, na temwankuniri hë, kasi bhoono, eno yo enkaagha iyëënyu, na iya obhosarya.”

Yëësu araimërribhwa mo-bharasa

(Mataayo 26:57-58, 26:69-75; Maariko 14:53-54, 14:66-72; Yohana 18:12-18, 18:25-27)

54Hake igho, abhantö bhayö bhakamoghoota, bhakamuhira mu-nyumba iya omonene uwa abhasëngëri.22:54 Abhasëngëri. Maaha mo-faharaasa. Peetero akabharwa nyuma, arëngë ahare. 55Hano abhantö bhayö bhaahikirë, bhakakora ikyoto kö-bhööri, bhakaikara-ho. Peetero wonswe akaasha, akaikara nabho hamwë. 56Hano omorro ghuyö ghwaamömörëkirë, umwisëkë ömwë omoghorwa, akamomaaherra na ukumwitaaha, akaghamba igha, “Ömöntö ono hamwë yaarë na Yëësu.”

57Kasi Peetero akaanga, akaghamba igha, “Omokari ono, öni temomanyirë hë.”

58Hake igho, ömöntö uwöndë akamaaha Peetero, akamötëëbhya igha, “Na uwe wonswe m-murikyabho örë.”

Kasi Peetero akamohonshora igha, “Mbe! Mora! Ti-murikyabho ndë hë.”

59Hano esa ëmwë yaahëtirë, ömöntö uwöndë akakangʼasërrya igha, “M-maheene, ömöntö ono hamwë yaarë nawe, ndarra umwene wonswe m-Moghariraaya?”

60Kasi Peetero akamohonshora igha, “Mora, ghayö okoghamba, öni tengamanyirë hë!” Kora ataraahikya umunywa ghuyö igho sekaraghora, kokoriii kooo. 61Omonene Yëësu akaisyörya, akamaaherra Peetero ko-maiso. Peetero akahiita amangʼana ghano Omonene yaamötëëbhëri igha, “Reero noraashe unyikaane katatö setaraaraghora.” 62Ho Peetero yaangʼösirë kughya kebhara, akasimya ukukuura bhököngʼu.

Abharëndi bharashabhura Yëësu

(Mataayo 26:67-68; Maariko 14:65)

63Abhashaasha bhano bhaamorendanga, bhakabha bharamushabhura. Hamwë na ghayö, bhakamotema. 64Bhakamuribha amaiso, na eno bharamöbhöörya igha, “Uwe Kiristo, rëngërrya, nawë akötëmirë?” 65Bhakaghëndërrya okomotoka amatöki amaaru.

Yëësu arashongerwa ko-bhanene

(Mataayo 26:59-66; Maariko 14:55-64; Yohana 18:19-24)

66Hano öröghörö rwaasambirë, abhaghaaka abha Ikiyahudi, bhakakora ikiina hamwë na abhanene abha abhasëngëri, na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Na hano bhaamuhirrë mo-bharasa iya abhaghaaka,22:66 Ribharasa irya abhaghaaka. Maaha mo-faharaasa engʼana, Ribharasa. bhakamöbhöörya igha, 67“Nyoore nu-uwe Kiristo, ötötëëbhi.” Akabhahonshora igha, “Kora nenkabhatëëbhya timuukumi hë, 68na kora hano ndaabhabhööri engʼana, temohonshore hë. 69Kasi ukurwa bhoono igho, öni Omoona uwa Ömöntö,22:69 Maaha mo-ketabho ikya Daniëri 7:13-14. nendaaikare bhoryo ubhwa Waryobha uwa obhotoro bhwonswe igho.” 70Abheene bhonswe bhakamöbhöörya ghwiki igha, “Bhoono hayö uwe m-Moona uwa Waryobha örë?” Akabhahonshora igha, “M-bëënyu moghambirë igha, ni-igho ndë.” 71Hake igho, abhanene bhayö bhakaghamba igha, “M-bwimërërri öbhöndë kë ghwiki tukutuna? Ndarra twighuurë engʼana iyö aghambirë!”

23

Yëësu arashongerwa ku-Piraato

(Mataayo 27:1-2, 27:11-14; Maariko 15:1-5; Yohana 18:28-38)

1Mbe, bhayö bhonswe igho bhakeemoka, bhakahira Yëësu ku-Piraato ömötöngi uwa Yudea. 2Bhakasimya ukumushongera bharaghamba igha, “Ntunyöörrë ömöntö ono, arasarya ikyaro ikyëtö, kora arakaania abhantö bhatakaghoota righööti irya Kaisaari. Na araibherekera igha, we Kiristo omokama.”

3Hayö ho Piraato yaamöbhöörri igha, “Uwe no-mokama uwa Abhayahudi örë?”

Yëësu akamohonshora igha, “Uwe, oghamarrë.”

4Mbe, Piraato akatëëbhya abhanene abha abhasëngëri bhayö, hamwë na esango iya abhantö igha, “Ömöntö ono, tëmörööshë na obhosarya bhobhonswe igho hë.”

5Kasi bhakakangʼasërrya igha, “Amëëghyö aghaaye, nkösëëghërrya gharë abhantö. N-Gariraaya iyö yaasimiiyi, na gharomaini mo-mokowa ughwa Yudea ghwonswe igho.”

Herode arabhöörërrya Yëësu

6Hano Piraato yaaighuurë ghayö, akabhabhöörya nyoore Yëësu m-Moghariraaya. 7Na hano yaamanyirë igha m-Moghariraaya uwa kö-bhötöngi ubhwa Herode Antipa, akabhatoma bhamuhire ko-Herode, ko bhoora enkaagha iyö, Herode Yërusarëëmu hayö yaarë.

8Hano Herode yaamörööshë, akashomerwa bhököngʼu, ko bhoora waanyöörrë amarrë ukwighwa amangʼana aghaaye. Na ukurwa kare yaatunanga amomaahe, okore aimaahere ebhemanyërryö ibhya amakono bheno Yëësu akokora. 9Herode akamöbhöörërrya amangʼana amaaru, kasi Yëësu, tiyamumurri engʼana hë. 10Abhanene abha abhasëngëri, na abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa ho bhaarë. Bhakaghëndërrya ukumushongera bhököngʼu. 11Herode na abhasirikare abhaaye, bhonswe bhakasimya ukumushabhura, kora bhakamötöörya singibho isya ekekama. Hano bhakomara, bhakamukyörya ghwiki ku-Piraato. 12Urusikö ruyö, ndwo Herode na Piraato bhaaighwerraini, bhakaghootana obhasaani, nokaanyoora m-babhisa bhaarë ukurwa kare.

Piraato arahaatera Yëësu igha aitwe

(Mataayo 27:15-26; Maariko 15:6-15; Yohana 18:39–19:16)

13Piraato akabherekera abhanene abha abhasëngëri, na abhatöngi abha Ikiyahudi, hamwë na abhantö abha mu-mughi. 14Akabhatëëbhya igha, “Ömöntö ono möndëëtëëyë, moramushongera igha nkösëëghërrya arë abhantö, momanye bhuuya igha, nëmöbhöörri na bhëënyu moraighwa. Na ku-bhiina ibhyënyu bhyonswe igho, tëmörööshë aana obhosarya bhobhonswe hë. 15Kora Herode wonswe, tamörööshë igha, aana obhosarya bhobhonswe hë, nkyo këghërrë amukyörri. Bhoono momanye igha, ömöntö ono, takörrë engʼana engogho, eno eraaghere aitwe. 16Ku bhuyö, nendaamotandeke na imishariti mare mohaatere.” [17Piraato yaabhatashorranga omobhohe ömwë, ko-nkaagha iya inyangi iya Epasaka.]23:17 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.

18Abhantö bhayö bhonswe igho, bhakashaghana bharaghamba igha, “Mwite aruho! Muruusi-ho, ototashorre Bharaabha.” 19Na Bharaabha uyö, yaabhöhirwë ko okoghera iya ubhwiti ubhwa abhantö, na okokora ikisiiyomba mu-mughi.

20Piraato ghwiki yaatunanga ahaatere Yëësu, ku bhuyö ekaghera akore ikiina na abhantö bhayö. 21Kasi bhakaghëndërrya okokora ikituri igha, “Uwe otamohaneka ko-mosarabha, mohaneke ko-mosarabha.”

22Akashumaasha nabho ghwiki urwa katatö, akabhabhöörya igha, “M-boghogho kë akörrë? Ndarra tëndööshë engʼana eno eraaghere aitwe hë! Bhoono tigha motandeke imishariti, mare mohaatere.”

23Kasi abhantö bhayö bhakaghëndërrya okokora ikituri bhököngʼu igha, ni-igha ahanekwe ko-mosarabha. Ekahekera-ho ikituri ikyabho kekakera. 24Ho Piraato yaabhötööyë ikiina ikya Abhayahudi bhayö, igha bhakore kya bhoora bhaatunanga. 25Akabhatashorra Bharaabha, ono yaabhöhirwë ko okoghera iya okokora riihë mu-mughi, na ukwita abhantö. Akabhahaana Yëësu, okore bhamokorre bhono bhaatunanga.

Yëësu arahanekwa ko-mosarabha

(Mataayo 27:32-44; Maariko 15:21-32; Yohana 19:17-27)

26Hano abhasirikare bhaaghyanga ukwita Yëësu, bhakasikana na ömöntö uwöndë ono yaabherekerwanga igha Simööni, uwa mu-mughi ughwa Kirene. Simööni uyö, yaarwanga mu-bhishishi. Bhakamoghoota, bhakamwitëëkya omosarabha, na eno ararwa nyuma Yëësu.

27Abhantö m-baaru bhaarwanga nyuma Yëësu. Mo-bhayö, bhaare-ho abhakari bhano bhamokorranga bhabhaabhayëëyë. 28Yëësu akabhaisyörrya, akabhatëëbhya igha, “Bhëënyu bhare abhaisëkë abha Yërusarëëmu, motakaankoorra, kasi mwikoorre bhëënyu abheene, na abhaana bhëënyu. 29Ku bhuyö momanye bhuuya igha, ‘Ku-sinsikö siyö sikuusha, abhantö mbareghamba igha, nyakara abhaghomba, na bhano bhataaghönkëri.’ 30Ho bharëtëëbhya singuku igha, ‘Mutughwere,’ na ibhighuku igha, ‘Mutukundikiri!’23:30 Maaha mo-ketabho ikya Hosea 10:8.31Ko bhono ghakokorwa kö-möntö ono atasarri engʼana, kasi iyakë erebha ko-bhasarya?”

32Ko-nkaagha iyö, abhasirikare bhakamuhira hamwë na abhasarya abhabhërë, okore bhamwite hamwë na abhasarya bhayö. 33Bhakahika ahasë hano haabherekerwanga igha, ëkëhöörë ikya ömöntö, bhakamohaneka ko-mosarabha. Abhasarya abhabhërë bhayö bhonswe bhakahanekwa ko-mesarabha, uwöndë bhoryo ubhwa Yëësu na uwöndë bhömösi.

34Yëësu akaghamba igha, “Ë Taata uwëëtö, otabhaabhera, ko bhoora tebhamanyirë keno bhaghokora hë.” Abhasirikare bhayö, bhakakora ekekoobhwe ikya ukutwena singibho isya Yëësu.

35Abhantö mbaarenga bhaimërëëyë hayö, bharamaaherra. Abhatöngi bhakasimya okomosekerra bharaghamba igha, “Ndarra yaatööryanga abhandë, nyoore mbe we Kiristo ono yaahorwa na Waryobha, ataitöörya mbe umwene tomaahe.” 36Abhasirikare bhayö bhonswe bhakamosera. Bhakamoreetera idivai ëndörö anywe. 37Bhakamötëëbhya igha, “Nyoore nu-uwe omokama uwa Abhayahudi, witööri mbe tomaahe.”

38Amaandeko ghaatöörrwë ko-mosarabha kighörö ghandëkirwë igha, ono we omokama uwa abhayahudi.

39Ömwë uwa abhasarya abhabhërë bhayö, akashabhura Yëësu igha, “Ntinkwighwa igha nu-uwe Kiristo? Utitöörya mbe, ötötööri na bhëëtö bhonswe.”

40Kasi murikyaye akamokaania aramötëëbhya igha, “Kana uwe tokoobhoha Waryobha hë? Ubhushibhu bhono aanabho, mbwo uwe wonswe ushibhiibhwi. 41Kasi bhëëtö m-bwa heene töbhötörrëëywë ikiina ko okorengʼaana na amangʼana aghëëtö ghano twaakora. Kasi ono, taana obhosarya bhobhonswe igho hë.” 42Hano yaamarrë, akaghamba igha, “Uwe Yëësu, uushe kuuhiita, hano uriisha ko-Bhokama ubhwaho.”

43Yëësu akamohonshora igha, “No-bhoheene nkökötëëbhya igha, reero noraabhe hamwë na öni mu-ryobha.”

Yëësu arakwa

(Mataayo 27:45-56; Maariko 15:33-41; Yohana 19:28-30)

44-45Enkaagha eno iryobha ryaahikirë ko-motwe bhöröngë, bhokabha ubhwira kabhërë kora kekabha ikisuntë ku-kyaro kyonswe igho kohekera saa kenda. Ripazia irya ukusiikirrya inyumba iya Waryobha,23:44-45 Inyumba iya Waryobha. Maaha mo-faharaasa. rekatandoka mabhaara abhërë kamwë igho.

46Yëësu akakuura bhököngʼu igha, “Ë Taata uwëëtö, ndatoora öbhöhöru ubhwane ku-uwe.”23:46 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 31:5. Na hano yaamarrë okoghamba ghayö, ghokahwa-mo.

47Hano omonene uwa abhasirikare bhayö yaarööshë ghayö, akatöönia Waryobha na eno araghamba igha, “Okoghamba obhoheene, ömöntö ono n-wa heene yaarë ku-Waryobha.”

48Hano abhantö bhonswe igho bhano bhaarenga bhaaikomaini bhaarööshë amangʼana ghayö, bhakakyora yeeka waabho, bharitematema ku-bhikubha ibhyaho na eno bhabhaabhayëëyë. 49Na bhonswe igho bhano bhaamomanyirë, bhakaitashera ahare, bharamaaherra ghano ghaakorwanga. Mo-bhayö, bhaare-mo abhakari bhano bhaamuruurë nyuma ukurwa mo-mokowa ughwa Ghariraaya.

Yëësu arabheekwa

(Mataayo 27:57-61; Maariko 15:42-47; Yohana 19:38-42)

50-51Yaare-ho ömöntö uwöndë ono yaabherekerwanga igha Yusufu, uwa mo-mokowa ughwa Yudea mu-mughi ghono ghwaabherekerwanga igha Arimatea. Yusufu uyö, wonswe no-motangati uwa Abhayahudi yaarë. Kasi umwene, tiyaikererraini na bharikyaye, ku-kiina ikya ukwita Yëësu, ko bhoora m-möntö uwa heene yaarë ku-Waryobha. Kora yaaghanyerranga, ukuusha ukwa Obhokama ubhwa Waryobha.

52Yusufu yaaghëëyë ku-Piraato, akasabha agheghe ikihundughu ikya Yëësu. 53Hano Piraato yaaikërëëyi, Yusufu akaghya kwikya ikihundughu keera ukurwa ko-mosarabha, akaketoora mo-sanda. Hano yaamarrë, akakeraarya mo-mbeehera eno yaarenga ebhaashirwë ku-ritare. Mo-mbeehera muyö, tuwaanyöörrë ömöntö araabheekwa-mo hë. 54Urusikö ruyö, nu-urwa ökösëëmya Obhotooro rwaarë, na urusikö urwa Obhotooro waanyöörrë roratuna kuhika.23:54 Amaraghërryö agha Mosa teghakwikërrya okobheeka ömöntö urusikö urwa Obhotooro. Urusikö ruyö rwaasimyanga enkaagha iya okoghwa ukwa iryobha urusikö urwa Ijumaa okohekera Jumamöösi hano ghwiki iryobha ryaaghwanga, hayö ho Obhotooro bhwaahwanga.

55Abhakari bhaara bhaaishirë hamwë na Yëësu ukurwa mo-mokowa ughwa Ghariraaya, mbaaruurë nyuma Yusufu, bhakamaaha embeehera iyö, na kya igho ikihundughu kyaaraariibhwi-mo. 56Hano bhaamarrë, bhakakyora yeeka, bhakasëëmya amaghuta na ikirumba ikiiya, ibhya okohaka ikihundughu ikya Yëësu. Kasi urusikö urwa Obhotooro, mbaamuunyirë kya igho amaraghërryö ghaaraghërranga.23:56 Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 20:8-11; Eheetoko iya Etoraati 5:12-15.

24

Ukuryoka ukwa Yëësu

(Mataayo 28:1-10; Maariko 16:1-8; Yohana 20:1-10)

1Hano öröghörö rwaasambirë, urusikö urwa Jumapiri, abhakari bhayö, bhakaghegha amaghuta ghano ghakurumbaasa, ghano bhaarenga bhasëëmëri, bhakaghya ko-mbeehera. 2Ryaare-ho reghena rinene, reno ryaarenga risiikirë ko-mbeehera hayö. Hano bhaahikirë, bhakanyoora rihingirrwë, rëtöörrwë mbareka. 3Bhakasoha-mo, kasi bhakanyoora ikihundughu ikya Omonene Yëësu te-keemo hë. 4Hano waanyöörrë bhakeeroghoorra engʼana iyö, hake igho, abhashaasha bhabhërë bhakaimerra haangʼë nabho. Abhashaasha bhayö, bhaarenga bhatöörrë singibho seno sekomekameka, sendabhu shaa! 5Abhakari bhayö bhakoobhoha bhököngʼu. Bhakahiinya ubhusyö hansë.

Kasi abhashaasha bhayö bhakabhatëëbhya igha, “Ndarra nkutuna mörë ömöhöru mo-bhaku? 6Ta-hano hë, aryökirë. Kora timukuhiita amangʼana ghaara yaabhatëëbhëri hano yaarenga hamwë na bhëënyu mo-mokowa ughwa Ghariraaya haara? 7Yaabhatëëbhëri igha, ‘Omoona uwa Ömöntö, ni-igha ahirwe ko abha ëbhëbhë, ahanekwe ko-mosarabha, na ghwiki urusikö urwa katatö, nariryoka.’ ”

8Hayö ho bhaahiitirë amangʼana ghano Yëësu yaaghambirë. 9Hano bhaakyörrë ukurwa mo-mbeehera, bhakatëëbhya abhatomwa ikömi na ömwë bhaara, na abhantö abhandë bhano bhaare-ho, amangʼana ghayö. 10Abhakari bhayö, m-baabho Maryamu uwa Maghidara, Yoana, Maryamu nyakuwaabho Yaakobho, na bhano bhaarë hamwë nabho.

11Kasi bhayö bhaaitegherranga amangʼana ghayö bhaatëëbhiibhwi na abhakari bhayö, tebhaakumiri hë, bhakamaaha igha, m-busheema. 12Kasi Peetero akeemoka, akakenya kughya ko-mbeehera, hano yaahikirë, akaihiinya ukusyömërrya, akamaaha-mo esanda iyeene igho. Akakyora araibhöörya igha, “Kana nkë kebhaayë?”

Oroghendo urwa ukughya Emau

(Maariko 16:12-13)

13Ekabha igha, omoghoroobha ughwa urusikö ruyöruyö urwa Jumapiri, abheegha abhabhërë abha Yëësu, bhaarenga ko-roghendo, urwa ukughya mu-kishishi keno kyaabherekerwanga igha, Emau. Ukurwa Yërusarëëmu ukughya Emau, n-kya sikiromiita ikömi na ëmwë.24:13 N-kya oroghendo urwa esa ëmwë na ëkëntö.14Na amangʼana ghayö ghaaikörrë, ngo bhaashumaasheranga.

15Enkaagha iyö bhaarenga bhakiishumaasha, Yëësu akabheeshera, akaghendania nabho. 16Bhakamomaaha, kasi Waryobha akakora bhaange komomanyërrya.

17Akabhabhöörya igha, “Kana m-mangʼana kë ghayö mukushumaashera ko-nshera kono?”

Bhakaimerra na eno bhasorombaayë. 18Ömwë uwaabho ono yaabherekerwanga igha Kireopa, akamohonshora igha, “Kana hai urwërëëyë, kora tomanyirë amangʼana ghano ghaikörrë Yërusarëëmu bhöngö hano?”

19Wonswe akamöbhöörya igha, “N-ghaahë ghayö?”

Bhakamohonshora igha, “Amangʼana agha Yëësu uwa Nazarëëti. Yëësu uyö, yaarë ömörööti uwa obhotoro ko obhoghambi ubhwaye, na ko-mangʼana aghaaye ku-Waryobha na ko-bhantö bhonswe igho. 20Kasi abhanene abha abhasëngëri, na abhatöngi abhëëtö, bhakamuhira, okore ashibhibhwi, ubhushibhu ubhwa ukwitwa, bhakamohaneka ko-mosarabha. 21Kasi bhëëtö, ntwaaitengʼeranga igha, we Kiristo ono akaatutunguuyi Abhaisiraëri. Na reero, nu-rusikö urwa katatö, ukurwa rono ghayö ghaaikörrë.

22“Tohaatere ghayö, abhakari abhandë ukurwa mu-rikomo iryëtö mono, mbatöröghöörri reero, hano bhaarë bhamutirë ukughya ko-mbeehera nyinkyo shiri, 23bhaanyoora ikihundughu te-keemo hë. Bhakakyora bhakaghamba igha, bharööshë amamaaho agha abhamaraika bhano bhabhatëëbhëri igha, Yëësu aryökirë. 24Kora na bharikyëtö abhandë bhonswe bhakaghya ko-mbeehera, bhakanyoora amangʼana, n-kya bhoora abhakari bhayö bhaghambirë. Kasi Yëësu umwene, tebhaamörööshë hë.”

25Yëësu akabhatëëbhya igha, “Ë! Bhëënyu mbe mwakangiha! N-kwakë motakukumya mo-senkoro isyënyu amangʼana ghano ghaaghambirwë na abharööti? 26Kasi tiyaarë igha, Kiristo ateeswe, na asohe mu-bhuhika ubhwaye?” 27Hayö ho yaabharaghërrëëyi amangʼana agha Kiristo, ghano yaandëkëëywë, akasimirya mo-Maandeko Amahörëëru ghano ghandëkirwë na Mosa, akaghëndërrya mo-Maandeko Amahörëëru ghonswe igho, na agha abharööti.

28Hano bhaahikirë haangʼë na ikishishi keno bhaaghyanga-mo, Yëësu akaikora kya ono akaaheterania. 29Kasi, abheene bhakamosaasaama bhököngʼu aikare nabho hayö, bhakamötëëbhya igha, “Otaikara na bhëëtö hano, tokomaaha bhwirrë, kora ikisuntë keraasha.” Bhoono mbe akasoha mu-nyumba, akaghösörya nabho. 30Hano bhaikaayë okorya, Yëësu akaghegha omokaate, akakumya Waryobha, akaghongʼoora, akaghobhotora, akabhatwenania. 31Hayö ho Waryobha yaabhasësëmööyë, bhakamomanyërrya. Mbe, hayö na hayö igho, akabhasira-ko. 32Bhakabhoorania igha, “N-kë kyaaghërrë tokashomerwa igho kora tokanga okomanyërrya, enkaagha eno yaarë kushumaasha na bhëëtö, aratorahorra Amaandeko Amahörëëru ko-nshera haara?”

33Bhakeemokera-mo këmwë, ukukyora Yërusarëëmu. Hano bhaahikirë, bhakanyoora abhatomwa abha Yëësu ikömi na ömwë, bhaikomaini hamwë na abhandë. 34Abhatomwa bhayö, bhakabhatëëbhya igha, “Bhamurë abhëëtö, m-maheene, Omonene uwëëtö aryökirë, kora abhööshökëëyë Simööni.”

35Ho abheegha abhabhërë bhayö, bhakatëëbhya bharikyabho, ghonswe igho ghano ghaaikörrë ko-nshera. Bhakabhatëëbhya kya bhono bhaamomanyërrëëyi, hano yaabhabhötörrëyë omokaate.

Yëësu arabhooshokera abheegha abhaaye

(Mataayo 28:16-20; Maariko 16:14-18; Yohana 20:19-23; Amangʼana agha Abhatomwa 1:6-8)

36Enkaagha iyö waanyöörrë abheegha bhakishumaashera amangʼana ghayö, Yëësu akabhimerra-mo ghatë, akabhatëëbhya igha, “Morembe bhamurë.”

37Bhakaitakya, bhakoobhoha, ko bhoora bhaakanyanga igha, në-këhwë bharööshë.

38Kasi akabhatëëbhya igha, “N-kwakë motakukumya mo-senkoro isyënyu, na kora mobhaabhayëëyë? 39Momaahe amabhoko na amaghörö aghaane, ho moraamanyërri igha nö-öni. Mombaabhaate, mwimaahere bhëënyu abheene, ko bhoora momanyirë igha, ëkëhwë tekeena amaghuha na ömöbhërë ghoghonswe igho hë, kya bhono mokomaaha öni neenabhyo.”

40Hano yaamarrë okoghamba ghayö, akabhöörökya amabhoko na amaghörö aghaaye. 41Nokaanyoora bhaarööshë ghayö, kasi tebhaakumiri hë. Ko bhoora mbaashömëëywë igho kora bhakaroghoora. Mbe, akabhabhöörya igha, “Mokaabha na ibhyakorya bhyobhyonswe igho hano?” 42Bhakamohaana ribhaara irya inswë eno yöömibhwi. 43Akareghegha ribhaara riyö, akarerya bharamomaaherra. 44Akabhatëëbhya igha, “Ghano na-mangʼana ghaara naabhatëëbhyanga hano twaarë hamwë. Naabhatëëbhëri igha, ghonswe ghano naandekerwa ngarikora, ngakaabha amangʼana agha amaraghërryö ighya Mosa, amaandeko agha abharööti, hamwë na agha mo-Zabhuri.”

45Bhoono akabharemora, bhakamanya Amaandeko Amahörëëru ghano yaandëkëëywë. 46Akabhatëëbhya igha, “Yandëkirwë igha, Kiristo narinyankibhwa igho akwe. Na urusikö urwa katatö, nariryoka ukurwa mo-bhaku. 47Ko-maraghërryö aghaane, na ku ubhwera ubhwane, amangʼana ghano, ngareraarekwa ko-bhantö abha ibhyaro bhyonswe igho, ukusimirya Yërusarëëmu. Amangʼana ghayö, na-agha abhantö okohongora ëbhëbhë ibhyaho, okore bhaabherwe. 48Bhëënyu, mbo abhaimërërri abha amangʼana ghayö ko-bhantö.

49“Taata yaamara okobharaghania, na bhoono nendaabhareetere ekeraghanio ikyaye. Kasi mwikare Yërusarëëmu mono, okohekera hano murinyoora obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru ukurwa mu-ryobha ono Taata yaaraghaini.”

Yëësu araghya mu-ryobha

(Maariko 16:19-20; Amangʼana agha Abhatomwa 1:9-11)

50Hano yaamarrë, akatangata abheegha abhaaye, bhakaghya mu-kishishi ikya Bhetania. Hano bhaahikirë-yo, akainyökya amabhoko aghaaye, akabhangʼoora. 51Enkaagha iyö yaabhangʼooranga, akabhatigha. Akagheghwa ukughya mu-ryobha.

52Bhakamosengerra hayö. Bhakakyora Yërusarëëmu bhashömëëywë bhököngʼu. 53Bhakaikara mo-bhogho ubhwa risengerro, bharatöönia Waryobha.