ƁU-EFEES

Këyítfii Pool bín Ɓu-teeraa

Efeesɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fii fërí Pool bín kerceencaa ga teeraa Efeesɗa. Wayee fa eemmbii ga ɓu-Efees rek. Pool wosohinfa ɓikerceen ga teeru ciyewin ga gohaa Aasíi. Wii ya bín këyítfiima lak ya yaa lagussa ga kasu ga Room. Teeraa Efees wërí wëñ kilaak solu ga ɓéeɓ teerucaa ɓu-Room nguurukoh ga gohaa Aasíiɗa. Ɓoꞌ ɓiyewin ga teeraama lëgëyɓa enee kitoon. Ɓa tawahiꞌta Koohyaagaɓa ɓa teek Artémís ga kiGerekɗa kaan fimóríꞌ. Artémís ɓu-Room teekki Janaa. Ɓa nataalla Artémís nataal ɓeti. Ɓu-Efees karee kikíimi Kooh ga kaanfaama. Yaawúuꞌcaa na kerceencaa karéeríi daama kikíim Kooh. Ga waa Pool ɓoyuk Efees ga ɓaawaagari wukanakwaa, ya yaa jëgíꞌ yaawúu’caa daamaɗa dímaasaa en tóoh. Pool ɓoyukka lak ya mínéeríi kimaañ ga Efees wayee ya díŋngaɓa kihayis daama. Ga waa ya karis daama ɓaawaagari wukaahaywaa, ya ennda daama tíkíis taahay taa ya jëgíree ɓuwaa (Tumeen 19–20).

Iñii yii yërí Pool teeɓpuu ga këyítfii fii: Kooh ga kijofkaagari teewinnduu iñaa ɗaakukee hen garuu. Wërí en an ya hay kihídíroh tóoh iñcaa en ga ɗook na dii ga kakay ee Yéesu kuliyuk gaca. Ya tíkka ga an kerceencaa jomin kijúwohu ɓa en wíinoo, laakoo yii an ya yaawúuꞌ, yii enndii yaawúuꞌ. Seytaani yërí en ɓaa ɓa jom nari kisagoh. Kon ɓa jom kitaabi na ɓéeɓ, ɓa boki kikíim Kooh en ɗanaa Seytaani wëñooɓa dooli. Ya woꞌin ga daa ƴaal jom kiman na ɓetici, daa oomaa jom kiman na paamci na daa ñaam jom kiman na haꞌ-kaanciɗa. Ya woꞌ an kerceencii jom kiꞌenu wíinoo na Kiristaanii.

Këyítfii Pool bín ɓu-Efeesɗa tíidoh anee:

1 - Këñɗoh (1: 1-2)

2 - Kooroh ga Yéesu ɓéeɓ ɓuwii wíinoo ga fíkíi Kooh (1: 3–3: 21)

3 - Kiꞌen wíinoo na Kiristaanii lími ɓadukeen wiꞌas (paamun, kowu, súrga) (4: 1–6: 20)

4 - Taŋkoh (6: 21-24)

Këñɗoh

¹Mi Pool, mi apotaaꞌ Yéesu Kiristaa ee Kooh yërí waaꞌka. Mi yërí bínndúu Këyítfii fii, ɗú ɓuwii ga teerii Efees en ɓuu Kooh ee gëmuunun ga Yéesu Kiristaaɗa. ²Mi yii kíim Kooh Paamudiigaruu, ya na Yéesu Kiristaa, Haꞌmudii ɓa barkeellúu, ɓa onndúu jam.

Iñcii cijófíꞌcii Kooh tumiꞌ ɓuwiigariɗa

³Ɗu kañat Kooh, yii en Paamudii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruuɗa. Ga dii ɗu en wíinoo na Kiristaaɗa, Kooh barkeelinnduu barkeelaa en ɓéeɓ, waa Helaagari onnduu ee ca laak ga ɗookɗa. ⁴Ya tanukinnduu ɗu en wíinoo na Kiristaa, lak ya sakkii ëldúna duum, en ɗanaa ɗu en ɓiɓoꞌ ɓiselaꞌíꞌ, ɓaa laakoo sík ga fíkíici. Ga kiwaaꞌkii ya waaꞌtuuɗa, ⁵ya ammba kumëeñíꞌ kitanukkuu ɗu en ɓitowuci ee kooroh ga Yéesu Kiristaa. Iñaama yërí ya waaree ee yërí neɓpi. ⁶Kon nak, ɗu kañatti ndaga kijofkiigari paafin iñaa en tóohɗa: ya jofin garuu ee ya meekissiiruu dara ga ndaga dii ɗu en wíinoo na Kowukiigari ya wëñ kikeeñukɗa.

⁷Ya kooroh ga ñífaa Kiristaa aamseeɗa, ya laassaruu, ya bayallaruu tooñcaa ɗu tooñnjiɗa. Fodaama, ya teewinnduu dii kijofkiigari hín kiyakɗa. ⁸Kijofkiima, ya teewinnduuka bi dooyin sëk, ya sorin garuu kiñaañkaa meyoh gari, na ɓan kilaak hel. ⁹Ya oninnduu kiꞌínoh iñaa ya waaree kitum, wa newinndi ee enee kúmpa garuuɗa. Iñaama, ya abeeri kumëeñíꞌ ee ya koorohan ga Kiristaa ya tumwa. ¹⁰Iñaama ya mëtíran ga wahtaa ya amɗa, wërí en an ɓéeɓ iñcii en ga asamaanɗa, na ɓéeɓ iñcii en ga kakayfiiɗa ya hídírohca wíinoo ee Kiristaa en ɓaa kuliyukcaɗa.

¹¹Waa ɗí enin wíinoo na Kiristaanii, ɗí laakin ɓak ga tóoh iñcii Kooh díŋ heetiigariɗa. Kooh tanukeeríi kumëeñíꞌ fodaa ya nateeka kitumɗa. En kiꞌenaa, ya tumi iñaa en ɓéeɓ fodaa ya natkaɗa na daa ya waaꞌkaɗa. ¹²Fodaama, ɗí ɓii ɗí en ɓuwii ɗeɓ kilík yaakaaꞌɓa ga Kiristaaniiɗa, ɗí teewoh ndamii Kooh ga kipeskiigaríi.

¹³Ɗú ɓan, ga waa ɗú kelohha woꞌeenii wukayohwii, wii en Hewhewii winéwíꞌwii músallúuɗa, ɗú gëmmba ga Kiristaanii ee Kooh tummba mandargaagari garúu. Mandargaama wërí en Helii yiselaꞌíꞌyii ya dígoheeɗa. ¹⁴Helii yiselaꞌíꞌyii yërí en iñii Kooh ɗeɓpuu kiwaꞌ ga ɓéeɓ iñcii ya faaniꞌtuuɗa, bi ga daa ɗu ɓëgískan say ga tóoh iñaa bonin. Kon ɗu ƴeekat ndamii Kooh laakɗa.

Pool Kíimiꞌ kerceencii

¹⁵Ga iñaama, mi ɓan, mi kelohin ngëmii ɗú laak ga Yéesu Haꞌmudiiɗa, na ɓan dii ɗú hín kiwaaꞌ ɓéeɓ ɓuwii enu ɓuu Koohɗa. ¹⁶Fodaama, mi dëk ga kigërëm Kooh garúu, ee saycaa mi kíim Kooh tóoh, helloo kaꞌ garúu. ¹⁷Mi yii kíim Kooh, yii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu; Paamudii líif na ndamɗa, ya soꞌtúu Helaagari onanndúu kiñaañ, wa teeɓpúu Kooh ee tum bi ɗú ínohhi kayoh-kayohɗa. ¹⁸Mi yii kíim ya léeríꞌ helciigarúu doonaa ɗú ínoh yaakaarii ɗú laak ga ɓayii ya ɓayyúu ga hafciɗa. Ɗú ínoh ɓan alalii wiyaakwii laakoo ga fen ya faaniꞌ ɓuwii en ɓuuciɗa, dii wa hín kiyakɗa. ¹⁹Ee ɗú ínoh ɓan dooliigari lëgëy ga ɗuuƴcuu, ɗu ɓii ɗu gëm gariɗa, dii wa hín kiyakɗa. Ya teewohha dooliigari wiyaakwiima ga daa iñaa wa mín hín kiyakɗa ²⁰ga wii ya mílísiꞌ Yéesu Kiristaa ga ɓuwaa kaaninɗa, ya ɓëwíꞌtari ɗook asamaan, yugiꞌtari, hanoh yah-ñaabaagari. ²¹Daama, Kiristaa hanohɗussa ga ɗook iñcii ga díkaanti ɗook na kakay, ca cii nguuruk, ca kaañukoo, ca laakin dooli ee ca toon dooliɗa. Ya hanohɗussa ga ɗook ɓéeɓ teek, waa ɓoꞌ mín kiɓayohu. Iñaama eemmbii doŋ ga jamaanii diima, wayee bi ga sah jamaanucaa ƴah kihayɗa. ²²Kooh erin Kiristaa kinguuruk ga ɗook iñaa en tóoh1: 22 Ya tumin tóoh ga fíldoo kotcaagari. Mëdírohat na Kañcaa 8: 7, ee Kiristaaniima hanoh ɗook ga iñaa en tóohɗa, Kooh erinndi kikuliyuk ga jaangii. ²³Jaangii wërí en faanfii Kiristaanii. Kiristaanii yii ga jaangii bi gomin ee Kooh yii gari ɓan bi gomin1: 23 Mëdírohu na Efees 4: 10, iñaa Kooh waaree ga Aadamaɗa, ya líifíꞌ ëldúnaɗa, Kiristaanii tuminwa na Helaagari yiselaꞌíꞌyaa gom ga ɓéeɓ ɓuwii gëm gariɗa..

Ɓaa gëm ga Yéesu hay kiꞌen ɓoꞌ yiꞌas

¹Ɗú nak, kuɗewaa, ɗú enee ɓuwaa kaanin ga fíkíi Kooh ndaga tooñcaa ɗú tooñeeri ee ɗú dëkee ga kitum baakaaꞌ rek. ²Ga ɗuuƴ iñcaama ɗú taabukee kipeskii kibóníꞌkii ɓuwii ga ëldúna enukohɗa. Ɗú kelohɗee buurii kaañukoo ee nguuruk ga iñcii en ga díkaanti ɗook na kakayɗa. Buuriima yërí en helii wibóníꞌwii en na kilëgëy diima ga ɗuuƴ ɓuwii saŋ kikelohiꞌ Koohɗa. ³Ɗu ɓéeɓpuu, ɗu bokee ga ɓuwaama ɓan. Waama, ɗu pesee ga iñaa neɓ kumuunnduu, ɗu tumi iñaa faannduu meekisoh na iñaa en ga helluu. Fodaama, ga daa ɗu madeeɗa, ɗu enee ɓuwaa aylukaa Kooh jomee kikípuk ga ɗookɓa, fodaa ɓuwaa ɓaama.

⁴Kooh nak laakin yërmaandi wiyaak garuu, ee ya waaꞌtuu hen bi, ⁵hídaa ga dii ɗu enee ɓuwaa kaanin ndaga tooñcaa ɗu tooñeeriɗa tóoh, ya onndaruu kipesis na Kiristaanii. Ee, kijofkii Kooh onndúu kimúc. ⁶Ɗu enin wíinoo na Yéesu Kiristaa, Kooh mílísɗinnduu nari ee ya oninnduu ɗu bok kinguuruk nari ga ɗook asamaan. ⁷Kooh tumin iñaama doonaa ya teeɓ ɓuwii ga jamaanucii hayanɗa daa yërmaandaagari hín kiꞌaŋ ee wa laakoo ga fenɗa. Kooh teewohinwa ga kijofkaa ya laak garuu ee kooroh ga Yéesu Kiristaaɗa.

⁸En kiꞌenaa, kijofkaa Kooh kërí múlsallúu kooroh ga dii ɗú gëmin gariɗa. Iñaama meyohhii garúu, Kooh yërí onndúuka. ⁹Enndii tumeenciigarúu tah iñaama kilaak. Kon ken hanat ga kindamuk. ¹⁰En kiꞌenaa, Kooh yërí tummbuu ga dii ɗu manɗa. Ya kooroh ga Yéesu Kiristaa, tummbaruu ɓiɓoꞌ ɓiꞌas, en ɗanaa kipeskiigaruu líif na tumeen cijófíꞌ, caa ya waayuk garuu kumëeñíꞌ doonaa ɗu taabukca.

Kiristaanii tumin ɓuwii ɓéeɓɓa heet wíinoo

¹¹Ga iñaama, ɗú ɓii ɗú límukohhii yaawúuꞌɗa, níindísukat iñaa ɗú enee kuɗewaaɗa. Yaawúuꞌcii teekussúu haat, ɓa teekka hafɓa ɓuwaa gúrukin, ee ɓa aƴ iñaama ga kuꞌenaama jijutuut jaa ɓa gúꞌ ga faanɓa. ¹²Ga jamaanaama, ɗú ínohéeríi Kiristaanii, ɗú bokéeríi ga ɓu-Isarayeel; ɗú enee sagac ga kifiiliimunkaa Kooh pokohee na heetiigari na ɓan iñcaa ya dígeewaɗa. Ɗú laakéeríi yaakaaꞌ wíinoo ga kipessúu, ee ɗú ínohéeríi Kooh, ga dii ɗú enee ga ëldúnaɗa.

¹³Wayee diimaɗa, ɗú ɓii ɗú úsaayeera Koohɗa, ɗú deeƴdohuunun ndaga dii ɗú enin wíinoo na Yéesu Kiristaa, kooroh ga ñífaa Kiristaa aamseeɗa.

¹⁴Kiristaanii, ga kihafci, haydohɗinnduu jam. Ya tuminnduu heet wíinoo: ennda yaawúuꞌ, ennda ɓaa enndii yaawúuꞌ. Ya nísin kisagohkaa ɗígee díkaantiruu ga wii ya eroh kumuunkaagariɗa. ¹⁵Fodaama, ya këlëembíssa Waasii Móyíis2: 15 Ga loo Waasii Móyíis, iñcaa wa jëgíroh ee tawahi ɓoꞌ yijúwíꞌɗa sagussii hen (Mëccëe 5: 17 na Room 3: 31), wayee ga daa wa amseeɗa, Yéesu paafin da. Ken mínissii kikooroh gawa bi ya múc ga iñcaa wa nakohi kitum na kitaabukɗa. Ya hídírohha yaawúuꞌ na ɓaa enndii yaawúuꞌ, ɓa ennda ɓoꞌ yíinoo yiꞌas gari, ee jam laakka. ¹⁶Ya kooroh ga kikaankaagari ga kuraanaaɗa, yaawúuꞌ na ɓaa enndii yaawúuꞌ, ya júwohirohhaɓa na Kooh; ya ɗúbíꞌta kisagoh ga díkaantiɓa, tummbaɓa ɓa en wíinoo. ¹⁷Fodaama, Kiristaanii hayin ëldúna kiyéegaloh hewhew jam garúu, ɗú ɓii ɗú úsaayee Koohɗa, hewhew jam ɓan ga ɓuwii deeƴsee gariɗa. ¹⁸En kiꞌenaa, ɗu ɓéeɓpuu, ennda yaawúuꞌ, ennda ɓaa enndii yaawúuꞌ, Yéesu Kiristaa oninnduu kimín kituuk ga fíkíi Kooh kooroh ga Helii yiselaꞌíꞌyii ee ya yíinooɗa.

¹⁹Kon nak, ɗú ɓii ɗú enndii yaawúuꞌɗa, ɗú enissii sagac wala ɓuwaa meyoh ín, wayee, ɗú en ɓuwaa bok kidëk na ɓuwii enu ɓuu Koohɗa, ee ɗú bok ga jawootii Kooh. ²⁰Ɗú ekuunun ga tawahii yípu ga ɗook laꞌ-atohiiɗa, ee apotaaꞌcii na sëldíiga-Koohcii enussa laꞌ-atohiima. Yéesu Kiristaa, ga kihafci, yërí en atoh-koñii tawahii. ²¹Ya yërí on ɓéeɓ atohcii tawahii kitaaboh; tawahaa koluk, tuuk gík; ee wa ennda kaan fiselaꞌíꞌfaa Haꞌmudii tuukiꞌ. ²²Ɗú ɓan, waa ɗú enin wíinoo na Haꞌmudii, ɗú bokidohuunun ga tawahiima, ee ɗú ɓërí en Kaanfiima Kooh kooroh ga Heliigari yiselaꞌíꞌyii, dëkka gafaɗa.

Lëgëyaa Pool sasu kitumɗa

¹Iñaama tah, mi yii kíimiꞌtúu Kooh, mi Pool, mi yii mi lagu ga kasu ga teekii Yéesu Kiristaa, ndaga lëgëyii mi en na kitum ga ɗuuƴcúu ɗú ɓii ɗú enndii yaawúuꞌɗa.

²Wóorin an ɗú kelohin iñaa aaw ga lëgëyii Kooh sassoo kimëtíꞌ ga ɗuuƴcúu ee kooroh ga kijofkaagariɗa. ³Kooh teewinndoo, onndaroo kiꞌínoh kúmpafaa meyoh gariɗa. Iñaama, laakin iñcaa mi laassúu ga kibín ga ɗook. ⁴Binaa ɗú jaŋcanaa ɗú hay kiꞌínoh yen ga helii mi laak ga kúmpafii ga Kiristaaniiɗa. ⁵Ga jamaanucaa paafɗa, Kooh onéeríi ɓoꞌ-súusúus kiꞌínoh kúmpafaama, fodii dii ya hanfa kiteeɓ wati apotaaꞌciigari ɓiselaꞌíꞌɓii na sëldíigaciigari ee kooroh ga Helii yiselaꞌíꞌyiiɗa.

⁶Kúmpafaama fërí en an, ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa bokidohuunun na yaawúuꞌcii ga iñcii cijófíꞌcii Kooh faaniꞌ ɓuwii en ɓuuciɗa, ɓa bokka ga faanfii fa fíinoo, ɓa bokin ɓan ga iñaa Kooh dígoheeɗa. Iñaa tahkaɗa wërí en ga dii ɓa enin wíinoo na Yéesu Kiristaa ga wii ɓa gëm ga Hewhewii winéwíꞌwiiɗa. ⁷Hewhewii winéwíꞌwii wiima wërí Kooh, ga kijofkaagari, tummboo súrga kiyéegalohwa, ee ya mínlukohhoo iñaama ga dooliigari mi ɓayɗa. ⁸Mi wëñ kijutuut ga ɓéeɓ ɓuwii en ɓuu Koohɗa. Moona déy, Kooh tanukinndoo kiyéegaloh, fodii hewhew, ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa alalii leehoo taaꞌ meyoh ga Kiristaaniiɗa. ⁹Ya oninndoo fodaama kimeƴdoh faŋ ga ɓéeɓ ɓuwii iñaa ya waayukeeɗa, ya yii ya sak iñaa en tóohɗa. Ee iñaama mos kiꞌen kúmpa ga ɓéeɓ. ¹⁰Diimaɗa nak, iñcii en ga asamaan, ca cii nguuruk ee ca kaañukooɗa, kooroh ga iñaa Kooh tumiꞌ jaangiigariɗa, ca hotta kimma kiñaañkii meyoh ga Koohɗa ga dii ka hín kiꞌaŋɗa. ¹¹Kooh tumin iñaama fodaa ya nateeka kitum lak ëldúna sakussii duum ee ya mëtírinwa kooroh ga Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu. ¹²Kon waa ɗu enin wíinoo na Yéesu Kiristaa ee ɗu gëmin gari, ɗu mínin kituuk ga fíkíi Kooh na hel widëlíꞌ. ¹³Kërí tah, mi kíimmbúu, kaa halaatat ga coonucii mi en na kidaƴ ndaga ɗú, bi tah ɗú yówíꞌ yahhúu. Coonuciima límíꞌtúu ndam kesi.

Pool kíimiꞌ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa

¹⁴Iñaama tah mi yii ƴíꞌ ga fíkíi Kooh, Paamudii kikíimmbi, ¹⁵ya yii ya en cosaanii ɓéeɓ jawootciiɗa: ennda ga asamaan, ennda ga kakayfii. ¹⁶Kooh yewinin ndam ee yërí laak iñaa en tóoh. Kon mi yii kíimmbi ya kooroh ga Heliigari yiselaꞌíꞌyii, ya onndúu dooli wiyaak, waa yëgísɗan ngëmiigarúu. ¹⁷Ee kooroh ga ngëmaamaa, Kiristaanii dëk ga keeñciigarúu, ndaga dii ɗú gëm gariɗa. Yípat níil ga ɗuuƴ kiwaaroh ee ɗú tawah kipessúu ga kiwaarohkiima ga díkaantirúuɗa. ¹⁸Fodaama, ɗú na ɓéeɓ ɓuwii en ɓuu Koohɗa, ɗú guuꞌguuluk ga kiꞌínoh dii kiwaarohkii Kiristaanii hín kiꞌaŋ, kihooꞌ, kikaꞌ ɗook na kihuutɗa. ¹⁹Ɗú hay kimín kiꞌínoh ɓan kiwaarohkiima paafin tóoh iñaa ɓoꞌ mín kiꞌínohɗa; ee fodaama Kooh hay kigom garúu bi ɗú líif muut nari.

²⁰Kooh, ga dooliigari en na kilëgëy ga ɗuuƴcuuɗa, mínin kitum iñaa paaf fúuf, tóoh iñaa ɗu mín kikíim wala sah iñaa ɗu mín kihalaat. ²¹Ya laakat ndam ga tumeencii ɓuwii ga jaangiiɗa, ee ya laak ndam ga iñaa Yéesu Kiristaa tumɗa, ga jamaanaa mín kiꞌen ɓéeɓ, bi taaꞌ! Aameen.

Kiꞌen wíinoo ga Yéesu Kiristaa

¹Kon mi yii mi lagu ga kasu ndaga kilëgëyiꞌ Haꞌmudiiɗa, mi daassúu, kipeskiigarúu taaboh na kipeskii Kooh ɓayohhúuɗa. ²Dëkat ga kiyóoskíꞌ haffúu, mínat kiɗúkoh na ɓuwum, ɗú took kimúuñ. Ɓaa en ɓéeɓ tookat kimúuñiꞌ mooroomci, taam na kiwaaroh. ³Tumat tóoh bi, ga jamii akitohhúu yaa en ɓéeɓ na mooroomciɗa, ɗú am enii ɗú en wíinoo Helii yiselaꞌíꞌyii onndúuɗa. ⁴Faanfii fa fíinoo, Helii yiselaꞌíꞌyii ya yíinoo, fodaa daa ɓan wa wíinoo yaakaarii laak ga ɓayii Kooh ɓayyúuɗa. ⁵Haꞌmun yíinoo yërí laak, ngëm wíinoo wërí laak ee bëtísiꞌ wíinoo wërí laak. ⁶Kooh yíinoo yërí laak, ee yërí en Paamudii ɓéeɓ ɓuwii. Yërí hanoh ɓéeɓ ɗook, ya tumeenciigari koorohi ga ɓaa en ɓéeɓ ee ya dëk ga ɓéeɓ.

⁷Wayee ɓaa en ɓéeɓ garuu laasin iñaa Kooh, ga kijofkaagari, onndiɗa fodaa daa Kiristaa waꞌ yaa en ɓéeɓɗa. ⁸Kërí tah, bíduunun ga Këyítfaa ga loo Kiristaanii an:

«Ga wii ya en na kilap ɗook asamaanɗa

ya ɓaydohin ɓiɓoꞌ ɓaa abuunun4: 8 Ya teewohha ndamaa ya laak ga ɓuwaa ya ɓaŋɗa; Malkat Koloos 2: 15.

Ee ya warohha ɓuwii iñcaa ya onohɗa.»4: 8 Malkat ga Kañcaa 69: 19. Woꞌ ga ndamii Kooh laak ɗook ɓuwii sagohu nariɗa. .

⁹Kon woꞌeenii wii an, ya lapin ɗook asamaanɗa, waaꞌ ya kiwoꞌ? Wërí en an ya ɗeɓ kiyoosuk hen bi ga ɗekataa wëñ kihuutɗa. ¹⁰Ɓaama yoosukeeɗa yërí lap, hanohha asamaancii ɗook doonaa ya gom ga iñaa en tóoh. ¹¹Yërí on ɓuwii: ɓii, kiꞌen apotaaꞌ; ɓíinoo, kiꞌen sëldíiga-Kooh; ɓíinooɓii, kiꞌen ɓiyéegaloh Woꞌeenii winéwíꞌwii; ɓíinoo ɓiliis, kiníiꞌ jawootii Kooh na kiꞌen ɓijëgíroh. ¹²Ya oninɓa iñcaama kiwaayuk ɓuwii en ɓuu Koohɗa doonaa ɓa mëtíꞌ lëgëyaa ɓa tumi Kiristaaniiɗa ga kiɓaat kiyëgísíꞌ ngëmii ɓuwii en faanfii Kiristaaniiɗa. ¹³Ee iñaama, bi ga daa ɗu ɓéeɓpuu ɗu bokan kiꞌen wíinoo ga ngëmii na ɓan kiꞌínoh Kowukii Kooh, bi ga daa ɗu enan ɓuwaa matuunun, ɗu leꞌ ga daa ɗu tuukan kot cimëtíꞌ fodii cii Kiristaanii. ¹⁴Fodaama, ɗu ensisoo tuꞌoomaa, taa ɓaa koluk kijëgíroh tóoh nookɓa na woꞌeen-nof-moroocaa gëmlukohiɓa iñaa enndii kayoh, en fan gaal-loocaa dúuscaa gek, uurisaa egisohiwa daa en ɓéeɓɗa. ¹⁵Wayee ɗu hay kiwoꞌi kayoh, taam na kiwaaroh ee ɗu aawi kiyak bi, ga iñaa en tóoh, ɗu madi na Kiristaanii en hafii jaangiiɗa. ¹⁶Yërí en ɓii hídíroh ɓéeɓ ɓuwii, ɓa abohha wíinoo fodii céeꞌcii en ga faan aboh ga tëpísciiɗa. Fodaama, kiwaarohkaa laak ga díkaantiɓaɗa onanɓa kiwëñ kiyak na kiyëgís ga ngëm, binaa yaa en ɓéeɓ tum iñaa waꞌtiɗanaa.

Kipeskii kiꞌaskii ga Yéesu Kiristaaɗa

¹⁷Iñii yii yërí mi woꞌꞌúu ee mi yii seediꞌka ga teekii Haꞌmudii an: Ɗú jomissii kipes fodii yiifaꞌcii taabuki halaatciigaɓa laakoo hafɗa. ¹⁸En kiꞌenaa, helciigaɓa kúnuk hen. Ɓa bokkii ga kipeskii Kooh onohɗa ndaga ɓa ínohoo dara ee ɓa súwin ga keeñ. ¹⁹Ɓa laakoo kaci ga dara, ɓa taabuk kibonkaa en tóoh ee ɓa kapoo ga kitum iñaa moroo.

²⁰Ɗú nak, enndii iñaa manɗa yërí ɗú jëgíru ga loo Kiristaanii. ²¹Man ɗú abin iñaa Yéesu woꞌ na iñaa ya jëgírohɗa? Ee ɗú ínohin an kayoh. ²²Kon ɗú jomin kifoñ kipeskaa ɗú enukohee kuɗewaaɗa. Ɓadukeenaama hewiꞌin, ee iñcaa cibóníꞌcaa wa meekisohɗa ɗúki ɓoꞌ hen, yasohiri. ²³Ɗú íis Helaa Kooh ga kihafci ya onndúu kiɓay halaat ciꞌas, ²⁴ɗú ɓay ɓadukeen wiliis wiꞌas, waa Kooh tum garúu fodaa daa ya manɗa; en ɗanaa, ɗú laak kipeskaa júwin, ee selaꞌin, kaa límuk ga kayohfii.

²⁵Kon nak íisat kiwoꞌ saboh. Ɓaa en ɓéeɓ garúu woꞌat na mooroomci kayoh ndaga ɗu ɓéeɓpuu ɗu en faan fíinoo. ²⁶Binaa ɗú aylukaa, leenaa watukat kikeen ga baakaaꞌ; aylukkúu hanat kihoowuk bi ga noh-soos. ²⁷Kaa onat Seytaani hal garúu. ²⁸Ɓaa lokeeranaa, ya íisat kilok, ya anagohat, ya lëgëy bi jof na kihafci; fodaama ya laak iñaa ya dímalohan ɓuwaa sooluk dímalɗa. ²⁹Kaa meƴdohat woꞌeencaa moroo ga kúuwrúu. Kiwoꞌ naꞌ kilaakaa, enat woꞌeencaa jofin, caa laakin solu ga kiꞌon ɓuwii ɓíinoo kiyëgís ga ngëmii, ee fodaama ca haydohi yijófíꞌ ga ɓuwaa kelohicaɗa. ³⁰Kaa léehɗat keeñii Helii yiselaꞌíꞌyii meyoh ga Koohɗa. En kiꞌenaa, Heliima, Kooh yërí tummbi garuu, ya en mandarga bi ga besaa Kooh ƴahhúu kiɓëgís ga ɓéeɓ iñaa bonin. ³¹Kaa abat aylook, kaa tamohat, kaa aylukohat, kaa ñarohat, kaa ɓasohat, meƴdohat kisoot ga díkaantirúu. ³²Ɓaa en ɓéeɓ jofat ga mooroomci ee ya teeɓpi kimoꞌ keeñ. Bayalohat ga díkaantirúu fodaa daa Kooh bayallúu ndaga dii ɗú en wíinoo na Kiristaaniiɗa.

Ɗú jom kipes ga leeꞌlaat

¹Waa ɗú ɓërí en towutii Kooh keeñukɗa, guuꞌguulukat kon ga kitum fodaagari. ²Teewohat kiwaaroh ga kipeskiigarúu besaa en ɓéeɓ, fodii dii Kiristaanii waaꞌtaruu, ya eꞌta Kooh kumuunkaagari ndaga ɗuɗa. Ya erohhaka fodii sarah waa tëkíꞌsi hen ee ngetaa newin Kooh.

³Ɗú bok ga heetii Kooh, kërí tah kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ, kitum iñcaa moroo, caa mín kiꞌen tóoh, wala kiɗíibuk iñaa en yuu mooroomfu, iñcaama jomoo sah kiꞌen woꞌeen ga díkaantirúu. ⁴Jekkii ɓan ɗú meƴdoh ga kúuwrúu woꞌeenca korukkii, wala woꞌeencaa laakoo haf, wala woꞌeen-ƴéenɗah cisépíꞌíꞌ. Namat kay kimeƴdoh woꞌeencaa gërëmi Kooh. ⁵Ee nak, ínohat dijófíꞌ an ɓuwii faanuki na ɓaa en ɓéeɓɗa, ɓuwii tumi iñaa morooɗa boksanndii ga nguuraa Kiristaa na Kooh. Ɓuwii gooñi tóoh ga hafɓaɗa ɓan boksanndii ga ndaga man na ɓa jaamuki alalaa ɓa laakɗa.

⁶Ken hanattúu kiɗúk na woꞌeencaa laakoo haf. En kiꞌenaa, iñcaama cërí tah aylukaa Kooh keeni ga ɗook ɓuwaa saŋngi kikelohiꞌɗa. ⁷Ɓuwaa man ɗa, kaa bokat naɓa dara. ⁸Kuɗewaa, ɗú enee ga ñúus. Diimaɗa, ɗú ɓii ga leeꞌlaat ndaga ɗú enin wíinoo na Haꞌmudii. Kon teewohat ga kipessúu an ɗú ɓii ga leeꞌlaat. ⁹En kiꞌenaa, leeꞌlaat wërí lími kijofkaa en tóoh, kijúɓkaa en tóoh na kayohfaa en tóoh. ¹⁰Kon nak guuꞌguulukat ga kiꞌínohsoh iñaa neɓ Haꞌmudii. ¹¹Kaa bokat ga tumeencaa caama laakoo jeriñ, ɓuwaama enukohi ga ñúusɗa. Ɓuwaama sah namatɓa kiwíiñ hen. ¹²En kiꞌenaa, ɓéeɓ iñcaama ɓuwii tumi ga kakayɗa nam kiꞌapoh kaci hen bi ken kaañoo gaca sah kiwoꞌ. ¹³Wayee binaa ca teewohu fagaa, iñaa ca en kayoh-kayohɗa dal kimeƴ lañ ga leeꞌlaataa. ¹⁴En kiꞌenaa, iñaa faanu ga leeꞌlaat tóoh en iñaa leerin. Kërí tah woꞌu an:

«Yúuduka, fu yii fu en na kineehɗa,

kolukohaa ga leeloo ɓuwii kaaninɗa,

ee Kiristaanii hayyaa kiniit na leeꞌlatiigari.»

¹⁵Kon malkiskohat bi jof ga dum ɗú en na kipesɗa: hanat kiꞌen fodii ɓuwaa ñaañnjii, wayee enat fodii ɓuwaa lak kiñaañkaa meyoh ga Kooh. ¹⁶Ɗú gaaw kitum tóoh yijófíꞌyaa Kooh onndúu kimín watiɗa, ndaga jamaanii ɗu enohɗa, ɓuwii yewinin kitumi yibóníꞌ. ¹⁷Kon nak kaa enat dof wayee namat kiꞌínoh iñii Haꞌmudii waaꞌ ɗú tumɗa. ¹⁸Kaa laalat ga biiñ: iñaama ƴah kiyasoh kipeskiigarúu. Namat kilíifi na Helii yiselaꞌíꞌyii. ¹⁹Daasohat ga díkaantirúu, ɗú ƴeekɗi Haꞌmudii na ɓéeɓ keeñciirúu ƴeek-kañ, ƴeek-bak, na ɓéeɓ ƴeekcaa Helii Kooh onndúu kiƴeek. ²⁰Ga wahtaa en ɓéeɓ, na ga iñaa en tóoh, gërëmat Kooh, Paamudii ga teekii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu. ²¹Ɗú ɓii ɗú eꞌ Yéesu Kiristaa céeꞌɗa, yaa en ɓéeɓ kelohɗat mooroomci.

Ɓadukeen ga díkaanti ɓeticaa na ƴaalcaagaɓa

²²Ɗú ɓeticii, kelohɗat ƴaalciigarúu fodii dii ɗú kelohiꞌ Haꞌmudiiɗa. ²³En kiꞌenaa, ƴaal yërí kuliyuk, ɓetici taam ga, fodii dii Kiristaanii kuliyuk ga jaangii en faanfiigariɗa, ee ya yërí en Músalkaatii jaangii. ²⁴Fodii dii jaangii kelohiꞌ Kiristaaniiɗa, ɓeticii jom kikelohiꞌ ɓiƴaalɓa fodaama ga iñaa en tóoh.

²⁵Ɗú ƴaalcii, waarat ɓeticiigarúu fodii dii ɓan Kiristaanii waaree jaangii bi ya erohha kumuunkaagari ndaga waɗa. ²⁶Ya tumin iñaama, kooroh ga músú na Woꞌeeniigari, kisétíꞌwa, wa en wuu Kooh. ²⁷Ya waaꞌ jaangii, ga fíkíici, wa en jaangaa morin, waa setin wic, waa laakoo sík ee laakoo iñaa jekkii ga. Wayee wa selaꞌ, ee wa en waa laakoo dara iñaa ɓoꞌ woꞌan ga yibóníꞌ.

²⁸Fodaama ɓan, ƴaalcii jomin kiwaaꞌ ɓeticiigaɓa fodaa daa ɓa waaꞌ faanɓaɗa. Ƴaal waaꞌ ɓeticinaa, lak ya waaꞌ hafci. ²⁹En kiꞌenaa, laakoo ɓaa saŋ faanfaagari. Ya namifa kiñëmíri hen, ya toputuꞌifa fodii dii ɓan Kiristaanii tumɗi jaangiiɗa. ³⁰Ee ɗu ɓërí en céeꞌcii faanfiigari. ³¹Bíduunun an: «Kërí tah ƴaal hay kifoñ paamci na eeci, ya aboh na ɓetici, ee ɓa ɓanak, ɓa en faan fíinoo»5: 31 Sënees 2: 24.. ³²Woꞌeenuma enin kúmpa fiyaak. Ee mi woꞌ an kërí laak ga díkaanti Kiristaanii na jaangii. ³³Moona ka laak fodaama garúu ɓan: ƴaalaa en ɓéeɓ waarat ɓetici fodaa daa ya waaꞌ hafciɗa, ee ɓan ɓetifaa en ɓéeɓ onat ƴaalci céeꞌ.

Ɓadukeen kowu ga díkaantici na paamci na eeci

¹Ɗú oomaacii nak, fodii dii Haꞌmudii nakohkaɗa, kelohɗat ɓipaammbúu na ɓiꞌeewwúu. Iñaama nak yërí jof. ²Bídu ga Këyítfaa an: «Kelohɗaa paapu na eefu.» Iñaama yërí Kooh ɗeɓ kiꞌebaloh kitum, waa taam na iñaa ya dígoh ga, woꞌ an: ³«En ɗanaa, kipesfu neɓ ee fu hooꞌ kumuun ga ëldúna»6: 3 Eksoot 20: 12; Dëteronom 5: 16..

⁴Ɗú nak paamuncii, kaa tëmírat keeñcii towutiigarúu, wayee koratɓa, ɗú jëgíriɓa fodaa daa Haꞌmudii waarohkaɗa.

Ɓadukeen ñaam na haꞌmunaagari.

⁵Ɗú ñaamcii, kelohɗat haꞌmuncaagarúu ga ëldúnaɗa. Niikatɓa, ɗú eꞌɓa céeꞌ, taam na keeñ wisétíꞌ fodii dii ɗú tumɗi Kiristaaniiɗa . ⁶Ka hanat kiꞌen ga daa ɓa malaki garúuɗa tah ɗú tumi lëgëyaagarúu, kiheel ndam ɓoꞌ-súusúus. Wayee lëgëyat fodii ñaam Kiristaanii, fodii ɓaa eki keeñɓa tóoh ga kitum iñaa Kooh waaꞌ. ⁷Tumat lëgëyumgarúu na keeñ wisóosíꞌ. Hanat kiꞌen fodii ɓuwaa lëgëyiꞌ ɓoꞌ-súusúus wayee enat fodii ɓuwaa lëgëyiꞌ Haꞌmudii. ⁸Ínohat gaka an, yaa en ɓéeɓ garúu, ennda ñaam, ennda ɓaa enndii ñaam, iñaa ya lëgëy ga yijófíꞌɗa, yërí Haꞌmudii íkanndi.

⁹Ɗú nak, Haꞌmuncii ñaamcii, tumat fodaama ga díkaantirúu na ñaamcumgarúu. Kaa dígukatɓa. Ɗú ínohin an ennda ɗú, ennda ñaamciigarúu, ɗú ɓërí bok Haꞌmun yíinoo, yii en ga asamaanɗa ee ɓéeɓ ɓuwii ɓërí hín ga fíkíici.

Ganaaycii Kooh on kerceencii kiheñoh na Seytaaniɗa

¹⁰Iñii mi mëeñjohhúu kiwoꞌɗa yërí en an: Ɓaatukat dooli ga Haꞌmudii, na ga doolii wiyaakwii en gariɗa! ¹¹Níkukat ganaaycii Kooh eꞌtúuɗa tóohca, doonaa fíraa Seytaani waaꞌtúu kiyeꞌoh tóoh, ɗú tëhhi tëc. ¹²Ndaga ɗu heñohii na ɓoꞌ-súusúus, wayee ɗu heñoh na iñcii ga díkaanti ɗook na kakay, ca cii nguuruk, ca kaañukoo, ee ca ɓay doolaa ga nguuꞌcaa ga ëldúnaanaama en ga ñúusɗa, na ɓéeɓ hel-nof-moroocii enu ga díkaanti ɗook na kakayɗa.

¹³Kërí tah nak, ɓewat ganaaycii Kooh eꞌtúuɗa tóohca, en ɗanaa, bescaa ciméeskíꞌcaa hayaa, ɗú mín kitëh yibóníꞌyii heñohhúuɗa. Ee ɗú heñoh bi ga siñdaanaa, ɗú lís kituuk tek. ¹⁴Kon tuukat tek! Ɓewat kayohfii ɗú pëkírukfa ndíŋ ee ɗú ɓeɓ kijúɓ, ɗú tumfa kúltí-pewiñfaa ɗú ekukan kiheñohneeɗa. ¹⁵Ɓewat kikaantukohkii ga kiyéegaloh Hewhew winéwíꞌwii onohi jamɗa, ɗú ekukwa fodii ñafaꞌ ga kotciigarúu.

¹⁶Wahtaa en ɓéeɓ na daa en ɓéeɓ, ɓewat ngëmii ɗú laak ga Yéesuɗa, wa en iñaa ɗú ƴímohan ɓescii abin kiwii; cii sépíꞌíꞌ-ga-nofii weesirúuɗa. ¹⁷Ɓewat ɓan kimúckii, ɗú ekukwa fodii baanu-pewiñ ga hafciigarúu ee ɗú ɓeɓ woꞌeenii Kooh, wa en kalaɓfii Helii yiselaꞌíꞌyii.

Pool nakoh kikíim Kooh

¹⁸Ga wahtaa en ɓéeɓ, kíimat Kooh ga iñaa en ɓéeɓ, ɗú dímalukiri kooroh ga Helii yiselaꞌíꞌyii. Kaa neehat ee dëkat ga iñaama, ɗú kíimɗi ɓéeɓ ɓuwii enu ɓuu Koohɗa. ¹⁹Kíimɗattoo Kooh ɓan, doonaa saycaa mi lëgís kúuwroo kiwoꞌ tóoh, ya onndoo woꞌeencaa mi jom kiwoꞌɗa ee mi kaañ kiyéegaloh kúmpafii en ga Hewhewii winéwíꞌwiiɗa. ²⁰Mi enin ɓaa Kooh wos kiyéegaloh Hewhewiima, luu enee an mi yii ga kasu. Kon kíimɗattoo bi mi kaañwa kiyéegaloh fodaa daa mi jomka kitumɗa.

Taŋkoh

^21-22Mi yii wosohhúu Tísík, ya woꞌꞌúu tóoh iñii mi enukoh diiɗa na iñii mi tumɗa. Ya mbok-kerceen, yaa mi waarin lool ee ya yii tum dijúwíꞌ lëgëyii Haꞌmudii nakohɗa. Ya hayyúu kiwoꞌ iñaa aaw garíi dii, ee ya dëlíꞌ keeñnjúu.

²³Kon mi yii kíim Kooh Paamudii ya na Yéesu Kiristaa, Haꞌmudii, ɓa on ɓéeɓ mbok-kerceencii jam. Ɓa onndúu kiwaaroh yaa en ɓéeɓ na mooroomci, taam na kigëm ga Yéesu. ²⁴Mi yii kíim Kooh barkeel ɓéeɓ ɓuwii waaruunun Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu, ee kiwaarohkaagaɓa kaama laakoo koocɗa.