Ritashandighi irya Pauro

ko-Bhagharatia

Obhotangati

Gharatia no-mokowa ghono ghwaarë ghatëghatë iya ikyaro keno sinsikö seno kekobherekerwa igha Bhuturuki. Pauro bhaana Bharinaabha bhaaraarëkirë Amangʼana Amaiya agha Yëësu mu-mighi nyabhorebhe ighya mo-mokowa ughwa Gharatia. Abhantö abhaaru mbaakumiri Amangʼana Amaiya agha Yëësu, bhakabha Abhakiristo. Kasi hano ribhagha ryaahëtirë-ho, abhantö abhandë bhakaasha bhakëëghya Abhakiristo igha bhaaghootenga amaraghërryö na seteemo isya Abhayahudi, kora bhasaarwenga.

Pauro nkuhiitökya arë Abhakiristo mu-ritashandighi mono igha, Waryobha nkötöörya arë abhantö bhonswe igho bhano bhakukumya Kiristo, te-bhano bhakoghoota amaraghërryö handë seteemo nyabhorebhe. Ghwiki, nkobhatëëbhya arë amangʼana agha abhatomwa abha Yëësu bhano bhaarenga Yërusarëëmu (Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abhatomwa 15). Pauro nkoghamba arë bhuuya igha, tetootore okobha abhantö abha heene ku-Waryobha ko okoghoota amaraghërryö aghaaye, kasi n-ku umukumo ughwëtö ughwene igho. Pauro aröörökya igha, okomenya ukwa Abhakiristo, kotangatwenga na Umwika Ömöhörëëru, okore tosooke umughiro omonene ughwa Waryobha ughwa okohansha abhantö abhandë.

1

Amakëërërryö

1Ritashandighi reno, nku-öni Pauro omotomwa riruurë. Öni tenaatomwa na abhantö hë, kora tebhaaho abhantö bhano bhaaghambirë igha mbe omotomwa. Kasi Yëësu Kiristo umwene we yaantoma bhaana Taata Waryobha ono yaamuryökëri ukurwa mo-bhaku. 2Öni toona abhakumya bharikyëtö bhonswe igho bhano bharëngë hamwë na öni, nkobhakëërya törë, bhëënyu abha mo-makanisa agha Waryobha ghano gharëngë mo-mokowa ughwa Gharatia. 3Örööbhö na omorembe ukurwa ku-Waryobha Taata uwëëtö, na ko-Monene uwëëtö Yëësu Kiristo bhebhe hamwë na bhëënyu. 4Kiristo yaairuusiri öbhöhöru ubhwaye, ko okoghera iya ukuruusya-ho ëbhëbhë ibhyëtö. Yaakörrë igho, okore atötööri turwe mo-mangʼana amaghogho ghonswe igho agha ko-kebhara keno ikya bhoono igho. Ghayö ghonswe igho ngaabhaayë igho, ko okorengʼaana na okohansha ukwa Waryobha Taata uwëëtö. 5Waryobha atöönibhwi amakora na amakora. Amina.

Motakaaitegherra amëëghyö amaghogho

6Öni nkobharoghoora ndë bhököngʼu. Ko bhoora ni-ribhagha ike igho ryaahëtirë, hayö haiki igho, bhëënyu moranga Waryobha ono yaabhabherekera kö rööbhö urwa Kiristo, kasi ni-mighiro ighyëndë igho mokoghoota. Imighiro ghiyö, ngyo abhandë bhakobherekera igha, ngyo Amangʼana Amaiya agha Kiristo. 7Obhoheene ni-igha, teghaaho Amangʼana Amaiya aghandë okokera ghayö hë. Nkoghamba ndë ghayö ko bhoora igha, bhaaho abhantö bhano bhakobhabhurunga. Kora nkutuna bharë igha bhasyöri Amangʼana Amaiya agha Kiristo. 8Kasi ömöntö wowonswe oora, nokaanyoora igha m-bëëtö bhano, handë igha maraika ukurwa mu-ryobha aashe abharaarekere amangʼana ghano gharëngë bhöndë igho, ghano ghatatuubhaini na ghaara öni naabharaarëkëëyë, ömöntö kya uyö, anyoore riragha! 9Nkobhatëëbhya ndë ghwiki kya bhoora naabhatëëbhëri enkaagha eera igha, hano ömöntö wowonswe igho araashe abharaarekere Amangʼana Amaiya agha eteemo iyëndë, ghano ghatatuubhaini na ghaara naabharaarekera, ömöntö kya uyö, anyoore riragha!

10Bhoono bhëënyu nkokanya mörë igha nkutuna ndë okohanshwa na abhantö? Ti-igho hë, keno nkutuna no-kohanshwa na Waryobha umwene igho! Okaanyöörrë igha na-bhantö nkutuna kötëghërya, tenkaabhaayë omoghorwa uwa Yëësu Kiristo hë.

Pauro aratomwa na Waryobha okoraareka Amangʼana Amaiya

11Abhakumya bharikyëtö, nkutuna ndë momanye igha, Amangʼana Amaiya ghano naabharëëtëëyë tenagharuusiri ko-bhantö hë. 12Ko bhoora taaho ömöntö ono yaaghangʼaayë hë, kora të-möntö wowonswe igho yaanyörökërrëëyi hë. Kasi Yëësu Kiristo umwene we yaanhönyörrëëyë.

13Ndamanya mwaighwa bhono naarenga, enkaagha eno naitaneranga idiini iya Ikiyahudi, bhono naanyankëri bhököngʼu abhantö abha ekanisa iya Waryobha, na bhono naatunanga ngisiki këmwë. 14Naakërrë bharikyane abhaaru, abha embaasi iyaane, ku ukwitanera idiini iya ikiyahudi. Naarenga na omotono bhököngʼu, ughwa okoghoota amëëghyö agha abhakörö bhëëtö. 15Kasi Waryobha yaanshaaghööyë kora ntareebhorwa, kö örööbhö urwaye, akamberekera, akamaaha igha, 16anhonyorre amangʼana agha Omoona uwaaye kya bhono arë. Yaakörrë igho, okore ndaareke Amangʼana Amaiya agha Yëësu Kiristo ko-Bhakyaro. Tenatunirë abhantö abha okondaghërrya keno nkaakörrë. 17Tenaaghambirë igha, “Tigha ngende Yërusarëëmu ko bhaara bhaantangatëëyë okobha abhatomwa.” Kasi keno naakörrë kamwë igho, nu-kughya mu-kyaro ikya Arabhia, hano nkomara, nkakyora Damasiko.

18Hano imyoka etatö ghyaahëtirë, nkaghya Yërusarëëmu, okore nsikanere-yo na Peetero.1:18 Peetero. Iriina iryaye iryëndë ni-igha Keefa. Ensonga iya amariina ghayö ni-igha, Ritare. Nkaikara waaye hayö, sinsikö ikömi na isaano. 19Kasi tenaarööshë abhatomwa abhandë hë, kutigha Yaakobho mura uwaabho Omonene uwëëtö Yëësu. 20No-bhoheene nkobhatëëbhya, kora Waryobha namanyirë igha, amangʼana ghano nkobhandekera te-bhorongo hë.

21Mbe, hano naamarrë, nkaghya mo-mokowa ughwa Siria na ughwa Kirikia. 22Enkaagha iyö abhakumya abha Kiristo abha amakanisa agha mo-mokowa ughwa Yudea, tebhaarenga bhammanyirë hë. 23Ëkëntö keno bhaamanyirë ku-öni ikyene igho, n-keera bhaaighuurë igha, “Ömöntö ono yaatunyankyanga ekembere haara, reero eno nkoraareka arë umukumo ghooraghoora yaashaashëri kusikya.” 24Mbe, bhakatöönia Waryobha ko okoghera iya ghano yaankorra.

2

Abhatomwa abha Yërusarëëmu bharakumya amëëghyö agha Pauro

1Hano imyoka ikömi na inye ghyaahëtirë, nkatiira ghwiki ukughya Yërusarëëmu. Naahinaini na Bharinaabha, nkaghegha na Tiito wonswe tokahinana nawe. 2Naatiirrë ukughya Yërusarëëmu ko-nkaagha iyö, ko bhoora Waryobha yaanhönyörrëëyë igha ngende-yo. Hano naahikirë-yo nkaikara righara na abhatomwa, nkabhatëëbhya Amangʼana Amaiya ghano naaraarekanga ko-Bhakyaro. Naakörrë igho, okore emeremo ighyane ghiyö naakörrë, na ghiyö naakoranga, ghetakaaheta bhosa. 3Bhakaikererrania na öni. Kora tebhasingʼirriyi murikyane Tiito igha asaarwe, nokaanyoora m-Muyunaani yaarë. 4Engʼana iya okosaarwa iyö, yaabhöriibhwi na abhantö bhano bhaaikoranga igha m-basoorani abha Yëësu, kasi mbaaibhumburrë-mo kwa bhongʼaini, okore bhaitaahe öbhötöönööni ubhwëtö bhono Kiristo Yëësu yaatohaana. Keno bhaatunanga, no-kotokora tobhe abhaghorwa abha amaraghërryö agha Mosa. 5Tetwaikererraini nabho kora hake hë. Twaakörrë igho, okore torende obhoheene ubhwa Amangʼana Amaiya bhöghëndërri kobha kya igho bhörë kö-bhëënyu hayö.

6Kasi abhatomwa bhaara bhaamanyekaini ko-bhantö, tebhaarë na engʼana yoyonswe igho eehya iya ököntëëbhya hë. M-boheene igha, mbaasöökwanga bhököngʼu. Nokaanyoora ni-igho yaarë, kasi öni tëntöniibhwi hë, ko bhoora Waryobha tatöniibhwi na ikyeo ikya möntö hë. 7Mbe, abhatangati bhakangʼura igha, Waryobha yaantoma ndaarekere Abhakyaro Amangʼana Amaiya agha Yëësu, kya bhono yaatoma Peetero araarekere Abhayahudi. 8Mbe, Waryobha ono yaakörrë Peetero abhe omotomwa ko-Bhayahudi, we uyöuyö yaankörrë na öni wonswe nkabha omotomwa ko-Bhakyaro. 9Mbe, Yaakobho bhaana Peetero na Yohana, bhano bhaamanyekaini igha mbo abhatangati abhanene, bhakamanya bhuuya igha, Waryobha we angʼaayë emeremo ghiyö kö örööbhö urwaye. Ku bhuyö bhakatoghoota okobhoko öni na Bharinaabha, ukwörökya igha ntoona öbhömwë nabho. Ntwaaikererraini igha, bhëëtö toghende okokora emeremo ko-Bhakyaro, bho bhatighare ko-Bhayahudi hayö. 10Abhatangati bhayö, bhaatosabhirë engʼana ëmwë igha, tuhiitenga abhatöbhu mo-bhakumya abha Yërusarëëmu haara. Engʼana iyö, nkoghetonerra ndë bhököngʼu.

Pauro arabheeha Peetero

11Mbe, hano Peetero yaaishirë Antiökia, naamöbhëëhirë harabhu igho, ko bhoora yaarenga asarri. 12Peetero yaasanganga ibhyakorya hamwë na abhakumya Abhakyaro. Urusikö urwöndë, abhantö nyabhorebhe ukurwa ku-Yaakobho bhakaasha. Hano abhantö bhayö bhaahikirë, akaiyahora ukurwa mo-bhakumya Abhakyaro, akakyora nyuma. Yaakörrë igho ko bhoora yööbhöhirë abhantö bhaara bhaakangʼasërryanga igha, abhakumya bhonswe igho, ni-igha bhasaarwe tangata. 13Mbe, kora abhakumya abhandë nyabhorebhe abha Ikiyahudi, bhakakora kya bhuyö Peetero yaakörrë, kora Bharinaabha wonswe akaghootwa-ko na ubhwihunaania ubhwabho bhuyö. 14Mbe, hano naarööshë igha tebhakokora bhono obhoheene ubhwa Amangʼana Amaiya bhörë, nkatëëbhya Peetero harabhu igho igha, “Uwe nu-Muyahudi örë, kasi nkokoranga örë amangʼana kya bhono Abhakyaro bhakokora. N-kwakë bhoono ukusingʼirrya Abhakyaro igha bhaghoote seteemo isya Abhayahudi?”

Bhonswe igho nkötööribhwa törë okohetera ukukumya Yëësu Kiristo

15M-boheene igha bhëëtö m-Bayahudi törë, tetonga kya Abhakyaro bhano tokobherekera igha “Abhaköri abha ëbhëbhë.” 16Kasi bhëëtö ntomanyirë obhoheene igha, taaho ömöntö ono akobharwa na Waryobha igha wa heene ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö agha Mosa hë. Kasi ukukumya Yëësu Kiristo ukwene igho, nkwo kokoghera ömöntö abharwa na Waryobha igha, nu-uwa heene. Ku bhuyö na bhëëtö bhonswe ntwaakumya Yëësu, okore tobharwe igha m-bantö abha heene törë ko okoghera iya ukukumya Yëësu, te-ko okoghoota amaraghërryö agha Mosa hë. Obhoheene ni-igha, okohetera okoghoota amaraghërryö agha Mosa, taaho ömöntö ono akobharwa igha uwa heene ku-Waryobha hë.2:16 Maaha mo-ketabho ikya Zabhuri 143:2. 17Bhëëtö nkutuna törë Waryobha atobhare igha m-bantö abha heene törë okohetera ku-Kiristo, kasi abhantö abhandë nkoghamba bharë igha, bhëëtö m-baköri abha ëbhëbhë törë. Mbe, bhoono Kiristo nkotokora arë okobha abha ëbhëbhë? A a, ti-igho hë! 18Kasi hano ndaakyorre ukukumya ësëëmyö eera iya kare, iya okoghoota amaraghërryö, ësëëmyö eera nanga, hayö bhoono noraanyoore nsarri. 19Ko bhoora naaghootanga amaraghërryö agha Mosa ghayö, kasi bhoono igho, tenkoghoota amaraghërryö ghayö hë. Waryobha yaanduusya mo-kebhohe kiyö, okore nkorenga bhono akutuna. 20Esemoko iya öbhöhöru ubhwane bhoora ubhwa kare, mbwaahanekwa hamwë na Kiristo ko-mosarabha. Bhoono m-möhöru ndë, kora tö-öni hë, kasi Kiristo we öbhöhöru ubhwane bhono bhörëngë ku-öni. Öbhöhöru bhono neenabho enkaagha eno, nneenabho ku ukukumya Omoona uwa Waryobha.2:20 Omoona uwa Waryobha. Maaha mo-faharaasa. Omoona uwa Waryobha uyö yaanhanshirë, akairuusya öbhöhöru ubhwaye, akantöörya. 21Tentore ukwanga örööbhö urwa Waryobha hë. Nyoore ömöntö nkobharwa arë igha wa heene, ko okoghoota amaraghërryö agha Mosa, bhoono hayö toghambe igha, ukukwa ukwa Kiristo n-kwa bhosa!

3

Abhakumya nkohaanwa bharë Umwika Ömöhörëëru ku umukumo ughwene igho

1Bhëënyu bhare Bhagharatia, m-bakangi mörë! Nawë yaabharogha? Rëndë mbe naabharaghërrëëyi bhuuya amangʼana agha Yëësu Kiristo kya igho yaahanëkirwë ko-mosarabha. 2Bhoono tigha mbabhööri-ko engʼana. Mwaanyöörrë Umwika Ömöhörëëru ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö agha Mosa kasi n-ko okoghera ukwa ukwitegherra Amangʼana Amaiya agha Yëësu na okoghakumya? 3N-kwakë mokangëhirë igho? Bhëënyu mwaasyora rimenya iryënyu ku singuru isya Umwika Ömöhörëëru, kasi bhoono moratuna igha momarërri ku singuru isyënyu abheene! 4Kasi, inyaanyi eera yonswe igho eno yaabhanyoora, nkokanya mörë igha ya bhosa yaarë? Tiyaarë iya bhosa hë! 5Bhoono möntëëbhi, kanaa, Waryobha yaabhahaana Umwika Ömöhörëëru na okokora amakono mö-bhëënyu ko okoghoota amaraghërryö agha Mosa, kasi n-ko okoghera iya ukwitegherra Amangʼana Amaiya agha Yëësu na okoghakumya?

6Mwitegherre ko amangʼana agha Ibhurahimu.3:6a Ibhurahimu. Maaha mo-faharaasa. Amaandeko Amahörëëru nkoghamba gharë igha, “Yaakumiri Waryobha, kiyö nkyo kyaaghërrë Waryobha akamobhara igha wa heene.”3:6b Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 15:6.7Bhoono bhëënyu momanye igha, abhantö bhano bhakukumya Waryobha, mbo abhaana abha obhoheene abha Ibhurahimu! 8Amaandeko Amahörëëru ghaaghambirë igha, Waryobha nakaabharrë igha, Abhakyaro m-bantö abha heene okohetera ku umukumo ughwabho. Waryobha yaatangatirë okoraareka amangʼana agha Ibhurahimu ukurwa kare igha, “Okohetera ku-uwe, abhantö abha ibhyaro bhyonswe igho, mbarengʼoorwa.”3:8 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 12:3.9Mbe, bhaara bhakukumya Waryobha, nkongʼoorwa bharë kya bhoora Ibhurahimu ono yaangʼöörrwë ko bhoora yaamukumiri.

Tötööriibhwi ukurwa ku-riragha irya amaraghërryö agha Mosa

10Kasi bhonswe igho bhano bhakwesegha ökötööribhwa ko okokora ghano ghakutunwa na amaraghërryö, bhayö mbaana riragha. Ko bhoora Amaandeko Amahörëëru nkoghamba gharë igha, “Ömöntö wowonswe ono atakoghoota na okokora ghonswe igho ghano ghandëkirwë mo-ketabho ikya amaraghërryö, yaihiimwa.”3:10 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 27:26.11M-maheene, taaho ömöntö ono Waryobha akobhara igha, nu-uwa heene ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö, ko bhoora Amaandeko Amahörëëru nkoghamba gharë igha, “Ömöntö uwa heene, naremenyanga mu-mukumo ughwaye ghono aanagho.”3:11 Maaha mo-ketabho ikya Habhakuki 2:4.12Amaraghërryö agha Mosa, teghakwisegha umukumo hë, kasi nkwesegha gharë amangʼana agha ömöntö ghano akokora, kya bhono Amaandeko Amahörëëru ghakoghamba igha, “Ömöntö wowonswe igho, ono akoghoota amaraghërryö, ni-igha akore bhono ghakutuna kö-bhömënyi ubhwaye bhwonswe igho.”3:12 Maaha mo-ketabho ikya Amangʼana agha Abharaawi 18:5.

13Kiristo yaatutungurya ukurwa mu-riragha irya amaraghërryö, yaakörrë igho, ko okoghegha riragha riyö ko okoghera iya bhëëtö, ko bhoora Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha, “Ömöntö wowonswe igho ono ahanëkirwë ko-mosarabha, yaihiimwa.”3:13 Maaha mo-ketabho ikya Eheetoko iya Etoraati 21:23.14Yaatutungurya okore obhongʼoore bhono Ibhurahimu yaahaaywë, bhohekeere Abhakyaro okohetera ku-Kiristo Yëësu. Mbe, bhoono bhëëtö bhonswe igho nkotora törë kunyoora Umwika Ömöhörëëru, ono Waryobha yaaraghaini okotohaana ko enshera iya ukukumya Kiristo.

Amaraghërryö agha Waryobha ko-Mosa na riraghano irya Waryobha ku-Ibhurahimu

15Abhakumya bharikyëtö, tigha mbarëngëri-ko engʼana. Toghambe igha bhaaho abhantö bhabhërë bhaikererraini ko engʼana nyabhorebhe. Hano oraanyoore bharëëyë imuuma na okotoorwa esaini, taaho ömöntö uwa ukwanga handë ukwëngërya engʼana nyabhorebhe ku-muuma iyaabho iyö hë. 16Mbe, Waryobha yaaraghaini Ibhurahimu ghuuka uwëëtö, hamwë na umwebhorwa uwaaye. Amaandeko Amahörëëru teghakoghamba igha, “Na abheebhorwa abhaaye,” ensonga yaamo ni-igha, te-bhaaru hë, kasi ni-igha, “Na umwebhorwa uwaaye,”3:16 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 12:7. ensonga yaamo ni-igha nö-ömwë, we Kiristo. 17Keno nkutuna mbatëëbhi ni-igha, Waryobha yaakörrë imuuma3:17 Imuuma. Maaha mo-faharaasa. iyaaye imyoka maghana ane na merongo etatö amaraghërryö agha Mosa ghataraabha. Ku bhuyö amaraghërryö ghayö teghaatore okosarya imuuma iyö, handë ukusyörya riraghano reno yaaraghaini. 18Singa umwandö ughwa Waryobha ghoraitengʼera amaraghërryö, ghwiki teghokaaitëngʼëëyë riraghano iryaye hë. Kasi Waryobha kö örööbhö urwaye, yaaraghaini okohaana Ibhurahimu umwandö okohetera ku-riraghano iryaye iryene igho.

19Bhoono amaraghërryö n-ga moremo kë? Amaraghërryö ngaatöörrwë-ho, ko okoghera iya obhosarya, okohekera hano umwebhorwa Ibhurahimu ariisha, ono Waryobha yaaraghaini igha nariisha. Waryobha yaahaayë Mosa3:19 Mosa. Maaha mo-faharaasa. amaraghërryö okohetera ko maraika. Ku bhuyö Mosa akabha ghatëghatë ko okoghera iya ukwighwerrania abhantö na Waryobha. 20Umwighwerrania nkutunwa arë hano waanyoora sembaara ibhërë serakora riraghano. Kasi Waryobha nö-ömwë igho, nu-mwene we yaakora riraghano na Ibhurahimu, umwighwerrania ataaho.

21Kasi, amaraghërryö nkwangana gharë na ghano Waryobha yaaraghania? A a, ti-igho hë! Ko bhoora singa yaare-ho enshera eno ekohaana abhantö öbhöhöru, mbe, hayö bhoono ho Waryobha akaatobharrë igha, m-ba heene törë, okohetera ko-maraghërryö. 22Kasi bhoono ti-igho ërë hë. Amaandeko Amahörëëru gharaghamba igha, abhantö bhonswe igho, mmö-bhötöngi ubhwa ëbhëbhë bharë. Ku bhuyö Waryobha yaaraghaini okobhahaana keno yaaraghaini3:22 Maaha mo-ketabho ikya Abhagharatia 3:14. okohaana bhonswe igho bhano bhakukumya Yëësu Kiristo.

23Hano waanyöörrë abhantö bhataraabha na umukumo ughwa ukukumya Yëësu Kiristo, amaraghërryö ngaatökörrë kya abhaghorwa, twaaghanyanga okohonyorwa ukwa umukumo ghuyö. 24Mbe amaraghërryö ghayö ghaatotangata na ukututugha kya umutughi, okohekera hano Kiristo yaaishirë. Ku bhuyö ko okohetera ku umukumo, tobharwe mö-bhöntö ubhwa heene. 25Kasi ko bhoora bhoono umukumo ghoora ghuhikirë, ku bhuyö tëtökërëngë mo-mabhoko agha umutughi uwëëtö, amaraghërryö.

26Ku bhuyö bhëënyu bhonswe igho m-baana abha Waryobha mörë okohetera ku umukumo, ko bhoora igha, moghootaini na Kiristo Yëësu. 27Bhëënyu bhonswe igho bhano mwaabhatiisibhwa, mwaghootana na Kiristo, mwabha kya bhano mötöörrë Kiristo. 28Mbe, Umuyahudi na ömöntö ono atarë Umuyahudi, bhonswe igho n-këntö këmwë, omoghorwa bhaana ömötöönööni, umushaasha na omokari, bhonswe igho n-këntö këmwë mörë, ko bhoora moghootaini na Kiristo Yëësu. 29Hano oraanyoore igha, bhëënyu m-ba Kiristo mörë, mbe na-bheebhorwa Ibhurahimu mörë, murinyoora umwandö ghoora Waryobha yaaraghaini.

4

1Mbe, engʼana eno nkutuna mbatëëbhi ni-igha, enkaagha yonswe igho eno ukunyoora omoryamwandö akërëngë moona, nkobha arë kya omoghorwa, nokaanyoora igha umwandö ghonswe igho nu-ghwaye. 2Enkaagha iyö yonswe igho, umuri uwa umwandö uyö, nkunyoora örë arëngë mo-mabhoko agha abhanaghya na abhaimërërri abha ëbhëntö ibhyaye, okohekera enkaagha eno suwaabho yaarenga aghambirë. 3Kora bhëëtö bhonswe ni-igho twaarë, enkaagha eno waanyöörrë Kiristo ataraasha, m-baghorwa twaarenga ko mangʼana agha amasambwa ghano ghakotonga ekebhara keno.4:3 M-baghorwa twaarenga ko mangʼana agha amasambwa ghano ghakotonga ekebhara keno. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, abhaghorwa abha seteemo isya ko-kebhara kono.4Kasi hano enkaagha yaahëkëëyë-ho, Waryobha akatoma Omoona uwaaye ono yaabhaayë ömöntö kya bhëëtö, yaaibhööywë enkaagha iya öbhöghööti ubhwa amaraghërryö agha Mosa. 5Yaamötömirë, okore atunguri abhaghorwa abha amaraghërryö agha Mosa. Yëësu yaatutungurya, okore bhëëtö bhonswe igho, tobhe abhaana abha Waryobha.

6Ko bhoora bhëëtö bhoono m-baana abha Waryobha törë, Waryobha yaatoma Umwika uwa Omoona uwaaye mo-senkoro isyëtö. Umwika uyö we akoghera torabherekera Waryobha igha, “Abha,” ensonga iyaamo ni-igha, “Taata.” 7Mbe, bhoono bhëënyu tëmökërëngë abhaghorwa ghwiki hë, kasi m-baana abha Waryobha mörë. Ku bhuyö, murinyoora umwandö ghono Waryobha yaatoorra-ho abhaana abhaaye.

Pauro arabheeha Abhagharatia

8Bhëënyu kare hayö, temwamanyirë Waryobha hë, m-baghorwa mwaarë, abha ëbhëntö bheno bhetarë Waryobha. 9Kasi bhoono igho, momanyirë Waryobha, umwene wonswe nabhamanyirë bhököngʼu. Mbe, bhoono N-kwakë mukutuna ukukyorra okoghoota amangʼana agha kare ghaara agha amasambwa ghano ghakotonga ekebhara keno?4:9 Amasambwa ghano ghakotonga ekebhara keno. Ensonga iyaamo iyëndë ni-igha, seteemo isya ko-kebhara kono. Amasambwa ghayö, teghaana ubhwera bhobhonswe bhoora hë. Kasi ghwiki nkutuna mörë mobhe abhaghorwa abha amangʼana ghayö? 10Nkoghooterra mökërë sinyangi isya Ikiyahudi? Moraghoota sinsikö nyabhorebhe isya iwiiki, imyëri nyabhorebhe bheena imyoka nyabhorebhe igha, ni-ibhya sinyangi isya okosooka Waryobha! 11Nkoobhoha ndë igha, okaanyoora emeremo ighyane ghyonswe igho ighya okobhanyankera, gheratora okoheta bhosa igho!

12Abhakumya bharikyëtö, nkobhasaasaama ndë igha, mobhe abhatöönööni kya öni, ko bhoora öni wonswe kare haara n-kya bhëënyu igho naarë. Kasi, temwankörëëyë obhoghogho bhwobhwonswe igho hë. 13Nkuhiita mörë ekembere haara igha öbhörööyë ubhwane mbo bhwaaghërrë nkanyoora umweya ughwa okobharaarekera Amangʼana Amaiya. 14Nokaanyoora ni-igho naarë, temwansërrë handë ukunyanga hë. Kasi keno mwaakörrë nukunyikërrya kya bhono mokaaikërëëyi maraika uwa Waryobha handë Kiristo Yëësu umwene. 15Mwaashömëëywë, kasi bhoono ghwiki n-kë kebhaayë? Nkoghamba ndë obhoheene igha, enkaagha eera mokaatörrë ukwiha amaiso aghëënyu mongʼaane. 16Kasi, bhoono mbaayë umubhisa uwëënyu ko bhoora nkobhatëëbhya amangʼana agha obhoheene?

17Abhëëghya bhaara, nkokora bharë omotono, okore bhabhaghashani. Engʼana eno bhakobhatonerra, ni-igha mwikërri amëëghyö aghaabho ghano ghakokangʼasërrya okoghoota seteemo isya Ikiyahudi. Kasi engʼana iyö ti-nshiiya hë. Bharatuna igha, bhabharuusi ku-öni, okore mobhatighinkanerenga. 18Engʼana inshiiya no-kobha na omotono ughwa okokora amangʼana amaiya. Mobhe na omotono ughwa okokora igho nkaagha syonswe igho, nokaanyoora öni ntaaho. 19Abhaana abhaane, kya bhoora omokari uwa enda akunyanka na ebhesa ko-nkaagha iya ukwebhora, öni wonswe ni-ighoigho nkwiyighwa. Nendaaghëndërri ukwiyighwa igho, okohekera hano eteemo iya Kiristo eremaahekana mo-teemo iyëënyu. 20Nkutuna ndë bhököngʼu igha, n-hano nkaabhayë hamwë na bhëënyu ko-nkaagha eno, hanga nkaaisyörri nshumaashe na bhëënyu kinyabhohaabhu igho, ko bhoora temanyirë kya bhono mörë hë!

Ëkërëngyö ikya Hajiri bhaana Saara

21Möntëëbhi, bhëënyu bhano mukutuna mobhe abhaghorwa abha amaraghërryö agha Mosa, kasi momanyirë bhono amaraghërryö ghakoghamba? 22Yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha, Ibhurahimu yaarenga na abhaana bhabhërë, ömwë ko omokari omoghorwa,4:22a Omokari omoghorwa. Ensonga iyaamo ni-igha, Hajiri, nyakuwaabho Ishimaëri. uwa kabhërë ko omokari ömötöönööni.4:22b Omokari ömötöönööni. Ensonga iyaamo ni-igha, Saara, nyakuwaabho Isaaka.23Omoona uwa omokari omoghorwa oora, uyö we yaaibhööywë kö-sëëmyö iya kinyabhantö. Kasi omoona ono omokari ömötöönööni yaaibhööyë, uyö wa riraghano irya Waryobha yaarë. 24Toratora ökörëngya ko amangʼana ghayö igha, abhakari abhabhërë bhayö, n-kya simuuma ibhërë. Iya mbere, ne-eera yaakörëëywë ku-nguku iya Sinai, iyö n-kya Hajiri, abheebhorwa abhaaye mo-bhoghorwa bheebhorrwa ko okorengʼaana na amaraghërryö agha Mosa. 25Hajiri, n-kya inguku iya Sinai eno ërëngë ku-kyaro ikya Arabhia. Ghwiki natuubhaini kya umughi ughwa Yërusarëëmu bhono ghörë ko-kebhara kono, ko bhoora abhantö abha Yërusarëëmu iya bhoono igho, mbakërëngë mo-bhoghorwa ko okorengʼaana na amaraghërryö agha Mosa. 26Kasi umughi ughwa Yërusarëëmu ughwa mu-ryobha, nu-mughi ömötöönööni,4:26 Nu-mughi ömötöönööni ghutuubhaini kya Saara, omokari uwa Ibhurahimu, ono ataarë omoghorwa. ghuyö ngwo maayö uwëëtö. 27Ko bhoora yandëkirwë mo-Maandeko Amahörëëru igha,

“Ushomerwe uwe omoghomba ono atakaaibhööyë,

kirirrya uwe ono otakarömirwë ebhesa,

ko bhoora abhaana abha omokari ono yaatighwa hayö umwenemwene,

m-baaru okokera abha ono aana umushaasha.”4:27 Maaha mo-ketabho ikya Isaaya 54:1.

28Mbe, bhoono abhakumya bharikyëtö, momanye igha, m-baana abha Waryobha mörë ko okoghera iya riraghano iryaye, kya bhono Isaaka yaarë. 29Kasi bhoono kya bhoora ku-sinsikö seera, omoona ono yaaibhööywë na omokari omoghorwa, kö-sëëmyö iya kinyabhantö yaanyankëri omoona ono yaaibhööywë ko obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru. Reero eno honswe amangʼana ni-ighoigho gharë. 30Kasi Amaandeko Amahörëëru iyakë ghakoghamba? Nkoghamba gharë igha, “Rughya omokari omoghorwa ono hamwë na omoona uwaaye, ko bhoora omoona uwa omoghorwa, taatore okorya umwandö hamwë na omoona uwa omokari ömötöönööni hë.”4:30 Maaha mo-ketabho ikya Okosemoka 21:10.31Mbe, ku bhuyö abhakumya bharikyëtö, bhëëtö tëtörëngë abhaana abha omoghorwa hë, kasi na-abha omokari ömötöönööni törë.

5

Öbhötöönööni ubhwa Umukiristo

1Kiristo yaatohaana öbhötöönööni, okore tobhe abhatöönööni. Ku bhuyö ni-igha monaghe, motakaikërrya ukukyora ghwiki mo-bhoghorwa ubhwa amaraghërryö. 2Mwitegherre keno öni Pauro nkobhatëëbhya. Ndabhatëëbhya igha, hano moraaikërri okosaarwa ko okoghera iya okoghoota amaraghërryö, Kiristo taabhe na ubhwera bhwobhwonswe bhoora kö-bhëënyu hë. 3Ndabhatëëbhya harabhu igho ghwiki igha, umushaasha wowonswe igho ono araaikërri okosaarwa, ni-igha aghoote amaraghërryö ghonswe igho agha Mosa. 4Nyoore nkwitengʼera mörë okobharwa abha heene ko okohetera okoghoota amaraghërryö, hayö momanye igha, noraanyoore bhëënyu abheene momarrë ukutighana na Kiristo. Ghwiki kora noraanyoore n-kebhara mörë iya örööbhö urwa Waryobha. 5Kasi bhëëtö, keno tukwitengʼera ni-igha, Waryobha naraatobhare igha m-ba heene törë, ko bhoora tukukumya Kiristo. Kiyö nkyo tokoghanya ko obhotoro ubhwa Umwika Ömöhörëëru. 6Mbe hano oraanyoore igha ntoghootaini na Kiristo Yëësu, okosaarwa, handë ukwanga okosaarwa, tekoona omoremo ghoghonswe igho hë, ekenene, nu-mukumo ghono ghokokora emeremo ku righonshe.

7Ekembere mwaakoranga bhuuya! Bhoono nawë abharëbhërrëëyë igha motakaaghoota amëëghyö agha obhoheene? 8Ömöngʼënërrya uyö, n-wöndë igho, te-Waryobha ono yaabhabherekera hë. 9Kasi momanye igha, amëëghyö agha obhorongo ghayö, n-kya bhono abhantö bhakoghamba igha, “Ehamiira engʼanabhosa, nkokora ërë obhose bhonswe igho bhotondora!”5:9 Ehamiira engʼanabhosa, nkokora ërë obhose bhonswe igho bhotondora. Ensonga iyaamo ni-igha, amëëghyö agha obhorongo ngakaabha amake igho, nkoromaana gharë mo-bhantö abhaaru.10Ko bhoora igha bhëënyu na-abha Omonene Yëësu mörë, ku bhuyö nemanyirë igha, timwikërri okongʼainwa hë. Kyokyonswe igho keno keraabhe, kasi ömöntö uyö akobhangʼaina narishibhibhwa.

11Abhakumya bharikyëtö, ndaighwa abhantö abhandë bharaghamba igha, öni nkoraareka nkërë igha, abhashaasha bhonswe igho ni-igha bhasaarwe. Hano okaanyöörrë igha m-maheene ni-igho nkoraareka, n-kwakë Abhayahudi bhakunyankya? Singa ni-igho nkoraareka ko-bhantö, okoraareka ukwane amangʼana agha omosarabha ughwa Yëësu, tekokaaghërrë Abhayahudi bhandererre hë. 12Nkwighomba ndë igha, abhantö bhayö bhakobhanyankya ko amangʼana agha okosaarwa, kora n-hano bhakaainatirë abheene!

Eteemo iyëëtö etangatwenga na Umwika Ömöhörëëru

13Bhëënyu abhakumya bharikyëtö, Waryobha yaabhabherekera okore mobhe abhatöönööni. Kasi motakaakora öbhötöönööni ubhwënyu bhobhe ubhwa oronamba urwa ömöbhërë, kasi mötöörraninga, na mohanshanenga. 14Amaraghërryö ghonswe igho agha Mosa nkokomanibhwa gharë hamwë ko bhoghambi bhono bhokoghamba igha, “Ohanshe murikyaho kya bhono wihanshirë uwe umwene.”5:14 Maaha Amangʼana agha Abharaawi 19:18.15Kasi nyoore nkoromana mörë na okoraagherana kya matyënyi, mwiyangarre motakaasha kwisikya bhëënyu abheene.

16Mbe, keno nkobhatëëbhya ni-igha, eteemo iyëënyu etangatwenga na Umwika Ömöhörëëru. Hano moraakore igho, temohanshe oronamba urwa ikisheema urwa ömöbhërë. 17Nkobhatëëbhya ndë igho ko bhoora igha, bhyonswe igho bheno ömöbhërë ghukwighomba, te-bhyo Umwika Ömöhörëëru akutuna hë. Kora bheera Umwika Ömöhörëëru akutuna, te-bhyo oronamba urwa ömöbhërë rukwighomba hë. Umwika Ömöhörëëru taana öbhömwë na oronamba urwa ömöbhërë hë, ku bhuyö temokotora okokora keera mukutuna igha mokore. 18Kasi hano eraabhe igha Umwika we akobhatangata, temoobhe abhaghorwa abha amaraghërryö hë.

19Mbe, amangʼana ghano bhakokora abhantö abha oronamba urwa ömöbhërë, ngamanyekaini igha, no-bhosooraare, ubhunyanku, okokora amangʼana agha sënsöni, 20okosengerra ëbhëtöndö, ubhuturutumbi, ubhubhisa, ribheeha, orongʼeera, okorerra, ifitina, ukwanga ukwighwerrana, okohaanga abhantö amangʼana, 21rikenge, öbhörëëbhi, obhohoobhaaru hamwë na aghandë ghano gharëngë kya ghayö. Nkobhatëëbhya ndë ghwiki kya bhoora naabhatëëbhëri igha, abhantö bhano bhakokora amangʼana kya ghayö, tebhaana umwandö ghwoghwonswe ghoora mo-Bhokama ubhwa Waryobha hë. 22Kasi hano oraanyoore igha Umwika Ömöhörëëru we akototangata, ntoraabhe na ehagho iya Umwika Ömöhörëëru. Ehagho iyö ni-iya righonshe, ukushomerwa, omorembe, ököghömërrya, öbhöntö ubhwa heene, öbhösërëënia, obhoheene, 23obhohaabhu bheena ukwirebherra. Teghaaho amaraghërryö ghano ghakokaania ömöntö igha atakaakora amangʼana ghayö. 24Hano wanyoora abhantö bhaghootaini na Yëësu Kiristo, nkunyoora örë n-kya bhano bhaahanekwa ko-mosarabha hamwë na Kiristo Yëësu. Tebhakotongwa ghwiki na oronamba urwabho urwa ëmëbhërë, hamwë na amaitegherro aghaabho amaghogho ghaara. 25Ko bhoora Umwika yaatohaana öbhöhöru obhohya, mbe ni-igha toghoote-ko obhotangati ubhwaye. 26Totakaikumyanga bhosa igho, totakatenderananga handë okokorrana rikenge.

6

Tötöörraninga bhamurë

1Abhakumya bharikyëtö, hano mwamaaha murikyënyu asarri, bhëënyu bhano mokotangatwa na Umwika, momokaani, ni-igha mumukyöri bhohaabhu igho. Kasi mwiyangarre motakaashaashwa mobhe na eteemo kya iyaaye. 2Mwangoranenga imirigho ighyënyu, iyö yo enshera iya okokora bhono amaraghërryö agha Kiristo ghakutuna.6:2 Maaha mo-ketabho ikya Yohana 13:34.3Mbe, ömöntö wowonswe igho ono akwimaaha igha naana ubhwera okokera abhandë, uyö taana ubhwera bhwobhwonswe bhoora hë. Ömöntö kya uyö, nkwingʼaina arë. 4Kasi kera ömöntö aiyitaahe umwene eteemo iyaaye. Hano oraanyoore na-mangʼana amaiya akokora, hayö aratora ukwikumya ko amangʼana amaiya ghayö akokora, atakairengʼania na ghano abhandë bhakokora. 5Ko bhoora ni-igha, kera ömöntö naryeteeka umurigho ughwaye umwene.

6Ömöntö ono akwëghibhwa engʼana iya Waryobha, keno anyöörrë, atwenera-ko umwëghya uwaaye, amösërëëninga.

7Motakaingʼaina, Waryobha takushabhurwa hë. Keno ömöntö akwëmya, nkyo areghesa. 8Ömöntö ono akokora bhono oronamba urwa ubhusheema ubhwa ömöbhërë rukutuna igha akore, uyö no-bhosarëku areghesa ukurwa ko-ronamba ruyö. Kasi ono akokora bhono Umwika Ömöhörëëru uwa Waryobha akutuna, uyö nareghesa öbhöhöru ubhwa amakora ghonswe igho, ukurwa ku-Mwika uwa Waryobha. 9Mbe, ku bhuyö ni-igha, totakaarosa okokora amangʼana amaiya, ko bhoora hano toraaghömërri, ntoreghesa bhuuya hano enkaagha iya okoghesa irihika. 10Mbe, tokorrenga abhantö bhonswe igho amangʼana amaiya, hano wanyoora toona umweya ughwa okokora igho, ekenene nko-bhakumya bharikyëtö.

Amaraghërryö agha okomarërrya

11Momaahe amaandeko aghaane amanene ghayö mbandëkëëyë na okobhoko ukwane öni umwene. 12Abhantö bhayö bhakobhasingʼirrya igha mosaarwe, keno bhakutuna no-kosookwa na Abhayahudi. Bharatuna bhaibhashe, okore bhatakaanyankibhwa na Abhayahudi, ko okoghera iya amangʼana ghano bhakoraareka agha omosarabha ughwa Kiristo. 13Engʼana iyëndë ni-igha, abhantö bhayö bhasaarwa, tebhakoghoota amaraghërryö ghonswe igho hë. Keno bhakutuna, ni-igha bhëënyu mosaarwe okore bhaikumiri engʼana iyö iya kinyamöbhërë. 14Kasi öni tinkutuna mbe na engʼana iya ukwikumirya hë, kasi nu-kukwa ukwa Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo ko-mosarabha. Ko koghera iya ukukwa ukwaye, amangʼana ghonswe igho agha ko-kebhara kono teghaana ubhwera ku-öni hë. Öbhömënyi ubhwane ubhwa kare, bhwakwa hamwë na Yëësu ko-mosarabha. 15Okosaarwa handë ukwanga okosaarwa, ghonswe igho teghaana ubhwera bhwobhwonswe bhoora hë. Ëkëntö ekenene, no-kobhombwa bhohya na Waryobha.6:15 Maaha mo-ketabho ikya 2 Abhakörintö 5:17.16Omorembe na ikyabhera ikya Waryobha, bhebhe ko-bhantö bhonswe igho bhano bhakoghootana na obhoheene bhuyö, bhayö mbo abhantö abha Waryobha.

17Mbe ukusimirya reero, ömöntö wowonswe igho atakaannyankya ghwiki, ko bhoora amaköru ghano naatemwa amaghena na ebhesaamörë, neneenagho kö-möbhërë ughwane, ko okoghera iya okokorra Yëësu Kiristo emeremo.

18Abhakumya bharikyëtö, örööbhö urwa Omonene uwëëtö Yëësu Kiristo robhe hamwë na bhëënyu. Amina.