Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo

kya igho ghaandëkirwë na

Yohana

Obhotangati

Yohana yaarë ömwë mo-bheegha ikömi na bhabhërë abha Yëësu bhaara. Yaandëkirë eketabho keno, okore atöörri abhakumya bhonswe igho, Abhayahudi na abhantö abhandë bhano bhatarëngë Abhayahudi. Ta-mangʼana agha okomenya ukwa Yëësu igha ngo agheene igho yaandëkirë, kasi yaandëkirë kora na amangʼana agha ebhemanyërryö ibhya amakono ibhyaru bheno Yëësu yaakörrë. Nkushumaashera arë na amëëghyö ghano Yëësu yëëghëri. Amangʼana ghayö ghonswe igho, nkwörökya gharë igha, Yëësu të-möntö igho yaarë hë, kasi ghwiki n-Waryobha yaarë.

Eketabho keno, nkusimirya kërë ko okokangʼasërrya igha, Yëësu we engʼana iya Waryobha. Ghwiki nkushumaashera kërë amangʼana agha uruku urwa Yëësu, na ikimwenso keno këkötöörya abhantö ëbhëbhë ibhya ko-kebhara kono. Ghwiki igha, Yëësu we Mesiya ono abharööti abha Imuuma iya Kare bhaaröötirë amangʼana agha ukuusha ukwaye na ghano arekora. Mo-kesosa ikya 13-17 nkushumaashera arë righonshe irya Yëësu ko-bheegha abhaaye na kya bhono yaabhatëëbhëri amangʼana agha okobhasegha omoghoroobha ghoora waanyöörrë ataraaghootwa. Eketabho keno, nkomarërrya kërë ku ukushumaashera bhono Yëësu yaabhötörrëëywë ikiina na okohanekwa ko-mosarabha, na bhono yaaryökirë ukurwa mo-bhaku, akabhooshokera abheegha abhaaye hare kaaru.

1

Engʼana yaaishirë akabha ömöntö

1Bhosemoka hayö, yaare-ho Engʼana. Engʼana iyö, yaarenga hamwë na Waryobha, ghwiki yo yaarë Waryobha. 2Ukurwa obhosemoka, Engʼana yaarenga hamwë na Waryobha. 3Ëbhëntö bhyonswe igho, mbyaabhömbirwë ko okohetera ku-uyö akobherekerwa igha Engʼana, kora tekeeho ëkëntö kora ëkëmwë keno ketaabhömbirwë okohetera ku-uyö. 4Uyö we yaarë esemoko iya öbhöhöru bhwonswe igho, na öbhöhöru bhuyö, mbo bhokoreeta obhorabhu ko-bhantö. 5Obhorabhu bhuyö, nkömërëkya bhörë mu-kisuntë, kora ikisuntë tekekobhokera hë.

6Yaaishirë ömöntö, ono yaatömirwë na Waryobha, ömöntö uyö yaabherekerwanga igha, Yohana.1:6 Yohana. Uyö n-Yohana Omobhatiisya.7Yohana uyö, yaaishirë kya umwimërërri, aimererre obhorabhu bhuyö, okore abhantö bhonswe igho, bhakumi ko okohetera ubhwimërërri ubhwaye. 8Yohana umwene, te-we yaarë obhorabhu bhuyö hë, kasi yaaishirë ukwimererra amangʼana agha obhorabhu bhuyö. 9Obhorabhu ubhwenebhwene, bhono bhokohaana abhantö bhonswe igho obhorabhu, nko-nshera bhwaarë bhoraasha ko-kebhara kono.

10Uyö we yaarë ko-kebhara kono, kora ekebhara nkyaabhömbirwë okohetera ku-uyö, kasi abhantö tebhaamomanyërrëëyi hë. 11Yaaishirë ko-bhantö abhaaye, kasi bho tebhaamwikërëëyi hë. 12Kasi abhantö bhonswe igho bhano bhaamukumiri, yaabhakörrë bhabhe abhaana abha Waryobha. 13Abhaana abha Waryobha bhayö, te-bhano bheebhorwa kinyamöbhërë, handë ko okohansha ukwa ömöntö, handë bhono ömöntö akutuna, kasi no-kohansha ukwa Waryobha umwene.

14Mbe, uyö akobherekerwa igha Engʼana, yaabhaayë ömöntö, kora akaikara mö-bhëëtö. Tokamaaha ubhuhika ubhwaye, ubhuhika ubhwa Omoona umumwëmwë ono akurwa ko-Taata, aishööyë örööbhö na obhoheene.

15Yohana akaimererra amangʼana agha Yëësu, akakonga aratëëbhya abhantö bhayö igha, “Ono we naabhatëëbhyanga igha, ‘Araasha ömöntö nyuma yaane, omonene konkera, ko bhoora ho yaarë kora öni ntareebhorwa.’”

16Ko okorengʼaana na obhohekeranu ubhwaye, abhantö bhonswe igho twaanyoora örööbhö, kö rööbhö urwöndë. 17Ko bhoora Waryobha yaarëëtirë amaraghërryö aghaaye ko okohetera Mosa,1:17a Mosa. Maaha mo-faharaasa. bhoono arëëtirë örööbhö na obhoheene ubhwaye ko okohetera ku-Yëësu Kiristo.1:17b Kiristo. Uyö we Waryobha yaahööyë igha, atööri abhantö na okobhatonga mo-Bhokama ubhwaye. Maaha mo-faharaasa.18Taaho ömöntö ono yaamaaha Waryobha hë. Kasi Omoona umumwëmwë, ono ghwiki ërëngë igha we Waryobha, ono aana öbhömwë na Taata Waryobha, uyö we yaaghërrë tokamanya Waryobha.

Ubhwimërërri ubhwa Yohana Omobhatiisya

(Mataayo 3:1-12; Maariko 1:1-8; Ruuka 3:1-18)

19Urusikö urwöndë, abhatangati abha Abhayahudi bhaatömirë abhasëngëri1:19a Abhasëngëri. Maaha mo-faharaasa. na Abharaawi1:19b Abharaawi. Bhayö, na abhantö abha ekabhira iya Abharaawi bhaarë. Abharaawi mbo bhaakoranga emeremo mu-risengerro irya Waryobha. Maaha mo-ketabho ikya Okobhara 3:1-13. ukurwa Yërusarëëmu, bhabhööri Yohana igha, “Nu-uwe wë?” 20Akabhatobhorra, tiyakaanirë hë. Akabhatobhorra igha, “Öni tëndëngë Kiristo hë.” 21Mbe, bhakamöbhöörya ghwiki igha, “Bhoono nu-uwe wë? Nu-uwe ömörööti Ëriya?” Akabhahonshora igha, “A a, tö-öni Ëriya hë.” Bho bhakabhöörya ghwiki igha, “Nu-uwe ömörööti oora tokoghanya ukurwa ku-Waryobha?”1:21 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 18:15-22. Yohana akabhahonshora igha, “A a, tö-öni hë.” 22Bhakamöbhöörya ghwiki igha, “Kana nu-uwe wë? Tötëëbhi okore toherre amangʼana bhano bhatötömirë igha nu-uwe wë. Bhoono uwe umwene, iyakë ukwishumaashera?” 23Yohana akabhahonshora ko okorengʼaana na amangʼana agha ömörööti Isaaya ghano yaaghambirë igha, “Öni no-oora

‘akokonga ku-riköngö iyö igha,

“Mösëëmëri Omonene Waryobha enshera,

mokore bhuuya, ahasë hano araahete! ”’1:23 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 40:3.

24Mo-bhantö bhano bhaatömirwë bhaghende ku-Yohana, Abhafarisaayo1:24 Abhafarisaayo. Maaha mo-faharaasa. mbaarenga-mo. 25Mbe, bhakabhöörya Yohana igha, “Nyoore otarëngë Kiristo, handë ömörööti Ëriya, handë ömörööti oora tokoghanya ukurwa ku-Waryobha, n-kwakë okobhatiisya?” 26Yohana akabhahonshora igha, “Öni na-manshë nkobhabhatiisirya, kasi aaho ömöntö mö-bhëënyu mono, ono motamanyirë. 27Uyö we akuusha nyuma iyaane. Kora öni tiningʼarëëyi okotashora siinuugha isya ebheraatö ibhyaye.”1:27 Okotashora siinuugha isya ebheraatö ibhyaye. Emeremo ighya ukuruusya abhantö ebheraatö, ghyaakorwanga na abhaghorwa handë na abhantö bhano bhaamaahwanga igha, tebhaana ubhwera ku-kyaro ikya Abhayahudi.

28Amangʼana ghayö ngaaikörrë mu-kishishi ikya Bhetania, orobhareka urwa röghörö urwa omooro ughwa Yorodani, ahasë hano Yohana yaabhatiisiryanga-ho abhantö.

Yëësu no-moona Ringʼöndi uwa Waryobha

29Urusikö rono rwaarööbhëëyë, Yohana yaarööshë Yëësu araasha ko-we. Akatëëbhya abhantö bhano bhaarenga haara igha, “Maaha, uyö we Omoona Ringʼöndi1:29a Omoona Ringʼöndi. Maaha mo-faharaasa. uwa Waryobha, ono akuruusya-ho ëbhëbhë ibhya ko-kebhara kono!1:29b Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 12:21-28.30Ono we naarë kobhatëëbhyanga igha, ‘Araasha ömöntö nyuma yaane, omonene konkera, ko bhoora ho yaarë kora öni ntareebhorwa.’ 31Tenamomanyërrëëyi bhuuya hë, kasi öni naasha okobhatiisya abhantö, okore amanyekane ko-Bhaisiraëri.” 32Mbe, Yohana akabhatëëbhya igha, “Naarööshë Umwika Ömöhörëëru aramwitoomera kya ikighuuti ukurwa mu-ryobha na akamwikarra. 33Öni tenaamomanyirë hë, kasi Waryobha ono yaantömirë okobhatiisya, we yaantëëbhëri igha, ‘Ömöntö ono oraamaahe Umwika uwaane aramwitoomera na ukumwikarra, omanye igha, uyö we akobhatiisya abhantö ku-Mwika Ömöhörëëru.’ ” 34Mbe, Yohana akaghëndërrya okoghamba igha, “Öni namaaha amangʼana ghayö, ku bhuyö nkwimererra ndë igha, uyö we Omoona uwa Waryobha.”1:34 Omoona uwa Waryobha. Maaha mo-faharaasa.

Abheegha abha mbere abha Yëësu

35Ghwiki urusikö rono rwaarööbhëëyë, Yohana okanyoora aimërëëyë hayö, hamwë na abhabhërë abha abheegha abhaaye, 36akamaaha Yëësu araghenda haangʼë nabho. Akaghamba igha, “Maaha, uyö we Omoona Ringʼöndi uwa Waryobha!” 37Mbe, hano abheegha abhabhërë bhayö abha Yohana bhaaighuurë araghamba igho, bhakasoorana Yëësu. 38Mbe, Yëësu akaisyörya, akamaaha abheegha bhayö bharamosoorana. Akabhabhöörya igha, “N-kë mukutuna?” Bho bhakamohonshora igha, “Raabhi, kana hai ömënyirë?” Ensonga iya engʼana iyö “Raabhi,” ni-igha, umwëghya. 39Yëësu akabhahonshora igha, “Muushe mbe mohamaahe.” Ku bhuyö bhakaghya, bhakamaaha hano amënyirë, bhakaikara nawe urusikö ruyö. Enkaagha iyö, yaarenga kya saa ikömi isya omoghoroobha.

40Mo-bheegha abhabhërë bhano bhaaighuurë ghano Yohana yaaghambirë bhakasoorana Yëësu, yaabherekerwanga igha Anderea, mura uwaabho Simööni Peetero enda ëmwë. 41Kamwë igho, akaghya ukutuna Simööni, mura uwaabho. Hano yaamunyöörrë, akamötëëbhya igha, “Törööshë Mesiya!”1:41 Mesiya. Maaha mo-faharaasa. Ensonga iyaamo ni-igha, Kiristo. 42Mbe, Anderea akareeta Simööni ku-Yëësu. Yëësu akamaaherra Simööni, akamötëëbhya igha, “Iriina iryaho nu-uwe Simööni, omoona uwa Yohana. Kasi bhoono noraabherekerwenga igha, Keefa.” Ensonga iya iriina riyö ni-igha Peetero, handë igha, ritare.

Yëësu arashaaghora abheegha abhandë abhabhërë

43Urusikö rono rwaarööbhëëyë, Yëësu akamaaha igha aghende mo-mokowa ughwa Ghariraaya.1:43 Ghariraaya. Maaha mo-faharaasa. Akamaaha-yo Firipö, akamobherekera igha, “Nshö onsoorane.” 44Firipö yaarenga ömöntö uwa umughi ughwa Bhëtisaida, mono Anderea na Peetero bhaamënyirë.

45Mbe, Firipö akamaaha Natanaëri, akamötëëbhya igha, “Törööshë ömöntö ono Mosa yaandëkirë amangʼana aghaaye mo-ketabho ikya Amaraghërryö, kora ömöntö uyö, we abharööti bhonswe bhaandëkirë amangʼana aghaaye. Iriina iryaye ni-igha Yëësu uwa Nazarëëti, omoona uwa Yusufu.” 46Kasi Natanaëri akabhöörya Firipö igha, “Ëkëntö ikiiya keratora ukurwera Nazarëëti?” Firipö akamohonshora igha, “Nshö omaahe.”

47Hano Yëësu yaarööshë Natanaëri araasha, akaghamba igha, “Momaahe Umwisiraëri ekenaina, ono ataana obhoghashaghasha.” 48Natanaëri akabhöörya Yëësu igha, “Hai waamanyera amangʼana aghaane?” Yëësu akamohonshora igha, “Nënkörööshë hano waarë ku-mutiini haara, kora Firipö ataraakobherekera.” 49Natanaëri akamohonshora igha, “Raabhi, uwe m-Moona uwa Waryobha örë! Nu-uwe Omokama uwa Isiraëri!” 50Yëësu akamöbhöörya igha, “Nkukumya örë ko bhono nkötëëbhëri igha, nkörööshë hano waarë ku-mutiini haara? Nomaaha amangʼana amarito okokera ghano!” 51Ho yaamarrë akamötëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, moremaaha mu-ryobha hahönyökirë, abhamaraika abha Waryobha bharariina na ukwika1:51 Abhamaraika abha Waryobha bharariina na ukwika. Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 28:12. ku-öni Omoona uwa Ömöntö.”

2

Inyangi iya ubhwenga mu-mughi ughwa Kana

1Mbe, hano sinsikö ibhërë syaahëtirë, inyangi iya ubhwenga yaakörrwë mu-mughi ughwa Kana, iya mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Mu-nyangi iya ubhwenga muyö, nyakuwaabho Yëësu, yaarenga-mo. 2Yëësu hamwë na abheegha abhaaye bhonswe bhaarenga bharaarëkirwë mu-bhwenga iyö. 3Hano idivai2:3 Idivai. Maaha mo-faharaasa. yaahööyë, nyakuwaabho Yëësu akatëëbhya Yëësu igha, “Idivai ebhahwërëëyë.” 4Yëësu akahonshora nyakuwaabho igha, “Kanaa nkë këkötönëri Nyakörö. Enkaagha iyaane yo etaraabha.” 5Ho nyakuwaabho yaatëëbhëri abhaköri abha emeremo igha, “Ghonswe igho ghano araabhatëëbhi, mokore.”

6Mbe, syaare-ho sinyöngö isansabha isya amaghena, seno syaatorwanga-mo amanshë agha okokorra seteemo isya Abhayahudi isya ukwisaabhuura. Kera inyöngö, yaaishöribhwanga na siriita ighana imwë handë ighana imwë na merongo etatö. 7Mbe, Yëësu akatëëbhya abhaköri abha emeremo bhaara igha, “Mwishöri amanshë mu-sinyöngö siyö.” Bhakaishörya shabhi amanshë mu-sinyöngö siyö.8Yëësu akabhatëëbhya igha, “Bhoono motahe amanshë ghayö, moherre omonene uwa inyangi.” Bhakakora kya bhuyö bhaatëëbhiibhwi. 9Hano omonene uwa inyangi yaawonshiri amanshë ghayö ghaarenga ghabhaayë idivai, tiyaamanyirë hasë ghaaruurë hë, kasi abhaköri abha emeremo bho mbaamanyirë hano ghaaruurë. Mbe, akabherekera ömötëti. 10Hano ömötëti uyö yaahikirë, akamötëëbhya igha, “Kera ömököri uwa inyangi, nkotangata arë okohaana abhantö idivai inshiiya. Hano bhanywa këmwëkëmwë, ho bhoono akoreeta idivai amaiya ghano. Kasi uwe öbhëëkirë idivai inshiiya eno, m-boono waghereeta!”

11Kiyö nkyo ekemanyërryö ikya mbere keno Yëësu yaakörrë. Ekemanyërryö kiyö, yaakëkörëëyë mu-mughi ughwa Kana iya mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Ko okokora igho, yöörökëri ubhuhika ubhwaye, kora abheegha abhaaye bhakamukumya. 12Hano inyangi iya ubhwenga yaahööyë, Yëësu akangʼaaraara ukughya mu-mughi ghono ghwaabherekerwanga igha, Kaperenaumu hamwë na nyakuwaabho, bhamura abhaabho, na abheegha abhaaye. Bhakaikara-yo sinsikö nke igho.

Yëësu ararughya abhaköri abha ibhyasharamo-bhogho ubhwa risengerro

(Mataayo 21:12-13; Maariko 11:15-17; Ruuka 19:45-46)

13Mbe, inyangi iya Epasaka2:13 Epasaka. Maaha mo-faharaasa. iya Abhayahudi, n-haangʼë yaarë, ku bhuyö Yëësu akatiira ukughya Yërusarëëmu. 14Hano yaahikirë, akasoha mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha,2:14 Risengerro irya Waryobha. Maaha mo-faharaasa. akanyoora abhantö bharaghörya sengʼombe, amangʼöndi na ibhighuuti, na bhano bhaaswënianga seehera, bhaarenga bhaikaayë ko-semeeza. 15Hano Yëësu yaarööshë ghayö, akakora umushariti, akabhakënyia bhonswe igho ukurwa mo-bhogho ubhwa risengerro irya Waryobha, hamwë na amangʼöndi bheena sengʼombe. Akatabhutatabhuta amatöngörö agha abhaswënia, akahenora kora na semeeza isyabho. 16Akatëëbhya bhano bhaaghöryanga ibhighuuti igha, “Muruusi-ho ëbhëntö bheno muhire iyö! Motakaakora inyumba iya Taata ebhe omoteera!” 17Hano abheegha abhaaye bhaaighuurë ghayö, bhakahiita amangʼana ghano ghandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, “Öbhörrö ubhwa inyumba iyaaho mbo bhoremara-ho.”2:17 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 69:9.

18Ku bhuyö abhatangati abha Abhayahudi bhakabhöörya Yëësu igha, “N-kemanyërryö kë onakyo, ikya ukwörökya igha oona ubhwera ubhwa okokora amangʼana ghayö?” 19Yëësu akabhahonshora igha, “Motemore risengerro reno, na öni nendaarehaghaashe ku-sinsikö isatö.” 20Bho bhakamohonshora igha, “Risengerro irya Waryobha reno ryaahaghaashirwë ku imyoka merongo ene na isansabha, iyakë oraakore uwe orehaghaashe ku-sinsikö isatö igho?” 21Kasi Yëësu umwene nö-möbhërë ughwaye ngo yaashumaasheranga igha, ngo risengerro irya Waryobha. 22Mbe, hano Yëësu yaaryökirë ukurwa mo-bhaku, abheegha abhaaye bhakahiita igha ni-igho Yëësu yaaghambirë. Engʼana iyö, ekaghera bhakakumya Amaandeko Amahörëëru, na amangʼana ghano Yëësu yaaghambirë.

Yëësu namanyirëghano gharëngë mo-senkoro isya abhantö

23Hano Yëësu yaarenga Yërusarëëmu2:23 Yërusarëëmu. Maaha mo-faharaasa. ku-nyangi iya Epasaka, abhantö abhaaru bhakamukumya, ko bhoora bhaarööshë ebhemanyërryö bheno yaakoranga. 24Kasi Yëësu tiyakumiri amangʼana aghaabho hë, ko bhoora yaamanyirë ghano gharëngë mo-senkoro isyabho. 25Tiyaatunirë ömöntö wowonswe igho amötëëbhi amangʼana agha abhantö, ko bhoora yaamanyirë ghonswe igho ghano gharëngë mo-nkoro iya ömöntö.

3

Yëësu arashumaasha na Nikodeemo

1Yaarenga-ho omotangati ömwë uwa Abhayahudi, uwa mu-rikomo irya Abhafarisaayo, ono yaabherekerwanga igha, Nikodeemo. 2Nikodeemo uyö, akaghya ku-Yëësu ubhutikö, akamötëëbhya igha, “Raabhi, ntomanyirë igha uwe nu-mwëghya ono watomwa na Waryobha, ko bhoora taaho ömöntö ono akotora okokora ebhemanyërryö ibhya amakono bheno okokora, hano oraanyoore Waryobha atarëngë hamwë nawe.” 3Yëësu akamohonshora igha, “No-bhoheene nkökötëëbhya, taaho ömöntö ono akotora okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha3:3a Mo-Bhokama ubhwa Waryobha. Okobha mo-Bhokama ubhwa Waryobha, nu-kwighwera omokama ono yaahorwa, na igha, obhe mo-bhokama ubhwaye, Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo, na okokora kya bhono akutuna, okore akotonge, obhe ömöntö uwaaye. hano ataibhööywë urwa kabhërë.”3:3b Maaha mo-ketabho ikya Yohana 1:13.4Nikodeemo akabhöörya Yëësu igha, “Iyakë ömöntö areebhorwe urwa kabhërë na eno mbe yaghota? Ömöntö natora ukukyora mo-nda iya nyakuwaabho, okore eebhorwe urwa kabhërë?” 5Yëësu akamohonshora igha, “No-bhoheene nkökötëëbhya igha, taaho ömöntö ono akotora okosoha mo-Bhokama ubhwa Waryobha, hano ataibhööywë okohetera ko-manshë, na okohetera Umwika Ömöhörëëru. 6Ömöntö nkwebhorwa arë na abhaibhöri abhaaye kinyamöbhërë, kasi ömöntö nkokorwa arë bhohya na Umwika uwa Waryobha. 7Otakaaroghoora ko bhono nkötëëbhëri igha, ‘Ni-igha mwebhorwe urwa kabhërë.’ 8Hano rikama ryaherra rebhata eno rikutuna, ömöntö nkuriighwa arë, kasi takomanya eno rikurwera, na eno rikughya hë. Ni-ighoigho ekobha kö-möntö ono aibhööywë na Umwika uwa Waryobha.” 9Nikodeemo akabhöörya Yëësu igha, “Iyakë ömöntö areebhorwe na Umwika uwa Waryobha?” 10Yëësu akamohonshora igha, “Uwe nu-mwëghya uwa Abhaisiraëri örë, ono ösöökirwë bhököngʼu, n-kwakë otamanyirë amangʼana ghano? 11No-bhoheene nkökötëëbhya igha, bhëëtö nkoghamba törë ghano tomanyirë, ghwiki nkwimererra törë ghano törööshë. Kasi bhëënyu timukukumya ubhwimërërri ubhwëtö hë. 12Mbe, ko bhono motakukumya amangʼana agha ko-kebhara kono ghano mbatëëbhëri, bhoono iyakë moraaghere mukumi hano ndaabhatëëbhi amangʼana agha mu-ryobha? 13Taaho ömöntö wowonswe igho ono yaahika mu-ryobha. Kasi öni Omoona uwa Ömöntö mmu-ryobha naarwera.

14“Mosa yaahanëkirë ritöndö irya inshoka iya ishabha kö-mötë kighörö, ku-riköngö haara.3:14 Maaha mo-ketabho ikya Okobhara 21:8-9. Mbe, ni-ighoigho na öni Omoona uwa Ömöntö ni-igha nhanekwe kighörö, 15okore kera ömöntö ono akunkumya abhe na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.”

16Waryobha yaahanshirë bhököngʼu abhantö bhonswe igho abha ko-kebhara kono. Righonshe riyö, ndyo ryaaghërrë akatoma Omoona uwaaye umumwëmwë, aashe ko-kebhara kono, okore ömöntö wowonswe igho ono akumukumya atakaasira, kasi abhe na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 17Waryobha tiyatömirë Omoona uwaaye ko-kebhara kono, okore abhotorre abhantö ikiina, kasi yaamötömirë, okore atööri abhantö okohetera ku-uyö. 18Ku bhuyö ömöntö ono araakumi Omoona uwa Waryobha, Waryobha tamobhotorre ikiina hë. Kasi ömöntö ono ataakumi, uyö yaamara okobhotorrwa ikiina, ko bhoora atakukumya Omoona umumwëmwë uwa Waryobha. 19Okobhotora ikiina nkörëngë igha, obhorabhu bhwaasha ko-kebhara kono,3:19 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 1:4-5. kasi abhantö bhakahansha ikisuntë okokera obhorabhu, ko bhoora amangʼana aghaabho m-maghogho. 20Abhantö bhonswe igho bhano bhakokora amangʼana amaghogho, nkoregha bharë obhorabhu. Tebhakutuna ukuusha ko-bhorabhu, okore amangʼana aghaabho amaghogho ghatakaamanywa. 21Kasi abhantö bhano bhakokora amangʼana agha heene, bho nkuusha bharë ko-bhorabhu, okore amangʼana aghaabho agha heene, ghamanyekane harabhu igho igha, Waryobha we akobhahaana obhotoro ubhwa okoghakora.

Yohana Omobhatiisya araghamba amangʼana agha Yëësu

22Mbe, hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akabha arainaaranaara mo-mokowa ughwa Yudea hamwë na abheegha abhaaye. Akaikara nabho iyö, ku-ribhagha nyabhorebhe arabhatiisya. 23Yohana wonswe yaabhatiisiryanga abhantö ahasë hano haabherekerwanga igha Ainööni, haangʼë na ikishishi ikya Sarimu, ko bhoora amanshë m-maaru ghaare-ho. Ku bhuyö abhantö mbaashanga ku-Yohana abhabhatiisya. 24Ko-nkaagha iyö, waanyöörrë Yohana ataraatoorwa mo-kebhohe.

25Urusikö urwöndë, sekeebhoka senkaani ko abheegha abha Yohana na Umuyahudi nyabhorebhe ko amangʼana agha seteemo isya okosaabhuura. 26Ku bhuyö bhakaghya ku-Yohana, bhakamötëëbhya igha, “Raabhi, ömöntö ono yaarë na uwe humbu iya omooro ughwa Yorodani, ono waatötëëbhëri amangʼana aghaaye, nkobhatiisya arë abhantö. Abhantö bhonswe igho, bharahwera ku-uyö.” 27Yohana akabhahonshora igha, “Taaho ömöntö ono akotora ukunyoora ëkëntö kyokyonswe igho, hano atahaaywë na Waryobha. 28Bhëënyu abheene na-bhaimërërri abhaane mörë, ko ghano naaghambirë igha, ‘Öni tëndëngë Kiristo hë, kasi Waryobha yaantömirë igha, ntangatere Kiristo.’ 29Umwenga nu-uwa ömötëti. Kasi omosaani uwa ömötëti, ono akwimerra haangʼë na ömötëti, na ukwighwa bhono akoghamba, nkushomerwa arë bhököngʼu hano yaighwa engamba iya ömötëti. Ku bhuyö kono nko ukushomerwa ukwane, kono kwahekerana. 30Ni-igha Yëësu abhe na ubhwera bhököngʼu konkera, kasi öni nsuuhe.”

Amangʼana agha ono akurwa mu-ryobha

31Ono akurwa mu-ryobha naana ubhwera ku-bhyonswe igho. Kasi ono akurwa ko-kebhara, uyö n-wa ko-kebhara, kora engamba iyaaye ni-iya amangʼana agha ko-kebhara kono. Ono akurwa mu-ryobha, naana ubhwera ku-bhyonswe igho. 32Ömöntö uyö, nkwimererra arë ghano yaamaaha, na ghano yaaighwa, kasi taaho ömöntö ono akwikërrya amangʼana aghaaye ghayö. 33Ömöntö ono akwikërrya amangʼana agha Yëësu, nkwörökya arë igha, ghano Waryobha akoghamba na-agha obhoheene. 34Ko bhoora Waryobha yaamötömirë, okore aghambe amangʼana agha Waryobha. Waryobha amohaayë Umwika Ömöhörëëru ono ataana ekerengere. 35Taata Waryobha nahanshirë Omoona uwaaye, kora amohaayë ëbhëntö bhyonswe igho. 36Ömöntö ono akukumya Omoona uwa Waryobha, uyö naana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Kasi ono akumwanga, taana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho hë, kora okorerra ukwa Waryobha nkoraaghëndërri okobha kö-möntö uyö.

4

Yëësu arashumaasha na omokari Omosamaaria

1Mbe, Yëësu akaighwa igha, Abhafarisaayo bhaatëëbhiibhwi igha nkobhatiisya arë, kora nkunyoora arë abheegha abhaaru okokera Yohana. 2Kasi obhoheene ni-igha, Yëësu umwene tiyaabhatiisiri hë. Abheegha abhaaye, mbo bhaabhatiisyanga. 3Ku bhuyö akatanora ukurwa Yudea hayö, hamwë na abheegha abhaaye, akakyora mo-mokowa ughwa Ghariraaya. 4Mbe, bhoono yaarenga igha, ni-igha ahetere mu-kyaro ikya Samaaria. 5Ku bhuyö, akahika mu-mughi ghono ghwaarë Samaaria, ghokobherekerwa igha, Sikaari. Umughi ghuyö ghwaarë haangʼë na ömöghöndö ghono Yaakobho yaahaayë umwandö omoona uwaaye, Yusufu.4:5 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 33:19, 48:22.6Hayö ho ikisima ikya Yaakobho kyaarë. Yëësu akaikara mbareka iya ikisima kiyö, okore amuunye, ko bhoora oroghendo rwaarenga römörösëri. Yaarenga kya saa isansabha omobhasö.

7-8Enkaagha eno abheegha abha Yëësu bhaarenga bhaghëëyë okotonda ibhyakorya mu-mughi, akaasha-ho omokari Omosamaaria okotaha amanshë mu-kisima hayö. Yëësu akamötëëbhya igha, “Örë mokari, tangʼaana-ko amanshë nnywe.” 9Mbe, omokari Omosamaaria uyö, akahonshora Yëësu igha, “N-kwakë uwe Umuyahudi, okonsabha amanshë agha ukunywa öni omokari uwa Ekesamaaria?” Yaabhöörri igho, ko bhoora Abhayahudi, tebhaighwerrananga na Abhasamaaria hë. 10Yëësu akamohonshora igha, “Singa omanyirë ituho iya Waryobha, na igha n-nawë ono akökötëëbhya igha, ‘Ngʼaana amanshë nnywe,’ nokaamosabhirë, na umwene nakaakohaayë amanshë agha öbhöhöru.” 11Omokari uyö akahonshora Yëësu igha, “Omonene, uwe toona eketahero hë, na ikisima n-ketambë, hai oraanyoore amanshë agha öbhöhöru? 12Ömökörö uwëëtö Yaakobho, we yaatohaana ikisima keno, kora na umwene wonswe na-manshë ghano yaanywanga hamwë na abhaana abhaaye, na situgho isyaye. Bhoono toghambe igha uwe m-monene örë okokera ömökörö uwëëtö Yaakobho?” 13Yëësu akamohonshora igha, “Ömöntö wowonswe igho ono akunywa amanshë ghano, naraighwenga inyonta. 14Kasi ömöntö ono araanywe amanshë ghano ndaamohaane, uyö tariighwa ghwiki inyonta hë. Ko bhoora amanshë ghano ndaamohaane, ngaraabhe kya eseeka iya amanshë, mö-möntö uyö. Eseeka iyö, neraashorooshenga öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.”4:14 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 58:11.15Omokari uyö akahonshora Yëësu igha, “Omonene, ndakosaasaama ongʼaane-ko amanshë ghayö, okore ntakaaighwanga inyonta, kora ntakaashanga okotaha hano amanshë!” 16Yëësu akamötëëbhya igha, “Kaghi obherekere mushaasha uwaaho, uushe nawe hano.” 17Akahonshora Yëësu igha, “Öni teneena umushaasha hë.” Yëësu akamötëëbhya igha, “Oghambirë obhoheene igha toona umushaasha hë, 18ko bhoora waabha na abhashaasha bhataano, umushaasha uyö oonawe bhoono igho, ti-mushaasha uwaaho hë. Ku riyö, no-bhoheene oghambirë.” 19Omokari uyö akahonshora Yëësu igha, “Omonene, ndööshë igha uwe, m-mörööti örë. 20Abhakörö abha Abhasamaaria, nku-nguku eno bhaasengerranga Waryobha, na bhëënyu Abhayahudi moraghamba igha, Yërusarëëmu ho ahasë aha okosaasaamera Waryobha.”4:20 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 11:29; 2 Amangʼana agha Senkaagha 6:6.21Yëësu akamohonshora igha, “Ore omokari, uwe otankumya, enkaagha iriihika-ho, eno motaresaasaamanga Taata Waryobha ku-nguku kono, handë Yërusarëëmu eera. 22Bhëënyu Abhasamaaria, nkosaasaama mörë keno motamanyirë. Kasi bhëëtö Abhayahudi, nkosaasaama törë keno tomanyirë. Ko bhoora öbhöhönia, nko-Bhayahudi bhukurwera. 23Kasi enkaagha eraasha, kora bhoono yaahikirë, eno abhantö bhano bhakosaasaama Taata Waryobha ko obhoheene, mbaremosaasaamanga ku Umwika, na ko obhoheene. Ko bhoora abhantö kya bhayö, mbo Taata Waryobha akutuna bhamosaasaamenga. 24Waryobha nu-Mwika. Abhantö bhano bhakomosaasaama, bhonswe ni-igha bhamosaasaamenga ku Umwika, na obhoheene.” 25Omokari uyö akatëëbhya Yëësu igha, “Nemanyirë igha Mesiya nariisha, ono okobherekerwa igha Kiristo. Ghwiki nemanyirë igha, hano ariisha, narëtötëëbhya amangʼana ghonswe igho.” 26Yëësu akamohonshora igha, “Öni, ono nkushumaasha na uwe, nö-öni Kiristo.”

27Mbe, enkaagha iyö, abheegha abhaaye bhakakyora. Bhakaroghoora ko bhoora Yëësu yaashumaashanga na omokari.4:27 Bhakaroghoora ko bhoora Yëësu yaashumaashanga na omokari. Abhëëghya abha Abhayahudi tebhashumaashanga na abhakari hano bharëngë abheene igho, ekenene ukushumaasha na abhakari abhaghëni. Kasi taaho kora ömwë ono yaabhöörri igha, “N-kë ukumutuna-ko?” handë igha, “N-kwakë ukushumaasha na omokari uyö?”

28Mbe, omokari uyö, akatigha hayö ensengo iyaaye iya amanshë, akaghya mu-mughi. Hano yaahikirë, akatëëbhya abhantö igha, 29“Toghende momaahe ömöntö ono antëëbhëri amangʼana ghonswe igho ghano naakora. Hanga we Kiristo?” 30Mbe, abhantö bhakarwa mu-mughi muyö, bhakaghya ku-Yëësu.

31Nyuma eno, abheegha abhaaye bhakamosaasaama igha, “Raabhi, otarya ibhyakorya.” 32Akabhahonshora igha, “Öni neena ibhyakorya bheno bhëënyu motamanyirë.” 33Mbe, abheegha abhaaye bhakabhoorania igha, “Kasi, m-möntö amörëëtëëyë hano ibhyakorya arëëyë?” 34Yëësu akabhahonshora igha, “Ibhyakorya ibhyane no-kokora bhono ono yaantömirë akutuna igha nkore, kora mmarërri emeremo ighyaye. 35Bhëënyu tekoghamba mörë igha, ‘Ghyatighaayë imyëri ene igho, toghese?’ Kasi öni ndabhatëëbhya igha, momaahe ëmëghöndö bhono ghërë, ibhyakorya bhyabhaayë ibhya okoghesa. 36Ömöghësi nkunyoora arë ehoorohooro iyaaye. Nkokomania arë ibhyakorya ko okoghera iya amakora ghonswe igho, okore umwëmya na ömöghësi, bhashomerwe hamwë bhonswe igho. 37Ku bhuyö ëkërëngyö keno n-kya heene igha, ‘Uwöndë nkwëmya arë, na uwöndë aghesa.’ 38Naabhatömirë okoghesa bheno mötëëmiri. M-bantö bhandë bhanyankirë okokora emeremo, kasi bhëënyu, munyöörrë ehoorohooro iya emeremo ighyabho.”

39Mbe, bhoono Abhasamaaria abhaaru abha Sikaari hayö, bhakakumya Yëësu ko bhoora bhaaighuurë ghano omokari uyö yaaghambirë igha, “Ömöntö uyö, antëëbhëri amangʼana ghonswe igho ghano naakora.” 40Hano Abhasamaaria bhaahikirë ku-Yëësu, bhakamosaasaama aikare hamwë nabho, akaikara mu-mughi ghuyö sinsikö ibhërë. 41Abhantö abhaaru bhököngʼu bhakakumya Yëësu ko okoghera iya amangʼana ghano yaaghambanga. 42Abhasamaaria bhayö bhakatëëbhya omokari uyö igha, “Nkukumya törë ömöntö ono, te-ko okoghera iya ghano ötötëëbhëri, kasi n-ko bhono twighuurë bhëëtö abheene ghano akoghamba. Bhoono tomanyirë igha, obhoheene, ono we Ömötöörya uwa ekebhara.”

Yëësu arahwënia omoona uwa omotangati

(Mataayo 8:5-13; Ruuka 7:1-10)

43Hano sinsikö ibhërë syaahëtirë, Yëësu akarwa mu-mughi ughwa Sikaari na abheegha abhaaye, akaghëndërrya na oroghendo urwaye urwa ukughya mo-mokowa ughwa Ghariraaya. 44Yëësu yaarenga aghambirë igha, ömörööti takosookwa na abhantö abhawaabho hë. 45Hano yaahikirë mo-mokowa ughwa Ghariraaya, abhantö abha mo-mokowa ughwa Ghariraaya bhakamösërëënia bhuuya, ko bhoora bhaarööshë ghonswe igho ghano yaakörrë Yërusarëëmu haara, ko bhono abheene bhonswe, mbaarë ku-nyangi iya Epasaka.

46Yëësu akaghya ghwiki mu-mughi ughwa Kana iya mo-mokowa ughwa Ghariraaya, haara yaasyörri amanshë ghakabha idivai. Yaare-ho omonene4:46 Omonene. Ömöntö uyö yaakoranga emeremo ighya öbhööfisa haangʼë na omokama. ömwë ono mura uwaaye yaarë ömörööyë mu-mughi ughwa Kaperenaumu. 47Hano omonene uyö yaaighuurë igha Yëësu yaakyörrë ukurwa Yudea n-Gariraaya hayö arë, akaghya ku-Yëësu. Akamosaasaama igha, aghende Kaperenaumu, ahwëni mura uwaaye m-mörööyë musingu. 48Mbe, Yëësu akabhatëëbhya igha, “Hano motaraamaaha ebhemanyërryö na amakono timukukumya röndë hë.” 49Omonene uyö akamohonshora igha, “Omonene uwaane, otangʼaaraara toghende mura uwaane ataraakwa.” 50Kasi Yëësu akamohonshora igha, “Kaghi, omoona uwaaho ahwënirë.” Omonene uyö akakumya amangʼana ghano Yëësu yaamötëëbhëri, akatanora ukughya waaye.

51Urusikö urwa kabhërë hano waanyöörrë akërëngë ko-nshera, akasikana na abhaghorwa abhaaye, bhakamötëëbhya igha, omoona uwaaye ahwënirë. 52Mbe, akabhabhöörya esa eno yaasimiri ukuhwena. Bhakamohonshora igha, “Ni-isho ehooma yaamwamökirë, hano yaahikirë saa muhungatë iya omobhasö.” 53Mbe, suwaabho omoona uyö akamanya igha, mura uwaaye yaahwënirë enkaagha eeraeera Yëësu yaamötëëbhëri igha, “Omoona uwaaho ahwënirë.” Mbe, omonene uyö hamwë na bhonswe igho abha yeeka waaye, bhakakumya Yëësu. 54Keno ne-kemanyërryö ikya kabhërë ikya rikono, keno Yëësu yaakörrë mo-mokowa ughwa Ghariraaya hano yaarwërëëyë mo-mokowa ughwa Yudea.4:54 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 2:11.

5

Yëësu arahwënia ritengʼo

1Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akatiira ukughya Yërusarëëmu okorya-yo inyangi nyabhorebhe iya Abhayahudi. 2Yërusarëëmu muyö, ghwaare-mo ughuhiita oghonene ghono ghwaabherekerwanga ku-Kiëbhuraania igha, “Ughuhiita ughwa amangʼöndi.”5:2 Umughi ughwa Yërusarëëmu ghwaahaghaashëëywë obhogho ubhwa amaghena, bhono bhwaainaarrë umughi ghwonswe igho. Obhogho bhuyö, bhwaarë na ebhesaku ibhyaru. Kera ekesaku kyaarë na iriina irya-ko. Ekesaku ëkëmwë kyaahaaywë iriina irya Ughuhiita ughwa amangʼöndi, ko bhoora ekesaku kiyö kyaarë haangʼë na omoteera, ghono bhaaghörryanga-mo amangʼöndi na sityënyi isyëndë. Maaha mo-ketabho ikya Nëhëmia 3:1, 12:39. Haangʼë na ughuhiita ghuyö, ryaare-ho riribha reno ryaabherekerwanga ku-Kiëbhuraania igha Bhëtizaata. Riribha riyö, ryaarë na obhosekerro bhutaano ubhwa imitimö, bhono mbwaainaarri riribha riyö. 3Abharööyë m-baaru bhaarenga bharaayë hayö, abhahukuru, amatengʼo, na abharööyë abha amasusu. [Bhaaghanyanga igha amanshë ghabhurungwe, 4ko bhoora maraika uwa Omonene Waryobha5:4a Maraika uwa Omonene Waryobha. Maaha mo-faharaasa. yaashanga abhurunga amanshë mwi-ribha riyö, ömörööyë ono yaasohanga-mo mbere, uyö we yaahwenanga öbhörööyë ubhwaye bhono yaarë nabho.]5:3-4b Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.5Yaarenga-ho umushaasha uwöndë ahasë hayö, umushaasha uyö, m-mörööyë yaarë ku-ribhagha irya imyoka merongo etatö na monaane. 6Mbe, hano Yëësu yaarööshë araayë hayö, akamanya igha yaaroora ribhagha ritambë, akamöbhöörya igha, “Uwe, nkutuna örë uhwene?” 7Ömörööyë uyö akahonshora Yëësu igha, “Omonene, teneena ömöntö uwa okontoora mwi-ribha hano amanshë ghabhorongorwa. Hano natuna igha nsohe mwi-ribha muyö, ömöntö uwöndë antangatera okosoha-mo.” 8Mbe, Yëësu akatëëbhya ömörööyë uyö igha, “Emoka ogheghe rishambi iryaho, oghende.” 9Kamwë igho, ömöntö uyö akahwena, akaghegha rishambi iryaye, akasimya okoghenda.

Urusikö ruyö Yëësu yaahwënëri ömöntö uyö, nu-urwa Obhotooro5:9 Obhotooro. Maaha mo-faharaasa. rwaarë. 10Ku bhuyö, abhatangati abha Abhayahudi bhakatëëbhya ömöntö uyö yaahwëniibhwi igha, “Reero nu-rusikö urwa Obhotooro, amaraghërryö teghakukwikërërrya okoghegha rishambi iryaho hë.” 11Kasi umwene akabhahonshora igha, “Ömöntö ono anhwënëri, we antëëbhëri igha, ‘Emoka ogheghe rishambi iryaho, oghende.’” 12Bhakamöbhöörya igha, “M-möntö kë uyö akötëëbhëri igha, ‘Ghegha rishambi iryaho oghende?’” 13Kasi ömöntö uyö yaahwëniibhwi, tiyaamanyirë ono yaamuhwënëri hë, ko bhoora Yëësu tiyaamaahekaini mo-bhantö abhaaru bhano bhaarë hayö.

14Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akasikana na ömöntö uyö kö-bhööri ubhwa risengerro, akamötëëbhya igha, “Bhoono uhwënirë, kasi wangarre, utighe okokora ëbhëbhë. Hano otaatighe, engʼana indito bhököngʼu, irikunyoora okokera iyö waarenga nayo.” 15Këmwë ömöntö uyö akaghya ökötëëbhya abhatangati abha Abhayahudi igha, Yëësu we yaamuhwënëri. 16Mbe, abhatangati abha Abhayahudi bhakasimya kunyankya Yëësu, ko bhoora yaahwënianga abhantö kora ku-rusikö urwa Obhotooro.

17Kasi Yëësu akabhahonshora igha, “Waryobha n-Taata, nkokora arë emeremo sinkö syonswe igho, nkyo kekoghera na öni wonswe ndakora emeremo.” 18Ko okoghera iya amangʼana ghayö Yëësu yaaghambirë, abhatangati abha Abhayahudi bhakasimya ukutuna enshera iya ukumwita. Te-ko okoghera iya obhosarya ubhwa urusikö urwa Obhotooro ubhwene igho, kasi na ko bhoora yaaghambanga igha, Waryobha n-Suwaabho. Ku bhuyö bhakamaaha igha, nkwirengʼaania arë na Waryobha.

Obhotoro ubhwa Omoona uwa Waryobha

19Yëësu akahonshora abhatangati bhayö igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, Omoona uwa Waryobha, takotora okokora ryoryonswe igho ko obhotoro ubhwaye hë. Kasi nkokora arë ghano akomaaha Suwaabho arakora. Ghonswe igho ghano Suwaabho akokora, ngo ghayöghayö na Omoona wonswe araakore. 20Ko bhoora Taata nahanshirë Omoona uwaaye, nkyo kekoghera aramwörökya kera ëkëntö keno akokora, kora naraamwöröki amangʼana amarito okokera ghano, okore moroghoore bhököngʼu. 21Kya bhono Taata akuryökya abhaku, na okobhahaana öbhöhöru, ni-ighoigho Omoona wonswe akohaana öbhöhöru ömöntö wowonswe ono akutuna igha ahaane. 22Taata takobhotorra ikiina ömöntö wowonswe igho, kasi yaahaana Omoona ubhwera bhwonswe igho ubhwa okobhotorra ikiina abhantö bhonswe igho. 23Yaakörrë igho, okore abhantö bhonswe igho bhasooke Omoona kya bhono bhakosooka Taata. Ömöntö ono atakonsooka öni Omoona, uyö takosooka Taata ono yaantoma. 24No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö ono akwighwa engʼana iyaane na ukukumya Waryobha ono yaantoma, uyö naana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Ömöntö kya uyö, tarebhotorrwa ikiina hë. Uyö amarrë ukwamboka ukurwa mu-ruku, bhoono asöhirë mö-bhöhöru. 25No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, enkaagha eraasha, kora bhoono ihikirë, eno abhaku bharaaighwe engamba iya Omoona uwa Waryobha. Abhaku bhano bharaaighwe engamba iyö, mbaraabhe na öbhöhöru. 26Kya bhono Taata arëngë esemoko iya öbhöhöru, ni-ighoigho kora yaahaana Omoona uwaaye esemoko iya öbhöhöru bhuyö. 27Ghwiki, yaamohaana ubhwera ubhwa okobhotorra abhantö ibhiina, ko bhoora m-Moona uwa Ömöntö. 28Motakaaroghoora amangʼana ghayö ngambirë, ko bhoora enkaagha irihika-ho, eno abhaku bhonswe igho abha mo-sembeehera, bhariighwa engamba iyaaye. 29Mbarirwa-mo, mbariryökibhwa na Waryobha. Bhano bhaakora amangʼana amaiya, mbarehaanwa öbhöhöru. Kasi bhano bhaakora amangʼana amaghogho, mbarebhotorrwa ikiina.”

30Yëësu akaghëndërrya okoghamba igha, “Tentore okokora engʼana yoyonswe igho öni umwene igho hë. Kasi bhono nkwighwa, mbo nkobhotorra abhantö ikiina. Öbhöbhötöri ubhwane ubhwa ikiina, m-bwa heene, ko bhoora tenkokora bhono öni umwene nkutuna hë, kasi bhono Taata Waryobha ono yaantoma akutuna, mbo nkokora. 31Hano ndaaimererre amangʼana aghaane öni umwene, ubhwimërërri ubhwane bhuyö, tebhoobhe ubhwa obhoheene hë. 32Kasi aaho uwöndë ghwiki ono akwimererra amangʼana aghaane, uyö n-Waryobha, na öni nemanyirë igha, ubhwimërërri ubhwaye, nu-bhwa obhoheene. 33Bhëënyu mwaatömirë abhantö ku-Yohana Omobhatiisya, wonswe akaimererra obhoheene ubhwa amangʼana aghaane. 34Tërëngë igha nu-bhwimërërri ubhwa abhantö nkutuna, kasi nkobhatëëbhya ndë ghonswe igho ghayö, okore mötööribhwi. 35Yohana Omobhatiisya yaarenga kya etara eno ekooka na ökömërëkya mu-kisuntë, na bhëënyu mwaashëngëëyë obhorabhu bhuyö ku-ribhagha ike igho. 36Kasi ubhwimërërri bhono öni neenabho, m-bonene okokera ubhwa Yohana bhoora. Ubhwimërërri bhuyö, ne-meremo gheno Taata yaangʼaayë igha ngemarërri. Emeremo ighyane nkwörökya ghërë igha, Taata Waryobha we yaantoma. 37Taata Waryobha ono yaantoma, yaanyimererra kö-bhëënyu. Engamba iyaaye, temwakaaighuurë kora hake hë. Ituubho iyaaye, temomanyirë bhono ërë hë. 38Kora engʼana iyaaye, temoonayo mo-senkoro isyënyu hë. Ghayö ngo ghakoghera motakunkumya, öni ono naatomwa na Waryobha kö-bhëënyu.

39“Moraitaaha bhököngʼu Amaandeko Amahörëëru ko bhoora mokokanya igha, moratora ukunyoora muyö öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Kasi obhoheene Amaandeko Amahörëëru ghayö, ngo ghakunyimererra. 40Kora timukutuna muushe ku-öni, okore mbahaane öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 41Tinkutuna ukukumibhwa na abhantö hë. 42Kasi öni mmarrë okomanya igha, temohanshirë Waryobha mo-senkoro isyënyu hë. 43Öni nishirë ku ubhwera ubhwa Taata Waryobha, kasi bhëënyu timukunyikërrya hë. Kasi hano ömöntö uwöndë ariisha ku ubhwera ubhwaye umwene, mmurimwikërrya. 44Bhoono iyakë moraankumi rëndë mbe keno mukutuna n-sinkuma isyënyu abheene ko bheene, kasi sinkuma seno sikurwa ku-Waryobha timukusituna hë? 45Motakaakanya igha, öni nembashongera ko-Taata, Mosa ono mukwesegha, we akobhashongera. 46Ko bhoora singa mwaakumya amangʼana agha Mosa, öni wonswe mokaankumiri, ko bhoora Mosa yaandëkirë amangʼana aghaane. 47Kasi bhoono hano motakukumya amangʼana ghano Mosa yaandëkirë, n-kë keraaghere mukumi amangʼana aghaane?”

6

Abhantö okoheteera ëbhëkwë bhitaanobharahaanwa ibhyakorya na Yëësu

(Mataayo 14:13-21; Maariko 6:33-44; Ruuka 9:12-17)

1Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akaamboka inyansha iya Ghariraaya, iriina iryëndë erabherekerwa igha, inyansha iya Tibhëëria. 2Rikomo rinene irya abhantö ryaasoorananga Yëësu, ko bhoora ryaarenga rërööshë ebhemanyërryö ibhya amakono ghano yaakoranga agha ukuhwënia abharööyë. 3Ku bhuyö Yëësu akariina ku-nguku hamwë na abheegha abhaaye, akaikara nabho-ko. 4Enkaagha iyö, inyangi iya Abhayahudi iya Epasaka n-haangʼë yaarë.

5Hano Yëësu yaarööshë rikomo rinene irya abhantö reraasha ko-we, akabhöörya Firipö igha, “Hai tokaaghora ibhyakorya tohaane abhantö bhano bharaaghere?” 6Yëësu yaabhöörri Firipö igho, ku ukumushaashya, ko bhoora yaarenga amanyirë umwene bhono akaakörrë. 7Firipö akamohonshora igha, “Kora emekaate ighya sidinaari amaghana abhërë,6:7 Sidinaari amaghana abhërë. Ekerengere kiyö ni-ikya ehoorohooro iya ömöntö iya imyëri monaane kyaarë. tighikwisa hë, nokatwenera ömöntö kakekake igho.” 8Hayö ho Anderea umwegha uwöndë uwa Yëësu, mumura uwaabho Simööni Peetero enda ëmwë, akatëëbhya Yëësu igha, 9“Aahano umumura uwöndë, aana emekaate etaano ighya ishayiri, na sinswë ibhërë. Bhoono ibhyakorya bhiyö mbiisa rikomo ryangʼana hano?” 10Mbe, Yëësu akaraghërrya abheegha abhaaye igha, “Mötëëbhi abhantö bhaikare.” Ahasë hayö haarë na ubhunyanki ubhwaru, abhantö bhakaikara ko-manyanki. Ekerengere ikya abhashaasha abheene igho, bhano bhaare-ho, nkyaaheteeranga abhantö ëbhëkwë bhitaano. 11Mbe Yëësu akaghegha emekaate ghiyö, akakumya Waryobha, akatwenera abhantö bhano bhaarenga bhaikaayë. Akakora ighoigho na sinswë syonswe, kera ömöntö akanyoora ko okorengʼaana na bhono yaatunanga.

12Hano abhantö bhonswe igho bhaaighötirë, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Mokomani ebhesansa bhyonswe igho ibhya ibhyakorya bheno bhetamirë, okore bhetakaasareka.” 13Mbe, bhakakomania ebhesansa ibhya ibhyakorya bhyonswe igho bheno bhyaatamirë, bhakaishörya ebhekapo ikömi na bhibhërë ibhya emekaate ighya ishayiri.

14Hano abhantö bhayö bhaarööshë rikono irya ekemanyërryö kiyö Yëësu yaakörrë, bhakaghamba igha, “Obhoheene ömöntö ono, nö-mörööti uwa Waryobha, ono twaitengʼeranga igha, naraashe ko-kebhara kono.”6:14 Maaha Eheetoko iya Etoraati 18:15-19.15Ko bhono Yëësu yaamanyirë igha, abhantö bhayö mbaatunanga bhamokore igha abhe omokama uwaabho kwa nguru, akatanora akarwa hayö, akaghya ghwiki mu-nguku umwene igho.

Yëësu araghenda ku-nyansha kighörö

(Mataayo 14:22-33; Maariko 6:45-52)

16Enkaagha iya omoghoroobha, abheegha abha Yëësu bhakangʼaaraara ukughya ku-nyansha iya Ghariraaya. 17Bhakariina mu-bhwato, na ukusimya oroghendo urwa ukwamboka inyansha ukughya mu-mughi ughwa Kaperenaumu. Enkaagha iyö, n-kisuntë kyaarë, kasi Yëësu tuwaanyöörrë araasha hë.

18Mbe, inyansha ekasareka, ko bhoora rikama rirörö ryaaherranga. 19Hano abheegha abha Yëësu bhaarenga bhahikirë obhotambë ubhwa sikiromiita isaano handë isansabha igho, bhakamaaha Yëësu araghenda ko-manshë kighörö, haangʼë na ubhwato, bhakoobhoha. 20Yëësu akabhatëëbhya igha, “Motakoobhoha nö-öni!” 21Mbe, bho bhakatuna igha ariine mu-bhwato. Kamwë igho, ubhwato bhokahika humbu eno bhaaghyanga.

Yëësu we ibhyakorya bheno bhekohaana abhantö öbhöhöru

22Hano bhwaakëëyë, rikomo irya abhantö bhano bhaatighaayë humbu iya inyansha eera, bhakamaaha igha ubhwato m-bömwë igho bhwaare-ho. Kora mbaamanyirë igha, Yëësu tiyaahinaini hamwë na abheegha abhaaye, mu-bhwato moora hë, kasi abheegha abhaaye, na-bheene igho bhaaghëëyë. 23Mbe, bhakaasha abhantö na amaato aghandë ukurwa Tibhëëria, bhakahika ahasë hano rikomo irya abhantö bhaarëëyë emekaate hano Omonene Yëësu yaakumiri Waryobha. 24Hano rikomo irya abhantö bhayö ryaamanyirë igha Yëësu tiyaarë hayö hë, kora abheegha abhaaye bhonswe tebhaare-ho hë, bhakariina mo-maato ghayö, bhakaghya Kaperenaumu ukutuna Yëësu.

25Hano abhantö bhayö bhaahikirë humbu iya inyansha, bhakanyoora-yo Yëësu, bhakamöbhöörya igha, “Raabhi, n-dööhë waasha eno?” 26Yëësu akabhahonshora igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, nemanyirë keno mokontonera. Nkuntuna mörë te-ko bhoora igha momanye ensonga iya ebhemanyërryö ibhya amakono bheno naakora, kasi n-ko bhoora naabhahaayë emekaate, mokarya, mokeeghota. 27Motakaakoranga emeremo ko okoghera iya ukunyoora ibhyakorya bheno bhekosareka, kasi mokorenga emeremo ko okoghera iya ibhyakorya bheno bhëköghëndërrya okobha-ho kora nkohaana bhërë abhantö öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Ibhyakorya bhiyö, mbyo öni Omoona uwa Ömöntö nkohaana abhantö, ko bhoora Taata Waryobha yaangʼaana obhotoro ubhwa okokora ghayö.” 28Mbe, bhakabhöörya Yëësu igha, “N-kë tokaakora, okore tokore amangʼana ghano Waryobha akutuna?” 29Yëësu akabhahonshora igha, “Amangʼana ghano Waryobha akutuna mokore n-gaano hano, munkumi öni, ono naatomwa nawe.”

30Mbe, bhakamöbhöörya igha, “Bhoono n-kemanyërryö kë oraakore ikya rikono keno toraamaahe, tukukumi? Ne-ngʼana kë oraakore? 31Abhakörö abhëëtö bhaarëëyë ibhyakorya bheno bhyaabherekerwanga igha, emana6:31a Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 16:4-36. hano bhaarenga ku-riköngö, kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, ‘Yaabhahaayë ibhyakorya ibhya ukurwa mu-ryobha bharaaghere.’ 6:31b Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 78:24.32Mbe Yëësu akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, tërëngë igha Mosa we yaahaayë bhaaghuuka wëënyu ibhyakorya bheno bhyaaruurë mu-ryobha, kasi n-Taata we akobhahaana ibhyakorya ibhya obhoheene bheno bhikurwa mu-ryobha. 33Ko bhoora ibhyakorya ibhya Waryobha m-beno bhikurwa mu-ryobha, na ibhyakorya bhiyö, nö-öni ono nkohaana öbhöhöru abhantö bhonswe igho abha ko-kebhara.” 34Mbe, abhantö bhayö bhakatëëbhya Yëësu igha, “Omonene, tohaanenga ibhyakorya ibhya eteemo iyö sinsikö syonswe igho.” 35Yëësu akabhahonshora igha, “Öni nö-öni ibhyakorya bheno bhekohaana abhantö öbhöhöru. Ömöntö wowonswe igho ono akuusha ku-öni, na ukunkumya, tariighwa röndë umweko hë. Ghwiki tariighwa inyonta kora hake hë.

36“Kasi öni naabhatëëbhya igha, nokaanyoora möndööshë, kasi timukukumya hë. 37Abhantö bhonswe igho bhano Taata akongʼaana, mbaraashe ku-öni. Umukumya ono akuusha ku-öni, tinkumwanga hë. 38Öni tenaasha ukurwa mu-ryobha okore nkore bhono nkutuna, kasi naasha igha, nkore bhono akutuna Taata ono yaantoma. 39Keno akutuna ono yaantoma ni-igha, ntakasirya ömöntö kora ömwë ko bhano akongʼaana, kasi mbaryöki urusikö urwa umuhiko. 40Keno Taata akutuna ni-igha, kera ömöntö ono akomanya igha öni m-moona uwa Taata Waryobha ndë, na ukunkumya, ni-igha abhe na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Uyö öni nindimuryökya urusikö urwa umuhiko.”

41Mbe Abhayahudi abha hayö, bhakasimya ukwibhëmbëërya ko bhoora Yëësu yaighambirë igha, “Nö-öni ibhyakorya bheno bhikurwa mu-ryobha.” 42Bhakabhoorania igha, “Kanaa, ono ti-Yëësu omoona uwa Yusufu, kora abhaibhöri abhaaye bhonswe igho ntobhamanyirë? Bhoono n-kwakë akoghamba igha, ‘Naarwa mu-ryobha?’” 43Yëësu akabhahonshora igha, “Mutighe ukwibhëmbëërya abheene ko abheene ko amangʼana aghaane. 44Taaho ömöntö ono akotora ukuusha ku-öni, hano atatangatirwë na Taata Waryobha ono yaantoma. Na ömöntö uyö, we ndiryökya urusikö urwa umuhiko. 45Amaandeko Amahörëëru agha abharööti gharaghamba igha, ‘Abhantö bhonswe igho, mbaryëghibhwa na Waryobha.’6:45 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 54:13. Mbe ömöntö wowonswe igho ono akwitegherra na ukwegha ukurwa ko-Taata, nkuusha arë ku-öni. 46Taaho ömöntö ono yaamaaha Taata Waryobha, kasi nö-öni umwene igho namomaaha, ko bhoora nku-mwene uyö naarwa.

47“No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö wowonswe igho ono akunkumya, uyö naana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 48Öni nö-öni ibhyakorya bheno bhekohaana abhantö öbhöhöru. 49Nokaanyoora abhakörö abhëënyu bhaarëëyë emana ku-riköngö, kasi mbaakuurë. 50Kasi hano, bheeho ibhyakorya bheno bhiruurë mu-ryobha. Ku bhuyö ömöntö ono araaraaghere ibhyakorya bhiyö, uyö tarikwa hë. 51Öni nö-öni ibhyakorya ibhya öbhöhöru bheno bhyaarwa mu-ryobha. Ömöntö ono araaraaghere ibhyakorya bhiyö, nkobha arë na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Ibhyakorya bheno ndaahaane abhantö bhonswe igho ko okoghera iya öbhöhöru, nö-möbhërë ughwane.”

52Mbe, Abhayahudi bhakasimya ukunyeerana senkaani kö okobhoorania igha, “Ömöntö ono iyakë araatore okotohaana ömöbhërë ughwaye, toraaghere?” 53Ku bhuyö Yëësu akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, hano moraange okorya ömöbhërë ughwane, na ukunywa amaanyinga aghaane öni Omoona uwa Ömöntö, temoobhe na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho hë. 54Ömöntö ono akorya ömöbhërë ughwane na ukunywa amaanyinga aghaane, uyö naana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, na uyö, we ndiryökya urusikö urwa umuhiko. 55Ko bhoora ömöbhërë ughwane, ngo ibhyakorya ibhya obhoheene, na amaanyinga aghaane, ngo ikinywebhwa ikya heene. 56Ömöntö ono akorya ömöbhërë ughwane na ukunywa amaanyinga aghaane, uyö nköghëndërrya arë okobha na öbhömwë na öni na öni wonswe nköghëndërrya ndë okobha öbhömwë nawe. 57Taata Waryobha ömöhöru yaantoma, na öni wonswe neena öbhöhöru ukurwa ku umwene uyö. Ku bhuyö ömöntö ono araandaaghere, uyö naraanyoore öbhöhöru ukurwa ku-öni.6:57 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 5:21.58Mbe, öni nö-öni ibhyakorya bheno bhiruurë mu-ryobha. Ibhyakorya bheno bhetatuubhaini na ibhyakorya bheno abhakörö abhëënyu bhaarëëyë, bhakakwa. Kasi ömöntö ono araandaaghere öni, uyö naraabhe na öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.” 59Yëësu yaaghambirë amangʼana ghayö, enkaagha eno yëëghyanga mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi,6:59 Inyumba iya esango iya Abhayahudi. Maaha mo-faharaasa. Kaperenaumu haara.

Abheegha abhaaru bharatigha ukukumya Yëësu

60Hano abhantö abhaaru mo-bheegha abhaaye bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakaghamba igha, “Amëëghyö ghano m-marito bhököngʼu! N-nawë akaghakumya?” 61Hano Yëësu yaangʼurrë igha, abheegha abhaaye nkwibhëmbëërya bharë ko okoghera iya amangʼana ghayö yaaghambirë, akabhabhöörya igha, “Kasi, engʼana iyö nebhatimbirë? 62Bhoono iyakë erebha hano moreemmaaha öni Omoona uwa Ömöntö, ndatiira ukughya mu-ryobha ahasë hano naarë ekembere? 63Umwika uwa Waryobha we akohaana abhantö öbhöhöru. Esemoko iya ömöntö, teena obhotoro bhwobhwonswe bhoora hë. Amangʼana ghano mbatëëbhëri, na-agha Umwika uwa Waryobha, kora ngaana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 64Kasi hobharë abhandë mö-bhëënyu, bhano bhakwanga ukunkumya.” Yëësu yaaghambirë igho, ko bhoora yaamanyirë ukurwa okosemoka igha, m-baabho wë bhaamukumyanga, na ghwiki igha n-nawë akaamunyëërëëyë inikö. 65Mbe akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “Kiyö nkyo këghërrë nkabhatëëbhya igha, taaho ömöntö ono akotora ukuusha ku-öni, hano atatangatirwë na Taata.”

66Hano bhaaighuurë amangʼana ghayö, abhaaru mo-bhasoorani abhaaye, bhakamutigha, ghwiki tebhamara bhamosoorane hë. 67Mbe, Yëësu akabhöörya abheegha ikömi na bhabhërë bhaara igha, “Kasi, na bhëënyu bhonswe nkutuna mörë okotanora?” 68Simööni Peetero akamohonshora igha, “Omonene, nkö-öwë toraabhate? Uwe noona amangʼana ghano ghakotohaana öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 69Bhëëtö nkukumya törë, kora ntomanyirë igha, uwe m-Möhörëëru uwa Waryobha örë.” 70Ho bhoono Yëësu yaabhatëëbhëri igha, “Tenaabhashaaghora bhëënyu ikömi na bhabhërë? Kasi ömwë mö-bhëënyu muyö, aamo uwa Oghosambwa.”6:70 Oghosambwa. Maaha mo-faharaasa.71Hayö Yëësu yaashumaasheranga Yuuda omoona uwa Simööni Isikariyote. Ko bhoora uyö, we yaanyëërëëyë Yëësu inikö, nokaanyoora yaarenga ömwë mo-bheegha ikömi na bhabhërë bhaara.

7

Bhawamwabho Yëësu bharanga ukumukumya

1Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu akabha arainaaranaara mo-mokowa ughwa Ghariraaya. Tiyaatunirë ainaarenaare Yudea, ko bhoora abhatangati abha Abhayahudi bhaatunanga bhamwite. 2Mbe, bhoono inyangi iya Ibhighutu7:2 Inyangi iya Ibhighutu. Yaarenga inyangi eno Abhayahudi bhaashengeranga righesa irya emezabhibhu na Ëmëzëituuni, na okosaasaama bhanyoore imbura omooka ghuyö ghukuusha. Hano bhaashengeranga inyangi iyö, bhaaikaranga mu-bhighutu bheno bhaahaghaashëëyë amatö agha ëmëtë. Bhaakoranga igho ukuhiitoka bhono bhaaghuuka abhaabho bhaaghëndirë na ukwikara ku-riköngö imyoka merongo ene. Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 23:33-36, 23:39-43; Eheetoko iya Etoraati 16:13-16. Abhantö abhaaru bhaaghendanga Yërusarëëmu okorya hamwë inyangi iyö. ibhya Abhayahudi okanyoora ihikirë haangʼë. 3Bhawamwabho bhakamötëëbhya igha, “Karwe hano oghende Yudea, okore abheegha abhaaho bhamaahe amakono ghano okokora. 4Hano ömöntö yatuna igha amanyekane ko-bhantö, takokora emeremo ighyaye kwa ikibhisirë hë. Nyoore oratora okokora amangʼana ghano, kaghi wiyöröki ko-bhantö bhonswe igho, okore bhakomanye.” 5Bhawamwabho bhayö bhaamötëëbhëri igho, ko bhoora kora abheene bhonswe tebhaamukumyanga hë. 6Mbe, Yëësu akabhahonshora igha, “Enkaagha iyaane iya ukughya iyö, teraahika hë, kasi bhëënyu moratora ukughya enkaagha yoyonswe igho. 7Abhantö abha ko-kebhara kono, tebhaana ikibhuno keno keraaghere bhabhareghe hë, kasi öni bharaandegha, ko bhoora nkobhatëëbhya igha, amangʼana aghaabho m-maghogho. 8Mutiire bhëënyu abheene ukughya Yërusarëëmu ku-nyangi. Öni tinkughya ku-nyangi iyö hë, ko bhoora enkaagha iyaane teraabha hë.” 9Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö, akatighara mo-mokowa ughwa Ghariraaya.

10Kasi hano bhawamwabho bhaaghëëyë Yërusarëëmu ku-nyangi, Yëësu wonswe akatiira ukughya-yo, kasi kwa bhubhise, te-harabhuharabhu igho hë. 11Mbe, abhatangati abha Abhayahudi, bhano bhaarë ku-nyangi, bhakatuna Yëësu. Bhakabhöörërrya abhantö igha, “Kanaa ömöntö oora hai arëngë?” 12Abhantö abhaaru bhakabha bharanyeerana senkaani ko okoghera iya Yëësu. Abhandë bhakaghamba igha, Yëësu m-möntö uwa heene, kasi abhandë bhakaghamba igha, ti-igho hë, kasi na-bhantö akongʼaina. 13Kasi tiyaare-ho ömöntö ono yaaghambirë Yëësu harabhurabhu igho, ko bhoora mboobhohanga abhatangati abha Abhayahudi.

Yëësu arëëghya abhantö mu-risengerro

14Hano sinsikö isya inyangi syaahikirë ghatëghatë, Yëësu akaghya, akasoha kö-bhööri ubhwa risengerro, akasimya ukwëghya abhantö. 15Hayö ho abhatangati abha Abhayahudi bhaaröghöörrë, kora bhakaghamba igha, “Ömöntö ono hai yaamanyera amangʼana ghano ghonswe igho, na mbe tiyasoma hë?” 16Mbe, Yëësu akabhahonshora igha, “Amëëghyö ghano nkwëghya, tegharëngë aghaane hë, kasi na-mëëghyö agha ono yaantoma. 17Ömöntö wowonswe igho ono akutuna okokora bhono Waryobha akutuna, uyö naraamanye igha, amëëghyö ghano nku-Waryobha ghaarwa. Kora ghwiki naraamanye igha, tenkoghamba ku ubhwera ubhwane umwene hë. 18Ömöntö wowonswe igho ono akoghamba ku ubhwera ubhwaye umwene, uyö nu-bhuhika ubhwaye umwene akwitonera. Kasi ono akutuna ubhuhika ubhwa oora yaamotoma, uyö no-bhoheene akoghamba, takoghamba obhorongo hë.”

19Yëësu akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “Mmomanyirë igha, Mosa yaabhahaayë amaraghërryö agha Waryobha. Kasi taaho ömöntö mö-bhëënyu, ono akoghoota amaraghërryö ghayö. Bhoono n-kwakë mukutuna ukunyita?” 20Rikomo irya abhantö rekamohonshora igha, “Uwe n-disambwa onaryo! N-nawë akutuna ukukwita?” 21Yëësu akabhahonshora igha, “Naakörrë hano rikono rimwë urusikö urwa Obhotooro, bhëënyu bhonswe igho mokaroghoora.7:21 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 5:1-15.22Maaha, Mosa yaabhahaayë amaraghërryö agha okosaara abhaana abhëënyu abha ikishaasha. Ti-igha amaraghërryö ghayö, nko-Mosa ghaarwërëëyë, nko-bhaaghuuka bhëënyu7:22 Bhaaghuuka bhëënyu. Ensonga yaamo m-baabho Ibhurahimu, Isaaka na Yaakobho. ghaarwërëëyë. Maaha nkosaara mörë abhaana abhëënyu, kora urusikö urwa Obhotooro. 23Morakora omotono ughwa okosaara kora urusikö urwa Obhotooro ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö agha Mosa. Bhoono n-kwakë mokondererra ko bhoora igha naahwënëri ömöntö urusikö urwa Obhotooro? 24Motakaabhotora ikiina ko okoghera iya amangʼana ghano ghakomaahekana agheene igho, kasi mobhotore ikiina bhwaheene.”

Abhantö bharabhoorania nyoore Yëësu we Kiristo

25Mbe, abhantö abhandë Yërusarëëmu hayö, bhakabhoorania igha, “Kasi, ömöntö ono te-we ono abhatangati abhëëtö bhakutuna igha bhaite? 26Maaha nkoghamba arë harabhurabhu igho, kasi tebhakömötëëbhya engʼana hë! Eratora okobha igha, abhatangati bhamarrë okomanya obhoheene igha we Kiristo? 27Ömöntö ono ntomanyirë hano akurwa, kasi Kiristo umwene hano ariisha, taaho ömöntö aremanya hano arwërëëyë hë!” 28Hano Yëësu yëëghyanga kö-bhööri ubhwa risengerro, akakonga araghamba harabhurabhu igho igha, “No-bhoheene igha mommanyirë, na iyö nkurwa mohamanyirë. Momanye igha, tenaasha hano ku ubhwera ubhwane umwene hë, kasi ono yaantoma, nu-uwa obhoheene, kora bhëënyu temomomanyirë hë. 29Öni nemomanyirë, ko bhoora nku-uyö naarwa, kora we yaantoma.” 30Ku bhuyö bhakatuna igha bhamoghoote, kasi taaho ömöntö ono yaamöghöötirë hë, ko bhoora enkaagha iyaaye, tiyaarenga eraahika hë.

31Kasi abhantö abhaaru bhano bhaarë hayö bhakakumya Yëësu. Abhantö bhayö bhakaghamba igha, “Hano Kiristo ariisha, narekora ebhemanyërryö ibhyaru ibhya amakono okokera bheno ömöntö ono yaakora?”

Abhasirikare bharatomwa okoghoota Yëësu

32Mbe, hano Abhafarisaayo bhaaighuurë rikomo irya abhantö rerashamerrana amangʼana ghayö, Abhafarisaayo bhayö hamwë na abhanene abha abhasëngëri bhakatoma abhasirikare abhaabho bhaghoote Yëësu. 33Ku bhuyö Yëësu akatëëbhya abhantö bhayö igha, “Nendaabhe na bhëënyu ku-ribhagha ike igho, hayö ho ndaamare nkyore ko-ono yaantoma. 34Murintuna, kasi timuriinnyoora hë. Kora ahasë hayö ndebha, bhëënyu temotore ukuhika-yo hë.” 35Amangʼana ghayö, ghaaghërrë abhatangati abha Abhayahudi bhakateebhania igha, “Ömöntö ono hai araaghi twange ukumunyoora? Kasi, nkutuna arë ukughya ko-Bhayahudi bhano bhaanyaraghana ukughya mu-bhyaro ibhyëndë, na ukwëghya abhantö bhano bhatarë Abhayahudi? 36Ensonga iya ghayö aghambirë në-ëëhë, igha, ‘Murintuna, kasi timuriinnyoora hë. Kora ahasë hayö ndebha, bhëënyu temotore ukuhika-yo hë’?”

Yëësu arashumaashera amangʼana agha Umwika Ömöhörëëru

37Urusikö urwa okomarërrya inyangi iyö, ndu-sikö oronene rwaabhanga. Mbe, Yëësu akemerra kö-bhööri ubhwa risengerro, akaghamba bhököngʼu igha, “Ömöntö ono araaighwe inyonta, aashe ku-öni, anywe amanshë. 38Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha, ömöntö ono akunkumya, naraabhe na ibhyoro ibhya amanshë agha öbhöhöru bheraghera mu-mwene.”7:38 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 44:3, 55:1, 58:11.39Yëësu yaaghambirë amangʼana ghayö ku ukushumaashera Umwika Ömöhörëëru, ono bharehaanwa abhantö bhonswe igho bhano bhakukumya Yëësu. Enkaagha iyö, waanyöörrë Waryobha ataraatoma Umwika uwaaye ko-obho, ko bhoora tuwaanyöörrë Waryobha arahaana Yëësu ubhuhika hë.

Abhantö bharanga okorengerrania ko okoghera iya Yëësu

40Hano abhantö abhandë mu-rikomo riyö bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakaghamba igha, “M-maheene, ömöntö ono nö-mörööti ono tokoghanya ukurwa ku-Waryobha.”7:40 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 18:15-22.41Abhantö abhandë bhakaghamba igha, “Ömöntö ono n-Kiristo.” Kasi abhandë bhakaghamba igha, “Ti-igho hë, Kiristo taatore ukurwera mo-mokowa ughwa Ghariraaya hë. 42Kasi, Amaandeko Amahörëëru teghakoghamba igha, Kiristo narirwera mu-rwebhoro urwa omokama Daudi?7:42 Daudi. Maaha mo-faharaasa. Ghwiki igha m-Bëtërëhëëmu aryebhorrwa, mu-mughi ghono Daudi yaaibhörëëywë-mo?”7:42 Maaha mo-ketabho ikya 2 Samwëri 7:12-16; Mika 5:2; Mataayo 2:5-6.43Mbe abhantö bhakaanga korengerrania ko okoghera iya Yëësu. 44Abhandë bhakatuna igha bhamoghoote, kasi tiyaare-ho ömöntö ono yaamöghöötirë hë.

Abhatangati abha Abhayahudi tebhakukumya Yëësu hë

45Mbe, abhasirikare bhayö bhakakyora ko-bhanene abha abhasëngëri na Abhafarisaayo. Abhanene bhayö bhakabhabhöörya igha, “N-kwakë motaishirë hano na Yëësu?” 46Abhasirikare bhayö bhakahonshora igha, “Tetwakaighuurë ömöntö araghamba kya bhono Yëësu akoghamba.” 47Bhakabhabhöörya igha, “Kora na bhëënyu bhonswe mongʼainirwë na Yëësu? 48N-nawë mwaaighwa mo-bhatangati handë mo-Bhafarisaayo, ono akumukumya? 49Kasi rikomo irya abhantö bhano bhakumukumya, tebhamanyirë amaraghërryö agha Mosa, ku bhuyö bhaihiimwa na Waryobha.”

50Ho Nikodeemo, ömwë uwa abhatangati abha Abhafarisaayo ono ekembere hayö yaaghëëyë ku-Yëësu ubhutikö nyabhorebhe, akabhabhöörya bharikyaye igha, 51“Amaraghërryö aghëëtö gharaikërrya okobhotorra ömöntö ikiina, totaraamwitegherra na okomanya amangʼana ghano akörrë?” 52Bho bhakahonshora Nikodeemo igha, “Kasi, na uwe n-Gariraaya ukurwa? Kaghi witaahe bhuuya Amaandeko Amahörëëru, noraamanye igha, taaho ömörööti ono akurwera mo-mokowa ughwa Ghariraaya hë.”

8

[1Mbe, kera omotangati uwa Abhayahudi ono yaarë hayö, akatanora akaghya waaye ka. Yëësu wonswe akarwa kö-bhööri ubhwa risengerro hayö, akaghya ku-nguku iya Ëmëzëituuni.

Omokari ono yaaghöötirwë arakora obhosooraare

2Hano bhwaakëëyë, Yëësu akaghya ghwiki akasoha kö-bhööri ubhwa risengerro. Abhantö bhonswe igho bhakaghya ko-we, mbe akaikara, akasimya ököbhëëghya. 3Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa8:3 Abhëëghya abha amaraghërryö agha Mosa. Maaha mo-faharaasa. na Abhafarisaayo, bhakamoherra omokari ono yaaghöötirwë arakora obhosooraare, bhakamotoora ghatëghatë iya rikomo irya abhantö. 4Mbe bhakabhöörya Yëësu igha, “Umwëghya, omokari ono aghöötirwë arakora obhosooraare. 5Mosa, okorengʼaana na amaraghërryö aghaaye, yaatötëëbhëri ukwita omokari uwa eteemo eno, ko okomotema na amaghena.8:5 Maaha Amangʼana agha Abharaawi 20:10; Eheetoko iya Etoraati 22:22-24. Mbe, uwe iyakë okoghamba?” 6Bho mbaamöbhöörri igho ku ukumushaashya, okore bhanyoore ikibhuno ikya ukumushongera. Kasi Yëësu akaihiinya akasimya ukwandeka hansë ko-marobha na ikyara ikyaye. 7Hano bhaaghëndërrëëyi ökömöbhööryabhöörya, Yëësu akaghorroka, akabhahonshora igha, “Hano oraanyoore aaho mö-bhëënyu muyö ono ataana ëkëbhë, abhe uwa mbere okotema omokari ono na reghena.” 8Mbe, Yëësu akaihiinya ghwiki hansë, akaandeka ko-marobha. 9Hano bhaaighuurë ghayö, bhakashuutwa mo-senkoro isyabho,8:9 Bhakashuutwa mo-senkoro isyabho. Amangʼana ghayö, mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani, teghaamo hë. bhakasimya okotanora ömwë ömwë igho, ukusimirya abhaghaaka okohekera abhamura. Yaahëkëëyë-ho Yëësu akatighara umwene igho na omokari uyö yaaimërëëyë mbere iyaaye. 10Mbe, Yëësu akaghorroka, akamöbhöörya igha, “Nyakörö, hai bhaghëëyë bhano bhaarë kukushongera? Kora, taaho wowonswe igho ono atighaayë akobhotorre ikiina hë?” 11Akamohonshora igha, “Ore Omonene, ömöntö wowonswe igho taaho hë.” Mbe, Yëësu akamötëëbhya igha, “Öni wonswe tenkobhotorre ikiina hë. Kaghi, kasi ukurwa reero, otakaakora ghwiki ëbhëbhë.”]8:1-11 Amangʼana ghano gharëngë mo-bhebhandërryö kya bheno […] ni-igha, tegharëngë mo-senakara isyëndë isya Ikiyunaani.

Yëësu we obhorabhu ubhwa ekebhara

12Mbe, Yëësu akaghëndërrya okoghamba ghwiki na rikomo reera igha, “Öni nö-öni obhorabhu ubhwa ekebhara. Ömöntö wowonswe igho ono akonsoorana, takoghenda mu-kisuntë kora hake hë, kasi naraabhe na obhorabhu bhono bhokomotangata mö-bhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho.” 13Abhafarisaayo bhakatëëbhya Yëësu igha, “Uwe nu-uwe umwene okoghamba amangʼana agha ukuyimererra uwe umwene, ghayö okoghamba tegharëngë agha obhoheene hë.” 14Yëësu akabhahonshora igha, “Nokaanyoora ndayimererra umwene, kasi ghano nkoghamba, n-ga obhoheene, ko bhoora nemanyirë hano naarwa, ghwiki nemanyirë eno nkughya. Kasi bhëënyu temomanyirë hano naarwa na eno nkughya hë. 15Bhëënyu nkombotorra mörë ikiina, okorengʼaana na amangʼana ghano ghakomaahekana, kasi öni tenkobhotorra ikiina ömöntö wowonswe igho hë. 16Kasi hano nabhotorra ömöntö ikiina, nkomobhotorra ndë ikiina ko obhoheene ko bhoora tëndëngë öni umwene igho hë, kasi hamwë ndë na Taata ono yaantoma. 17Mo-maraghërryö aghëënyu yandëkirwë igha, ubhwimërërri ubhwa abhantö bhabhërë bhoraitengʼerwa okobha ubhwa heene.8:17 Maaha Eheetoko iya Etoraati 17:6, 19:15.18Öni nkwiruusirya ndë ubhwimërërri öni umwene, na Taata ono yaantoma wonswe kunyimererra arë.”

19Mbe, Abhafarisaayo bhakabhöörya Yëësu igha, “Kasi, Suwëënyu hai arëngë?” Yëësu akabhahonshora igha, “Öni temommanyirë hë, kora Taata temomomanyirë hë. Mokaammanyirë öni, Taata wonswe mokaamomanyirë.” 20Yëësu yaaghambirë ghayö ghonswe igho enkaagha eno yëëghyanga mu-risengerro, ahasë hano bhaatooranga amasandeko agha seehera. Kasi tiyaare-ho ömöntö ono yaamöghöötirë ko bhoora waanyöörrë enkaagha iyaaye etaraahika.

Yëësu arashumaashera amangʼana agha uruku urwaye

21Mbe, ghwiki Yëësu akatëëbhya Abhafarisaayo bhayö igha, “Öni nkughya ndë, murintuna, kasi timuriinnyoora hë. Bhëënyu moraakwe ko okoghera iya ëbhëbhë bhyënyu. Ahasë hano nkughya, bhëënyu temotore ukuhika-yo hë.” 22Mbe, abhatangati abha Abhayahudi bhakabhoorania igha, kanaa, engamba eno akoghamba igha, “Iyö nkughya, bhëënyu timuhikë-yo hë,” nkutuna arë kwingʼenta? 23Yëësu akaghëndërrya okobhatëëbhya igha, “Bhëënyu n-hansë hano mwaarwa, kasi öni mu-ryobha naarwa. Bhëënyu na-abha ko-kebhara kono, kasi öni tu uwa ko-kebhara kono ndë hë. 24Kiyö nkyo këghërrë mbatëëbhëri igha moraakwe ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyënyu. Mbe hano motaakumi igha ‘Öni Nö-öni,’8:24 Hano Yëësu araighamba, kya bhono Waryobha akwighamba mu-Muuma iya Kare. Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 3:14; Isaaya 43:10. moraakwe ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyënyu.” 25Mbe bhakabhöörya Yëësu igha, “Tötëëbhi uwe nu-uwe wë?” Yëësu akabhahonshora igha, “Ukurwa okosemoka hano naasimiri ukwëghya, naabhatëëbhëri igha, nö-öni wë. 26Neena amangʼana amaaru ghano nkaaghambirë, na agha okobhabhotorra ibhiina bhëënyu, kasi tenkore igho hë. Ko bhoora öni nkötëëbhya ndë abhantö bhonswe igho amangʼana ghano nighuurë ukurwa ko-ono yaantoma. Uyö yaantoma, nu-uwa obhoheene.”

27Bho tebhaamanyirë igha, amangʼana ghayö yaashumaashanga nabho, na-agha Suwaabho uwa mu-ryobha. 28Mbe Yëësu akakangʼasërrya igha, “Hano muririinia Omoona uwa Ömöntö okore mumwite, hayö bhoono ho moremanya igha ‘Öni nö-öni Omoona uwa ömöntö.’ Ghwiki ho moremanya igha ghonswe igho ghano nkokora, tenkokora kya bhono öni umwene nkutuna hë, kasi nkoghamba ndë ghano Taata yaanyëghya. 29Ono yaantoma hamwë arë na öni. Taraantigha öni umwene igho hë, ko bhoora nkokora ndë ghano ghakumushomera nkaagha syonswe igho.”

30Enkaagha eno Yëësu yaashumaashanga amangʼana ghayö, abhantö abhaaru bhakamukumya.

Waryobha arahaana abhantö öbhötöönööni

31Mbe, Yëësu akatëëbhya Abhayahudi bhaara bhaamukumiri igha, “Hano moraaghëndërri okoghoota amëëghyö aghaane, hayö moraabhe abheegha abhaane abha heene. 32Kora moraamanye obhoheene, obhoheene bhuyö, mboraabhahaane öbhötöönööni.” 33Bho bhakamöbhöörya igha, “Bhëëtö na-abha urwebhoro urwa Ibhurahimu8:33 Ibhurahimu. Maaha mo-faharaasa. törë. Tetwakabhaayë abhaghorwa abha ömöntö wowonswe oora hë. N-kwakë okoghamba igha bhëëtö ntoraabhe abhatöönööni?” 34Yëësu akabhahonshora igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö wowonswe igho ono araaghëndërri okokora ëbhëbhë, uyö nkobha arë omoghorwa uwa ëbhëbhë.8:34 Maaha mo-ketabho ikya Abharuumi 6:12-23.35Omoghorwa takwikara ku-mughi ughwa omonene uwaaye sinsikö syonswe igho, kasi omoona we akutighara ku-mughi sinsikö syonswe igho. 36Mbe nyoore öni Omoona uwa Waryobha ndë, mbatashööyë ukurwa kö-bhëbhë ibhyënyu, temoobhe abhaghorwa ghwiki hë, kasi moraabhe abhatöönööni heeneheene. 37Nemanyirë igha, bhëënyu na-abha urwebhoro urwa Ibhurahimu mörë, kasi moratuna ukunyita ko bhono mukwanga ukukumya ghano nköbhëëghya. 38Öni nkobhatëëbhya ndë ghano naamaaha ko-Taata, kasi bhëënyu nkokora mörë ghano suwëënyu aköbhëëghya.” 39Bhakahonshora Yëësu igha, “Ibhurahimu we taata!” Yëësu akabhatëëbhya igha, “Okaanyöörrë nu-rwebhoro urwa Ibhurahimu mörë, mokaakörrë ghano Ibhurahimu yaakoranga. 40Kasi bhoono nkutuna mörë enshera iya ukunyita, nokaanyoora mbatëëbhëri obhoheene bhono naaighuurë ukurwa ku-Waryobha. Ibhurahimu tiyaakörrë kya bhono mukutuna okonkorra hë. 41Amangʼana ghano mokokora n-gano ghakurwa ku-suwëënyu.” Abhayahudi bhayö bhakahonshora Yëësu igha, “Bhëëtö temabhereke törë hë, kasi Waryobha umwene igho we Taata uwëëtö.” 42Yëësu akabhahonshora igha, “Okaanyöörrë Waryobha we Suwëënyu, mokaanhanshirë, ko bhoora nku-Waryobha naarwa, na bhoono n-hano ndë. Öni tenaasha ku ubhwera ubhwane umwene hë, kasi Waryobha we yaantoma. 43N-kwakë motakomanya ghano nkoghamba? N-ko bhoora mukwanga amangʼana aghaane. 44Bhëënyu na-abha Oghosambwa mörë, ghuyö ngwo suwëënyu. Oronamba urwa suwëënyu urwa okokora ghano akutuna, ndwo monaro. Oghosambwa ukurwa bhosemoka n-ghwiti, ghwiki teghohanshirë obhoheene hë, ko bhoora teghoona obhoheene hë. Hano Oghosambwa ghwaghamba obhorongo, iyö ne-teemo iyaaghwo ko bhoora n-gorongo, ghwiki ngwo suwaabho obhorongo bhwonswe igho. 45Kasi ko bhoora öni no-bhoheene nkobhatëëbhya, kiyö nkyo okoghera motakunkumya. 46N-nawë mö-bhëënyu ono akotora ukwemererra mo-bhantö igha, öni m-mokora ëbhëbhë ndë? Hano oraanyoore igha na-mangʼana agha obhoheene nkobhatëëbhya, n-kwakë bhoono motakunkumya? 47Ono arëngë uwa Waryobha nkwighwa arë amangʼana aghaaye. Ensonga iya bhëënyu ukwanga koghoota ghano Waryobha akoghamba n-ko bhoora igha bhëënyu, tëmörëngë abhantö abhaaye hë.”

Yëësu m-monene okokera Ibhurahimu

48Abhayahudi bhakabhöörya Yëësu igha, “Kasi to-bhoheene tokoghamba igha, uwe m-Mosamaaria örë, kora noona risambwa?” 49Yëësu akabhahonshora igha, “Öni ntaana risambwa. Öni nkosooka ndë Taata, kasi bhëënyu temokonsooka hë. 50Tinkutuna igha bhëënyu möntööni hë, kasi aaho ono akutuna ukunkumya, ghwiki we naraabhe umwahokania uwa heene. 51No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö wowonswe igho ono okosoorana amëëghyö aghaane, tarikwa röndë hë.” 52Mbe, Abhayahudi bhakatëëbhya Yëësu igha, “Bhoono tomarrë ukungʼura igha, uwe noona risambwa! Ibhurahimu yaakwa. Abharööti bhonswe bhaakwa. Kasi uwe oraghamba igha, ‘Ömöntö wowonswe igho ono okosoorana amëëghyö aghaane, tarikwa röndë hë.’ 53Kasi, nkwikora örë okobha omonene okokera ghuuka uwëëtö Ibhurahimu? Ibhurahimu yaakwa. Abharööti bhonswe bhaakwa. Bhoono, uwe oraikora igha nu-uwe wë?” 54Yëësu akabhahonshora igha, “Hano ndaaikumi öni umwene, ukwikumya ukwane tekoona ubhwera bhwobhwonswe igho hë. Kasi Taata, ono bhëënyu mokoghamba n-Waryobha uwëënyu, we akunkumya. 55Bhëënyu temomanyirë Waryobha hë, kasi öni nemomanyirë. Hano ndaaghambe igha temomanyirë hë, hayö nendaabhe omorongo kya bhëënyu. Kasi öni nemanyirë Waryobha, ghwiki ghano akoghamba, nkoghaghoota ndë. 56Ghuuka uwëënyu Ibhurahimu yaashömëëywë bhököngʼu, okomanya igha öni nenkaaishirë. Yaabhaayë kya ono andööshë, ku bhuyö akashomerwa bhököngʼu.”

57Mbe, Abhayahudi bhakabhöörya Yëësu igha, “Uwe ono otaraahikya kora imyoka merongo etaano, hai waamaaha Ibhurahimu?” 58Yëësu akabhahonshora igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, kora Ibhurahimu hano yaarenga atareebhorwa, öni ho naarenga.”8:58 Kora Ibhurahimu hano yaarenga atareebhorwa, öni ho naarenga. Hano Yëësu aghambirë iriina irya Waryobha kya bhono ryaandëkirwë mo-ketabho ikya Ukurishoka 3:14na Isaaya 43:10.59Hano Abhayahudi bhaaighuurë ghayö, bhakabhoosha amaghena, okore bhamoteme bhamwite,8:59 Abhayahudi bhakabhoosha amaghena okore bhamoteme bhamwite, ko bhoora bhaakanyanga igha nkotoka arë Waryobha ku ukwibherekera iriina irya Waryobha. kasi Yëësu akaibhisa, akatanora ukurwa kö-bhööri ubhwa risengerro.

9

Yëësu arahwënia umuhukuru

1Mbe, urusikö urwöndë hano Yëësu yaahetanga ko-nshera, akamaaha ömöntö ono yaaibhööywë m-muhukuru. 2Abheegha abhaaye bhakamöbhöörya igha, “Raabhi, ömöntö ono yaaibhööywë igho umuhukuru ko okoghera iya ëbhëbhë ibhya wë? Ibhya ömöntö ono, kasi ni-ibhya abhaibhöri abhaaye?” 3Yëësu akabhahonshora igha, “Ono ti-muhukuru ko okoghera iya ëbhëbhë ibhyaye, handë ëbhëbhë ibhya abhaibhöri abhaaye. Kasi yaaibhööywë umuhukuru, okore obhotoro ubhwa Waryobha bhomaahekane ko-bhantö kö-bhöhöru ubhwaye. 4Ni-igha tokore emeremo ighya Waryobha ono yaantoma, enkaagha eno iryobha rekeeho. Ko bhoora ubhutikö nkuusha bhörë, hano totaretora okokora emeremo gheno. 5Hano nkeeho ko-kebhara kono, öni no-bhorabhu ndë ko-bhantö bhonswe igho.” 6Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö, akatwa amate hansë ko-marobha, akakonya amatoto, akahaka amatoto ko-maiso agha umuhukuru uyö. 7Akatëëbhya umuhukuru uyö igha, “Kaghi wisaabhe ubhusyö mwi-ribha irya Sirowamu.” Ensonga iya engʼana iyö igha Sirowamu, ni-igha, ono atömirwë. Mbe umuhukuru uyö akaghya, akaisaabha ubhusyö, akahwena, akakyora yeeka waaye aramaaha bhuuya igho.

8Mbe, abhamenyani abhaaye na abhandë bhano bhaamomaahanga enkaagha eno yaasabhaerranga, bhakabhoorania igha, “Kasi, ömöntö ono to-ora yaaikaranga na arasabherra?” 9Abhandë bhakaghamba igha, “We.” Abhandë bhakaghamba igha, “Te-we hë, kasi mbatuubhaini bhököngʼu.” Kasi we akabhatëëbhya igha, “No-bhoheene igha nö-öni.” 10Mbe, bhakamöbhöörya igha, “Nyoore nu-uwe, iyakë ökörrë wamaaha?” 11Akabhahonshora igha, “Ömöntö ono akobherekerwa igha Yëësu, yaatuurë amate ko-marobha, akakonya amatoto, akanhaka ko-maiso. Akantëëbhya igha, ‘Kaghi wisaabhe ubhusyö mwi-ribha irya Sirowamu.’ Mbe nkaghya, nkaisaabha, nkasimya okomaaha.” 12Bhakamöbhöörya igha, “Bhoono ömöntö uyö hai arëngë?” We akabhahonshora igha, “Öni temanyirë hë.”

Abhafarisaayo bharabhöörya ömöntö ono yaarenga umuhukuru

13Mbe, abhantö bhayö bhakahira umuhukuru uyö ko-Bhafarisaayo. 14Urusikö rono Yëësu yaakönyirë amatoto na ukuhwënia umuhukuru uyö, nu-rusikö urwa Obhotooro rwaarë. 15Mbe, Abhafarisaayo bhonswe bhakabhöörya ghwiki ömöntö uyö igha, iyakë yaakörrë akamaaha. Akabhahonshora igha, “Ömöntö uwöndë yaanhakirë amatoto ko-maiso, nkaisaabha, bhoono nkomaaha ndë.” 16Mbe Abhafarisaayo nyabhorebhe bhakaghamba igha, “Ömöntö ono akörrë igho, tiku-Waryobha akurwa hë, ko bhoora atakoghoota amaraghërryö agha rusikö urwa Obhotooro.” Kasi Abhafarisaayo abhandë bhakaghamba igha, “Iyakë ömököri uwa ëbhëbhë araatore okokora ebhemanyërryö ibhya amakono kya bhiyö?” Mbe bhakaanga korengerrania abheene ko abheene. 17Mbe, Abhafarisaayo bhakamöbhöörya ghwiki igha, “Ömöntö ono akuhwënëri amaiso aghaaho, iyakë okoghamba ko amangʼana agha ömöntö uyö?” We akabhahonshora igha, “Öni ndamaaha igha ömöntö uyö, nö-mörööti uwa Waryobha.”

18Kasi abhatangati abha Abhayahudi tebhaakumiri igha ömöntö uyö, yaaibhööywë umuhukuru. Mbe bhakabherekera abhaibhöri abhaaye. 19Bhakabhabhöörya igha, “Kasi, ömöntö ono m-moona uwëënyu? Nyoore ni-igho ërë, moraikërrya igha yaaibhööywë umuhukuru? Nyoore ni-igho, bhoono iyakë yaakora akamaaha?” 20Mbe, abhaibhöri abhaaye bhakabhahonshora igha, “Bhëëtö ntomanyirë obhoheene igha, ono no-moona uwëëtö, ntwaamwibhööyë arëngë umuhukuru. 21Kasi tetomanyirë keno kyaaghera akamaaha, ghwiki tetomomanyirë ömöntö ono yaamuhwënëri amaiso. Mömöbhööri umwene, ko bhoora m-möntö ömökörö, aratora okoghamba.” 22Abhaibhöri abhaaye bhaaghambirë igho, ko bhoora bhoobhohanga abhatangati bhayö. Abhatangati bhaarenga bhaaikererraini igha, ömöntö wowonswe igho ono akwikërrya igha Yëësu n-Kiristo, mbaraamughire mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi. 23Nkyo ikibhuno keno kyaaghërrë abhaibhöri bhakaghamba igha “Mömöbhööri umwene, ko bhoora m-möntö ömökörö.”

24Mbe, urwa kabhërë abhatangati abha Abhayahudi bhakabherekera ömöntö uyö yaarenga umuhukuru, bhakamötëëbhya igha, “Utyane ku-Waryobha igha, nkoghamba örë obhoheene! Bhëëtö ntomanyirë igha, ömöntö uyö yaakuhwënëri, m-mököri uwa ëbhëbhë.” 25Mbe, akabhahonshora igha, “Öni ghayö tengamanyirë hë, nyoore ömöntö uyö m-mököri uwa ëbhëbhë, kasi keno mmanyirë n-këntö ëkëmwë igho igha, m-muhukuru naarenga, kasi bhoono nkomaaha ndë.” 26Mbe, bhakamöbhöörya igha, “Ömöntö uyö n-kë yaakökörëëyë? Iyakë yaakuhwënëri amaiso aghaaho?” 27We akabhahonshora igha, “Öni marrë okobhatëëbhya amangʼana ghayö, kasi timwighuurë hë. N-kwakë mukutuna mbatëëbhi ghwiki? Kasi, na bhëënyu nkutuna mörë mobhe abheegha abhaaye?” 28Mbe bho bhakamotoka igha, “Uwe nu-uwe umwegha uwaaye! Kasi bhëëtö na abheegha abha Mosa törë. 29Ntomanyirë igha Waryobha yaashumaashirë na Mosa, kasi ömöntö uyö tetomanyirë hano yaarwa hë.” 30Akabhahonshora igha, “Öni nkoroghoora ndë bhököngʼu igha, temomomanyirë ahasë arwërëëyë, kasi uyö, we anhwënëri amaiso! 31Ntomanyirë igha Waryobha takwighwera amasabhi agha abhantö abha ëbhëbhë9:31a Abhantö abha ëbhëbhë. Maaha mo-faharaasa. hë, kasi nkwighwera arë ömöntö wowonswe igho ono akomosooka na okokora bhono akutuna.9:31b Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 34:15-16; Sengero 15:29.32Ukurwa kare, tetwakaighuurë kora kamwë igho igha, ömöntö ahwënëri ömöntö ono yaaibhorwa umuhukuru. 33Singa ömöntö uyö ataarwa ku-Waryobha, takaatörrë okokora ghayö hë.” 34Bho bhakamohonshora igha, “Uwe weebhorwa na okorerwa kya ömököri uwa ëbhëbhë. Bhoono m-bwera kë onabho ubhwa ukutwëghya?” Mbe, bhakamurughya.

Ubhuhukuru ubhwa mo-nkoro

35Hano Yëësu yaaighuurë igha ömöntö uyö arughiibhwi, akaghya ukumutuna. Hano yaamunyöörrë, akamöbhöörya igha, “Kasi, orakumya Omoona uwa Ömöntö?” 36Ömöntö uyö akamohonshora igha, “Ëë Omonene, otantëëbhya mmanye Omoona uwa Ömöntö okore mbenga ndamukumya.” 37Yëësu akamohonshora igha, “Wamomaaha, kora we ukushumaasha nawe.” 38Ömöntö uyö akaghamba igha, “Omonene, nkukumya ndë.” Akasengerra Yëësu.

39Mbe, Yëësu akaghamba igha, “Öni naasha ko-kebhara kono okobhotora ibhiina, okore abhahukuru bhamaahe, na bhano bhakomaaha, bhahukure.” 40Mbe, Abhafarisaayo abhandë bhano bhaarë hayö, hano bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakamöbhöörya igha, “Nkoghamba örë igha na bhëëtö bhonswe m-bahukuru törë?” 41Yëësu akabhahonshora igha, “Singa naasha nyoore igha m-bahukuru mörë, temokaabhaayë na isoro irya öbhököri ubhwa ëbhëbhë hë. Kasi bhëënyu nkoghamba mörë igha, nkomaaha mörë, ku bhuyö nköghëndërrya mörë okobha na risoro iryënyu, irya öbhököri ubhwa ëbhëbhë.”

10

Ëkërëngyö ikya omokaraabhërri uwa heene

1Yëësu akaghëndërrya ukushumaasha igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö wowonswe igho ono atakohetera mu-kihiita ikya riigho irya amangʼöndi, kasi n-handë igho akohetera, uyö nu-mwibhi, kora m-mosaki. 2Kasi ono akohetera mu-kihiita ikya riigho, uyö no-mokaraabhërri uwa amangʼöndi.3Ömörëndi uwa riigho nkumweghorra arë ikihiita, na amangʼöndi nkwighwa gharë engamba iyaaye. Omokaraabhërri nkobherekera arë kera ringʼöndi iriina iryaryo, aghatangata ukughya kebhara. 4Hano yaamara ukurishökya amangʼöndi aghaaye kebhara, nkotangata arë mbere, amangʼöndi ghamosoorana, ko bhoora ngamanyirë engamba iyaaye. 5Amangʼöndi teghakosoorana ömöghëni hë, kasi nkomongʼosa gharë, ko bhoora ghatamanyirë engamba iyaaye.” 6Yëësu yaatëëbhëri Abhafarisaayo ëkërëngyö kiyö, kasi bho tebhaamanyërrëëyi ghano yaabhatëëbhyanga hë.

7Mbe, Yëësu akabhatëëbhya ghwiki igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, öni nö-öni ikihiita kiyö amangʼöndi ghakoheta-mo gharasoha mu-righo. 8Abhakaraabhërri abha amangʼöndi bhonswe igho bhano bhaantangatera, m-baibhi bhaarë kora ghwiki m-basaki bhaarë, kasi amangʼöndi, teghabhaighwërëëyë hë. 9Öni, nö-öni ikihiita. Ömöntö ono okohetera ku-öni, naraatööribhwi, naraasohenga na ukurishoka, araghya mö-kërëësyö. 10Umwibhi nkuusha arë mu-righo, okore aibhe amangʼöndi, aite na okosarya. Kasi öni, naasha okore bhabhe na öbhöhöru, öbhöhöru ubhwaru këmwëkëmwë.

11“Öni nö-öni omokaraabhërri uwa heene. Omokaraabhërri uwa heene, nkwiruusya arë öbhöhöru ubhwaye, okore amangʼöndi aghaaye ghatakaasira.12Ömököri uwa emeremo ono atarëngë omokaraabhërri uwa amangʼöndi, ono amangʼöndi ghatarëngë aghaaye, hano yamaaha ishuushë eraasha, nkongʼosa arë, atigha hayö amangʼöndi agheene igho. Mbe ityënyi nkoghoota ërë amangʼöndi aghandë, ghaara ghatamirë, ghanyaraghana. 13Ömököri uwa emeremo nkongʼosa arë ko bhoora tatöniibhwi na amangʼöndi ghayö hë.

14“Öni nö-öni omokaraabhërri uwa heene. Nemanyirë bhuuya amangʼöndi aghaane, nagho ghonswe ngaamayirë, 15kya bhono Taata ammanyirë, na öni nemomanyirë. Nö-öni nkwiruusya öbhöhöru ubhwane, okore amangʼöndi aghaane ghatakaasira. 16Öni neena amangʼöndi aghandë ghano ghatarëngë agha mu-riigho mono, ghonswe ghayö ni-igha ngareete. Amangʼöndi ghayö ghonswe ngaraamanye engamba iyaane. Ku bhuyö nderaabha rihisho imwë, na omokaraabhërri ömwë igho.

17“Taata nanhanshirë ko bhoora igha, nkuruusya ndë öbhöhöru ubhwane, okore mbogheghe ghwiki. 18Taaho ömöntö ono akotora ukunduusya öbhöhöru ubhwane. Nö-öni umwene nkwiruusya öbhöhöru ubhwane. Öni neena obhotoro ubhwa ukwiruusya öbhöhöru ubhwane, ghwiki neena obhotoro ubhwa okobhoghegha. N-Taata umwene ono yaantoma we yaandaghërrya okokora igho.”

19Hano Abhayahudi bhaaighuurë amangʼana ghayö, ghwiki bhakaanga korengerrania abheene ko bheene. 20Abhantö abhaaru mo-bhayö, bhakaghamba igha, “Ono n-disambwa aanaryo, kora m-mushuuru, bhoono n-kwakë mukumwitegherra?” 21Kasi abhandë, bhakarya senkaani igha, “Amangʼana ghayö, teghakurwa kö-möntö ono aana risambwa. Risambwa ndetora kokora umuhukuru amaahe?”

Abhantö abhaaru bharanga Yëësu

22Mbe, ekahika enkaagha iya inyangi iya Abhayahudi iya eheetoko iya okosaabhuura risengerro irya Yërusarëëmu. Enkaagha iyö, ni-iya embeho yaarë. 23Yëësu yaaghendanga kö-bhööri ubhwa risengerro, ahasë hano haabherekerwanga igha, Ëghösöryö iya Seremaani. 24Abhayahudi nyabhorebhe bhakamwinaara, bhakamöbhöörya igha, “Bhoono n-kwakë ukutunyankyanyankya igho? Nyoore nu-uwe Kiristo, tötëëbhi harabhurabhu igho.” 25Kasi Yëësu akabhahonshora igha, “Öni mbatëëbhëri igha nö-öni wë, kasi bhëënyu timukukumya hë. Amakono ghano nkokora ko obhotoro ubhwa Taata, ngo ghakunyimererra. 26Kasi bhëënyu nkwanga mörë ukunkumya ko bhoora motarëngë amangʼöndi aghaane. 27Amangʼöndi aghaane nkwighwa gharë engamba iyaane. Öni nengamanyirë bhuuya, na agheene ghonswe nkonsoorana gharë. 28Öni nkoghahaana ndë öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, tegharisira kora hake hë. Ghwiki taaho ömöntö ono akotora okoghasakörya ukurwa mo-mabhoko aghaane. 29Taata ono yaangʼaana bhayö, m-Monene okokera bhonswe igho, ku bhuyö, taaho ömöntö ono akotora okobhasakörya ukurwa mo-mabhoko aghaaye. 30Öni na Taata, n-këntö këmwë törë.”

31Mbe, Abhayahudi abhandë hano bhaaighuurë amangʼana ghayö, bhakabhoosha ghwiki amaghena, okore bhamoteme bhamwite. 32Kasi Yëësu akabhatëëbhya igha, “Naabhöörökya amakono amaiya amaaru ghano naakora ko obhotoro ubhwa Taata. Ne-ngʼana kë eno ekoghera moratuna monteme na amaghena?” 33Abhayahudi bhakahonshora igha, “Titukutuna okokotema na amaghena ko okoghera iya okokora amangʼana amaiya hë, kasi n-ko bhono okotoka Waryobha. Kora oraighamba igha n-Waryobha örë, na mbe m-möntö örë kya abhandë!” 34Yëësu akabhahonshora igha, “Kasi, netaandekwa mo-bhetabho ibhyënyu igha Waryobha yaaghambirë igha, ‘Bhëënyu m-bawaryobha mörë?’10:34 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 82:6.35Yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, abhantö bhano bhaana engʼana iya Waryobha, Waryobha yaabhashumaashera igha, bhayö mbo bhawaryobha. Bhëëtö ntomanyirë igha, ghano ghaandekwa mo-Maandeko Amahörëëru no-bhoheene ubhwenebhwene. 36Taata we yaanyaahora, akantoma ko-kebhara, bhoono n-kwakë mokoghamba igha öni nkotoka ndë Waryobha hano naghamba igha, ‘Öni m-moona uwa Waryobha ndë?’ 37Nyoore ntakokora emeremo gheno Taata akokora, motakaankumya. 38Kasi oraanyoore ndakora emeremo gheno Taata akokora, nokaanyoora öni timukunkumya hë, kasi mukumi emeremo ghiyö. Okohetera ko-meremo ghiyö, ho moraamanye igha, Taata naana öbhömwë na öni, na öni wonswe, nneena öbhömwë na Taata.” 39Mbe, hano Abhayahudi bhayö bhaaighuurë amangʼana ghayö, ghwiki bhakatuna igha bhamoghoote, kasi Yëësu akaterroka mo-mabhoko aghaabho.

40Mbe, Yëësu akaghya ghwiki humbu iya omooro ughwa Yorodani, akahika hano Yohana yaabhatiisiryanga abhantö ekembere, akaikara iyö sinsikö nke igho. 41Abhantö abhaaru bhakaasha ku-Yëësu, bhakamötëëbhya igha, “Nokaanyoora Yohana tiyaakörrë ekemanyërryö ikya rikono kora ëkëmwë hë, kasi amangʼana ghonswe igho agha Yëësu ghano yaaghambanga, n-ga obhoheene ghaarë.” 42Mbe, abhantö abhaaru bhano bhaarenga hayö, bhakakumya Yëësu.

11

Uruku urwa Raazaaro

1Yaare-ho ömöntö ono yaabherekerwanga igha Raazaaro, m-mörööyë yaarë. Yaamënyirë Bhetania hamwë na Maryamu bhaana Maarita, bhaisëkë bhaabho. 2Maryamu umwisëkë uwaabho Raazaaro ömörööyë, we yaahakirë Omonene Yëësu amaghuta agha ikirumba ikiiya, kora akamweyera situukya isyaye ko-maghörö.11:2 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 12:1-8.3Mbe, Maryamu bhaana Maarita bhakatomana amangʼana ko-Monene Yëësu igha, “Omonene, mosaani uwaaho, m-mörööyë.” 4Hano Yëësu yaaighuurë amangʼana ghayö, akaghamba igha, “Öbhörööyë bhuyö tibhumwite hë, kasi öbhörööyë bhuyö, nu-bhwa ukwörökya ubhuhika ubhwa Waryobha. Naröörrë, okore abhantö bhansooke öni Omoona uwa Waryobha, ko okohetera öbhörööyë bhuyö.” 5Yëësu yaahanshirë Maarita mohara uwaabho Maryamu, na Raazaaro mura uwaabho. 6Mbe, nokaanyoora yaaighuurë igha Raazaaro m-mörööyë yaarë, kasi yaaghëndërrëëyi ukwikara sinsikö ibhërë, ahasë hayö yaarë.

7Mbe, hano sinsikö ibhërë siyö syaahööyë, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Tukyore Yudea.” 8Abheegha abhaaye bhakamohonshora igha, “Raabhi, m-böngö hano Abhayahudi bhaatunanga okokotema na amaghena, ghwiki oratuna igha ukyore-yo?” 9Yëësu akabhahonshora igha, “Kanaa, omobhasö teghoona seesa ikömi na ibhërë? Hano ömöntö yaghenda omobhasö, n-këköngʼu ukwituuratuura, ko bhoora obhorabhu ubhwa ko-kebhara kono nkömömörëkërya bhörë. 10Kasi ono akoghenda ubhutikö, nkwituuratuura arë, ko bhoora obhorabhu ubhwa ökömömörëkërya tebhooho hë.”11:9-10 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 8:12.

11Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö, akaghëndërrya ökötëëbhya abheegha abhaaye igha, “Omosaani uwëëtö Raazaaro araayë, kasi nkutuna ndë ngende ukumutura.” 12Abheegha abhaaye bhakamohonshora igha, “Omonene, hano oraanyoore igha naraayë, naraahwene.” 13Keno Yëësu yaashumaasheranga, nu-ruku urwa Raazaaro, kasi abheene bhaakanyanga igha, na-mangʼana agha seetero akushumaashera. 14Mbe, Yëësu akabhatëëbhya harabhurabhu igho igha, “Raazaaro akuurë. 15Kasi öni nkushomerwa ndë igha, amangʼana ghayö ghaikörrë öni ntaa-yo, okore bhëënyu mobhe na umukumo. Mbe, bhoono ni-igha toghende waaye.” 16Toomasi ono yaabherekerwanga igha, Ekesare, akatëëbhya abheegha bharikyaye igha, “Bhëëtö bhonswe toghende, okore tukwe nawe iyö.”

17Mbe, hano Yëësu yaahikirë iyö, akanyoora Raazaaro amarrë sinsikö inye mo-mbeehera. 18Ikishishi ikya Bhetania kiyö, kyaarenga sikiromiita isatö igho, ukurwa Yërusarëëmu. 19Abhayahudi abhaaru bhaaishirë Bhetania hayö ökötërëmya Maarita bhaana Maryamu, ko okoghera iya uruku urwa Raazaaro, ono yaarë mura uwaabho.

20Mbe, hano Maarita yaaighuurë igha Yëësu nkuusha arë, akarishoka kebhara, akaghya ukumuturungʼana, kasi Maryamu umwene mu-nyumba yaatighaayë aikaayë. 21Maarita akatëëbhya Yëësu igha, “Omonene, singa n-hano waarë, mura uwëëtö takaakuurë hë. 22Kasi kora bhoono nemanyirë igha, kyokyonswe keno oraasabhe Waryobha, naraakohaane.” 23Yëësu akamohonshora igha, “Mura uwëënyu naraaryoke.” 24Maarita akamohonshora igha, “Öni nemanyirë igha, nariryoka ko-nkaagha iya ukuryoka ukwa abhantö ku-rusikö urwa umuhiko.” 25Yëësu akamohonshora igha, “Öni nö-öni ukuryoka kuyö, ghwiki nö-öni öbhöhöru. Ömöntö ono akunkumya, nakaakwa, naraaghëndërri okobha ömöhöru. 26Na ömöntö wowonswe igho ömöhöru ono akunkumya, tarikwa röndë hë. Orakumya amangʼana ghayö ngambirë?” 27Maarita akamohonshora igha, “Obhoheene Omonene, nkukumya ndë igha, nu-uwe Kiristo, Omoona uwa Waryobha, ono akuusha ko-kebhara kono.”

Yëësu arakuura

28Hano Maarita yaamarrë okoghamba ghayö, akaghya okobherekera Maryamu mohara uwaabho, akakora nawe righara, akamötëëbhya igha, “Umwëghya aishirë n-hano arë, arakobherekera.” 29Hano Maryamu yaaighuurë ghayö, akeemoka bhöngöbhöngö, akaghya ku-Yëësu. 30Enkaagha iyö, tuwanyöörrë Yëësu araasoha mu-kishishi kiyö hë, kasi waanyöörrë akërëngë haara Maarita yaamuturungʼanëëyë. 31Mbe, Abhayahudi bhano bhaatërëmyanga Maryamu ka hayö, hano bhaarööshë areemoka na okotanora bhöngöbhöngö, bhakamurwa nyuma, ko bhoora bhaakanyanga igha, nkughya arë ukukuura ko-mbeehera.

32Mbe, hano Maryamu yaahikirë ku-Yëësu, akamomaaha, akamughwera ko-maghörö, akatëëbhya Yëësu igha, “Omonene, singa n-hano waarë, mura uwëëtö takaakuurë hë.” 33Hano Yëësu yaarööshë Maryamu arakuura, na Abhayahudi bhano bhahinaini nawe bhonswe bharakuura, akabhaabhayera, kora akaighwa bhoghogho bhököngʼu mo-nkoro iyaaye. 34Mbe, akabhabhöörya igha, “Hai mömötöörrë?” Bhakamohonshora igha, “Omonene, otaasha tukwöröki.” 35Yëësu akakuura. 36Mbe, Abhayahudi bhano bhaare-ho bhakaghamba igha, “Momaahe bhono yaahanshirë Raazaaro!” 37Kasi abhandë mo-bhayö bhakaghamba igha, “Ömöntö ono we yaahwënëri umuhukuru oora, n-kwakë atatörrë okokora Raazaaro atakaakwa?”

Yëësu araryökya Raazaaro

38Hano ghwiki Yëësu yaaighwanga öbhörrö mo-nkoro iyaaye, akahika ko-mbeehera haara. Embeehera iyö, n-disana ryaarë, reno bhaaribhirë-ko reghena rinene. 39Yëësu akabhatëëbhya igha, “Muruusi-ho reghena riyö.” Kasi Maarita, umusubhaati uwaabho umuku oora, akahonshora Yëësu igha, “Omonene, bhoono nkunyunka arë, ko bhoora reero nu-urwa kane kerenga yaabheekwa.” 40Yëësu akamohonshora igha, “Kasi, tënkötëëbhëri igha, hano oraankumi, noraamaahe ubhuhika ubhwa Waryobha?”

41Mbe, bhakaruusya-ho reghena reera. Yëësu akagharamera mu-ryobha, akasaasaama ku-Waryobha igha, “Taata, ndakukumya ko bhoora wighuurë amasabhi aghaane. 42Nemanyirë igha nkunyighwa örë nkaagha syonswe igho, kasi nengambirë amangʼana ghayö, ko okoghera iya rikomo irya abhantö bhano, okore bhakumi igha, nu-uwe waantoma.” 43Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö, akabherekera bhököngʼu igha, “Raazaaro, rishoka kebhara eno!” 44Mbe, umuku oora, akarishoka kebhara. Amaghörö na amabhoko aghaaye ghananëërrëywë na esanda, kora na ubhusyö ubhwaye bhwaarenga bhonanërrëywë na eketati ikya ingibho. Yëësu akabhatëëbhya igha, “Momonoore singibho siyö, mumutighe aghende.”

Ësëëmyö iya ukwita Yëësu

(Mataayo 26:3-5; Maariko 14:1-2; Ruuka 22:1-2)

45Mbe, Abhayahudi abhaaru bhano bhaaishirë okomaaha Maryamu, hano bhaarööshë ghayö Yëësu yaakörrë, bhakamukumya. 46Kasi Abhayahudi abhandë bhakaghya ko-Bhafarisaayo, bhakabhatëëbhya ghano Yëësu yaakörrë. 47Mbe, abhanene abha abhasëngëri na Abhafarisaayo, bhakakora esango iya ribharasa rinene,11:47 Ribharasa rinene. Maaha mo-faharaasa engʼana, Ribharasa. bhakabhoorania igha, “Iyakë tokaakora bhamurë? Ko bhoora ömöntö ono ebhemanyërryö ibhya amakono m-byaaru akokora. 48Hano toraamutighe aghëndërri, abhantö bhonswe igho mbaraamukumi, na hayö bhoono ho Abharuumi bharaashe na okosarya ikyaro ikyëtö na risengerro iryëtö.”

49Mbe, ömwë mo-bhanene bhaara ono yaabherekerwanga igha Kayafa, m-monene uwa abhasëngëri11:49 Abhasëngëri. Maaha mo-faharaasa. yaarë ko-mooka ghuyö, akabhatëëbhya igha, “Bhëënyu temomanyirë ngʼana hë!” 50Kasi temomanyirë igha, nyakara ömöntö ömwë akwe ko okoghera iya abhantö bhonswe igho, okore ikyaro ketakaasikibhwa? 51Kayafa tiyaaghambirë amangʼana ghayö ko okohansha ukwaye umwene hë, kasi n-ko bhoora yaarë omonene uwa abhasëngëri uwa omooka ghuyö. Ku bhuyö, bhuyö nö-bhörööti yaaruusyanga igha, Yëësu nakaakuurë ko okoghera iya Abhayahudi. 52Te-ko okoghera iya Abhayahudi abheene igho, kasi n-ko okoghera iya okokomania abhaana abha Waryobha bhano bhaanyaraghana okore, bhabhe hamwë.

53Ukurwa urusikö ruyö, abhatangati abha Abhayahudi bhakakora ikiina ikya ukwita Yëësu. 54Ko bhuyö, Yëësu akatigha okoghenda harabhurabhu igho mo-Bhayahudi. Akatanora ukurwa hayö, akaghya haangʼë na ku-riköngö, mu-mughi ghono ghwaabherekerwanga igha Efraimu, akaikara iyö hamwë na abheegha abhaaye.

55Mbe, inyangi iya Abhayahudi iya Epasaka n-haangʼë yaarë. Ku bhuyö abhantö abhaaru bhaarwanga mu-mighi ighyabho bharaghya Yërusarëëmu Epasaka etaraabha, okore bhaisaabhuure.11:55 Maaha mo-ketabho ikya 2 Amangʼana agha Senkaagha 30:17-19; Okobhara 9:10.56Abhantö bhakaghëndërrya ukutuna Yëësu. Enkaagha eno bhaarenga bhaimërëëyë mu-risengerro haara, bhakabhoorania igha, “Bhëënyu iyakë mokomaaha? Nataashe ku-nyangi eno?” 57Abhanene abha abhasëngëri na Abhafarisaayo bhaarenga bharaghërrëëyi igha, ömöntö wowonswe igho ono araamanye hano Yëësu arë, abharome ökötwë, okore bhamoghoote.

12

Omokari ono yaahakirë Yëësu amaghuta

(Maariko 14:3-9; Mataayo 26:6-13; Ruuka 7:36-50)

1Hano syaatighaayë sinsikö isansabha igho inyangi iya Epasaka etaraahika, Yëësu akahika Bhetania, mu-kishishi keno yaaryökëëyi-mo Raazaaro ukurwa mo-bhaku. 2Mbe, abhantö abha hayö bhakamösërëënia, bhakamohensherra ibhyakorya ibhya omoghoroobha. Maarita akamutighinkanera, na Raazaaro yaarë mo-bhano bhaikaayë okorya hamwë na Yëësu ko-meeza. 3Mbe, Maryamu akaghegha inshubha iya amaghuta agha öbhöghöri obhonene agha ikirumba ikiiya, akahaka Yëësu ko-maghörö, akamweya ko-maghörö na situukya isyaye. Inyumba yonswe igho, ekeeshora ikirumba ikiiya ikya amaghuta ghayö.

4Kasi ömwë uwa abheegha abha Yëësu ono yaabherekerwanga igha Yuuda Isikariyote, ono yaanyëërëëyë Yëësu inikö, akaghamba igha, 5“N-kwakë amaghuta ghayö ghataghöriibhwi sidinaari amaghana atatö12:5 Sidinaari amaghana atatö yaarë ehoorohooro iya sinsikö amaghana atatö. bhahaane abhatöbhu?” 6Yuuda teyaaghambirë igho ko okoghera iya ukwabhera abhatöbhu, kasi n-ko bhoora m-mwibhi yaarë. We yaarë ömöghëghi uwa ikighushi ikya seehera. Yaaibhanga bheno bhyaatoorwanga mu-kighushi muyö. 7Mbe, Yëësu akahonshora Yuuda igha, “Motakaanyankya omokari ono, umutighe, anhakirë amaghuta ko ökösëëmya urusikö rono bharembeeka. 8Momanye igha abhatöbhu mmoonabho sinsikö syonswe igho. Kasi öni, tembe hamwë na bhëënyu nsikö sonswe igho hë.”

Abhatangati abha Abhayahudi bharasëëmya ukwita Raazaaro

9Mbe, rikomo irya Abhayahudi, rekaighwa igha Yëësu ni-iyö arë, rekaghya-yo. Tebhaghëëyë iyö ko okoghera iya Yëësu umwene igho hë, kasi mbaatunanga bhamaahe na Raazaaro ono Yëësu yaaryökëri ukurwa mo-bhaku. 10Mbe, abhanene abha abhasëngëri, bhakakora ikiina ikya ukwita Raazaaro wonswe, 11ko bhoora ko okoghera iya ukuryökibhwa Raazaaro, Abhayahudi abhaaru bhakumiri Yëësu, bhakatighana na abhatangati abhaabho.

Yëësu araturungʼanwa Yërusarëëmu kya omokama

(Mataayo 21:1-11; Maariko 11:1-11; Ruuka 19:28-40)

12Hano bhwaakëëyë, rikomo rinene irya abhantö bhano bhaaishirë okorya inyangi iya Epasaka, bhakaighwa igha, Yëësu nko-nshera arë araasha Yërusarëëmu. 13Mbe, bhakaghegha amasagharya agha emetende, bhakaghya ukumuturungʼana. Bhakasherra bharaghamba igha,

“Hosana!12:13a Hosana ne-ngʼana iya Ikiyunaani. Kare hayö ensonga iyaaryo yaarenga Töörya handë Tötööri, kasi ko-nkaagha iya Yëësu, engʼana iyö yaamanyekaini igha n-kituri ikya ukwörökya igha ömöntö uyö angʼöörrwë, ku bhuyö bharamukumya.

Waryobha akongʼoore ono ukuusha ko okohetera iriina irya Omonene Waryobha!

Angʼoorwe Omokama uwa Abhaisiraëri.”12:13b Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 118:25-26.

14Mbe, Yëësu akanyoora ëkëmööri ikya itikërë, akariina-ko ekabha kya bhono yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha,

15“Bhëënyu abhantö abha Sayuuni12:15a Sayuuni ni-riina iryëndë irya Yërusarëëmu. motakoobhoha!

Maaha, omokama uwëënyu araasha,

ariinirë kö-këmööri ikya itikërë!”12:15b Maaha mo-ketabho ikya Zakaria 9:9.

16Enkaagha iyö, abheegha abha Yëësu tebhaamanyërrëëyi ghayö hë. Kasi hano Yëësu yaaryökirë, ho bhaahiitirë igha, ghayö ngaandëkirwë, na ni-igho bhaamökörëëyë.

17Abhantö bhano bhaarë na Yëësu enkaagha eno yaabhërëkëëyë Raazaaro ukurwa mo-mbeehera akamuryökya ukurwa mo-bhaku, mbaaromaini amangʼana ghayö ko-bhantö. 18Mbe, abhantö abhaaru mbaaighuurë rikono reno Yëësu yaakörrë, ku bhuyö bhakaghya ukumuturungʼana. 19Abhafarisaayo bhakatëëbhania igha, “Moramaaha! Tetootore okokora kyokyonswe igho hë! Maaha bhono abhantö bhonswe igho bhakomosoorana.”

Yëësu arashumaashera uruku urwaye

20Bhaarenga-ho abhantö bhano bhataarë Abhayahudi, mo-bhantö bhano bhaaghëëyë Yërusarëëmu okosaasaama Waryobha ku-nyangi iya Epasaka. 21Mbe, abhantö bhayö bhakaghya ku-Firipö ono yaaruurë Bhëtisaida, mo-mokowa ughwa Ghariraaya, bhakamötëëbhya igha, “Omosookwa, torasabha tomaahane na Yëësu.” 22Firipö akaghya akatëëbhya Anderea amangʼana ghayö, ho bhaamarrë bhakaghya bhonswe igho ökötëëbhya Yëësu amangʼana ghayö. 23Yëësu akabhahonshora igha, “Enkaagha ihikirë iya Omoona uwa Ömöntö okohaanwa ubhuhika. 24No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, hano imbusiro iya engano etatubhiriibhwi mo-marobha ikwe tekomera hë. Kasi hano eraatubhiribhwi, emare ikwe, hayö ho ikwama sehagho sinsharu. 25Ömöntö wowonswe igho ono ahanshirë öbhöhöru ubhwaye, uyö nkubhusikya arë. Kasi ono atatöniibhwi na öbhöhöru ubhwaye ko-kebhara kono, uyö nkorenda arë öbhöhöru ubhwaye, ko okoghera iya öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. 26Ömöntö wowonswe igho ono akuntighinkanera, ni-igha ansoorane. Ahasë hohonswe igho hano ndaabhe, hayö ho ömököri uwa emeremo uwaane araabhe. Taata naraasooke ömöntö ono akuntighinkanera.”

27Mbe, ho bhoono Yëësu yaaghambirë igha, “Enkoro iyaane nkobhaabhayera ërë. Bhoono n-kë ndaaghambe? Ngambe igha, ‘Taata, ntöörya ko-nkaagha iya inyaanyi eno?’ A a, tentore okosabha igho hë, ko bhoora n-ko okoghera iya amangʼana ghayö, nkyo kyaaghera nkaasha ko-kebhara kono. 28Taata Waryobha, honyora ubhuhika ubhwa iriina iryaho.”

Mbe, engamba ekarwera mu-ryobha eraghamba igha, “Nhönyööyë ubhuhika ubhwane, kora ghwiki nendaaghëndërri okobhohonyora.” 29Hano rikomo irya abhantö reno ryaarenga rimërëëyë haangʼë hayö ryaaighuure engamba iyö, abhandë mu-rikomo muyö bhakaghamba igha, “Iyö ne-nkobha ebhaghatëri.” Na abhandë bhakaghamba igha, “Maraika we ashumaashirë nawe.” 30Mbe, Yëësu akatëëbhya abhantö bhayö igha, “Engʼana iyö mwighuurë, të-köntöörrya hë, kasi m-bëënyu ëkötöörrya. 31Bhoono enkaagha iya Waryobha iya okobhotorra ekebhara keno ikiina, ihikirë. Bhoono Oghosambwa ghono ghokotonga ko-kebhara kono, ngoraatabhutwe kebhara iyö. 32Hano öni ndaariinibhwi kighörö, nendaarute abhantö bhonswe igho bhaashe ku-öni.” 33Yëësu yaaghambirë amangʼana ghayö, ukwörökya uruku rono akaakuurë.

34Mbe, rikomo irya abhantö rekahonshora Yëësu igha, “Twasoma mo-Maandeko Amahörëëru igha, Kiristo naraaghëndërri okobha-ho igho kughya iyö,12:34 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 110:4. bhoono ghwiki uwe oraghamba igha, ni-igha Omoona uwa Ömöntö ariinibhwi kighörö? Kana Omoona uwa Ömöntö n-nawë?” 35Yëësu akabhatëëbhya igha, “Obhorabhu mbökërëngë hamwë na bhëënyu ku-ribhagha ike igho. Möghëndërri okoghenda mo-merengaari ighya obhorabhu bhuyö, okore ikisuntë ketakaasha okobhakera, ko bhoora ömöntö ono akoghenda mu-kisuntë, tamanyirë ahasë akughya hë. 36Ko-nkaagha eno obhorabhu bhökërëngë ko-kebhara kono, mubhukumi, okore mobhe abhaana abha obhorabhu.”

Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö, akaghya ukwibhisa.

Abhayahudi abhaaru bharanga ukukumya Yëësu

37Nokaanyoora Yëësu yaakörrë ebhemanyërryö ibhyaru ibhya amakono bharamaaha na amaiso aghaabho, kasi tebhaamukumiri hë. 38Yaabhaayë igho, okore ghahekerane amangʼana ghano ömörööti Isaaya yaaghambirë igha,

“Omonene Waryobha, taaho ömöntö ono yaaikërëëyi amangʼana aghëëtö hë.

Ghwiki n-nawë Omonene öörökëri singuru isyaye?”12:38 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 53:1.

39Kiyö nkyo ikibhuno ikya ukwanga ukukumya, ko bhoora ghwiki Isaaya yaamarrë akaghamba igha,

40“Nabhahukurya amaiso,

nabhakora bhabhe na emetwe ëmëköngʼu,

okore bhatakaamaaha, bhatakaamanya,

bhatakaihonshora ukuusha ku-öni,

mbatööri.”12:40 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 6:10.

41Isaaya yaaghambirë amangʼana ghayö, ko bhoora yaarööshë ubhuhika ubhwa Yëësu, ku bhuyö akaghamba amangʼana agha Yëësu.

42Nokaanyoora ni-igho yaarë, abhatangati abha Abhayahudi m-baaru bhaamukumiri, kasi ko bhoora bhoobhohanga Abhafarisaayo, tebhaghambanga harabhu igho igha bhamukumiri hë. Ko bhoora bhoobhohanga ukurughibhwa mu-nyumba iya esango iya Abhayahudi. 43Abhatangati bhayö, bhaahanshirë bhököngʼu ukukumibhwa na abhantö, okokera ukukumibhwa na Waryobha.

Abhantö bharebhotorrwa ibhiina ko mangʼana ghano Yëësu yaaghamba

44Mbe, Yëësu akakonga araghamba igha, “Ömöntö ono akunkumya, tö-öni akukumya hë, kasi nkukumya arë ono yaantoma. 45Ömöntö ono akommaaha, tö-öni akomaaha hë, no-ono yaantoma akomaaha. 46Öni naasha igha mbe obhorabhu ko-kebhara kono, okore kera ömöntö ono akunkumya atakaikara mu-kisuntë.

47“Ömöntö ono akwighwa amangʼana aghaane, aanga okoghaghoota, öni tenkomobhotorra ikiina hë, ko bhoora tenaasha ko-kebhara kono igha mbotorre abhantö ibhiina ibhyabho hë, kasi naasha igha ntööri ekebhara keno. 48Ömöntö ono akuunyanga, ono atakwikërrya amangʼana aghaane, aana ono arebhotorrwa ikiina. Amangʼana ghayö ngambirë, ngo gharemobhotorra ikiina ku-rusikö urwa umuhiko. 49Tengambirë amangʼana ghayö ku ubhwera ubhwane umwene hë, kasi Taata ono yaantoma, we yaandaghërrya amangʼana agha okoghamba, na kya bhono ndaaghaghambe. 50Ghwiki, nemanyirë igha amaraghërryö aghaaye, nkohaana gharë abhantö öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho. Mbe, ghayö nkoghamba, nkoghaghamba ndë kya bhono Taata umwene yaantëëbhëri igha ngaghambe.”

13

Yëësu araisaabhya amaghörö abheegha abhaaye

1Mbe, hano waanyöörrë inyangi iya Epasaka etaraabha, na ghwiki okanyoora Yëësu amarrë okomanya igha, enkaagha iyaaye iya ukurwa ko-kebhara kono aghi ko-Taata Waryobha ihikirë. Yëësu yaahanshirë abhantö abhaaye abha ko-kebhara kono, këmwëkëmwë. 2Yëësu na abheegha abhaaye, bhakaikara okorya ibhyakorya ibhya omoghoroobha. Enkaagha iyö, waanyöörrë Oghosambwa ghomarrë köngʼënërrya Yuuda, mura uwa Simööni Isikariyote, okore anyeere Yëësu inikö. 3Yëësu yaamanyirë igha, Taata yaamohaayë ubhwera ubhwa okotangata ëbhëntö bhyonswe igho. Ghwiki yaamanyirë igha nku-Waryobha yaarwa, kora ghwiki narikyora ku-Waryobha. 4Mbe, Yëësu akatigha okorya, akeemerra, akaruusya engansho iyaaye, akaghegha etauro akaibhoha mo-bhokende. 5Akahoma amanshë mwi-bhaköri, akasimya ukwisaabhya abheegha abhaaye amaghörö, na okobheeya na etauro eno yaarenga aibhöhirë.

6Hano Yëësu yaahikirë ku-Simööni Peetero, Peetero akamöbhöörya igha, “Omonene, nu-uwe ukutuna igha unyisaabhi amaghörö?” 7Yëësu akamohonshora igha, “Keno nkokora bhoono igho, uwe tokemanyirë hë, kasi noraashe okemanye nkaagha iyëndë.” 8Peetero akamötëëbhya igha, “Uwe tunyisaabhi amaghörö aghaane kora hake hë!” Yëësu akamohonshora igha, “Nyoore ntakwisaabhi amaghörö, omanye igha toona öbhömwë na öni hë.” 9Simööni Peetero akamötëëbhya igha, “Nyoore ni-igho ërë Omonene, otakanyisaabhya amaghörö agheene igho hë, kasi na amabhoko aghaane hamwë na omotwe ughwane ghwonswe.” 10Yëësu akamohonshora igha, “Ömöntö ono amarrë ukwisaabha ömöbhërë ghwonswe igho, uyö n-wa ukwisaabhya amaghörö agheene igho, ko bhoora taana riikwë kö-möbhërë hë. Bhëënyu m-buuya mörë, kasi te-bhonswe igho mu bhuuyabhuuya hë.” 11Yëësu yaarenga amanyirë ono akaamunyëërëëyë inikö, nkyo kyaaghërrë akaghamba igha, “Te-bhonswe igho mu bhuuyabhuuya hë.”

12Mbe, hano Yëësu yaamarrë ukwisaabhya abheegha abhaaye amaghörö, akatoora engansho iyaaye, akaikara ghwiki, akabhabhöörya igha, “Kasi momanyërrëëyi kiyö mbakörëëyë? 13Bhëënyu moramberekera igha, ‘Umwëghya,’ ghwiki moramberekera igha, ‘Omonene.’ M-buuya mokokora okomberekera igho, ko bhoora ni-igho ndë. 14Öni, nu-Mwëghya uwëënyu ndë, kora no-Monene uwëënyu ndë. Hano okomaaha mbaisaabhëri amaghörö, ku bhuyö na bhëënyu bhonswe, mobhenga moraisabhania amaghörö. 15Mbakörëëyë ëkërëngyö, ku bhuyö mokorenga kya bhuyö mbakörëëyë. 16No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, omoghorwa, taatore okobha omonene kokera omonene uwaaye. Omotomwa, te-monene okokera ono amötömirë. 17Nyoore momanyërrëëyi bhuuya amangʼana ghayö ngambirë, mbe momanye igha, Waryobha naraabhangʼoore hano moraakore kya bhuyö ngambirë.

18“Tenkoghamba amangʼana ghayö kö-bhëënyu bhonswe igho hë, ko bhoora nemanyirë bhano naashaaghora bhabhe abheegha abhaane. Kasi bhoono ghano, n-ko okoghera iya okohekerania Amaandeko Amahörëëru ghano ghakoghamba igha, ‘Ömöntö ono yaaryanga ibhyakorya ibhyane, aigharanshööyë, abhaayë umubhisa uwaane.’13:18 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 41:9.19Mbatëëbhëri amangʼana ghayö ghataraaikora, okore hano ghariikora, momanye igha, ‘Öni nö-Öni.’13:19 Öni nö-Öni. Ni-igho Waryobha yaaitöbhööyë ko-Mosa igha riyö ndyo iriina iryaye, ensonga iyaamo igha Yehobha. Maaha mo-ketabho ikya Ukurishoka 3:14; Isaaya 43:10.20No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö ono akwikërrya ono ntömirë, uyö nö-öni ukunyoora aikërëëyi. Na ono akunyikërrya, nkunyoora örë aikërëëyi Taata ono yaantoma.”

Yëësu arashumaashera ono araamunyeere inikö

(Mataayo 26:20-25; Maariko 14:17-21; Ruuka 22:21-23)

21Hano Yëësu yaaghambanga amangʼana ghayö, yaabhaabhayëëyë bhököngʼu mo-nkoro iyaaye, akaghamba harabhurabhu igho igha, “No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömwë mö-bhëënyu mono, naraanyeere inikö.” 22Abheegha abhaaye bhakamaaherrana ko-maiso, bhakaroghoora ko bhoora bhataamanyirë nawë Yëësu yaashumaasheranga. 23Yaare-ho umwegha uwa Yëësu, ono Yëësu yaahanshirë bhököngʼu. Umwegha uyö yaarenga aikaayë haangʼë na Yëësu. 24Mbe, Simööni Peetero akasima umwegha uyö, akamötëëbhya igha, “Bhöörya Yëësu igha, n-nawë uyö mö-bhëëtö mono araakore ghayö?” 25Mbe, umwegha uyö, yaarenga aisëghëkirë ku-kikubha ikya Yëësu, akamöbhöörya igha, “Omonene, kana n-nawë uyö ukushumaashera?” 26Yëësu akamohonshora igha, “Ono nkushumaashera no-ono ndaatöngërri omokaate, mmöhërri.” Mbe, Yëësu akatöngërya omokaate, akahërrya Yuuda, mura uwa Simööni Isikariyote. 27Hano Yëësu yaamarrë okomohaana omokaate ghuyö, Oghosambwa ghokasoherra Yuuda. Yëësu akamötëëbhya igha, “Kora bhöngö ghano ukutuna okokora!” 28Kasi taaho ömöntö kora ömwë, ko bhano bhaaryanga hayö, ono yaamanyirë ikibhuno ikya Yëësu okoghamba amangʼana ghayö. 29Ko bhoora Yuuda we yaabheekanga ikighushi ikya seehera, ku bhuyö abhandë bhakakanya igha, Yëësu yaatëëbhyanga Yuuda igha, aghi okoghora ëbhëntö ibhya inyangi iya Epasaka. Kasi abhandë bhakakanya igha, Yëësu nkötëëbhya arë Yuuda igha, ahaane abhatöbhu seehera. 30Mbe, hano Yuuda yaamarrë okoghegha omokaate ghuyö, akeemokera-mo këmwë, akarishoka kebhara. Enkaagha iyö nu-bhutikö bhwaarë.

Yëësu arahaana abheegha abhaaye umughiro omohya

31Mbe, hano Yuuda yaarishökirë kebhara, Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Bhoono ubhuhika ubhwane, öni Omoona uwa Ömöntö, haangʼë bhörë bhomaahwe harabhurabhu igho. Kora ubhuhika ubhwa Waryobha mboraamaahekane aharabhurabhu igho okohetera ko amangʼana aghaane. 32Kya bhono ubhuhika ubhwaye bhokomaahekana okohetera ko mangʼana aghaane, mbe na Waryobha wonswe nkwörökya arë abhantö ubhuhika ubhwane öni Omoona uwa Ömöntö, ghwiki n-hayö na hayö igho araabhööröki.

33“Bhëënyu abhaana abhaane, nendaabhe na bhëënyu ko-nkaagha enke igho. Murintuna, kasi kya bhono naatëëbhëri abhatangati abha Abhayahudi, ni-ighoigho nkobhatëëbhya na bhëënyu bhonswe igha, eno nkughya, temotore ukuhika-yo hë. 34Kasi bhoono ndabhahaana umughiro omohya, ndabharaghërrya igha, ‘Mohanshane. Kya bhono mbahanshirë, na bhëënyu bhonswe mohanshane ighoigho.’ 35Hano moraahanshane, hayö ho abhantö bhonswe igho bharaamanye igha, bhëënyu m-beegha abhaane mörë.”

Yëësu ararootera Peetero igha naraamwikaane

(Mataayo 26:31-35; Maariko 14:27-31; Ruuka 22:31-34)

36Mbe, Simööni Peetero akabhöörya Yëësu igha, “Kana Omonene, hai ukutuna ukughya?” Yëësu akamohonshora igha, “Ahasë hano nkutuna ukughya, uwe tootore ukughya-yo bhoono igho hë, kasi nurighya-yo nkaagha iyëndë.” 37Peetero akamöbhöörya igha, “N-kwakë Omonene ntaatore ukughya-yo bhoono igho? Öni ndatora ukukwa ko okoghera iya uwe!” 38Yëësu akamohonshora igha, “Uwe notora ukukwa ko okoghera iya öni? No-bhoheene nkökötëëbhya igha, teseeraghore, otaraanyikaana harë katatö.”

14

Enshera iya ukughya ku-Waryobha

1Yëësu akaghëndërrya ukwëghya abheegha abhaaye igha, “Motakaabhaabhayera mo-senkoro isyënyu, mukumi Waryobha, kora na öni wonswe munkumi. 2Umweya mu-nyumba iya Taata, m-moghare ghoomo, hano etakaabhaayë igho, nenkaabhatëëbhëri. Ko bhoora nkughya ndë okobhasëëmërya ahasë. 3Mbe, hano ndaaghi okobhasëëmërya ahasë, nendaamare nkyore ököbhööhya, okore ahasë hano ndaabhe, na bhëënyu mobhe-ho hamwë na öni. 4Bhëënyu mmomanyirë enshera iya ukuhika iyö nkughya.”

5Mbe, Toomasi akabhöörya Yëësu igha, “Omonene, bhëëtö tetomanyirë ahasë hano ukughya, bhoono iyakë toraamanye enshera?” 6Yëësu akamohonshora igha, “Öni nö-öni enshera, obhoheene, na öbhöhöru. Taaho ömöntö wowonswe igho ono akotora ukuusha ko-Taata, atahëtëëyë ku-öni. 7Hano mokaammanyirë, Taata wonswe mokaamomanyirë. Ndamanya kora bhoono momomanyirë, kora mwamomaaha.”

8Firipö akamötëëbhya igha, “Omonene, twöröki Taata, iyö yo engʼana eno tukutuna.” 9Yëësu akamohonshora igha, “Kerenga naabha hamwë na bhëënyu ribhagha ryangʼana hayö Firipö, tuwakaammanyirë hë? Ömöntö ono andööshë, uyö n-Taata arööshë, bhoono n-kwakë ököntëëbhya igha, ‘Utwöröki Taata?’ 10Kasi tukukumya igha öni m-mönsë iya Taata ndëngë hë? Amangʼana ghayö nkobhatëëbhya, teghakurwa mo-maitegherro aghaane hë, kasi nko-Taata ghakurwa ono arëngë mönsë iyaane, uyö we akokora emeremo ighyaye gheno. 11Mukumi igha öni neena öbhömwë na Taata, na Taata wonswe naana öbhömwë na öni! Nyoore motakwikërrya engʼana iyö, mwikërri mbe ko okoghera iya emeremo gheno nkokora. 12No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, ömöntö ono akunkumya, naraakore emeremo gheno öni nkokora. Kora ghwiki naraakore emeremo okokera ghiyö nkokora, ko bhoora nko-Taata nkughya. 13Ëkëntö kyokyonse keno moraasabhe okohetera iriina iryane, nendaabhakorre, okore Taata atöönibhwi okohetera ko-Moona uwaaye. 14Ëkëntö kyokyonswe keno moraansabhe okohetera ku iriina iryane, kiyö nendaakekore.

Yëësu arashumaashera ukuusha ukwa Umwika Ömöhörëëru

15“Hano moraanhanshe, moraaghoote imighiro ighyane. 16Mbe, na öni nendaasabhe Taata, abhahaane Ömötöörrya uwöndë, ono araabhe hamwë na bhëënyu nkaagha syonswe igho. 17Uyö we Umwika uwa obhoheene. Abhantö bhano bhatakwighwera Waryobha, tebhatore ukumwikërrya hë, ko bhoora tebhakomomaaha hë, kora tebhamomanyirë hë. Kasi bhëënyu momomanyirë ko bhoora hamwë arë na bhëënyu, kora mö-bhëënyu araabhe.

18“Tembatighe bhëënyu abheene igho kya sentakaana hë, kasi nendaashe ghwiki kö-bhëënyu. 19Akabhagha n-haangʼë karë abhantö abha ko-kebhara kono bhaange okommaaha, kasi bhëënyu moraammaahe. Ko bhoora igha öni m-möhöru ndë, na bhëënyu bhonswe moreebha abhahöru. 20Urusikö roora hano rurihika, hayö ho moremanya igha, öni m-mönsë iya Taata ndë, na bhëënyu bhonswe m-mönsë iyaane mörë, na öni m-mönsë iyëënyu ndë. 21Ömöntö ono amanyirë na okoghoota imighiro ighyane, uyö we anhanshirë. Ömöntö ono anhanshirë, Taata naraamohanshe. Na öni nendaamohanshe na ukwihonyora ko-we.”

22Mbe, umwegha uwöndë ono yaabherekerwanga igha Yuuda, kasi ti-Yuuda Isikariyote oora hë, akabhöörya Yëësu igha, “Omonene, iyakë ekobha igha oratuna ukwihonyora kö-bhëëtö, te-ko abhantö abha ko-kebhara kyonswe igho hë?” 23Yëësu akamohonshora igha, “Ömöntö wowonswe ono araanhanshe, naraaghoote amangʼana aghaane, ömöntö uyö naraahanshwe na Taata. Na bhëëtö bhonswe igho öni na Taata, ntoraashe tomenye hamwë nawe. 24Ömöntö ono atanhanshirë, uyö taghoote amangʼana aghaane hë. Amangʼana aghaane ghano nkoraghërrya ta-ghaane hë, kasi na-agha Taata ono yaantoma kö-bhëënyu.

25“Amangʼana ghayö ngo nkobhatëëbhya enkaagha eno nkërëngë hamwë na bhëënyu. 26Kasi Ömötöörrya uyö, Umwika Ömöhörëëru uyö, ono Taata araatome kö-bhëënyu okohetera ku iriina iryane, naraabhëëghi ghonswe igho, kora abhahiitöki ghonswe igho ghano naabhatëëbhëri. 27Motame na omorembe, omorembe ughwane ghuyö nkobhahaana, teghonga kya omorembe ughwa ko-kebhara kono hë. Motakaabhaabhayera mo-senkoro isyënyu, kora motakoobhoha kyokyonswe keera. 28Mwaaighwa ghano naabhatëëbhëri igha, ‘Nkughya ndë, kasi nindiisha ghwiki kö-bhëënyu.’ Singa monhanshirë, mokaashömëëywë ko bhoora nko-Taata nkughya, na Taata uyö, m-Monene okonkera.

29“Bhoono mbatëëbhëri amangʼana ghayö ghataraabha, okore hano gharebha, mukumi. 30Öni tentore ukushumaasha na bhëënyu ku-ribhagha ritambë hë, ko bhoora Oghosambwa öghötöngi ughwa ekebhara keno ghoraasha. Kasi teghoona ubhwera bhwobhwonswe igho ku-öni hë. 31Ghano nkokora n-gano Taata yaantëëbhya igha nkore, okore abhantö bhonswe igho bhamanye igha nemohanshirë.

“Bhoono, mwemoke toghende.”

15

Yëësu we omozabhibhu ughwa heene

1Yëësu akaghëndërrya ököbhëëghya igha, “Öni no-mozabhibhu ughwa heene ndë, na Taata we ömörëmi. 2Kera risagharya reno retakwama sehagho na mbe nku-öni rërë, Taata nkuriruusya arë ku-öni. Kasi kera risagharya reno rikwama sehagho, Taata nkoreharörrya arë, okore ryame bhököngʼu. 3Bhëënyu bhoono, m-buuya mörë, ko okoghera iya amëëghyö ghayö mbëëghëri. 4Mobhe na öbhömwë na öni, na öni wonswe nendaabhe na öbhömwë na bhëënyu. Kya bhono mokomaaha risagharya retakotora ukwama sehagho iryene igho, hano retaghotaini na omozabhibhu, ni-ighoigho na bhëënyu bhonswe, temotore ukwama sehagho hano motaabhe ëkëntö ëkëmwë na öni.

5“Öni no-mozabhibhu ndë, na bhëënyu na amasagharya aghaane mörë. Ono araabhe na öbhömwë na öni, na öni mbe ëkëntö ëkëmwë nawe, naraame bhököngʼu, ko bhoora hano motaabhe hamwë na öni, temokore engʼana hë. 6Ömöntö wowonswe ono ataana öbhömwë na öni, uyö natuubhaini na risagharya reno resabhööywë, retabhutirwë kora ryömirë. Mbe, ömöntö nkobhoosha arë risagharya kya riyö, aretabhuta mo-morro, rerongora. 7Bhëënyu hano moraabhe na öbhömwë na öni, na amangʼana aghaane ghonswe ghaikare mö-bhëënyu, kyokyonswe keno mukutuna, mosabhe Taata, naraabhahaane. 8Hano moraame sehagho sinsharu na okobha abheegha abhaane abha heene, hayö noraanyoore möröörökya ubhuhika ubhwa Taata aharabhurabhu igho. 9Kya bhono Taata anhanshirë, ni-igho na öni wonswe mbahanshirë, ku bhuyö mwikare mu-righonshe iryane. 10Hano moraaghoote imighiro ighyane, moraaikare mu-righonshe iryane. N-kya hano öni naaghöötirë imighiro ighya Taata, nkaikara mu-righonshe iryaye.

11“Mbatëëbhëri amangʼana ghayö, okore mushomerwe kya bhono öni nkushomerwa, kora ukushomerwa ukwënyu kohekerane.

12“Umughiro ughwane ghono nkobharaghërrya, n-goono hano igha, mohanshane, kya bhono öni mbahanshirë. 13Taaho ömöntö ono aana righonshe rinene, okokera righonshe irya ömöntö ukuruusya öbhöhöru ubhwaye, ko okoghera iya bhasaani abhaaye. 14Nyoore mokora ghano nkobharaghërrya, momanye igha bhoono hayö, mobhaayë bhasaani abhaane. 15Tembabherekere ghwiki igha m-baghorwa mörë hë, ko bhoora omoghorwa tamanyirë keno omonene uwaaye akokora hë. Kasi bhëënyu mobhaayë abhasaani abhaane, ko bhoora nembahönyörrëëyë ghonswe igho ghano naaighuurë ko-Taata. 16Të-bhëënyu mwaanshaaghora hë, kasi nö-öni naabhashaaghora. Mbatöörrë-ho igha, moghende mwame sehagho seno setakohwa, okore kyokyonswe igho keno moresabhanga Taata okohetera ku iriina iryane, narebhahaana. 17Mbe, nkobharaghërrya ndë igha, mohanshanenga.”

Abhantö abha ko-kebhara kono mbarëghirë bhano bhakukumya Yëësu

18Yëësu akaghëndërrya ököbhëëghya igha, “Nyoore abhantö abha ko-kebhara kono mbabharegha, momanye igha, nö-öni bhaatangata okoregha. 19Singa na-abha ko-kebhara kono mörë, abhantö abha ko-kebhara kono, mbakaabhahanshirë kya bhono bhahanshirë abhakebhara bharikyabho. Kasi ko bhono naabhashaaghora ukurwa ko-bhantö abha ko-kebhara kono, tëmörëngë abha ko-kebhara kono hë, kiyö nkyo kekoghera abhantö abha ko-kebhara kono bharabharegha. 20Motakeebha ghano naabhatëëbhëri igha, ‘Omoghorwa, taatore okobha omonene kokera omonene uwaaye hë.’15:20 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 13:16. Mbe, nyoore bhaannyankëri, na bhëënyu bhonswe mbaraabhanyanki. Nyoore bhaghöötirë amangʼana aghaane, aghëënyu ghonswe mbaraaghaghoote. 21Kasi bharebhakorra ghayö ghonswe igho, ko bhoora igha, m-basoorani abhaane mörë. Kora ghwiki n-ko okoghera iya bhoora bhatamanyirë ono yaantoma. 22Singa ntaasha nshumaashe nabho, tebhakaabhaayë na ëbhëbhë hë. Kasi bhoono, tebhaana ikitamërryö ikya ëbhëbhë ibhyabho hë. 23Ömöntö ono akondegha, nkoregha arë na Taata wonswe. 24Singa ntakora emeremo gheno ghetakokorwa na ömöntö wowonswe oora, tebhakaabhaayë na ëbhëbhë hë. Kasi bhoono, bharööshë emeremo gheno naakörrë, bhandëghirë öni hamwë na Taata wonswe. 25Amangʼana ghayö ghaabhaayë igho, okore ghahekerane Amaandeko Amahörëëru ghano ghakoghamba igha, ‘Bhaandëghirë bhosa igho.’15:25 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 35:19, 69:4.

26“Nentoma Ömötöörrya kö-bhëënyu, Ömötöörrya uyö we Umwika Ömöhörëëru ono akohonyorra abhantö bhonswe igho obhoheene. Nko-Taata akurwa, hano arihika, narimererra obhoheene ubhwa amangʼana aghaane. 27Kora na bhëënyu bhonswe muryemererra amangʼana aghaane, ko bhoora hamwë mwaarëkobhanga na öni, ukurwa okosemoka.

16

1“Mbatëëbhëri amangʼana ghonswe igho ghayö, okore motakaatigha umukumo ughwënyu. 2Abhantö mbaraabharughi murwe mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi. Kora enkaagha irihika-ho, eno kera ömöntö ono arebhaita, arekanyanga igha m-buuya akokora ku-Waryobha. 3Mbaraabhakorre ghayö, ko bhoora bhatamanyirë Taata, na kora öni wonswe tebhammanyirë hë. 4Mbatëëbhëri amangʼana ghayö, okore hano enkaagha iyö irihika, muhiite igha, naabhatëëbhëri.

Emeremo ighya Umwika Ömöhörëëru

“Tenaabhatëëbhëri amangʼana ghayö ekembere, ko bhoora hamwë naarekobhanga na bhëënyu. 5Mbe, bhoono öni nkughya ndë ko-Taata, uyö we yaantoma kö-bhëënyu. Taaho ömöntö uwa ökömböörya igha, ‘Kana, hai ukughya?’ 6Kasi ndamanya mobhaabhayëëyë bhököngʼu mo-senkoro isyënyu, ko bhono mbatëëbhëri igha, ndaghya ko-Taata.

7“Nkobhatëëbhya ndë obhoheene igha, m-buuya kö-bhëënyu hano öni ndaaghi ko-Taata, kasi hano ntaaghi-yo, Ömötöörrya oora naabhatëëbhëri taashe hë. Kasi hano ndaaghi, nendaamotome aashe kö-bhëënyu. 8Hano Ömötöörrya uyö ariisha kö-bhëënyu, naryörökërrya abhantö abha ko-kebhara kono, amangʼana atatö agha obhoghogho ubhwabho. Amangʼana ghayö na-agha ëbhëbhë ibhyabho, obhoheene ubhwabho, na okobhotorrwa ukwabho ikiina na Waryobha. 9Ko amangʼana agha ëbhëbhë ibhyabho, n-ko okoghera iya ukwanga ukunkumya. 10Ko amangʼana agha obhoheene ubhwabho, n-ko bhoora öni nkughya ko-Taata, ghwiki temoremaaha röndë hë. 11Ko amangʼana agha okobhotorrwa ukwabho ikiina, n-ko bhoora Oghosambwa ghono ghokotonga ko-kebhara kono, ghwamara okobhotorrwa ikiina.

12“Amangʼana m-maaru nkenagho agha okobhatëëbhya, kasi temotore okoghamanya ko bhoono igho hë. 13Kasi Umwika uwa heene oora hano ariisha, narebhahonyorra amangʼana agha obhoheene bhonswe igho. Narekora igho ko bhoora tareghambanga ko bhono umwene akutuna hë, kasi nareghambanga ghano urinyoranga araighwa, narebhatëëbhya kora na amangʼana ghano gharebha mbere iyö. 14Umwika uyö, narëbhööryökya ubhuhika ubhwane, ko bhoora arebhatëëbhya ghano arinyooranga ukurwa ku-öni. 15Ghonswe igho ghano Taata aanagho, na-ghaane. Kiyö nkyo këghërrë ngambirë igha, ghano arinyooranga ku-öni, ngo arebhatëëbhyanga.

Okobhaabhayera nkoraaisyöri okobha ukushomerwa

16“Ritighaayë ribhagha ike igho, temommaahe hë, ghwiki ribhagha riike riyö hano reraahete, mommaaha.” 17Mbe, abheegha abhaaye abhandë bhakabhoorania igha, “Në-ëëhë ensonga iya ghayö akoghamba igha, ‘Ritighaayë ribhagha ike igho, temommaahe hë, ghwiki nderaahete ribhagha ike igho, mommaahe,’ na iyö akoghamba igha ‘N-ko bhoora öni nkughya ko-Taata’?” 18Mbe, bhakaghëndërrya okobhoorania igha, “Ensonga iya amangʼana ghano igha, ‘Ribhagha ike igho,’ në-ëëhë? Bhëëtö tetomanyirë keno akoghamba hë.” 19Yëësu akamanya igha bhaatunanga bhamöbhööri, ku bhuyö akabhabhöörya igha, “Nkobhoorania mörë ko engʼana eno ngambirë igha, ‘Ritighaayë ribhagha ike igho, temommaahe hë, na ghwiki igha nderaahete ribhagha ike igho, mommaahe’? 20No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, bhëënyu moraakuure kora mobhaabhayere, kasi abhantö abha ko-kebhara kono, mbaraashomerwe. Moraabhaabhayere, kasi okobhaabhayera ukwënyu nkuriisyörya kobhe ukushomerwa ukwënyu. 21Amangʼana ghayö, n-kya hano ebhesa bhyaroma omokari ono akutuna ukwebhora. Kasi hano yamara ukwebhora, takuhiita ghwiki inyanko iya ebhesa hë, iyö n-ko okoghera iya ukushomerwa igha, anyöörrë omoona. 22Ni-ighoigho kora na bhëënyu bhonswe mobhaabhayëëyë, kasi nendaashe mmaahane ghwiki na bhëënyu, mushomerwe mo-senkoro isyënyu. Taaho ömöntö araabharuusiri-ho ukushomerwa ukwënyu kuyö. 23Ghwiki enkaagha iyö hano irihika, temoresabha engʼana yoyonswe igho hë.

“No-bhoheene nkobhatëëbhya igha, kyokyonswe igho keno moresabhanga Taata okohetera ku iriina iryane, narebhahaana. 24Kasi nanyabhoono, temoraasabha kyokyonswe igho ku-Waryobha okohetera ku iriina iryane. Motasabha ku-Waryobha naraabhahaane, okore ukushomerwa ukwënyu, kohekerane.

Yëësu nabhaahirë obhoghogho ubhwa ko-kebhara

25“Mbarëngëëyi amangʼana ghayö kö-bhërëngyö, kasi enkaagha iriihika-ho eno ntarebharëngëryanga, ko bhoora nindishumaashanga na bhëënyu harabhurabhu igho amangʼana agha Taata. 26Ko-nkaagha iyö, moreesabhanga Waryobha okohetera ku iriina iryane. Tenkoghamba igha nembasabhera ko-Taata. 27Taata we nabhahanshirë, ko bhoora monhanshirë, kora nkukumya mörë igha nko-Taata Waryobha naarwa. 28Nko-Taata naarwërëëyë nkaasha ko-kebhara kono, bhoono hayö, nko-kebhara kono nkurwa, ndakyora ko-Taata.” 29Mbe abheegha abhaaye bhakaghamba igha, “Tamaaha mbe, bhoono nkoghamba örë bhuuyabhuuya igho, kora tökörëngya ëbhërëngyö hë. 30Bhoono tomarrë okomanya igha, nomanyirë ghonswe igho, tekeeho ikibhuno ikya ömöntö ököbhöörya engʼana yoyonswe eera hë. Ku bhuyö tomarrë ukukumya igha, nku-Waryobha waarwa.” 31Yëësu akabhabhöörya igha, “Bhoono mukumiri? 32Tamaaha, enkaagha iriihika, kora emarrë ukuhika, eno murinyaraghana, kera ömöntö aghende waaye, muntighe öni umwene. Kasi tëndëngë öni umwene igho hë, ko bhoora Taata hamwë arë na öni. 33Mbatëëbhëri amangʼana ghayö, okore mobhe na omorembe ko bhoora moona öbhömwë na öni. Moona inyanko ko-kebhara kono, kasi motakaakwa emetwe, ko bhoora öni nabhaaha ekebhara keno.”

17

Yëësu arasaasaama Waryobha

1Hano Yëësu yaamarrë okoghamba amangʼana ghayö ghonswe igho, akagharamera mu-ryobha, akasaasaama igha,

“Bhoono Taata enkaagha ihikirë. Örökya abhantö ubhuhika ubhwa Omoona uwaaho, okore na öni Omoona uwaaho, nöröki abhantö ubhuhika ubhwaho kya igho bhörë. 2Wangʼaana ubhwera ubhwa okotangata abhantö bhonswe igho, okore mbahaane öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, abhantö bhonswe igho bhano waangʼaana. 3Öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, mbo bhono igha, abhantö bhakomanye uwe Waryobha uwa heene, uwe umwene igho, ghwiki bhammanye na öni Yëësu Kiristo, ono waantoma. 4Öni nöörökya abhantö ubhuhika ubhwaho ko-kebhara kono, ko okomarërrya meremo gheno waantömirë igha ngekore. 5Bhoono Taata, ndasabha wöröki abhantö ubhuhika ubhwane bhono naarenabho, enkaagha eno twaarë hamwë, kora ekebhara keno ketaraabhombwa.

Yëësu arasabhera abheegha abhaaye

6Taata, nkökörrë omanyekaini ko-bhantö bhano kare hayö, na-abha ko-kebhara kono bhaarë. Na-bhaaho bhaarenga, okabhangʼaana, bhoono bhaghöötirë engʼana iyaaho. 7Mbe bhoono bhamanyirë igha, bhyonswe igho bheno waangʼaana, nku-uwe bhyaarwa, 8ko bhoora mbatëëbhëri amangʼana ghonswe igho ghano waantëëbhya, bhonswe bhaghaikërrëëyi. Bhoono bhamanyirë obhoheene igha, nku-uwe naarwa, kora bhakakumya igha nu-uwe waantoma. 9Bhayö mbo nkosabhera, ta-bhantö abha ko-kebhara kono igha mbo nkosabhera hë, m-baara wangʼaana mbo nkosabhera, ko bhoora bhayö mbo abhantö abhaaho. 10Abhantö abhaane bhonswe igho, na-bhaaho. Na abhantö abhaaho bhonswe igho na-bhaane. Ku bhuyö nyöörrë ubhuhika okohetera ko-bhantö bhayö. 11Öni tënkërëngë ghwiki ko-kebhara kono hë, nku-uwe nkuusha. Kasi abheene mbaraaghëndërri okobha ko-kebhara kono. Taata Ömöhörëëru, obharende ko obhotoro ubhwa iriina iryaho reno waangʼaana, okore bhabhe ëkëntö ëkëmwë kya bhono öni na uwe törëngë këntö ëkëmwë. 12Hano naarenga hamwë nabho, naabharendanga ko obhotoro ubhwa iriina iryaho reno wangʼaana. Nkabhanaghya bhuuya, taaho kora ömwë ono yaasira mo-bhayö, kasi n-ditamwe irya ukusira reera iryene igho, okore Amaandeko Amahörëëru ghahekerane.17:12 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 41:9.

13Bhoono Taata nku-uwe nkuusha, na amangʼana ghano, nkoghaghamba ndë ko-kebhara kono, okore ukushomerwa ukwane kobhe mo-senkoro isyabho. 14Öni marrë okobhatëëbhya engʼana iyaaho, ku bhuyö abhantö abha ko-kebhara kono bhabharëghirë. Mbabharëghirë ko bhoora bhatarëngë abha ko-kebhara kono, kya hano öni ntarëngë uwa ko-kebhara kono.

15Öni tenkosabha igha, obharuusi ko-kebhara kono, kasi obhagheterre ko Omoghogho oora. 16Abhantö bhayö, tebharëngë abha ko-kebhara kono hë, n-kya hano öni ntarëngë uwa ko-kebhara kono. 17Obhakore bhabhe abhahörëëru ko obhoheene ubhwaho. Öbhëëghi engʼana iyaaho, ko bhoora engʼana iyaaho yo obhoheene. 18Kya bhono waantoma ko-kebhara kono, ni-ighoigho na öni wonswe nkobhatoma ko-kebhara kono. 19Ndaitoora-ho öni umwene ku-uwe, ko okoghera iya bho, okore bhahörëëribhwi ko obhoheene ubhwaho.

Yëësu arasabhera bhano bharaamukumi

20Te-bhayö abheene igho nkosabhera hë, kasi nkosabhera ndë na bhano bharinkumya ko okohetera ko engʼana iya bhayö nsabhëëyë. 21Ndasabha igha, abhantö bhayö bhonswe igho, bhabhe ëkëntö ëkëmwë, kya bhono uwe Taata örëngë ëkëntö ëkëmwë na öni, na kya igho öni wonswe ndëngë ëkëntö ëkëmwë na uwe. Ghwiki ndasabha igha, abheene bhonswe bhabhe ëkëntö ëkëmwë na bhëëtö, okore abhantö abha ko-kebhara kono bhakumi igha, nu-uwe waantoma Taata. 22Ubhuhika bhono waangʼaana, öni wonswe mbahaayë, okore bhabhe ëkëntö ëkëmwë, kya bhono öni na uwe törëngë ëkëntö ëkëmwë, 23öni neena öbhömwë nabho, na uwe noona öbhömwë na öni. Ku bhuyö nkosabha ndë bhahekeranibhwi kö-bhömwë ubhwabho. Engʼana iyö yo eraaghere abhantö abha ko-kebhara kono bhamanye igha, nu-uwe waantoma, okahansha abhasoorani abhaane bhayö, kya bhono onhanshirë.

24Abhantö bhayö waangʼaana Taata, nkwighomba ndë bhabhe hamwë na öni ahasë hano ndebhanga, okore bhamaahe ubhuhika ubhwane bhono waangʼaana, ko bhoora waanhanshirë, kora ekebhara keno ketaraabhombwa. 25Taata uwa heene, abhantö abha ko-kebhara kono tebhakomanyirë hë. Kasi öni nenkomanyirë, kora abheegha abhaane bhayö, bhamarrë okomanya igha, nu-uwe waantoma. 26Öni nkörrë omanyekane kya bhono örë, kora ghwiki nendaaghëndërri okokora igho, okore righonshe reno onaryo ku-öni, rebhe ko bheene bhayö, na öni wonswe mbe mo-bhayö.”

18

Yëësu araghootwa

(Mataayo 26:47-56; Maariko 14:43-50; Ruuka 22:47-53)

1Hano Yëësu yaamarrë okosaasaama, akatanora na abheegha abhaaye, akaghya humbu iya ribhate irya Kiduröni, hano ibhusitaani iya Ëmëzëituuni yaarë, akasoha-mo na abheegha abhaaye.

2Mbe, Yuuda ono yaanyëërëëyë Yëësu inikö, yaamanyirë ahasë hayö, ko bhoora Yëësu n-hare kaaru yaaghyanga hayö na abheegha abhaaye. 3Mbe, Yuuda akatangata rikomo irya abhasirikare abha Ikiruumi, hamwë na abhasirikare abha risengerro bhano bhaatömirwë na bhanene abha abhasëngëri hamwë na Abhafarisaayo. Bhakaghya mu-bhusitaani muyö, bhaghötërrëëyë setara bheena imyenge na ibhyöghë.

4Yëësu yaamanyirë ghonswe igho ghano ghaaitengʼerwanga ukumunyoora. Ku bhuyö akeemoka akabhöörya abhantö bhayö bhaaishirë igha, “Kana, nawë mukutuna?” 5Bhakamohonshora igha, “Toratuna Yëësu uwa Nazarëëti.” Yëësu akabhahonshora igha, “Nö-öni.”

Yuuda oora yaanyëërëëyë Yëësu inikö, yaarenga aimërëëyë hamwë na abhasirikare bhayö. 6Mbe, hano Yëësu yaabhatëëbhëri igha, “Nö-öni,” abhantö bhayö bhakakyora nyuma, bhakaghwa hansë. 7Yëësu akabhabhöörya ghwiki igha, “Kana, nawë mukutuna?” Bhakamohonshora igha, “Toratuna Yëësu uwa Nazarëëti.” 8Yëësu akabhatëëbhya igha, “Mmarrë okobhatëëbhya igha nö-öni. Nyoore nö-öni mukutuna, mutighe bhano bhaghende hano bhakutuna ukughya.” 9Yëësu yaaghambirë igho, okore ghahekerane amangʼana ghano yaaghambirë ekembere igha, “Abhantö bhano waangʼaana, naabhanaghyanga bhuuya, taaho kora ömwë ono yaasira ko bhano waangʼaana.”18:9 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 17:12.

10Mbe, Simööni Peetero akasomora umushonge ughwaye, akagheesha omoghorwa uwa omonene uwa abhasëngëri, akamobhotora ökötwë ukwa bhoryo. Omoghorwa uyö yaabherekerwanga igha Maarikusi. 11Kasi Yëësu akakaania Peetero igha, “Peetero, kyörya umushonge ughwaho mu-kishööghö ikyagho. Kasi, notamanyirë igha ni-igha nnyoore inyanko kya bhono Taata yaasëëmya igha nginyoore?”18:11 Kasi, notamanyirë igha ni-igha nnyoore inyanko kya bhono Taata yaasëëmya igha nginyoore? Mu-Kiyunaani ni-igha, Ntakaasha kunywera ekekombe keno Taata yaangʼaana okore nnywe?

Bharahira Yëësu ko-Anaasi

(Mataayo 26:57-58; Maariko 14:53-54; Ruuka 22:54)

12Mbe, omonene uwa abhasirikare abha Ikiruumi na abhasirikare abhaaye, hamwë na abhasirikare abha risengerro irya Abhayahudi, bhakaghoota Yëësu, bhakamobhoha. 13Mbe, bhakamuhira kanga ko-Anaasi, subhyara uwaabho Kayafa. Kayafa uyö, we yaarë omonene uwa abhasëngëri ko-mooka ghuyö. 14Kayafa uyö we oora yaaraghërrëëyi abhatangati abha Abhayahudi ekembere igha, nyakara ömöntö ömwë akwe, ko okoghera iya abhantö bhonswe igho.18:14 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 11:50.

Peetero araikaana Yëësu

(Mataayo 26:58, 26:69-70; Maariko 14:54, 14:66-68; Ruuka 22:55-57)

15Enkaagha eno abhantö bhayö bhaahiranga Yëësu, Simööni Peetero na umwegha uwöndë, bhakasoorana Yëësu. Umwegha uwöndë uyö, yaamanyekaini kö-mösëngëri omonene uyö, ku bhuyö akasoha hamwë na Yëësu mo-bhogho ubhwa inyumba iya omonene uwa abhasëngëri. 16Kasi Peetero akemerra kebhara mu-kihiita. Mbe, umwegha uwöndë uyö yaamanyekaini ko omonene uwa abhasëngëri, akarishoka kebhara, akashumaasha na umwisëkë ono yaarendanga mu-kihiita hayö, akaikërërrya Peetero asohe.

17Mbe, umwisëkë ömörëndi uwa mu-kihiita uyö, akabhöörya Peetero igha, “Kana, na uwe wonswe tö-ömwë uwa abheegha abha ömöntö uyö örë?” Peetero akamohonshora igha, “A a, tëndëngë murikyabho hë.”

18Ko bhoora embeho yaare-ho, abhaghorwa na abhasirikare abha risengerro bhayö, bhakahuuta omorro, bhakabha bharoota. Peetero wonswe hamwë yaaimërëëyë nabho, aroota omorro ughwa amakara.

Ömösëngëri arabhöörërrya Yëësu

(Mataayo 26:59-66; Maariko 14:55-64; Ruuka 22:66-71)

19Mbe, hano amangʼana ghayö ghaakorekananga, omonene uwa abhasëngëri uyö, akabhöörya Yëësu amangʼana agha abheegha abhaaye, na amëëghyö aghaaye. 20Yëësu akamohonshora igha, “Enkaagha yonswe igho naaghambanga ko-bhantö bhonswe igho harabhurabhu igho, nëëghyanga abhantö mu-sinyumba isya esango iya Abhayahudi, na mo-bhogho ubhwa risengerro mono Abhayahudi bhonswe igho bhakwikomanërya, tenakëëghëri amëëghyö aghaane bhubhise hë. 21Bhoono n-kwakë ökömböörya? Uwe bhöörya abhantö bhano bhaaighwa keno naabhatëëbhëri, bhayö mbo bhamanyirë ghano nëëghyanga.” 22Hano Yëësu yaaghambirë igho, umusirikare ono yaarenga aimërëëyë haangʼë nawe, akamotema rikööfi, akamöbhöörya igha, “Ni-igho okohonshora omonene uwa abhasëngëri?” 23Yëësu akamohonshora igha, “Nyoore m-boghogho ngambirë, ntëëbhya obhoghogho bhuyö ngambirë. Kasi nyoore m-buuya ngambirë, ntëëbhya keno këghërrë öntëmirë?” 24Mbe, Anaasi akaraghërrya igha, Yëësu ahirwe ko-Kayafa omonene uwa abhasëngëri, abhöhirwë ighoigho.

Peetero araikaana ghwiki Yëësu

(Mataayo 26:71-75; Maariko 14:69-72; Ruuka 22:58-62)

25Mbe, hano Simööni Peetero yaarenga aimërëëyë aroota omorro, abhantö nyabhorebhe bhakamöbhöörya igha, “Kasi, na uwe tö-ömwë uwa abheegha abha ömöntö uyö?” Peetero akabhahonshora igha, “A a, tö-öni hë.” 26Ömwë uwa abhaghorwa abha omonene uwa abhasëngëri ono yaarë umuhiiri uwa ömöntö oora Peetero yaabhötööyë ökötwë, akamöbhöörya igha, “Tenaarënkörööshë mu-bhusitaani haara hamwë na Yëësu?” 27Peetero akaikaana ghwiki igha, “Tö-öni hë.” Këmwë igho, sekaraghora.

Abhatangati abha Abhayahudi bharahira Yëësu ku-Piraato

(Mataayo 27:1-2; Maariko 15:1-5; Ruuka 23:1-5)

28Mbe, hano bhwaakëëyë nyinkyo shiri, abhatangati abha Abhayahudi bhakaghegha Yëësu ukurwa wa Kayafa, bhakaghya nawe mu-ghunyumba ughwa öbhötöngi ubhwa Ikiruumi. Kasi bho tebhaasöhirë-mo hë,18:28 Tebhaasöhirë-mo hë. Okorengʼaana na seteemo isya Abhayahudi, oraanyoore Umuyahudi asöhirë mu-nyumba iya ömöntö ono atarëngë Umuyahudi yaanyankuhanga, ku bhuyö tebhakaarëëyë ibhyakorya ibhya Epasaka hë. okore bhatakainyakuhya, bhakerwe okorya ibhyakorya ibhya Epasaka. 29Mbe, Piraato omotangati uwa Ikiruumi, akarishoka kebhara akaghya hayö bhaarë, akabhabhöörya igha, “Kana, m-bushöngëri kë bhono moonabho kö-möntö ono?” 30Bhakamohonshora igha, “Singa ömöntö ono atasarri engʼana, tetokaamörëëtirë ku-uwe hë.” 31Piraato akabhatëëbhya igha, “Momogheghe bhëënyu abheene, moghende momobhotorre ikiina bhëënyu abheene, ko okorengʼaana na amaraghërryö aghëënyu.” Kasi Abhayahudi bhakamohonshora igha, “Bhëëtö tetoona ubhwera ubhwa okobhotorra ikiina ömöntö wowonswe igho igha aitwe.” 32Ghayö ngaabhaayë igho, okore ghahekerane amangʼana ghano Yëësu yaaghambirë, ukwörökya bhono akaakuurë.18:32 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 12:32.

Piraato arabhöörërrya Yëësu

33Mbe, Piraato akasoha ghwiki mu-ghunyumba ghuyö, akaraghërrya igha bhareete Yëësu. Akamöbhöörya igha, “Uwe no-mokama uwa Abhayahudi örë?” 34Yëësu akamohonshora igha, “Engʼana iyö ömbörri, ni-iya amaitegherro aghaaho, kasi m-bantö bhandë bhakötëëbhëri igho?” 35Piraato akamohonshora igha, “Öni m-Muyahudi ndë? Abhantö abha ikyaro ikyënyu na abhanene abha abhasëngëri, mbo bhakörëëtirë ku-öni hano. Kana, ne-ngʼana kë osarri?” 36Yëësu akamohonshora igha, “Obhokama ubhwane te-bhwa ko-kebhara kono hë. Singa m-mbwa ko-kebhara kono bhwarë, abheegha abhaane mbakaanyitanëëyë, okore ntakaaghootwa na abhatangati abha Abhayahudi. Kasi obhokama ubhwane, te-bhwa ko-kebhara kono hë.”

37Mbe, Piraato akamöbhöörya igha, “Nkwo okoghamba igha uwe m-mokama örë?” Yëësu akamohonshora igha, “M-maheene oghamarrë igha, öni m-mokama ndë. Öni naasha nkeebhorwa ko-kebhara kono, ko okoghera iya engʼana ëmwë igha, nëëghi abhantö obhoheene. Ömöntö wowonswe igho uwa heene, uyö nkoghoota arë amangʼana aghaane.” 38Piraato akamöbhöörya igha, “Obhoheene n-këntö kë?”

Hano Piraato yaamarrë ököbhöörya engʼana iyö, akarishoka ghwiki kebhara, akatëëbhya abhatangati abha Abhayahudi igha, “Öni tenkomaaha obhosarya bhobhonswe igho kö-möntö ono hë. 39Kasi eeho eteemo iya okobhatashorra omobhohe ömwë enkaagha iya inyangi iya Epasaka, bhoono nkutuna mörë mbatashorre omokama uwa Abhayahudi uyö?” 40Mbe, abhantö bhakashaghana bharaghamba igha, “A a! Otakaamotashora, kasi ototashorre Bharaabha.” Bharaabha uyö m-mogharanshöri yaarë uwa eserekaare iya Ikiruumi.

19

Yëësu arabhotorrwa ikiina igha ahanekwe ko-mosarabha

(Mataayo 27:15-31; Maariko 15:6-20; Ruuka 23:13-25)

1Mbe, Piraato akaraghërrya abhasirikare abhaaye igha, bhagheghe Yëësu bhamoteme na imishariti. 2Abhasirikare bhakaringa ikirighi ikya amahwa, bhakatoorra Yëësu ko-motwe. Kora bhakamötöörya engansho iya ekekama iya erangë këësërö.3Bhakabha bharaghya ku-Yëësu, bharamökëërya igha, “Waraayë omokama uwa Abhayahudi!” Bhakabha bharamotema amakööfi. 4Ghwiki Piraato akarishoka kebhara, akabhatëëbhya igha, “Motamaaha, tigha ndeete ömöntö uyö kebhara hano kö-bhëënyu, okore momanye igha, öni tëndööshë obhosarya bhwobhwonswe bhoora kö-möntö uyö hë.” 5Mbe, bhakarishökya Yëësu kebhara, eno atöörëëywë ko-motwe ikirighi ikya amahwa, na engansho iya erangë këësërö. Mbe, Piraato akabhatëëbhya igha, “Ömöntö uwëënyu n-goono.”

6Hano abhanene abha abhasëngëri na abhasirikare abhaabho bhaarööshë Yëësu, bhakashaghana bharaghamba igha, “Mohaneke ko-mosarabha, mohaneke ko-mosarabha!” Piraato akabhahonshora igha, “Momogheghe bhëënyu abheene, moghende momohaneke ko-mosarabha, ko bhoora öni tëmörööshë igha aana obhosarya hë.” 7Abhayahudi bhakamohonshora igha, “Bhëëtö ntoona amaraghërryö, na ko okorengʼaana na amaraghërryö ghayö, ni-igha aitwe, ko bhoora akwikora igha m-Moona uwa Waryobha.”19:7 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 24:16.

8Hano Piraato yaaighuurë amangʼana ghayö, akoobhoha bhököngʼu. 9Piraato akasoha ghwiki mu-ghunyumba ghuyö, akabhöörya Yëësu igha, “Kana uwe n-hasë kë urwërëëyë?” Kasi Yëësu teyamöhönshööyë ngʼana hë. 10Mbe, Piraato akamöbhöörya igha, “N-kwakë otakonhoshora? Kasi, tomanyirë igha neena obhotoro ubhwa okokotashora, kora na ubhwa okokohaneka ko-mosarabha?” 11Yëësu akamohonshora igha, “Uwe tokaabhaayë na obhotoro bhobhonswe igho ko amangʼana aghaane, singa Waryobha ataakohaana ukurwa ighörö iyö. Ku bhuyö ömöntö ono antöörrë mo-mabhoko aghaaho, naana ëkëbhë ekenene bhököngʼu kokera ikyaho.”

12Mbe, hano Piraato yaaighuurë amangʼana ghayö, akashaashya ukutuna enshera iya okotashora Yëësu, kasi Abhayahudi bhakakora ikituri bhököngʼu bharaghamba igha, “Hano oraatashore ömöntö ono, omanye igha törëngë omosaani uwa Kaisaari hë. Ko bhoora ömöntö ono akwikora igha m-mokama, n-Kaisaari akunyeera senkaani.” 13Mbe, hano Piraato yaaighuurë amangʼana ghayö, akarishökya Yëësu kebhara, akaghya akaikara ku-kitumbë ikya okobhotorra ibhiina. Ahasë hayö, habherekerwanga igha Öbhööri ubhwa Ritare. Ko-keghambo ikya Ikiëbhuraania ni-igha Ghabhata. 14Okanyoora enkaagha ihikirë saa isansabha isya omobhasö. Urusikö ruyö, nu-urwa ökösëëmya inyangi iya Epasaka rwaarë.

Piraato akatëëbhya Abhayahudi bhayö igha, “Momaahe omokama uwëënyu!” 15Mbe, bhakashaghana bharaghamba igha, “Muruusi-ho! Mohaneke ko-mosarabha!” Piraato akabhabhöörya igha, “Kana, nkutuna mörë nhaneke omokama uwëënyu ko-mosarabha?” Abhanene abha abhasëngëri bhakamohonshora igha, “Bhëëtö tetoona omokama uwöndë hë, kasi n-Kaisaari umwene!” 16Mbe, Piraato akabhahaana Yëësu okore ahanekwe ko-mosarabha.

Yëësu arahanekwa ko-mosarabha

(Mataayo 27:32-44; Maariko 15:21-32; Ruuka 23:26-43)

Mbe, abhasirikare bhakaghegha Yëësu, bhakaghya nawe. 17Yëësu yaarenga aghëghirë omosarabha ughwaye hano bhaaghendanga, akaghya ahasë hano bhakobherekera ku-Kiëbhuraania igha, Ghorighoota, ensonga yaamo ni-igha, ëkëhöörë ikya ömöntö. 18Abhantö abhandë bhabhërë, bhonswe bhaahanëkirwë ko-mesarabha, ömwë orobhareka urwa bhoryo urwa Yëësu, na uwöndë orobhareka urwa bhömösi, Yëësu akabha ghatë yaabho.

19Piraato yaarenga araghërrëëyi igha, amangʼana ghaandekwe igha, ono n-yëësu uwa nazarëëti, omokama uwa abhayahudi ghatoorwe ighörö ko-mosarabha ughwa Yëësu. 20Amaandeko ghayö, ngaandëkirwë ku-Kiëbhuraania, Ekeratiini na Ikiyunaani. Amaandeko ghaasömirwë na Abhayahudi abhaaru, ko bhoora ahasë hayö bhaahanëkëëyë Yëësu ko-mosarabha, haangʼë haarë na umughi ughwa Yërusarëëmu.

21Mbe, abhanene abha abhasëngëri na Abhayahudi, bhakatëëbhya Piraato igha, “Otakaandeka igha, ‘M-mokama uwa Abhayahudi,’ kasi wandeke igha, ‘Ömöntö ono yaaghambirë igha m-mokama uwa Abhayahudi.’ ” 22Piraato akabhahonshora igha, “Öni mmarrë ukwandeka.”

23Hano abhasirikare bhaamarrë okohaneka Yëësu ko-mosarabha, bhakaghegha singibho isyaye, bhakasitwena sekabha amabhoho ane. Kera umusirikare akaghegha ikitweno ikyaye. Ghwiki, bhakaghegha engansho iyaaye, eno etaarë na urutumo kora örömwë, yaarökirwë eghootaini ukurwa kighörö. 24Mbe, bhakateebhania igha, “Tetokaatandora engansho eno, kasi tokore ekekoobhwe, tomaahe igha, ni-iya wë eraabhe.” Ghayö ngaaikörrë igho, okore ghahekerane ghano ghaandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, “Bhaatwenaini singibho isyane, bhakakorra engansho iyaane ekekoobhwe.”19:24 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 22:18. Ni-igho abhasirikare bhayö bhaakörrë.

25Mbe, bhaare-ho abhakari abhandë abhane bhano bhaarenga bhaimërëëyë haangʼë na omosarabha ughwa Yëësu. Abhakari bhayö, m-baabho nyakuwaabho Yëësu, maamoke uwaabho Yëësu, Maryamu mokaa Kireopa, na Maryamu uwa Maghidara. 26Mbe, hano Yëësu yaarööshë nyakuwaabho, na umwegha oora yaahanshirë bhököngʼu aimërëëyë haangʼë na nyakuwaabho, akaghamba igha, “Nyakörö, maaha uyö we mura uwaaho.” 27Ghwiki akatëëbhya umwegha oora igha, “Maaha uyö we nyakuwëënyu.” Mbe, ukurwa enkaagha iyö, umwegha uyö akaghegha nyakuwaabho Yëësu, akaghya ukwikara nawe ka waaye.

Yëësu arakwa

(Mataayo 27:45-56; Maariko 15:33-41; Ruuka 23:44-49)

28Mbe, okanyoora Yëësu amarrë okomanya igha amangʼana ghonswe igho, bhoono ghahööyë, ku bhuyö akaghamba igha, “Ndaighwa inyonta.”19:28 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 69:21. Yaaghambirë igho okore ghahekerane ghano ghaandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru. 29Ahasë hayö kyaare-ho ëkëntö keno bhaaishööyi-mo idivai ëndörö kai. Mbe, bhakaghegha righaasu, bhakarishabhya mu-divai iyö, bhakaghashëkya ku-risagharya irya umuhisopo, bhakainyökya, bhakahërrya Yëësu mu-munywa. 30Hano Yëësu yaawonshiri idivai iyö igho, akaghamba igha, “Ghahööyë!” Mbe, akahiinya omotwe ughwaye, akakwa.

Umusirikare arabheta Yëësu na ritimö

31Urusikö ruyö Yëësu yaakuurë, ndo-no rokotangatera urusikö urwa Obhotooro. Urusikö urwa Obhotooro ruyö, ko-Bhayahudi, ndo-nene rwaarë okokera isyëndë, na abhatangati abha Abhayahudi tebhatunanga ibhihundughu bhitighare ko-mesarabha urusikö urwa Obhotooro hë.19:31a Urusikö urwa Obhotooro. Amaraghërryö agha Mosa teghakwikërrya okobheeka ömöntö urusikö urwa Obhotooro. Urusikö urwa Obhotooro rwaasimyanga enkaagha iya okoghwa ukwa iryobha urusikö urwa Ijumaa okohekera Jumamöösi hano ghwiki iryobha ryaaghwanga, hayö ho Obhotooro bhwaahwanga. Urusikö urwa Obhotooro ruyö, ndo-nene bhököngʼu rwaarë ko bhoora ndwaarë urusikö urwa inyangi iya Epasaka. Mbe, bhakaghya ku-Piraato, bhakamosabha igha abhasirikare bhaghende bhabhune amaghörö19:31b Bhabhune amaghörö. Bhaakörrë igho okore bhakwe kamwë igho. abhantö bhayö bhahanëkirwë ko-mesarabha, na ibhihundughu bhiyö bhiruusibhwi ko-mesarabha. 32Mbe, abhasirikare bhakaghya ko-bhayö bhaahanëkirwë hamwë na Yëësu, bhakabhuna amaghörö uwa mbere na uwa kabhërë. 33Kasi hano bhahikirë ku-Yëësu, bhakanyoora amarrë ukukwa, tebhaamubhunirë amaghörö hë. 34Kasi umusirikare ömwë, akabheta Yëësu na ritimö mo-sembaru. Mbe, hayö na hayö igho, amaanyinga bheena amanshë bhekarwa. 35Amangʼana ghano ngaandekwa na ömöntö ono yaarööshë ghayö ghaikoranga. Ghano akoghamba no-bhoheene, kora umwene wonswe namanyirë igha, no-bhoheene akoghamba, okore na bhëënyu bhonswe mukumi. 36Ghayö ngaaikörrë, okore ghahekerane ghaara ghaandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, “Tebhaabhunirë kora righuha iryaye hë.”19:36 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 34:20.37Ghwiki Amaandeko Amahörëëru nkoghamba gharë igha, “Mbaremaaha ono bhaabhëtirë na ritimö.”19:37 Maaha mo-ketabho ikya Zakaria 12:10.

Yëësu arabheekwa

(Mataayo 27:57-61; Maariko 15:42-47; Ruuka 23:50-56)

38Hano ghayö ghaahööyë, akaasha ömöntö ono yaabherekerwanga igha Yusufu, ono yaarwërëëyë Arimatea. Ömöntö uyö, m-mwegha uwa Yëësu Kiristo yaarë, kasi bhubhise, ko bhoora yoobhohanga abhatangati abha Abhayahudi. Mbe, ömöntö uyö akaasha ku-Piraato, akamosabha aikërri agheghe ikihundughu ikya Yëësu, aghi okobheeka. Piraato akaikërrya. Yusufu akaghya, akahëënia ikihundughu ikya Yëësu.

39Kora Nikodeemo ono yaaghëëyë ku-Yëësu enkaagha nyabhorebhe ubhutikö,19:39 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 3:2. akaasha-ho na amaghuta agha umwishooghaniö ughwa ikirumba ikiiya. Umwishooghaniö ghuyö, ngwaarë ughwa ekerengere ikya sikiiro merongo etatö. 40Mbe, bhakaghegha ikihundughu ikya Yëësu, bhakakerengerra mo-sanda iya eketani hamwë na amaghuta agha ikirumba ikiiya ghaara, kya bhoora seteemo isya Abhayahudi isya okobheeka abhantö syaarë. 41Ahasë hayö bhaahanëkëëyë Yëësu, yaare-ho ibhusitaani. Mu-bhusitaani muyö, yaare-mo embeehera eehya, eno waanyöörrë ataraabheekwa-mo ömöntö kora ömwë.19:41 Seteemo isya Abhayahudi isya okobheeka abhantö, nsyaarë isya okotoora abhaku mo-masana na ukuribha-ho reghena mu-kihiita. Embeehera iya Yëësu mu-risana yaarë.42Muyö mbe mo bhaabhëkirë Yëësu, ko bhoora urusikö urwa Obhotooro urwa Abhayahudi n-haangʼë rwaarë ruhike, na embeehera iyö n-haangʼë hayö yaarë.

20

Ukuryoka ukwa Yëësu

(Mataayo 28:1-8; Maariko 16:1-8; Ruuka 24:1-12)

1Hano urusikö urwa Jumapiri rwahikirë, Maryamu uwa Maghidara yaamutirë nyinkyo shiri, akaghya mo-mbeehera iya Yëësu. Akanyoora reghena reera rihingirrwë ukurwa ku-munywa ughwa embeehera. 2Mbe, akakenya akaghya ku-Simööni Peetero na ku-mwegha uwöndë ono Yëësu yaahanshirë. Akabhatëëbhya igha, “Abhantö bharuusiri mo-mbeehera ikihundughu ikya Omonene uwëëtö, kora tetomanyirë hasë bhakihirrë hë!”

3Peetero bhaana umwegha uwöndë uyö, bhakatanora, bhakaghya ko-mbeehera. 4Bhonswe igho bhabhërë mbaakenyanga, kasi umwegha uwöndë uyö, yaakënyirë bhököngʼu akatigha Peetero, akatangata ukuhika mo-mbeehera haara. 5Akaihiinya, akasyömërrya mo-mbeehera, akamaaha esanda iya Yëësu, kasi tiyaasöhirë mo-mbeehera hë.

6Mbe, hano Simööni Peetero yaahikirë, akasoha mo-mbeehera, akamaaha esanda iya Yëësu ërëngë hayö. 7Kasi ingibho eno bhaabhöhirë Yëësu ko-motwe, tiyabhanga hamwë na esanda eera hë, iyeene yaarenga iringirwëringirwë, ëtöörrwë hagharë. 8Mbe, umwegha uwöndë uyö yaatangatirë ukuhika hayö, wonswe akasoha mo-mbeehera. Akamaaha, akakumya ghano yaatëëbhiibhwi. 9Tuwanyöörrë bharamanyërrya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, ni-igha Yëësu aryoke ukurwa mo-bhaku. 10Mbe, abheegha bhayö bhakakyora ka.

Yëësu arabhooshokera Maryamu uwa Maghidara

(Mataayo 28:9-10; Maariko 16:9-11)

11Kasi Maryamu uwa Maghidara akatighara kebhara iya mbeehera hayö, aimërëëyë arakuura. Enkaagha eno yaakuuranga, akaihiinya, akasyömërrya mo-mbeehera. 12Akamaaha-mo abhamaraika bhabhërë, bhano bhatöörrë singibho sendabhu, bhaikaayë, uwöndë ntaramotwe ya haara ikihundughu ikya Yëësu kyaarë, na uwöndë haara amaghörö agha ikihundughu ikya Yëësu ghaabhatirë. 13Abhamaraika bhayö bhakamöbhöörya igha, “Nyakörö, n-kë obhaayë orakuura?” Akabhahonshora igha, “Abhantö bhaghëghirë ikihundughu ikya Omonene uwaane, kora temanyirë ahasë bhakihirrë hë.” 14Hano Maryamu uwa Maghidara uyö yaamarrë koghamba amangʼana ghayö, akaisyörya, akamaaha Yëësu aimërëëyë hayö, kasi Maryamu tiyaamanyirë igha n-Yëësu hë.

15Yëësu akamöbhöörya igha, “Nyakörö, n-kë obhaayë orakuura? N-nawë ukutuna?” Maryamu yaakanyanga igha, ömöntö uyö, nö-mököri uwa emeremo uwa mu-bhusitaani muyö, ku bhuyö akamohonshora igha, “Omonene, nyoore nu-uwe öghëghirë ikihundughu ikya Omonene uwaane, otantëëbhya hano ukihirrë, öni nendaakiruusi-ho.” 16Yëësu akamobherekera iriina iryaye igha, “Uwe Maryamu!” Maryamu akaisyörya, akamaaha Yëësu, akaghamba ku-Kiëbhuraania igha, “Rabhöni!” Ensonga iyaamo ni-igha, umwëghya. 17Yëësu akamötëëbhya igha, “Tigha, otakangoota. Tendariina ukughya ighörö iyö ko-Taata hë. Keno nkökötëëbhya ni-igha, kaghi ötëëbhi abhahiiri abhaane20:17 Abhahiiri abhaane. Ensonga iyaamo ni-igha, abheegha abhaane. igha, ‘Ndaghya mu-ryobha ko-Taata, ono arëngë Suwëënyu na bhëënyu bhonswe, ku-Waryobha uwaane na bhëënyu bhonswe n-Waryobha uwëënyu.’” 18Mbe, Maryamu uwa Maghidara, akaherra abheegha abha Yëësu amangʼana igha, “Ndööshë Omonene!” Kora akabhatëëbhya ghonswe igho ghano Yëësu yaamoraghërrëëyi.

Yëësu arabhooshokera abheegha abhaaye

(Mataayo 28:16-20; Maariko 16:14-18; Ruuka 24:36-49)

19Abheegha abha Yëësu bhaaikomaini hamwë mu-nyumba, omoghoroobha ughwa urusikö ruyöruyö. Bhakasiika-ho ebhesaku, ko bhoora bhoobhohanga abhatangati abha Abhayahudi. Mbe, mbaatöökëëyë Yëësu aimërëëyë ghatëghatë iyaabho, akabhatëëbhya igha, “Mobhe na omorembe bhamurë.” 20Mbe, hano yaamarrë okoghamba ghayö, akabhöörökya amabhoko aghaaye, na orobharu urwaye, abheegha abhaaye bhayö, bhakashomerwa igha, bharööshë Omonene uwaabho. 21Yëësu akabhakëërya ghwiki igha, “Mobhe na omorembe bhamurë. Kya bhono Taata Waryobha yaantoma, ni-ighoigho na öni wonswe nkobhatoma ko-kebhara kono.” 22Mbe, hano yaamarrë okoghamba ghayö, akabhahuuha, akabhatëëbhya igha, “Mogheghe Umwika Ömöhörëëru. 23Ömöntö wowonswe ono moraabhere ëbhëbhë ibhyaye, uyö nabhëëywë. Na ono moraange ukwabhera ëbhëbhë ibhyaye, uyö taabherwe hë.”

Yëësu arabhooshokera Toomasi

24Umwegha ömwë mo-bheegha ikömi na bhabhërë abha Yëësu, ono yaabherekerwanga igha Toomasi, handë igha “Ekesare,” tiyaarenga-ho hë, enkaagha eno Yëësu yaaishirë. 25Mbe, abheegha bharikyaye bhakamötëëbhya igha, “Bhëëtö törööshë Omonene.” Umwene akabhahonshora igha, “Öni hano ntarööshë amaköru agha ko-mabhoko aghaaye, na okotoora ikyara ikyane moora bhaatëmërrëëyë imishumaari, na okotoora okobhoko ukwane mo-sembaru haara, ntinkumi hë!”

26Hano sinsikö monaane syaahëtirë, okanyoora abheegha abha Yëësu bhaikomaini ghwiki mu-nyumba. Toomasi wonswe ho yaarë. Ebhesaku mbyaarenga bhisiikirwë, kamwë igho, bhakatookera Yëësu areemerra ghatëghatë iyaabho, akabhakëërya igha, “Mobhe na omorembe!” 27Mbe, hano akomara akatëëbhya Toomasi igha, “Reeta hano ikyara ikyaho, maaha amabhoko aghaane, oreete okobhoko ukwaho okotoore mo-sembaru isyane, okore ukumi, otakaaghëndërrya ukwanga kukumya.” 28Toomasi akamohonshora igha, “Omonene uwaane na Waryobha uwaane!” 29Yëësu akamohonshora igha, “Uwe ko bhono öndööshë bhoono ukumiri. Nyakara bhaara bhakukumya igho bhatandööshë.”

Ikibhuno ikya ukwandekwa ukwa eketabho keno

30Mbe, bheeho ebhemanyërryö ibhyëndë ibhyaru ibhya amakono bheno Yëësu yaakörrë, mbere iya abheegha abhaaye, bheno bhetaandëkirwë mo-ketabho keno. 31Kasi ebhemanyërryö bheno bhyaandëkirwë, mbyaandëkirwë okore mukumi igha, Yëësu we Kiristo, Omoona uwa Waryobha, na ukukumya kuyö, kobhahaane öbhöhöru ko okohetera ku iriina iryaye.

21

Yëësu arabhooshokera abheegha abhaaye Ghariraaya

1Hano ghayö ghaahööyë, Yëësu ghwiki akabhooshokera abheegha abhaaye haangʼë na inyansha iya Tibhëëria, amangʼana ghayö, ni-igha ghaabhaayë. 2Bhano bhaarenga hamwë hayö, m-baabho Simööni Peetero, Toomasi ono yaabherekerwanga igha Ekesare, Natanaëri ono yaarwërëëyë Kana iya mo-mokowa ughwa Ghariraaya, na abhamura abhabhërë abha Zebhedaayo,21:2 Abhamura abhabhërë abha Zebhedaayo. Amariina aghaabho bhaarë Yaakobho na Yohana. Maaha mo-ketabho ikya Mataayo 10:2. bheena abheegha abhandë bhabhërë. 3Simööni Peetero yaatëëbhëri bharikyaye igha, “Tigha ngende okotegha sinswë.” Abheene bhonswe bhakamohonshora igha, “Kora na bhëëtö bhonswe ntoraahinane na uwe.” Mbe bhakaghya, bhakariina mu-bhwato, kasi ubhutikö ubhughima ubhwa urusikö ruyö, tebhaanyöörrë këntö hë.

4Yëësu akahika ku-nyansha hayö nyinkyo shiri, akeemerra-ho, abheegha abhaaye tebhaamomanyërëëyi hë. 5Mbe, Yëësu akabhabhöörya igha, “Bhasaani abhaane, ndamanya timunyöörrë sinswë hë, kasi mmonasyo?” Bhakamohonshora igha, “A a.” 6Yëësu akabhatëëbhya igha, “Morekere omotegho orobhareka urwa bhoryo ubhwa ubhwato, moraaghööti sinswë.”

Mbe, bhakarekera omotegho orobhareka ruyö, bhakaghöötya sinswë, kora bhakakerwa okoserotera mu-bhwato, ko bhoora sinswë seno bhaaghöötëri, ni-nsharu bhököngʼu syaarë. 7Umwegha omoghonshe bhököngʼu ku-Yëësu, akatëëbhya Peetero igha, “Ono no-Monene uwëëtö!” Hano Simööni Peetero yaaighuurë igha no-Monene uwaabho, akaibhoha ingibho iyaaye, akairekera mu-nyansha. 8Abheegha abhandë bhakaasha mu-bhwato, ko bhoora n-haangʼë bhaarë na omorambo, n-kya amataamboka ighana imwë igho. Bhakaasha eno bhararuta omotegho ghuyö ghwaaishööyë sinswë.

9Mbe, hano bhaahikirë ko-morambo hayö, bhakanyoora-ho omorro ghökörrë enkara. Sinswë na omokaate bheeko. 10Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Moreete hano sinswë nke igho seno möghöötëri.”

11Mbe Simööni Peetero akarwa mo-manshë araruta omotegho ghuushe ko-morambo. Omotegho ngwaarenga ghwishööyë-ko sinswë senene righana imwë na merongo etaano na isatö. Nokaanyoora sinswë ni-nsharu bhököngʼu syaare-ko, kasi omotegho teghwatandökirë hë.

12Yëësu akatëëbhya abheegha abhaaye igha, “Muushe munyoore ikimunta nkyo.” Taaho umwegha ono yaakarëhirë ököbhöörya Yëësu igha, “Nu-uwe wë?” ko bhoora mbaamanyirë igha, no-Monene uwaabho. 13Mbe, Yëësu akaasha akaghegha omokaate, akahaana abheegha abhaaye. Ghwiki akaghegha na inswë, akakora bhuyöbhuyö. 14Ruyö nu-urwa katatö rwaarë, urwa Yëësu okobhooshokera abheegha abhaaye, ukurwa roora Waryobha yaamuryökëri ukurwa mo-bhaku.

Yëësu arashumaasha na Peetero

15Mbe, hano bhaamarrë okorya, Yëësu akabhöörya Simööni Peetero igha, “Simööni, mumura uwa Yohana, nonhanshirë okokera bhono bhano bhanhanshirë?” Peetero akamohonshora igha, “Yëë, Omonene, kana uwe nomanyirë igha nenkohanshirë.” Yëësu akamötëëbhya igha, “Rëësya ebhemaanwa ibhya amangʼöndi aghaane.” 16Yëësu akabhöörya Peetero urwa kabhërë igha, “Simööni, mumura uwa Yohana, nonhanshirë?” Peetero akamohonshora igha, “Yëë, Omonene, kana uwe nomanyirë igha nenkohanshirë.” Yëësu akamötëëbhya igha, “Naghya amangʼöndi aghaane.” 17Akamöbhöörya ghwiki urwa katatö igha, “Simööni, mumura uwa Yohana, nonhanshirë?” Peetero akabhaabhayera ko bhoora yaamöbhöörri hare katatö igha, “Nonhanshirë?” Akamohonshora igha, “Omonene, kana uwe nomanyirë ghonswe igho. Nomanyirë igha nenkohanshirë.” Yëësu akamötëëbhya igha, “Rëësya amangʼöndi aghaane. 18No-bhoheene nkökötëëbhya igha, hano waarenga mumura, waaibhohanga singibho, ughya ahasë honswe hano ukutuna. Kasi hano oreghota, norerambeka amabhoko aghaaho, ömöntö uwöndë akwibhöhi singibho, akuhire hano otakutuna ukughya.” 19Yëësu yaaghambirë amangʼana ghayö, ukwörökya igha, ni-nkwa kë Peetero arikwa, eno ereghera Waryobha atöönibhwi. Mbe, hano Yëësu yaamarrë okoghamba ghayö, akatëëbhya Peetero igha, “Nsoorana.”

20Mbe, Peetero akaisyörya, akamaaha umwegha ono Yëësu yaahanshirë bhököngʼu, yaabharwanga nyuma. Umwegha uyö no-oora yaarenga aisëghëkirë ku-kikubha ikya Yëësu, enkaagha iya ibhyakorya ibhya omoghoroobha, kora akabhöörya Yëësu igha, “Omonene, n-nawë araakunyeere inikö?” 21Mbe, hano Peetero yaarööshë umwegha uyö, akabhöörya Yëësu igha, “Omonene, ono we?” 22Yëësu akamohonshora igha, “Hano ho oraanyoore nkutuna ndë igha abhe möhöru okohekera hano ndikyora, n-kë këkötönëri ko-ghayö? Uwe onsoorane.” 23Mbe, amangʼana ghayö ghakaromaana mo-bharikyaye igha, umwegha uyö tarikwa hë. Kasi Yëësu tiyaaghambirë igha tarikwa hë, kasi keno yaaghambirë ni-igha, “Nyoore nkutuna ndë igha abhe möhöru okohekera hano ndikyora, uwe n-kë këkötönëri?” 24Umwegha uyö, we akwemererra amangʼana ghano, kora we yaandeka amangʼana ghano. Kora na bhëëtö bhonswe ntomanyirë igha, no-bhoheene akwemererra.

Yëësu yaakörrë amangʼana aghandë amaaru

25Ghwiki ni-igha, ghaaho amangʼana aghandë amaaru ghano Yëësu yaakörrë. Hano amangʼana ghayö ghonswe igho ghakaandëkirwë, ndamanya igha, kora ekebhara kyonswe igho, tekekaaisirë okotoora-mo ebhetabho bheno bhekaandëkirwë.