ƁU-GALAAT

Këyítfii Pool bín

Ɓu-Galaatɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fii fërí Pool bín kerceencaa ga teeraa Galaatɗa. Ya karin daama waas kanak kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌ wii. Yaawúu’caa na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa gëmussa, ɓa aassa ga kikerceen.

Pool jëgíreeɓa an kigëm ga Yéesu kesi kërí tahan Kooh abohɓa ɓiɓo’ ɓijúwíꞌ ga fíkíici. Wayee laakka ɓiyaawúuꞌ ɓa meyohu Yéerúsaleem, ɓa ka’ta Galaat. Ɓa woꞌꞌa ɓuwaa an yaakcaa ga jaangaa Yéerúsaleemɗa ɓërí wosɓa. Ɓa yahha tóoh iñcaa Pool jëgírohee daamaɗa. Ɓa woꞌꞌa ɓuwaa an Pool enndii apotaaꞌ yukayoh ee iñaa ya jëgí’ɓaɗa enndii kayoh ɓan. Ɓa woꞌeeɓa an ɓa ɓaama ɓa enndii yaawúu’ɗa, waa ɓa gëmin ga Yéesu ɓa jomin kitaabuk iñaa Waasaa Móyíis nakohɗa: ɓa jomin kigúruk. Fodaama Kooh abohɓa ɓiɓoꞌ ɓijúwíꞌ.

Iñaama tah Pool bínnda ɓu-Galaat kinísɓa ga iñcaama ɓa jëgíru ee meyohhii ga Koohɗa. Ya woꞌꞌaɓa an kigúrukkaa neɓloh Koohɗa eni ga keeñ ee wërí en an keeñaagaraa jom kiset hen ga fíkíici. Abaraham yërí en caasamuncii yaawúuꞌcii, moona déy Kooh abohhari ɓoꞌ yijúwíꞌ ee lak ya gúrukkii duum.

Ngëm doŋ onan ɓoꞌ kiꞌabohu yijúwíꞌ ga fíkíi Kooh, ee wa rek wërí mínlukohan ɓoꞌ kitaabuk kipeskaa neɓ Koohɗa.

Këyítfii Pool bín ɓu-Galaatɗa tíidoh anee:

1 - Pool këñíꞌ ɓu-Galaat (1: 1-5)

2 - Kooh tum Pool apotaaꞌ ee ya jëgíroh kayoh (1: 6-24)

3 - Iñii Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ kayoh-kayohɗa (2: 1-21)

4 - Ngëm doŋ onan ɓoꞌ kimúc (3: 1–4: 31)

5 - Kiwaaroh yaa en ɓéeɓ na mooroomci; Kitaam na Helii yiselaꞌíꞌyii (5: 1–6: 10)

6 - Iñcaa Pool mëeñjoh kidínkaanohɗa na taŋkoh (6: 1-18)

Pool këñíꞌ ɓu-Galaat

¹Mi Pool, mi apotaaꞌ Yéesu Kiristaa. Ɓoꞌ-súusúus falliirooka ee ka koorohhii ga ɓoꞌ, wayee ka meyoh ga Yéesu Kiristaa na Kooh, Paamudii, Kooh yiima mílísiꞌ Yéesu ga ɓuwaa kaaninɗa. ²Mi na ɓéeɓ mbok-kerceencii enu diiɗa, ɗí ɓii ɓëyrohhúu këñíꞌ, ɗú ɓuwii en ga jaangucii ga Galasíiɗa. ³Kooh, Paamudiigaruu na Yéesu Kiristaa, Haꞌmudii barkeelattúu, ee ɓa onndúu jam. ⁴Yéesu Kiristaa, Haꞌmudii, erohin kumuunkaagari ndaga baakaaꞌciigaruu, en ɗanaa ɗú mín kimúc ga ëldúnaanii ɓuwii wati wibóníꞌwii fodaa daa Koohyii en Paamudiigaruu waarohkaɗa. ⁵Ndam aawat ga Kooh bi taaꞌ! Aameen.

Hewhew winéwíꞌ wíinoo doŋ wërí laak

⁶Ɗú, Kooh yërí tanndúu koorohha ga yërmaandaa Yéesu Kiristaa. Mi jaahliꞌin lool nak ga dii ɗú onndi bíiŋ haat, ɗú taabukka hewhew winéwíꞌ wiliisɗa. ⁷En fan hewhew winéwíꞌ wiliis laak hen! Wa laakoo. Ɓiɓoꞌ doŋ ɓërí en na kihícisoh helciigarúu ee ɓa waaꞌ kikalañsoh Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga Yéesu Kiristaaɗa. ⁸Kon nak, binaa ɓoꞌ yiliis, luu enee ɗí sah, wala malaaka-Kooh, yaa meyoh asamaan, hayyúu kiyéegal hewhew wiliis waa enndii wii ɗí yéegallúuɗanaa, ya saŋkuꞌat. ⁹Ɗí mosinndúuka kiwoꞌ ee mi yii taabis ga wati: binaa ɓoꞌ yéegallúu hewhew winéwíꞌ wiliis waa bokkii na wii ɗú laas garíiɗanaa, ya saŋkuꞌat. ¹⁰Kon diimaɗa, mi heel iñaa neɓ ɓoꞌ-súusúuse? Óꞌóo, mi heel kay iñaa neɓ Kooh! Mi heel ɓuwii waaꞌtoone? Binaa mi lísee bi wati kiheel ɓuwii waaꞌtoonaa, eneenaa mi enoo súrga Kiristaanii.

Iñaa tum Pool apotaaꞌɗa

¹¹Mbokcii ga ngëmiiɗa, mi waaꞌ ɗú ínoh an Hewhewii winéwíꞌwii mi yéegalohɗa meyohhii ga ɓoꞌ-súusúus. ¹²Mi laassiiwa ga ɓoꞌ-súusúus ee ken jëgíꞌtiiroowa wayee Yéesu Kiristaa na kihafci yërí ínohlukohhoowa.

¹³En kiꞌenaa, ɗú kelohin ga dii mi madee kuɗewaa ga waa mi en ga Waasii yaawúuꞌciiɗa. Ɗú ínohin daa mi tamohee ga kihatal ga kipesɓa ɓuwaa ga jaangaa Koohɗa, mi yaa tum tóoh kitasaarohɓa. ¹⁴Ɓuwaa mooroomee naroo ee ɓa yaawúuꞌɗa, ɓiyewin gaɓa leꞌséeríiroo fen ga kitaabuk waasii yaawúuꞌcii. Ee mi wëñeeɓa kikaantukoh ga kitaabuk iñcii cosaanii ɓicaasammboo nakoh kitumɗa. ¹⁵Kooh nak tanukkaroo lak mi límussii duum. Ya ɓayyaroo ga yërmaandaagari, mi en súrgaci. ¹⁶Ee ga waa neɓpari ya teeɓparoo Kowukiigariɗa, mi ínohlukohka ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa, mi meekissii ken kiꞌonndoo hel ga iñaama. ¹⁷Ee ɓan mi kaꞌtii Yéerúsaleem kihotohnee na ɓuwaa ɗeɓpoo kiꞌen apotaaꞌɗa, wayee mi nammba kiꞌíisuk kúlkaa Arabíi, lëehíꞌta mi ɓoyukka teeraa Damaas. ¹⁸Tíkka ga tíkíis taahay, mi hannda kikaꞌ Yéerúsaleem kiꞌínohɗoh na Sefas1: 18 Sefas wërí en teekaa Peeꞌ ɓayohsiɗa.. Mi ennda nari bes cidaaŋkaah na ciyëtúus. ¹⁹Mi hottii apotaaꞌ yíinoo yiliis, enndiirinaa. Mi hotta ɓan Saak këmëeŋkí Haꞌmudii. ²⁰Kooh ínohin an iñii mi bínndúu yii enndii saboh.

²¹Lëehíꞌta, mi hannda kikaꞌ gohaa Síríi na waa Sílísíi. ²²Waama, lakanaa ɓuwaa gëm ga Kiristaa ga kúlkaa Yúudéeɗa mossooroo kihot; ²³ɓa kelohee rek ɓuwaa ɓaa woꞌ an:

- Ɓaa yaama hataleeruu ga kipes kiɗewaaɗa, ɓaama déy, wati ya yii yéegaloh ngëmii ya heelee kiɗúbíꞌ ga ɓuwiiɗa.

²⁴Fodaama, ɓa aawwa kikañ Kooh ga dii mi man diimaaɗa.

Pool ɓoyukka Yéerúsaleem

¹Waa ennda ɗa, tíkíis tidaaŋkaah na tinikiis tíkka ga, mi ɓoyukka Yéerúsaleem, mi na Barnabaas. Mi ɓaydohha Tít ɓan. ²Mi kaꞌta daama ndaga Kooh yërí ínohlukoheeroo an mi jomin da kikaꞌ. Ɓuwaa kuliyuk ga jaangucaamaɗa, mi laakka saawal naɓa ɓa haŋɓa. Mi ɓéestíꞌtaɓa Hewhewii winéwíꞌwii mi yéegaloh ga ɗuuƴ ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa. Mi tum iñaama ndaga mi waaréeríi iñaa mi sodee ga kilëgëy na iñii mi lëgëy watiɗa en sooƴ. ³Ee Tít, yii taabee narooɗa, ya iñaa Gerek2: 3 Pool waaꞌ kiwoꞌ an Tít enndii yaawúuꞌ. ee ken sah gítínndiiri kigúruk2: 3 Kigúrukkaama enee kiteewoh an ɓa ɓiyaawúuꞌ. Yaawúuraa en ɓéeɓ jomin kitum baah kigúruk ga oomaa-ƴaalcaa.. ⁴Laakka ga ɗuuƴcíi ɓuwaa tíksee hafɓa ɓimbok-kerceen ee saboh, ɓa abee an ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa jomuunun kigúruku2: 4 Yaawúuꞌcaa ɓíinoo gëmuunun ga Yéesuɗa ebilsee ɓuwaa kigúruk enndiikanaa, ɓa woꞌ an kimúc laakoo. Ɓuwaama hayee ga ɗuuƴcíi kiɗeñtuk kiꞌínoh jamaa ɗí laak ga kitaabuk Yéesu Kiristaaɗa ɓa meƴdohhíi ga. Ee fodaama ɓa ɓoƴkidohhíi ga kiꞌen ñaam Waasii Móyíis. ⁵Wayee ɗí onndiiɓa hal ga fen, doonaa kayohfaa ga Hewhewii winéwíꞌwiiɗa tesiꞌtúu. ⁶Laakeera ɓiɓoꞌ ɓaa tíku an ɓërí wëñ kilaak solu. Wayee iñaa ɓa eneeɗa ɓíttiiroo ndaga ɓuwii ɓéeɓɓa wíinoo ga Kooh. Ɓuwaama tíksee an ɓërí wëñ kilaak soluɗa tíkussii woꞌeen ga lëgëyaagoo. ⁷Hanaa kay ɓa nam kihot sah an Kooh yërí díŋkaanndoo lëgëy kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii ga ɗuuƴ ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa2: 7 Ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa Bídii meƴdoh dii «ɓuwii gúrukkiiɗa» fodaa daa ya nak Peeꞌ kiyéegalohwa ga ɗuuƴ yaawúuꞌcaaɗa. ⁸En kiꞌenaa, Kooh yaa tum Peeꞌ apotaaꞌ, wossari ga yaawúuꞌciiɗa, yërí tummboo apotaaꞌ ɓan, wossaroo ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa. ⁹Saak na Peeꞌ na Saŋ, ɓii abu kiꞌen fodii jíp ga jaangiiɗa, tookuunun an Kooh yërí ɓëwíꞌtoo, eꞌtaroo kilëgëy iñaama. Ɓa eꞌtaríi kon yah, mi na Barnabaas kiteewoh an ɗí wíinoo. Fodaama ɓéeɓpíi ɗí júwohha ga an, ɗí, ɗí aawan ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa, ɓa, ɓa aaw ga yaawúuꞌcaa. ¹⁰Enaama yíinoo doŋ yaa ɓa kíimeeríi, yërí en kifoñ hel ga ɓuwaa en ga jaangaagaɓa ga Yéerúsaleem ee laaksoo daraɗa. Ee iñaama mi tuukka ga kitummbi.

Pool ñaꞌta Peeꞌ ga Añcoos

¹¹Peeꞌ nak hayya teeraa Añcoos, mi tapukohha nari ga fíkíi ɓéeɓ ndaga ya calee kiñaꞌ hen. ¹²En kiꞌenaa, balaa ɓuwaa Saak wosee Añcoosɗa hayunaa, Peeꞌ daanee kiñami na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa. Wayee daa ɓuwaama hayee, ya meƴca ga, ya íissa kiñami naɓa ndaga ya niikee yaawúuꞌcaama gëmu ga Yéesu ee ɓa faꞌ ga kigúrukkaaɗa. ¹³Yaawúuꞌcaa tes gëmu ga Yéesuɗa aasussa ga iñaa Peeꞌ enukoh yaama, bi ga Barnabaas sah ɓaydohussa ga kiɗúkohkaagaɓa kaama. ¹⁴Daa mi hotee an enukeenaagaɓa waama júɓpii ee taammbii na kayohfii Hewhewii winéwíꞌwii, mi tapukohha na Peeꞌ ga fíkíi ɓéeɓ, mi woꞌꞌari an: «Fu yii fu en yaawúuꞌ ee fu foñin dii yaawúuꞌ pesiɗa, fu taabukka kipeskii ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa, fu gítínoh ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa ya ga kitaabuk kipeskii yaawúuꞌcii?»

Yéesu músalin yaawúuꞌcii na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa

¹⁵Ɗí, ɗí límu yaawúuꞌ, ɗí enndii ɓitumoh-baakaaꞌ en fan ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa2: 15 Pool woꞌ fodaama fodii yaawúuꞌcaa múus. Ɓa tík ɓéeɓ ɓuwaa enndii yaawúuꞌ fodii ɓitumoh-baakaaꞌ. ¹⁶Wayee nak, ɗí ínohin an ɓoꞌ-súusúus, kigëm ga Yéesu Kiristaa doŋ tahanndi kiꞌen ɓoꞌ yijúwíꞌ ga fíkíi Kooh, wayee enndii kiꞌayuk ga kitum iñaa Waasii Móyíis nakohɗa. Ɗí nak, ɗí gëmin ga Yéesu Kiristaa doonaa ngëmaagaríi ga Kiristaa waama onndíi kiꞌen ɓiɓoꞌ ɓijúwíꞌ ga fíkíi Kooh, wayee enoo an ɗí ayuk ga kitum iñii Waasii Móyíis nakohɗa. Ndaga kiꞌayuk ga kitum iñii Waasii Móyíis nakohɗa tahoo ken kiꞌen ɓoꞌ yijúwíꞌ ga fíkíi Kooh. ¹⁷Wayee binaa en an ga dii ɗí heel kiꞌen ɓoꞌ yijúwíꞌ ga fikíi Kooh, ndaga Kiristaaniiɗa, ɗí nam kiꞌabu ɓitumoh-baakaaꞌ fodii ɓuwii enussii yaawúuꞌɗanaa, waama lak Yéesu yërí amɗohhíi ga kitum baakaare? Múk, iñaama kay mínoo kiꞌen. ¹⁸En kiꞌenaa, binaa mi ɓúuk Waasii Móyíis, lëehíraa mi ɓoƴkis, mi tuukiriswanaa, kon mi namin kiꞌen ɓaa saŋ kitaabuk waas. ¹⁹Waasii Móyíis onndoo kilëehɗuk kipes gawa, en ɗanaa mi mín kipes ga iñaa Kooh waaꞌɗa2: 19 Malkat Galaat 4: 4-5.. Mi daaƴdohuunun na Kiristaa ga kuraanaa. ²⁰Fodaama, enissii an mi ga kihaffoo mi yërí en na kipes, wayee Kiristaanii yërí en na kipes garoo. Kipeskiigoo wati, fodii ɓoꞌ-súusúus, mi peska ga kigëm ga Kiristaanii, Kowukii Kooh, ka kii ka waaꞌtaroo, bi mi tahhari kitook kiꞌeroh kumuunkaagariɗa. ²¹Mi sagoo múk yërmaandaa Kooh, ndaga binaa en an Waasii Móyíis wërí onohi kiꞌen ɓoꞌ yijúwíꞌ ga fíkíi Koohaa, kon Yéesu Kiristaa kaanin sooƴ.

Kitaabuk Waasii Móyíis wala kilaak ngëm ga Yéesu

¹Ɗú ɓu-Galaat, ɗú lohoyin hel kat, ɓii móoñís hafciigarúu ɓa? Moona déy, ɗú teewuunun bi leerin lañ ga hasciigarúu Yéesu Kiristaa yaa daayu ga kuraanaaɗa. ²Mi waaꞌ ɗú taassoo ga iñii mi meekissúu yii doŋ: kitaabuk iñii Waasii Móyíis nakoh kitumɗa kërí onndúu kilaas ga Helii yiselaꞌíꞌyiinoo, kigëm Hewhewii winéwíꞌwii ɗú kelohɗa kërí onndúuka? ³Ɗú mín na kilohoƴ hel fodaama? Dii ɗú dalin moꞌ-moꞌ kiyaakaaꞌ ga Helii yiselaꞌíꞌyiiɗa, ɗú waaꞌ kimëeñjoh kiyaakaaꞌ diima ga dooliciigarúune? ⁴Kon dii ɗú kooꞌɗa tóoh enin sooye? Iñaama mínoo kiꞌen sooƴ kay! ⁵Kooh yóoskíꞌ Helii yiselaꞌíꞌyii ga ɗookkúu, ya tumi kíntaan ga ɗuuƴcúunaa, dii ɗu taabuk iñii Waasii Móyíis nakohɗa tah ya tumkanoo, dii ɗú keloh Hewhewii winéwíꞌwii ɗú gëmmba gaɗa tahka?

⁶Ɗu malakohatka ga Abaraham. Këyítfaa woꞌ ga looci an: «Abaraham aƴca hafci ga Kooh ee Kooh abohhari ɓoꞌ yijúwíꞌ ndaga ngëmaa ya laak gariɗa.» ⁷Kon ínohat gaka an: ɓuwii gëm ga Koohɗa ɓërí doŋ bok ga níilaa Abaraham. ⁸Ee sah, balaa daranaa Këyítfaa waayukɗeera ɓéeɓ ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa an Kooh hayɓa kiꞌaboh ɓiɓoꞌ ɓijúwíꞌ ndaga ngëmaagaɓa ɓa laakan gariɗa. Kërí tah bíduunun ga Këyítfaa an kuɗewaa Kooh yéegalee Abaraham Hewhewii winéwíꞌwii wii an: «Mi hay kibarkeel heetcii ga ëldúnaɗa tóohca ee koorohan garaa.» ⁹Abaraham gëmmba ee Kooh barkeellari. Fodaama ɓéeɓ ɓuwaa gëmɗa Kooh barkeelinɓa fodaa daa ya barkeelee Abarahamɗa.

¹⁰En kiꞌenaa, ɓuwii ayuk ga kitum iñii Waasii Móyíis nakohɗa, ɓa ɓii ga kisaŋkuꞌ, ndaga Këyítfaa woꞌ an: «Ɓéeɓ ɓaa dëkkii ga kitaabuk tóoh iñcii bídu ga Waasii Móyíisɗanaa, ɓaama saŋkuꞌat.» ¹¹Ee leerin sah an kitaabuk iñii Waasii Móyíis nakohɗa tahoo ken kiꞌabu ɓoꞌ yijúwíꞌ ga fíkíi Kooh, waa Këyítfaa woꞌin an: «Ɓaa Kooh aboh ɓoꞌ yijúwíꞌ ndaga ngëmaa ya laakɗa hay kipes.»3: 11 Habak 2: 4; Room 1: 17; Yaawúuꞌcaa 10: 38.

¹²Kigëm ga Waasii Móyíis nak bokkii dara na kigëm ga Kooh. Wayee nam kiꞌen sah an: «Ɓaa taabuk iñcii Waasii Móyíis nakohɗanaa pesan gaca.»

¹³Waasii Móyíis saŋkuꞌeeraruu ee Kiristaa músallaruu ga, ya tíkukka kisaŋkuꞌkaama ga hafci, waa bídu ga Këyítfaa an: «Ɓéeɓ ɓaa apohu kilíku ga kedik, ɓaama saŋkuꞌat.» ¹⁴Ennda fodaama doonaa baarkeelaa Kooh dígee Abaraham, koorohha ga Yéesu Kiristaaɗa leꞌ bi ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa. Ee ɓan, ɗu ɓéeɓpuu, ga ngëmii ɗu laak ga Koohɗa, ɗu laas ga Helii yiselaꞌíꞌyii ya dígoheeɗa.

Waasii Móyíis na iñcii dígohuɗa

¹⁵Mbokcii, malakat ga dii ɓuwii tumiɗa. Kifiiliimunkaa pokohu, binaa ka kooꞌ ga waasaa, ken mínooka kisaŋ ee ken mínoo kiɓaat dara ga. ¹⁶Kooh nak dígee Abaraham na níilaagari. Këyítfaa woꞌꞌii an: «na ɓuwaa bok ga níilaagaraaɗa», en fan ɓa ɓiyewin. Wayee ɓoꞌ yíinoo doŋ yërí woꞌu: «na níilaagaraa», ee Kiristaanii yërí. ¹⁷Kon iñii yii yërí mi waaꞌ kiwoꞌ: Kooh ɗewee kipokoh kifiiliimun na Abaraham, ee ka kooꞌta waas. Kifiiliimunkaama enin dii tíkíis titéeméeꞌ-nikiis na tidaaŋkaah-kaahay (430), Kooh hannda kihaydoh Waasii Móyíis. Kon Waasii Móyíis mínoo kipëkís kifiiliimunkaa kaama, wa nís iñaa Kooh dígoheeɗa. ¹⁸En an Waasii Móyíis wërí oni ɓoꞌ kilam ga Koohaa, kon ensissii dígaa Kooh dígoheeɗa onohika. Ee moona déy, Kooh kooroh ga dígaa ya dígee Abarahamɗa, barkeellari.

¹⁹Kon Waasii Móyíis wa enohu ya? Wa ɓaatu ga hen doonaa wa teeɓ ɓuwii faŋ iñcii ɓa tumi ee ɓa këldúki iñcii Kooh nakohɗa. Ee iñaama laakan bi ga daa níilii Abaraham Kooh dígoheeɗa hayohan. Waasiima, Kooh yërí yóoskíꞌwa ga ɓuwii, koorohha ga malaakacaagari, ɓa eꞌtawa Móyíis yaa enee ga díkaanti3: 19 Malkat Léwítík 26: 46. Kooh na ɓuwiiɗa. ²⁰Ga loo iñaa dígohseeɗa, ɓuwii hídírohu ga iñaamaɗa ɓa ɓoꞌ yíinoo, ee Kooh yërí woꞌu da, kon soolukissii ɓaa tíidan ga díkaantaa.

Iñii tah Waasii Móyíis kihayɗa

²¹Kon Waasii Móyíis ɗaloh hen na iñcii Kooh dígoheeɗane? Óꞌóo kay! Enee an laakin waasaa yóoskíru, waa mín kiꞌeroh kipes kayoh-kayohɗanaa, eneenaa Kooh ɓewan ɓuwii taabuk Waasii Móyíisɗa ya abohɓa ɓoꞌ ɓijúwíꞌ ga fíkíici. ²²Wayee Këyítfaa woꞌin an ɓuwii ɓéeɓɓa baakaaꞌ laginɓa pat, en ɗanaa ɓuwii gëm ga Yéesu Kiristaaɗa doŋ ɓërí laasan ga iñaa Kooh dígoheeɗa ee koorohan ga ngëmaa ɓa laakɗa. ²³Balaa jamaanaa kigëm ga Yéesu Kiristaa hayanaa, Waasii Móyíis lageeru hen pat, wa waa sek daa Kooh ínohluhannduu kigëmkaama. ²⁴Fodaama Waasii Móyíis wërí níireeruu bi ga daa Kiristaanii hayan, en ɗanaa ga ngëmii ɗu laak gariɗa, Kooh abohuu ɓiɓoꞌ ɓijúwíꞌ. ²⁵Waa kigëm ga Kiristaanii leꞌin, ɗu soolukissii níirohaa yaama. ²⁶En kiꞌenaa, ɗú ɓéeɓpúu, ɗú ɓii ɗú gëm ga Yéesu Kiristaa ee ɗú en nari wíinooɗa, ɗú ɓitowu Kooh. ²⁷Ɗú ɓéeɓpúu ɓan, ɗú bëtísiꞌu ga teekii Kiristaanii, kërí tah, ɗú enin nari wíinoo ga fíkíi Kooh. ²⁸Kon laakissii an yii yaawúuꞌ, yii enndii yaawúuꞌ. Laakissii an yii ñaam, yii enndii ñaam. Laakissii ɓan an yii ɓeti, yii ƴaal, ndaga ɗú ɓéeɓpúu ɗú wíinoo ga Yéesu Kiristaa. ²⁹En lak Kiristaanii yërí laakkúunaa, ɗú bok ga níilii Abaraham ee ɗú hay kilam iñaa Kooh dígee Abarahamɗa3: 29 Malkat 3: 16..

¹Ɗú ínohin kon iñii yii mi woꞌꞌúuɗa: ɓaa jom kilam Paamci en ya lís kiꞌen oomaanaa, luu enee an alalaa tóohwa wuuci, dara wóotírohhiiri na ñaam. ²Ɓiɓoꞌ ɓërí toputuꞌanndi, ɓa toputuꞌi iñaa ya laakɗa, bi ga daa jamaanaa paamci woꞌ an ya mín hafci kiɓayɗa leꞌan. ³Ee ɗí ɓan, ga wii ɗí en oomaaɗa4: 3 Pool am fodii oomaa, ɓéeɓ iñaa laakee balaa Kiristaa na Hewhewaa winéwíꞌwii hayanaa, ɗí enee ñaam baahcii ëldúna4: 3 Baahcii ëldúna tumeencaa yaawúuꞌcaa na ɓuwaa enndii yaawúuꞌɗa ee ɓa gëmee gacaɗa. Malkat 4: 9 na Koloos 2: 8, 20. ⁴Wayee nak ga waa wahtaa Kooh woꞌeeɗa leꞌꞌa, ya wossa Kowukaagari, ka límukka ga ɓeti, ka hayya ga jamaanaa Waasaa Móyíis, ⁵doonaa Kowukaa laas ɓuwii aƴ kipesɓa ga Waasii Móyíisɗa. Fodaama ka onndaruu kiꞌen ɓitowu Kooh. ⁶Kooh waareeruu kiteeɓ an ɗu ɓitowuci, kërí tah, ya wossa Helaa Kowukaagari ga keeñciigaruu. Helaa waama wërí ɓayiri didóolí an: «*Abaa! Paammboo!». ⁷Kon fu enissii ñaam, wayee fu kowu. Ee waa fu kowu, Kooh hayyaa kiꞌon fu lam ga iñcaa ya ɗaakiꞌ towutaagariɗa.

Pool jaahliꞌꞌa ga ɓu-Galaat

⁸Kuɗewaa, ɗú ínohéeríi Kooh, ee ɗú daanee kijaamuk fodii ñaam enaama ciliis caa enndii Kooh kayoh-kayohɗa. ⁹Wayee diimaɗa, waa ɗú hídohin na Kooh, wala sah waa Kooh hídohin narúu, ɗú mín na kiɓoyukis ga baahcaa caama haydohɗoorúu tús ee ca caloo daraɗa? Iñii tah ya ɗú waaꞌ kiɓoyukis kiꞌen ñaam gaca? ¹⁰Laakin ga bescii, ga ñiincii, ga jamaanucii, wala tíkíistii, caa ɗú am, ɗú tíkkaca enaama cilëekíꞌ-solu. ¹¹Mi niikin man daal iñii mi son garúuɗa tóoh en sooƴ!

¹²Mbokcii, mi kíimmbúu, tumat fodiigoo, waa mi tumin haffoo fodii garúu4: 12 Ga kiyaawúuꞌkaagari, Pool meƴca ga tóoh iñcaa Waasaa Móyíis ebiloheeɗa. Fodaama, ya nak ɓu-Galaat ɓa tum fodaa gari, ɓa súmíyuk ga ɓéeɓ iñcaa baahcaagaɓa nakohɗa.. Ɗú mosooroo kitum iñaa mesikkoo. ¹³Ɗú níindísukaa, wii mi ɗeɓpúu kiyéegal Hewhewii winéwíꞌwiiɗa, lak mi ɗúukoolin. ¹⁴Hídaa daa ɗúukoolii faanfiigoo sodaleerúuɗa tóoh tahhii bi ɗú saŋngaroo ɗú sëbítukkaroo4: 14 Mëdírohat iñaama na woꞌeencaa Ísayíi ga 53: 3-4. Wayee fodii malaaka-Kooh, wala sah fodii Yéesu Kiristaa, ɗú ɗapparoo ga ɗuuƴcúu. ¹⁵Wada keeñ-soosaa ɗú taabee nawaɗa? Na dii ɗú safareeɗa! Mi mínin kiseediꞌ garúu an, enee an mínukinaa eneenaa ɗú hay kilukit tuhastiigarúu, ɗú eꞌtoota. ¹⁶Kon diima, mi enin ɓaa ɗú waaꞌtii gari kihot ndaga kayohfii mi woꞌꞌúuɗane?

¹⁷Ɓuwum enu na kifool ga fenoorúuɗa, nofcumgaɓa moroo. Ɓa heellúu kihëgísoh naroo4: 17 Galaat 3: 23 Iñaa Pool woꞌɗa ɓan wërí en an ɓuwaama kokohin ɓimooroomɓa kiꞌaas ga Nguuraa Kooh, en ɗanaa ɗú fooli ga fenooɓa. ¹⁸Kikaantukoh ga yen jofin, wayee enat ga yijófíꞌ, ee ɓan ka enat besaa en ɓéeɓ. Ka hanat kiꞌen rek binaa mi en narúunaa. ¹⁹Towutiigoo, ɗú tahinndoo kiꞌenis ga coonu, en fan ɓetifaa en na kimatuk. Ee iñaama ƴah bi ga daa Kiristaanii pesan garúu. ²⁰Dii mi waareerúu kideeƴ diima deŋɗa, bi mi tuuk, mi woꞌ narúu woꞌeen wiliisɗa. En kiꞌenaa, mi ínohoo dii mi tumanndúuɗa.

Iñaa laakee ga díkaanti Agaaꞌ na Saaraaɗa

²¹Woꞌattoo, ɗú ɓii ɗú waaꞌ kiꞌaƴ kipeskiigarúu ga Waasii Móyíisɗa, ɗú ínohoo iñii wa woꞌɗa hene? ²²En kiꞌenaa, bíduunun ga Këyítfaa an Abaraham laakee towu tanak tiƴaal. Yíinoo, ya laakki na ñaam yiɓeti, yíinooyaa, ya laakki na ɓetifaa enndii ñaam. ²³Kowukaa ya laak na ɓetifaa en ñaamɗa límu fodii towutii ɓéeɓta. Wayee kaa ya laak na ɓetifaa enndii ñaamɗa, límu ga kíntaanaa Kooh tum kimëtí iñaa ya dígoheeɗa. ²⁴Laakin yen yiliis yaa ɗaakuk ga woꞌeenaama: Ɓeticaama teewoh kifiiliimunoh kom kanak. Kifiiliimunohkaa kíinoo, Kooh pokoheeka na Móyíis ga jaŋjagaa Sínayíi, ee lím towu-ñaam kesi. Ɓeti-ñaamfaa ee teeku Agaaꞌɗa fërí teewohka. ²⁵Agaaꞌ yërí mandarga jaŋjagaa Sínayíi en ga kúlkaa Arabíiɗa. Ya teewoh Yéerúsaleem yii ga jamaanii diimaɗa. Yéerúsaleem yiima, na ɓuwaa dëk daɗa, ɓa ɓiñaam. ²⁶Wayee kifiiliimunkaa kukanakkaa meƴdoh Yéerúsaleemyaa en ga ɗookɗa4: 26 Ɓetifii woꞌu diiɗa fërí en Saaraa. Malkat Ínohlukoh 3: 12; 21: 2, 10. Ya enndii ñaam ee yërí en eewwuu. ²⁷En kiꞌenaa, Këyítfaa woꞌ an:

«Fu, ɓetifii mínoo kilaak kowuɗa,

neɓluka;

fu yii fu mosoo kiꞌínoh mesiklaat kilaak kowuɗa,

kurnuka,

ndaga towutaa ɓetifaa foñuɗa tërí wëñan kiyewin taa ɓetifaa en na ƴaalciɗa4: 27 Malkat Ísayíi 54: 1..»

²⁸Ɗú nak mbokcii, ɗú ɓërí en towutii límu, fodaa Ísaak, ga dígaa Kooh dígohee na Abarahamɗa. ²⁹Kuɗewaa, kowukaa límsee fodii towutii ɓéeɓtaɗa daanee kihatal ga kipes kowukaa límu ga doolii Helii yiselaꞌíꞌyiiɗa. Ee iñaama bi wati lís kilaak. ³⁰Wayee iñii yiida woꞌsee Abaraham bídussa ga Këyítfaa an: «Kaalaa ñaamii ya na kowukiigari, ndaga kowukii ñaamii jomoo kibok kilam na kowukii ɓetifii enndii ñaamɗa4: 30 Malkat Sënees 21: 10..»?

³¹Kon nak mbokcii, ɗu enndii ɓitowu ñaam wayee ɗu ɓitowu ɓetifaa enndii ñaamɗa.

Watukat kiꞌenis ñaam

¹Kiristaanii ɓëgísinnduu doonaa ɗu laak haffuu kayoh-kayohɗa. Kon nak, yëgísat ga iñii ɗú amɗa ee kaa tookat kiñaam galukis ga ɗookkúu.

²Súkúrukat, mi Pool, mi woꞌꞌúu an: binaa ɗú eroh haffúu ga kigúrukaa, iñii Kiristaanii tumiꞌtúuɗa laakɗoorúu jeriñ wíinoo. ³Mi yii woꞌiska ɓan an: ɓéeɓ ɓaa eroh hafci ga kigúrukaa, ya joman kitaabuk hen ɓéeɓ iñcii Waasii Móyíis nakoh kitumɗa. ⁴Ɗú ɓii ɗú heeli kiꞌabu ɓiɓoꞌ yijúwíꞌ ga fíkíi Kooh, ga kitaabuk Waasii Móyíisɗa, ɗú hëgísohin haffúu na Kiristaanii ee ɗú meƴdohin haffúu ga yërmaandaa Kooh. ⁵Ɗí ɓii ɗí gëminɗa nak, Helii yiselaꞌíꞌyii yërí onndíi kiyaakaaꞌ an Kooh hayyíi kiꞌaboh ɓiɓoꞌ ɓijúwíꞌ ga fíkíici. Ee iñaama yërí ɗí sek wa gaaw kilaak. ⁶En kiꞌenaa, binaa ɓoꞌ en wíinoo na Yéesu Kiristaanaa, iñaa laak soluɗa enndii kigúruk, wala kigúrukkii. Iñaa laak soluɗa wërí en kilaak ngëmaa teewohi tumeencaa taam na kiwaaroh.

⁷Jaarii ɗú bëteeɗa dii wa jekeeɗa moos! Ɓii pellúu ɓa, hoonohharúu kitaabuk kayohfii? ⁸Iñaa ɗú gëmlukohu yaama meyohhii ga Kooh, yii ɓayyúu ɗú hay gariɗa. ⁹Woꞌuunun an «Moloŋ kuun wijutuut, waa kaañohin, dooyin kikaañohi kuuncaa ɓéeɓca.» ¹⁰Moona déy, mi abin yaakaaꞌ garúu ndaga Haꞌmudii. Mi ínohin an halaatciigaruu wóotírohanndii ga iñuma. Wayee ɓaa aas ga ɗuuƴcúu, hícohha helciigarúuɗa, ɓaa ya mín kiꞌen tóoh, Kooh hayyi kisaŋkuꞌ.

¹¹Kon mbokcii, mi ga kihaffoo, enee an mi lís kijëgíroh an kigúruk tumsataa, eneenaa mi hatalsoo ga kipes. Kon iñii tah ya mi hatalu ga kipessoo? Kikaankii Yéesu ga kuraanaa mi en kiyéegaloh ee ka newoo ɓuwiiɗa, kërí tahka. ¹²Ɓuwiima jaahallúu ga iñaamaɗa, mi woꞌ man ɓa hanat kiꞌeem ga kigúruk doŋ, wayee ɓa namat kigúꞌ hen tóoh.

¹³Ɗú nak mbokcii, Kooh ɓayinndúu, ɗú hay gari, en ɗanaa ɗú laak haffúu. Wayee nak, kaa koorohat laakaa ɗú laak haffúu waama, ɗú pesi ga iñaa neɓ kumuunndúu rek. Namat kiwaaroh hen, ɗú dímalohi ga díkaantirúu. ¹⁴En kiꞌenaa, Waasii Móyíis, iñcii wa nakohɗa tóoh matin ga woꞌeenii wiwóoríꞌwii wii: «Waaraa mooroomfu fodaa daa fu waaꞌ haffuɗa.» ¹⁵Ee ɓan binaa ɗú tum fodii júuꞌcii ga ëgíriiɗa, ɗú ɗowohi, ɗú ñamohi ga ɗuuƴcúunaa, ínohat an ɗú aaw ga kilëehɗoh ga ɗuuƴcúu. Kon watukat iñaama.

Íisat Helaa yiselaꞌíꞌyaa kuliyuk ga kipeskiigarúu

¹⁶Iñii yii yërí mi ƴahhúu kiwoꞌ: Íisat Helii yiselaꞌíꞌyii ya níiꞌ kipeskiigarúu, en ɗanaa, ɗú taabukoo neɓlaat-kumuunndúu. ¹⁷En kiꞌenaa, iñaa neɓ kumuun ɓoꞌ-súusúus bokkii na iñaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa waaꞌ, ee iñaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa waaꞌɗa wóotírohin na iñaa neɓ kumuun ɓoꞌ-súusúus. Kon nak iñcaa kanakcaa caama mínohsoo, en ɗanaa, enoo an iñaa neɓpúu ɓéeɓ ɗú mínndi kitum. ¹⁸Binaa ɗú kuliyukiꞌ Helii yiselaꞌíꞌyii ga kipeskiigarúunaa, Waasii Móyíis tíkukisoorúu.

¹⁹Leerin an ɓaa taabuki neɓlaat-kumuun ga kipesci, tumi iñcii cii: kiŋalaañuk; kiɓay halaat cisépíꞌíꞌ; kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ; ²⁰kijaamuk koof; na kinaahuk, kimínohoo na mooroomfu, kiñaroh na kiꞌiñaan, kiꞌaylukoh, kiwaaꞌ kiwëñíꞌ, kihëgískoh, na kifaꞌɗoh, ²¹kiñeeh ɓoꞌ, kiliiluk ga kiꞌan na kiñam, kihaabin na enaama ciliis caa manɗa. Mi ɗeweerarúuka kiwoꞌ ee mi yii woꞌissúuka yii: ɓuwaa enukoh iñcaamaɗa boksoo ga Nguuraa Kooh.

²²Wayee iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii lími ga ɓoꞌɗa cërí en: kiwaaroh, kineɓ keeñ, kilaak jam, kiteey, kijof, kilaak yërmaandi ga ɓoꞌ na kiꞌen goꞌ; ²³kimoꞌ keeñ na kimín kiꞌabuk. Ee wóorin an iñcaama Waasii Móyíis saŋngiica. ²⁴Ɓuwii en ɓuu Yéesu Kiristaaɗa apuunun ga kuraanaa kiɓoꞌkaagaɓa taabuki neɓlaat-kumuunɗa, na iñcaa cibóníꞌcaa helɓa líki gaɗa. ²⁵En lak Helii yiselaꞌíꞌyii yërí onnduu kipesaa ɗu taaban ɓan ga iñaa ya waaꞌɗa. ²⁶Kindamukoh hanat kilaak ga díkaantiruu: ɗu Íisat kidiiŋatoh, ɗu íis kiꞌiñaadoh.

Kiꞌamɗoh ga díkaantirúu

¹Mbokcii, binaa ɓoꞌ abu ga kitum iñaa joffiinaa, ɗú ɓii ɗú taam na Helii yiselaꞌíꞌyiiɗa, ɗú ɓërí jommbi kiɓoyukidoh ga kayoh, ɗú taam ga na teey. Ee ɗú, yaa en ɓéeɓ watukat hafci, doonaa dú keenoo ɓan ga fíꞌ Seytaani. ²Ɗú, amɗohat ga díkaantirúu kikooruk ɗofciigarúu. Fodaama, ɗú hay kimëtíꞌ kitum ɓéeɓ iñii waasii6: 2 Malkat 5: 14: «Waaraa mooroomfu fodaa daa fu waaꞌ haffuɗa»Kiristaanii nakohɗa. ³En kiꞌenaa, binaa ɓoꞌ tík hafci kilaak solu ee lak ya enndii dara, ya ɗúk hafci. ⁴Ɓaa en ɓéeɓ, malaksukohat iñcaa ya tumiɗa. Ya hot iñaa ya ndamukan ganaa, ya eemdohatka ga hafci, ya hanat kinatuk ga mooroomci. ⁵Ndaga ɓaa en ɓéeɓ línan sasaagari. ⁶Ɓaa en na kijëgíru Hewhewii winéwíꞌwii, warat ɓaa jëgíꞌtiɗa ga ɓéeɓ iñcaa ya laakɗa. ⁷Ken hanattúu kiɗúk ga iñii yii: Kooh, ken yapoori. Ee iñaa ɓoꞌ sokaa, píikanndi. ⁸Ɓaa fu sok iñaa neɓ kumuunfunaa, fu píikan iñaa neɓlaat-kumuun límɗi ɓoꞌɗa ee wërí en kikaan. Wayee ɓaa fu sok iñaa Helii yiselaꞌíꞌyii waaꞌɗanaa, fu píikan iñaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa límɗi ɓoꞌɗa ee wërí en kipeskaa leehoo taaꞌɗa. ⁹Ɗu hanat kiyówíꞌ yahhuu ga kitum yijófíꞌ. En kiꞌenaa, binaa ɗu am, ɗu íissiinaa, wahtaa leꞌaa, ɗu hay kipíik iñaa laakin jeriñ. ¹⁰Kon wahtaa ɗu mínka tóoh, leenaa ɗu tumɗat ɓéeɓ iñaa jofin, wëñaa ga ɓuwii ɗu bok naɓa ngëmɗa.

Dígalcii mëeñjohɗa na këñíꞌcii

¹¹Ɗú hotin bínciigoo, dii ca yakɗa, mi yërí bínca na yahhoo. ¹²Ɓuwaa gítínsirúu ga kigúrukɗa, ɓa heel kilaak teek ga ɗuuƴ ɓuwii. Iñaa ɓa niik rekɗa wërí en kihatalu ga kipesɓa binaa ɓa yéegaloh kikaankaa Kiristaanii ga kuraanaanaa. ¹³En kiꞌenaa, ɓuwaama faꞌ ga kigúrukɗa, ɓa ga kihafɓa sah taabukussii Waasii Móyíis. Ɓa waaꞌ ɗú gúruk doonaa ɓa mín kibakuk an ɓa tumlukohinndúu iñaama ga faanndúu. ¹⁴Mi ga kihaffoo, laakoo enaama yiliis yaa tahanndoo kibakuk, enndii kikaankaa Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu ga kuraaɗanaa. Ka tahin bi iñcii ga ëldúnaɗa kaanin garoo ee mi kaanin ga iñcii ga ëldúnaɗa: ¹⁵Yii gúrukin wala yii gúrukkii, iñaama laakoo solu. Iñii laak soluɗa wërí en kiꞌen ɓoꞌ yiꞌas. ¹⁶Ɓéeɓ ɓuwii taabuk iñum mi woꞌ yuma, na ɓéeɓ ɓuwii en ɓuu Kooh6: 16 Isarayeelyaa Kooh enu Isarayeelyiigariɗa, mi yii Kíimiꞌɓa an: Kooh barkeelatɓa, onɓa jam.

¹⁷Ee iñii aaw ga fíkíiɗa, ken hanattoo kiꞌek coonu. En kiꞌenaa, ñancii mi ɓay ga faanndooɗa teewohin an mi sodaluunun ndaga Yéesu.

¹⁸Mbokcii, yërmaandaa Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu taabat narúu6: 18 na helciigarúu ɓéeɓpúu. Aameen.