YAAWÚUꞌCAA

Këyítfii bídu

Yaawúuꞌcaaɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fii bídu ɓiyaawúuꞌ ɓaa gëmu ga Yéesu Kiristaa. Ɓii bínfaɗa ken ínohoori. En kiꞌenaa ya ínohin dijófíꞌ Bíncii ciselaꞌíꞌcii, ndaga ya kooroh gaca kiteeɓɓa kayohfii. Waama lak yaawúuꞌciima hatalsee ga kipes hen bi ɓa waaꞌ kifoñ ngëmaagaɓa, iñaama tah ɓii yii bínndaɓa këyítfii fii kidaasɓa, ɓa am bi yëgís ga ngëmaagaɓa ee ɓa soofoo fenoo ga.

Ga jamaanaa caasamuncaa, Kooh pokoh kifiiliimun na yaawúuꞌcaa. Ya woꞌeeɓa an binaa ɓoꞌ tum baakaaraa, ya sarahat en ɗanaa Kooh bayalli. Këyítfii fii teewoh an kifiiliimunkii kiꞌaskii Kooh aboh na ɓuwii gëm ga Kowukiigariɗa paafin kuɗewaakaa. Iñii Yéesu Kiristaa tumiꞌ ɓuwiiɗa wëñ kiyak iñaa malaakacaa, yaa Móyíis, yaa Aaron, na yaa Yosúwée tumɗeeɓaɗa. Yéesu Kiristaa yërí en kubaal-sarahkii Kooh apu kinís baakaaꞌcii ɓuwiiɗa. Kon ɓaa gëm garinaa soolukissii kitum sarah júuꞌ kibayaluk baakaaꞌ, Kooh hayyi kibayal.

Këyítfii bídu yaawúu’caaɗa tíidoh anee:

1 - Kooh wo’in kooroh ga kowukaagari (1: 1-3)

2 - Yéesu paafin malaakacii (1: 4–2: 18)

3 - Yéesu paafin Móyíis (3: 1–4: 13)

4 - Yéesu yërí en sarahohii yiyaakyii paafin ɓéeɓɗa (4: 14–7: 28)

5 - Kifiiliimunkii ki’askii na kuɗewaakii (8: 1–9: 22)

6 - Sarahii mëeñjoh kilaakɗa: Kiristaanii erohin hafci (9: 23–10: 31)

7 - Ngëmaa ɓuwaa múus laakeeɗa (11: 1-40)

8 - Kiguu’guuluk ga ngëmii (12: 1–13: 19)

9 - Taŋkoh na kíim-Koohii mëeñjohɗa (13: 20-25)

Kooh woꞌin, kooroh ga Kowukiigari

¹Kuɗewaa, Kooh woꞌꞌa na ɓicaasammbuu waas ciyewin na ga ɓadukeen ciyewin, caa bokkii kiman, koorohha ga sëldíigacaagari. ²Ee ga jamaanuciima mëeñjohɗa, Kooh woꞌin naruu koorohha ga Kowukii. Ya erinka kilam iñaa en tóoh, ee kooroh gari ya sakka ëldúna na tóoh iñcii en gaɗa. ³Ka kërí en meliclaatii ndamii Kooh ee ka kërí teewoh dii ya man kayoh-kayohɗa. Kërí tíidiꞌ iñaa en tóoh kooroh ga woꞌeeniigari wilëekíꞌ-dooliwii. Ya sétíꞌta ɓuwii ga baakaaꞌcaagaɓa, lëehíꞌta ya yuŋnga ga asamaan, hanohha yah-ñaabaa Kooh yii mín ga tóohɗa.

Kowukii Kooh paafin malaakacii

⁴Kooh tumin, Kowukiigari paafin malaakacii, kërí tah, ya eꞌtaka teek waa wëñ kiyak teekciigaɓa. ⁵En kiꞌenaa, Kooh mosoo kiwoꞌ yíinoo ga malaakacii an: «Fu, fu en kowukiigoo, wati mi en Paapu», Ya mosoo kiwoꞌ ɓan yíinoo gaɓa an: «Mi ƴah Paamun gari, ya en kowu garoo»1: 5 Kañcaa 2: 7; 2 Samiyeel 7: 14.. ⁶Ee ɓan, wii Kooh wos ëldúna Kowukiigari en saawɗa, ya woꞌee an: «Ɓéeɓ malaakacii Kooh jaamukatti» ⁷Ga iñaa aaw ga malaakacii, bíduunun ga Këyítfii an:

«Ya tumin malaakaciigari, ɓa man na uuris,

súrgaciigari, ɓa man na kiwii.»

⁸Wayee ga loo Kowukii, ya woꞌ an:

«Baŋ-buuriigaraa, fu Kooh, ƴah bi taaꞌ

nguuriigaraa, fu tíinɗiwa ga iñaa júwin.

⁹Fu warin yijúwíꞌ, fu sagin iñaa kooꞌtii waas.

Kërí tah fu Kooh, Koohyiigaraa leefinndaa dúuleen ga haf kifalla, fu en buuꞌ.

Iñaama teewoh an, ga ɓéeɓ ɓuwii fu taabi naɓaɗa, fu wëñnji kineɓloh.»

¹⁰Ya woꞌin ɓan an:

«Fu Haꞌmudii, fu yërí sak kakayfii ga dalaaraa

ee asamaanii fu hëwíꞌwa na yahfu.

¹¹Iñcuma hay kipaaf

ee fu ƴah bi taaꞌ.

Kakayfii na asamaanii hay kiñamuk fodii kúltífaa rapin.

¹²Fu hayca kipon fodii ɓaa pon kúltí;

ca hay kisúpítuk fodii kúltífaa líiwin,

wayee fu, fu ƴah ya ya.»

¹³Kooh mossoo kiwoꞌ malaaka yíinoo an:

«Hay, yugaa dii fu hanoh yah-ñaabiigoo

bi ga daa mi tuman ɓuwii sagoh naraaɗa ditogaaꞌ kotfu.»1: 13 Kañcaa 110: 1.

¹⁴Ɓéeɓ malaakacii, ɓa en rek hel, caa lëgëyiꞌ Kooh ee ya wosɓa kiꞌamɗoh ɓuwii jom kilaas kimúckiiɗa.

Kimúckii kiyaakkii Haꞌmudii yéegalohɗa

¹Waa enin fodaama, ɗu jomin kiwëñ kiŋooy ga Woꞌeenii ɗu jëgíruɗa, en ɗanaa, ken aawoo ëgíraa. ²En kiꞌenaa, Woꞌeenaa malaakacaa yéegalee ɓicaasammbuuɗa laakka ee ɓéeɓ ɓaa ɗeegeerawa wala kelohɗéeríiwa, Kooh koꞌtari. ³Kon ɗu ɓii ɗu kelohin kimúckaa hín na kiima kiyakɗa, binaa ɗu ammbiika bi yëgísaa, ɗu tuman na bi Kooh korooruu. En kiꞌenaa, Haꞌmudii ga kihafci yërí ɗeɓ kiyéegaloh kimúckiima, tíkka ɓuwaa keloh kaɗa onussaruu kiꞌínoh an kayoh. ⁴Kooh koorohha ga mandarga ciyewin, enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ, kíntaan caa bokkii, ee ca teewoh doolaagari, ya warohhaɓa daa neɓpi iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa, ya teewohha fodaama an ɓa woꞌ kayoh.

Yéesu Kiristaa paafin malaakacii

⁵En kiꞌenaa, enndii malaakacii ɓërí Kooh on kilaak dooli ga ɗook ëldúnanii en na kihay, ɗí woꞌ gawaɗa. ⁶Laakin daa bídu ga Këyítfaa an:

«Éeƴ Kooh, ɓoꞌ-súusúus nam ya kiꞌen bi fu foñi hel gari?

Ɓoꞌ-súusúus nam ya kiꞌen bi fu malaki hasfu gari?

⁷Fu yóoskíꞌtari ya hanoh fíldoo malaakacii,

ee maañnjii fu onndari fodii ɓaa tíku baanu-buuꞌ kilaak ndam na teek.

⁸Fu oninndi kitík kot ga ɗook iñaa en tóoh.»

Ga dii ɗí woꞌ an: laakoo dara iñaa tes Kooh onndiiri kinguuruk gaɗa. Bi diima, ɗí hottii duum ga daa ɓoꞌ nguuruk ga ɗook iñaa en tóoh. ⁹Wayee, ɗu hotin an Yéesu yóoskírussa, ya hanohha fíldoo malaakacii ee maañnjii, en ɗanaa, ga yërmaandaa Kooh, ya kaaniꞌ ɓéeɓ ɓuwii. Ee ɗu hotin diimaɗa an Kooh oninndi ndam na céeꞌ wiyaak ndaga kikaankaa ya daƴɗa. ¹⁰En kiꞌenaa, Kooh yii sak iñaa en tóoh ee yërí am iñaa en tóohɗa waaree kihaydoh towuci tiyewin, ta bok nari ga ndamaagari. Fodaama ɓii jomɓa kilëgísiꞌ halii kimúckiiɗa, ya ammba kiꞌonndi kimat, kooroh ga coonucaa ya dayanɗa. ¹¹Yéesu, yii on ɓuwii kiset ga baakaaꞌciigaɓaɗa, ya na ɓuwii ya on kiset ga baakaaꞌɗa, ɓërí bok paamun yíinoo. Kërí tah enndii kaci gari ya ɓayiɓa ɓimbokci. ¹²Ee ya woꞌꞌa an:

«Kooh, mi hay kiyéegaloh teekiigaraa ga ɓéeɓ mbokciigoo.

Mi hayyaa kikañ ga leeloo mbooloomii ɓuwii jaamukkaaɗa.»

¹³Ya woꞌissa ɓan an:

«Mi, mi óolukan Kooh ga tóoh.»

Ya woꞌissa an:

«Mi yeema na oomaacii Kooh onndooɗa.»

¹⁴Oomaaciima, waa ɓa ɓiɓoꞌ, Yéesu hayya, tummba hafci ɓoꞌ fodaa gaɓa. En ɗanaa, kooroh ga kikaankaagarinaa, ya ɗúbíꞌ Seytaani, yii ɓay doolii kikaankii tíkukeeɓaɗa. ¹⁵Fodaama, ɓuwaama, ga kipesɓa tóohka ɓa madee na ɓa abu ñaam, ndaga kiniik kikaankiiɗa, ya ɓëgíssaɓa. ¹⁶En kiꞌenaa, wëerin an enndii malaakacii ɓërí ya hay kiꞌamɗoh, wayee ya hay kiꞌamɗoh tucaasamuntii Abaraham. ¹⁷Kërí tah, ya jommba kiman na mbokciigari ga tóoh. En ɗanaa, ya en sarahohii Kooh yiyaakyii laakin yërmaandi ee tookɗinndiɗa, doonaa, ya bayal ɓuwii en ɓuuciɗa baakaaꞌciigaɓa. ¹⁸Waa ya ga kihafci, ya dayeera coonu ga wii ya fíruɗa, ya mínin kiꞌamɗoh kimma ɓuwii en na kifíruɗa.

Yéesu paafin Móyíis

¹Kërí tah, ɗú ɓuwii en ɓuu Koohɗa, ɗú ɓii Kooh tanukɗa, malakat ga Yéesu yii ɗu gëm an Kooh yërí wossi ee yërí en sarahohii yiyaakyiiɗa. ²En kiꞌenaa, ya tookɗeera Kooh yii tanukeeri kitum lëgëyaamaɗa fodaa Móyíis tookɗeeri, ya tummba lëgëyaagari bi matta ga ɗuuƴ ɓéeɓ ɓuwaa Kooh woꞌ ɓu-kaanciɗa. ³Ɓaa tawah kaan, yërí wëñi kiꞌonu ceeꞌ kaanfaa ya tawahɗa. Iñaama tah Yéesu yërí cal kiꞌeꞌ ndam waa wëñ waa Móyíis eruɗa. ⁴En kiꞌenaa, kaanfaa en tóoh, laak ɓaa tawahfa. Ee Kooh yërí tawah iñaa en tóoh. ⁵Móyíis ga kihafci enee ɓaa kelohɗuseera ga ɗuuƴ ɓéeɓ ɓuwaa Kooh woꞌ ɓu-kaanciɗa, ya enee súrga rek, yaa sasu kileꞌdoh ga ɓuwaa iñaa Kooh ƴah kiwoꞌ fayuuꞌɗa. ⁶Kiristaanii nak tookɗin Kooh, ya yii ya en Kowukii kuliyukɗu ga fíkíi ɓuwaa Kooh woꞌ ɓu-kaanciɗa. Ɗu, ɗu ɓërí enan heetiima binaa ɗu am ga iñii ɗu óolukɗa ee ɗu ndamukohi iñii ɗu yaakaaꞌɗanaa.

Íikaraa Kooh ƴah kiꞌon ɓuwii gëminɗa

⁷Kërí tah, fodaa Helii yiselaꞌíꞌyii woꞌɗa an: «Wati, binaa ɗú keloh koonaakii Koohaa, ⁸kaa lagat keeñnjúu fodaa ɓicaasammbúu tumeeka ga ëgíꞌ-dúndagaaɗa: ɓa ɓaa ñaꞌsukoh, ɓa ɓaa malaksukohhi.» ⁹Kooh woꞌꞌa an: Daama, ɓicaasammbúu ɓaa tooñnjoo, ɓa waareeroo kimalaksukoh, hídaa ga daa ɓa hoteera iñcaa mi tumee, ¹⁰bi ennda tíkíis tidaaŋkaah-nikiisɗa. Iñaama tah mi aylukkaɓa, mi woꞌꞌa an helciigaɓa dëk ga kinaan, ɓa ínohhoo daa mi waaꞌ ɓa ëewrukɗa. ¹¹Mi waatta, lak mi aylukin, an: Ɓa aasoo múk daa mi onanɓa kiꞌíikarukɗa.

¹²Mbok-kerceencii, watukat bi yíinoo garúu laakoo keeñ wibóníꞌ bi tah ya gëmoo, ya súugúruk Kooh yii laak kipesɗa. ¹³Wayee ɓaa en ɓéeɓ namat kidaas mooroomci besaa en tóoh, waa bi wati woꞌeenii «Wati» woꞌuɗa, wa wii lís kiwoꞌu, en ɗanaa ken lagoo keeñaagari, baakaaꞌ wëñnji dooli. ¹⁴En kiꞌenaa, ɗu bokan kitaam na Kiristaanii, en an ɗu abin bi yëgísin ga yaakaariima ɗu laakee ga dalaaraaɗa bi ga siñdaanaanaa. ¹⁵Bídu ga Këyítfaa an:

«Wati, binaa ɗú keloh koonaakii Koohaa, kaa lagat keeñnjúu fodaa ɓicaasammbúu tumeeka, ɓa ɓaa ñaꞌsukoh, ɓa ɓaa malaksukohhiɗa.»

¹⁶En kiꞌenaa, ɓuwii ɓiida ɓërí kelohee woꞌeenaa Kooh ee ɓa ɓaa ñaꞌsukoh fodaama? Man enee ɓéeɓ ɓuwaa Móyíis meƴdohee kúlkaa Esíptiɗa! ¹⁷Ɓuwii ɓiida ɓërí Kooh aylukee bi ennda tíkíis tidaaŋkaah-nikiis? Man enee ɓuwaa tumee baakaaꞌ ee faraafcaagaɓa keennda ga ëgíꞌ-dúndagaaɗa. ¹⁸Ɓuwii ɓiida ɓërí Kooh woꞌee naɓa an ɓa aasoo múk daa ya onanɓa kiꞌíikaruk? Man enee ɓuwaa sageeri kikelohiꞌɗa! ¹⁹En kiꞌenaa, ɗu hotin an ɓa mínndii kiꞌaas ga kúlkaa Kooh waayukɗeeɓaɗa, ndaga ɓa sagee kigëm hen.

¹Kooh díginnduu kiꞌaas daa ya onannduu kiꞌíikaruk. Waa dígaama lís bi wati, kon ɗu watukat bi yíinoo garuu aboo an ya tesin ga fenoo. ²Woꞌeenii Kooh yéegalsee ɓuwaa enee ga ëgíꞌ-dúndagaaɗa, ɗu ɓan ɗu yéegaluununwa. Wa laakiꞌtiiɓa jeriñ ndaga ɓa kelohhawa ee ɓa teꞌꞌiiwa na ngëm. ³Ɗu ɓii ɗu gëminɗa, ɗu hay kiꞌaas ga daa ya onannduu kiꞌíikarukɗa. Ga loo íikaraama, Kooh woꞌee an: «Mi waatta lak mi aylukin an: “Ɓa aasoo múk daa mi onanɓa kiꞌíikarukɗa!”»

Íikaraa Kooh woꞌ waama, ya maañinwa kituukiꞌ ga wii lëgëyaagari mat ga waa ya sak ëldúnaɗa. ⁴En kiꞌenaa, ga loo iñaama, laakin daa ka bídu ga Këyítfaa an: «Ga besaa wu-yitnakanakwaa, Kooh íikarukka ga tóoh lëgëyaagari.» ⁵Kooh woꞌsin daama ɓan an: «Ɓa aasoo múk daa mi onanɓa kiꞌíikaruk.» ⁶Ɓuwaa ɗewee kikeloh Woꞌeenii Koohɗa, ɓa aassii da ndaga ɓa teꞌꞌiiwa na ngëm. Wayee bi wati, laakin ɓuwaa hay aasu daama. ⁷Tíkíis tiyewin tíkka ga, Kooh abissa bes wiliis, ya teekkawa «Wati»; ya koorohhaka ga kúuw Dëwít, fodaa ka ɗewin kiwoꞌuɗa an: «Wati, binaa ɗú keloh koonaakii Koohaa kaa lagat keeñnjúu.»

⁸Enee an Yosúwée onin ɓicaasammbuu kiꞌaas ga íikaraa, eneenaa Kooh woꞌsissoo, ga fenoogaa, iñaa aaw ga loo bes wiliis. ⁹Kon nak laakin íikaꞌ, waa faanɗu heetii en wuuci, waa man na waa ya íikarukee ga besaa wu-yitnakanakwaaɗa. ¹⁰En kiꞌenaa, ɓaa aas ga daa Kooh onanndi kiꞌíikaruk, ya ɓan, ya hay kiꞌíikaruk ga lëgëyaagari fodaa daa Kooh íikarukee ga waagariɗa. ¹¹Kon, ɗu ɗíibukat kiꞌaas daama; yíinoo garuu hanat kikeen ndaga kisaŋ kikelohiꞌ Kooh fodaa ɓicaasammbuu tumeeka ga ëgíꞌ-dúndagaaɗa. ¹²En kiꞌenaa, Woꞌeenii Kooh wii pes ee wa laakin dooli. Wa wërí wëñ kikaañ kalaɓ faa ɓakcaa kanakcaa kaañin. Wa aasi ga ɗuuƴcuu bi ga daa wëñ kihuutɗa, wa leꞌnee bi ga fítii, helii, tëpíscii na fabuuƴfii. Wa mínin kimeƴdoh faŋ iñaa ɓoꞌ halaat na iñaa ɓoꞌ am kitum ga keeñci. ¹³Laakoo dara iñaa saku ɗaakuk ga fíkíi Kooh. Ya ga kihafci ya hoti ga iñaa en tóoh ee ɗu ɓéeɓpuu ɗu hay kituuk ga fíkíici, ɗu taas ga iñcii ɗu tumiɗa.

Yéesu yërí en sarahohii yiyaakyii paafin ɓéeɓɗa

¹⁴En kiꞌenaa, ɗu laakin sarahoh yiyaak, yaa paafin ɓéeɓ, ya karin bi tuukin ga fíkíi Kooh ee Yéesu Kowukii Kooh yërí en sarahohiima. Kon ɗu abat bi yëgís ga iñiima en kayoh ɗu gëm gawaɗa. ¹⁵Sarahohii yiyaakyii ɗu laakɗa mínin naruu kibok ga ɗuuƴ kilaakoo-doolikiigaruuɗa, ndaga fodii ɗu fíꞌsiɗa, ya ga kihafci, ya fíꞌseera ga ɓakaa en tóoh, wayee ya tummbii baakaaꞌ. ¹⁶Kon, ɗu deeyat na hel widëlíꞌ ga baŋ-buurii Kooh, dii kijof enohɗa, en ɗanaa ɗu laas ga yërmaandiigari na kijofkiigari, ee ya amɗohhuu saycaa ɗu sooluk tóoh.

¹En kiꞌenaa, sarahoh yiyaak yaa en ɓéeɓ tansi ga ɗuuƴ ɓuwaa ee ya ɓewu kiꞌeniꞌɓa súrgaa Kooh, yaa enan ga díkaanti ɓuwaa na Kooh. Yërí laak lëgëy kifaan ga fíkíi Kooh iñcaa ɓuwaa onohiɗa na ɓan kitum sarah kibayaluk baakaaꞌcaagaɓa. ²Waa ya ga kihafci ya mín kikeen ga baakaaꞌ, ndaga ya ɓoꞌ-súusúus kesi, ya ínohin dijófíꞌ iñaa dal ɓuwaa ɓíinoo keeni ga baakaaꞌ ee kiꞌínohoo tahkaɗa. ³Waa ya ga kihafci ya keenin ga baakaaꞌ, ya jomin kitum sarah kibayaluk baakaaꞌcaagari fodaa ya tumika kibayaluk baakaaꞌcaa heetaaɗa.

⁴Ken mínoo kiꞌon hafci céeꞌ kiꞌen sarahoh; Kooh doŋ yërí oni ɓoꞌ wa, fodaa ka enee ga Aaronɗa. ⁵Fodaama, Kiristaanii enndii yërí on hafci céeraama kiꞌen sarahoh yiyaak, wayee Kooh yërí onndika ga waa ya woꞌꞌi an: «Fu, fu en kowukiigoo, wati mi en Paapu.» ⁶Ya woꞌissa diliis ɓan an: «Fu, fu ƴah sarahoh bi taaꞌ ga lagaa Melkisedek.» ⁷Ga wii ya pes ga ëldúnaɗa, Yéesu enee ga kíimi Kooh, dímalukiri taam na tifiip na moon, ya kíimi Kooh yii míneeri kimúsal ga kikaanɗa. Kooh nak tummba iñaa ya kíimɗa ndaga daa ya kelohɗeeriɗa. ⁸Hídaa ga daa ya en Kowu Koohɗa tóoh, ya yoonnda kitookiꞌti kooroh ga coonucaa ga daƴɗa. ⁹Ga waa ya mëtíꞌta fodaama, ya ennda ɓaa kimúckii leehoo taaꞌɗa meyohan gari, ka yoosuk ga ɓéeɓ ɓuwii kelohiꞌtiɗa. ¹⁰Fodaama Kooh tummbari sarahohii yiyaakyii ga lagaa Melkisedek.

Kofeelkii ga kifoñ ngëmɗa

¹¹En ga loo iñaamanaa, yewinin iñaa ɗí jom ga kiwoꞌ. Wayee kilóogísohiꞌtúuwa enndii iñaa yooɓ ndaga ɗú enndii ɓuwaa gaawin kiꞌam iñaa ɗú woꞌu. ¹²Ɗú laakeeraa jot widóoyíꞌ kiꞌen ɓuwaa jëgírohan wati, ee bi wati ɗú lís kisooluk ɓaa yóodíranndúu iñcii ɗeɓsi kijëgíroh ga loo Koohɗa. Ɗú jomee wati kiñam ñamahaa tígin ga look, wayee ɗú lís kisooluk miis, maa ɗú ɓapan. ¹³Ɓaa ɓapi miis lís oomaa, ya laakoo hel kiꞌínohsoh iñaa júwin na yaa júɓpii. ¹⁴Ñamah witígíꞌ nak wuu yaakcii, ɓa ɓii ɓa núusohɗin helɓa ga kiꞌínohsoh iñaa jofin na yaa joffii.

¹Kërí tah, ɗu hanat kimëeñíꞌ haffu ga iñcii ɗeɓsi kijëgírohu ga loo Kiristaaniiɗa. Ɗu namat kiꞌëewruk ga cii yaak jom kijëgíruɗa, ɗu watuk kiɓoyukis ga cii ɗeɓsi kijëgírohuɗa fodii: loo kiꞌíis tumeencii ëewdoh ɓoꞌ ga kikaanɗa, loo kigëm ga Kooh; ²kijëgírohkii ga loo bëtísiꞌ, loo kitík ɓuwii yah ga haf, loo kimílískaa Yéesu ga ɓuwaa kaaninɗa na loo attiꞌaa mëeñjohɗa. ³Kon ɗu ëewrukat ga iñcii yaak jom kijëgíruɗa, Kooh onnduukanaa.

^4-6En kiꞌenaa, ɓuwii mosin kilaas ga leeꞌlaatii Koohɗa, ɓa ƴoohin ga iñcii cijófíꞌcii meyoh asamaanɗa, ɓa laakin doolaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa, ɓa yéegin ga keeñɓa neɓlaatii Woꞌeenii Kooh, na ɓan doolaa ëldúnaanii en na kihayɗa, ee hoonohhii ɓa ɓoƴkisin ga kipeskaagaɓa kibóníꞌkaaɗa, laakissii iñaa ɓoꞌ mín kitum kinookɓa bi ɓa súpít kipeskaagaɓa. Ɓuwaama man fodaama, ɓa daaƴsin Yéesu ga kuraanaa, ɓa ɓaslukinndi ga fíkíi ɓéeɓ.

⁷Binaa kakay ëníꞌ ga toɓcaa tíkísukohi kikeen ga ɗookfaɗa, fa paal iñcaa laakɗin ɓuwaa línfaɗa jeriñaa, Kooh barkeelfa. ⁸Wayee binaa fa paal lúp na ñaawaawaa, fa laakoo jeriñ, fa aaw ga kicoju ee fa mëeñjohan ga kitëkíru.

⁹Wayee nak mbokcii, ɗú ɓii ɗí keeñukinɗa, luu ɗí woꞌee foduma, wóorinndíi an ɗú ɓii taabuk waasii wijófíꞌwii aaw ga kimúcɗa. ¹⁰Kooh enndii ɓaa júɓpii; ya mínoo kiꞌaluk iñcaa ɗú tumɗeeri na kiwaarohkaa ɗú teeweeri, ga daa ɗú amɗohee ɓuwii en ɓuuciɗa; ee ɗú lísca kitum bi watiɗa. ¹¹Ɗí nak, ɗí waaꞌ ɓaa en ɓéeɓ garúu teewoh kikaantukoh, kaa man fodaama bi ga siñdaanaa. En ɗanaa, iñii ɗú yaakaaꞌɗa laak bi mat sëk. ¹²Kon, kaa enat sagoh-coonu, wayee taabat ga kotcii ɓuwii guuꞌguuluk taam na ngëmɗa, ndaga ɓa ɓërí ƴah kilam iñcii Kooh dígohɗa.

Iñii Kooh dígohɗa wóorin

¹³Wii Kooh díŋ Abaraham ee ya laakkii ɓaa ya waatan gari wëñnji kiyakɗa, ya waatta ga hafci, ya woꞌꞌa an:

¹⁴«Mi hay kitum, fu barkeelan kibarkeel

ee tucaasamuntaagaraa yewinan kiyewin.»

¹⁵Fodaama Abaraham yuŋnga yaa sek bi ya laassa iñaa Kooh dígeeriɗa. ¹⁶Binaa ɓuwii ɓa en na kiwaataa, ɓa waati ga ɓaa wëñɓa kiyak; ee fodaama ɓa ayuki ga wóoꞌlaataa ɓaa ɓa waatuk gariɗa, kilëehíꞌ woꞌeenaa. ¹⁷Kooh nak waaree kiteeɓ ɓuwii jom kilam iñcii ya dígohɗa an ya soofoo fenoo ga iñaa ya am kitum, kërí tah ya waatta ga hafci. ¹⁸Fodaama iñaa Kooh dígoh yaama na waataa ya waat ga hafciɗa enin enaama kanak caa teewoh an mínoo kiꞌen Kooh woꞌ iñaa enndii kayoh. Iñcaama en garuu iñaa ɓaatannduu kidaas ɗu ɓii ɗu foñin tóohɗa ee ɗu abin bi yëgísin ga iñcii ɗu yaakaaꞌ kilaasɗa. ¹⁹Yaakaariima wërí en jípii fítciigaruu ayukohɗa: wa wóorin ee wa yëgísin. Wa oninnduu kipaaf rídóonaa kún ɗekataa wëñ kiselaꞌɗa ee ɗu leꞌ bi ga daa Kooh enohɗa. ²⁰Ɗekataama, Yéesu kuliyukkuu da ee haffuu tahhi da kiꞌaas. Ya enin sarahohii yiyaakyii ƴah bi taaꞌɗa, ga lagaa Melkisedek.

Melkisedek, buuraa, sarahohaa

¹Melkisedek yaama enee buuraa Saleem, ya ennda ɓan sarahohaa yiyaakyaa Kooh yii ga ɗookaa-ɗookɗa. Wii Abaraham meyoh ga heñaa ya kaalee buuꞌcaaɗa, Melkisedek kaꞌta kitëebílukki, barkeellari7: 1 Malkat Sënees 14: 17-20.. ²Ya yërí Abaraham eree ɓan komaa wudaaŋkaahwaa ga ɓéeɓ iñcaa ya ɓewohee ga heñaaɗa. Teekii Melkisedek waaꞌ kiwoꞌ: «Buurii tíidi yijúwíꞌ.» Ɓaatta ga ya ennda buurii Saleem ee wërí en: «Buurii tíidi jam». ³Melkisedek yiima ken ínohiꞌtiiri eewun, wala paamun, wala caasamun. Ken ínohoo dara ga loo kilímukci wala loo kikaanci. Ya mëdírohu na Kowukii Kooh ee ya en sarahoh bi taaꞌ.

⁴Malakat ɓaamaa, daa ya hídee kilaak teek ga ɗuuƴ ɓuwiiɗa. Abaraham, caasammbuu, eꞌtari komaa wudaaŋkaahwaa ga iñaa wëñ kijof ya teꞌee ga ɓuwaa ya heñohee naɓaɗa. ⁵Ɓuwaa enu sarahoh ga tucaasamuntaa Léwíɗa, Waasaa Móyíis oneeraɓa kimeekisoh komaa wudaaŋkaahwaa ga ɓéeɓ iñaa ɓu-Isarayeel laakɗa. Ɓa meekiseewa mbokcaagaɓa, ee moona mbokcaama tucaasamun Abaraham ɓan. ⁶Melkisedek nak enéeríi kucaasamun Léwí, wayee hoonohhii ya laassa ɓakaa wudaaŋkaahwaa ga iñaa Abaraham ɓewohee ga heñaaɗa. Wëñaa ga, ya barkeella ɓaa yaama laasee iñcaa Kooh dígoheeɗa. ⁷Wóorin an ɓii barkeelɗa yërí wëñ kiyak ɓii barkeeluɗa. ⁸Ɓuwiima enu tucaasamun Léwí, ee ɓa laasi ɓakaa wudaaŋkaahwaa ga ɓuwaaɗa, ɓa ɓiɓoꞌ ɓaa aaw ga kikaan. Melkisedek nak Këyítfii woꞌ an ya yii pes. ⁹Ɓoꞌ mínin kiwoꞌ ɓan an, Léwí, ya yii, tucaasamuntaagari tii laas ɓak wudaaŋkaahɗa, ya ga kihafci sah, ya erin Melkisedek ɓak wudaaŋkaah, kooroh ga Abaraham. ¹⁰En kiꞌenaa, wii Melkisedek tëebíluk Abarahamɗa, lakanaa Léwí límussii duum, wayee ya lísee ga geñaa Abaraham.

Yéesu, sarahoh yiyaak fodaa Melkisedek

¹¹Lëgëy sarahohaa ɓu-kaan Léwí ɓa tumee ga lagaa Aaronɗa, Waasii Móyíis wërí ebiloheewa kitum. Enee an lëgëy-sarahohaama míneera ɓuwaa kiꞌon kimat ga fíkíi Koohaa, eneenaa soolukan ya sarahoh yiliis, yaa manndii na sarahohcaama, falu ga lagaa Melkisedek? ¹²En kiꞌenaa, binaa kiꞌen-sarahohkaa lofirunaa, Waasaa ɓan jomin kilofiru. ¹³Ee Haꞌmudiigaruu, yii woꞌeencii ciima woꞌ ga loociɗa, bokee ga níil wiliis waa, yíinoo ga ɓuwaa bok ga níilaamaɗa, mosoo kitum lëgëy-sarahoh. ¹⁴En kiꞌenaa, ɓaa en ɓéeɓ ínohin an Haꞌmudiigaruu bok ga níilaa Yúdaa, ee Móyíis mosoo kiwoꞌ loo lëgëy-sarahoh waa aaw ga níilaama.

¹⁵Iñii yii yërí ɓaat kiléeríꞌ tóoh: sarahoh yiliis hayin, yaa man na Melkisedek, ¹⁶ee ya falussii sarahoh, koorohha ga kilamkaa ga lagaa Léwí fodaa Waasaa Móyíis nakoheekaɗa, wayee ya falu, ayuk ga doolaa kipeskaa dara mínooka kiyasohɗa. ¹⁷En kiꞌenaa, seediꞌuunun gari an:

«Fu, fu ƴah sarahoh bi taaꞌ fodaa Melkisedek.»

¹⁸Fodaama, iñaa enee kuɗewaaɗa foñussa ndaga wa laakéeríi dooli ee wa jeriñséeríi dara. ¹⁹En kiꞌenaa, Waasii Móyíis mínoo kiꞌon ken kijúɓ ga fíkíi Kooh, kërí tah ɗu haydohɗussa yaakaaꞌ wiliis waa gën ee wërí onannduu kideeƴ ga Kooh.

Kiristaanii, sarahohii ƴah bi taaꞌɗa.

²⁰Wëñaa ga, ga waa Kooh fal Yéesu sarahohɗa, ya waateera ga iñaama, wayee sarahohcaa ɓíinoo faluunun ee ya tummbii fodaama. ²¹En kiꞌenaa, Kooh waatee hen, woꞌꞌari an:

«Mi Haꞌmudii, mi waatukin,

ee mi soofanndii fenoo ga:

fu, fu ƴah sarahoh bi taaꞌ.»

²²Ga iñaama, Yéesu enin ɓaa tuukiꞌ kifiiliimunkii gën ga ɓuwii ga díkaantiɓa na Koohɗa.

²³Ɓaatta ga, ɓuwaa falsee sarahohɗa kuɗewaaɗa yewineera, ndaga kikaan onéeríiɓa kites bi taaꞌ. ²⁴Yéesu nak, waa ya pesan bi taaꞌ, ya enan sarahoh bi taaꞌ ɓan. ²⁵Kërí tah, ya mínin kimúsal waas kíinoo, leeh tak, ɓuwii kooroh gari, ɓa deeƴca ga Koohɗa, ndaga ya yii pes bi taaꞌ kikíimiꞌɓa Kooh.

²⁶Yéesu yërí en sarahohii gën garuuɗa: ya selaꞌin, ya ínohoo kitum yibóníꞌ, ya laakoo baakaaꞌ, ya hëgísohussa na tumoh-baakaaꞌcaa, ya ɓëwírussa ga ɗookaa-ɗook asamaan. ²⁷Ya manndii na sarahohcii ɓiyaakɓii ɓíinoo, ya soolukkii kitum sarah saycaa en tóoh fodii gaɓa kibayaluk baakaaꞌcaagari na ɓan caa mbooloomaa. En kiꞌenaa ya tumin sarah waas kíinoo kibayaluk baakaaꞌcii ɓuwii ee bi taaꞌ ga wii ya eroh kumuunkaagariɗa. ²⁸Waasii Móyíis, ɓiɓoꞌ kesi ɓaa mínin kikeen ga baakaaꞌ ɓërí wa falee ɓisarahoh ɓiyaak. Wayee woꞌeenii7: 28 Malkat woꞌeenaama ga 7: 21 Kooh waatuk, hay ga fenoo Waasii Móyíisɗa, Kowukiigari matin ga tóohɗa kërí wa fal sarahoh yiyaak ee bi taaꞌ.

Kifiiliimunkii kiꞌaskii na kuɗewaakii

¹Iñii yii yërí wëñ kilaak solu ga iñii ɗí en na kiwoꞌɗa: Ɗu laakin sarahoh yiyaak, yaa yugin ga asamaan, hanoh baŋ-buuraa Kooh yii mín ga tóohɗa yah-ñaam. ²Ya yërí tumi lëgëy-sarahoh ga ɗekataama wiselaꞌíꞌwaa en ga taalii8: 2 Taalaa wërí en ga daa Kooh faanohee woꞌeencaagari bídu ee níiꞌ ɓu-Isarayeel ga ngëmaa ɓa laak gariɗa. Ga ɗekataama, laakeera ɗekataa woꞌu wiselaꞌíꞌwaa na ɗekataa woꞌu wëñ kiselaꞌɗa. wukayohwiiɗa. Taaliima, ɓoꞌ-súusúus yíppiiwa, Haꞌmudii yërí yípwa. ³Sarahoh yiyaak, yaa en tóoh, falu kihaydoh ga fíkíi Kooh iñcaa faanɗu Kooh sarahɗa na kitumiꞌti sarah. Kon sarahohiigaruu yiyaakyii ɓan jomin kilaak iñaa ya sarahohan. ⁴Ya enee dii ga kakayaa, eneenaa ya enoo sarahoh, waa laakin sarahohcaa laak kihaydoh ga fíkíi Kooh iñcaa faanɗussi sarah fodaa Waasaa Móyíis nakohkaɗa. ⁵Lëgëyii sarahohcii ɓiyaakɓii tumi ga ɗekataa wiselaꞌíꞌwaa ga Kaanfaa Koohɗa nak, wa en nataal na sóogúu ga iñaa tumu ga asamaanɗa. Iñaama tah, ga wii Móyíis ƴah kiyíp taalaama jaamukohsiɗa, Kooh woꞌꞌari an: «Foñaa helfu ga iñii fu ƴah kitumɗa bi tóoh man fodaa mi teeweeraaka ga ɗook jaŋjagaaɗa»8: 5 Malkat Eksoot 25: 40.. ⁶Wayee diima, lëgëy-sarahohaa Yéesu sasuɗa wërí wëñ waa sarahohcaa ɓíinoo kiyak fúuf, ndaga ya yërí tíin ga díkaanti Kooh na ɓuwii kipok kifiiliimunkaa gën kaa kuɗewaa. Ee Kooh díginnduu ga kifiiliimunkaama iñcaa gën ga tóohɗa.

⁷Enee an kifiiliimunkaa kuɗewaakaa laakéeríi sík wíinoonaa, eneenaa caloo ka kilofirohu na kukanak. ⁸Wayee Kooh ñaꞌ heetiigari hen ga waa ya woꞌ an:

«Mi Haꞌmudii mi woꞌ an:

Bes caa hay, caa mi hay kipok kifiiliimun kiꞌas na ɓu-Isarayeel,

na ɓu-Yúdaa ɓan.

⁹Kifiiliimunkaama madanndii na kaa mi pokohee na ɓicaasamɓa,

bëríinaa mi amɓa ga yahhoo, mi meydohhaɓa kúlkaa Esíptiɗa.

Ɓa ga kihafɓa, ɓa ammbii kifiiliimunkaa kaama,

kërí tah, mi foñlukkaɓa ɓan.

¹⁰Kifiiliimunkii kiima kërí mi ƴah kipokoh na heetii ɓu-Isarayeel,

besciima paafaa:

Mi hay kisoꞌ iñcii mi ebilohɗa ga helɓa,

mi bínca ga keeñɓa.

Mi ƴah Koohyiigaɓa

ee ɓa ƴah heetiigoo.

¹¹Yíinoo gaɓa soolukanndii kijëgíꞌ ɓaa bok nari kúl,

wala mbokci an ya heelat kiꞌínoh Haꞌmudii.

En kiꞌenaa, lak ɓéeɓ ínohinndoo,

daloh ga yaa wëñ kijutuutɗa bi ga yaa wëñ kiyakɗa.

¹²Mi hayɓa kibayal tooñcaagaɓa ee mi aluk baakaaꞌcaagaɓa.»

¹³Kooh woꞌ loo kifiiliimun kiꞌasaa, lak kaa ya pokee kuɗewaaɗa kasohin ee iñaa kasohin aaw ga kileeh.

Daa Kooh jaamuksee ga kifiiliimunkaa kuɗewaakaaɗa

¹Kifiiliimunkaa kuɗewaakaa laakeera iñcaa Kooh ebilohee kitum ga loo daa ɓuwaa jommbi kijaamukɗa. Laakeera ɓan kaan ga ëldúna, faa yípɗuseeri. ²En kiꞌenaa, laakeera taalaa yípu, hëgísohussa kom kanak. Waa ɗeɓɗa teeku «*Ɗekataa wiselaꞌíꞌwaa». Iñaa tíkohsee lampuɗa, wa na mbúurúcaa faanɗusee Kooh sarahɗa, na palaaŋfaa ca faanohseeɗa, ca enee daama. ³Komaa wukanakwaa teeku «*Ɗekataa wëñ kiselaꞌɗa», ee enee ga fenoo rídóonaa hëgísoh ɗekatcaa kanakcaaɗa. ⁴Loteel-wúrúus, waa cúuraaycaa tëkírohsiɗa, wa na gaalaa kifiiliimunkaa9: 4 Iñaa tumee Bíncaa Kooh níiree ɓuunciɗa ee leefsee na wúrúus bi gommbaɗa, ca enee daama. Kaas-wúrúus waa tum ñamahaama meyohee asamaan, woꞌsi maanɗa, na dooraa Aaron tapiseeɗa, na atohcaa bídu woꞌeencaa kifiiliimunkaa pokohuɗa eksee ga gaalaama.⁵Nataal enaama kanak caa woꞌsi Serubee ee ca teewoh ndamaa Koohɗa faanussa ga ɗook gaalaa. Sëegúufaa paaɓcaagaca kúnnda daa ñífaa wíssi kibayaluk baakaaꞌɗa. Wayee iñcaama, diima caloo ɗu lóogísohca wíinoo wíinoo.

⁶Iñcaama tóohca, waa en ɓéeɓ faanussa fodaama. Sarahohcaa, saycaa en tóoh, ɓa aas ga ɗekataa ɗeɓɗa kitum lëgëyaagaɓa. ⁷Ɗekataa tík gaɗa, sarahohaa yiyaakyaa, ya haŋci rek yërí aasi daama, ee eni kíiskaa en tóoh waas kíinoo. Ee ya jomin kiꞌaam ñíf júuꞌ, yaa ya tumiꞌ Kooh sarah kibayaluk baakaaꞌcaagari, na ɓan caa heetaa tum ee ɓa ínohéeríi9: 7 Malkat Léwítík 16: 2-34.. ⁸Fodaama, Helii yiselaꞌíꞌyii teewohha an, waa ɗekataa ɗeɓɗa waa lís kilaak, kon daa koorohsi, kiꞌaas ɗekataa wëñ kiselaꞌɗa lëgísukkii duum. ⁹Iñaama teewoh yen ga jamaanii diima. Ca teewoh an iñcii onohsiɗa, na júuꞌcii tumɗusi Kooh sarahɗa, ɓaa jaamuki Kooh fodaama, iñaama tahhoori kiset ga fíkíici. ¹⁰Ɓéeɓ iñaa nakohu ga loo ñamahcaa, anahcaa, na kiɓookuk kisétíruk, iñaama enee iñcaa Kooh nakee ɓuwaa kitum kiꞌëbílkoh rek, bi ga daa ya lofiran tóoh en yiꞌas.

Kiristaa erohin hafci sarah

¹¹Kiristaanii nak hayin, ennda sarahohii yiyaakyii erohi iñcii cijófíꞌcii ee diima deŋ ca hotukinɗa. Ya aassa, paaffa bi ga ɗekat waa tumohsi sarah, waa wëñ kilaak solu, wëñnja kimat taaloo taal. Ɗekataama hëwrohussii yah ɓoꞌ-súusúus, ee waaꞌ kiwoꞌ an wa bokkii ga ëldúnaanii wii. ¹²Ga waa Kiristaanii aas ga ɗekataa wëñ kiselaꞌɗa, ya aas da waas kíinoo, ee bi taaꞌ. Ya aassii da, ya aammba ñíf súkút wala ñíf naal, ñífaagari ga kihafci wërí ya aam. Fodaama ya laassaruu bi taaꞌ. ¹³Fodaa ka nakohu ga baahaa Waasaa Móyíisɗa, ñíf súkútcii na cii naalcii, na wetcii meyoh ga enoh ɓitëkíruɗa, ca wísu ga ɓuwii kisétíꞌɓanaa, ka eem rek ga faancaagaɓa ɓokituɗa. ¹⁴En an iñaama laakohɗanaa, wëñaa ga ñífaa Kiristaanii paafin ñífoo ñífɗa! Ya erohin hafci sarah ga Kooh, waa laakoo sík, kooroh ga doolii Helii yiselaꞌíꞌyii ƴah bi taaꞌɗa. Fodaama ya hay kiꞌsétíꞌ keeñciigaruu bi ɗu tumsisoo iñcaa ëewdohi ɓoꞌ ga kikaanɗa; en ɗanaa ɗu mín kijaamuk Kooh yii laak kipesɗa.

Ñífii Kiristaa wërí pokohu kifiiliimunkii Kooh na ɓuwiiɗa

¹⁵Iñaama tah Kiristaanii kiꞌen ɓii tíin kifiiliimunkii kiꞌaskii poku ga díkaanti ɓuwii na Koohɗa. En ɗanaa, ɓuwii Kooh haydoh ga hafciɗa mín kilaas ga iñcii cijófíꞌcii ya díŋɓa kilam bi taaꞌɗa. Ɓa míninka kilaak ndaga Kiristaa kaanin ga kuraanaa ee kikaankaa kaama kërí ɓëgís ɓuwii ga baakaaꞌcaa ɓa tumee, ga wii ɓa taabuk kifiiliimunkaa kuɗewaakaaɗa. ¹⁶Binaa ɓoꞌ bín këyít kiwoꞌ ga daa alalaagari warohsanɗanaa, bi ɓoꞌ tum dara ganaa, jomin kilaak iñaa teewoh an ɓaa bínfaɗa kaanin. ¹⁷En kiꞌenaa, ɓaa bín këyítfaamaɗa kaanaa, iñaa ɓuwaa lam gariɗa han kimín kiwarohu. Wayee, en rek ya lís kipesaa, këyítfaa faama laakoo solu. ¹⁸Iñaama tah kifiiliimunkaa kuɗewaakaa bi ka enaa, lakanaa ñíf aamuk hen paaƴ. ¹⁹En kiꞌenaa, Móyíis ɗewoh ga kiyéegaloh, ga fíkíi heetaa ɓéeɓwa, tóoh iñaa Kooh ebilohɗa fodaa ka bídu ga Këyítfaaɗa. Lëehíꞌta ya ɓeɓpa ñíf ɗoon yinaal na ñíf súkút, ya akitohha músú ga, weella koy ga kedikkaa teeku Isoop, ya múulla fënúf baal ficógíꞌ ga dooraama, ya wíssa ñífaa ga ɗook Këyítfaa waasaa na ga ɗook heetaa Isarayeel ɓéeɓwa. ²⁰Ya woꞌꞌa an:

«Wii wërí en ñífii pokohu kifiiliimunkii Kooh narúu

ee ɗú jomka kiꞌamɗa.»

²¹Móyíis wíssa ɓan ñífaa ga ɗook taalaa, na ga ɗook ɓéeɓ paŋkaahcaa ɓeɓsi binaa ɓuwaa en na kijaamuk Koohaa. ²²Ga Waasaa Móyíis, daanaka iñaa en tóoh sétírohsi na ñíf; ee ñíf aamussiinaa, baakaaꞌ bayalohsoo.

Sarahaa Yéesu tumɗa matin

²³Iñcii en ga ëldúna ee ca nataal caa en ga asamaan cukayohcaaɗa jomee kisétíru fodaama. Caa en ga asamaanɗa nak meekisoh sarah waa gën waama fúuf. ²⁴En kiꞌenaa, Kiristaanii aassii ga ɗekat wiselaꞌíꞌ, waa ɓoꞌ-súusúus hëwíꞌ, ee nataal rek waa ga asamaanɗa, wayee ya aas ga wukayohwaa ga asamaanɗa; en ɗanaa ya tuukukiꞌtuu diimaɗa ga fíkíi Kooh. ²⁵Ya aassii ga ɗekataa wiselaꞌíꞌwaa waas ciyewin kiꞌeroh kumuunkaagari, fodaa ga kifiiliimunkaa kuɗewaakaaɗa. En kiꞌenaa, waama, sarahohaa yiyaakyaa aasee daama na ñíf waa enndii waagari. ²⁶Enee fodaamanaa, ennaa ya hay kidaƴ coonu waas ciyewin, aboh ga iñaa ëldúna saksee bi wati. En kiꞌenaa, ya erohin hafci sarah waas kíinoo ee bi taaꞌ, ga jamaanucii mëeñjohɗa, kinís baakaaꞌcii ɓuwii.

²⁷Waa ɓaa en tóoh hay kikooꞌ ga kikaankii waas kíinoo, lëehíraa ya attiꞌu, ²⁸fodaama Kiristaanii hayin, erohha ñífaagari waas kíinoo kinís baakaaꞌ ɓoꞌ ɓigëñ. Ya hay kihayis waas wukanak, waa enanndii kinís baakaaꞌ, wayee enan kimúsal ɓuwii enussi na kisekɗa.

Sarahii Kiristaanii tumɗa haŋwa wërí laak jeriñ

¹En kiꞌenaa, iñcii Waasii Móyíis teewohɗa ca en sóogúufii iñcii cijófíꞌcii en na kihayɗa; wa mínoo kiꞌon ɓuwaa kilaas ga iñcaama kayoh-kayohɗa. Daa ka mín kiman tóoh, ga dii kíiskaa en tóoh, sarahcaa tumsiɗa caca caca, iñaama teewoh an Waasaa Móyíis mínoo kiꞌon ɓuwii deeyi ga Koohɗa kimat. ²Enee an wa míninkanaa, eneenaa ɓuwaa jaamuki Kooh fodaamaɗa setuunun kumëeñíꞌ, ndaga lak ɓa ɗaakissii baakaaꞌ wíinoo ga keeñɓa. ³Wayee nak, sarahcaama ɓa tumi kíiskaa en tóohɗa, cërí níindísohi baakaaꞌcaa ɓuwaa tumiɗa. ⁴Wóorin an ñíf naal na ñíf súkút mínoo múk kinís baakaaꞌ ga ɓoꞌ.

⁵Iñaama tah, wii Kiristaanii aas ëldúnaɗa, ya woꞌꞌa an:

«Júuꞌcaa tumu sarah wala iñcaa faanu sarahɗa,

fu woꞌissii dara ga,

fu hëwíriꞌtaroo faan.

⁶Sarah júuraa tëkíru hen,

wala sarah wiliis waa tumsi ɓan kinís baakaaꞌ,

wíinoo newissiiraa gaca.

⁷Kërí tah mi woꞌ an: Mi yeema, mi hayin kitum iñii fu waaꞌɗa, fu Kooh,

taaboh na iñaa bídu garoo ga Këyítfaaɗa.»

⁸Kiristaanii ɗeɓ kiwoꞌ an:

«Júuꞌcaa tumu sarah wala iñcaa faanɗusaa sarahɗa,

sarah júuraa tëkíru hen,

wala sarah wiliis waa tumsi ɓan kinís baakaaꞌ,

fu waarissiica ee wíinoo newissiiraa gaca.»

Moona déy, iñciima tumu fodii dii Waasii Móyíis nakoh kaɗa. ⁹Tíkka ga, ya woꞌꞌa an:

«Mi yeema; mi hayin kitum iñii fu waaꞌɗa.»

Fodaama ya nísin daa Kooh jaamuksee kuɗewaaɗa, ya tuukirin kijaamuk kiꞌas diima. ¹⁰Yéesu Kiristaa tumin iñaa Kooh waareeɗa bi matin. Ya erohin faanfaagari waas kíinoo, fa tumɗussaruu sarah, ee fodaama, ɗu sétíruunun ga baakaaꞌ.

¹¹Sarahohaa mín kiꞌen tóoh, besaa en ɓéeɓ hay kituuk, tum lëgëyaagari. Ya tumɗi Kooh sarahcaa caca rek, ee ca mínanndii múk kinís baakaaꞌcaa ɓuwaa tumiɗa. ¹²Kiristaanii nak tum sarah waas kíinoo kinís baakaaꞌcii ɓuwii, ee wa en sarahaa jeriñaagawa ƴah bi taaꞌ; lëehíꞌta ya yuŋnga, hanohha yah-ñaabaa Kooh. ¹³Diima deŋ, ya yaa sek daama bi ga daa Kooh tuman ɓuwii sagoh nariɗa ditogaaꞌ-kotci. ¹⁴En kiꞌenaa, kooroh ga kumuunkaagari ya erohɗa, ya onnda ɓuwii en ɓuu Kooh setuunun ga baakaaꞌɗa kimat ga fíkíi Kooh.

¹⁵Iñaama, Helii yiselaꞌíꞌyii ɓan seediꞌɗinnduuri. En kiꞌenaa, ya ɗewin kiwoꞌ an:

¹⁶«*Haꞌmudii woꞌ an: kifiiliimunkii kii, kërí mi ƴah naɓa kipokoh.

Binaa bescaama paafaa,

mi hay kitum iñcii mi ebilohɗa ga keeñɓa,

mi bínca ga helɓa.»

¹⁷Lëehíꞌta ya tíkka ga an:

«Mi hay kiꞌaluk baakaaꞌcaagaɓa bi taaꞌ,

ca na tooñcaagaɓa.»

¹⁸Ee binaa baakaaꞌ bayalohunaa, calisoo kifaaniꞌ Kooh sarah waa nísanca.

Ɗu deeyat ga Kooh

¹⁹Fodaama mbokcii, ɗu hay kiꞌaas na hel widëlíꞌ ga ɗekataa wëñ kiselaꞌɗa, ndaga ñífaa Yéesu tumu sarahɗa. ²⁰Ya lëgísɗinnduu waas wiꞌas, waa onohi kipes, kooroh ga rídóonaa hëgísoh ɗekataa wiselaꞌíꞌwaa na waa wëñ kiselaꞌɗa; waa kiwoꞌ kooroh ga faanfaagari. En kiꞌenaa, faanfaagari sarahuɗa fërí lëgís waasaama. ²¹Fodaama, ɗu laakin sarahoh yilëekíꞌ-solu, yaa hanohɗu ga fíkíi heetii en wuu Koohɗa. ²²Kon ɗu deeyat ga Kooh na keeñ wimóríꞌ, na ngëm wiyaak, ndaga keeñciigaruu setin wic, ɗu laakissii halaat cibóníꞌ, ee faanciigaruu ɓookuunun ga músúmii misétíꞌmii. ²³Kon ɗu abat bi yëgís ga iñcii ɗu yaakaaꞌ ee kayohɗa, ndaga Kooh hay kitum iñcii ya dígohɗa. ²⁴Ɓaa en ɓéeɓ amɗohat mooroomci, ëewdohhi ga kiwaaroh na kitum yijófíꞌ. ²⁵Ɗu hanat kifoñ hídohcii ɗu tumi kikíim Koohɗa, fodii ɓuwii ɓíinoo meeruunun kimaasohoocaɗa. Ɓaa en ɓéeɓ wëñat kidaas mooroomci, wëñaa ga dii ɗu ínohin an besii Haꞌmudii deeyinɗa.

²⁶En kiꞌenaa, binaa ɗu ínoh kayohfii ee ɗu lísi kitum baakaaꞌ ga iñaa neɓpuunaa, laakissii sarah wiliis waa mín kitumu bi baakaaꞌciigaruu bayalussuu. ²⁷Iñaama laakaa, ɗu tíitat, ndaga attiꞌaa ƴah kikeen ga ɗookkuuɗa na kiwiikaa ƴah kitëkíꞌ ɓéeɓ ɓuwii heñoh Koohɗa, cërí sekkuu. ²⁸Ɓéeɓ ɓaa fu këldúk iñii Waasii Móyíis ebilohɗa, ee ɓoꞌ ɓanak seediꞌ ganaa, fu hay kiꞌapu ee ken yërëmanndiiraa. ²⁹Ɗú fooŋ an ɓaa faaliꞌii Kowukii Kooh, keeñukkii ñífii pokohu kifiiliimunkii kiꞌaskii onndi kisétíruɗa, ee ya ɓasi Helii yiselaꞌíꞌyii teeɓpuu kijofkii Koohɗa, ɓaama, attiꞌaa ya jom kitíkuɗa enndii wërí wëñan kimesike? ³⁰En kiꞌenaa, ɗu ínohin ɓii woꞌ an: «Mi yërí laak kiꞌattiꞌ, mi yërí ƴah kifay ɓaa en ɓéeɓ iñaa ya tumɗa.» Ya woꞌin ɓan an: «Haꞌmudii hay kiꞌattiꞌ heetiigari.» ³¹Ɓaa fu keen ga yah Kooh yii laak kipesɗanaa, ati fu ƴah yuuɓa?

³²Níindísukat wii ɗu han kilaas ga leeꞌlaatii meyoh ga Koohɗa. Ga bescaama, ɗú enee ga lebiꞌ wiméeskíꞌ na coonu ciyaak. ³³Cii ga cii, ɗú ɓassi, ɗú sodalsi ga fíkíi ɓéeɓ; cii ga ciinaa, ɗú amɗohi ɓuwaa enu ga coonu fodaamaɗa. ³⁴En kiꞌenaa, ɗú bokka na ɓuwaa abu ga kasuɗa coonucaagaɓa, ee ga wii iñcaa ɗú laak teꞌuɗa, ɗú tookkaka na keeñ wisóosíꞌ, ndaga ɗú ínoheera an ɗú laakin alalaa gën, ee alalaama ƴah bi taaꞌ. ³⁵Kon kaa foñat yaakaarii ɗú laakɗa, ndaga neehal wiyaak wii sekkúu ga. ³⁶En kiꞌenaa, kiguuꞌguuluk kërí ɗú sooluk, en ɗanaa, binaa ɗú mëtíꞌ kitum iñii Kooh nakohɗanaa, ɗú laas ga iñii ya dígohɗa.

³⁷Fodaa ka bídu ga Këyítfaaɗa an:

«Tes ga jutuut, jutuut sah,

ɓii jom kihayɗa dal kihay,

ee diimanaa ya hay.»

³⁸Kooh woꞌꞌa an:

«Ɓaa mi aboh ɓoꞌ yijúwíꞌ ndaga ngëmaa ya laakɗanaa hay kipes.

Wayee ya soof fenoonaa,

keeñnjoo soosanndii gari.»

³⁹Ɗu nak, ɗu bokkii ga ɓuwii enu na kisoof fenoo, aawu ga kimúuƴɗa. Ɗu bok ga ɓii gëmuunun, aawu ga kimúcɗa.

Ngëmaa ɓuwaa múus laakeeɗa

¹Kigëm Kooh eni kilaak wóoꞌ-wóoꞌ ga iñaa fu yaakaaꞌɗa na ɓan ga iñcii hotukoo na has ee ca laakin sah sahɗa. ²Ngëmiima wërí ɓuwaa múus laakee ee Kooh seediꞌꞌa gaɓa yijófíꞌ.

³Kilaak ngëm kërí tah ɗu ínoh an ëldúna, woꞌeenaa Kooh woꞌeeɗa wërí tah wa laakka, na ɓan kiꞌínoh an ëldúnaanii hotuk wii kúlkoh ga waa hotukooɗa.

⁴Kilaak ngëm kërí tah Abeel tumiꞌta Kooh sarahaa gëñ waa Kayee. Ngëmaa Abeel laakee waama wërí tah Kooh abohhari ɓoꞌ yijúwíꞌ ee ya seediꞌꞌa an iñcaa ya onohɗa jofin. Ee ngëmaama tah bi, luu enee an ya kaanin, woꞌeenaama wii lís kiwoꞌu.

⁵Kilaak ngëm kërí tah Henok kooꞌtii ga kikaan, ya ɓëwírussa ga yahaa Kooh, ee ken hotissiiri ndaga lak Kooh ɓëwírinndi ga yahaaci. En kiꞌenaa, bídu ga Këyítfaa an: «Wii ya ɓëwíꞌsanaa, lak ya neɓlohin Kooh.» ⁶Wayee ɓaa laakoo ngëm, mínoo múk kineɓloh Kooh. Ɓaa waaꞌ kideeƴ ga Koohaa, ya jomin kigëm an Kooh laakin ee ɓuwii heelli kiꞌínohɗa, ya yii neehalɓa.

⁷Kilaak ngëm kërí tah Nowee hëwíꞌta gaal-giiƴ wiyaak kisom ɓu-kaanci. Iñcaa Kooh teeweeri ee lak ca hotukkiiɗa ya abohéeríica caahan. Fodaama ya ɓúlla ɓu-ëldúna, ee Kooh abohhari ɓoꞌ yijúwíꞌ ndaga ngëmaagari waama.

⁸Kilaak ngëm kërí tah Abaraham kelohiꞌta Kooh. Waa Kooh ebilli kikaꞌ ya dëknee ga kúl, kaa ya ƴah kilam fayuuꞌɗa, ya kaꞌta ee lak ya ínohoo sah daa ya ƴah kihakɗa. ⁹Kilaak ngëm kërí tah ya dëkka ga taal fodii sagac ga kúlkaama Kooh dígeeri kilamɗa. Ísaak kowuci, bi ga Yakoop, kucaasamunkaagari, ɓaa bokee ga dígaa kilam kúlkaamaɗa, dëksee ga taal ɓan. ¹⁰Abaraham yaa sek teeraama yípsan ga laꞌ-atoh ciyëgísíꞌ, ee Kooh ennda natohaa, na tawahohaaɗa.

¹¹Kilaak ngëm kërí tah ɓan, Saaraa, hídaa ga daa ya yaꞌɓuꞌeeɗa tóoh ee ya mínéeríi kilaak kowuɗa, ya laakka kowu ndaga ya gëmeera an Kooh hay kitum iñaa ya dígoheeɗa. ¹²Fodaama, kooroh ga ƴaal yíinoo ee lak ya kasohin, tucaasamun tiyewin taa hín na olcii ga asamaanɗa, ee ta yewin ɓan en fan tukakaytii en ga yahaa giiyiiɗa límukka.

¹³Ɓéeɓ ɓuwaama kaanu na ngëmaagaɓa. Ɓa laasséeríi duum ga iñcaa Kooh dígoheeɗa, wayee ɓa séenee gaca diꞌúsaayíꞌ, ɓa lëríssaca yah. Ɓa tookeera an ɓa ɓisagac ga ëldúna, ɓa hay kiɓaaɓ. ¹⁴Ɓuwaa woꞌ fodaamaɗa, ɓa teewohin bi leerin lañ an ɓa lís kiheel kúlkaa ɓa laakɗan hafɓa. ¹⁵Binaa helɓa tesee ga kúlkaa ɓa meyoheeɗanaa, eneenaa ɓa hay kilaak halaa onanɓa kiɓoyuk daama. ¹⁶Wayee nak, ɓa séentukee kilaak kúlkaa gën: ennda kúlkaa ga asamaanɗa. Iñaama tah Kooh laakkii kaci ga kiɓayu Koohyiigaɓa, ee ya waayukiꞌtaɓa dëk.

¹⁷Kilaak ngëm kërí tah Abaraham yaa ƴah kiꞌap kowuci Ísaak kitumiꞌ Kooh sarah, ee lakanaa Kooh eneeri na kimalaksukoh. Abaraham tuukka tek ga kitumiꞌ Kooh sarah Ísaak, kowukaagari ya laak doŋɗa ee lak Kooh díginndi, ¹⁸woꞌꞌari an: «Fu hay kilaak tucaasamuun tiyewin ee koorohan ga Ísaak.» ¹⁹Abaraham abee ga helci an Kooh mínin kimílísiꞌ ɓaa kaanin. Kërí tah ya laasissa ga Ísaak ee iñaa ennda gari fodii kowukaa mílísɗu hen ga ɓuwaa kaaninɗa.

²⁰Kilaak ngëm kërí tah Ísaak barkeella towutaagari, Yakoop na Esawuu kiwaayukɓa ga iñaa en na kihayɗa.

²¹Kilaak ngëm kërí tah, Yakoop wii ya ƴah kikaanɗa, ya barkeella yaa en ɓéeɓ ga towutaa Yoseef. Ya ëbílukka ga dooraagari, ya yaa jaamuk Kooh.

²²Kilaak ngëm kërí tah, Yoseef wii ya ƴah kikaanɗa, ya woꞌꞌa ga loo kimeƴkaa heetaa Isarayeel ga kúlkaa Esíptiɗa, ya nakohha kiɓaydoh faraaffaagari11: 22 Woꞌeenii diiɗa enin ƴohcaa Yoseef binaa ɓa en na kiƴahaa.

²³Kilaak ngëm kërí tah wii Móyíis límuɗa, eeci na paamci ɗaakussari ñiin kaahay ndaga ɓa hotee daa oomaanaa hín kimoꞌɗa11: 23 Farawoŋ wërí en teekaa eru buuraa ga Kúlkaa Esíptiɗa, ee ɓa faaliꞌꞌii iñaa Farawoŋ ebiloh kitumɗa. ²⁴Kilaak ngëm kërí tah Móyíis, wii ya ennda yaak ya saŋnga kiwoꞌu an ya kowu kowukaa Farawoŋ kiɓetikaa. ²⁵Kibok kisodalu na heetaa en wuu Koohɗa wërí gënëlli loo kipesi ga baakaaꞌ, ya taabuki neɓlaat-kumuun ee iñaama maañanndii. ²⁶Ya ammba an kisodalu fodaa Kiristaanii iñaa alal, waa wëñ kiyak alalcaa ga kúlkaa Esíptiɗa. En kiꞌenaa, hasci yípee rek ga neehalaa en na kihayɗa. ²⁷Kilaak ngëm kërí tah ya meƴca kúlkaa Esípti ee ya niikkii aylukaa Farawoŋ. Ya ammba bi yëgíssa ee ya ennda ɓaa hot ga Kooh, yii ɓoꞌ mínoo kitík hasɗa. ²⁸Kilaak ngëm kërí tah Móyíis húmballa hewaa Paakaa, ya wíssa ñíf ga iñaa hanoh halcaa túuƴcaa ɗookɗa, en ɗanaa malaakaa ɓay kikaankaaɗa leꞌoo ga saawcaa heetaa Isarayeel.

²⁹Kilaak ngëm kërí tah heetaa Isarayeel kooꞌta ga ɗuuƴ giiyaa wiyoꞌohwaa, tíidussa ga kakay kaw. Ɓu-Esípti ɓaa jéemee kikooꞌ gaɗa, giiyaa onndaɓa.

³⁰Kilaak ngëm kërí tah wii heetaa Isarayeel wíilla teeraa Yéríkóo bi ennda bes ciyitnakanakɗa, míiraa dëkaa ɓúꞌta. ³¹Kilaak ngëm kërí tah Rahap, faankoh-pakayaa bokkii kikaan na ɓuwaa ga dëkaa sagee kikelohiꞌ Koohɗa. Iñaa tahkaɗa: ya ɗapee ga kaanci ɓu-Isarayeel ɓaa aasee yoloos11: 31 Malkat Yosúwée 2: 1-21; 6: 22-25. ga dëkaa kiheel kiꞌínoh iñaa ɓuwaa enukoheeɗa.

³²Mi woꞌat ya yiliis, waa mi laakanndii jot kiwoꞌ wíinoo wíinoo ga loo Gedewoŋ, Barak, Samson, Yeftee, Dëwít, Samiyeel na sëldíiga-Koohcaa ɓíinooɓaa? ³³Kilaak ngëm kërí tah ɓuwiima, ɓa mínnda kiɓúuk nguuꞌcaa, ɓa tuukiꞌta iñaa júwin, ɓa laassa iñaa Kooh dígohɗa. Ɓa múuffa túuwtaa gayindicaa, ³⁴ɓa ƴímmba dooli kiwii kiyaak, ɓa rëcca ga kiꞌapu na kalaɓ; ga wii ɓa mínissii daraɗa, Kooh onissaɓa dooli11: 34 Onissaɓa dooli laakin ɓuwaa hotu dii an woꞌu ɓa wakka ga ɗúukool ; ɓa enee ɓuwaa kaañin heñ, ɓa kaalla ɓuwaa heñohee naɓa meyohsee ínɗa.

³⁵Kilaak ngëm kërí tah laakka ɓeticaa hot ɓuwaagaɓa kaanɗa mílísɗussa. Laakka ɓiɓoꞌ ɓaa sodalu bi ɓaa kaanan, wayee ɓa tookkii kisomu, en ɗanaa, ɓa kaan ee ɓa mílísaa, ɓa laas ga kipeskaa leehooɗa. ³⁶Ɓiɓoꞌ ɓiliis tumussa ƴensirukaah, ɓa feekussa, ɓa ɓagussa na ceen, ɓa lagussa ga kasu. ³⁷Ɓii tapisohussa na atoh bi ɓa kaannda, ɓíinoo ɗarussa kom kanak, wala ɓa apussa na kalaɓ. Laakka ɓan ɓaa ensee ga kiwíil daa en ɓéeɓ, ɓa ekukee kúltí-on baal wala on-peꞌ ndaga ɓa laakéeríi dara iñaa ɓa ekukan; ɓa dëkka kihatalu ga kipes na kisodalu. ³⁸Ɓa joobeera ëldúna, ɓa enee ga kiwíil ga ëgíꞌ-dúndaŋcaa na jaŋjaŋcaa, ɓa dëkee ga noŋcaa atohcaa na cúl-cúlcaa.

³⁹Ɓéeɓ ɓuwaama Kooh seediꞌꞌa yijófíꞌ gaɓa ndaga ngëmaa ɓa laakɗa, ee moona ɓa laassii ga iñaa ya dígoheeɗa. ⁴⁰Waa Kooh waayukɗinnduu iñaa wëñ kiyak fúuf, kon nak jomoo kiꞌen ya onɓa kimat ee ɗu, ɗu bokoo ga.

Kiguuꞌguuluk ga ngëmii

¹Kon fodaama, waa mbooloomaa hínɗa kiyaak wërí wíilluu ee wa seediꞌin ngëmiigawa ga Kooh, ɗu ɓan, ɗu këlëembísukat tóoh ɗof, waa hoonohannduu kiꞌaaw fíkíi, na ɓan baakaaꞌ, wii yoowinnduu kiwíilɗa; ɗu guuꞌguulukat ga kifool jaarii ɗu naku kifoolɗa. ²Ɗu yípat hasciigaruu ga Yéesu yii onnduu kilaak ngëm, aboh ga dalaaraa bi ga leehaaraa; ya koorukka coonucaa kiꞌapu ga kuraanaa, ee ya ɓítukkii ga kacifaa en ga kikaankaa kaamaɗa, ndaga lak ya hotin haat keeñ-soosaa ya ƴah ga kilaakɗa. Ee diima deŋ ya yaa yugohha baŋ-buuraa Kooh ɓakaa hanoh yah-ñaamɗa.

³Foñat hellúu gari, ya yii ya tookka kimúuñ, hídaa ga daa tumoh-baakaaꞌcaa hídeeri kiheñohɗa tóoh. En fodaamanaa, ɗú meƴdohoo yaakaaꞌtúu ga, ee ɗú soofoo fenoo. ⁴En kiꞌenaa, ɗú kaꞌtii duum bi ga kikaan ga heñiigarúu na baakaaꞌɗa, ⁵ee ɗú alukin woꞌeencii cii Kooh daasoheerúu, ɗú ɓii ɗú en ɓitowuciɗa, an:

«Fu kowukiigoo, Haꞌmudii, koꞌtaa ga yenaa, watukaa iñaama,

ee ya ñaꞌtaanaa, kaa soof fenoo.

⁶En kiꞌenaa, Haꞌmudii ɓaa ya waarin, ya koriri hen

ee ɓaa ya am fodii kowuci, ya feekiri hen.»

⁷Tookat coonucii ɗú daƴɗa; Kooh enndúu na kikoꞌ. En kiꞌenaa, coonuciima teewoh an ya tíkkúu ɓitowuci. Kowukii kiida, en na paamcinaa, paamci koroori? ⁸Kooh kori towutiigari hen ɓéeɓta. Kon binaa ya koꞌtiirúunaa, lak ɗú enndii ɓitowuci, ɗú en fodii towutaa límu ga iñaa kooꞌtii waas.

⁹Ɗu níindísukat paamunciigaruu ga ëldúna: man ɓa koreeruu hen ee ɗu eꞌtaɓa céeꞌ. Kon paamudiigaruu ga asamaanɗa, ɗu jommbi na kihín kikelohiꞌ, en ɗanaa ɗu laas ga kipeskaa leehoo taaꞌɗa? ¹⁰En kiꞌenaa, paamuncaagaruu, koraagaɓa naruuɗa maañnjii ee enee ga iñaa ɓa am an wërí júɓ. Kooh nak koꞌtaruu ga iñaa gën garuu, en ɗanaa ɗu laak ɓak ga kiselaꞌkaagari. ¹¹Binaa ɗu korunaa, ga saasi keeñnjuu soosoo ga, wayee nami ga kileeh hen. Binaa kaꞌ bi ga fíkíinaa, ɓuwaa koru fodaamaɗa ɓa hot jeriñaa koraama: ɓa en ɓoꞌ jam ee ɓa pes ga iñaa júwin.

Iñcii ebilohu na cii jom kiwatuku kitumɗa

¹²Kon nak, ɓëwírat yahciigarúu neewohinɗa ee ɗú on dooli ƴíꞌciigarúu nagaminɗa. ¹³Hëwíꞌɗat kotciigarúu waascaa júwin, en ɗanaa kotaa yíiwin tíin ganaa ɗíidukohoo wayee naman kiwak hen.

¹⁴Guuꞌguulukat kiꞌen ga jam na ɓaa en ɓéeɓ, na kipes ga iñaa selaꞌin, ndaga ɓéeɓ ɓaa selaꞌꞌii, hotanndii Haꞌmudii. ¹⁵Watukat, ken hanat kisúugúruk yërmaandaa Kooh laak gariɗa. Fodii kedikkaa aayin, ka ndomi tediktaa tíinoo ga aaylaataagakaɗa, watukat laak garúu yaa man fodaama, ya ndom ɓuwii ɓíinoo. ¹⁶Watukat, ken hanat kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ. Erat céeꞌ iñcii Kooh ciselaꞌíꞌcii, ee kaa madat na Esawuu, ya yaa ñamah wíinoo waa ya ñaman tahhi kitoon kiꞌen-saawkaagariɗa. ¹⁷Ɗú ínohin an, ga waa iñaama paafɗa, ya waaꞌta paamci barkeelli, wayee ya tookɗussiika. Ya mínndii sah paamci kiɓoyukidoh fenoo ga iñaa yaama amɗa, luu enee an ya kíimeeri iñaama na moon.

¹⁸En kiꞌenaa, ɗú manndii na heetaa Isarayeel deeyee ga jaŋjagaa Sínayíi, ɓoꞌ mín kileꞌ yahci gaɗa; ɗú hottii kiwiikaa tak ga ɗook gaanaa, yaayeel cisúusúus síꞌís, ñúus tërúus na uurisaa taam na toɓ wiyaakɗa. ¹⁹Ɗú kelohhii ríiꞌ mbiiɓ, ɗú kelohhii ɓan koonaakaa ríiꞌ bi ɓuwaa keloheekaɗa sah ɓaa kíim an ka hanat naɓa kiwoꞌis. ²⁰En kiꞌenaa, ɓa hatinéeríi iñii yii ebilohseeɗa an: «Ɓéeɓ ɓaa leꞌ ga jaŋjagiinaa, bi ga júuꞌ sah, tapisohatti na atoh bi ya kaan.» ²¹Iñaama ɓu-Isarayeel hotee ga jaŋjagaaɗa tíitalohee hen bi Móyíis sah woꞌꞌa an: «Mi tíitin bi mi yii saak.»

²²Ɗú nam sah kideeƴ ga jaŋjagaa Síyoŋ, teeraa Kooh yii laak kipesɗa, waa en Yéerúsaleem yaa ga asamaanɗa, daa malaaka-Kooh ɓijúnni júnni enu, ɓaa mbúumbaayukɗa. ²³Ɗú aasin ga mbooloomaa towutaa Kooh enu saaw, ee teekcaagaɓa bíduunun ga asamaanɗa. Ɗú deeyin ga Kooh yii laak kiꞌattiꞌ ɓéeɓ ɓuwiiɗa, ɗú taabin na ɓéeɓ ɓuwii fítciigaɓa setin say ee matin ga fíkíi Koohɗa. ²⁴Dú deeyin ga Yéesu yii tuukuk kifiiliimunkii kiꞌaskiiɗa, ɗú deeyin ɓan ñífiigari aamu ee iñii yéegalohu gaɗa gën iñaa yéegalohsee ga aamaa ñífaa Abeel aamuɗa.

²⁵Watukat kon kiɗúkúruk ɓii woꞌ narúuɗa. En an ɓu-Isarayeel ɓaa sagee kikelohiꞌ Móyíis, yaa woꞌee naɓa dii ga ëldúnaɗa, ɓërí rëcussii ga kisaŋkuꞌaa, wëñaa ga, ɗu ɓii ɓii, binaa ɗu súugúruk yii woꞌ naruu, en ga asamaanɗa. ²⁶Koonaakaagari kërí yëngëlee kakayfii kuɗewaa, diimaɗa nak, ya dígoh an: «Mi yëngëlis kimmanaa, eemanndii rek ga kakayfii, wayee mi hay kiyëngël asamaan ɓan.» ²⁷Woꞌeenii an: «Mi yëngëlis kimmanaa» teewoh an Kooh hay kiɓewoh dii iñcii saku ee yëngëlkinɗa, en ɗanaa cii yëngëlkooɗa doŋ tesan. ²⁸Kon waa ɗu hay kilaas Nguuraa ken mínoo kiyëngël, ɗu gërëmatti ga iñaama, ɗu súrgaꞌukki ga daa ya waarohkaɗa ee ɗu eꞌti céeꞌ, ɗu niikki. ²⁹En kiꞌenaa, Koohyiigaruu en kiwii, kaa tëkíri hen tóoh iñaa joffii.

Iñaa tahannduu kineɓloh Koohɗa

¹Dëkat kiwaaroh yaa en ɓéeɓ na mooroomci; enat ɓuwaa bokoh ga Kiristaanii. ²Kaa alat kitoputuꞌ bi jof sagaccaa hay garúu. En kiꞌenaa, ɓuwaa tumeekaɗa, laakin gaɓa ɓaa toputuꞌee ɓimalaaka ga13: 2 Malkat Sënees 18: 1-8; 19: 1-3., ee ɓa ínohhii gaka sah. ³Kaa alat ɓuwaa lagu ga kasuɗa, níindísukatɓa bi man na ɗú ɓërí bok kilagu ga kasu. Kaa alat ɓuwaa en na kisodaluɗa, níindísukatɓa bi man na ɗú ɓërí bok kisodalu.

⁴Ɓaa en ɓéeɓ erat sëy céeꞌ, ee ɓuwaa pajoh, yaa en ɓéeɓ eemat ga mooroomci. Kooh hay kiꞌattiꞌ ɓuwaa ɗúki ƴaalɓa wala ɓetiɓa ee ɓa faanuki na ɓiɓoꞌ ɓiliisɗa, wala ɓéeɓ ɓuwaa faanuki na ɓaa en ɓéeɓɗa.

⁵Sagat kiwaaꞌ hëelís kuliyuk ga kipessúu. Eemat ga iñaa ɗú laakɗa, ndaga Kooh ga kihafci woꞌ an: «Mi íisanndiiraa múk, mi foñanndiiraa bi taaꞌ.» ⁶Kon ɗu mínin kiwoꞌ na hel widëlíꞌ an:

Haꞌmudii yërí en ɓii ƴahhoo kisomɗa,

mi niikanndii dara.

Ɓoꞌ mínndoo ya kitum?

⁷Kaa alat ɓuwaa kuliyukee ga fíkíirúu kuɗewaa yéegalseerúu Woꞌeenii Koohɗa. Malakat ga daa ɓa madee ga kipesɓa bi ga kikaanɓaɗa; gëmat fodaa gaɓa. ⁸Yéesu Kiristaa, ya ya rek: daa ya madee wútúwaaɗa ya manɗa wati ee ya ƴahɗa kiman bi taaꞌ. ⁹Kaa íisat ken nëeníꞌ helciigarúu na jëgírohcaa en tóoh ee bokkii dara na Woꞌeenii Kooh yéegalohuɗa. Iñaa gënɗa wërí en an doolii ɗú laak ga keeñnjúuɗa ɗú mínwa kiɓewoh ga kijofkaa Kooh. Kitaabuk iñcaa ebilohu ga loo ñamah, waa onohu kiñam wala hoonohuɗa, haydohɗoorúu dara.

¹⁰Loteelii ɗu laakɗa, ñamahcii en gaɗa, sarahohcaa tumi lëgëy kisarahohkaagaɓa ga taalaa yaawúuꞌcaaɗa onussii ga kiñam. ¹¹Sarahohaa yiyaakyaa haydoh ñífaa júuꞌcaa tumu sarahɗa ga ɗook ɗekataa wiselaꞌíꞌwaa kibayaluk baakaaꞌcaa ɓuwaa, ee faancaa júuꞌcaa tëkíru ga foogaanaa daa ɓa dalɗa. ¹²Iñaama tah Yéesu kaannda ga foogaanaa teeraa kisétíꞌ baakaaꞌcaa ɓuwaa na ñífaagari sah-sah. ¹³Kon ɗu meyat gari ga foogaanaa daa ɓa dalohɗa, ɗu bok nari kikooruk kacifaagari. ¹⁴En kiꞌenaa, ɗu laakoo dii ga ëldúna teeraa ƴah bi taaꞌ, kërí tah ɗu ɓii ga kiheel waa ƴah bi taaꞌɗa. ¹⁵Kon ɗu koorohat ga Yéesu, ɗu kañ teekii Kooh; iñaama en sarahaa ɗu tumiꞌtiɗa. Túuwtiigaruu dëkatti kiƴeek ƴeek-kañ, ¹⁶ee kaa alat kitum yijófíꞌ na ɓan kidímaloh ga díkaantirúu, ndaga sarahcaa man fodaama cërí neɓloh Kooh.

¹⁷Kelohɗat ɓuwii kuliyuk garúuɗa, ɗú taabuk iñcaa ɓa woꞌꞌúuɗa. En kiꞌenaa, ɓa dëk ga kiwatuk fítciigarúu, waa ɓa hay kituuk bes ga fíkíi Kooh kiɓéestíꞌ lëgëyaagaɓa. Kon ɓa mínat kitum lëgëyɓa na keeñ wisóosíꞌ; ka hanat kiꞌen na kiheeñ ndaga iñaama laakɗanndiirúu jeriñ wíinoo.

¹⁸Dëkattíi kikíimiꞌ Kooh. Wóorinndíi an hellíi dalin, waa ɗí tuukin ga kiꞌenukoh yijúwíꞌ saycaa en tóoh. ¹⁹Mi wëñnjúu kikíim iñii yii: kíimɗattoo Kooh bi mi mín kigaaw kiɓoyuk garúu.

Taŋkohii na kíim-Koohii mëeñjohɗa

²⁰Kooh yërí onohi jam. Ya mílísiꞌta Yéesu, Haꞌmudiigaruu en níirohii yiyaakyii baalciiɗa, ee ñífiigari aamuɗa pokka kifiiliimunkii ƴah bi taaꞌɗa. ²¹Mi yii kíim Kooh yaama, ya onndúu kimín kitum yijófíꞌ ga ɓakaa en tóoh doonaa ɗú mëtíꞌ iñii ya waaꞌɗa. Ya tumat garuu iñaa neɓpi, kooroh ga Yéesu Kiristaa, ee ndam aawat gari bi taaꞌ. Aameen!

²²Mbokcii, mi kíimmbúu tookat, taam na kimúuñ, woꞌeencuma mi bínndúu kidaassúuɗa. En kiꞌenaa, iñcii mi bínndúuɗa hooꞌtii. ²³Mi yii yéegallúu an Tímotée mbokiigarúu meyin kasu. Binaa ya teel kileꞌaa, mi hay nari kitaam, ɗí hayyúu kiwaaknee.

²⁴Këñíꞌɗattoo ɓéeɓ ɓuwum kuliyuk ga mbooloomumgarúuɗa, na ɓéeɓ ɓuwum en ɓuu Kooh dumaɗa. Mbokcii en dii ga kúlkii Ítalíiɗa ɓii këñíꞌtúu ga ɓan. ²⁵Mi yii kíim Kooh, ya barkeellúu ɓéeɓpúu.