SAŊ

Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesu Kiristaa ee

Saŋ

bínɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Wii wërí en Hewhewii winéwíꞌwii Saŋ bínɗa. Ya bín iñaa Yéesu tum ga ëldúnaɗa, iñcaa ya jëgíree ɓuwaaɗa, na ga loo kikaankaa na kimílískaagari. Yéesu daanee ɓuwaa kijëgíꞌ ee ya yërëméeríi woꞌeenci; ya yaa wëkíꞌ ɗúukoolíꞌcaa, ya yaa kaal raɓcaa ga ɓuwaa, ya tumeera ɓan enaama ciliis cidóoyíꞌ-waaꞌ.

Këyítfii Saŋ bínɗa manndii siiƴ na faa Mëccëe, faa Marka na faa Lúkkaa bín ga loo Yéesuɗa. Laakin iñcaa Saŋ haŋci yërí ɓéestíꞌca, ennda fodii sëgílookfaa enee ga Kanaaɗa (2: 1-12), saawalaa Yéesu na ɓetifaa dëkee Samaríiɗa (4: 1-12), lafañaa Yéesu wëkíree dëk Betsaydaaɗa (5: 1-18), ƴaalaa Yéesu wëkíree límu na kibúumɗa (9: 1-41). Ɓaa fu malak këyítfii Saŋ na cíinoociinaa, fa ɓéestíꞌtii yewin ga loo kipeskaa Yéesu ga ëldúnaɗa, fa wëñ kiwoꞌ ga loo iñaa Yéesu jëgírohɗa.

Ga dalaarii këyítfii, Saŋ woꞌ ɓuwaa ɓaa en Yéesuɗa. Ya woꞌ an Yéesu yërí en Wo’eenaa Kooh woꞌee, wa ennda ɓoꞌ, wa hayya ëldúnaɗa. Yéesu tummba enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ, en ɗanaa ɓuwii gëm an ya yërí en buuraa Kooh tanukee kumëeñí’ ya woꞌee an yërí ƴah ɓuwii kimúsalɗa.

Ga jamaanaa Yéesu, ɓuwaa hëgískohee hen: ɓii gëmmba gari ndaga lak wóorinɓa an ya yërí en Kowukii Kooh, ɓíinoo sagussari ee ɓa wo’ee an ya ɓoꞌ-Seytaani, ya ɓasi Kooh hen ee ya jom kiꞌapu.

Saŋ woꞌ an «Kíntaancii en ga Këyítfii fiiɗa nak, ca bídu ga doonaa ɗú gëm an Yéesu yërí en Kiristaanii, Kowukii Kooh; ee ɗú gëm garinaa, ɗú hay kilaak kipes ga teekci.» Saŋ 20: 31

Këyítfii Saŋ bínɗa tíidoh anee:

1 - Yéesu yërí en leeꞌlaatii ëldúna (1: 1-18)

2 - Jangataa Saŋ-Bëtís (1: 19-34)

3 - Tëelíbéecaa Yéesu ɗeɓ kilaakɗa (1: 35-51)

4 - Iñcaa Yéesu tum paafin ɓuwaaɗa (2: 1–12: 50)

5 - Bescaa mëeñjoh ga kipeskaa Yéesuɗa (12: 1–19: 42)

6 - Yéesu mílíssa ga kikaan (20: 1-10)

7 - Yéesu feeñukka tëelíbéecaagari (20: 11–21: 25)

Yéesu yërí en leeꞌlaatii ëldúna

¹Ga dalaaraa ëldúna, Woꞌeenaa eneera; ee ɓaa en Woꞌeenaaɗa enee na Kooh ee ya en Kooh. ²Ya enee na Kooh ga dalaaraa. ³Iñaa Kooh tum tóoh, kooroh gari. Laakkii iñaa en ee koorohhii gari. ⁴Kipes meyoh gari ee kipeskaa kërí enee leeꞌlaatii ɓuwii. ⁵Leeꞌlaataa melicin ga ɗuuƴ ñúusii, ee ñúusii teꞌꞌiiwa.

⁶Laakka ɓaa Kooh wos, ya teeksee Saŋ. ⁷Ya hayya fodii seedi, kiwoꞌ iñaa ya ínoh ga leeꞌlaataaɗa, en ɗanaa ya tah ɓéeɓ kigëm. ⁸Ɓaa yaama enndii yërí en leeꞌlaatii wayee ya jomee kiseediꞌ leeꞌlaatii.

⁹Leeꞌlaataama wërí en leeꞌlaatii wikayohwii, wa hay ëldúna kiléeríꞌ ɓaa en ɓéeɓ.

¹⁰Ɓaa en Woꞌeeniiɗa enee ga ëldúna; ee Kooh hëwíꞌta ëldúna koorohha gari; wayee ɓu-ëldúna ínohsohhiiri. ¹¹Ya hayin ga ɓuunci, wayee ɓa tookkiiri.

¹²Wayee ɓuwii tookkiɗa, ɓii gëm ga teekiigariɗa, ya oninɓa kiꞌen ɓitowu Kooh. ¹³Ɓa enin ɓitowu Kooh, enndii fodii ɓaa límuk ga ɓoꞌ, wayee Kooh yërí onɓa kipeskaa kiꞌaskaama.

¹⁴Woꞌeenaa ennda ɓoꞌ, ya hayya dëkka naruu, líiffa na ndam na kayoh. Ɗu hotin ndamiigari, ee ndamaama wërí en ndamaa, ya, Kowu kíinoo ga Paamudii, ya ɓewoh ga paamciɗa.

¹⁵Saŋ seediꞌꞌari, yéegalohha iñii yii didóolíꞌ an:

- Yërí mi woꞌeerúu ga waa mi woꞌ an: «ga fenooroo laakin ɓaa en na kihay ee yërí wëñnjoo kilaak solu, ndaga balaa minaa, lak ya enin.»

¹⁶Ɓéeɓpúu ɗú laasin ga yërmaandiigari leehooɗa, ɗú ɓii barkeeluk ga rek. ¹⁷Iñcii Kooh nakoh kitumɗa, koorohca ga Móyíis, wayee yërmaandii na kayohfiigari, Yéesu Kiristaa haydohca. ¹⁸Ken mosoo kihot Kooh, wayee Kowukii Kooh laak doŋ ee en Kooh, ee en ga yahaa Paamudiiɗa, teewinnduuri.

Jangataa Saŋ-Bëtís

¹⁹Yaawúuꞌcaa ga Yéerúsaleemɗa wosussa ɓisarahoh na ɓiLéwít kimeekis Saŋ-Bëtís an:

- Fu yërí en ɓa?

Iñii yii yërí Saŋ seediꞌ.

²⁰Ya woꞌꞌa faŋ ee ɗaakkii dara ga, ya woꞌꞌa ga fíkíi ɓéeɓ an:

- Mi enndii Kiristaanii .

²¹Ɓa meekissari an:

- Kon fu yërí en ɓa? Fu yërí en Ili, sëldíiga-Koohaane?

Saŋ taassaɓa an:

- Óꞌóo, mi enndiiri.

Ɓa meekissari an:

- Fu yërí en sëldíiga-Koohii jom kihayɗane1: 21 Malkat Dëteronom 18: 15,18.?

Saŋ taassaɓa an:

- Óꞌóo.

²²Waa ennda ɗa, ɓa woꞌꞌari an:

- Kon woꞌaaríi ɓii fu enɗa, ndaga ɓuwaa wossíiɗa, ɗí jomin kilaak iñaa ɗí woꞌanɓa. Fu woꞌ ya ga haffu?

²³Saŋ taassaɓa an:

- Mi yërí en koonaakii ɓii en na kiwoꞌ didóolíꞌ ga ɗuuƴ ëgíꞌ-dúndagii an:

Yólóhɗat waasii Haꞌmudii ƴah kikoorohɗa!

Iñaama yërí Ísayíi, sëldíiga-Koohaa woꞌee.

²⁴Laakeera ɓiFërísiyeeŋ ga ɓuwaa wossee ga Saŋɗa1: 24 Laakin lëegísohcaa woꞌ an: «Ɓuwaa wossee ga Saŋɗa ensee ɓiFërísiyeeŋ.». ²⁵Ɓa meekissari an:

- Waa fu enndii Kiristaanii, fu enndii Ili, fu enndii sëldíiga-Koohii jom kihayɗa, kon iñii tah ya fu bëtísiꞌi ɓuwii?

²⁶Saŋ taassaɓa an:

- Mi, mi bëtísiꞌꞌúu ga músú, wayee laakin ɓaa en ga ɗuuƴcúu, yaa ɗú ínohoo. ²⁷Ya hay ga fenooroo ee joobinndoo sah kipëkís liiwaa ñafaraagari.

²⁸Iñii laak yii hewee ga dëk-kawaa Bétaníi hanoh húlúwaa Yúrdeŋ gaa, ga ɗekataa Saŋ bëtísiꞌohee ɓuwaaɗa.

Yéesu yërí en Kubaalkii Kooh

²⁹Ga kooh-wíisfaa, Saŋ hotta Yéesu yaa hay gari, ya woꞌꞌa ɓuwaa an:

- Kubaalkii Kooh jee, yii hay kinís baakaaꞌcii ɓuwii ga ëldúnaɗa. ³⁰Yërí en ɓaa mi woꞌeeɗa. Mi woꞌee gari an: «Ga fenooroo, laakin ɓaa en na kihay ee yërí wëñnjoo kilaak solu, ndaga balaa minaa, lak ya enin. ³¹Mi ga kihaffoo, mi ínohéeríi ɓaa enndiɗa, wayee mi hayin ëldúna kibëtísiꞌ ga músú doonaa ya ínohuk ga ɓu-Isarayeel .»

³²Ga iñaama, Saŋ seediꞌꞌa an:

- Mi hotin Helaa yiselaꞌíꞌyaa yoosukohha asamaan en fan hoꞌ, yammba ga ɗookci.

³³Mi ínohéeríi ɓaa enndiɗa, wayee Kooh yaa wossoo kibëtísiꞌ ga músúɗa, yërí woꞌeeroo an: «Fu hay kihot Helaa yiselaꞌíꞌyaa yoosukoh asamaan yam ga ɗook ɓoꞌ. Ɓaa yaama yërí ƴah kibëtísiꞌ ga Helaa yiselaꞌíꞌyaa.»

³⁴Saŋ tíkka ga an:

- Iñaama mi hotinndi, ee mi seediꞌ an ɓii yii yërí en Kowukii Kooh.

Tëelíbéecaa Yéesu ɗeɓ kilaakɗa

³⁵Ga kooh-wíisfaa, Saŋ enissa daama, ya na tëelíbée ɓanak ga ɓaagari. ³⁶Daa ya hotee Yéesu yaa paaf, ya malakkari bi maañnja, ya woꞌꞌa an:

- Malkat, yii en Kubaalkii Koohɗa, yeema!

³⁷Tëelíbéecaa Saŋ ɓanakɓaa kelohussa woꞌeenaama, ɓa taabukka Yéesu. ³⁸Yéesu heelukka, ya hotta an ɓa ɓaa taabukki, ya meekissaɓa an:

- Ɗú heel ya?

Ɓa woꞌꞌari an:

- Rabí, fu dëk gada?

«Rabí» wërí en «Jëgírohii».

³⁹Yéesu taassaɓa an:

- Hayat, ɗú hot.

Waa ennda ɗa, ɓa kaꞌta, ɓa hotta daa ya dëkɗa. Enee ga ɓak wahtu kilaagis na noh-soos. Ɓa ennda nari iñaa tes ga besaa bëríiɗa1: 39 Ga woꞌeenaa yaawúuꞌcaa, wahtaama woꞌsi wahtaa wudaaŋkaahwaa. Bescaagaɓa dali na noh-soos, lak nohaa waa aas bi ga daa wahtaama haysan, ennda wahtucaa hëgísohu kom cidaaŋkaah na kanak (12)..

⁴⁰Yíinoo ga ɓuwaa ɓanakɓaa kelohsee woꞌeenaa Saŋ, taabukussa Yéesuɗa, enee Andari, këmëeŋkí Simoŋ-Peeꞌ. ⁴¹Andari ɗeɓpa kikaꞌ ga Simoŋ, yaakci sah-sah, woꞌꞌari an:

- Ɗí hotin Mesíinii1: 41 Mesíinii Woꞌeen ga kiꞌEbërëe, wërí en Kiristaanii ga kiGerek..

«Mesíi» wërí en «Músalkaataa Kooh falɗa»: Kiristaanii .

⁴²Waa ennda ɗa, ya ɓayya Simoŋ ga Yéesu. Yéesu malakka Simoŋ bi maañnja, woꞌꞌari an:

- Fu en Simoŋ, kowu Saŋ. Fu teeksan Kefaas1: 42 Kefaas Woꞌeen ga kiꞌArameyee, wërí en Peeꞌ. .

«Kefaas» ga kiꞌArameyee wërí en «Peeꞌ-atoh».

Yéesu ɓayya Filiip na Natanayeel

⁴³Ga kooh-wíisfaa, Yéesu ɓewukka kiƴah gohaa Gëlílée, ya hotta Filiip, ya woꞌꞌari an:

- Taabukaaroo!

⁴⁴(Filiip kúlkohee Betsaydaa, dëkaa Andari na Peeꞌ dëkohɗa.) ⁴⁵Lëehíꞌta, Filiip kaꞌta ga Natanayeel, woꞌꞌari an:

- Ɗí hotin ɓaa woꞌsee ga Këyítfaa Waasaa Móyíisɗa, yaa sëldíiga-Koohcaa yéegaloheeɗa. Yéesu yërí, kowu Yoseef, ga teeraa Nasareet.

⁴⁶Natanayeel woꞌꞌari an:

- Nasareete? Enaama yijófíꞌ mínin daama kimeyohe?

Filiip woꞌꞌari an:

- Haya, fu hot.

⁴⁷Yéesu hotta Natanayeel yaa hay gari, ya dalla kiwoꞌ gari an:

- Kowu Isarayeel kayoh-kayohɗa yeema! Ya laakoo caahan.

⁴⁸Natanayeel meekissari an:

- Fu ínohohhoo gada?

Yéesu taassari an:

- Balaa Filiip ɓayyaanaa, mi hotee garaa lak fu yaa ga bosaa eenaa.

⁴⁹Natanayeel woꞌꞌa Yéesu an:

- Jëgírohii, fu yërí en Kowukii Kooh, fu yërí en buurii ɓu-Isarayeel.

⁵⁰Yéesu loffari an:

- Dii mi woꞌꞌaa an mi hotee garaa ga bosaa eenaaɗa tahhaa kigëme? Fu hay kihot enaama ciliis caa wëñ kiyak!

⁵¹Lëehíꞌta Yéesu tíkka ga an:

- Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka. Ɗú hay kihot asamaanii lëgísuk, malaakacaa Kooh lapi ɗook asamaan ee ɓa yoosuki kakay ga Kowukii ɓii1: 51 Yakoop hotee iñaama ga heeƴ. Sënees 28: 12-13..

Sëgílookfaa enee ga Kanaaɗa

¹Bes kanak tíkka ga hewhewcaama, sëgílook laakka ga teeraa Kanaa, ga gohaa Gëlílée. Eew Yéesu enee daama. ²Yéesu ɓan nakseera sëgílookfaa, ya na tëelíbéecaagari. ³Ga ɗuuƴ hewaa, biiñaa leehha, eeci woꞌꞌari an:

- Ɓa laakissii biiñ!

⁴Yéesu taassari an:

- Yaꞌɓu, mi naraa ga ya, ee wahtiigoo leꞌꞌii duum?

⁵Eew Yéesu woꞌꞌa súrgacaa ga kaanfaaɗa an:

- Iñaa ya woꞌꞌúunaa, tumatti!

⁶Laakeera daama tataa-atoh tiyitniinoo tiyaak, taa yaawúuꞌcaa tumee músú ga, kisétíꞌsirukoh2: 6 «Kisétíꞌsirukoh ga fíkíi Kooh» waaꞌ kiwoꞌ: ɓu-Isarayeel tíssee kotcaa na yahcaagaɓa hen balaa ɓa ñam wala ɓa lëehíꞌ kiñamaa. Malkaa Mëccëe 15: 2 ga fíkíi Kooh. Ee kaa en ɓéeɓ míneera kitum iñaa leꞌ líitaꞌ citéeméeꞌ ga músú. ⁷Yéesu woꞌꞌa súrgacaa an:

- Neꞌat músú ga tataatii bi ta líif!

Ɓa neꞌꞌata bi ta líiffa muut. ⁸Waa ennda ɗa, Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Diimaɗa, hafat ɗú ɓayiꞌ ɓaa tuukuk sëgílookfiiɗa.

Ɓa ɓayiꞌtari ga. ⁹Ɓaa tuukuk sëgílookfaaɗa ƴoohha músúmaa súpítu biiñɗa. Ya ínohéeríi daa biiñaa meyohɗa, wayee súrgacaa hafee músúmaaɗa ínohseera iñaa laakɗa. Ɓaa tuukuk sëgílookfaaɗa ɓayya haꞌ-sëgílookfaa, ¹⁰woꞌꞌari an:

- Ɓuwii ɗewi kihafoh biiñii wineɓlaatwii, binaa ɓuwaa an bi faancaa tamohaa, ɓa mëeñdoh kihafoh waa tesohin kineɓɗa. Fu nak, fu ɗaakin biiñii wëñ kineɓɗa bi ga wahtii wii.

¹¹Kíntaanaama wërí Yéesu ɗeɓ kitum, ee enee ga Kanaa ga gohaa Gëlílée. Fodaama ya teewohha ndamaagari ee tëelíbéecaa gëmussa gari.

¹²Waa ennda ɗa, Yéesu kaꞌta teeraa Kafarnawom, ya na eeci na këmëeŋkímuncaagari ɓiƴaalɓaa na tëelíbéecaagari. Ɓa tessa daama bi sammba kimaañ.

Yéesu ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh

(Mëccëe 21: 12-13; Marka 11: 15-17; Lúkkaa 19: 45-46)

¹³Lakanaa Paakaa yaawúuꞌcaa deeyin, Yéesu kaꞌta Yéerúsaleem. ¹⁴Ya laakka ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh ɓuwaa enu na kitoon enoh, kitoon baal na kitoon hoꞌ. Ya laakka weciꞌoh-kopaꞌcaa daama ɓan, laruunun. ¹⁵Ya ɓeɓpa níꞌ, ya hëwíꞌta leraw ga, ya kaallaɓa ɓéeɓɓa ɓa meƴ Kaanfaa Kooh, ɓa na baalcaagaɓa na enohcaagaɓa. Ya tasarsohha koparaa weciꞌohcaa, ya petisohha laꞌcaagaɓa. ¹⁶Ya woꞌꞌa toonoh hoꞌcaa an:

- Meƴdohat iñcii cii dii! Kaa tumat kaanfii Paammboo ditoonaaꞌ!

¹⁷Tëelíbéecaagari dalla kiníindísuku iñaa bídu ga Këyítfaaɗa an: «Éeƴ Kooh, waarii mi waaꞌ kaanfiigaraaɗa. Ee kiwaaꞌkiima kii ëbíꞌtoo fodii kiwii.»2: 17 Kañcaa 69: 10.

¹⁸Waa ennda ɗa, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa woꞌussari an:

- Tumaa Kíntaan, fu teeɓpíi an fu ga kayoh ga iñii fu tum yii!

¹⁹Yéesu loffaɓa an:

- Ɓúrat Kaanfii Kooh, tík ga bes kaahayaa mi ɓëwíꞌfa.

²⁰Yaawúuꞌcaa woꞌussari an:

- Kitawah Kaanfii Kooh fii tumin tíkíis tidaaŋkaah-nikiis na tiyitniinoo ee fu, an fu ƴahfa kiɓëwíris ga bes kaahaye?

²¹Wayee nak Kaanfaa Kooh Yéesu woꞌeeɗa, faanfaagari fërí. ²²Kërí tah ga waa Yéesu mílíssa ga ɓuwaa kaanɗa, tëelíbéecaagari níindísukussa an ya woꞌeera iñaa yaama. Ɓa gëmmba kon iñaa bídu ga Këyítfaaɗa na woꞌeencaa Yéesu woꞌeeɓaɗa.

Yéesu ínohin ɓéeɓ iñaa en ga keeñ ɓoꞌɗa

²³Ga feetaa Paakaa Yaawúuꞌcaa, Yéesu enee ga Yéerúsaleem. Daa ɓiɓoꞌ ɓiyewin hotsee kíntaancaa ya tumeeɗa, ɓa gëmmba gari. ²⁴Wayee Yéesu, ya ga kihafci, óolukéeríiɓa ndaga ɓéeɓɓa ya ínoheeraɓa dijófíꞌ. ²⁵En kiꞌenaa, Yéesu soolukéeríi ɓoꞌ woꞌꞌi yen ga ɓoꞌ-súusúus, ndaga ya ga kihafci, ya ínohin iñaa en ga keeñ ɓaa en ɓéeɓ.

Yéesu saawalla na Níkodeem

¹Laakeera ɓoꞌ yaa bokee ga Fërísiyeeŋcaa. Ya teeksee Níkodeem ee ya bokee ga ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa. ²Ya hayya ga Yéesu ga wek, ya woꞌꞌari an:

- Jëgírohii, ɗí ínohin an Kooh yërí wossaa kijëgíꞌtíi. En kiꞌenaa, ken mínoo kitum kíntaancii fu tumiɗa enndii an Kooh taam narinaa.

³Yéesu taassari an:

- Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌaaka: Ken mínoo kihot Nguurii Kooh enndii an ya límukis3: 3 Kilímukis woꞌeeniima ga kiGerek waaꞌ kiwoꞌ ɓan «ga ɗook asamaan». henaa. ⁴Níkodeem meekissari an:

- Ɓaa kasohin límukisan na? Ya mínan na kiɓoyukis lookaa eeci, ya límukis?

⁵Yéesu taassari an:

- Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌaaka: ɓaa fu límukkii ga músú na Helaa Koohaa, fu mínoo kiꞌaas ga Nguuraa Kooh. ⁶Iñaa límuk ga ɓoꞌ, iñaa ɓoꞌ ee iñaa límuk ga Helaa Kooh iñaa hel. ⁷Kaa jaahliꞌ ga dii mi woꞌꞌaa an «Ɗú jomin kilímukisɗa». ⁸Uurisii, daa neɓwanaa wa wëp ëewruk da. Fu kelohi gawa ee fu ínohoo daa wa meyoh, fu ínohoo daa wa aaw. Man fodaama ga ɓéeɓ ɓaa límuk ga Helaa Kooh.

⁹Waa ennda ɗa, Níkodeem meekissari an:

- Iñaama mín na kiꞌen?

¹⁰Yéesu taassari an:

- Fu, fu jëgíroh yiyaak ga ɗuuƴ heetii Isarayeel ee fu ínohoo iñcumane? ¹¹Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌaaka: ɗí woꞌ iñaa ɗí ínoh ee ɗí ɓéestíꞌ iñaa ɗí hotin, wayee ɗú, ɗú gëmmbii iñii ɗí seediꞌɗa. ¹²Mi woꞌ narúu ga iñaa aaw ga ëldúna, ɗú gëmmbiiroonaa, binaa mi woꞌ narúu ga iñaa aaw ga Koohaa ɗú mínanndoo na kigëm?

¹³Ken mosoo kikolkoh ëldúna ya lap asamaan, enndii Kowukii ɓii yoosukoh asamaanɗanaa. ¹⁴Fodaa daa Móyíis ɓëwíree goŋ-përëmaa3: 14 Móyíis ɓëwíree goŋ-përëmaa ga ëgíꞌ-dúndagaa. Malkat ga Kídaa 21: 8- 9: Ɓéeɓ ɓaa goŋ ɗoweera, ya yíp hascaagari ga goŋ-përëmaamanaa, ya dal kiwak. Fodaama Yéesu ɓëwírussa ga kuraanaa ee ɓéeɓ ɓaa fu yíp hasciigaraa gari taam na ngëmaa, fu hay kimúc. ga ëgíꞌ-dúndagaa doonaa ɓaa en ɓéeɓ hotwaɗa, fodaama ɓan mi, Kowukii ɓii, mi ɓëwíꞌsan ɗa. ¹⁵En ɗanaa ɓaa gëm garoo ɓéeɓ laas ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa. ¹⁶Ndaga Kooh waaꞌ ɓu-ëldúna hen bi, ya erohha Kowukiigari ya laak doŋɗa, doonaa ɓéeɓ ɓaa fu gëm gakanaa, fu saŋkuꞌoo, wayee fu laas ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa. ¹⁷En kiꞌenaa, Kooh wossii Kowukiigari ga ëldúna kiꞌattiꞌ ɓu-ëldúna, wayee ya woska ka músal ɓu-ëldúna. ¹⁸Ɓaa gëm ga Kowukii, attiꞌsoo. Wayee ɓaa gëmmbii gakanaa, yaama attiꞌuunun kumëeñíꞌ ndaga ya gëmmbii ga teekii Kowukii Kooh, kii ya laak doŋɗa. ¹⁹Ee ya ƴah kiꞌattiꞌu ga iñii yii: Leeꞌlaatii hayin ëldúna, wayee ɓuwii, ñúusii gënëlɓa leeꞌlaatii, ndaga ɓa tumi yibóníꞌ. ²⁰Ɓaa tumi yibóníꞌ, waaꞌtii kihot ga leeꞌlaatii ee ya deeyoo ga, ndaga ya niik tumeencaagari cibóníꞌcaa wíiñuk. ²¹Wayee ɓaa tumi iñaa en kayoh, deeyi ga leeꞌlaatii. En ɗanaa, leeꞌ ga fíkíi ɓéeɓ an iñcaa ya tumɗa, ya taam ga na Kooh.

Saŋ woꞌꞌa an Yéesu yërí wëñnji kiyak

²²Ga waa iñaama paaffa, Yéesu kaꞌta na tëelíbéecaagari gohaa Yúudée. Ya ennda naɓa daama bi sammba kimaañ, ya yaa bëtísiꞌ ɓuwaa. ²³Saŋ-Bëtís ɓan bëtísiꞌee ga Aynoŋ, ga yahaa teeraa Salím. Ɗekataama yewineera músú ee ɓuwaa ɓaa hay gari daama, ya yaa bëtísiꞌɓa. ²⁴Waama, lak Saŋ lagussii ga kasu duum.

²⁵Iñaama haydohha nookoh-woꞌeen ga díkaanti tëelíbéecaa Saŋ na yaawúuꞌ yíinoo, ga loo baah kisétíꞌsiruk ga fíkíi Kooh. ²⁶Ɓa kaꞌta ga Saŋ, ɓa woꞌꞌari an:

- Jëgírohii, ɓaa yaama enee naraa ga ɓakaa hanoh húlúwaa Yúrdeŋ gaa, ee fu seediꞌeera yen gariɗa, diima nak ya yaa bëtísiꞌ ee ɓéeɓ ɓuwii ɓii ƴah gari.

²⁷Saŋ taassaɓa an:

- Ken mínoo kilaak dara, enndii an Kooh yërí onndirinaa. ²⁸Ɗú ga kihaffúu, ɗú míninndoo kiseediꞌ an mi woꞌeera an: «Mi enndii Kiristaanii wayee mi wosu kiɗëwírukki.» ²⁹Kílook kuu haꞌ-kílook. Fiiliimunii haꞌ-kílookkii, yii deeyi ga yahaaci súkúrukiriɗa, keeñci soosin lool ga kikeloh koonaakiigari. Keeñnjoo hín ɗa kisoos, ee diimaɗa wa soosin bi matin sëk. ³⁰Ya, ga kihafci, teekiigari jom kiwëñ kisíw ee wiigoo aaw kiƴím.

Yii meyoh ɗookɗa yërí hanoh ɓéeɓ ɗook

³¹Yii meyoh ɗookɗa yërí hanoh ɓéeɓ ɗook. Ɓaa meyoh ëldúna, bok ga ɓu-ëldúna ee ya woꞌi woꞌeen ëldúna. Ɓaa meyoh ɗook ga Kooh yërí hanoh ɓéeɓ ɗook. ³²Ya woꞌ iñaa ya hotɗa na iñaa ya kelohɗa ee ken gëmmbii iñii ya seediꞌɗa. ³³Ɓaa gëm iñii ya seediꞌɗanaa, lak teewohin an Kooh woꞌi kayoh. ³⁴En kiꞌenaa, ɓaa Kooh wosɗa, woꞌi woꞌeencaa meyoh ga Kooh, ndaga Kooh sorinndi bi líifin na Helaa yiselaꞌíꞌyaa. ³⁵Paamudii waarin Kowukii ee tíkin tóoh ga yahci. ³⁶Ɓaa fu gëm ga Kowukiinaa fu laasin ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa. Ee ɓaa fu saŋ kigëm ga Kowukiinaa, fu laasanndii ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa ee aylukaa Kooh dëkan ga ɗookfu.

Yéesu saawalla na ɓetifaa dëk Samaríi

¹Fërísiyeeŋcaa kelohussa ɓéestíraa an Yéesu yërí wëñíꞌ Saŋ tëelíbée, ee yërí wëñ Saŋ kibëtísiꞌ ɓiɓoꞌ. ²(En kiꞌenaa, Yéesu na kihafci bëtísiꞌéeríi ken, tëelíbéecaagari rek ɓërí bëtísiꞌee ɓuwaa). ³Daa ɓéestíraama leꞌee ga Yéesu, ya kolkohha gohaa Yúudée, ya yaa ɓoyuk gohaa Gëlílée. ⁴Ga waa ya en na kiƴahɗa, ya húusohha gohaa Samaríi.

⁵Yéesu leꞌꞌa kon teeru wíinoo daama ga gohaa Samaríi. Teeraama teeku Síkaaꞌ ee en ga yahaa yoonaa Yakoop onee Yoseef, Kowukaagariɗa. ⁶Neꞌaa Yakoop enee daama. Daa Yéesu tíidee bi ya sonnda, ya dalla kiyuŋ ga píndaa neꞌaa. Enee ga ɓak mídí.

⁷Laakka ɓetifaa dëk Samaríi hay kineꞌ ga neꞌaa. Yéesu woꞌꞌa ɓetifaa an:

- Onaaroo músú, mi an!

⁸(Lakanaa tëelíbéecaa Yéesu karuunun teeraa kilomnee iñaa ɓa ñaman.)

⁹Ɓetifaama ee dëk Samaríiɗa, taassa Yéesu an:

- Fan na? Fu, fu Yaawúuꞌ, fu kíimmboo músú kiꞌan, mi yii mi bok ga ɓu-Samaríiɗa?

(Ɓetifaa woꞌee iñaama ndaga yaawúuꞌcaa na ɓu-Samaríi haɓséeríi ga kuꞌon peꞌ.)

¹⁰Yéesu taassa ɓetifaa an:

- Fu ínohee iñaa Kooh onohi ee fu ínohee ɓii kíimmbaa músúɗanaa, eneenaa fu ga kihaffu, fu kíimanndi, ya onndaa ga músúmaa onohi kipesɗa.

¹¹Ɓetifaa woꞌꞌa Yéesu an:

- Kiyaakii, fu laakoo hoc ee neꞌii huutin. Fu ɓewohan músúmaa onohi kipesɗa gaɗa? ¹²Neꞌii wii caasammbíi Yakoop aciꞌtíiwa. Ya na kihafci, ya annda ga. Towutaagari na júuraagari anussa ga ɓan. Fu, fu halaat an fu wëñnji kilaak solune?

¹³Yéesu taassari an:

- Músúmii neꞌii wii, ɓaa an ganaa hay kilís kipíl. ¹⁴Wayee ɓaa an ga músúmaa mi eranndiɗa, pílsisoo taaꞌ. Hanaa kay, músúmaa mi ƴahhi kiꞌonɗa ƴah kuhaalaa músú ga ɗuuƴci, kaa onohan kipeskaa leehoo taaꞌɗa.

¹⁵Ɓetifaa woꞌꞌa Yéesu an:

- Kiyaakii, onaaroo músúmaama, en ɗanaa mi pílsisoo ee calsisooroo kihay bi ga dii, kineꞌ músú.

¹⁶Yéesu woꞌꞌari an:

- Kara! Ɓaynaa ƴaalfu, fu hayis dii.

¹⁷Ɓetifaa taassa Yéesu an:

- Mi laakoo ƴaal!

Yéesu woꞌꞌari an:

- Fu woꞌ an fu laakoo ƴaalaa, fu woꞌ kayoh. ¹⁸En kiꞌenaa, fu laakeera ƴaal ɓiyëtúus. Ee yii fu en nari diimaɗa enndii ƴaalfu. Kon iñii fu woꞌɗa kayoh.

¹⁹Ɓetifaa woꞌꞌa Yéesu an:

- Kiyaakii, mi hotin an fu sëldíiga-Kooh. ²⁰Woꞌaaroo ɓii en ga kayoh ɓa? Caasamunciigaríi jaamuksee Kooh ga ɗook jaŋjagii wii. Wayee ɗú, yaawúuꞌcii, ɗú woꞌ an ɗekataa jom kijaamukohu Koohɗa en ga Yéerúsaleem.

²¹Yéesu woꞌꞌari an:

- Ɓetifii, gëmaa iñii mi ƴahhaa kiwoꞌɗa. Wahtu waa hay, waa ɗú karoo ga jaŋjaŋ ee ɗú karoo Yéerúsaleem kijaamuk Paamudii. ²²Ɗú, ɓu-Samaríi, ɗú jaamuki Kooh ee ɗú ínohoori. Ɗí yaawúuꞌcii, ɗí ínohin ɓii ɗí jaamukiɗa, ndaga kimúckii meyoh ga yaawúuꞌcii. ²³Wayee wahtii wii hay ee weema sah. Diimaɗa ɓuwii jaamuk Paamudii kayoh-kayohɗa, jaamuksanndi ga hel na ga daa ya man kayoh-kayohɗa. En kiꞌenaa, ɓuwaa jaamuki fodaamaɗa ɓërí Paamudii heel. ²⁴Kooh, Hel. Ee ɓuwii jaamukiriɗa ɓa jommbi kijaamuk na hel na ga daa ya man kayoh-kayohɗa. ²⁵Ɓetifaa woꞌꞌa Yéesu an:

- Mi ínohin an Músalkaataa Kooh falɗa ee ɓaysi Kiristaaɗa, hay kihay. Binaa ya hayaa, ya hayyíi kilóogísoh tóoh.

²⁶Yéesu woꞌꞌari an:

- Mi yërí, mi yii mi woꞌ naraaɗa.

²⁷Ga wahtaama, tëelíbéecaa Yéesu leꞌussa. Ɓa jaahliꞌꞌa lool ga daa ɓa laak Yéesu yaa saawal na ɓetiɗa. Wayee laakkii yíinoo gaɓa yaa kaañnji kimeekis an: «Fu meekisoh ya?» wala «Fu waaꞌ ya gari?» ²⁸Waa ennda ɗa, ɓetifaa foñnja kujataakaagari daama, foolla teeraa, woꞌꞌa ɓuwaa an:

²⁹- Hayat ɗú malak! Mi hídohin na ɓoꞌ, yaa woꞌinndoo tóoh iñaa mi mosin kitum. Enndii Kiristaanii moose?

³⁰Fodaama, ɓuwaa ɓaa meyoh teeraa ɓaa hay ga Yéesu.

³¹Tummba lak tëelíbéecaa ɓaa gítín Yéesu an: «Jëgírohii, ñama kay!»

³²Wayee Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Laakin ñamah waa mi ñaman, ee ɗú ínohoowa.

³³Tëelíbéecaa ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:

- Hanaa laak ɓaa haydohiꞌti ñamah.

³⁴Wayee Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Ñamahhoo wërí en mi tum iñaa neɓ ɓaa wossooɗa, ee mi lëstíꞌ iñii ya nakkooɗa. ³⁵Ɗú woꞌi ga kihaffúu an: «tes ga ñiin cinikiis kipíik leꞌe»? Wayee mi woꞌꞌúu an: «malkat dijófíꞌ, ndaga yooncii súwin haat ee sek píikoh. ³⁶Píikohii laasin fayaagari ee ya yii nëgíroh boŋcii en ɓuwii ƴah kipes bi taaꞌɗa. En ɗanaa ɓaa sokeeɗa na ɓii ƴah kipíikɗa boku kineɓluk.» ³⁷Cahii woꞌin kayoh ga daa wa woꞌ an: «Yii sokaa, yii píik.» ³⁸Mi wosinndúu kipíik yoonaa ɗú línndii. Ɓiɓoꞌ ɓiliis ɓërí sodee ga ee ɗú, ɗú ñammba ga anagaagaɓa.

³⁹Ɓiɓoꞌ ɓiyewin ga teeraa waama ga Samaríiɗa, gëmussa ga Yéesu ndaga woꞌeenaa ɓetifaa woꞌɓa an: «Iñaa mi mosin kitum tóoh ya woꞌinndoori.» ⁴⁰Kërí tah ɓu-teeraa Samaríi, daa ɓa hayee bi ga Yéesu, ɓa ɓaa kíimmbi, ya tes naɓa. Yéesu tessa daama bes kanak. ⁴¹Ɓuwaa gëm ga Yéesu ndaga woꞌeencaagari ya ga kihafciɗa, wëñnja kiyewin. ⁴²Ɓa ɓaa woꞌ ɓetifaa an:

- Enndii an iñii fu woꞌꞌíiɗa tah bi ɗí gëm gari, wayee ɗí ga kihaffíi, ɗí súkúrukinndi. Ee ɗí gëmin an Yéesu yërí en Músalkaatii ëldúna sah-sah.

Kíntaanaa wukanakwaa Yéesu tum ga Kanaaɗa

⁴³Yéesu tummba bes kanak ga ɗekataama, lëehíꞌta ya kolkohha daama yaa ƴah gohaa Gëlílée. ⁴⁴En kiꞌenaa, ya ga kihafci, ya woꞌeera an: «Laakkii sëldíiga-Kooh, yaa onu céeꞌ ga dëkaa ya meyohɗa.» ⁴⁵Ga waa ya leꞌ Gëlíléeɗa nak, ɓuwaa teerukussari dijófíꞌ, ndaga ɓa ɓan, ɓa kareera Yéerúsaleem ga hewaa Paakaa yaawúuꞌcaa ee ɓa hotin ɓéeɓ iñcaa ya tumee daama ga feetaaɗa.

⁴⁶Waa ennda ɗa, ya kaꞌsissa teeraa Kanaa ga gohaa Gëlílée. Daama dërí ya súpítee músúmaa ma ennda biiñ. Wiima, lak laakin ga Kafarnawom, ɓoꞌ yaa lëgëyiꞌ buuꞌ. Ɓaama, kowukaagari kiƴaalkaa kërí ɗúukoolee. ⁴⁷Daa ya kelohee an Yéesu meyohin gohaa Yúudée, hayin gohaa Gëlílée, ya kaꞌta gari. Ya kíimmbari ya hay Kafarnawom kiwëkíꞌ kowukaagari ɗúukoolin bi kaa ƴah kikaanɗa. ⁴⁸Yéesu woꞌꞌari an:

- Enndoo kat ɗú hottii kíntaan na mandarga cidóoyíꞌ-waaraa, ɗú gëmoo taaꞌ!

⁴⁹Wayee ɓaa woꞌꞌari an:

- Kiyaakii, hay ɗu gaaw kiƴee bi kowukaagoo kaanaa!

⁵⁰Yéesu woꞌꞌari an:

- Kara, kowukaagaraa wakin, kaa pes!

Ɓaa gëmmba iñaa Yéesu woꞌꞌiɗa, ya yaa ƴah. ⁵¹Ga daa ya en na kiɓoyuk kaanciɗa, súrgacaagari ɓaa hay kihídoh nari, ɓa woꞌꞌari an:

- Kowukaagaraa wakin, kaa pes.

⁵²Ya meekissaɓa wahtaa ɓa hotee kitani ga kowukaagariɗa. Ɓa taassari an:

- Enee wútúwaa, ga wahtu cuunoh; tamohlaataa faanfaa ƴím ga.

⁵³Paam oomaa-ƴaalaa dalla kiꞌínoh an wahtaama siiƴ wërí Yéesu woꞌeeri ga an: «Kowukaagaraa wakin, kaa pes.» Meyoh daama, ya gëmmba ga Yéesu, ya na ɓu-kaanci ɓéeɓɓa.

⁵⁴Wiima wërí en kíntaanii wukanakwii Yéesu tum, ga waa ya meyoh gohaa Yúudée ya kaꞌta Gëlíléeɗa.

Yéesu wëkíꞌta ɓaa lafañin

¹Ga bescaa tík gaɗa, yaawúuꞌcaa laakussa feet ee Yéesu kaꞌta Yéerúsaleem. ²Ga teeraama nak, laakeera mbalka músú waa ɓookkohsi ga yahaa halaa teeku «halaa baalcaaɗa». Mbalkaama woꞌsi ga kiꞌEbërëe «Betsataa». Mbaaꞌ ciyëtúus cërí yípu, wíillawa. ³Ga fíldoo mbaaꞌcaama, ɗúukoolíꞌ ɓiyewin faanuksee daama: ɓibúumíꞌ, ɓiɓéedúkíꞌ na ɓilafañ. […]5: 3 Laakin Këyítcaa ɓaatu woꞌeencii cii ga dii: [Ɓa sekee músúmaa ga mbalkaaɗa yëngëluk. 4 Ndaga, ga iñaa woꞌuɗa, laakee malaakaa Haꞌmudii yoosuki leekleek ga ɗuuƴ mbalkaa, ya yëngël músúmaa. Ee ɗúukoolíraa ɗeɓ kiꞌaas ga músúmaamanaa, ɗúukoolaagari wak, na daa wa mín kiman tóoh.]⁵Laakeera daama ɓoꞌ yiƴaal, yaa iñaa ya ɗúukoolee tumin tíkíis tidaaŋkaah-kaahay na tiyitnataahay. ⁶Yéesu hottari lak ya faanukin ee ya ínohha an ɗúukoolaagari maañin lool, ya meekissari an:

- Fu waarin kiwake?

⁷Ɗúukoolíraa taassa Yéesu an:

- Kiyaakii, mi laakoo ken ɓaa ekanndoo ga mbalkii binaa músúmii yëngëlukaa. Wahtaa mi jéem kiꞌaas ga tóoh, ɓoꞌ yiliis ɗeɓpoo kiꞌaas.

⁸Yéesu woꞌꞌari an:

- Kolka, ɓewaa gataniigaraa fu tíin.

⁹Ga saasi ɓaa wakka. Ya ɓeɓpa gatanaagari, ya yaa tíin.

Yaawúuꞌcaa tapukohussa na lafañaa

Bëríinaa iñii laakohɗa nak enee bes Sabat. ¹⁰Yaawúuꞌcaa woꞌussa ɓaa wëkɗuseeɗa an:

- Wati bes Sabat ee Waas onndiiraa kikooruk gataniigaraa5: 10 Waasaa yaawúuꞌcaa kokoheera kikooruk iñaa ɓítin ga bes Sabat.!

¹¹Ɓaa taassaɓa an:

- Aaꞌ, ɓaa wëkíꞌtooɗa kat yërí woꞌꞌoo an: «Ɓewaa gataniigaraa, fu tíin.»

¹²Ɓa meekissari an:

- Haa, ɓaa yaama woꞌꞌaa an «ɓewaa gataniigaraa fu tíinɗa» ya ɓa?

¹³Wayee ɓaa wëkɗuseeɗa ínohéeríi ɓaa wëkíꞌtiɗa, ee lak Yéesu múuyin ga ɗuuƴ ɓuwaa enee daamaɗa.

Doolaa Yéesu ɓewoh ga Koohɗa

¹⁴Ga waa iñaama paaffa, Yéesu hídohha na ɓaa ya wëkɗeeɗa ga Kaanfaa Kooh, ya woꞌꞌari an:

- Man diima fu wakin. Kaa tumis baakaaꞌ, doonaa iñaa wëñ yii kiyiis dalooraa.

¹⁵Ɓaa kaꞌta, woꞌneera yaawúuꞌcaa an Yéesu yërí wëkíꞌti. ¹⁶Iñaama tahha bi yaawúuꞌcaa ekussa Yéesu peeꞌ ga kumuun ndaga daa ya wëkɗin ɓoꞌ ga bes Sabatɗa.

¹⁷Wayee Yéesu ñaassaɓa perem an:

- Paammboo yii lís kilëgëy, mi ɓan, mi yii lëgëy.

¹⁸Iñaa Yéesu woꞌ yaama wëñnja kitah bi yaawúuꞌcaa tuukka ga kiheelli kiꞌap. Ndaga ya eemmbii ga kikëldúk iñaa Waasaa onoh kitum ga bes Sabatɗa, wayee ya woꞌ ɓan an Kooh Paamci, ee ya tum Kooh mooroomun.

¹⁹Yéesu ɓaatta ga, woꞌꞌaɓa an:

- Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: Kowukii mínoo dara kitum ka ga kihafci rek. Iñaa ka hot Paamudii tumiɗa doŋ yërí ya tumi. Ɓéeɓ iñaa Paamudii tumiɗa, Kowukii tumiri ɓan. ²⁰En kiꞌenaa, Paamudii waarin Kowukii ee iñaa ya tum na kihafci tóoh, ya teeɓka. Ee sah, Paamudii hay kiteeɓ Kowukii enaama ciyaak ciliis caa ka ƴah kitum ee ɗú hay gaca kijaahli. ²¹En kiꞌenaa, fodaa daa Paamudii kolukɗi ɓuwii kaanin ee ya pésíꞌɓaɗa, fodaama deŋ Kowukii pésɗi ɓaa neɓpi. ²²Paamudii nak attiꞌoo ken, wayee ya erin Kowukii kiꞌattiꞌ ga tóoh. ²³En ɗanaa ɓéeɓ eꞌ Kowukii céeꞌ fodaa ɓa eꞌ Paamudii céeꞌɗa. Ɓéeɓ ɓaa eꞌtii Kowukii ɓii céeraa, lak eꞌtii Paamudii wos Kowukiiɗa céeꞌ.

²⁴Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: ɓaa súkúruk woꞌeenciigoo ee ya gëm ga ɓaa wossooɗanaa, ya laasin ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa. Ɓaama attiꞌsoo, ya kolkohin ga kikaan ya aasin haat ga kipes. ²⁵kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: wahtu waa hay ee sah wa leꞌin haat. Wahtaama wërí ɓuwii kaaninɗa ƴah kikelohu koonaakii Kowukii Kooh. Ee ɓuwaa kelohankaɗa hay kipesu bi taaꞌ. ²⁶En kiꞌenaa, fodaa daa Paamudii laak kipeskii ya ga kihafciɗa, ya erin Kowukii ka laak kipeskii ga kihafka fodaama. ²⁷Ee ya onin Kowukii kimín kiꞌattiꞌ ga tóoh ndaga ka kërí en Kowukii ɓii. ²⁸Dara hanattúu ga kijaahal ndaga wahtu waa hay, waa ɓéeɓ ɓuwii kaninɗa hay kikelohu koonaakaagari. ²⁹Ɓa meyoh ga daa ɓa enohɗa: ɓuwaa tumee iñaa jofinɗa, mílísu, ɓa laas ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa. Ɓuwaa tumee iñaa joffiiɗa nak, ɓa mílís, ɓa attiꞌu kikaan bi taaꞌ.

³⁰- Mi ga kihaffoo rek, mi mínoo dara kitum. Mi attiꞌi ga dii mi hot Paamudii teewirooɗa. Ee mi attiꞌaa, júwi hen, ndaga mi heellii kitum iñaa mi waaꞌ, wayee ɓaa wossooɗa, iñaa ya waaꞌɗa yërí mi heel kitum.

Iñcii seediꞌ doolaa Yéesu ɓayɗa

³¹Yéesu tíkka ga an:

- Binaa enee an mi yërí en seedi haffoonaa, eneenaa iñii mi seediꞌɗa tuukoo ga fen. ³²Wayee laakin ɓoꞌ yiliis yaa seediꞌꞌoo ee mi ínohin an iñii ya seediꞌ garooɗa tuukin. ³³Ɗú wosin ɓiɓoꞌ ga Saŋ-Bëtís, ya seediꞌꞌa kayohfii. ³⁴Mi woꞌ iñuma doonaa Kooh músallúu, ndaga mi ga kihaffoo, enndii sah an mi laakin sooli ga iñaa ɓoꞌ-súusúus seediꞌan garoo. ³⁵Saŋ enee fodii lampaa taaluunun, wa leeꞌɗi, ee ɗú tookka kineɓluk jutuut ga leeꞌlaataagariɗa. ³⁶Mi nak, mi seediꞌɗuunun seedaa wëñ kiyak waa Saŋ: seedaama wërí en tumeenciigoo, cii Paamudii onndoo kitumɗa. Cërí seediꞌꞌoo ee ca teewoh an Paamudii yërí wossoo. ³⁷Ee ɓan Paamudii wossooɗa, ya ga kihafci, ya seediꞌin yen garoo. Ɗú mosoo kikeloh koonaakaagari ee ɗú mosoo kihot fíkíifaagari. ³⁸Ɗú ammbii woꞌeeniigari ga keeñnjúu ee iñaama yërí teewoh an ɗú gëmmbii ga ɓii ya wosɗa. ³⁹Ɗú ɓii heel kiꞌínoh iñaa Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa woꞌɗa ndaga ɗú yaakaaꞌ an cërí ƴahhúu kiꞌon kipeskaa leehoo taaꞌɗa, ee sah Bíncii ciselaꞌíꞌcii ciima, ca woꞌ iñaa aaw garoo. ⁴⁰Moona déy, ɗú waaꞌtii kihay garoo, ɗú laas kipeskaa leehoo taaꞌɗa.

⁴¹Mi heellii kilaak ndamaa meyoh ga ɓoꞌ-súusúus. ⁴²Ee sah mi ínohinndúu: kiwaaꞌ Kooh gaa ga keeñciigarúu. ⁴³Mi, mi hay ga teekii Paammboo ee ɗú tookkiiroo wayee ɓoꞌ yiliis hay ga teekcinaa, ɗú hayyi kitook. ⁴⁴Ɗú wëñi kiwaaꞌ kindamoh ga ɗuuƴcúu ee ɗú heeloo ndamaa meyoh ga Kooh haŋci doŋɗa. Kon ɗú mínanndoo na kigëm? ⁴⁵Kaa foogat an mi yërí ƴahhúu kiyam yen ga fíkíi Paammboo. Móyíis yii ɗú lík yaakaaꞌtúu gariɗa yërí ƴahhúu kiyam. ⁴⁶En kiꞌenaa, ɗú gëmee Móyíis kayoh-kayohɗanaa, eneenaa ɗú hayyoo kigëm ɓan, ndaga ya seediꞌin garoo ga Këyítfaa. ⁴⁷Wayee waa ɗú gëmmbii iñaa Móyíis bín yaama ga Këyítfaaɗa, ɗú tuman na bi ɗú gëm iñcii mi woꞌɗa?

Yéesu tummba kíntaan ga mbúurú ciyëtúus na jën kanak

¹Waa ennda ɗa, Yéesu paaffa ɓakaa giiyaa Gëlílée hanoh gaaɗa. Giiyaama woꞌsi ɓan giiyaa Tíbéeríyaat. ²Ɓoꞌ ɓiyewin taabukeeri ndaga kíntaancaa ɓa hot ya tumee ga ɗúukoolíꞌcaa, ɓa wakkaɗa. ³Yéesu lappa ga ɗook jaŋjaŋ daama, ya yuŋnga da na tëelíbéecaagari. ⁴Wiima lak feetaa Paakaa yaawúuꞌcaa deeyin. ⁵Yéesu malak hen, ya séennda mbooloo wiyaak waa hay gari. Ya meekissa Filiip an:

- Mbúurúcaa mínan ɓuwii ɓii ɓéeɓ kiñëmíꞌɗa, ɗu lomohnanca gada?

⁶Yéesu woꞌee iñaama kimalaksukoh Filiip doŋ. En kiꞌenaa, ya ga kihafci, ya ínoheera iñaa ya naꞌ kitumɗa.

⁷Filiip taassari an:

- Luu enee an ɓaa en ɓéeɓ ƴaak-mbúurú wíinoo, fay ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ-kanak ga noh-noh wíinoo mínoo kilom iñaa ñëmíꞌ ɓuwii ɓéeɓɓa.

⁸Laakka ɓoꞌ yiliis ga tëelíbéecaagari, yaa teeku Andari, ee këmëeŋkí Simoŋ-Peeꞌ, woꞌꞌa Yéesu an:

⁹Laakin kuꞌoomaa-ƴaalkaa en dii, ja ɓayin mbúurú-lorsu ciyëtúus na jën kanak. Wayee ɓuwii, dii ɓa yewinɗa, iñcaama ca paƴɓa ya?

¹⁰Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

- Woꞌatɓa, ɓa yuŋ ɓéeɓɓa.

Ɗekataa paaleera pëegíi fiyewin. Ɓéeɓ ɓuwaa dalla ga kiyuŋ. Ƴaalcaa enee daamaɗa, jomin kileꞌ ɓijúnni-yëtúus (5.000)6: 10 Mëdíroh na Mëccëe 14: 21: Ɓeticaa na oomaacaa ensee daama ɓan.. ¹¹Yéesu ɓeɓpa mbúurúcaa, ya gërëmmba Kooh gaca, ya warohhaca ɓuwaa yugee daamaɗa. Ya tumissa fodaama na jëncaa, ya eꞌta yaa en ɓéeɓ iñaa ya sooluk gaɗa. ¹²Ga waa ɓéeɓ ñammba bi kappa, Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

- Nëgírohat iñcii tesɗa, en ɗanaa dara aamsukohoo.

¹³Tëelíbéecaa nëgírohussa iñcaa tesɗa. Ɓa líifíꞌta pañi cidaaŋkaah na kanak ga iñaa tes ga mbúurú-lorsucaa ciyëtúuscaa ɓuwaa ñameeɗa. ¹⁴Daa ɓuwaa hotee kíntaanaa Yéesu tum waama, ɓa woꞌꞌa an: «Ɓii yii yërí en kayoh-kayohɗa sëldíiga-Koohii jomee kihay ëldúnaɗa.» ¹⁵Yéesu ínohha an ɓuwaa hay kihayu, abussi na dooli kifalli buuꞌ. Ya foñnjaɓa daama, ya lokukka, ɓoƴkissa haŋci jaŋjagaa.

Yéesu tíinnda ga ɗook giiyaa

(Mëccëe 14: 22-33; Marka 6: 45-52)

¹⁶Ga waa nohaa soosɗa, tëelíbéecaa Yéesu yoosukussa jaŋjagaa bi ga seereenaa giiyaa. ¹⁷Ɓa aassa gaal-looci, ɓa ɓaa ƴah Kafarnawom ga ɓakaa giiyaa hanoh gaaɗa. Lakanaa Kooh hoowin ee Yéesu daɓpiiɓa duum. ¹⁸Uuris wiyaak yíppa ga ɗook giiyaa bi dúuscaa caa koluk.

¹⁹Ga waa ɓa folla ga ɗuuƴ giiyaa iñaa leꞌ kíloomeet ciyëtúus aawwa ciyitniinooɗa, ɓa hotta Yéesu yaa tíin ga ɗook músúmaa, ya yaa hay gaɓa ga gaal-loocaa. Daa ɓa hotee iñaama, ɓa dalla kitíit. ²⁰Yéesu nak woꞌꞌaɓa an:

- Kaa tíitat, ɓii mi!

²¹Ɓa waaꞌta ya aas ga gaal-loocaa, wayee ga wahtaama gaal-loocaa teeꞌta ga daa ɓa waaree kiyoosukohɗa.

Mbooloomaa ga kíntaanaa mbúurúcaaɗa waa raas Yéesu

²²Ga kooh-wíisfaa, mbooloomaa tesee ga ɓakaa giiyaa hanoh gaaɗa, hotta an gaal-looci wíinoo doŋ enee daama. Ɓa ínoheera an Yéesu aassii na tëelíbéecaa ga gaal-loocaama, tëelíbéecaa kaꞌsee haŋɓa. ²³Laakka nak gaal-looci ciliis caa meyohee teeraa Tíbéeríyaat. Gaalcaama teeꞌta ga ɗekataa Yéesu, Haꞌmudii, gërëmohee Kooh ga mbúuraa mbooloomaa ñameeɗa.

Yéesu yërí en ñamahii onohi kipesɗa

²⁴Ɓuwaa hotussa an Yéesu enissii daama naɓa ee tëelíbéecaagari ɓan enussii da. Ɓa dalla kiꞌaas ga gaal-loocicaa meyohee teeraa Tíbéeríyaatɗa, ɓa ɓaa ƴahhi kimalaknee ga teeraa Kafarnawom.

²⁵Ɓa laakneera Yéesu ɓakaa giiyaa hanoh gaaɗa, ɓa meekissari an:

- Jëgírohii, fu hay dii kera?

²⁶Yéesu taassaɓa an:

- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: ɗú raassoonaa, enndii an ɗú ínohin kíntaancii mi tumɗa, iñii ca waaꞌ kiwoꞌɗa, wayee ɗú raassoo ndaga mbúurúcaa ɗú ñamee bi ɗú kappa pútɗa. ²⁷Kiheel ñamahaa mínin kiyasukoh hanat kiꞌen lëgëyyúu, wayee tumat lëgëy kiheel ñamahaa yasukohoo ee onohi kipeskaa leehoo taaꞌɗa. Ñamahaama nak, Kowukii ɓii kërí ƴahhúuwa kiꞌon. En kiꞌenaa, yërí Kooh, Paamudii tanuk, eꞌtari doolaa meyoh gari, ga iñaa en ɓéeɓ.

²⁸Waa ennda ɗa, ɓa meekissari an:

- Kon ɗí jom ya kitum lëgëy kimëtíꞌ iñcii Kooh sek garíiɗa?

²⁹Yéesu taassaɓa an:

- Iñii Kooh sek garúu ee ɗú jom kilëgëyɗa yërí en an ɗú gëm ga ɓii ya wosɗa.

³⁰Ɓa woꞌꞌari an:

- Tumaa Kíntaan, ɗí hotwanaa ɗí gëm garaa! Iñii fu tumɗa ya? ³¹Ga ëgíꞌ-dúndagaa ɓicaasammbíi enseeɗa, ɓa ñamee ñamahaa woꞌsee maan ee Kooh toɓɗeeɓawa, fodaa daa Këyítfaa woꞌkaɗa. Fa woꞌ an: «Ya onndaɓa ñamahaa meyoh ɗook asamaan, ɓa ñammba.»6: 31 Ñamahaama jom kiꞌen «maanaa» Kooh toɓɗeeɓaɗa. Malkat Eksoot 16 na Kañcaa: 78: 24.

³²Wayee Yéesu taassaɓa an:

- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: enndii Móyíis yërí onndúu ñamahii meyohee ɗook asamaanɗa. Paammboo, ga kihafci yërí onndúu ñamahii wukayoh-kayohwii meyoh ɗook asamaanɗa. ³³En kiꞌenaa, ñamahii Kooh onohɗa wërí en wii yoosukoh ɗook asamaanɗa, ee on ɓu-ëldúna kipesɗa.

³⁴Ɓa dallari kiwoꞌ an:

- Kon Kiyaakii, dëkaaríi kiꞌon ga ñamahaama rek.

³⁵Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Mi yërí en ñamahii onohi kipesɗa. Ɓaa hay garoonaa, yaawanndii bi taaꞌ, ee ɓaa gëm garoonaa pílanndii bi taaꞌ.

³⁶Wayee mi woꞌinndúuka: ɗú hotinndoo ee tahhii bi ɗú gëm. ³⁷Ɓéeɓ ɓuwii Paamudii onndooɗa, hay kihayu garoo. Ee ɓaa hay garoonaa, mi kaaloori múk. ³⁸Ndaga mi yoosukohhii ɗook asamaan kitum iñaa neɓpoo, wayee ɓii wossooɗa, iñaa ya waaꞌɗa yërí mi hay kitum. ³⁹Ee ɓii wossooɗa iñii yii yërí ya waaꞌ wa laak: ya waaꞌ an ɓuwii ya tík ga yahhooɗa, yíinoo múuyoo ga. Ee mi mílísiꞌɓa ga besaa mëeñjohɗa. ⁴⁰En kiꞌenaa, iñii yii yërí Paamudii waaꞌ: ya waaꞌ an ɓéeɓ ɓaa hottoo, mi Kowukii ee gëm garoonaa, laas ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa, ee mi hayyi kimílísiꞌ ga bëríinaa ëldúna túkiꞌanɗa.

⁴¹Yaawúuꞌcaa nak ɓaa ñaꞌsukoh iñaa aaw ga Yéesu ndaga daa ya woꞌ an: «Mi yërí en mbúurii yoosukoh ɗook asamaanɗa.»

⁴²Ɓa ɓaa woꞌ an:

- Ɓii yii, hanaa enndii Yéesu, kowu Yoseef? Ɗu ínohoo eeci na paamci hene? Ya mín na kiwoꞌ diima an: Mi yoosukoh ɗook asamaan?

⁴³Yéesu taassaɓa an:

- Íisat kiñaꞌsukoh ga ɗuuƴcúu. ⁴⁴Ken mínoo kihay garoo ee Paamudii wossooɗa híiꞌtiiri ga. Ee ɓaama, mi ga kihaffoo, mi hayyi kimílísiꞌ bëríinaa ëldúna túkiꞌanɗa. ⁴⁵Sëldíiga-Koohcaa bíduunun woꞌeenii wii: «Kooh hayɓa ɓéeɓ kijëgíꞌ.» Fodaama nak, ɓéeɓ ɓaa súkúruk woꞌeenii Paamudii ee teꞌwanaa, hay garoo kihay. ⁴⁶Enndii an laakin ɓaa mos kihot Paamudii. Yii meyoh ga Koohɗa doŋ yërí hot Paamudii. ⁴⁷Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka, ɓaa gëm garoonaa laakin kipeskaa leehoo taaꞌɗa. ⁴⁸Mi, mi yërí en mbúurii onohi kipesɗa. ⁴⁹Ga ëgíꞌ-dúndagaa, ɓicaasammbúu ñamsee ñamahaa woꞌsee maanɗa, ee hoonohhiiɓa kikaan. ⁵⁰Mbúurii yoosukoh ɗook asamaanɗa wërí en wii: ɓaa ñamwanaa kaananndii bi taaꞌ. ⁵¹Mi, mi yërí en mbúurii yoosukoh ɗook asamaan ee onohi kipesɗa. Ɓaa ñam ga mbúurii wiimanaa hay kipes bi taaꞌ. Mbúurii mi ƴah kiꞌerohɗa, faanfiigoo fërí, mi erohfa doonaa ɓu-ëldúna pes bi taaꞌ.

⁵²Ga iñaama, yaawúuꞌcaa enussa ga nookoh witamóhíꞌ, ɓaa woꞌ an:

- Ɓii yii mínannduu na kiꞌeꞌ faanfiigari kiñam?

⁵³Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: binaa ɗú ñammbii faanfii Kowukii ɓii, ɗú anndii ñífiigarinaa, kipeskii enndii garúu. ⁵⁴Ɓaa ñam faanfiigoo, an ñífiigoonaa laakin kipeskaa leehoo taaꞌɗa, ee mi, mi hayyi kimílísiꞌ ga besaa mëeñjohɗa, ⁵⁵ndaga faanfiigoo en ñamahii wukayoh-kayohwii ee ñífiigoo wërí en anahii wukayoh-kayohwii. ⁵⁶Ɓaa ñam faanfiigoo, an ñífiigoonaa, ya yii dëkka garoo ee mi yii dëkka gari. ⁵⁷Paamudii wossooɗa yii pes ee mi ɓewoh kipes gari. Fodaama, ɓaa ñam faanfiigoonaa hay kiɓewoh kipes garoo. ⁵⁸Kon mbúurii yoosukoh ɗookɗa wooma. Wa manndii na mbúuraa caasamuncaa ñameeɗa. Ɓa, ɓa kaanin, wayee ɓaa ñam mbúurii wiinaa, hay kipes bi taaꞌ.

⁵⁹Woꞌeencii ciima cërí Yéesu woꞌee ga waa ya jëgíroh ga jaangu-yaawúuraa ga Kafarnawomɗa.

Tëelíbée ɓiyewin foñussa Yéesu

⁶⁰Ɓoꞌ ɓiyewin ga tëelíbéecaa Yéesu, daa ɓa kelohee iñaa ya woꞌ yaama, woꞌussa an:

- Woꞌeenii wii, wa ɓít na ɗa? Ɓii mín ɓa kiyuŋ súkúrukiwa?

⁶¹Yéesu ínohha ga kihafci an tëelíbéecaa ɓaa ñaꞌsukoh iñaa ya woꞌ yaama, ya woꞌꞌaɓa an:

- Keeñnjúu neɓpii ga iñii mi woꞌꞌúuɗa hene? ⁶²Haa binaa ɗú hot Kowukii ɓii ɓoyuk ga daa ka ɗewee kiꞌenɗanaa? ⁶³Helii meyoh ga Koohɗa wërí onohi kipes. Ɓoꞌ na kihafci mínoo dara. Woꞌeencii mi woꞌꞌúuɗa kúlkoh ga Helaa meyoh ga Koohɗa ee cërí onohi kipes. ⁶⁴Ee bi wati, laakin ɓiɓoꞌ garúu ɓaa saŋ kigëm.

En kiꞌenaa, Yéesu, ga kihafci, ga waa ya dalɗa, ya ínoheera ɓuwaa gëmmbiiɗa ee ya ínoheera yaa ƴahhi kitoonɗa. ⁶⁵Lëehíꞌta Yéesu tíkka ga an:

- Iñaama tah mi woꞌꞌarúu an ken mínoo garoo kihay, enndii an Paamudii onndikanaa.

⁶⁶Kolkoh daama, ɓiyewin ga tëelíbéecaa Yéesu foñussari, ɓa íissa nari taam. ⁶⁷Waa ennda ɗa Yéesu meekissa tëelíbéecaa ɓidaaŋkaah na ɓanakɓaa an:

- Haa ɗú ɓan, ɗú waaꞌtii kiƴahe?

⁶⁸Simoŋ-Peeꞌ taassari an:

- Haꞌmudii, ɗí ƴahan ga ɓa? Fu yërí ɓay Woꞌeencii onohi kipeskaa leehoo taaꞌɗa. ⁶⁹Ɗí, ɗí gëmin ee ɗí ínohin an fu, fu yërí en Ɓii yiselaꞌíꞌyii meyoh ga Koohɗa.

⁷⁰Yéesu taassaɓa an:

- Enndii mi tanukkúu, ɗú ɓidaaŋkaah na ɓanakɓiine? Moona déy yíinoo garúu iñii ɓoꞌ Seytaani.

⁷¹Yúdaa, kowukaa Simoŋ Iskariyot yërí laak woꞌeenaa Yéesu woꞌ waama. Yúdaa yiima ee bok ga tëelíbéecaa ɓidaaŋkaah na ɓanakɓaaɗa yërí ƴah kitoon Yéesu.

Këmëeŋkímuncaa Yéesu gëmussii gari

¹Waa ennda ɗa, Yéesu yaa wíil gohaa Gëlílée. En kiꞌenaa, ya waaréeríi kitoŋ kotci ga kúlkaa Yúudée ndaga ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa heelseeri kiꞌap. ²Lakanaa hewaa yaawúuꞌcaa woꞌu feetaa mbaaꞌcaaɗa deeyin. ³Këmëeŋkímuncaagari woꞌussari an:

- Kolkaa dii hen, fu kaꞌ kúlkaa Yúudée doonaa tëelíbéecaagaraa ɓan hotu kíntaancii fu tumiɗa. ⁴Ɓoꞌ, iñaa ya tumiɗa, ya ɗaakoori en lak ya waaꞌ kisíwaa. Waa fu karin bi fu yii tum kíntaancaa hín na cii, teewukohaa hen, ɓéeɓ hottaa.

⁵En kiꞌenaa, ɓikëmëeŋkíci ga kihafɓa, gëmséeríi gari. ⁶Yéesu taassaɓa an:

- Wahtiigoo leꞌꞌii duum, wayee en ɗúnaa, wahtaa en ɓéeɓ jofin. ⁷Ɗú, ɓu-ëldúna mínoorúu kisaŋ, wayee mi, ɓa saginndoo ndaga mi woꞌ an tumeencaagaɓa joffii. ⁸Ɗú, karat feetaa, mi, mi ƴahhii feetaama paaƴ ndaga wahtiigoo leꞌꞌii duum.

⁹Yéesu woꞌꞌaɓa iñaama, lëehíꞌta ya tessa ga Gëlílée.

Yéesu kaꞌta hewaa feetaa mbaaꞌcaa

¹⁰Ga waa këmëeŋkímuncaa Yéesu karussa, Yéesu ɓan lokukka, kaꞌta feetaa ee ken yéeŋngiiri. ¹¹Ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa ɓaa raassi ga ɗuuƴ hewaa, ɓaa meekisoh an:

- Ya ya da?

¹²Ga ɗuuƴ mbooloomaa, ɓuwaa enussa ga ɗóowíꞌ iñaa aaw gari rek. Ɓii ɓaa woꞌ an: «Ɓaa ɓoꞌ yijófíꞌ» Ɓíinoo an: «Óꞌóo, ɓaa ëewdoh ɓuwii ëgíraa.» ¹³Wayee ken kaañéeríi kiwoꞌ ga ɗook iñaa aaw gari ndaga ɓéeɓ niiksee ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa.

¹⁴Lakanaa feetaa karin bi leꞌin leꞌnaa, Yéesu kaꞌta Kaanfaa Kooh, ya yaa kijëgíroh. ¹⁵Yaawúuꞌcaa jaahliꞌussa ga iñcaa ya jëgírohɗa, ɓa ɓaa woꞌ an:

- Waa ya jaŋngii, tum na bi ya ínoh iñii Këyítfii woꞌɗa fodii dii?

¹⁶Yéesu taassaɓa an:

- Iñii mi jëgírohɗa, meyohhii garoo, wayee meyoh ga Kooh yii wossooɗa. ¹⁷Ɓaa waarin kitum iñaa Kooh nakohɗa hay kiꞌínoh ati iñii mi jëgírohɗa meyoh ga Kooh ati mi hay kiwoꞌiꞌ haffoo ga teekkoo. ¹⁸Ɓaa woꞌi hafci ga teekci ɓéeɓ, heel kilaak teek. Wayee ɓaa heel iñaa onan ɓaa wossiɗa kilaak teek, ɓaama woꞌi kayoh ee saboh gaa gari. ¹⁹Enndii Móyíis yërí eꞌtúu Këyítfaa Waasaane? Ee yíinoo garúu taabukkii iñaa fa nakohɗa. Iñii tah ya ɗú heelloo kiꞌap?

²⁰Ɓuwaa taassari an:

- Fu déy Seytaani aaskinndaa! Ɓii heellaa kiꞌap ɓa?

²¹Yéesu taassaɓa an:

- Ɗú hot dii mi tum kíntaan wíinoo doŋɗa, ɓéeɓpúu iñaama meskinndúu. ²²Malkat, Móyíis haydohin kigúruk ga ɗuuƴcúu, enndii sah an ka kolkoh gari ndaga ka meyoh ga caasamuncaa ɓiɗewaaɓaa7: 22 Abaraham yërí Kooh ɗewee kinak kigúruk.; ee ɗú gúrin ɓoꞌ ga bes Sabat. ²³En lak ɗú mínin kigúꞌ oomaa ga bes Sabat ndaga kisaŋ kiɗeeŋ Waasii Móyíisaa, iñii tah ya ɗú aylukkoo ndaga dii mi wëkɗin ɓoꞌ ñëm ga bes Sabat? ²⁴Kon íisat kiꞌattiꞌ ee ɗú malkoo bi jof, wayee attiꞌat ga kayoh.

Ɓuwaa ɓaa nookoh ati Yéesu yërí en Kiristaanii

²⁵Laakka ɓuwaa dëk Yéerúsaleem, ɓa ɓaa woꞌ iñaa aaw ga Yéesu an:

- Enndii ɓii yii yërí ɓa heel kiꞌap hanaa? ²⁶Malakat, yeema woꞌi ga fíkíi ɓéeɓ, ee ken woꞌꞌiiri dara. Ɓuwii kuliyuk garuuɗa, ati kayoh-kayohɗa ɓa took hen an yërí en Kiristaanii? ²⁷En ɓii yiinaa déy, ɗí ínohin dii ya kúlkohɗa, wayee Kiristaanii ƴah kihayaa, ken ínohanndii daa ya kúlkohanɗa.

²⁸Wiima lak Yéesu yaa jëgíroh ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh, ya dalla kiwoꞌ didóolíꞌ an:

- Ɗú woꞌ an ɗú ínohinndoo ee ɗú ínohin daa mi kúlkohɗane? Moona déy mi hayiꞌtii haffoo, mi wosu hen, ee ɓaa wossooɗa woꞌi kayoh wayee ɗú ínohoori. ²⁹Mi nak, mi ínohinndi, ndaga mi meyoh gari ee yërí wossoo.

³⁰Waa ennda ɗa, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa ɓaa heel kiꞌam Yéesu, wayee yíinoo gaɓa, yahci leꞌꞌii gari ndaga lak wahtaa Yéesu leꞌꞌii duum. ³¹Ee ga mbooloomaa nak, ɓoꞌ ɓiyewin gëmussa gari. Ɓa ɓaa woꞌ an:

- Binaa Kiristaanii hayaa, ya hay kitum kíntaancaa paaf cii ɓii yii tumɗane?

Ɓuwaa watuki Kaanfaa Koohɗa wosussa kiꞌam Yéesu

³²Laakka Fërísiyeeŋcaa keloh iñaa ɗóowíꞌsee ga ɗuuƴ mbooloomaa aaw ga Yéesuɗa. Waa ennda ɗa, sarahohcaa ɓiyaakɓaa hotohussa na Fërísiyeeŋcaa, wosussa ɓiɓoꞌ ga ɓuwaa watuki Kaanfaa Koohɗa kiꞌamneeri. ³³Yéesu dalla kiwoꞌ an:

- Mi yii narúu dii ee ensoo bi maañ. Lëehíraa mi ƴee ga ɓaa wossooɗa. ³⁴Ɗú hayyoo kiraas, wayee ɗú hotanndiiroo, ee ɗú mínoo kikaꞌ ga daa mi ƴah kiꞌenɗa.

³⁵Ga iñaama, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:

- Ya ƴah gada kikaꞌ daa ɗu mínoori da kilaak? Ya ƴah kilaaknee yaawúuꞌcaa tasaarukoh ga ɗuuƴ Gerekcaaɗane7: 35 Gerekcaa waaꞌ kiwoꞌ ɓuwaa enndii yaawúuꞌ ga ëldúnaɗa.? Ati ya ƴah kijëgíꞌnee Gerekcaa? ³⁶Woꞌeenii ya woꞌ wii an «Ɗú hayyoo kiraas wayee ɗú hotanndiiroo, ee ɗú mínoo kikaꞌ ga daa mi ƴah kiꞌenɗa», wa waa ya kiwoꞌ?

Músúmaa onohi kipesɗa

³⁷Ga besaa mëeñjoh ga hewaa feetaa mbaaꞌcaa ee wërí wëñ kilaak solu ga feetaaɗa, Yéesu tuukka ga fíkíi mbooloomaa, ya woꞌꞌa ga ɗook an:

- Ɓaa fu pílaa, hayaa garoo, fu an. ³⁸«Ɓaa gëm garoo ɓéeɓ húlúɓ-músúmaa onohi kipesɗa, hay kihaal ga ɗuuƴci» fodaa daa Këyítfaa woꞌkaɗa.

³⁹Ga woꞌeenaama Yéesu woꞌee Helaa yiselaꞌíꞌyaa ɓuwaa gëm gari ƴah kilaasɗa. En kiꞌenaa, ga wahtaama, lakanaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa erohussii ndaga lak Kooh eꞌtii Yéesu ndam duum.

Mbooloomaa hëgískohha ndaga Yéesu

⁴⁰Laakka ɓiɓoꞌ ga mbooloomaa, daa ɓa kelohee woꞌeencaa Yéesu, ɓa woꞌꞌa an:

- Ɓii yii kayoh-kayohɗa yërí en sëldíiga-Koohii sekuɗa!

⁴¹Ɓíinoo an:

- Kiristaanii yërí!

Wayee ɓíinooɓaa woꞌꞌa an:

- Kiristaanii mínin kimeyoh Gëlíléene? ⁴²Këyítfaa woꞌꞌii an Kiristaanii jom kibok ga níilaa buuꞌ Dëwít, ee ya ƴah kilímu ga Betleeꞌem, teeraa Dëwít dëkeeɗane?

⁴³Ga iñaama mbooloomaa dalla kihëgískoh ndaga Yéesu. ⁴⁴Laakka ga ɓuwaa, ɓiɓoꞌ ɓaa waaꞌti kiꞌam. Wayee yíinoo gaɓa yahci leꞌꞌii gari.

Ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa sagussa kigëm ga Yéesu

⁴⁵Ɓuwaa watuki Kaanfaa Kooh ee ɓa wossee kiꞌam Yéesuɗa, ɓoyukussa ga sarahohcaa ɓiyaakɓaa na ga Fërísiyeeŋcaa. Daa ɓa leꞌee, ɓaama meekissaɓa an:

- Iñii tah ya ɗú haydohhiiri?

⁴⁶Ɓa taassa an:

- Woꞌeencaa ɓaa yaama woꞌɗa, ken mosoo kimeƴdoh woꞌeencaa manɗa ga kúuwci.

⁴⁷Fërísiyeeŋcaa abussa yah ga kúuw, woꞌussaɓa an:

- Haa bi ga ɗú ɓan, ɗú bok ga ɓuwii ëewdohu ëgíraaɗane? ⁴⁸Ɗú hotin ɓoꞌ yíinoo ga ɓuwii kuliyuk ga Waasiigaruu wala ga Fërísiyeeŋcii yaa gëm garine? ⁴⁹Man ɓuwii ínohsoo dara ga Waasii Móyíisɗa ɓërí gëm gari. Ɓuwaama ɓéeɓɓa, aylukaa Kooh waa ga ɗookɓa. ⁵⁰Waa ennda ɗa, Níkodeem, yíinoo ga Fërísiyeeŋcaa ee ya moseera kikaꞌ ga Yéesu, woꞌꞌaɓa an:

⁵¹- Waasiigaruu oninnduu kitík ɓoꞌ kikaan ee lak ɗu súkúrukkiiri ee ɗu ínohoo ati ya tum ya yibóníre?

⁵²Fërísiyeeŋcaa loffari an:

- Fu ɓan, fu nam kidëk Gëlíléenoo ya? Malkaa Këyítcaa dijófíꞌ, fu hay kihot an sëldíiga-Kooh yíinoo meyohoo Gëlílée.

⁵³[Waa ennda ɗa, ɓaa en ɓéeɓ yaa ɓoyuk kaanci.

Ɓetifaa ɗúkee ƴaalci, faanukka na ƴaal yiliisɗa

¹Yéesu aawwa tëgëlaa Ólíwíyéecaa. ²Ga kooh-wíisfaa, ga kímaa cuut, ya ɓoyukka Kaanfaa Kooh. Ɓéeɓ ɓuwaa hayussa gari, ya yuŋnga, ya yaa jëgíꞌɓa. ³Daama, jëgíroh-waascaa na Fërísiyeeŋcaa haydohussa gari ɓetifaa betu lak enee na kifaanuk na ɓaa enndii ƴaalci. Ɓa tuukiꞌtari ga leeloo ɓuwaa, ⁴ɓa woꞌꞌa Yéesu an:

- Jëgírohii, ɓetifii fii betu lak yaa faanuk na ɓaa enndii ƴaalci. ⁵Ee ga Waasii, Móyíis nakoh an ɓetifaa tum iñaamanaa jom kitapu na atoh bi ya kaan. Fu nak, fu woꞌ ya ga?

⁶Iñaama ɓa woꞌeeri kifíꞌ Yéesu doonaa ɓa laak iñaa ɓa yabohanndi. Wayee Yéesu ɗëelɗukka, yaa fíis ga kakayfaa na jokonjaagari. ⁷Ɓa ɓaa ɓaat kimeekisoh, Yéesu yolohha, woꞌꞌaɓa an:

- Yaa en garúu ee mossii kitum baakaaꞌɗa, ɗewat kiwees ɓetifii atoh.

⁸Ya ɗëelɗukissa, ya enissa ga kifíis kakayfaa. ⁹Daa ɓa kelohee woꞌeenaama, ɓa ɓaa ɗóokisuk yíinoo yíinoo, ɗewoh ga ɓuwaa wëñ kiꞌen yaakɗa. Tessa Yéesu na ɓetifaa, lak fa lís kituuk ga daa fa gíwohseeɗa. ¹⁰Yéesu yolohha, meekissa ɓetifaa an:

- Ɓetifii, ɓada ɓuwii yabeeraaɗa? Ken attiꞌꞌiiraa kikaane?

¹¹Ɓetifaa taassa an:

- Haꞌmudii, ken attiꞌꞌiiroo kikaan.

Yéesu woꞌꞌari an:

- Mi ɓan mi attiꞌꞌiiraa kikaan. Tíida, ee iñaa aboh diima, kaa tumis baakaaꞌ.]

Yéesu yërí en leeꞌlaatii ɓu-ëldúna

¹²Yéesu ëewrukissa ga mbooloomaa, woꞌꞌa an:

- Mi, mi yërí en leeꞌlaatii ëldúna. Ɓaa taabukkoonaa tíinsisoo múk ga ñúus, ee ya hay kilaas ga leeꞌlaataa onohi kipesɗa.

¹³Fërísiyeeŋcaa dallari kiwoꞌ an:

- Fu, fu en seedi haffu, kon iñii fu seediꞌɗa tuukkii fen.

¹⁴Yéesu loffaɓa an:

- Hídaa ga dii mi seediꞌ haffooɗa tóoh, iñii mi seediꞌɗa tuukin, ndaga mi ínohin dii mi kúlkohɗa ee mi ínohin dii mi ƴahɗa; ɗú nak, ɗú ínohoo dii mi kúlkohɗa ee ɗú ínohoo dii mi ƴahɗa. ¹⁵Ɗú, ɗú attiꞌi attiꞌeen ɓoꞌ-súusúus, ee mi, mi attiꞌoo ken. ¹⁶Mi nak, mi naꞌ kiꞌattiꞌaa, attiꞌaagoo kooran ga waas ndaga mi enoo haŋngoo ga, mi ƴah ga na Paamudii wossooɗa. ¹⁷Bíduunun ga Këyítfaa Waasii an ɓoꞌ ɓanak boku woꞌeen ga kiseediꞌaa, lak iñaa ɓa seediꞌɗa tuukin. ¹⁸Mi nak, mi seediꞌ haffoo ee Paamudii wossooɗa ɓan seediroo.

¹⁹Ɓa meekissari an:

- Ya da Paamfu?

Yéesu loffaɓa an:

- Ɗú ínohoo ken garíi, enndii mi enndii Paammboo. Enee an ɗú ínohinndoonaa, ennaa ɓan ɗú ínoh Paammboo.

²⁰Woꞌeenciima Yéesu woꞌeeca lakanaa ya yaa kijëgíroh ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh. Ya enee ga yahaa ɗekataa ekohsi sarahcaaɗa. Ken hayyiiri kiꞌam ndaga lak wahtaagari leꞌꞌii duum.

Yéesu yéegalohha kiƴahkaagari ga Paamudiiɗa

²¹Yéesu woꞌissaɓa an:

- Mi yii ƴah ee ɗú hayyoo kiraas, wayee ɗú kaanan ga kibaakaaꞌkii ɗú enukohɗa. Mi, dii mi ƴahɗa, ɗú mínoo da kikaꞌ.

²²Waa ennda ɗa, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaa ɓaa woꞌ an:

- Ga dii ya woꞌan: «Mi, dii mi ƴahɗa, ɗú mínoo da kikaꞌ», mbaa enndii an ya ƴah kiharuk?

²³Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Ɗú, ɗú bok ga ɓu-kakay, wayee mi, mi bok ga ɓu-ɗook. Ɗú bok ga ëldúnaanii wii, wayee mi bokkii ga ëldúnaanii wii. ²⁴Kërí tah, mi woꞌꞌúu man ɗú kaanan ga baakaaꞌciigarúu. En kiꞌenaa, ɗú gëmmbii an mi, mi yërí enaa8: 24 Mi yërí en woꞌeencaama man na teekaa Kooh eree hafci ga fíkíi Móyíisɗa (Eksoot 3: 14). Laakin ɓan ga Saŋ 8: 28., ɗú kaanan ga baakaaꞌciigarúu.

²⁵Ɓa meekissari an:

- Fu, fu yërí en ɓa?

Yéesu taassaɓa an:

- Mi dëk ga kiwoꞌꞌúuka ga dalaaraa bi ga wati. ²⁶Mi mínin garúu kiwoꞌ enaama ciyewin ee mi mínin kiꞌattiꞌ garúu enaama ciyewin. Ee ɓaa wossooɗa ɓoꞌ-kayoh, ee mi yéegal ɓu-ëldúna iñaa mi ɓewoh gariɗa.

²⁷Ɓa ínohhii an Yéesu woꞌeeɓa loo Paamudii. ²⁸Yéesu nak woꞌꞌaɓa an:

- Ɗú ɓëwíꞌ Kowukii ɓii ga ɗook bëríinaa, ɗú hay kiꞌínoh an mi, mi yërí en. Ee ɓan ɗú hay kiꞌínoh an mi tumoo dara ga kihaffoo, wayee iñii mi woꞌɗa Paamudii lëdíꞌtoori.

²⁹Ɓii wossooɗa, yii naroo. Ya foñnjiiroo mi tes haŋngoo ndaga mi tumi iñaa neɓpi rek. ³⁰Daa ya woꞌee fodaama, ɓoꞌ ɓiyewin gëmmba gari.

Kowukii Kooh yërí on ɓuwii kilaak hafɓa

³¹Waa ennda ɗa, Yéesu woꞌꞌa yaawúuꞌcaa gëmee gariɗa an:

- Binaa ɗú dëk kitaabuk iñii mi jëgírohɗanaa, iñaama hay kiteewoh an ɗú ɓitëelíbéeroo kayoh-kayohɗa. ³²Fodaama ɗú hay kiꞌínoh kayohfii ee kayohfii hayyúu kiꞌon kilaak haffúu.

³³Ɓa taassari an:

- Ɗí, ɗí bok ga níilaa Abaraham ee ɗí mosoo kiꞌen ñaam ken. Kon fu mínndíi na kiwoꞌ an ɗí hay kilaak haffíi?

³⁴Yéesu taassaɓa an:

- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: ɓaa fu tumin baakaaꞌ ɓéeɓ fu ñaam-baakaaꞌ.

³⁵Ñaam dëkoo kibok ga kaanfaa ya enohɗa, wayee kowu boki ga bi taaꞌ.

³⁶Kon binaa en an Kowukii kërí onndúu kilaak haffúunaa, ɗú hay kilaak haffúu kayoh-kayohɗa. ³⁷Mi ínohin an ɗú bok ga níilii Abaraham wayee ɗú manndii nari. Iñii mi jëgírohɗa ɗú tookkiiri ga keeñnjúu, kërí tah ɗú heelloo kiꞌap. ³⁸Mi, iñii mi hot ga Paammbooɗa yërí mi woꞌ. Ɗú nak, iñaa ɗú keloh ga paammbúuɗa yërí ɗú tumi.

³⁹Ɓa taassari an:

- Abaraham yërí en Paammbíi.

Yéesu loffaɓa an:

- Ɗú enee ɓitowu Abaraham kayoh-kayohɗanaa, eneenaa ɗú taaban kotcaagari.

⁴⁰Mi, mi woꞌirúu kayohfii mi ɓewoh ga Koohɗa, ee diima ɗú heelloo kiꞌap. Abaraham mosoo kitum iñaa manɗa. ⁴¹Ɗú kay, ɗú taam kotcii paammbúu8: 41 Malkat 8: 44..

Ɓa loffari an:

- Ɗí enndii towutaa laaksoo paamun. Ɗí laakin Paamun yíinoo ee yërí en Kooh.

⁴²Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Binaa enee an Kooh Paammbúunaa, eneenaa ɗú waaꞌtoo, ndaga mi meyoh ga Kooh ee yërí tahhoo kihay dii. Hayiigoo diiɗa meyohhii garoo wayee yërí wossoo. ⁴³Iñii tah ya ɗú ínohoo iñii mi woꞌꞌúuɗa? Ɗú nam kimínoo kisúkúruk woꞌeenciigoo hen, kërí tah. ⁴⁴Seytaani yërí en paammbúu, ee ɗú waaꞌ kitum iñaa neɓ paammbúu yaama. Ga dalaaraa bi wati, ya mos kiꞌen ɓaa lagi kumuun ɓoꞌ. Ya mosoo kituuk ga kayoh ndaga kayoh paallii gari. Ya en na kikaak sabohaa, madi na ya ɓapka hen, ndaga ya kaakoh-saboh ee saboh límukoh gari. ⁴⁵Wayee mi, mi woꞌi kayoh, ee iñaama tah ɗú gëmmbiiroo. ⁴⁶Yiida garúu mín kiseediꞌ an mi tumin baakaaꞌ? Ee en an mi woꞌ kayohaa, iñii tah ya ɗú gëmmbiiroo? ⁴⁷Ɓaa Kooh laak, súkúruki woꞌeencii Kooh. Wayee ɗú, ɗú súkúrukooca, ndaga Kooh laakkiirúu.

Yéesu ɗeɓ Abaraham

⁴⁸Yaawúuꞌcaa woꞌussa Yéesu an:

- Binaa ɗí woꞌ an fu samariteŋ8: 48 Malkat 4: 9. ee fu taam na Seytaaninaa, ɗí woꞌꞌii kayohe?.

⁴⁹Yéesu taassaɓa an:

- Mi taammbii na Seytaani. Mi on Paammboo céeꞌ ee ɗú, ɗú onndiiroo céeꞌ. ⁵⁰Mi, mi heeliꞌtii haffoo ndam, ɓoꞌ yiliis yërí heeliꞌtoo iñaama ee yërí ƴah kiꞌattiꞌ. ⁵¹kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: ɓaa fu am woꞌeenndoonaa, fu ínohanndii kikaankaa bi taaꞌɗa.

⁵²Yaawúuꞌcaa dallari kiwoꞌ an:

- Kimma kimma, ɗí ínohin an fu taam na Seytaani. Abaraham kaanin, sëldíiga-Koohcaa ɓan kaanuunun, ee fu, fu woꞌ an: «Ɓaa fu am woꞌeenndoonaa, fu kooroo ga kikaan bi taaꞌ.» ⁵³Paammbíi Abaraham, fu wëñnji kilaak solu hene? Ya, ya kaanin ee sëldíiga-Koohcaa ɓan kaanuunun. Fu tík haffu ɓa?

⁵⁴Yéesu taassaɓa an:

- Binaa mi heeliꞌ haffoo ndamaa, ndamaama enndii tús. Paammboo yërí ƴahhoo kiꞌeꞌ ndam, ya yii ɗú woꞌ an yërí en Koohyiigarúu. ⁵⁵En kiꞌenaa, ɗú ínohoori, wayee mi, mi ínohinndi. Binaa mi woꞌee an mi ínohoorinaa, eneenaa mi ƴah kaakoh-saboh fodii garúu. Wayee mi, mi ínohinndi ee mi abin woꞌeeniigari. ⁵⁶Paammbúu Abaraham, keeñci soossa seɓ ga daa an ya hay kihot kihaykiigoo ëldúnaɗa8: 56 Malkat Sënees 12: 3.. En kiꞌenaa, ya hotinka, ee ya neɓlukka ga.

⁵⁷Yaawúuꞌcaa dallari kiwoꞌ an:

- An ya? Fu laakkii sah tíkíis tidaaŋkaah-yëtúus, an fu hotin Abaraham!

⁵⁸Yéesu taassaɓa an:

- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: balaa Abaraham hay ëldúnanaa lak mi yërí en8: 58 Malkat 8: 24,28; 1: 1-3..

⁵⁹Daama, ɓa dalla kibalaɓ atoh, kitapisohhi. Wayee Yéesu múuƴca ga ɗuuƴ ɓuwaa, ya meƴca Kaanfaa Kooh.

Yéesu wëkíꞌta ƴaalaa límu na kibúum

¹Daa Yéesu enee na kipaaf, ya hotta ɓoꞌ yaa límu na kibúum. ²Tëelíbéecaagari meekisohussari an:

- Jëgírohii, ɓii yii límu na kibúum. Baakaaꞌciigari kommbikanoo, caa ɓuwaa límmbiɗa?

³Yéesu taassaɓa an:

- Enndii baakaaꞌci wala baakaaꞌ ɓuwaa límmbiɗa kommbika. Ya enin búumíꞌ doonaa Kooh mín kiteewoh tumeencaagari ga ɓii. ⁴Waa ɗu ɓii ga noh, ɗu jomin kitum iñii ɓii wossoo nakkoo kitumɗa. Ndaga wekaa waa hay waa ken mínanndii kilëgëy dara. ⁵En lak mi yii lís ga ëldúnanaa, mi yërí en leeꞌlaatii ëldúna.

⁶Ga waa Yéesu lëehíꞌta kiwoꞌ fodaama, ya toossa kakay, ya tóoyíꞌta kakayfaa na mitoosmaa. Ya leeffa ga tuhastaa búumíraa, ⁷ya woꞌꞌari an:

- Kara, fu sëmúluknee ga músúmaa mbalkaa Sílowee9: 7 Mbalkaa Sílowee enee ga ɗuuƴ teeraa Yéerúsaleem.. Woꞌeenaama waaꞌ kiwoꞌ «Wosuunun».

Búumíraa kaꞌta, sëmúlukneera. Ya ɓoyukka lak hascaagari hotin say.

⁸Ɓuwaa deeyoh nari kaanɗa na ɓuwaa ínoheeri ga kisarahtukɗa ɓaa woꞌ an:

- Caɓ! Hanaa enndii ɓii yugee diine kisarahtukɗa kay?

⁹Ɓii ɓaa woꞌ an:

- Yërí sah-sah.

Ɓíinoo ɓaa woꞌ an:

- Óꞌóo, enndiiri, ɓa man hen.

Wayee ɓaa, ga kihafci woꞌꞌa an:

- Mi yërí kay!

¹⁰Ɓuwaa meekissari an:

- Tum na bi fu mínnda kihot?

¹¹Ya taassa an:

- Ɓaa teeku Yéesu yërí tóoyíꞌ kakay, ya leeffa ga tuhastiigoo, ya woꞌꞌaroo an: «Karaa mbalkaa Sílowee, fu sëmúluknee ga músúmaa.» Mi kaꞌta, mi sëmúlukka, tuhastiigoo hotta.

¹²Ɓa meekissari an:

- Yada ɓaa yaama?

Ya taassa an:

Mi ínohoo daa ya enɗa!

Fërísiyeeŋcaa meekisohussa ɓaa búumeeɗa

¹³Ɓuwaa ɓayya búumíraa wëkíruɗa ga Fërísiyeeŋcaa. ¹⁴Wiima, lak Yéesu tóoƴɗee kakayfaa ga bes Sabat, ya tummba bi hascaa búumíraa hotta. ¹⁵Iñaama tah, Fërísiyeeŋcaa ɓan meekisohussa ɓaa yaama iñaa tumsee bi ya mínnda kihotɗa. Ya woꞌꞌaɓa an:

- Ya tumɗeeroo kakay fitóoyíꞌ ga hasciigoo, mi sëmúlukka, mi dalla kihot.

¹⁶Laakka ga Fërísiyeeŋcaa, ɓaa woꞌ an:

- Ɓii tum iñii yiiɗa, meyohhii ga Kooh, ndaga ya faaliꞌꞌii bes Sabat.

Wayee ɓíinoo woꞌꞌa an:

- Ɓoꞌ mín na kiteewoh mandargacaa man na cii en lak ya tumoh-baakaaraa?

Kihëgískoh laakka ga díkaantiɓa. ¹⁷Fërísiyeeŋcaa meekisohussa ɓaa wëkíruɗa an:

- Fu nak, fu ínoh ya ga ɓii tah hasciigaraa kihotɗa?

Ya taassa an:

- Iñaa sëldíiga-Kooh!

¹⁸Ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa tookséeríi kigëm an ɓaa ɓa hot yaama enee búumíꞌ. Ɓa ɓayneera ɓuwaa límmbiɗa, ¹⁹ɓa meekissaɓa an:

- Ɓii yii yërí en kowukiigarúu ɗú woꞌ an límu na kibúumɗane? Kon tum na bi ya yii mín kihot diima?

²⁰Ɓuwaa lím búumíraaɗa taasussa an:

- Ɗí ínohin an kowuríi ee ya límu na kibúum. ²¹Wayee daa ka en bi ya mínin kihotɗa, iñaama ɗí ínohoo dara ga. Ɓaa wëkíꞌ hasciigariɗa, ɗí ínohoori. Meekisatti: ya enin yaak, ee ya mínin hafci kiwoꞌiꞌ.

²²Ɓuwaa lím búumíraa wëkíruɗa woꞌsee iñaama kiniik ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa. Ndaga yaawúuꞌcaa yéegohseera ga an, ɓéeɓ ɓaa fu seediꞌ an Yéesu yërí en Kiristaaniinaa, ɓa kaallaa jaangaagaɓa. ²³Iñaama tah ɓuwaa lím búumíraaɗa woꞌussa an «ya enin yaak, meekisatti».

²⁴Fërísiyeeŋcaa ɓayussa ɓaa enee búumíꞌɗa kotaa kukanakkaa, woꞌussari an:

- Woꞌɗaa Kooh rek! Ɗí ínohin an ɓaa yaama tumoh-baakaaꞌ.

²⁵Ɓaa wëkíruɗa taassa an:

- Ya en tumoh-baakaaraa, mi ínohhii dara ga. Wayee iñaa mi ínohɗa yërí en an mi búumeera ee diima mi yii hot.

²⁶Fërísiyeeŋcaa meekissari an:

- Ya tumeeraa ya? Ya tumee na bi hasciigaraa mínnda kihot?

²⁷Búumíraa wëkíruɗa taassaɓa an:

- Mi ɗewinndúuka kiwoꞌ ee ɗú súkúrukkiiroo. Ɗú waaꞌ ya ga kikeloh mi woꞌis? Hanaa ɗú ɓan ɗú waaꞌ kiꞌen ɓitëelíbéeci?

²⁸Ɓa ɓaa ɓassi, woꞌussari an:

- Fu yërí en tëelíbéeci kay? Wayee ɗí, ɗí tëelíbée Moyís. ²⁹Ɗí ínohin an Kooh woꞌin na Moyís, wayee ɓii yii, ɗí ínohoo sah dii ya meyohɗa.

³⁰Ɓaa taassaɓa an:

- Iñaama, en kiꞌenaa dooyin waaꞌ. Ɗú ínohoo dii ya meyohɗa ee moona déy, yërí tum bi hasciigoo hotin! ³¹Ɗu ínohin an Kooh tookɗoo tumoh-baakaaꞌ. Wayee ya tookɗi ɓéeɓ ɓaa onndi céeꞌ ee tum iñaa ya waaꞌɗa. ³²Ken mosoo kikeloh daa ɓoꞌ wëkíꞌ ɓoꞌ, yaa límu na kibúum. ³³Ɓii yii meyohéeríi ga Koohaa eneenaa mínoo dara kitum.

³⁴Ɓa taassari an:

- Fu límu múlúŋ mút ga baakaaꞌ, an fu waaꞌtíi kijëgíꞌ!

Waa ennda ɗa, ɓa kaallari fooh.

Búumíꞌ ga hel

³⁵Yéesu yéeŋnga an Fërísiyeeŋcaa kaaluunun ɓaa ya wëkíreeɗa fooh. Daa Yéesu hídohee nari, Yéesu meekissari an:

- Fu gëmin ga Kowukii ɓiine?

³⁶Ɓaa taassa an:

- Haꞌmudii, ɓaama ya ɓa, mi gëm gari?

³⁷Yéesu woꞌꞌari an:

- Kon book fu hotinndi, ndaga ɓii woꞌ naraaɗa yërí!

³⁸Ɓaa woꞌꞌa Yéesu an:

- Haꞌmudii, mi gëmin garaa!

Fodaama ya ƴíꞌꞌa ga fíkíi Yéesu.

³⁹Lëehíꞌta Yéesu woꞌꞌari an:

- Mi hay ëldúna doonaa ëldúna laak attiꞌ: en ɗanaa búumíꞌcii hot lañ ee ɓuwii en na kihotɗa búumu tërúus.

⁴⁰Laakka Fërísiyeeŋcaa ensee daama nari. Daa ɓa kelohee iñaa Yéesu woꞌɗa, ɓa meekissari an:

- Kon ɗí ɓan, ɗí iñcii búumíre?

⁴¹Yéesu taassaɓa an:

- Ɗú enee ɓibúumíraa eneenaa ɗú enoo ɓitumoh-baakaaꞌ! Wayee ɗú woꞌ an: «Ɗí hotin», kërí tah ɗú tes ɓitumoh-baakaaꞌ.

Liiwukaa woꞌ ga loo níirohaa yijófíꞌyaaɗa

Yéesu liiwukka an:

¹- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: Ɓaa aas ngídii baalcii ee koorohhii halii wayee këldúkoh diliisaa, ɓaama iñaa lok, iñaa gúroh-waas. ²Wayee ɓaa aasoh haliiɗa, yërí en níirohii baalcii. ³Ɓaa neehi yopaa kiwatuk baalcaaɗa hayyi kilëgísiꞌ halaa ee baalcaa kelohsin koonaaci. Ya ɓay baalcii en ɓuuciɗa, yaa en ɓéeɓ ga teekaagari, ya meƴdohɓa fooh. ⁴Binaa ya meƴdoh baalcaagari ɓéeɓɓanaa, ya kuliyuk ga fíkíi, ɓa taabukiri ndaga ɓa ínohin koonaakaagari. ⁵Baalcaa taabukanndii múk ɓaa ɓa ínohoo, ɓa namanndi kinúp hen kay ɓa úsaayyi ndaga ɓa ínohoo koonaakaagari.

⁶Yéesu liiwukkaɓa fodaama, wayee ɓa ínohéeríi iñaa ya waaree kiwoꞌɗa.

⁷Yéesu woꞌissaɓa an:

- kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: mi yërí en halii ngídii baalcii. ⁸Ɓuwaa ɗeɓpoo kihayɗa, ɓéeɓɓa ɓilok na ɓigúroh-waas, wayee baalcaa súkúrukussiiɓa. ⁹Mi yërí en halii. Ɓaa aas, kooroh garoonaa hay kimúc. Ya hay kimín kiꞌaasi, ya meyi ee ya hay kihot iñaa ya líifɗohan lookci. ¹⁰Lok nak, kilok, kiꞌap, na kiyah doŋ haydohiri. Mi nak, mi hay doonaa ɓuwii laak kipes ee ɓa laakka bi dooy sëk.

Yéesu tíkíꞌta Fërísiyeeŋcaa ga an:

¹¹- Mi yërí en níirohii yijófíꞌyii. Níiroh yijófíꞌ erohi kumuunci hen ndaga baalcaagari. ¹²Wayee ɓaa enndii níiroh, laakkii baalcaa ee kopaꞌ doŋ tahhi kiníiꞌ. Ya hoti gumuu hayinaa, ya dal kinúp, ya foñ baalcaa, gumuufaa am ga baalcaa, tasaaroh yopaa. ¹³Níirohaama núpin ndaga kopaꞌ tahhi kiníiꞌ ee baalcaa ɓíttiiri. ^14-15Mi yërí en níirohii yijófíꞌyii. Fodii dii Paamudii ínohhoo ee mi ínohinndiɗa, fodaama ɓan, mi ínohin baalciigoo, ee baalciigoo ínohinndoo. Ee ɓan, mi hay kiꞌeroh kumuunkiigoo ndaga baalciigoo. ¹⁶Mi laakin ɓan baal ɓiliis ɓaa enussii ga ngídii wii ee mi jominɓa kihaydoh. Ɓa hay kisúkúruk iñaa mi woꞌɗa. Fodaama ɓa en yop wíinoo, níirohii en yíinoo.

¹⁷Paamudii waarinndoo ndaga mi hay kiꞌeroh kumuunkiigoo, mi laasiska. ¹⁸En kiꞌenaa, ken mínoo kiɓeɓ kumuunkiigoo. Newanndoo hen mi erohka. Mi laakin dooli kiꞌeroh kumuunkiigoo na kilaasiska. Iñuma yërí Paammboo nakkoo kitum.

¹⁹Woꞌeencaa Yéesu woꞌ caama haydohissa kihëgískoh ga ɗuuƴ yaawúuꞌcaa. ²⁰Ɓiyewin gaɓa, ɓaa woꞌ an:

- Ɓii yii taam na Seytaani, ŋalaañkin! Ɗú en ya dii ɗú súkúrukiri?

²¹Wayee ɓuwaa ɓíinoo, ɓaa woꞌ an:

- Ɓaa taam na Seytaani woꞌoo woꞌeencii cii de! Ee sah, Seytaani mín na kiꞌon búumíꞌ kihot?

Yaawúuꞌcaa sagussa kigëm Yéesu

²²Hídukoh ga jamaanu fiyoon, laakka feet ga Yéerúsaleem waa yaawúuꞌcaa feeti kiníindísuk besaa ɓa díŋkaanee Kooh Kaanfaagariɗa10: 22 Kaanfaa Kooh ga Yéerúsaleemɗa.. ²³Yéesu enee ga Kaanfaa Kooh, ya yaa tíidísuk ga ɗekataa woꞌu «Ruumaa Salomonɗa10: 23 Malkat Tumeen 3: 11 na Tumeen 5: 12. Iñaa man na werandaa ee jíp ciyëgísíꞌ cërí amwa..» ²⁴Yaawúuꞌcaa dalla kihayu, wíilussari, ɓa woꞌꞌari an:

- Fu íisanndíi ga kúmpafii bi kera? En an fu yërí en Kiristaaniinaa, woꞌaaríika bi leeꞌ lañ.

²⁵Yéesu taassaɓa an:

- Iñaa mi woꞌeerúuka kera? Wayee ɗú gëmmbiiroo. Iñcii mi tumi ga teekii Paammbooɗa cërí seediꞌꞌoo. ²⁶Wayee ɗú gëmmbiiroo ndaga ɗú bokkii ga baalciigoo. ²⁷Baalciigoo súkúruksin iñaa mi woꞌɗa. Mi ínohinɓa ee ɓa ɓii taabukkoo.

²⁸Mi onɓa kipeskaa leehoo taaꞌɗa, ɓa saŋkuꞌoo múk ee ken teꞌooɓa ga yahhoo. ²⁹Iñii Paammboo eꞌtooɗa yërí wëñ kiyak iñaa en ɓéeɓ ee ken mínoo kiteꞌ dara ga yah Paamudii10: 29 Iñii Paammboo… iñaa en ɓéeɓ laakin ga bíncaa ciɗewaacaa, caa woꞌ an: «Paammboo yii eꞌtooɓaɗa yërí wëñ kilaak ɓaa en ɓéeɓ.». ³⁰Mi na Paamudii, ɗí wíinoo.

³¹Daama nak, yaawúuꞌcaa balawissa atoh kitapisoh Yéesu bi ya kaan. ³²Yéesu dallaɓa kiwoꞌ an:

- Mi tumin ga fíkíirúu enaama ciyewin cijófíꞌ, caa Paamudii onndoo kitum. Wiida ga tumeencaama tah bi ɗú waaꞌtoo kitapisoh atoh bi mi kaan?

³³Yaawúuꞌcaa woꞌꞌari an:

- Tumeen wijófíꞌ tahhii bi ɗí waaꞌtaa kitapisoh atoh, wayee dii fu ɓas Koohɗa tah. Ndaga fu ɓoꞌ doŋ ee fu waaꞌ haffu kitík Kooh.

³⁴Yéesu taassaɓa an:

- Bíduunun ga Këyítfaa waasiigarúu an Kooh woꞌin an: «Ɗú ɓikooh». ³⁵Ɓuwaa Kooh ëewdoh woꞌeenaama gaɓaɗa ya teekɓa ɓikooh ee iñaa Këyítfaa woꞌɗa ken mínoori kinís. ³⁶Mi, Kooh yërí tanukkoo, wossaroo ëldúna. Kon ɗú mín na kiwoꞌ an mi ɓasin Kooh ga dii mi woꞌ an mi kowu Koohɗa? ³⁷En lak mi tummbii iñcii Paammboo nakkooɗanaa, kaa gëmattoo. ³⁸Wayee en lak mi tumcanaa, luu enee an ɗú waaꞌtiiroo kigëm sah, gëmat tumeenciigoo, en ɗanaa ɗú ínoh píŋ an Paamudii yii garoo ee mi yii ga Paamudii.

³⁹Daama, ɓa ɓaa heelis kiꞌam Yéesu, wayee ya rëccaɓa.

⁴⁰Waa ennda ɗa, Yéesu karissa ɓakaa hanoh húlúwaa Yúrdeŋ gaaɗa, ga daa Saŋ bëtísiꞌohee ɓuwaaɗa, ya ennda daama. ⁴¹Ɓoꞌ ɓiyewin hayussa gari ee ɓa ɓaa woꞌ an:

- Saŋ déy tummbii kíntaan wíinoo, wayee ɓéeɓ iñaa ya woꞌee ga ɓii yiiɗa enee kayoh.

⁴²Waa ennda ɗa ɓoꞌ ɓiyewin daama gëmussa ga Yéesu.

Lasaaꞌ, fiilii Yéesu kaannda

¹Laakka ɓaa keen ɗúukool. Ya teeksee Lasaaꞌ ee dëkee Bétaníi, dëk-kawaa Mërí na Marta dëkohɗa. ²(Mërí yiima yërí en yaa leefee laꞌkoleñaa ga kotcaa Haꞌmudii, ya moossaca na fenfaagariɗa. Këmëeŋkíɓa Lasaaꞌ yërí ɗúukoolee.) ³Yaakmuncaa Lasaa ɓanakɓaa ɓiɓetiɓaa wosohussa ga Yéesu kiwoꞌꞌi an:

- Haꞌmudii, fiiliifu ɗúukoolin.

⁴Daa Yéesu kelohee iñaama, ya woꞌꞌa an:

- Ɗúukoolaa Lasaaꞌ waama, ɓayoo kumuunci, wayee wa ƴah kiteewoh ndamii Kooh, ee doonaa Kowukii Kooh laak Ndam ga.

⁵Marta na këmëeŋkíci Mërí na Lasaaꞌ ensee ɓuwaa Yéesu waarin. ⁶Yéesu ɓaatta kiyuŋ bes kanak ga ɗekataa ya enoheeɗa ee lak ya yéegin an Lasaaꞌ ɗúukoolin. ⁷Lëehíꞌta ya woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

- Ɗu ɓoyukat Yúudée.

⁸Tëelíbéecaagari taassari an:

- Jëgírohii, maañnjii dara, yaawúuꞌcaa heelseeraa kitapisoh na atoh bi fu kaan ee an fu waaꞌ kiɓoyukis daama!

⁹Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Hanaa noh-noh wíinoo tumirii wahtu cidaaŋkaah na wahtu kanak? Binaa ɓoꞌ tíin na nohaa, ya këftukoo, ndaga ya hoti leeꞌlaatii ga ëldúnaaɗa. ¹⁰Wayee binaa ɓoꞌ tíin na wekaa, hay kikëftuk ndaga ya taammbii na leeꞌlaat.

¹¹Lëehíꞌta, ya tíkka ga an:

- Fiiliiruu Lasaaꞌ neehin, mi hay kikaꞌ, mi yúunneeri.

¹²Tëelíbéecaa taassa an:

- Haꞌmudii, en lak ya neeh henaa, ya hay kitani.

¹³Yéesu woꞌee kikaankaa Lasaaꞌ, wayee tëelíbéecaagari fooŋsee an ya woꞌ pëní-fayaaŋ.

¹⁴Yéesu dallaɓa kiwoꞌ faŋ an:

- Lasaaꞌ kaanin, ¹⁵laakkiiroo da, wayee ɗú tah ka newohharoo ɗa, en ɗanaa ɗú gëm garoo. Ɗu ƴahat kon bi gari.

¹⁶Waa ennda ɗa, Toomaa yaa woꞌu Síisaaɗa, woꞌꞌa tëelíbéecaa ɓíinoo an:

- Ɗu ɓan, ɗu karat na Jëgírohii, ɗu kaannee nari!

Yéesu yërí en kimílískii, ennda kipeskii

¹⁷Ga waa Yéesu leꞌɗa, ya laak Lasaaꞌ acuunun bi laakin bes cinikiis. ¹⁸Bétaníi en ga yahaa Yéerúsaleem, ee ca úsaayohin iñaa leꞌ kíloomeet kaahay. ¹⁹Lak yaawúuꞌ ɓiyewin hayuunun ga Marta na Mërí kicolukɓa ga këmëeŋkíɓa yaa kaanɗa.

²⁰Daa Marta kelohee an Yéesu hayin, ya meƴca kitëebílukki, wayee Mërí yuŋnga ga kaanfaa.

²¹Marta dalla kiwoꞌ Yéesu an:

- Haꞌmudii, fu enee diinaa, eneenaa këmëeŋkíroo kaanoo. ²²Wayee bi diima sah, mi ínohin an tóoh iñaa fu kíim Koohaa, onndaari.

²³Yéesu woꞌꞌa Marta an:

- Këmëeŋkífu hay kimílís.

²⁴Marta taassa an:

- Mi ínohin an ya hay kimílís besaa ɓuwaa mílísan bëríi ga besaa mëeñjohɗa.

²⁵Yéesu woꞌꞌari an:

- Mi en kimílís, mi en kipes. Ɓaa gëm garoonaa, luu ya kaanee, ya hay kipes. ²⁶Ee ɓaa pes gëm garoo tóoh, kaanoo múk. Fu gëmin iñume?

²⁷Marta taassa an:

- Ee Haꞌmudii, mi gëmin dijófíꞌ an fu yërí en Kiristaanii, Kowukii Kooh, yii jomee kihay ëldúnaɗa.

Yéesu kodukka

²⁸Daa Marta lëehɗee kiwoꞌ fodaama, ya yaa ƴah kiɓaynee Mërí këmëeŋkíci. Ya leꞌꞌa, móodíꞌtari an:

- Jëgírohii yii dii, ee ya meekisohhaa.

²⁹Daa Mërí kelohee iñaama, ya dalla kikoluk, yaa ƴah ga Yéesu. ³⁰Wiima lak Yéesu aassii dëkaa duum, wayee ya lísee kites ga ɗekataa Marta hayeeri kitëebílukɗa. ³¹Yaawúuꞌcaa wéetalsee Mërí ga kaanfaaɗa, daa ɓa hotee Mërí kolukka, yaa íisuk fooh, ɓa ɓaa taabukki. Ɓa foogee an ya ƴah loyaa kidayuknee daama.

³²Daa Mërí leꞌee ɗekataa Yéesu enoheeɗa, ya hottari, ya ƴíꞌꞌa ga kotcaagari, woꞌꞌa Yéesu an:

- Haꞌmudii, fu enee diinaa eneenaa këmëeŋkíroo kaanoo.

³³Daa Yéesu hotee Mërí yaa koduk, ya na yaawúuꞌcaa taabee nariɗa, faanci púnnda keeñci leehha, ³⁴ya meekissaɓa an:

- Ɗú ac Lasaaꞌ gaɗa?

Ɓa taassari an:

- Haꞌmudii, haya fu hot.

³⁵Daama Yéesu kodukka. ³⁶Waa ennda ɗa, yaawúuꞌcaa ɓaa woꞌ an:

- Malkat dii ya hídeeri kiwaaꞌɗa.

³⁷Wayee laakka gaɓa ɓaa woꞌ an:

- Ya yii ya onee búumíraa kihotɗa, ya mínéeríi ɓan kitum bi Lasaaꞌ kaanoone?

Lasaaꞌ ɓoƴkissa ga kipes

³⁸Waa ennda ɗa, ɓaatissa ga, keeñaa Yéesu wëñnja kileeh, ya yaa ƴah loyaa. Loyaa enee nogaa yotu ga jaŋjagaa ee atoh wiyaak lagussa ga kúuwkaa.

³⁹Yéesu woꞌꞌa an:

- Nísat atohii!

Marta, yaak yii kaanɗa, woꞌꞌari an:

- Haꞌmudii, ya jomin kidal kiꞌot ndaga tumin bes cinikiis caa ya en ga ɗuuƴ loyii.

⁴⁰Yéesu taassari an:

- Mi woꞌéeríiraa an binaa fu gëmaa, fu hay kihot ndamii Koohe?

⁴¹Ɓa níssa atohaa. Yéesu ɓëwíꞌta hascaagari ɗook asamaan, woꞌꞌa an:

- Paamudii, mi gërëminndaa ga dii fu súkúrukinndooɗa. ⁴²Mi ínohin an fu súkúrukinndoo besaa en ɓéeɓ. Wayee ɓuwii wíilloo ɓii ɓërí tah mi woꞌ iñii yii, doonaa ɓa gëm an fu wossoo.

⁴³Daa Yéesu lëehɗee kiwoꞌ iñaama, ya fiippa koonaa ga ɗook an:

- Lasaaꞌ, meyaa fooh!

⁴⁴Lasaaꞌ meƴca fooh, kotcaagari na yahcaa múuluunun na lëmíi, fíkíifaa kúnukin na úuf.

Yéesu woꞌꞌa ɓuwaa an:

- Múulísatti, ɗú íissi ya ƴee!

Yaawúuꞌcaa ɓaa pokoh noh kiꞌapluk Yéesu

(Mëccëe 26: 1-5; Marka 14: 1-2; Lúkkaa 22: 1-2)

⁴⁵Yaawúuꞌ ɓiyewin ga ɓaa hayee kaan Mërí ee hotsee iñaa Yéesu tumee yaamaɗa11: 45 Iñaa Yéesu tumee yaama: hídukoh ga kaanaa Lasaaꞌ bi Yéesu mílísiꞌtariɗa., gëmussa gari. ⁴⁶Wayee laakka gaɓa ɓaa kaꞌ ga Fërísiyeeŋcaa, ɓéestíꞌtaɓa iñaa Yéesu tumeeɗa. ⁴⁷Waa ennda ɗa, sarahohcaa ɓiyaakɓaa na Fërísiyeeŋcaa dalla kiɓëytoh paanaa wiyaakwaa. Ɓa woꞌꞌa an:

- Ɓii yii kat, iñii ya tum ga kíntaanɗa hëpin. Ɗu tuman na? ⁴⁸Binaa ɗu íissi ga iñii ya enukohɗanaa, ɓéeɓ hay gari kigëm, ee baanaa ɓu-Room hay kikeenu ga ɗookkuu, ɓa pook Kaanfaa Kooh, ɓa tas heetiigaruu!

⁴⁹Kayíf, yíinoo gaɓa ee kíisci11: 49 Kayíf Ga jamaanaa iñcaama heweeɗa, Kayíf yërí enee haꞌ-kaadaa sarahohcaa. Ɓa falsi bi ga kikaanɓa wala book ɓu-Room nísɓa ga kikuliyuk. laakki lak yërí enee haꞌ-kaadaa sarahohcaa, dalla kiwoꞌ an:

- Ɗú daal, ɗú ínohoo iñii laakɗa. ⁵⁰Ɗú hottii an iñaa gën garúuɗa yërí en ɓoꞌ yíinoo kaniꞌ ɓéeɓ kúlkiine? Fodaama heetii ɗúboo ɓéeɓwa.

⁵¹En kiꞌenaa, iñaa Kayíf woꞌ yaama meyohéeríi gari. Ya yërí enee haꞌ-kaadaa sarahohcaa kíisci, ee fodii sëldíiga-Kooh ya woꞌꞌa an Yéesu jomin kikaan ndaga heetaagari. ⁵²Enndii an Yéesu jomee kikaaniꞌ heetaagari doŋ, wayee ɓan ya jomee kikaan, doonaa ya hídíroh ɓéeɓ towutii Kooh tasarukoh ga ëldúnaɗa, ee ɓa en heet wíinoo.

⁵³Aboh ga besaa bëríi, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa abussa an ɓa hay kiꞌapluk Yéesu. ⁵⁴Iñaama tahha Yéesu íissa kikari na kihayi ga ɗuuƴ yaawúuꞌcaa, ɓéeɓ hotiri. Ya nammba kikaꞌ teeraa Efarayím ga gohaa hanoh ɓak ëgíꞌ-dúndagaaɗa. Ya ennda daama na tëelíbéecaagari.

⁵⁵Waama lak feetaa Paakaa Yaawúuꞌcaa deeyin, ɓoꞌ ɓiyewin meyohussa gohcaa ɓa dëkohɗa, karussa Yéerúsaleem kisétíꞌsiruk, balaa feetaanaa. ⁵⁶Ɓa ɓaa raas Yéesu, ee ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh ɓa enoheeɗa, ɓa ɓaa meekisoh ga díkaantiɓa an:

- Ɗú ínoh ya ga? Ya hayanndii feetiine?

⁵⁷Sarahohcaa ɓiyaakɓaa na Fërísiyeeŋcaa nakohsee an laak ɓaa ínoh daa Yéesu enohɗanaa, ya leꞌdohatka gaɓa, en ɗanaa, ya abu.

Mërí leeffa laꞌkoleñ ga kotcaa Yéesu

¹Yéesu kaꞌta Bétaníi, ga daa Lasaaꞌ, yaa ya mílísɗee dëkohɗa, lak tes ga bes ciyitniinoo Paakaa yaawúuꞌcaa leꞌ. ²Ya tíkɗussa cuuníin daama. Marta yërí norohee ee Lasaaꞌ bokee ga ɓuwaa bok na Yéesu kanuɗa. ³Waa ennda ɗa, Mërí ɓeɓpa iñaa hín na leꞌ-líitaꞌ ga laꞌkoleñ wiséeríꞌ waa koocussii ee hëwrohu kedikkaa woꞌu naaꞌ. Ya íiffawa ga kotcaa Yéesu, lëehíꞌta ya yaa moosca na fenfaagari. Kaanfaa ɓéeɓ eeñnja ban na ngetaa laꞌkoleñaa. ⁴Wayee Yúdaa Iskariyot, yíinoo ga tëelíbéecaa Yéesu ee yërí naranndi kiꞌon bíiŋɗa, woꞌꞌa an:

⁵- Laꞌkoleñuma mínéeríi kitoonu kopaꞌ wiyewin, wa sarahohu ɓuwii laakooɗane?

⁶Yúdaa woꞌ iñaamanaa enndii an helci karee ga ɓuwaa laakooɗa, wayee ya enee lok. Yërí ɗaakee nafa-hëelísaagaɓa ee iñaa aasi gaɗa, ya daanee ga kiloki hen. ⁷Yéesu nak woꞌꞌa an:

- Íisaa haꞌci! Laꞌkoleñii wii wërí ya ɗëwíꞌ ee wa aaw besaa mi ƴah kiꞌeku ga loyaaɗa. ⁸Ɓuwii laakooɗa, ɓa ƴah narúu dii besaa en ɓéeɓ. Wayee mi, mi ƴahhii narúu kiꞌen dii bi taaꞌ.

Yaawúuꞌcaa pokohussa nof kiꞌapluk Lasaaꞌ

⁹Ɓoꞌ ɓiyewin ga yaawúuꞌcaa yéegussa an Yéesu yaa ga Bétaníi, ɓa ɓaa ƴah daama. Ee en kiꞌenaa kihot Yéesu rek ɓayéeríiɓa daama, wayee ɓa waaree kihot ɓan Lasaaꞌ yaa Yéesu mílísɗeeɗa. ¹⁰Sarahohcaa ɓiyaakɓaa júwohussa kon ga kiꞌapluk Lasaaꞌ ɓan, ¹¹ndaga ya yërí tah yaawúuꞌ ɓiyewin foñussaɓa, gëmussa ga Yéesu.

Yéesu aassa teeraa Yéerúsaleem na ndam wiyaak

(Mëccëe 21: 1-11; Marka 11: 1-11; Lúkkaa 19: 28-40)

¹²Ga kooh-wíisfaa, ɓoꞌ ɓiyewin ga ɓaa hay feetaa Paakɗa yéegussa an Yéesu yaa hay teeraa Yéerúsaleem. ¹³Ɓa dalla kiheel sooꞌsooꞌ, ɓa meƴca teeraa kihídohnee nari, ɓa ɓaa woꞌ didóolíꞌ an:

- Óosaanaa! Kooh barkeelat ɓii hay ga teekii Haꞌmudiiɗa, buurii Isarayeel!

¹⁴Fodaa daa bídu ga Këyítfaaɗa, Yéesu ɓeɓpa cúmbúꞌ-baam, ya lappa ga ɗookgaa. En kiꞌenaa, Këyítfaa woꞌ an:

¹⁵«Kaa tíitat ɗú, ɓu-Síyoŋ12: 15 Ɓu-Síyoŋ Teeraa Síyoŋ ee waaꞌ kiwoꞌ dëkaa Yéerúsaleem.,

Buuriigarúu yeema hayi,

ya lap cúmbúꞌ-baam.»12: 15 Sakarí 9: 9.

¹⁶Ga wahtaa iñcaama laakɗa, tëelíbéecaa Yéesu ínohséeríi iñaa ca waaree kiwoꞌɗa. Wayee ga waa Kooh eꞌ Yéesu ndam ga tóohɗa, ɓa níindísukka iñcaa aaw gari, bínsee ga Këyítfaa ee ɓa ínohha an iñcaama tóoh laakin gari. ¹⁷Ɓéeɓ ɓuwaa maasohee ga waa Yéesu woꞌ Lasaaꞌ kimeƴ loyaa, ya mílísiꞌtariɗa, seediꞌussa iñaa ɓa hoteeɗa. ¹⁸En kiꞌenaa, lak ɓoꞌ ɓiyewin kelohuunun an Yéesu tumin kíntaanaa waama, kërí tah ɓa hayya kihídohnee nari. ¹⁹Fërísiyeeŋcaa nak ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:

- Ɗú hotine, ɗu mínoo dara ga, malkat ɓéeɓ ɓuwii ɓii taabukki.

Laakka Gerekcaa waaꞌsee kihot Yéesu

(Mëccëe 16: 21-28)

²⁰Laakeera ɓiGerek ga ɓuwaa hayee Yéerúsaleem, ga feetaa yaawúuꞌcaa, kijaamuk Koohɗa. ²¹Ɓa kaꞌta ga Filiip. Filiip yaama dëkee Betsaydaa, dëk-kaw ga gohaa Gëlílée. Ɓa woꞌꞌari an:

- Kiyaakii, ɗí waaree kihot Yéesu!

²²Filiip kaꞌta woꞌneeraka Andari. Ɓa taammba ɓa ɓanak, ɓa woꞌneera Yéesu. ²³Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Wahtii leꞌin, wii Kowukii ɓii ƴah kilaas ga ndamiigariɗa. ²⁴kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: binaa kupesoh keen ga kakay, ja kaanndiinaa, ja tesan kupesoh. Wayee binaa ja kaanaa, ja hay kilím towu tiyewin. ²⁵Ɓaa fu keeñuk kipesfunaa, fu hayka kiñak bi taaꞌ. Wayee ɓaa fu líkkii helfu ga kipeskiigaraa doŋ ga ëldúnaɗanaa, fu hay naka kites, fu pes bi taaꞌ. ²⁶Ɓaa waaꞌtoo kisúrgaꞌukaa, ya taabukattoo, ee daa mi enohɗa, súrgaagoo ɓan ƴah da. Ɓaa súrgaꞌuk garoonaa Paammboo hayyi kiꞌon céeꞌ.

Yéesu woꞌꞌa ga loo kikaankaagari

(Mëccëe 16: 24-27)

Yéesu tíkka ga an:

²⁷- Diima deŋ heliigoo hícukohin. Haa mi woꞌan ya? Mi woꞌan an: «Paamudii, músalaaroo ga coonucii ƴahhoo kidal ga wahtiimane?» Múk! Man kikooꞌ ga coonucii ga wahtiimaɗa tahhoo kihay. ²⁸Paamudii, eraa teekiigaraa ndam!

Waa ennda ɗa, laakka koonaakaa meyoh ɗook-Kooh, woꞌꞌa an:

- Mi erinwa ndam kumëeñíꞌ ee mi haywa kiꞌeꞌsis ndam.

²⁹Ga mbooloomaa enee daama ee kelohsee koonaakaaɗa, laakka ɓuwaa woꞌ an:

- Iñaa íníŋ!

Ɓíinoo an:

- Malaaka woꞌ nari!

³⁰Wayee Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Enndii haffoo tah koonaakuma kikelohuk, wayee ɗú ɓërí tahka kikelohuk.

³¹Diima deŋ wahtii ëldúna ƴah kiꞌattiꞌohuɗa leꞌin. Diimanaa buurii yibóníꞌyii tík yah ga ëldúnaɗa kaalu ga fooh. ³²Ee mi, binaa mi ɓëwíru, mi tíim kakayfiinaa, mi hay kinook ɓuwii ɓéeɓɓa, ɓa hay garoo.

³³Yéesu woꞌee iñaama, kiteewoh daa kikaankaagari ƴah kimanɗa12: 33 Daa kikaankaa Yéesu ƴah kimanɗa waaꞌ kiteewoh daayaa ya daaƴsan ga kuraanaaɗa.. ³⁴Mbooloomaa taassari an:

- Ɗí jaŋ ga Këyítfaa Waasiigaríi an Kiristaanii pesan bi taaꞌ. Kon fu mín na kiwoꞌ an Kowukii ɓii jomin kiɓëwíru ka tíim kakayfii? Ɓii en Kowukii ɓii yaama, ya ɓa?

³⁵Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Leeꞌlaatii wii lís kiꞌen narúu, wayee ƴahissii kimaañ. Tíidat, waa leeꞌlaatii wii narúu, en ɗanaa wek betoorúu, ñúus ammbúu. Ɓaa tíin ga ñúus ínohoo daa ya aawoh. ³⁶Gëmat ga leeꞌlaatii waa wa wii narúu, en ɗanaa ɗú en ɓiɓoꞌ leeꞌlaat.

Daa Yéesu woꞌeeɓa iñaama bi lëehíꞌta, ya kolukka yaa ƴah, ya ɗaakukkaɓa.

Yaawúuꞌcaa sagussa kigëm ga Yéesu

³⁷Kíntaancaa Yéesu tum ga fíkíi yaawúuꞌcaaɗa, ga daa ca hín kiyewinɗa tóoh, tahhii bi ɓa gëmmba gari. ³⁸Fodaama, iñaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaa woꞌeeɗa matta. Ya woꞌee an:

«Haꞌmudii, ɓii gëm iñii ɗu yéegalohɗa ɓa?

Haꞌmudii teeɓ ɓa dooliigari?»12: 38 Woꞌeeniima, sëldíiga-Koohaa woꞌwa ga Ísayíi 53: 1.

³⁹Ee iñaa tah ɓa mínndii kigëmɗa, Ísayíi woꞌissa ga an:

⁴⁰«Kooh búumíꞌta hascaagaɓa,

ya yëgísíꞌta keeñcaagaɓa,

doonaa ɓa hotoo na hasɓa,

ee ɓa ínohoo ga keeñɓa.»

Kooh tíkka ga an:

En ɗanaa, ɓa súpítoo kipeskaagaɓa, mi wëkíꞌɓa.

⁴¹Ísayíi woꞌꞌa iñaama ndaga lak ya hotin ndamaa Yéesu, ee ya woꞌee iñaa aaw gari.

⁴²Wiima sah, lak ga ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa, ɓiyewin gaɓa gëmseera ga Yéesu. Wayee ɓa kaañnjii kiseediꞌ ngëmaagaɓa ndaga Fërísiyeeŋcaa. Ɓa niikee kikaalu ga jaangu-yaawúuraa⁴³En kiꞌenaa, gërëmaa meyoh ga ɓoꞌ-súusúus gënëlɓa gërëmaa meyoh ga Kooh.

Woꞌeencii Yéesu cërí ƴah kiꞌattiꞌ ɓuwii

⁴⁴Waa ennda ɗa, Yéesu woꞌꞌa ga ɗook an:

- Ɓaa gëm garoonaa, ya gëmmbii, eemmba garoo doŋ, wayee ya gëm ga ɓaa wossooɗa. ⁴⁵Ɓaa hottoonaa, hotin ɓaa wossooɗa. ⁴⁶Mi en leeꞌlaat ee mi hayin ëldúna doonaa ɓéeɓ ɓaa gëm garoonaa dëksisoo ga ñúus. ⁴⁷Ɓaa keloh woꞌeenciigoo ee ya ammbiicanaa, enndii mi ƴahhi kiꞌattiꞌ. En kiꞌenaa, kiꞌattiꞌ ëldúna haydohhiiroo, wayee mi hay kimúsal ëldúna. ⁴⁸Ɓaa saŋngoo ee tookkii woꞌeenciigoonaa, attiꞌohaagari tuukin tek. Yërí en woꞌeenii mi jëgírohɗa, ee bëríinaa ëldúna túkiꞌanɗa wërí ƴahhi kiꞌattiꞌ. ⁴⁹Ndaga mi woꞌꞌii ga teekkoo wayee Paamudii wossooɗa yërí nakkoo ga kihafci iñii mi jom kiwoꞌ na iñii mi jom kijëgírohɗa. ⁵⁰Ee wóorinndoo hël an iñii ya nakohɗa wërí onohi kipeskaa leehoo taaꞌɗa. Kërí tah jëgírohiigoo, mi tumwa fodaa daa Paamudii nakkooka kitumɗa.

Yéesu tíssa kotcaa tëelíbéecaagari

¹Enee ga besaa balaa Paakaa yaawúuꞌcaa. Yéesu ínoheera an wahtaa ya jom kikolkoh ëldúna, ya ɓoyuk ga Paamciɗa leꞌin. Ya mosee kiwaaꞌ ɓuunci ga ëldúna ee ya waaꞌtaɓa bi ga daa ya kaanoh.

²Yéesu enee na kicuuníinuk na tëelíbéecaagari. Seytaani, lakanaa tumin kumëeñíꞌ ga keeñaa Yúdaa Iskariyot, kowukaa Simoŋ, halaat kitoon Yéesu. ³Yéesu ínoheera an ya meyoh ga Kooh ee ya ƴah kiɓoyukis gari. Ee ɓan ya ínoheera an Kooh, Paamudii tíkin tóoh ga yahci. ⁴Fodaama ya kolukka ga cuuníinfaa, ya ɗolla kúltífaagari hanoh ɗookɗa, ya ɓeɓpa úuf, pëkírukka. ⁵Lëehíꞌta ya íiffa músú ga kanu, ya yaa tís kotcaa tëelíbéecaagari, ee ya yaa moosca na úufaa ya pëkírukeeɗa. ⁶Daa ya leꞌ bi ga Simoŋ-Peeꞌ, yaama woꞌꞌari an:

- Fu Haꞌmudii, fu tísiꞌtoo kotciigoone?

⁷Yéesu loffari an:

- Iñii mi tum yii, fu ínohoori diimaɗa, wayee fu ínohanndi ga iñii aaw fíkíiɗa.

⁸Peeꞌ woꞌꞌari an:

- Kitísiꞌtoo kotciigoone? Múk!

Yéesu loffari an:

- Mi tísiꞌtiiraacanaa, fu boksisoo naroo ga dara.

⁹Simoŋ-Peeꞌ woꞌꞌari an:

- En ɗanaa Haꞌmudii, kaa eem ga kitís kotcii rek, wayee tísaa yahcii na hafii ɓan.

¹⁰Yéesu woꞌꞌari an:

- Ɓaa ɓookkin, soolukkii kitísuk, enndii kotcaa rekaa, ndaga lak ya setin wic. Ɗú nak, ɗú setin wayee enndii ɓéeɓpúu. ¹¹(Yéesu ínoheera ɓaa ƴahhi kitoonɗa, kërí tah ya woꞌꞌa an «ɗú setin wayee enndii ɓéeɓpúu.»)

¹²Ga waa ya lëehíꞌtaɓa kitísiꞌ kotcaaɗa, ya ekkissa kúltífaagari, ya yugissa kiñam, woꞌꞌaɓa an:

- Iñii mi tumiꞌtúuɗa, ɗú ínohinndine? ¹³Ɗú, ɗú ɓayiroo «Jëgírohii», ɗú ɓayiroo «Haꞌmudii», ee ɗú woꞌ kayoh ndaga mi yërí. ¹⁴Kon en lak mi Haꞌmudii, mi Jëgírohii, mi tísiꞌtúu kotaa, ɗú ga kihaffúu, yaa en ɓéeɓ ɓan jomin mooroomci kitísiꞌ kot.

¹⁵Mi teewinndúu waas, doonaa fodii dii mi tumiꞌtúuɗa ɗú tumɗa ɓan.

¹⁶Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: súrga wëñoo kilaak solu haꞌ-kaanci ee ɓaa wosu hen wëñoo kilaak solu ɓaa wossiɗa. ¹⁷Ɗú ínohin iñaama. Kon binaa ɗú taabukkanaa, ɗú hay kiyewin múuꞌ.

¹⁸Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

- Enndii ɗú ɓéeɓpúu, ɗú tahhoo kiwoꞌ. Mi ínohin ɓuwaa mi tanukɗa. Wayee iñii Këyítfaa woꞌ yii jomin kilaak: «Ɓaa bokee naroo kanuɗa, oninndoo bíiŋ.»13: 18 Kañcaa 41: 10.¹⁹Mi yii woꞌꞌúuka diimaɗa balaa iñaama laakaa, en ɗanaa binaa wa laakaa ɗú ínoh an “mi en ɓii mi enɗa.” ²⁰Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: ɓaa fu took ɓaa mi wosɗanaa, fu tookkoo ɓan mi ga kihaffoo. Ee ɓaa fu tookkoonaa, fu took ɓaa wossooɗa ɓan.

²¹Ga waa Yéesu lëehíꞌta kiwoꞌ fodaama, keeñci leehha tak, ya woꞌꞌa faŋ an:

- Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka: yíinoo garúu hayyoo kitoon.

²²Tëelíbéecaa ɓaa malakoh, ndaga ɓa ínohéeríi ɓaa Yéesu woꞌ nariɗa. ²³Yíinoo ga tëelíbéecaa, yaa Yéesu keeñukɗa, lak yaa ga yahaaci. ²⁴Simoŋ-Peeꞌ kalayyari kiwoꞌꞌi, ya meekisoh ɓaa Yéesu woꞌ nariɗa. ²⁵Tëelíbéenaa tobinukka ga Yéesu, meekissari an:

- Haꞌmudii, ɓaama ya ɓa?

²⁶Yéesu taassari an:

- Mi hay kiñoon ƴaak-mbúurú ga ñamahii, ee ɓaa mi eranwaɗa, yërí ya.

Yéesu dalla kiɓeɓ ƴaak-mbúuraa, ñoonndawa ga ñamahaa, eꞌta Yúdaa, kowukaa Simoŋ Iskariyot. ²⁷Daa Yúdaa ñam mbúuraa hen rek, Seytaani aassa gari. Yéesu woꞌꞌari an:

- Iñum fu ƴah kitumɗa, gaawaa ga!

²⁸(Wayee laakkii yíinoo ga ɓuwaa bokee nari kiñamɗa yaa ínoh iñaa tah Yéesu woꞌꞌikaɗa. ²⁹Yúdaa yërí enee ɗaakoh-koparaagaɓa. Kërí tah, laakka tëelíbéecaa fooŋ an Yéesu wossi kilomnee iñaa ɓa sooluk ga hewaa, wala kisarahnee ɓuwaa laakoo daraɗa.) ³⁰Yúdaa ɓeɓpa ƴaak-mbúuraa Yéesu ereeriɗa, ya dalla kimeƴ. Waama lak Kooh hoowin.

Yéesu dígalla apotaaꞌcaa enaama yiꞌas

³¹Ga waa Yúdaa meƴca, Yéesu woꞌꞌa an:

- Diima Kowukii ɓii laakin ndam ee ndamii Kooh laakɗa kooroh gari, ³²[ee binaa ndamaa Kooh laakɗa kooroh garinaa], Kooh ɓan hayyi kindam na kihafci ee ya hayka kitum diima diima. ³³Ɓiƴaay, kitessoo narúu maañissii. Ɗú hayyoo kiraas, wayee iñaa mi woꞌee yaawúuꞌcaaɗa yërí mi woꞌꞌúu diima: Dii mi aawɗa, ɗú mínoo da kikaꞌ. ³⁴Diimaɗa, mi dígallúu iñii yiꞌasyii yii: waarohat ga díkaantirúu. Fodii dii mi waaꞌtúuɗa, ɗú ɓan, ɗú jom ɗa kiwaaroh ga díkaantirúu. ³⁵Binaa ɗú waarohaa, iñaama hay kiteeɓ ɓéeɓ an ɗú ɓitëelíbéeroo.

Yéesu yéegalohha an Peeꞌ hayyi kitaasuk

(Lúkkaa 22: 31-34; Marka 14: 27-31; Mëccëe 26: 31-35)

³⁶Simoŋ-Peeꞌ meekissa Yéesu an:

- Haꞌmudii, fu ƴah gada?

Yéesu taassari an:

- Daa mi en na kiƴahɗa, fu mínooroo da kitaabuk diimaɗa, wayee paaf fíkíi, fu hayyoo da kitaabuk.

³⁷Simoŋ-Peeꞌ woꞌꞌari an:

- Haꞌmudii, iñii tah ya mi mínooraa kitaabuk diimaɗa? Mi tuukin tek ga kiꞌeroh kumuunkiigoo ndaga fu.

³⁸Yéesu taassari an:

- Fu tuukin ga kiꞌeroh kumuunkiigaraa ndaga mine? Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌaaka: bi siik-pabu kodaa, fu hayyoo kitaasuk waas kaahay.

Yéesu yërí en waasii ëewruk ga Paamudiiɗa

Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

¹Kaa jaahliꞌat! Ɗú gëmin ga Kooh, gëmat garoo ɓan. ²Kaan Paammboo yewinin didëkaaꞌ. Ee iñaama laakéeríinaa, eneenaa mi woꞌoorúu an mi yii ƴahhúu kiwaayukɗinee daa ɗú enan. ³Ee mi kaꞌ mi waayukiꞌtúu ɗekataanaa, mi hay kihayis mi ɓeɓpúu ga yahaaroo, doonaa daa mi enaa, ɗú ɓan ɗú en da. ⁴Ɗú ínohin waasii ëewruk ga dii mi ƴahɗa.

⁵Toomaa woꞌꞌari an:

Haꞌmudii, ɗí ínohoo dii fu aawɗa, ɗí mínan na kiꞌínoh waasii?

⁶Yéesu taassari an:

- Mi yërí en waasii, mi en kayoh, mi en kipeskii. Ken mínoo kikaꞌ ga Paamudii ee koorohhii garoo. ⁷Enee an ɗú ínohinndoonaa, eneenaa ɗú ínohin Paammboo ɓan. Diima deŋ ɗú ínohinndi ee ɗú hotinndi.

⁸Filiip woꞌꞌa Yéesu an:

- Haꞌmudii, teewaaríi Paamudii ee iñaama hayyíi kidooy.

⁹Yéesu taassari an:

- Mi enin narúu yimëeñíꞌ, ee bi wati Filiip, fu ínohooroone? Ɓaa hotinndoonaa, hotin Paamudii. Kon iñii tah ya fu woꞌ an: «Teewaaríi Paamudii?» ¹⁰Fu gëmmbii an mi yii ga Paamudii ee Paamudii yii garoone? Woꞌeencii mi woꞌꞌúuɗa meyohhii garoo. Wayee Paamudii dëk garooɗa, yërí tum lëgëyiigari. ¹¹Mi woꞌꞌúu man: mi yii ga Paamudii ee Paamudii yii garoonaa, gëmattoo. Luu enndii dara, ɗú gëm sah ndaga tumeencii ɗú hotɗa.

¹²Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka, ɓaa gëm garoonaa, ya ɓan hay kimín kitum iñcii mi tumiɗa, ya hay kitum sah caa wëñɗa, ndaga mi yii ƴah ga Paamudii. ¹³Ee ɓéeɓ iñaa ɗú kíim ga teekiigoonaa mi hayyi kitum, en ɗanaa Kowukii teewoh ndamii Paamudii laakɗa. ¹⁴Binaa ɗú kíimmboo yen ga teekkoonaa, mi tummbi.

Yéesu dígohha Helaa yiselaꞌíꞌyaa

Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

¹⁵- Binaa ɗú waaꞌtoonaa, ɗú hay kitaabuk iñcii mi nakoh kitumɗa. ¹⁶Ee mi, mi hay kikíim Paamudii ya onndúu ɓoꞌ yiliis yaa amɗohanndúu, yaa enan narúu bi taaꞌ. ¹⁷Ɓaa yaama, yërí en Helaa yiselaꞌíꞌyaa teewohi kayohɗa. Ɓu-ëldúna mínsoori kiteꞌ, ndaga ɓa mínoori kihot, ee ɓa ínohoori. Wayee ɗú, ɗú ínohinndi, ndaga ya dëk narúu ee ya yii garúu bi taaꞌ.

¹⁸Mi foñanndiirúu fodii tubaayu, mi hay kiɓoyukis garúu. ¹⁹Tesin ga jutuut ɓu-ëldúna hotsisanndiiroo, wayee ɗú, ɗú hayyoo kihot, ndaga mi yii pes ee ɗú ɓan ɗú hay kipes. ²⁰Besaama leꞌ bëríinaa, ɗú hay kiꞌínoh an mi yii ga Paammboo, ɗú ínoh an ɗú ɓii garoo ee ɓan mi yii garúu. ²¹Ɓaa waarinndoo yërí en ɓaa am iñaa mi nakoh ee taabukiwaɗa. Ɓaa waaꞌtoonaa, Paammboo hayyi kiwaaꞌ, mi ɓan, mi hayyi kiwaaꞌ, ee mi teewoh haffoo gari.

²²Yúdaa, ee bokkii na Yúdaa Iskariyot, woꞌꞌari an:

- Haꞌmudii, mín na kiꞌen an fu ƴah kiteewoh haffu garíi ɗí haŋngíi, ee an fu ƴahhii kiteewukoh haffuu ga ɓu-ëldúna tóoh?

²³Yéesu taassari an:

- Binaa ɓoꞌ waaꞌtoonaa, hay kiꞌam ga keeñci iñaa mi woꞌ. Ee Paamnboo hayyi kiwaaꞌ, mi na Paammboo ɗí hay gari ee ɗí dëk ga kaanci. ²⁴Ɓaa waaꞌtiiroo, aboo iñaa mi woꞌ. Ee iñii ɗú keloh mi woꞌ yii meyohhii garoo wayee meyoh ga Paamudii wossooɗa.

²⁵Mi woꞌinndúu iñuma, waa mi yii lís narúu kiꞌen. ²⁶Lëehíraa, ɓaa ƴahhúu kiꞌamɗoh ee yërí en Helaa yiselaꞌíꞌyaa Paammboo ƴah kiwosoh ga teekiigooɗa hayyúu kijëgíꞌ tóoh ee ya hayyúu kiníindís tóoh iñcaa mi woꞌeerúuɗa. ²⁷Mi yii foñiꞌtúu jam. Jamiigoo wërí mi onndúu. Mi onndiirúuwa fodii dii ɓu-ëldúna onohiwaɗa, kaa lëyat ee kaa niikat. ²⁸Ɗú kelohin mi woꞌinndúu an: «Mi yii ƴah ee mi hay kiɓoyukis garúu.» Binaa ɗú waareeroonaa, ɗú neɓluk ga dii mi en na kiƴah ga Paamudiiɗa, ndaga Paamudii yërí wëñnjoo kiyak. ²⁹Mi woꞌinndúuka diimaɗa, balaa iñcaama laakaa. En ɗanaa ca laak bëríinaa, ɗú gëmmboo. ³⁰Saawalloo narúu hooꞌsanndii ndaga sépíꞌíꞌ-ga-nofii, yii tík yahci ga ëldúnaɗa, yii hay. En kiꞌenaa, ya mínoo dara garoo. ³¹Wayee mi tum fodii dii ya nakkoo kitumɗa. En ɗanaa, ɓu-ëldúna mín kiꞌínoh an mi keeñukin Paamudii, Kolkat, ɗu meyohat dii, ɗu ƴee!

Kedik na toytaagari

Yéesu tíkka ga an:

¹- Mi yërí en kedik-biiñkii kukayohkii, ee Paammboo yërí en yii líni kedik-biiñkiiɗa. ²Koykaa jok garoo, ee límmbii tóoh, ya hayka kigúꞌ. Wayee koykaa lím towaa, ya hayka kipaas bi set doonaa ka wëñ ɗa kilím. ³Ɗú nak, ɗú sétíruunun haat ndaga iñcii mi jëgíꞌtúuɗa. ⁴Enat naroo wíinoo fodii dii mi en narúu wíinooɗa. Fodaa daa koy kedik, ka jokukkii ga kedikkaa, ka haŋka doŋ, ka mínoo kilím towuɗa, ɗú ɓan, ɗú madan fodaama binaa ɗú enndii wíinoo naroonaa.

⁵Mi yërí en kedik-biiñkii, ɗú ɓërí en toytii. Ɓaa en wíinoo naroo ee mi en wíinoo nariɗa man na kedikkaa lím towu tiyewin; wayee ɗú enndii naroonaa ɗú mínoo dara kitum. ⁶Ɓaa enndii naroo wíinoonaa, hay kijafu ga fooh fodii toy tiƴowuu, ta súɓ. Lëehíraa, ta nëgírohu, ta jafu ga kiwii, ta aaw kitak. ⁷Binaa ɗú en wíinoo naroo ee woꞌeenciigoo yëgís ga ɗuuƴcúunaa, kíimat iñaa neɓpúu, ɗú hayyi kiꞌonu. ⁸Iñaa en ndam ga Paammbooɗa wërí en an ɗú man na kedikkaa lím towu tiyewin ee iñaama yërí teewohan an ɗú ɓitëelíbéeroo. ⁹Fodaa daa Paammboo waaꞌtooɗa, mi ɓan mi waaꞌtúuɗa. Dëkat ga kiwaarohkii mi teeɓpúuɗa. ¹⁰Binaa ɗú am iñcii mi nakkúuɗanaa, ɗú hay kidëk ga kiwaarohkii mi teeɓpúuɗa, fodaa daa mi abee iñaa Paammboo nakeeroo ee mi yii dëkka ga kiwaarohkii ya teeɓpooɗa.

¹¹Mi woꞌꞌúu iñcuma doonaa keeñ-soosii en narooɗa en garúu ee ɗú líif na keeñ-soos. ¹²Iñii yii yërí mi nakkúu: Waarohat ga díkaantirúu fodii dii mi waaꞌtúuɗa. ¹³Laakkii kiwaarohkaa yak bi leꞌ ga kiꞌonoh kumuunfu ndaga ɓifiiliifu. ¹⁴Ɗú ɓifiiliiroo binaa ɗú tum iñii mi nakkúuɗanaa. ¹⁵Mi ɓaysisoorúu ga teekii súrga, ndaga súrga ínohoo dara ga iñaa haꞌ-kaanci tumi. Mi ɓayyúu ga teekii fiilii, ndaga mi oninndúu kiꞌínoh ɓéeɓ iñaa mi ɓewoh ga Paammbooɗa. ¹⁶Enndii ɗú ɓërí tanndoo, wayee mi, mi tanndúu. Mi fallarúu, mi wossarúu ɗú kaꞌ ee ɗú tum fodii kedikkaa lími towu, towutaa leehoo. Kërí tahan bi ɓéeɓ iñaa ɗú kíim Paamudii ga teekiigoonaa, ya hayyúuri kiꞌon. ¹⁷Iñii mi nakkúuɗa yërí en kiwaaroh ga díkaantirúu.

Ɓu-ëldúna hay kisagu ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa

¹⁸Yéesu tíkka ga an:

- Binaa ɓu-ëldúna sagussúunaa, ínohat an ɓa saginndoo balaa ɗúnaa. ¹⁹Enee an ɗú bok ga ëldúnanaa, eneenaa ëldúna hayyúu kiwaaꞌ ndaga ya waarin iñaa en yuuci. Wayee ɗú, ɗú bokkii ga ëldúna. Mi, mi tanukinndúu ga ɗuuƴɓa. Kërí tah ɓu-ëldúna saŋngúu. ²⁰Níindísukat iñii mi woꞌeerúuɗa: «Súrga wëñoo kilaak solu haꞌ-kaanci». En an mi, ɓa hatalinndoo ga kipesaa, ɗú ɓan, ɓa hayyúu kihatal ga kipes. En an ɓa abin iñii mi jëgírohɗanaa, ɓa hay kiꞌam iñcaa ɗú ƴahɓa kijëgíꞌɗa ɓan. ²¹Mi hay kitah, ɓa tíkkúu iñcuma tóoh ndaga ɓa ínohoo ɓii wossooɗa. ²²Enee an mi hayyii, enee an mi woꞌꞌii naɓanaa, eneenaa baakaaꞌ tíkkoo gaɓa. Wayee diima, baakaaꞌciigaɓa laakoo lay. ²³Ɓaa saŋngoonaa, sagin Paammboo ɓan. ²⁴Enee an mi tummbii ga ɗuuƴɓa iñaa ken mosoo kitumaa, eneenaa ɓa, baakaaꞌ tíkkoo gaɓa. Wayee diima, ɓa hotin iñcii mi tumɗa, ee ɓa saginndíi, mi na Paammboo. ²⁵Wayee iñaama laakin ee fodaama iñii yii bídu ga Këyítfaa Waasaa Móyíisɗa matin: «Ɓa saginndoo ee ɓa tíkkiika ga fen.»

²⁶Mi hayyúu kiwosoh ga teekii Paamudii ɓaa amɗohanndúu. Yërí en Helaa teewohi kayoh ee kúlkoh ga Paamudiiɗa. Ya hayaa, ya hay kiseediꞌ iñaa aaw garoo. ²⁷Ee ɗú ɓan, ɗú hay kiꞌen seediroo ndaga ɗú enee naroo aboh ga dalaaraa.

¹Yéesu tíkissa ga an:

- Mi woꞌinndúu iñuma doonaa ɗú foñoo ngëmiigarúu. ²Ɗú hay kikaalu ga jaanguciigaruu16: 2 Jaanguciigaruu Yéesu woꞌ jaangu-yaawúuꞌcaa waama.. Ee sah wahtu waa hay, waa ɓuwaa apanndúuɗa fooŋsan an ɓa en na kijaamuk Kooh ga iñaama. ³Iñaama ɓa hayyi kitum ndaga ɓa ínohoo ken garíi, enndii mi enndii Paamudii. ⁴Mi woꞌꞌúu iñuma diima doonaa wahtaama leꞌaa, ɗú níindísuk an mi woꞌeerarúuka.

Iñcaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa ƴah kitumɗa

Yéesu ɓaatta ga woꞌꞌa tëelíbéecaagari an:

- Iñuma mi woꞌꞌiirúuri ga wii ɗú dal narooɗa ndaga lak mi enee narúu. ⁵Diimaɗa mi yii ƴah ga ɓaa wossooɗa ee yíinoo garúu meekissiiroo an: «fu ƴah gada?». ⁶Keeñnjúu leehin tak ndaga iñii mi yéegallúuɗa. ⁷Moona mi woꞌꞌúu kayoh: iñaa gën garúu wërí en mi kaꞌ. En kiꞌenaa, mi kaꞌtiinaa, ɓaa ƴahhúu kiꞌamɗohɗa hayoo. Wayee binaa mi karaa nak, mi hayyúuri kiwosoh. ⁸Ee binaa ya hayaa, ya hay kiɓúl ɓu-ëldúna ga iñaa en baakaaꞌ, ga iñaa en kijúɓ na ga iñaa en kiꞌattiꞌkaa Koohɗa. ⁹Ya hayɓa kiɓúl ga an ɓa ɓaa ga baakaaꞌ wiyaak ndaga dii ɓa gëmmbii garooɗa. ¹⁰Ya hayɓa kiɓúl ga an mi ɓoꞌ yijúwíꞌ ndaga dii mi yii ƴah ga Paamudii ee ɗú hotsisanndiirooɗa. ¹¹Ya hayɓa kiɓúl ga an Kooh yërí laak kiꞌattiꞌ ndaga ga dii yii tík yah ga ëldúna attiꞌuunun kumëeñíꞌɗa.

¹²Mi lís kitesoh enaama ciyewin caa mi jommbúu kiwoꞌ, wayee ɗú hatinooca diima. ¹³Binaa Helaa teewohi kayohɗa hayaa, ya hayyúu kiníiꞌ ga tóoh iñaa en kayoh. En kiꞌenaa, iñcaa ya ƴah kiwoꞌɗa meyohanndii gari, wayee ya woꞌanndúu ɓéeɓ iñcaa ya keloh ga Paamudiiɗa ee ya hayyúu kiyéegal iñcaa ƴah kilaak ga fíkíiɗa. ¹⁴Ya hay kiteewoh ndamii mi laakɗa ndaga ya ɓewan ga iñaa mi laak, ya yéegallúuri. ¹⁵Ɓéeɓ iñaa Paamudii laak, yuuroo. Kërí tah mi woꞌꞌúu an Helaa yiselaꞌíꞌyaa ɓewan ga iñaa mi laak, ya yéegallúuri.

Keeñcaa tëelíbéecaa hay kileeh ee ca hay kimëeñjoh kisoos

¹⁶Yéesu woꞌissa tëelíbéecaagari an:

- Tesin ga jutuut ɗú hotsanndiiroo, ee tík ga jutuutaa ɗú hayyoo kihotis.

¹⁷Ga tëelíbéecaagari, laakka ɓaa dalu kiwoꞌ ga díkaantiɓa an:

- Ya waaꞌtuu ya kiwoꞌ duma an: «Tesin ga jutuut ɗú hotsisanndiiroo ee tík ga jutuutaa ɗú hayyoo kihotis?» Ee ɓan ya woꞌin an: «Mi yii ƴah ga Paamudii.» ¹⁸Ɓa tíkissa ga an:

«Jutuutaa ya woꞌ waama, wa ya? Iñii ya waaꞌ kiwoꞌɗa daal ɓoꞌ ínohoori.»

¹⁹Yéesu ínohha an ɓa waaꞌti kimeekis, ya woꞌꞌaɓa an:

- Ɗú ɓii meekisoh ga díkaantirúu kiwaaꞌ kiꞌínoh iñii mi woꞌ an: «Tesin ga jutuut ɗú hotsanndiiroo ee tík ga jutuutaa ɗú hayyoo kihotis.» ²⁰Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka, ɗú hay kikoduk, ɗú fiipohi, wayee ɓu-ëldúna ƴah kineɓluku. Ɗú, keeñnjúu hay kileeh tak, wayee keeñ-leehaama hay kisúpítuk keeñ-soos. ²¹Ɓeti en na kilaak kowaa keeñci leehi hen tak ndaga lak wahtu kiꞌen ga coonu leꞌin gari. Wayee binaa ya laak kowaa, ya dal kiꞌaluk mesiklaatcaa ndaga lak keeñci soosin ga daa ya haydohin ɓoꞌ-súusúus ëldúnaɗa. ²²Ɗú ɓan, dii ɗú enaa dii watiɗa, keeñnjúu leehin tak, wayee mi hayyúu kihotis, ee bëríinaa, keeñnjúu hay kisoos seɓ. Keeñ-soosaama, ken mínanndiiwa kinaas garúu.

²³Besaama hay bëríinaa, ɗú meekisissooroo dara. Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌúuka, ɓéeɓ iñaa ɗú kíim Paamudii ga teekiigoonaa, ya hayyúuri kiꞌon. ²⁴Bi diima, ɗú kíimmbii dara ga teekiigoo. Kíimat ee ɗú hay kiꞌonu, en ɗanaa ɗú líif na keeñ-soos.

Yéesu laakin ndam ga ɗook ëldúna

Lëehíꞌta Yéesu woꞌꞌa tëelíbéecaa an:

²⁵- Iñcuma tóohca mi woꞌꞌúuca ga liiwuk. Wahtu waa hay, waa mi woꞌsanndii narúu ga liiwuk, wayee mi ƴah narúu kiwoꞌ bi leeꞌ lañ ga iñaa aaw ga Paamudii. ²⁶Besaama hay bëríinaa, ɗú ƴah kikíim Paamudii ga teekiigoo. Ee mi woꞌꞌiirúu man mi ƴahhúu kikíimiꞌ Paamudii. ²⁷En kiꞌenaa, Paamudii ga kihafci waarinndúu ndaga ɗú waarinndoo ee ɗú gëmin an mi meyoh gari. ²⁸Mi meyoh ga Paamudii mi hayin ëldúna. Diimaɗa, mi yii meyoh ëldúna, mi ƴee ga Paamudii.

²⁹Tëelíbéecaagari dallari kiwoꞌ an:

- Malka, fu yii woꞌ naríi bi leeꞌ kimma, diima fu liiwukissii. ³⁰Ɗí hotin kimma an soolukkii fu meekisu iñaa ɓoꞌ-súusúus halaat ga helci. En kiꞌenaa, fu ínohin iñaa en tóoh. Kërí tah ɗí gëmin an fu meyoh ga Kooh.

³¹Yéesu taassaɓa an:

- Kon ɗú gëmin kimmane? ³²Wahtii deeyin, ee wa weema sah, wii ɗú ƴah kitasaarukoh, yaa en ɓéeɓ ƴee ga kotci, ɗú foñnjoo haŋngoo. Wayee mi tessii haŋngoo ndaga Paamudii yii naroo. ³³Mi woꞌinndúu iñuma doonaa ɗú laak jamaa meyoh garoo. Ɗú hay kilaak coonu ciyaak ga ëldúna, wayee guuꞌguulukat ndaga mi laakin ndam ga ɗook ëldúna.

Yéesu kíimmba Kooh

¹Ga waa Yéesu lëehíꞌta kiwoꞌ fodaama, ya taaginukka ɗook-Kooh, ya woꞌꞌa an:

- Paamudii wahtii leꞌin. Teewohaa ndamii Kowukiigaraa, en ɗanaa Kowukii ɓan teewoh ndamiigaraa. ²Ndaga fu oninndi dooli ga ɗook ɓuwii ɓéeɓɓa, doonaa ɓéeɓ ɓuwii fu tík ga yahciɗa ya onɓa kipeskaa leehoo taaꞌɗa. ³Kipeskaa leehoo taaꞌɗa kërí en an ɓa ínohhaa, fu yii fu doŋ fu en Koohyii yukayohyiiɗa ee ɓa ínoh Yéesu Kiristaa, yii fu wosɗa. ⁴Mi teewohin ndamiigaraa ga ëldúnaɗa, ee mi lëehɗin lëgëyaa fu ereeroo kitumɗa. ⁵Diimaɗa nak, Paamudii, eraaroo ndam ga yahaafu, waa mi laakee ga yahaafu lakanaa ëldúna sakussii duumɗa.

Yéesu kíimiꞌta tëelíbéecaagari Kooh

Yéesu tíkka ga an:

⁶- Ɓuwii fu ɓewoh ga ɓu-ëldúna, fu tíkkaɓa ga yahhooɗa, mi ínohlukohinɓa teekiigaraa. Ɓa enee ɓuufu, fu tíkkaɓa ga yahhoo, ee ɓa abin woꞌeenfu. ⁷Ɓa ínohin diima an iñaa fu oninndoo tóoh meyoh garaa. ⁸Woꞌeencaa fu ereerooɗa, en kiꞌenaa mi erinɓaca ee ɓa teꞌinca. Wóorinɓa píŋ an mi kúlkoh garaa ee ɓa gëmin an fu yërí wossoo.

⁹Mi kíimiꞌɓa. Mi kíimiꞌtii ɓu-ëldúna, wayee mi kíimiꞌ ɓuwii fu tík ga yahhooɗa, ndaga ɓuufu. ¹⁰Ɓéeɓ iñaa mi laak, yuufu ee ɓéeɓ iñaa fu laak, yuuroo, ee ndamii mi laakɗa hotukin gaɓa. ¹¹Mi bokissii ga ɓu-ëldúna, wayee ɓa, ɓa ɓii ga ëldúna, ee mi, mi yii hay garaa. Paamudii yiselaꞌíꞌyii, somaaɓa na doolum teekumgaraa, wum fu eꞌtooɗa, doonaa ɓa en wíinoo fodii dii mi naraa ɗu en wíinooɗa. ¹²Ga waa mi en naɓa ga ëldúnaɗa, mi someeɓa na dooliigoo en ga teekiigaraaɗa, teekii fu onndooɗa. Mi níirin ɓuwii fu onndooɗa ee yíinoo gaɓa múuƴcii, enndii yaa jomee kisaŋkuꞌɗanaa. Fodaama iñaa Këyítfaa woꞌeeɗa matta. ¹³Ee diimaɗa, mi yii ɓoyuk garaa. Iñcuma mi woꞌca, waa mi yii lís kiꞌen ga ëldúna, doonaa mi líifíꞌɓa na keeñ wisóosíꞌ, wii meyoh garooɗa. ¹⁴Mi erinɓa woꞌeenciigaraa ee ɓu-ëldúna saguununɓa, ndaga ɓa bokkii ga ëldúna, fodii dii mi ɓan mi bokkii ga ëldúnaɗa. ¹⁵Mi kíimmbiiraa fu ɓewohɓa ëldúna, wayee mi kíimmbaa fu músalɓa ga Seytaani. ¹⁶Ɓa bokkii ga ëldúna fodii dii mi ɓan, mi bokkii ga ëldúnaɗa. ¹⁷Sokaa kayohfiigaraa ga keeñciigaɓa doonaa ɓa eroh hafɓa garaa. Woꞌeeniigaraa wërí en kayoh. ¹⁸Fodii dii fu woseeroo ga ëldúnaɗa, mi ɓan mi wosɓa fodaama. ¹⁹Ɓërí tah mi eroh haffoo garaa bi matin sëk, doonaa ɓa eroh hafɓa garaa ndaga kayohfii.

²⁰Mi kíimiꞌtii doŋ tëelíbéeciigoo wati, wayee mi kíimɗin ɓan bi ga ɓuwaa ƴah garoo kigëm ndaga woꞌeencaagaɓaɗa. ²¹Paamudii, mi kíim doonaa ɓéeɓ en wíinoo. Ɓa enat wíinoo naruu fodii dii fu en wíinoo naroo ee mi en wíinoo naraaɗa. Ɓa enat wíinoo doonaa ɓu-ëldúna gëm an fu yërí wossoo. ²²Mi erinɓa ndamii fu eꞌtooɗa, doonaa ɓa en wíinoo fodii dii ɗu en wíinooɗa. ²³Mi en ga ɗuuƴɓa fodii dii fu en ga ɗuuƴcooɗa, doonaa ɓa en wíinoo seŋis, en ɗanaa ɓu-ëldúna ínoh an fu yërí wossoo ee fu waarinɓa fodii dii fu waaꞌtooɗa.

²⁴Paamudii, mi waaꞌ daa mi ƴahɗa, ɓuwii fu onndooɗa, ɓa en daama ɓan naroo, en ɗanaa ɓa hot ndamii mi laakɗa, wii fu eꞌtooɗa. Ndaga fu waarinndoo balaa ëldúna sakunaa. ²⁵Paamudii, fu yii fu júwinɗa, ɓu-ëldúna ínohsooraa, wayee mi, mi ínohinndaa. Ɓuwii ɓii nak ínohuunun an fu yërí wossoo. ²⁶Mi oninɓa kiꞌínohhaa ee mi hayyaa kiɓaat kiꞌínohlukoh gaɓa, en ɗanaa, kiwaaꞌkiigaraa narooɗa leꞌ bi gaɓa ee mi ga kihaffoo, mi en ga ɗuuƴɓa.

Yéesu abussa

(Mëccëe 26: 47-56; Marka 14: 43-50; Lúkkaa 22: 47-53)

¹Yéesu kíimmba Kooh fodaama bi ya lëehíꞌta, ya koolukka na tëelíbéecaagari, ɓa kaꞌta ɓakaa húlúwaa Sederon hanoh gaaɗa. Daama laakeera yoon-dëraa en da, ya aassa da na tëelíbéecaagari. ²Yúdaa ɓan, yaa ƴahhi kitoonɗa lak ínohin ɗekataama ndaga Yéesu yewineera kikaꞌ daama, ya na tëelíbéecaagari. ³Yúdaa nak kaꞌta da, taam na ɓisoldaaꞌ na ɓiɓoꞌ ga ɓuwaa watuki ga Kaanfaa Koohɗa, ɓaa sarahohcaa na Fërísiyeeŋcaa ebilee ɓa taam nariɗa. Ɓa ɓayya ga yahɓa lúsee-kiwii, lampu, na kalaɓ. ⁴Lak Yéesu ínohin iñaa ƴahhi kidalɗa, ya hídohneera naɓa, meekissaɓa an:

- Ɗú raas ɓa?

⁵Ɓa taassari an:

- Ɗí raas Yéesu Nasareet!

Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Mi yërí en18: 5 Mi yërí en Diima, Yéesu eroh teekaa Kooh, Elohím. Malkat 8: 24, 56. Yéesu!

Wiima lak Yúdaa yii toon Yéesuɗa, yeema tuukka ɓan na soldaaꞌcii. ⁶Daa Yéesu woꞌeeɓa an «Mi yërí», ɓa sooffa fenoo, keenussa kakay.

⁷Yéesu meekisissaɓa an:

- Ɗú raasɓa?

Ɓa taassa an:

- Ɗí raas Yéesu Nasareet!

⁸Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Mi woꞌinndúu an mi yërí. En lak ɗú raassoonaa íisat ɓuwii ɓii ɓa ƴee.

⁹Iñaama laakka ee fodaama iñaa Yéesu woꞌeeɗa matta. Ya woꞌee an: «Buba, yíinoo ga ɓuwii fu tík ga yahhooɗa saŋkuꞌꞌii.» ¹⁰Simoŋ-Peeꞌ, lak ɓayin kalaɓ, ya ɗollafa, típpafa súrgaa haꞌ-kaadaa sarahohcaa, gúꞌta nofaa ñaabaa. Súrgaama teeksee Malkus. ¹¹Yéesu dalla kiwoꞌ Peeꞌ an:

- Íkaa kalaɓfiigaraa ga huuwii. Kaas-coonii Paamudii eꞌtooɗa mi jommbiiwa kiꞌan hene?

Yéesu ɓayussa kaan Aan

¹²Waa ennda ɗa, soldaaꞌcaa na yaa kuliyuk gaɓaɗa na ɓuwaa yaawúuꞌcaa watuki Kaanfaa Koohɗa, abussa Yéesu, pokussari. ¹³Ɓa ɗeɓpari kiɓay kaan Aan18: 13 Aan yërí enee haꞌ-kaadaa sarahohcaa balaa Kayíf ɓewanaa. Kërí tah ya líssa kiꞌonu céeꞌ ga iñaama.. Aan yaama yërí en payam Kayíf. Kayíf nak, kíisci laakki lak yërí en haꞌ-kaadaa sarahohcaa. ¹⁴Kayíf yaama nak, yërí onee yaawúuꞌcaa hel, woꞌꞌaɓa an iñaa gënɗa yërí en an ɓoꞌ yíinoo kaniꞌ ɓéeɓ kúlkii.

Peeꞌ taasukka Yéesu

(Mëccëe 26: 69-70; Marka 14: 66-68; Lúkkaa 22: 55-57)

¹⁵Simoŋ-Peeꞌ na ɓoꞌ yiliis ga tëelíbéecaa taabukussa Yéesu. Tëelíbéenaama, haꞌ-kaadaa sarahohcaa ínoheerari kërí tah ya mínnda kiꞌaas na Yéesu hëtaa kaanfaa haꞌ-kaadaa sarahohcaa. ¹⁶Wayee Peeꞌ tessa ga fooh ga yahaa hal-kaadaa. Waa ennda ɗa, tëelíbéenaama haꞌ-kaadaa sarahohcaa ínohinɗa, meƴca, kaꞌta ga ɓetifaa tuukee daama kiwatuk hal-kaadaaɗa, ya saawalla nari, ya ekka Peeꞌ ɗuuƴ. ¹⁷Súrgaa yiɓetiyaa yaama tuukee kiwatuk hal-kaadaaɗa dalla kimeekis Peeꞌ an:

- Fu ɓan, fu bokkii ga tëelíbéecii ɓii yiine?

Peeꞌ taassari an:

- Óꞌóo, mi bokkii ga de!

¹⁸Wiima lak Kooh soosin, kërí tah súrgacaa na ɓuwaa watuki Kaanfaa Kooh ensee daamaɗa fetussa kiwii, ɓaa yoonuk. Peeꞌ enee daama naɓa, yaa yoonuk ɓan.

Haꞌ-kaadaa sarahohcaa meekissa Yéesu

(Mëccëe 26: 59-66; Marka 14: 55-64; Lúkkaa 22: 66-71)

¹⁹Haꞌ-kaadaa sarahohcaa meekissa Yéesu ga loo tëelíbéecaagari na ga loo jëgírohaagari.

²⁰Yéesu taassari an:

- Mi woꞌee hen ga fíkíi ɓéeɓ. Besoo bes mi jëgírohee ga ɗuuƴ jaangu-yaawúuꞌcaa na ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh, ga daa yaawúuꞌcaa ɓéeɓ hídohohseeɗa. Mi mosoo kiɗaakuk mi woꞌ yen. ²¹Kon fu meekissoo ya ga iñaama? Meekisaa ɓuwaa súkúrukeerooɗa iñaa mi woꞌɓaɗa. Ɓa ga kihafɓa, ɓa ínohin dijófíꞌ iñaa mi, mi woꞌɗa.

²²Daa Yéesu woꞌee iñaama, yíinoo ga ɓuwaa watuki Kaanfaa Kooh ee ensee daamaɗa leŋngari paꞌ, woꞌꞌari an:

- Fu lofan sarahohii yiyaakyii fodumane?

²³Yéesu taassari an:

- En lak woꞌeeniigoo júɓpiinaa, woꞌaa iñaa júɓpii gaɗa. Wayee en an iñii mi woꞌɗa júwinaa fu feekohhoo ya?

²⁴Waa ennda ɗa, Aan nakohha Yéesu ɓayu, na ɓaŋcaa ga yahcaa, ga Kayíf, haꞌ-kaadaa sarahohcaa.

Peeꞌ taasukissa Yéesu

²⁵Wiima lak Simoŋ-Peeꞌ yii lís diima, yii yoonuk, laakka ɓaa woꞌꞌi an:

- Fu ɓan, fu bokkii ga tëelíbéecaa ɓaa yaamane?

Wayee Peeꞌ taasukka an:

- Múk, mi bokkii ga.

²⁶Wiima ɓan, ga súrgacaa haꞌ-kaadaa sarahohcaa, laakka ga yíinoo ee bokoh na ɓaa Peeꞌ gúree nofaaɗa. Ya woꞌꞌa Peeꞌ an:

- Mi hotéeríiraa nari ga ɗuuƴ yoon-dëraane?

²⁷Peeꞌ dalla kitaasukis. Ya yaa lëehíꞌ kiwoꞌ rek, laakka siik-pabaa kon.

Yéesu ɓayussa ga fíkíi Pílaat

(Mëccëe 27: 1-2,11-14; Marka 15: 1-5; Lúkkaa 23: 1-5)

²⁸Lëehíꞌta, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa ɓewohussa Yéesu ga Kayíf, ɓa ɓayyari kaanfaa gúwernëeꞌ ɓu-Room. Enee ga kím cuut. Ɓa ga kihafɓa, ɓa aassii ɗuuƴ kaanfaa doonaa, ga iñaa baahaagaɓa nakohɗa, ɓa líiwoo ee ɓa mín kibok ga hewaa feetaa Paakaagaɓa. ²⁹Iñaama tah, Pílaat, gúwernëeraa nammba kimeƴ gaɓa ga fooh, meekissaɓa an:

- Ɓii yii, iñii ɗú yabohhiɗa, ya ya?

³⁰Ɓa taassari an:

- Ya enéeríi tumoh-kofeelaa, ɗí haydohoori garaa.

³¹Pílaat woꞌꞌaɓa an:

- Ɓayatti, ɗú attiꞌꞌi na kihaffúu, ga dii Waasiigarúu nakohɗa.

Wayee yaawúuꞌcaa loffari an:

- Ɗí onussii kiꞌattiꞌ ɓoꞌ kikaan!

³²Iñaama laakka ee fodaama iñaa Yéesu woꞌee ga loo daa kikaankaagari ƴah kimanɗa jomee ɗa kilaak. Ya yéegalohee daa kikaankaagari ƴah kimanɗa. ³³Waa ennda ɗa, Pílaat ɓoyukka ɗuuƴ kaanfaa, ya ɓaylukka Yéesu. Ya meekissari an:

- An fu yërí en buurii yaawúuꞌciine?

³⁴Yéesu taassari an:

- Iñum fu woꞌ yuma, fu yërí halaatiꞌ haffu kanoo ɓiɓoꞌ ɓiliis ɓërí woꞌꞌaaka garoo?

³⁵Pílaat loffari an:

- Mine, mi nam kiꞌen yaawúure? Heetiigaraa na sarahohcii ɓiyaakɓaa ɓërí kalaamiꞌꞌaa garoo. Fu, fu tum ya?

³⁶Yéesu taassari an:

- Nguuriigoo enndii nguuꞌ ëldúnanii wii. Binaa nguuriigoo enee nguuꞌ ëldúnanii wiinaa, eneenaa súrgaciigoo hay kiheñohu doonaa mi tíksoo ga yah ɓuwii kuliyuk ga yaawúuꞌciiɗa. Wayee óꞌóo, nguuriigoo enndii nguuꞌ dii, ga ëldúna.

³⁷Pílaat dallari kimeekis an:

- Kon fu iñii buuꞌ?

Yéesu taassari an:

- Fu yii woꞌka: mi iñii buuꞌ. Ee iñii tahhoo kilímu ee mi hayin ëldúnaɗa wërí en kiseediꞌ kayohfii. Ɓéeɓ ɓaa bokin ga kayohfii, súkúruk woꞌeenndoo.

³⁸Pílaat woꞌꞌari an:

- Kayoh, fa ya?

Yéesu attiꞌussa kikaan

(Mëccëe 27: 15-31; Marka 15: 6-20; Lúkkaa 23: 13-25)

Waa ennda ɗa, Pílaat meyissa ga yaawúuꞌcaa ga fooh, ya woꞌꞌaɓa an:

- Mi ga kihaffoo, mi hottii ga ɓii yii enaama yíinoo yaa cal kiꞌattiꞌu kikaan. ³⁹Diima nak, waa enin baah garúu, ga hew Paakaa en ɓéeɓ mi lëgísiꞌtúu ɓoꞌ yíinoo ga kasu, ɗú waaꞌ mi lëgísiꞌtúu buurii yaawúuꞌciine?

⁴⁰Daama, ɓa enissa kifiip didóolíꞌ an:

- Óꞌóo, hanat kiꞌen yuma, ɗí waaꞌ Barabaas!

Barabaas yaama enee tumoh-kofeel yiyaak.

¹Waa ennda ɗa, Pílaat nakohha Yéesu ɓewu, ya ɓayu, ya rípu na ngeeꞌ. ²Soldaaꞌcaa tíkiꞌta Yéesu ga haffa iñaa man na fodii baanu-buuꞌ ee terohu na lúp. Ɓa ekkari kúltí fiyoꞌoh19: 2 Kúltífaa fiyoꞌohfaama hëwrohu na píis wilëekíꞌ-dooli, ee man na caa buuꞌcaa na ɓuwaa ɓiyaakɓaa ɓërí laakfa kiꞌekuk. cor. ³Ɓa deeƴca garinaa, ɓa këñɗiri an:

- Pesa, buurii yaawúuꞌcii!

Tíkka ga ɓa ɓaa feekki.

⁴Pílaat meyissa fooh, woꞌꞌa yaawúuꞌcaa an:

- Súkúrukat! Mi hayyúuri kihaydohi fooh doonaa ɗú ínoh an mi hottii ga ɓii yii enaama yíinoo yaa cal kiꞌattiꞌu kikaan.

⁵Yéesu dalla kimeƴ fooh, ɓayin ga hafaa baanaa hëwrohu na lúpɗa ee ya ekukin kúltífaa fiyoꞌohfaa. Pílaat woꞌꞌaɓa an:

- Ɓuum yooma!

⁶Ee daa sarahohcaa ɓiyaakɓaa na ɓuwaa watuki Kaanfaa Kooh hotee Yéesu rek, ɓa ɓaa fiip an:

- Daayaari ga kuraa! Daayaari ga kuraa!

Pílaat taassaɓa an:

- Ɓayatti, ɗú daaƴci ga kuraa na kihaffúu, ndaga mi, mi hottii gari enaama yíinoo yaa cal ya attiꞌu kikaan.

⁷Yaawúuꞌcaa loffari an:

- Ɗí, ɗí laakin waas, ee ga iñaa waasiima nakohɗa, ya jom kiꞌapu hen ndaga ya tík hafci Kowu Kooh.

⁸Daa Pílaat kelohee woꞌeencaa caama, ya wëñnja da kitíit. ⁹Ya ɓoyukka ɗuuƴ kaanfaa, ya meekissa Yéesu an:

- Fu kúlkoh gada?

Wayee Yéesu taassiiri hen sah.

¹⁰Waa ennda ɗa, Pílaat woꞌꞌari an:

- Fu saŋ naroo kiwoꞌe? Hanaa fu ínohoo an mi míninndaa kiꞌíis fu ƴee, ee ɓan mi míninndaa kidaaƴluk ga kuraa?

¹¹Yéesu taassari an:

- Fu mínalooroo dara enndii an Kooh yërí onndaakanaa. Kërí tah ɓaa tíkkoo ga yahfuɗa yërí wëñnjaa kiyëkíꞌ baakaaꞌ.

¹²Ga ɗekataama, Pílaat yaa heel kiꞌíis Yéesu, wayee yaawúuꞌcaa ɓaa fiip didóolíꞌ an:

- Binaa fu íis ɓii yii rekaa fu enndii fiiliimun buuꞌ Sesaaꞌ. Ɓaa tík hafci buuꞌ ɓéeɓ, lak sagohin na buuꞌ Sesaaꞌ.

¹³Daa Pílaat kelohee woꞌeencaama, ya meƴdohha Yéesu fooh, ya yuŋnga ga bagaa ya yugohi kiꞌattiꞌɗa, ga ɗekataa tawahu na atoh ciyaak ee woꞌsi ga kiꞌEbërëe “Gabata”19: 13 Teekaa ɗekataama wërí en «ɗekat wikëríꞌ ɗook» ga kiꞌArameyee.. ¹⁴Besaa bëríi enee besaa goonataa Paakaa19: 14 Bescaa yaawúuꞌcaa dali ga noh-soos. Dii, besaa waayukii Paakii aboh noh-soosaa arsamiisaa bi ga noh-soosaa ëljúmaa Yéesu daayohseeɗa. yaawúuꞌcaa, ee enee ga ɓak mídí. Pílaat woꞌꞌa yaawúuꞌcaa an:

- Buurumgarúu yooma!

¹⁵Wayee ɓaa fiip didóolíꞌ an:

- Ya kaanat, ya kaanat! Daayaari ga kuraa!

Pílaat woꞌꞌaɓa an:

- Buuriigarúu, mi daayatti ga kuraane?

Sarahohcaa ɓiyaakɓaa taasussa Pílaat an:

- Ɗí laak buuꞌ yíinoo kep ee yërí en buuꞌ Sesaaꞌ.

¹⁶Waa ennda ɗa, Pílaat tíkka Yéesu ga yahɓa ɓa daaƴneeri ga kuraa .

Yéesu daayussa ga kuraa

(Mëccëe 27: 32-44; Marka 15: 21-32; Lúkkaa 23: 26-43)

Soldaaꞌcaa abussa Yéesu ɓa ɓaa ƴah nari. ¹⁷Yéesu koorukka kuraanaagari na kihafci, meƴca teeraa kiƴah ɗekataa teeku Loon-haf ee wërí en ga kiꞌEbërëe Golgotaa. ¹⁸Daama soldaaꞌcaa daayussa Yéesu ga kuraanaa. Ɓa daaƴca ɓan ɓoꞌ ɓanak ɓiliis ga yahaaci, yaa en ɓéeɓ ga Kuraa: yii hanohhari yah-ñaam, yíinoo hanohhari yah-seŋ. Yéesu ennda ga leꞌnaa.

¹⁹Pílaat bínlukka yen ga kuhaanga, ja daayussa ga ɗook kuraanaa Yéesu. Iñii yii yërí bínsee ga: «Yéesu Nasareet, buurii yaawúuꞌcii.» ²⁰Iñaa bídu ga kuhaangakaaɗa, yaawúuꞌ ɓiyewin jagussawa ndaga ɗekataa waama Yéesu daayohu ga kuraaɗa enee ga yahaa teeraa, ee lak kaahay cërí bínsee ga kuhaangakaa: kiꞌEbërëe, kiLateŋ na kiGerek. ²¹Sarahoh-yaawúuꞌcaa ɓiyaakɓaa woꞌussa Pílaat an:

- Kaa íis iñaa yaama bídu an «buurii yaawúuꞌcii», wayee bínsat an: «ɓii yii woꞌ an: Mi yërí en buurii yaawúuꞌcii.»

²²Pílaat loffaɓa an:

- Iñaa mi bínɗa, mi bídinndi.

²³Ga waa soldaaꞌcaa lëehírussa kidaaƴ Yéesu ga kuraanaa, ɓa ɓeɓpa kúltícaagari warohussaca kom cinikiis, soldaaraa en ɓéeɓ ɓeɓpa kom wíinoo. Lëehíꞌta ɓa ɓeɓpa kúltífaagari fiyaakfaa ya tíki ga ɗookɗa. Fa ñëekírussii hen ee fa en píis wíinoo, aboh ɗook bi ga kakay. ²⁴Ɓa woꞌꞌa ga díkaantiɓa an:

- Ɗu hanatfa kiɗaꞌ, ɗu yípohat tudooꞌ kiꞌínoh ɓaa laakanfaɗa.

Iñaama laakka ee fodaama iñaa Këyítfaa woꞌeeɗa matta. Fa woꞌee an: «Ɓa warohha kúltícaagoo, ɓa yípohha tudooꞌ ga kúltífaagoo fiyaakfaa.» Ee iñaama deŋ yërí soldaaꞌcaa tum.

²⁵Eew Yéesu, ya na këmëeŋkíci yiɓeti na Mërí, ɓeti Kelewopaas na Mërí-Malleen, tuuksee ga yahaa kuraanaa Yéesu. ²⁶Daa Yéesu hotee eeci, ee tëelíbéenaagari ya keeñukɗa tuukin ga yahaa yaama, ya woꞌꞌa eeci an: «Ɓetifii, kowukumgaraa kooma.» ²⁷Lëehíꞌta ya woꞌꞌa tëelíbéenaa an: «Eefu yooma». Aboh ga besaa bëríi, tëelíbéenaa yaama haydohha Mariyaama ya dëk nari ga kaanci.

Kikaankaa Yéesu

(Mëccëe 27: 45-56)

²⁸Waa ennda ɗa, lak Yéesu ínohin an tóoh matin kimma, ya woꞌꞌa an:

- Mi pílin.

Fodaama iñaa bídu ga Këyítfaaɗa matta. ²⁹Laakeera daama kujataakaa líifin muut na biiñaa piriikin. Soldaaꞌcaa ɓewussa epoosaa ɓa ñoon ga biniigaꞌ, ɓa maaŋngawa ga dooraa meyoh ga kedikkaa woꞌu Isoop, ɓa tobinndawa ga kúuwkaa Yéesu. ³⁰Daa Yéesu ɗuuyee ga biiñaa wipiriikiꞌwaa, ya woꞌꞌa an:

- Tóoh matin.

Lëehíꞌta ya feekka haf, kaannda.

Hëbúusaa Yéesu gúlussa na núɓ

³¹Wiima lak yaawúuꞌcaa ɓaa ga besaa waayukaa Sabat. Ɓa waaréeríi Sabataama laak faraafcaa ga kuraacaa. Wëñaa ga Sabataa waayuku waama yakeera lool gaɓa19: 31 Sabataamaa na feetaa Paakaa yaawúuꞌcaa cërí bok bes.. Ɓa dalla kikaꞌ ga Pílaat ɓa kíimmbari, kotcaa ɓuwaa daayu ga kuraaɗa weelu ee faraafcaa yóoskíru. ³²Waa ennda ɗa soldaaꞌcaa hayussa ga ɓuwaa daayu na Yéesu ga kuraaɗa, ɓa weella kotcaa yaa ɓa ɗeɓ gari kileꞌɗa, ɓa paaffa ga yukanakyaa. ³³Daa ɓa leꞌee ga Yéesu, ɓa weellii kotcaagari, ndaga ɓa hotta an ya kaanin kumëeñíꞌ. ³⁴Wayee laakka ga soldaaꞌcaa yíinoo yaa gúl hëbúusaa Yéesu na núɓ. Ga saasi ñíf na músú caa soon ga gaañaa. ³⁵Ɓii seediꞌ iñii yiiɗa tík hasci ga hen ee iñii ya seediꞌɗa kayoh. Ya ga kihafci, ya ínohin an iñaa ya woꞌɗa kayoh. Ya seediꞌinka doonaa ɗú ɓan, ɗú gëm. ³⁶Iñaama laakka ee fodaama iñii bídu ga Këyítfaaɗa matta. Bídu ga an: «Wíinoo ga ƴohcaagari weelsanndii.» ³⁷Ee laakin ɓan daa bídu diliis ga Këyítfaa an: «Ɓa hay kimalaki ga ɓaa ɓa gúlee hëbúusaagariɗa.»

Yéesu ekussa ga loyaagari

³⁸Waa ennda ɗa, Yoseef yaa dëk teeraa Arímateeɗa, kíimmba Pílaat ya onndi kiɓeɓ faraaffaa Yéesu. Yoseef enee tëelíbée Yéesu, wayee ya ɗaakukeeka hen, ndaga ya niikee ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa. Pílaat onndari ya ɓeɓ faraaffaa. Ya dalla kihay, ya ɓeɓpa faraaffaa Yéesu. ³⁹Níkodeem ɓan taammba na Yoseef. Níkodeem yaama yërí en ɓaa karee ga Yéesu ga wek kisaawalnee nariɗa. Ya ɓaydohha iñaa leꞌ kílóo cidaaŋkaah-kaahay ga cúuraay mún waa hícowu míiꞌ na alowees19: 39 Míiꞌ na alowees Iñcaa heet cúuraaycaa meyoh ga kedik. Ɓuwaa tumeeca kiꞌéeñíꞌ kúltí wala ɗuuƴ túuƴ, na ɓan kiꞌéeñíꞌ na kiɗaak faraaf ga ɗuuƴ loy.. ⁴⁰Ɓa ɓanak, ɓa ɓeɓpa faraaffaa Yéesu. Ɓa múullafa na lëmíi, ɓa tumdohha ga cúuraayaa wiꞌéeñíꞌwaama fodaa daa yaawúuꞌcaa tumi ɓa ƴah kiꞌac faraafɓanaa. ⁴¹Ga yahaa ɗekataa Yéesu daayohseeɗa, laakeera yoon-dëraa en daama. Ee ga ɗuuƴ yoon-dëraama laakeera loy wiꞌas waa yotu ga atoh, waa ken mosoo ga kiꞌeku. ⁴²Wiima, waa lak yaawúuꞌcaa ensee ga besaa waayukaa Sabat, ee ɓan loyaa deeyeera daama, ɓa ekka faraaffaa Yéesu ga.

Loyaa en wiɓuucuuc

(Mëccëe 28: 1-18; Marka 16: 1-8; Lúkkaa 24: 1-12)

¹Dímaasaa ga kímaa cuut, lak Kooh wíissii duum, Mërí-Malleen kaꞌta loyaa Yéesu. Ya hotta atohaa lagohsee loyaaɗa, nísuunun. ²Ya dalla kiꞌíisuk na jaaꞌ, yaa ƴah ga Simoŋ-Peeꞌ na tëelíbéenaa yíinoo Yéesu keeñukeeɗa. Ya woꞌꞌaɓa an:

- Haꞌmudii ɓewohuunun ga loyaagari ee ɗí ínohoo ga daa ya ɓayuɗa.

³Peeꞌ bëtta na tëelíbéenaa yíinooyaa, ɓaa fool kimalaknee loyaa. ⁴Ɓa ɓanak ɓéeɓɓa ɓaa fool, wayee tëelíbéenaa yíinooyaa wëñnja Peeꞌ kigaaw, ya ɗeɓpa Peeꞌ kileꞌ loyaa. ⁵Daa ya hëeɓɗuk hen ya hotta lëmíicaa faanuunun ga kakay, wayee ya aassii. ⁶Simoŋ-Peeꞌ yaa taabee ga fenoociɗa hannda kileꞌ. Daa Peeꞌ aas hen, hotta lëmíicaa faanuunun kakay, ⁷na lëmíinaa baanuꞌsee ga hafaa Yéesuɗa. Lëmíinaama, lak atukohussii na cíinoocaa, wa ponsee hen, faanussa haŋ ga ɗekat wíinoo daama. ⁸Waa ennda ɗa, tëelíbéenaa yíinoo yaa ɗewee kileꞌ loyaaɗa hannda kiꞌaas ɓan. Ya hotta, ya gëmmba. ⁹[En kiꞌenaa, iñaa Këyítfaa yéegalohee an Yéesu jomin kimílís ga ɓuwaa kaaninɗa leeréeríi ga hafcaa tëelíbéecaa duum]. ¹⁰Lëehíꞌta tëelíbéecaa ɓoƴkussa kaanɓa.

Yéesu feeñukka ga Mërí-Malleen

(Mëccëe 28: 9-10; Marka 16: 9-11)

¹¹Mërí nak tuukka ga yahaa loyaa ga fooh, ya yaa koduk. Daa ya enee na kikodukɗa, ya híilla kihëeɓɗúk loyaa, ¹²ya hotta malaaka ɓanak ɓaa ekkuunun kúltí ciyaanaaw ɗer, yuguunun ga daa faraaffaa Yéesu faanseeɗa: yíinoo ga daa hafaa hanoheeɗa, yíinoo ga daa kotcaa hanoheeɗa. ¹³Malaakacaa meekissari an:

- Ɓetifii, fu koduk ya?

Ya taassaɓa an:

- Ɓa ɓewin faraaffii Haꞌmudiigoo ee mi ínohoo ga daa ɓa faanndiɗa.

¹⁴Daa ya enee na kiwoꞌ iñaama, ya heelukka, ya hotta Yéesu tuukin, wayee ya ínohsohhiiri. ¹⁵Yéesu meekissari an:

- Ɓetifii, fu koduk ya? Fu raas ɓa?

Mërí fooŋnga an ɓaa watuki yoon-dëraaɗa yërí, ya woꞌꞌari an:

- Kiyaakii, en lak fu yërí ɓeɓpinaa, woꞌaaroo ga daa fu faanndiɗa, mi kaꞌ, mi kooꞌneeri.

¹⁶Yéesu woꞌꞌari an:

- Mërée!

Mërí mëeñsukka, dalla kiwoꞌ ga kiꞌEbërëe an:

- Rabúní! (Wërí en Jëgírohii).

¹⁷Yéesu woꞌꞌari an:

- Kaa tëhdohhoo20: 17 Kaa tëhdohhoo Laakin lëegísohcaa woꞌu ga ɗekataama an: «Kaa leꞌ garoo». ndaga mi kaꞌtii ɗook ga Paamudii duum. Wayee kara, fu woꞌnee tëelíbéecaagoo an mi yii ƴah ɗook ga Paammboo, yii en Paammbúuɗa, ga Koohyiigoo, yii en Koohyiigarúuɗa.

¹⁸Waa ennda ɗa, Mërí-Malleen kaꞌta ga tëelíbéecaa, woꞌꞌaɓa an:

- Mi hotin Haꞌmudii!

Lëehíꞌta ya ɓéestíꞌtaɓa iñaa Yéesu woꞌeeriɗa.

Yéesu feeñukka ga tëelíbéecagari

¹⁹Ga noh-soosaa dímaasaa ya mílíseeɗa, tëelíbéecaa tëcukussa ga túuyaa ɓa hídírukoheeɗa, ndaga ɓa niikee ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa. Daama, Yéesu hayya, tuukka ga leelooɓa, këñíꞌtaɓa an:

- Jam namohat narúu!

²⁰Ga waa ya woꞌꞌa fodaama, ya teeɓpaɓa yahcaagari na hëbúusaagari. Keeñaa tëelíbéecaa soossa bi ndaga daa ɓa hotin Haꞌmudiiɗa.

²¹Yéesu woꞌissaɓa an:

- Jam namohat narúu! Fodii dii Paamudii wossooɗa, mi ɓan mi wossúuɗa.

²²Ga waa ya woꞌꞌa fodaama, ya fúrissa ga ɗookɓa, woꞌꞌaɓa an:

- Teꞌat Helii yiselaꞌíꞌyii. ²³Ɓéeɓ ɓuwaa ɗú bayalan baakaaꞌcaagaɓaɗa, ɓa hay kibayalu; wayee ɓuwaa ɗú bayalanndii baakaaꞌcaagaɓaɗa, ɓa bayalsanndii.

Yéesu feeñukka ga Toomaa

²⁴Toomaa, yaa ɓaysi Dídímɗa20: 24 Teekaa Dídím wërí en «Síis, ɓoꞌ ɓanak» ee ya bok ga apotaaꞌcaa ɓidaaŋkaah na ɓanakɓaaɗa, maaséeríi ga waa Yéesu hay gaɓaɗa. ²⁵Tëelíbéecaa tesɗa woꞌussari an:

- Ɗí hotin Haꞌmudii.

Wayee Toomaa loffaɓa an:

- Enndii an mi tík kuhassoo ga mëegée-poontucaa ga yahcaagariɗa, ee mi jiip jokonndoo ga, mi ek yahhoo ga hëbúusaagarinaa, mi gëmoo.

²⁶Tíkka ga bes ciyitnakaahay, tëelíbéecaa hídírukohissa ga ɗuuƴ kaanfaa ee Toomaa enee naɓa. Lak halcaa tëcuunun wayee Yéesu hayya tuukka ga leelooɓa këñíꞌtaɓa an:

- Jam namohat narúu!

²⁷Lëehíꞌta, ya woꞌꞌa Toomaa an:

- Tíkaa jokonjiigaraa, dii, ga yahciigoo, fu malak. Ekaa yahiigaraa ga hëbúusiigoo. Íisaa kiwediꞌ, fu gëm!

²⁸Toomaa dalla kiwoꞌ anee:

- Haꞌmudiigoo ee Koohyiigoo!

²⁹Yéesu woꞌꞌari an:

- Dii fu hottooɗa tahhaa kigëm. Ɓa yewinin múuꞌ ɓuwii gëmin ee hotussiirooɗa!

³⁰Yéesu tummba ga fíkíi tëelíbéecaagari kíntaan ciyewin ciliis, caa bídussii ga Këyítfii fii. ³¹Kíntaancii en ga Këyítfii fiiɗa nak, ca bídu ga doonaa ɗú gëm an Yéesu yërí en Kiristaanii, Kowukii Kooh; ee ɗú gëm garinaa, ɗú hay kilaak kipes ga teekci.

Yéesu tummba kíntaan ga kimbaal jën

¹Ga waa iñaama paaffa, Yéesu feeñukissa tëelíbéecaagari ga seereenaa giiyaa Tíbéeríyaat21: 1 Giiyaa Gëlílée.. Ya feeñukeeɓa fodii dii: ²Simoŋ-Peeꞌ na Toomaa yaa ɓaysi Dídímɗa21: 2 Teekaa «Dídím» wërí en «Síis ɓoꞌ ɓanak… » na Natanayeel yaa meyoh Kanaa ga gohaa Gëlíléeɗa na towutaa Sebedee na tëelíbée Yéesu ɓanak ɓiliis ensee daa díinoo. ³Simoŋ-Peeꞌ woꞌꞌaɓa an:

- Mi yii ƴah kimbaalnee jën.

Ɓa taassari an:

- Ɗí ɓan ɗí hay naraa kitaam.

Ɓa kaꞌta, ɓa aassa ga gaal-loocaa, wayee wekaa bëríi, ɓa ammbii dara. ⁴Lak Kooh yaa ƴah kiwíis, Yéesu tuukka ga tewisaa giiyaa, wayee tëelíbéecaa ínohsohussiiri. ⁵Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Ɓiƴaay, mbaa ɗú abin yen?

Ɓa taassari an:

- Óꞌóo!

⁶Ya woꞌꞌaɓa an:

- Weesat mbaalii ga ɓakii hanoh gaal-loocii yah-ñaamɗa, ɗú hay kiꞌam jën.

Waa ennda ɗa, ɓa weessa mbaalaa, mbaalaa líiffa muut na jën bi ɓa mínissiiwa kimeƴdoh músúmaa. ⁷Tëelíbéenaa Yéesu keeñukeeɗa, woꞌꞌa Peeꞌ an:

- Haꞌmudii yërí!

Daa Simoŋ-Peeꞌ kelohee woꞌeenaa an: «Haꞌmudii yërí», ya ekukka kúltífaagari ndaga ya tesee faan fút, ya jafukka ga músúmaa. ⁸Tëelíbéecaa ɓíinooɓaa ɓaa hay na gaal-loocaa, ɓaa nook mbaalaa líifin na jënɗa. Ɓa úsaayéeríi, ndaga díkaanti daa ɓa eneeɗa na tewisaa jom meetaꞌ citéeméeꞌ. ⁹Ga waa ɓa yoosukka ga tewisaaɗa, ɓa hotta daama kiwiikaa taaluunun, tíkuunun jën ga ɗookgaa, na mbúurú ga yahaanaa.

¹⁰Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Haydohat ga jëncii ɗú han kiꞌamɗa.

¹¹Peeꞌ dalla kiꞌaas ga gaal-loocaa, kinook mbaalaa bi ga tewisaa, lak wa líifin na jën. Jëncaa enee citéeméeꞌ na cidaaŋkaah-yëtúus na kaahay, ciyaak. Ee ga daa jëncaa hín kiyewinɗa tóoh, mbaalaa ɗaꞌtii.

¹²Yéesu woꞌꞌaɓa an:

- Deeyat ɗú ñëkítuk!

Wayee yíinoo ga tëelíbéecaa kaañnjiiri kimeekis, «fu yërí en ɓa?» Ndaga ɓa ínoheera an Haꞌmudii yërí. ¹³Yéesu deeƴca, ɓeɓpa mbúuraa, warohhaɓawa. Ya tumissa fodaama na jënaa.

¹⁴Ennda kotaa wukaahaywaa, waa Yéesu feeñuk tëelíbéecaagari ga iñaa ya mílísee ga ɓuwaa kaaninɗa.

Yéesu na Peeꞌ: Peeꞌ fu waarinndoone?

¹⁵Ga waa ɓa lëehíꞌta kiñëkítuk, Yéesu meekissa Simoŋ-Peeꞌ an:

- Simoŋ, kowu Saŋ, fu wëñ ɓuwii ɓii kikeeñukkoone?

Simoŋ taassari an:

- Ee, Haꞌmudii, fu ínohin an mi waarinndaa.

Yéesu woꞌꞌari an:

- Níiraa tubaaltiigoo21: 15 Tubaaltiigoo waaꞌ kiwoꞌ ɓuwaa bok ga Jaangaa ya ennda hafaaɗa..

¹⁶Kotaa wukanakwaa, Yéesu meekissari an:

- Simoŋ, kowu Saŋ, fu keeñukinndoone?

Peeꞌ taassari an:

- Ee, Haꞌmudii, fu ínohin an mi waarinndaa.

Yéesu woꞌꞌari an:

- Enaa níirohii baalciigoo.

¹⁷Kotaa wukaahaywaa Yéesu meekissari an:

- Simoŋ, kowu Saŋ, fu waarinndoone?

Keeñaa Peeꞌ neɓpii ga daa Yéesu meekissi bi ennda waas kaahay an «fu waarinndoone?»

Ya taassari an:

- Haꞌmudii, fu yii fu ínohin iñaa en ɓéeɓɗa, fu ínohin an mi waarinndaa!

Yéesu woꞌꞌari an:

- Níiraa baalciigoo. ¹⁸Kayoh-kayohɗa mi woꞌꞌaaka: ga kifiilfu, fu pokɗee haffu geñu, fu kari daa neɓpaa, wayee binaa fu guꞌgiꞌaa, fu hay kiɓëwíꞌ yahciigaraa, ɓoꞌ yiliis pokiꞌtaa geñu, ɓayyaa ga daa fu waaꞌtii kikaꞌ.

¹⁹Yéesu woꞌee iñaama kiteewoh daa kikaankaa Peeꞌ ƴah kiman, ee Kooh eru ndam gaɗa. Lëehíꞌta Yéesu woꞌꞌa Peeꞌ an:

- Taabukaaroo!

Yéesu woꞌꞌa yen ga tëelíbéenaa ya keeñukɗa

²⁰Peeꞌ heeluk hen, ya hotta tëelíbéenaa Yéesu keeñukɗa, yii hay ga fenooɓa. Tëelíbéenaama yërí tobinukee ga fasaafaa Yéesu, ga waa ɓa ñam cuuníinfaa fiselaꞌíꞌfaaɗa ee yërí meekiseeri an: «Haꞌmudii, ɓii ƴahhaa kiꞌon bíiŋɗa, ya ɓa?». ²¹Daa Peeꞌ hotti hen, ya meekissa Yéesu an:

- Haꞌmudii, haa yii fu ínoh ya gari?

²²Yéesu taassari an:

- Mi waaꞌ ya pes bi ga daa mi haysanaa, waasfu ya ga? Fu kay, taabukaaroo rek!

²³Woꞌeenaama síwwa ga ɗuuƴ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa an tëelíbéenaama kaananndii bi taaꞌ. En kiꞌenaa, Yéesu woꞌéeríi Peeꞌ an: «tëelíbéenaama kaananndii», wayee ya woꞌeeri an: «Mi waaꞌ ya pes bi ga daa mi haysanaa, waasfu ya ga?»

²⁴Tëelíbéenaama yërí seediꞌ iñcuma, ya bínndaca, ee ɗí ínohin an iñii ya seediꞌɗa kayoh.

²⁵Yéesu tumin enaama ciyewin ciliis. Enee an ca ɓéestíru hen wíinoo wíinoo ga këyítaa, mi foogin an, eneenaa ɓéeɓ këyítcaa bínsan caama hawanndii sah ga ëldúna.