TUMEENCAA

Tumeencaa apotaaꞌcaa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fii fërí en fukanakfii Lúkkaa bínɗa. Faa ya ɗewee kibínɗa fërí en «Hewhewii woꞌ ga loo Yéesu Kiristaa ee Lúkkaa bínɗa.» Këyítfii fii nak wo’ ga loo tumeencaa apotaa’caa. Ga këyítfaa fuɗewaafaa, Lúkkaa ɓéestíree kilímukkaa Yéesu, kipeskaagari ga ëldúna, kikaankaa na kimílískaagari ga ɓuwaa kaaninɗa, bi ga daa ya ɓëwírohu ɗook asamaanɗa.

Ga fii, ya ɓéestí’ daa Helii yisela’íꞌyii yoosukee ga apotaa’caa, ɓa ɓaa wíil ga teerucaa kiyéegaloh Hewhewii winéwí’wii, kooroh ga doolii Helii yisela’íꞌyii onɓaɗa. Coonucaa ɓa dayee ga lëgëyaama ɓa tumɗee Yéesuɗa na mesiklaatcaa ɓa tíkseeɗa, ya ɓéestírinca ga. Waama, lak yaawúu’caa am an Wo’eenaa Kooh hayi’ɓa; ɓiɓo’ ɓiliis bokussii ga. Lúkkaa ɓéestírin ɓan daa apotaa’caa dalee kiyéegaloh Hewhewii winéwí’wii ga ɓuwaa enussii yaawúu’ɗa. Ya wëñ nak kiɓéestí’ lëgëyaa apotaa’cii ɓanakɓii ɓii tumɗa, ennda Pee’ na Pool. Pee’ yërí jangatee ga Yéerúsaleem bi tuuki’ta kikerceen ga ɗuuƴ yaawúuꞌcaa. Pool ga ɓaaɓcaagari, tuukiꞌta kikerceen ga teerucaa ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa fodii teeraa Añcoos, waa Korenti, waa Filiip na ciliis. Këyítfii tëebírin Pool ga daa ya kooroh ga kiɓaaɓɗa tóoh. Fa teewohin ɓan coonucaa jaangucaa han kituukiru dayeeɗa na daa Helii yiselaꞌíꞌyii on dooli ɓuwaa hanee kiꞌaas ga kikerceen ɓaama bi ɓa yëgíssa ga ngëmaagaɓaɗa.

Fodaama, këyítfii fii teewinnduu an ɗu ɓan, ɗu jomin kiyéegaloh Hewhewii winéwí’wii wo’ ga loo Yéesu Kiristaaɗa daa en ɓéeɓ ga ëldúna.

Këyítfii tumeencaa apotaa’caa tíidoh anee:

A - Hewhewii winéwí’wii yéegalohussa ga Yéerúsaleem (1: 1–8: 4)

1 - Bescaa mëeñjoh ga kipeskaa Yéesuɗa (1: 1-11)

2 - Macaas tanussa kibok ga apotaa’caa (1: 12-26)

3 - Helii yisela’í’yii yoosukka ga apotaa’caa (2: 1-13)

4 - Apotaaꞌcaa seediꞌussa Hewhewii winéwíꞌwii ga Yéerúsaleem (2: 14–8: 4)

B - Hewhewii winéwí’wii yéegalohussa ga kúlkaa Yúudée na ga gohaa Samaríi (8: 5–12: 25)

C - Hewhewii winéwí’wii yéegalohussa daa en ɓéeɓ (13: 1–28: 31)

1 - Ɓaawaa Pool ɗeɓ kika’ɗa (13: 1–14: 28)

2 - Nookoh laakka ga Yéerúsaleem (15: 1-35)

3 - Ɓaawaa Pool wukanakwaa (15: 36–18: 23)

4 - Ɓaawaa Pool wukaahaywaa (18: 24–21: 16)

5 - Pool lagussa ga Kasu ga Yéerúsaleem (21: 17–23: 22)

6 - Pool ɓayussa paanaa yaawúu’caa (23: 23–26: 32)

7 - Pool ɓayussa Room (27: 1–28: 31)

Balaa Yéesu tagoh na apotaaꞌcaanaa

¹Fiilii Tewoofíil, ga këyítfaa mi ɗeɓ kibínɗa, mi ɓéestírin tóoh iñaa Yéesu tum, na iñaa ya jëgíroh aboh ga dalaaraa, ²bi ga besaa Kooh ɓëwíꞌti, ya lappa asamaanɗa, lakanaa ga doolaa Helaa yisalaꞌíꞌyaa, ya nakin apotaaꞌcaa ya tanukɗa kitum iñcaa ɓa jom kitumɗa. ³Ga waa ya kolkoh ga coonucaagariɗa, ya hayya gaɓa na mandarga ciyewin caa teewoh an ya yaa pes: iñaa leꞌ bes cidaaŋkaah-nikiis, ya yaa teewukoh gaɓa ee ya yaa woꞌi naɓa ga loo Nguuraa Kooh. ⁴Laakka bes, ya yuŋnga naɓa kiñam, ya dígallaɓa an:

- Kaa úsaayat Yéerúsaleem, wayee sekat iñaa Paamudii dígohee ee ɗú keloheeka ga kúuwrooɗa. ⁵En kiꞌenaa, Saŋ bëtísiꞌee ga músú, wayee tes cijutuut ga fíkíi, ɗú hay bëtísiꞌu ga Helaa yiselaꞌíꞌyaa.

Yéesu lappa ɗook asamaan

⁶Apotaaꞌcaa nak hídírukohussa daama, ɓa meekissa Yéesu an:

- Haꞌmudii, fu ƴah kituukiris Nguurii Isarayeel diimaɗane?

⁷Yéesu taassaɓa an:

- Ɗú onussii kiꞌínoh jamaanaa, wala wahtaa Paamudii ƴah kituukiꞌ Nguurii Isarayeelɗa. Paamudii abin wahtaama na kihafci. ⁸Wayee hay kilaak doolaa soruk garúu, waa meyoh ga Helaa yiselaꞌíꞌyaa ƴah kiyoosuk ga ɗookkúuɗa. Fodaama, ɗú en seediroo ga teeraa Yéerúsaleem, na ɓéeɓ gohaa Yúudée na waa Samaríi, bi ga topaaraa ëldúna.

⁹Ga waa Yéesu lëehíꞌta kiwoꞌ iñaamaɗa, ɓa ɓaa malak gari ya yaa ɓëwíru ɗook asamaan, laakka yaayeelaa hay, kúnndari ga hascaagaɓa.

¹⁰Lakanaa ɓa ɓaa lís kitaaginuk asamaan ga daa Yéesu en na kiƴahɗa, ɓoꞌ ɓanak ɓaa ekuk kúltí ciyaanaaw, meyussa jemeet ga yahaaɓa, ¹¹woꞌussaɓa an:

- Ɗú, ɓu-Gëlílée, ɗú tuukoh ya dii ɗú taaginuki asamaanii? Yéesu yiima, ɓëwíru aaw asamaanɗa haysisan fodii dii ɗú hotti yii ƴah asamaanɗa.

Yúdaa lofirohussa na Macaas

¹²Waa ennda ɗa, apotaaꞌcaa meyohussa tëgëlaa woꞌu tëgëlaa Ólíwíyéecaaɗa, ɓa ɓoyukka teeraa Yéerúsaleem. Ee ɗekataama úsaayoh na Yéerúsaleem iñaa hín na tíidee ɓoꞌ ga bes Sabat1: 12 Ga baahaa yaawúuꞌcaa, iñaa onu kitíin ga bes Sabatɗa jomoo kiwëñ kíloomeet wíinoo. ¹³Ga waa ɓa leꞌꞌa Yéerúsaleem, ɓa lappa túuyaa hanoh ɗook ga taahaaɗa, daa ɓa meeree kihídírukohɗa. Ɓa enee Peeꞌ, Saŋ, Saak na Andari, Filiip na Toomaa, Bartulëmíi na Mëccëe, Saak kowukaa Alfee na Simoŋ selootaa1: 13 Selootaa woꞌeenaa dakantilohu ga Simoŋɗa wërí eꞌsee lagaa yaawúuꞌcaa waaꞌsee kilaak hafɓaɗa. Ɓa daanee kiheñoh ɓu-Room ee ɓa tookéeríi kifay buuꞌ Sesaaꞌ lempu na ciliis. Malkat ɓan Mëccëe 10: 4 na Yúdaa kowukaa Saak. ¹⁴Ɓéeɓɓa bokussa hel, ɓa ɓaa boki kikíim Kooh saycaa en tóoh: Mariyaama eew Yéesu, ɓiɓeti ɓiliis na këmëeŋkímuncaa Yéesu, ensee daama ɓan.

¹⁵Ga bescaama, ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa hídírukohussa, ɓa leꞌeera ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ na ɓoꞌ ɓidaaŋkaah-kanak. Peeꞌ kolukka ga leelooɓa, woꞌꞌa an:

¹⁶- Mbokcii, iñaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa yéegalohee ga Këyítfaa Kooh, koorohhawa ga kúuw Dëwít, ga loo Yúdaa yaa kuliyukee ga ɓuwaa abee Yéesuɗa, yërí jomee kilaak. ¹⁷Yúdaa bokee garíi ee ya laakeera lëgëyci ga iñaa ɗí naksee kitumɗa. ¹⁸Yúdaa nak, koparaa ya faysee ga baakaaraa ya tumeeɗa, ya lommba yoon ga, ya keennda da, hafaa kuliyuk: ya pookka, liilcaa aamukka. ¹⁹Ɓéeɓ ɓu-Yéerúsaleem yéegussa iñaa laakeeɗa, bi tahha ɓa teekka yoonaama ga lakaagaɓa «Hakeldamak», wërí en «yoonaa ñífaa».

²⁰Bíduunun fodaama ɓan ga Këyítfaa Kañcaa an: «Kaanfaagari tesat ɗa danɗaŋ ee ken hanat ga kidëk» Ee ɓan bíduunun an: «Ɓoꞌ yiliis línat sasaagari.»

²¹Laakin ɓuwaa taabee naríi besaa en ɓéeɓ ga wii Yéesu, Haꞌmudii en na kipes ga leelooríiɗa, ²²iñaa aboh ga waa Saŋ bëtísiꞌi bi ga besaa Kooh ɓewohhi ga leelooríi, ya lappa asamaanɗa, yíinoo ga ɓuwaama jomee naríi kitaam kiseediꞌ kimílískaa Yéesu.

²³Ɓoꞌ ɓanak tanussa: Yoseef yaa teeku Barsabaas ee ɓaysi Yustusɗa, na Macaas. ²⁴Lëehíꞌta ɓéeɓ ɓuwaa kíimmba Kooh anee:

- Haꞌmudii, fu yii fu ínoh keeñcii ɓuwii ɓéeɓɓaɗa, teewaaríi ɓaa fu tanuk ga ɓuwii ɓanakɓii ɓii, ²⁵ya ɓeɓ sasaa Yúdaa foñ ga lëgëy kiꞌapotaaꞌkii ee ya kaꞌta ga ɗekataa en wuuciɗa.

²⁶Fodaama ɓa yípohhaɓa tudooꞌ kitan yíinoo gaɓa ee iñaa hínnda ga Macaas. Ya atukohussa ga apotaaꞌcaa ɓidaaŋkaah na yíinooyaa.

Helaa yiselaꞌíꞌyaa yoosukka ga apotaaꞌcaa ga besaa Pantakot

¹Ga waa besaa Pantakot leꞌɗa, ɓéeɓ ɓuwaa gëminɗa hídírukohussa ga ɗekat wíinoo. ²Dalla kilaak ríiꞌ wiyaak waa meyoh asamaan en fan uuris wiyaak waa keen, wa líiffa muut ga kaanfaa ɓa enoheeɗa. ³Daama ɓa hotta iñcaa man na perem-kiwii meƴca ga fíkíiɓa, ca hëgískohha, ca warukohha ga ɗook yaa en ɓéeɓ gaɓa. ⁴Ɓéeɓɓa líifussa na Helaa yiselaꞌíꞌyaa, ɓa aawwa kiwoꞌ lak ciliis fodaa daa Helaa yiselaꞌíꞌyaa onɓa kiwoꞌɗa.

⁵Wiima lak ga Yéerúsaleem, laakeera yaawúuꞌ ɓigëmíꞌ Kooh, ɓaa enee daama ee ɓa meyohee ga dëkcii tóoh en ga ëldúnaɗa. ⁶Ga coowaa ɓa keloh waama, dëkaa tóoh hídírukohha, ɓuwaa jaahliꞌꞌa lool ndaga yaa en ɓéeɓ yaa keloh apotaaꞌcaa ɓaa woꞌ ga lakaagari ya ɓapɗa. ⁷Ɓa waaruꞌꞌa lool ee iñaa bettaɓa bi ɓa ɓaa woꞌ an:

- Hanaa ɓéeɓ ɓuwii en na kiwoꞌ ɓii enussii ɓu-Gëlílée book? ⁸Tum na yaa en garuu ɓéeɓ kelohi iñii ɓa woꞌɗa ga lakaagari ya ɓapɗa? ⁹Ga ɗuuƴcuu dii, laakin ɓuwaa meyohu kúlkaa Partes, kaa Medes na kaa Elaamít. Laakin ɓuwaa dëk Mesopotamíi, gohaa Yúudée na waa Kapadoos, waa Pom na waa Aasíi, ¹⁰waa Fírígíi na waa Pamfílíi, waa Esípti, na waa Síreen en ga Líbíiɗa, na ɓuwii meyohu Room dëku diiɗa. ¹¹Ɓéeɓ, ennda Yaawúuꞌcii na ɓuwii aas ga Waasiigaɓaɗa, ɓu-Keret na Araapcii, ɗu ɓii kelohɓa ɓa ɓii yéegaloh tumeencii Kooh ciyaakcii ga lakciigaruu.

¹²Ɓa waaruꞌꞌa lool ee hafcaagaɓa kúnukka bi ɓa ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:

- Iñii yii ya yee?

¹³Ee ɓuwaa ɓíinoo ɓaa ñaawal ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa an:

- Ɓuwii ɓii kapuun biiñ!

Jangataa Peeꞌ ga bëríinaa Pantakot

¹⁴Waa ennda ɗa, Peeꞌ kolukka na apotaaꞌcaa ɓidaaŋkaah na yíinooyaa, ya dalla kiwoꞌ na ɓuwaa ga ɗook an:

- Ɗú, Yaawúuꞌcii, na ɓéeɓpúu ɗú ɓii ɗú dëk Yéerúsaleemɗa, foñat noffúu ga iñii mi ƴah kiwoꞌɗa. ¹⁵En kiꞌenaa, yooꞌ-yooꞌ doŋ wërí leꞌ, kon ɓuwii ɓii laalussii hen fodii dii ɗú fooŋkaɗa. ¹⁶Wayee iñii laak yii, yërí Soweel, Sëldíiga-Koohaa yéegalohee an:

¹⁷«Kooh woꞌ an: Ga bescii ƴah kimëeñjohɗa, mi hay kisoꞌ Helii meyoh garooɗa ga ɗook ɓaa en ɓéeɓ; towutaagarúu tiƴaaltaa na tiɓetitaa hay kiꞌenu ɓisëldíigaroo, oomaacii hay mín kihot iñcaa leꞌꞌii duum ee guꞌgicii hay kilaak iñcaa feeñukɓa ga heeƴ.

¹⁸Ee ga bescaama, mi hay kisoꞌ Helii meyoh garooɗa ga ɗook súrgacaagoo ɓiƴaalɓaa na ɓiɓetiɓaa, ee ɓa hay kiꞌenu ɓisëldíigaroo.

¹⁹Mi hay kitum enaama cidóoyíꞌ waaꞌ ga ɗook ga asamaan na kíntaan dii ga kakay: hay kilaak fodii ñíf, na kiwii na iifiilaa ɗúuk pútúl en fan yaayeel.

²⁰Nohii hay kiñúus tërúus ee ñiidii hay kiyoꞌoh fodii ñíf, balaa besii Haꞌmudii hayanɗa leꞌaa, besaa wiyaakwaama líif na ndamɗa.

²¹Bëríinaa, ɓéeɓ ɓaa fu kíim ga teekii Haꞌmudiinaa, fu hay kimúc.»

²²Peeꞌ tíkka ga an:

- Ɗú, ɓu-Isarayeel, súkúrukat iñii mi ƴahhúu kiwoꞌɗa: Yéesu Nasareet enee ɓaa Kooh teeweerúu an ya taabee nari. En kiꞌenaa, Kooh tummba kíntaan na mandarga ci dóoyíꞌ-waaꞌ, caa kooroh gari ee tummbaca ga ɗuuƴcúu, fodii dii ɗú ínohkaɗa, ɗú ɓéeɓpúu. ²³Ɓaa yaama tíkussa ga yahhúu fodaa daa Kooh waareeka ee waayukeeka kumëeñíꞌɗa. Ɗú koorohha ga yah yiifaꞌcii, ɗú appari, ²⁴wayee Kooh mílísiꞌtari, ɓëgíssari ga mesiklaatcaa ga kikaanɗa. En kiꞌenaa, kikaan mínéeríiri kiɓaŋ. ²⁵Ee Dëwít woꞌee ga iñaa aaw ga Yéesu an:

«Mi dëkee kihot Haꞌmudii ga fíkíiroo,

ee ya yii ga yahaaroo doonaa ken mínooroo kiɓúuk.

²⁶Kërí tah keeñnjoo soosin, ee ƴeekcii meyoh kúuwrooɗa teewohinka,

ee ɓan faanfiigoo ga daa fa faanohsanɗa abin yaakaaꞌ

²⁷Ndaga Haꞌmudii, fu foñanndii fítiigoo tes ga daa ɓuwaa kaanin enohɗa,

ee fu íisanndii ɓiigaraa yiselaꞌíꞌyii nop ga ɗuuƴ loy.

²⁸Fu teewinndoo waasaa ëewdoh ɓoꞌ ga kipesɗa,

ee fu hay kisóosíꞌ keeñnjoo ndaga fu yii ga yahaaroo.»

²⁹Peeꞌ tíkka ga an:

- Mbokcii, mi míninndúu kiwoꞌ yiléeríꞌ ga loo caasammbuu Dëwít: ya kaanin, acuunun ee bi wati loyiigari wii lís kiꞌen dii. ³⁰Buuꞌ Dëwít nak enee sëldíiga-Kooh ee ya ínoheera an Kooh díginndi, waatta an hay kilaak ga níilaa tucaasamuntaagari yaa lamanndi ga Nguuraagari, en buuꞌ. ³¹Dëwít maañeera kiꞌínoh an Kiristaanii hay kimílís, kërí taheeri kiwoꞌ an: «Kooh foñnjiiri ga daa ɓuwaa kaanin enohɗa, ee faanfaagari noppii ga ɗuuƴ loy.»

³²Yéesu, yaa mi woꞌꞌúu yaama, Kooh mílísɗinndi ga ɓuwaa kaaninɗa ee ɗí ɓéeɓpíi ɗí tíkin hassíi ga. ³³Yéesu, Kooh ɓëwíꞌtari, yugiꞌtari ya hanohhi yah-ñaam, ya laassa ga Helaa yiselaꞌíꞌyaa Paamudii dígoheeɗa, ya yoosukiꞌta Helaa ga ɗookkíi ee iñaama yërí en iñii ɗú hotɗa na iñii ɗú kelohɗa. ³⁴En kiꞌenaa, Dëwít mosoo kilap ga Kooh ee ya ga kihafci woꞌin an:

«Kooh, Haꞌmudii woꞌ Haꞌmudiigoo an:

“Yugohaaroo yah-ñaam,

³⁵bi ga daa mi tuman ɓuwii saŋngaaɗa

ditogaaꞌ kotfu.” »

³⁶Peeꞌ enissaɓa an:

- Ɓéeɓpúu, ɗú ɓu-Isarayeel ínohat gaka an: Yéesu yaa ɗú daayee ga kuraanaaɗa yërí Kooh tum Haꞌmudii na Kiristaanii!

³⁷Daa ɓuwaa kelohee jangataama, fítcaagaɓa gúꞌta kërít, ɓa meekissa Peeꞌ na apotaaꞌcaa ɓíinooɓaa an:

- Mbokcii, ɗí jom ya kitum?

³⁸Peeꞌ taassaɓa an:

- Súpítat kipeskiigarúu, yaa en ɓéeɓ bëtísiꞌuk ga teekii Yéesu Kiristaa, doonaa ɗú bayalu baakaaꞌcumgarúu, en ɗanaa Kooh onndúu Helii yiselaꞌíꞌyii. ³⁹En kiꞌenaa, iñaa Haꞌmudii, Koohyiigaruu dígoheeɗa aawee garúu na towutaagarúu na ɓéeɓ ɓuwaa úsaayin, ɓéeɓ ɓuwaa Kooh ƴah kinook ga hafciɗa.

⁴⁰Peeꞌ yaa nookɓa, yaa daasɓa na woꞌeen ciliis ciyewin an:

- Tookat Kooh músallúu, ɗú meyoh ga ɓuwii ɓibóníꞌɓii ga jamaanii watiɗa.

⁴¹Ɓéeɓ ɓuwaa took woꞌeencaa Peeꞌɗa, bëtísiꞌussa. Ga besaa bëríi, iñaa leꞌ ɓoꞌ ɓijúnni-kaahay ɓaatukka ga tëelíbéecaa. ⁴²Ɓa tookka coonu ga kisúkúruk jëgírohcaa apotaaꞌcaa eroheeɗa, ɓa ennda wíinoo, ɓa boki ñamah na kikíim Kooh.

Kiꞌabohkaa laakee ga ɗuuƴ ɓuwaa ɗeɓ kigëm ga Yéesuɗa

⁴³Ɓaa en ɓéeɓ, fítaa yabee hen ndaga iñcaa cidóoyíꞌ-waaꞌcaa apotaaꞌcaa tumeeɗa. ⁴⁴Ɓéeɓ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa enussa wíinoo, ɓa bokka ga iñaa en tóoh. ⁴⁵Ɓa toonnda iñaa ɓa laakɗa, ɓa warohha ga díkaantiɓa, yaa en ɓéeɓ na iñaa ya soolukɗa. ⁴⁶Ɓa dëkee ga kihídírukoh ga Kaanfaa Kooh besaa en ɓéeɓ. Ɓërí bokee kiñam ga kaancaagaɓa, ee ñamsee ñamahcaa na keeñ wisóosíꞌ, ee na keeñ wiꞌéréfíꞌ. ⁴⁷Ɓa kañi Kooh, ee ɓéeɓ ɓuwaa ɓíinoo waaꞌtaɓa. Ee besaa en ɓéeɓ Kooh yaa ɓaat ga lagaagaɓa ɓuwaa múcin.

Peeꞌ na Saŋ wëkɗussa ɓaa lafañ hen

¹Laakka bes Peeꞌ na Saŋ ɓaa ƴah Kaanfaa Kooh, kikíim Kooh; enee ga wahtu kigoonaluk, wahtaa ɓuwaa kíimi Koohɗa. ²Laakeera ɓoꞌ yaa límdohu na kilafañ, besaa en ɓéeɓ ya haydohu ga kúuw-halkaa Kaanfaa Kooh, woꞌsi “halaa wimóríꞌwaa”, ya yuŋ daama, ya sarahtuki ga ɓuwaa aasi Kaanfaa Koohɗa. ³Daa ya hotee Peeꞌ na Saŋ ɓaa ƴah kiꞌaas Kaanfaa Kooh, ya lëríssaɓa yah, ɓa sarahhi. ⁴Ɓa yíppari has, lëehíꞌta Peeꞌ woꞌꞌari an:

- Malkaaríi!

⁵Lafañaa yaa malakɓa dijófíꞌ, ndaga ya foogee an ɓaama ƴahhi kisarah yen. ⁶Peeꞌ nak woꞌꞌari an:

- Mi laakoo hëelís, mi laakoo wúrúus, wayee mi hayyaa kiꞌeꞌ iñii mi laakɗa: Ga teekii Yéesu KiristaaNasareet, koluka fu tíin!

⁷Lëehíꞌta Peeꞌ ammbari ga yahaa ñaabaa ɓëwíꞌtari. Ga saasi kotcaa yëgíssa gík, puuguluƴcaa hatinndari. ⁸Ya ennda bërít tuukka, aawwa kitíin. Ya aassa na apotaaꞌcaa Kaanfaa Kooh, ya yaa tíin, ya yaa koltuk, ya yaa kañ Kooh. ⁹Ɓéeɓ ɓuwaa hottari ya yaa tíin, ya yaa kañ Kooh. ¹⁰Ga waa ɓa ínohsohha an yërí enee na kisarahtuk ga halaa Kaanfaa Kooh, ɓa waaruꞌꞌa ga lool.

Jangataa Peeꞌ ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh

¹¹Ɓaa lafañeeɗa tagohissii ga fenoo Peeꞌ na Saŋ. Ɓéeɓ ɓuwaa waaruꞌussa ga lool, ɓa ɓaa fool kilaakneeɓa ga ɗekataa teeku «Tíidískaaraa Salomonɗa». ¹²Daa Peeꞌ hotee iñaama, ya woꞌꞌa mbooloomaa an:

- Ɗú ɓu-Isarayeel, iñii han kilaak yii jaahallúu ga ya? Ɗú malkohhíi ya en fan dooliríi wala kiniik Kooh onndíi kitíinlukoh ɓii yii? ¹³Kooh yaa Abaraham, yaa Ísaak, yaa Yakoop, yaa caasamuncaarúu teewohin ndamaa Yéesu, súrgaagari. Ee ɗú ga kihaffúu ɗú ɓërí tooneeri, ɗú taasukkari ga fíkíi Pílaat ee lak sah yaama ɓeɓkinndi kiꞌíis. ¹⁴Ɓaa yiselaꞌíꞌyaa ee yijúwíꞌyaa ɗú taasukkari, ɗú nammba kikíim Pílaat ya meƴdohiꞌtúu ga kasaa ɓaa lagi kumuun ɓoꞌ. ¹⁵Fodaama, ɗú aplukka ɓaa laak kipesɗa, wayee Kooh mílísiꞌtari ga leeloo ɓuwaa kaaninɗa ee iñaama ɗí enin seedi ga. ¹⁶Doolaa teekaa Yéesu na gëmii ɗí gëm gariɗa wërí on ɓii yii ɗú hot ee ɗú ínohsohinɗa, dooli kituuk. Kigëm ga Yéesu onndi kiwak peleŋ fodii dii ɗú ɓéeɓpúu ɗú hotkaɗa.

¹⁷Diimaɗa mbokcii, mi ínohin an iñaa ɗú tum yaama, ɗú na ɓuwaa kuliyuk garúuɗa, kiꞌínohoo tah ɗú tummbi. ¹⁸Kooh nak mëtíꞌta fodaama iñaa ya yéegalohee kooroh ga kúuw sëldíigacaagariɗa. Ya woꞌee an Kiristaanaagari hay kikooꞌ ga coonu. ¹⁹Kon súpítat kipeskiigarúu, ɗú ɓoƴkidoh haffúu ga Kooh doonaa Kooh sétíꞌtúu ga baakaaꞌcumgarúu. ²⁰En ɗanaa, Haꞌmudii hay kihaydoh jamaanu kiꞌíikaruk, ya wosoh Yéesu, Kiristaanii ɗú díŋsee kumëeñíꞌɗa. ²¹Wayee diimaɗa, Yéesu jom kites ga asamaan bi ga daa Kooh hëwíꞌsan tóoh en yiꞌas, fodaa ya yéegaloheeka kumëeñíꞌ koorohha ga túuwtaa sëldíigacaagari ɓiselaꞌíꞌɓaaɗa. ²²Ee Móyíis woꞌꞌeera an:

«Haꞌmudii Koohyiigarúu hay kiwosoh garúu sëldíiga-Kooh, fodiigoo, yaa bok narúu heet. Iñaa ya woꞌꞌúu tóoh, leenaa súkúrukatti. ²³Ɓéeɓ ɓaa fu tookkii kisúkúruk sëldíiga-Koohaamanaa fu hay kimeƴdohu ga ɓuwaa Kooh, fu apu.»

²⁴Ɓéeɓ sëldíiga-Koohcaa woꞌsee ga iñaamaɗa, aboh ga Samiyeel bi ga ɓíinooɓaa tík gariɗa, ɓa yéegalohee iñii hew yii diimaɗa.

²⁵Iñaa Kooh dígohee koorohha ga sëldíigacaagariɗa enee wuurúu ee ɗú laakin ɓak ga kifiiliimunkaa Kooh pokee na caasamuncaagarúuɗa, ga waa ya woꞌ Abaraham an:

«Mi hay kibarkeel heetcii ga ëldúnaɗa tóoh ee koorohan ga tucaasamuntaagaraa.»

²⁶Fodaama Kooh ɓeɓpa súrgaagari, wossari kibarkeellúu, ya foñlukoh ɓaa en ɓéeɓ tumeencaagari cibóníꞌcaa ya tumiɗa ee Kooh ɗeɓka garúu.

Peeꞌ na Saŋ ɓayussa ga fíkíi paanaa wiyaakwaa

¹Peeꞌ na Saŋ, lak ɓaa lís kiwoꞌ na ɓuwaa, laakka sarahohcaa hayu gaɓa taabu na ɓaa kuliyukee ga ɓuwaa watuksi Kaanfaa Koohɗa na Saduseyeeŋcaa. ²Keeñɓa tamee ga daa ɓa hot Peeꞌ na Saŋ ɓaa jëgíꞌ ɓuwaa, ɓa ɓaa yéegalɓa an kimílískaa Yéesu tahin bi ɓuwaa kaanɗa hay kimílísu. ³Ɓa ammba Peeꞌ na Saŋ lagussaɓa ga kasu bi ga kooh-wíisfaa ndaga lak Kooh hoowin. ⁴Ɓoꞌ ɓiyewin ga ɓuwaa kelohsee woꞌeencaa apotaaꞌcaaɗa gëmussa. Fodaama ga ɓuwaa gëmɗa tóoh, ƴaalcaa jomeera kileꞌ ɓoꞌ ɓijúnni-yëtúus.

⁵Ga kooh-wíisfaa, ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa, yaakcaa, na jëgíroh-waascaa hídírukohussa ga Yéerúsaleem. ⁶Aan, haꞌ-kaadaa sarahohcaa na Kayíf, Saŋ na Ëlíksaan, na ɓéeɓ ɓuwaa bok ga gíiraa haꞌ-kaadaa sarahohcaaɗa, ensee daama. ⁷Ɓa nakohha kihaydoh Apotaaꞌcaa ga fíkíiɓa, ɓa meekissaɓa an:

- Ɗú kooroh ga doolii wiida wala ga teekii wiida bi ɗú mín wëkíꞌ ɓii yii?

⁸Ga ɗekataama Peeꞌ líiffa na Helaa yiselaꞌíꞌyaa, loffaɓa an:

- Ɗú yaakcii, na ɓuwii kuliyuk ga heetciiɗa, ⁹waa ɗú ɓayyíi wati kitaas waas ga yijófíꞌyaa ɗí tumiꞌ lafañaaɗa na daa ɗí kooroh bi ya wakkaɗa, ¹⁰kon ínohatka ɗú ɓéeɓpúu na ɓéeɓ heetii Isarayeel an ɗí kooroh ga teekaa Yéesu KiristaaNasareet, yaa ɗú apee ga waa ɗú daaƴci ga kuraanaa ee Kooh mílísiꞌtari ga ɓuwaa kaaninɗa. Yéesu yaama yërí tah bi ɓii yii wak ya tuuk dii ga fíkíirúu. ¹¹Yéesu yërí en ɓaa Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa woꞌ gari an: «Atohaa, tawohohcaa jafeeɗa -- ee woꞌu narúu -- mëeñjohin kiꞌen atoh-koñaa túuyaa.» ¹²Enndii garinaa, kimúc laakoo ga fen diliis. En kiꞌenaa, laakoo teek wiliis ga ëldúna waa Kooh eꞌ ɓoꞌ-súusúus ee wa mín ɓuwii kimúsal.

¹³Ɓuwaa attiꞌi ga paanaa wiyaakwaaɗa, waaruꞌussa ga daa Peeꞌ na Saŋ kaañu woꞌeencaagaɓaɗa, ee iñaama bettaɓa ndaga ɓa ínohin an Peeꞌ na saŋ jagussii. Ɓa hotta an ɓa bok ga ɓuwaa taabee na Yéesuɗa. ¹⁴Wayee daa ɓa hotee ɓan ɓaa wëkɗuseeɗa tuukin ga yahaa Peeꞌ na Saŋ, ɓa laakissii iñaa ɓa woꞌan. ¹⁵Waa ennda ɗa, ɓa ebilla apotaaꞌcaa kimeƴ paanaa attiꞌohsiɗa paaƴ, ɓa awwa kihotoh ga díkaantiɓa. ¹⁶Ɓa ɓaa woꞌan:

- Ɓuwii ɓii ɗu tumanɓa na? En kiꞌenaa, wóorin an ɓuwii ɓii tumuunun kíntaan wiléeríꞌ. Ɓéeɓ ɓu-Yéerúsaleem yéeguununka ee ɗu mínooka kisaŋ. ¹⁷Ɗu hëwëlatɓa, ɗu hoonohɓa kiwoꞌ na ɓoꞌ ga loo teekii Yéesu, en ɗanaa, iñuma wëñoo ɗa kisíw ga ɗuuƴ ɓuwum.

¹⁸Waa ennda ɗa, ɓa ɓaylukka Peeꞌ na Saŋ, ɓa kokohhaɓa ɓa íis yas kiwoꞌ loo Yéesu wala kijëgíroh ga teekaagari. ¹⁹Wayee Peeꞌ na Saŋ loffaɓa an:

- Woꞌat rek! Iñii yiida wëñ kijúɓ ga fíkíi Kooh? Kikeloh woꞌeenndúunoo, kikeloh woꞌeenci? ²⁰Wayee ɗí ga kihaffíi nak, ɗí mínoo kiꞌíis kiyéegaloh iñaa ɗí hot na iñaa ɗí kelohɗa.

²¹Attiꞌohcaa ɓiyaakɓaa hëwëlussaɓa, ɓa íissaɓa ndaga ɓa laakéeríi daa ɓa kooran bi ɓa sodalɓa ee lak ɓuwaa ɓéeɓɓa ɓaa kañ Kooh ga iñaa laakee yaama. ²²Ɓaa Peeꞌ na Saŋ wëkɗee na kíntaanɗa wëñɗeera tíkíis tidaaŋkaah-nikiis.

Ɓuwaa gëminɗa enussa ga kikíiim-Kooh

²³Ga waa Peeꞌ na Saŋ íisuɗa, ɓa ɓaa ƴah ga ɓuwaa ɓa taabi naɓaɗa, ɓa ɓéestíꞌtaɓa tóoh iñcaa sarahohcaa ɓiyaakɓaa na yaakcaa woꞌeeɓaɗa. ²⁴Ga waa ɓuwaa súkúrukussa iñaa ɓéestíru yaama, ɓa bokka ɓéeɓɓa kikíim Kooh anee:

- Cic Kooh, fu yërí sak asamaanii, na kakayfii, na giiyii na tóoh iñcii en gaɗa.

²⁵Fu yërí kooroh ga tumeencaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa fu tummba woꞌeencii cii ga kúuwkaa caasammbíi Dëwít, súrgafu an: «Iñii tah ya coow koluk ga ɗuuƴ heetcii? Iñii tahɓa kipokoh nof ya ga iñcaa mínoo kilaak?

²⁶Buuꞌcii ga ëldúnaɗa na ɓuwii kuliyuk ga heetcii ga ëldúnaɗa ɓeɓkuunun ee ɓa enin wíinoo kiheñoh Kooh, Haꞌmudii na buuraa ya falɗa.»4: 26 Mëdírohat na Kañcaa 2: 1-2.

²⁷En kiꞌenaa, wëerin an Eroot na Poos-Pílaat na ɓu-Isarayeel na heet ciliis hídírukohuunun ga teerii wii kiheñoh Yéesu súrgiigaraa yiselaꞌíꞌyii fu fal buuꞌɗa. ²⁸Fodaama ɓa mëtíꞌsiꞌꞌa tóoh iñaa fu natee kitum kumëeñíꞌ ee ga dooliigaraa fu onndawa kimín kiꞌen. ²⁹Ee diimaɗa Haꞌmudii malkaa ga dii ɓa sooŋngíiɗa; onaaríi, ɗí súrgaciigaraa kiyéegaloh Woꞌeeniigaraa na fít wiyëgísíꞌ gík. ³⁰Lërísaa yahiigaraa doonaa ɓiɓoꞌ wëkɗu, ee kíntaan na enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ laak ga teekii Yéesu, súrgiigaraa yiselaꞌíꞌyii.

³¹Ɓuwaa ɓaa lëehíꞌ kikíim Kooh, ɗekataa ɓa eneeɗa waa yëngëluk, ɓa líiffa ɓéeɓɓa na Helaa yiselaꞌíꞌyaa, ee ɓa ɓaa yéegaloh Woꞌeenaa Kooh na fít wiyëgísíꞌ.

Ɓu-Yéerúsaleemɓaa gëminɗa atukohussa alalcaagaɓa

³²Ɓéeɓ ɓuwaa gëmɗa bokussa keeñ wíinoo na hel. Yíinoo gaɓa woꞌéeríi an iñaa ya laakɗa ya eemdohwa ga hafci rek, wayee ɓéeɓ iñaa ɓa laakɗa, ɓa atukoheeri hen, en wíinoo. ³³Apotaaꞌcaa ɓaa seediꞌ ga daa ɓa wëñ kimín kimílískaa Yéesu, Haꞌmudii ee Kooh taammba naɓa ga tóoh. ³⁴Ken ñakéeríi dara gaɓa. Ɓéeɓ ɓuwaa laakee yoon wala kaanɗa, toonussaca, ɓa haydohha cadamfaa, ³⁵ɓa eꞌtafa apotaaꞌcaa, lëehíraa koparaa warohu ɓuwaa, yaa en ɓéeɓ na iñaa ya soolukɗa. ³⁶Laakeera ɓan ɓaa teeku Yoseef, ya iñaa Léwít ee límohu Sipaꞌ. Ɓaa yaama apotaaꞌcaa teekeeri Barnabaas, wërí en «ɓii daasi ɓuwiiɗa». Ɓaa yaama laakeera yoon, ³⁷ya toonnda yoonci haydohha cadamfaa, ya tíkkafa ga yah apotaaꞌcaa.

Sabohfaa Anañaas ya na ɓetici Safíraa

¹Laakka nak ɓaa teeku Anañaas, ee ɓetici teeku Safíraa. Ya toonnda ga kakayfaagaɓa. ²Ya pokohha nof ɓan na ɓetici, ya tëhdohha ɓan ga koparaa yoonaa toonohuɗa, lëehíꞌta ya eꞌneera apotaaꞌcaa iñaa tesɗa. ³Waa ennda ɗa, Peeꞌ woꞌꞌari an:

- Anañaas, iñii tah ya Seytaani teꞌ keeñfu, fu kaakin Helii yiselaꞌíꞌyii saboh ee fu tëhdohin ga koparaa fu toonoh yoonaaɗa. ⁴Yoonaa tesee danaa, wa tesiꞌtiiraa dane? Waa fu toonndawa, koparaa enndii wuufune? Kon iñii fu waaꞌ kitum yii fu mínndi na kihalaat ga helfu? Fu kaakkii ɓoꞌ-súusúus saboh wayee Kooh yërí fu kaak saboh.

⁵Daa Anañaas kelohee woꞌꞌeencaama, ya kennda kakay, ya dalla kikaan. Ɓéeɓ ɓuwaa yéeŋsee iñaamaɗa, tíitussa lool. ⁶Oomaa-ƴaalcaa kolkussa, múulussa faraaffaa, ɓayussafa kiꞌacnee. ⁷Tíkka ga iñaa leꞌ wahtu kaahay, ɓeti Anañaas aassa, lak ya yéeŋngii dara ga iñaa laakɗa. ⁸Peeꞌ meekissari an:

- Woꞌaaroo, cadamfii yoonii ɗú tooneeɗa tóoh fërí fiine? Ɓetifaa taassari an:

- Ee, enee cadamfuma.

⁹Peeꞌ woꞌꞌari an:

- Ɗú mín na kipokoh nof kiheel kiɗúk Helii Haꞌmudii? Súkúruka! Ɓuwum kaꞌsee kiꞌac ƴaalfuɗa ɓooma ga halii, ee ɓa hayyaa kiɓay, fu ɓan.

¹⁰Ga saasi ɓetifaa keennda kakay ga kotcaa Peeꞌ, fa kaannda. Daa oomaa-ƴaalcaa aasee, ɓa laakki kaanin. Ɓa ɓayyari, acsuneerari ga yahaa ƴaalci. ¹¹Ɓéeɓ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, na ɓéeɓ ɓuwaa yéegee iñcaa laak caamaɗa, tíitussa lool.

Apotaaꞌcaa tummba kíntaan ciyewin ga Yéerúsaleem

¹²Apotaaꞌcaa ɓaa tum ga leeloo ɓuwaa kíntaan ciyewin na enaama cidóoyíꞌ waaꞌ. Ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa meeꞌseera kihídírukoh ga ɗekataa teeku «Tíidískaaraa Salomonɗa». ¹³Ken ga ɓuwaa ɓíinoo tesɗa kaañéeríi kikaꞌ gaɓa, ee nak ɓéeɓ ɓuwaa woꞌee gaɓa yijúwíꞌ. ¹⁴Yewinnda lool ɓiƴaal na ɓiɓeti ɓaa gëm ga Haꞌmudii, ɓa ɓaatukka ga ɓuwaa gëminɗa, fodaama mbooloomaa waa wëñ kiyak. ¹⁵Kaꞌta bi ɗúukoolíꞌcaa ɓaa meƴdohu ga mbedicaa, ɓii faanu ga gatan wala basaŋ doonaa Peeꞌ kooroh danaa heƴna sóogúufaagari mín kiꞌúul yíinoo gaɓa, ennda ga yii wala ga yay, ɓa wak. ¹⁶Ɓiɓoꞌ ɓiyewin ɓaa meyoh ga dëkcaa wíil Yéerúsaleemɗa, ɓaa haydoh ɓiɗúukooliꞌ na ɓuwaa raɓ am ee ɓéeɓɓa ɓaa wëkɗu.

Apotaaꞌcaa abussa ga kasu

¹⁷Waa ennda ɗa, haꞌ-kaadaa sarahohcaa na ɓéeɓ ɓuwaa taam nariɗa, ennda ɓuwaa bok ga Saduseyeeŋcaa, iñaadohussa apotaaꞌcaa, ɓa kolukiꞌtaɓa. ¹⁸Ɓa amlukka apotaaꞌcaa, ɓa laŋlukkaɓa ga kasaa ɓéeɓ tëcohsiɗa. ¹⁹Wayee ga wekaa, laakka malaakaa Haꞌmudii hay, lëgíssa halcaa kasaa, meƴdohhaɓa, woꞌꞌaɓa an:

²⁰- Karat Kaanfaa Kooh, daama ɗú jangat ɓuwaa ɓéeɓ iñaa aaw ga loo kipeskii kiꞌaskiiɗa.

²¹Apotaaꞌcaa tumussa fodaa daa ya nakohɗa. Kooh yaa wíis ga kímaa teel, ɓa aassa Kaanfaa Kooh, ɓa aawwa kijëgíroh. Haꞌ-kaadaa yaawúuꞌcaa hayya, ya na ɓuwaa taam nariɗa, ɓa ɓëytohha ɓéeɓ paanaa wiyaakwaa, waa ɓéeɓ ɓuwaa kuliyuk ga heetii ɓu-Isarayeel hídohiɗa, lëehíꞌta ɓa wosohha kikooꞌnee apotaaꞌcaa ga kasaa. ²²Soldaaꞌcaa karussa, wayee daa ɓa leꞌee kasaa, ɓa hottii apotaaꞌcaa ga túuƴcaa ɓa lagohseeɗa, ɓa ɓoyukka ɓa ɓéestíꞌtaɓa an:

²³- Ɗí laak kasaa laguunun bi jofin, soldaaꞌcaa tuukuunun ga halcaa, wayee daa ɗí aasee, ɗí lëgíssa daa ɓa lagohseeɗa, ɗí hottii ɓoꞌ da.

²⁴Yaa kuliyuk ga soldaaꞌcaa ga Kaanfaa Koohɗa na sarahohcaa ɓiyaakɓaa, daa ɓa kelohee woꞌeencaa caama, ɓa jaahliꞌꞌa lool ɓa ɓaa meekiskoh iñaa mín kidal apotaaꞌcaaɗa. ²⁵Waa ennda ɗa, laakka ɓaa hay woꞌꞌaɓa an:

- Ɓuwaa ɗú lagee ga kasaaɗa, man ɓaa ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh, ɓaa jëgíꞌ ɓuwaa.

²⁶Ɓaa kuliyuk soldaaꞌcaa ga Kaanfaa Koohɗa taammba na ɓuwaagari, ɓa kooꞌneera apotaaꞌcaa ee kinookoh laakkii ga ndaga ɓa niikee ɓuwaa tapisohɓa na atoh. ²⁷Ga waa ɓa haydohhaɓa, ɓa yugiꞌtaɓa ga fíkíi attiꞌohcaa ɓiyaakɓaaɗa haꞌ-kaadaa sarahohcaa meekissaɓa an:

²⁸- Ɗí hoonohéeríirúu kijëgíroh ga teekaa ɓaa yaamane? Ee malkat, Yéerúsaleem tóoh gomin na iñcum ɗú jëgírohiɗa, ee ɗú waaꞌtíi kikooꞌ daal kikaankaa ɓaa yaama!

²⁹Peeꞌ na apotaaꞌcaa tesɗa loffaɓa an:

- Kooh yërí jom kitaabuku wayee enndii ɓoꞌ-súusúus. ³⁰Yéesu yaa ɗú apee ga waa ɗú daaƴci ga kuraanaaɗa, Koohyii ɓicaasammbíi mílísiꞌtari. ³¹Ee yërí Kooh ɓëwíꞌ, yugiꞌtari hanohha yah-ñaabaagari, ya fallari ya en buuꞌ na Músalkaat doonaa ya on heetii ɓu-Isarayeel kimín kisúpít kipeskaagaɓa en ɗanaa ɓa bayalu baakaaꞌcaagaɓa. ³²Ɗí ɓërí en seedi ga iñcaa laakee caama, ɗí na Helii yiselaꞌíꞌyii Kooh on ɓuwaa taabukiriɗa.

³³Daa ɓu-paanaa kelohee woꞌeencaama, ɓa aylukussa bi ɓaa saak, ɓa waaꞌta kiꞌap apotaaꞌcaa. ³⁴Wayee laakka Fërísiyeegaa teeku Gamaliyeel, ya enee jëgíroh-waas ee ɓéeɓ oneerari céeꞌ. Ya kolukka, ya tuukka ga leeloo paanaa, ya nakohha apotaaꞌcaa meƴdohu fooh paaƴ. ³⁵Lëehíꞌta, ya woꞌꞌa an:

- Ɗú ɓu-Isarayeel, watukat iñii ɗú ƴah kitum ɓuwii ɓiiɗa. ³⁶Ɗú níindísukaa ga iñaa maañnjii dara, laakeera ɓaa woꞌu Tëdaas; enee dii. Ya tíkee hafci ɓoꞌ yiyaak ee iñaa leꞌ ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ-nikiis taabukkari. Waayee daa ya apsee, ɓéeɓ ɓuwaa taabukeeriɗa tasaarukohussa, gaama eemmba daama. ³⁷Ga fenooci, ga wahtaa ɓuwii kínsee kiꞌínoh daa ɓa hídeeɗa, ɗú hotissa dii Yúdaa yaa dëkee Gëlíléeɗa. Ya nookka ɓoꞌ ɓiyewin ga fenooci. Wayee daa ya apsee, ɓéeɓ ɓuwaa taabukeeriɗa tasaarukohussa. ³⁸Diima deŋ mi woꞌꞌúu an: waassúu hanat ga ɓuwii ɓii kiꞌen. En lakanaa iñcii ɓa jëgírohɗa wala iñcii ɓa enukohɗa meyoh ga ɓoꞌ-súusúusaa, ɓa hay kitasoh. ³⁹Wayee en lak ca meyoh ga Koohaa, ɗú mínooca kihoonoh kituuk. Kon kaa ekat haffúu ga kiheñoh Kooh. Ɓu-paanaa tookussa iñaa Gamaliyeel woꞌɗa. ⁴⁰Ɓa ɓayya apotaaꞌcaa, ɓa ríplukkaɓa, lëehíꞌta ɓa hoonohhaɓa kiwoꞌ ga teekaa Yéesu, lëehíꞌta ɓa íissaɓa ɓaa ƴah. ⁴¹Apotaaꞌcaa meyohussa daa attiꞌohsiɗa, ɓaa ƴah na keeñ wisóosíꞌ ndaga daa Kooh attiꞌin an ɓa matin kitóróhɗu ndaga teekaa Yéesuɗa. ⁴²Ee besaa en ɓéeɓ ɓa ɓaa kaꞌ Kaanfaa Kooh na ɗuuƴ kaancaa, ɓa ɓaa lís kijëgíroh na kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesu, yii en Kiristaaniiɗa.

Ɓoꞌ ɓiyitnaɓanak tanussa kiꞌamɗoh apotaaꞌcaa

¹Waama lak tëelíbéecaa Yéesuɗa ɓaa wëñ kiɓaatuk. Yaawúuꞌcaa laksi kiGerekɗa ɓaa ñaꞌsukoh loo iñaa yaawúuꞌcaa laksi kiꞌEbërëe tumiɗa. Ɓa ñaꞌsukohee an ɓeticaa bok gaɓaɗa, ee ƴaalɓa kaaninɗa, daanee kiꞌaluku hen ga dúndaa warohsi besaa en ɓéeɓɗa. ²Apotaaꞌcaa ɓidaaŋkaah na ɓanakɓaa hídírohussa ɓéeɓ tëelíbéecaa, ɓa woꞌꞌaɓa an:

- Ɗí íis kiyéegaloh woꞌeenii Kooh, ɗí am ga kiwaroh ñamah enndii iñaa gën. ³Kërí tah, Mbokcii, namat kitan ga ɗuuƴcúu ƴaal ɓiyitnaɓanak, ɓaa ínohohu ga kijúɓ, ɓaa líifin na Helii yiselaꞌíꞌyii ee laakuunun hel, ɗí sasɓa kitum lëgëyaama. ⁴En ɗanaa ɗí ga kihaffíi, ɗí ëewruk ga kikíim Kooh na kiyéegaloh woꞌeeniigari.

⁵Ɓéeɓ ɓuwaa gëmɗa tookussa iñaa woꞌu yaama. Waa ennda ɗa, ɓa tannda Iceen, ɓoꞌ yigëmíꞌ Kooh ee líifin na Helii yiselaꞌíꞌyii, Filiip, Porokooꞌ, Níkanooꞌ, Tímoŋ, Parminaas, na Níkulaa yaa límohu Añcoosɗa ee enee yiifaꞌ kuɗewaa, ya aassa ga waasaa yaawúuꞌcaaɗa. ⁶Lëehíꞌta, ɓa haydohhaɓa ga apotaaꞌcaa. Ɓaama tíkussaɓa yah ga haf, kíimɗussaɓa Kooh.

⁷Woꞌeenaa Kooh waa wëñ kisíw, ee ga Yéerúsaleem, tëelíbéecaa ɓaa wëñ kiɓaatuk, ee sarahoh ɓiyewin gëmussa ga Yéesu.

Iceen abussa

⁸Kooh barkeella Iceen, líifíꞌtari na dooli, ya yaa tum enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ na kíntaan ciyaak ga ɗuuƴ ɓuwaa. ⁹Laakka ɓiɓoꞌ ɓaa júwohéeríi na Iceen ee ɓa bokee ga jaangu-yaawúuraa “ñaamcaa laak hafɓaɗa”, ɓa enee ɓiyaawúuꞌ, ee ɓa meyohee Síreen, Aleksandarí, Sílísíi na Aasíi. Ɓa ɓaa tëesɗoh woꞌeen na Iceen. ¹⁰Wayee, ɓa mínéeríi yen ga woꞌeencaagari ndaga ya woꞌohee kiñaañkaa Helaa yiselaꞌíꞌyaa oneeriɗa. ¹¹Ɓa neehalla ɓiɓoꞌ doonaa ɓaama woꞌ an:

- Ɗí kelohin ya woꞌin woꞌeen cisépíꞌíꞌ ga Móyíis na ga Kooh.

¹²Fodaama ɓa tahha bi yaakcaa dëkaa, jëgíroh-waascaa na ɓu-dëkaa, kolukussa ɓa keennda ga ɗook Iceen, ɓa ammbari, ɓayussari paanaa wiyaakwaa. ¹³Ɓa ɓaydohha ɓan seedicaa ƴah Iceen kipokiꞌ kiwoꞌ, woꞌussa an:

- Kaanfii Kooh fiselaꞌíꞌfii na Waasii Móyíis, ɓii yii dëk kiwoꞌ woꞌeen cisépíꞌíꞌ gaca. ¹⁴Ɗí kelohinndi yaa woꞌ an Yéesu Nasareet hay kiɓúꞌ Kaanfii Kooh, ya súpít baahcii Móyíis foñiꞌtuuɗa.

¹⁵Ɓéeɓ ɓuwaa enee ga paanaa wiyaakwaaɗa yípussa Iceen has, ɓa hotta fíkíifaagari faa melic en fan fíkíi malaaka.

Jangataa Iceen

¹Wa ennda ɗa, haꞌ-kaadaa sarahohcaa meekissa Iceen an:

- Iñcii fu woꞌɗuɗa kayohe?

²Iceen taassa an:

- Ɗú, mbokciigoo, súkúꞌkattoo. Koohyii laak ndamɗa feeñukka caasammbuu Abaraham ga kúlkaa Mesopotamíi lak ya kaꞌtii kidëknee teeraa Haran duum. ³Kooh woꞌꞌari an: «Meyohaa kúlkiigaraa, fu foñ ɓuunfu, fu kaꞌ kúlkaa mi teewanndaaɗa.»

⁴Waa ennda ɗa, Abaraham meyohha kúlkaa ɓu-Kaldee, ya kaꞌta dëkneera teeraa Haran. Ya ennda daama bi ga daa paamci kaanoh. Kooh ɓewohhari daama, paafdohhari dii ga kúlkii ɗú dëkoh watiɗa. ⁵Kooh onndiiri kilaak kakay fíinoo dii, enndii sah iñaa hín na pataŋ-kot, wayee ya díŋngari kilaak kúlkii, ɓu-níilaagari lamuka gari. Wiima nak lak Abaraham laakkii sah kowu. ⁶Iñii yii yërí Kooh woꞌeeri: «ɓu-níilaagaraa hay kidëku ga kúlkaa enndii kuuɓa ee daama ɓa hay kiꞌabu ñaam, ɓa sodalu iñaa leꞌ tíkíis titéeméeꞌ-nikiis.» ⁷Kooh nak tíkka ga an: «Heetaa ƴahɓa kiꞌam ñaamɗa, mi Kooh, mi haywa kiꞌatti. Lëehíraa ɓa hay kikúlkoh daama, ee ɓa ƴahhoo kijaamukoh dii ga ɗekatii wii.» ⁸Wa ennda ɗa, Kooh pokohha kifiiliimun na Abaraham ee kigúruk kërí en mandargaa kifiiliimunkaa kaama. Fodaama, ga waa kowuci Ísaak límuɗa, Abaraham gúꞌtari ga besaa wu-yitnakaahaywaa tík gaɗa. Ísaak tummba fodaama, ya gúꞌta kowuci Yakoop, Yakoop ɓan gúꞌta ɓicaasammbuu, towutaagari tidaaŋkaah na tanaktaa kuliyuk ga heetii Isarayeelɗa.

⁹Caasamuncaagaruu ɓaama iñaadohussa këmëeŋkíɓa Yoseef, ɓa toonndari ya ɓayu kúlkaa Esípti kiꞌen ñaam. Wayee Kooh taabee nari, ¹⁰ya músallari ga coonucaagari. Kooh onndari kineɓloh Farawoŋ, buuraa Esípti, ya onndari ɓan kilaak hamham ga fíkíici. Yaama fallari kiꞌen gúwernëeraa kúlkaa Esípti na kituukuk kaanci ɓéeɓfa. ¹¹Wa ennda ɗa, aꞌ wiyaak laakka ga ɓéeɓ kúlkaa Esípti na kaa Kanaa. Araa mesikka lool bi ɓicaasammbuu laakissii iñaa ɓa ñaman. ¹²Ga waa Yakoop keloh an beli laakin ga kúlkaa Esíptiɗa, ya wossa ɓicaasammbuu daama bes. ¹³Kotaa kukanakkaa ɓa kaꞌ daɗa, Yoseef tummba bi yaakmuncaagari ínohsohussari. Fodaama Farawoŋ ínohha ɓuwaa en mbokcaa Yoseefɗa. ¹⁴Lëehíꞌta, Yoseef wosohha kikooꞌnee mbokcaagari ɓéeɓɓa na paamci Yakoop: ennda ɓoꞌ ɓidaaŋkaah-yitnaɓanak na ɓiyëtúus. ¹⁵Yakoop nak toolukka kúlkaa Esípti, ya dëkka daama bi ga daa ya kaanohɗa. Ɓicaasammbuu ɓan kaanohu daama. ¹⁶Faraafcaagaɓa ɓayussa Síkeem, acussa ga loyaa Abaraham lomee na kopaꞌci ga towutaa Emooꞌ ga Síkeemɗa.

¹⁷Ga waa jamaanaa Kooh jomee kimëtíꞌ dígaa ya waatee díŋnga Abarahamɗa deeƴca, heetiigari ɓaatukka, waa wëñ kilaw ga kúlkaa Esípti, ¹⁸bi ga daa buuꞌ yiliis falukohɗa. Buuraama nak ínohéeríi Yoseef. ¹⁹Buuraama ɗúkka heetiigaruu, ya sodalla ɓicaasammbuu, ya gítínndaɓa kijaf towutaagaɓa doonaa ta pesoo. ²⁰Móyíis límu ga jamaanaama, ja ennda kuꞌoomaakaa neɓlohin Kooh. Ja ɓayussa ga kaan paamci na eeci ñiin kaahay. ²¹Ga waa ja jafuɗa, kowukaa Farawoŋ kiɓetikaa balaɓpaja, ya koꞌtaja fodii kowuci. ²²Fodaama Móyíis korussa ga hamhamaa ɓu-Esípti, ee ya ennda ɓoꞌ yilëekíꞌ-solu ndaga woꞌeencaagari na tumeencaagari.

²³Ga waa Móyíis laak tíkíis tidaaŋkaah-nikiisɗa, helci kaꞌta ga kiwaaknee ɓu-Isarayeel, mbokcaagari. ²⁴Ya hotta daama ɓoꞌ ga ɓu-Esípti yaa en na kisodal ɓoꞌ yíinoo ga ɓu-Isarayeel, yaa feekki. Ya lúukiɗohhari, ya ëldúkiꞌtari, appa ɓaa bok ga ɓu-Esíptiɗa. ²⁵Ya foogee an mbokcaagari hay kiꞌínoh an Kooh waaꞌ kikooroh gari, ya músalɓa, wayee ɓaama ínohhii iñaama ga. ²⁶Ga kooh-wíisfaa, ya hotta ɓoꞌ ɓanak ga ɓu-Isarayeel ɓaa enee na kiheñoh, ya waaꞌtaɓa kijúwohiꞌ, ya woꞌꞌaɓa an: «ɓiƴaay, ɗú heñoh ya, ee ɗú ɓimbok?» ²⁷Yaa jekelukee mooroomciɗa nak tappa Móyíis yah wooꞌꞌari an: «Ɓii fallaa buuꞌ na attiꞌoh ga ɗookkíi ɓa? ²⁸Fu waaꞌtoo kiꞌap fodaa fu apee wútúwaa ɓaa bok ga ɓu-Esíptiɗanee?» ²⁹Daa Móyíis kelohee woꞌeencaa caama, ya núppa, ya ɗaakukneera ga kúlkaa Majaan. Ya ennda da bi ya laakka towu tanak daama.

³⁰Tíkka ga tíkíis tidaaŋkaah-nikiis, laakka malaakaa Kooh feeñukki ga ëgíꞌ-dúndagaa ga yahaa jaŋjagaa Sínayíiɗa, ga ɗuuƴ kiwii, kiwiikaa enee na kitak ga ɗuuƴ dútúk. ³¹Móyíis dalla kijaahliꞌ ga iñaa ya hotɗa, ya yaa deeƴ kimalak bi jof, wayee ya kelohha koonaakaa Haꞌmudii, kaa woꞌꞌi an: ³²«Mi yërí en Koohyii ɓicaasamfu, Koohyii Abaraham, Koohyii Ísaak, Koohyii Yakoop.» Daama, Móyíis yaa saak ndaga kitíit, ya kaañissii kiɓëwíꞌ has kimalak. ³³Haꞌmudii tíkka ga, woꞌꞌari an: «ɗolaa ñafaꞌciigaraa ndaga ɗekatii fu togohɗa ɗekat wiselaꞌíꞌ. ³⁴Mi hotin coonufaa heetaagoo enukoh ga kúlkaa Esíptiɗa. Mi kelohin tiꞌíintaagaɓa, kërí tah mi yoosukin kisomɓa. Diimaɗa, hay mi wossaa kúlkaa Esípti.»

³⁵Móyíis yaama, yërí mbokcaagari taasukee, ɓa woꞌꞌari an: «ɓii fallaa buuꞌ na attiꞌoh ɓa?» Yërí Kooh wosee ya kuliyuk ga heetaa ya laasɓa, koorohha ga malaakaa Kooh feeñukee Móyíis ga dútúkaaɗa. ³⁶Móyíis na kihafci, yërí meƴdoh ɓu-Isarayeel kúlkaa Esípti ya tummba enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ na kíntaan ga kúlkaa Esípti, ga waa ɓa paaf giiyaa wiyoꞌohwaa, na ga waa ɓa kooroh ëgíꞌ-dúndagaa ɓa tummba ga iñaa leꞌin tíkíis tidaaŋkaah-niikiisɗa. ³⁷Móyíis yërí woꞌee ɓu-Isarayeel an: «Kooh hayyúu kimeƴdohiꞌ ga heetiigarúu sëldíiga-Koohaa man naroo.» ³⁸Ga waa mbooloomaa nëgírukoh ga ëgíꞌ-dúndagaaɗa, yërí enee ɓan ga díkaanti ɓicaasammbuu na malaakaa Kooh woꞌee nari ga jaŋjagaa Sínayíiɗa, ee ya laassa ga woꞌeencaa Kooh onohi kipesɗa, kiꞌeꞌtuuca.

³⁹Ɓicaasammbuu sagussa kitaam ga woꞌeen Móyíis, ɓa foñnjari, helɓa ɓoyukka Esípti. ⁴⁰Ɓa nakka Aaron an: «Tíɓɗaaríi koohcaa kuliyukan ga fíkíiríi, ndaga Móyíis, yaa meƴdoheeríi kúlkaa Esíptiɗa ɗí ínohoo iñaa dalliɗa.» ⁴¹Waa ennda ɗa, ɓa tíɓpa ɗoon, ɓa tummba yenɓa koohɓa, ɓa tummba sarah ga nataalaama. Keeñɓa soossa lool ga iñaa ɓa tíɓ na yahɓa yaama. ⁴²Kooh úsaayyaɓa, foñnjaɓa ɓaa jaamuk nohii, ñiidii na olcii ga asamaanɗa fodii koohɓa. Ee iñaama sah-sah yërí bídu ga këyítfaa sëldíiga-Koohcaa an:

«Ɗú, heetii Isarayeel,

ga wii ɗú tum sarah júuꞌcaa

na sarah ciliis iñaa leꞌ tíkíis tidaaŋkaah-nikiis ga ëgíꞌ-ɗundagaaɗa,

ɗú tumɗeeroocane?

⁴³Múk, ɗú koorukee taalaa Molok yaa ɗú tík Kooh haffúuɗa,

na nataalaa kuꞌolkaa Reefaan yaa ɗú tík Koohɗa ɓan.

Nataalcaama ɗú ɓërí hëwíreeca, ɗú ɓaa jaamukca.

Kërí tah, mi hayyúu kitool, mi ɓayyúu daa wëñ teeraa Babíloon kiꞌúsaay.»

⁴⁴Iceen tíkka ga an:

- Taalaa ɗaakohsee Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa teewoh kifiiliimunkaa Kooh na ɓicaasammbúuɗa, ɓa taabee nawa ga ɗuuƴ ëgíꞌ-dúndagaa. Taalaama, Móyíis hëwíreewa fodaa daa Kooh teeweeriwaɗa: en kiꞌenaa, ya nakee Móyíis kihëwíꞌwa, ya taabuk ga daa ya hot lëdírussiɗa. ⁴⁵Taalaama, ɓicaasammbuu ɓaa hayee ga fenoociɗa laasussa gawa. Ɓa taammba nawa bi ga kúlkaa ɓa teꞌee ga heetcaa Kooh kaalee ga fíkíiɓaɗa, lak Yosúwée yërí kuliyukee ga fíkíiɓa. Wa tessa daama bi ga jamaanaa Buuꞌ Dëwít. ⁴⁶Dëwít neɓlohha Kooh, ya kíimmba Kooh kiyípiꞌti kaan daa tucaasamuntaa Yakoop7: 46 Yakoop ɓayeera ɓan teekaa Isarayeel jaamukohanndi. ⁴⁷Wayee Salomon yërí mëeñjoh kitawahiꞌ Kooh kaanfaa.

⁴⁸Koohyii ga ɗookaa-ɗookɗa nak dëkoo ga kaanfaa ɓoꞌ hëwíꞌ na yahci. Ee fodaa daa sëldíiga-Koohaa bínkaɗa, Haꞌmudii woꞌ an: ⁴⁹«Asamaanii wërí en baŋ-buuriigoo, kakayfii ennda ditogaaꞌ kottoo. Kon ɗú tawahɗanndoo kaan fa man na? Wala ɗú heeliꞌtoo daa mi dëkohan da man na? ⁵⁰Iñcuma ɓéeɓca, hanaa enndii yahhoo hëwíꞌca?»

⁵¹Iceen woꞌissa attiꞌohcaa an:

- Ɗú ɓërí yëgís ga haf ee keeñciigarúu na nofciirúu ɗú laginca pat ga kikelohiꞌ Kooh7: 51 Woꞌeenii Iceen woꞌ diiɗa en fodii «ɓuwaa keeñcaa na nofcaa gúrukkii» ee waa kiwoꞌ rek kisaŋ kikelohiꞌ Kooh. Besaa en ɓéeɓ ɗú en na kilebiroh Helii yiselaꞌíꞌyii, ɗú taam ɓicaasammbúu. ⁵²Laakin sëldíiga-Kooh yíinoo rek yaa ɓicaasammbúu hatallii ga kipese? Ɓa appa sëldíiga-Koohcaa ɗeɓ kiyéegaloh kihaykaa yijúwíꞌyiiɗa. Ee watifii wati ɗú onin yijúwíꞌyii bíiŋ, ɗú apinndi. ⁵³Ɗú laasin ga Waasii Kooh eroh, koorohha ga malaakacaaɗa, wayee ɗú taabukkiiwa. Iceen tapisohussa na atoh bi kaannda.

⁵⁴Daa ɓu-paanaa wiyaakwaa kelohee woꞌeencaa Iceen caama, keeñcaagaɓa caa oñ ndaga kiꞌaylukki, ɓa ɓaa ɗowuk. ⁵⁵Wayee, Iceen ga kihafci nak, líiffa na Helaa yiselaꞌíꞌyaa; ya taaginukka asamaan, ya hotta ndamaa Kooh, ya hotta Yéesu ɓan tuukin hanohha yah-ñaabaa Kooh, ⁵⁶Iceen woꞌꞌa an:

- Malkat, mi hotin asamaanii lëgísukin, Kowukii ɓii tuukin hanoh yah-ñaabii Kooh.

⁵⁷Daa ɓa kelohee woꞌeencaama, ɓa dalla kipookoh na tifiip, lagussa nofcaagaɓa, ɓa íisukka waas kíinoo mílíp ga ɗookci. ⁵⁸Ɓa fassari bi ɓa meƴca nari teeraa, ɓa aawwari kitapisoh na atoh kiꞌappi. Ɓuwaa neehalsee kiꞌen seediꞌɗa, súukussa kúltícaagaɓa kakay ga kotcaa oomaa-fiilaa teeku Sóolɗa. ⁵⁹Ga daa ɓa enee Iceen kitapisoh na atoh tóohɗa, Iceen yaa kíim Kooh an:

- Yéesu, Haꞌmudii, teꞌaa fítiigoo.

⁶⁰Lëehíꞌta, ya ƴíꞌꞌa, lessa koonaa ga ɗook an:

- Haꞌmudii, kaa taabukɓa baakaarii wii! Daa ya woꞌee iñaama, ya kaannda. Kaanaa Iceen waama, Sóol fareera ga.

Ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa Sóol hatallaɓa ga kipesɓa

^1-2Kaanaa Iceen waama, Sóol fareera ga. Laakka ɓiɓoꞌ ɓigëmíꞌ Kooh ɓaa ɓeɓ faraaffaa Iceen, ɓa accafa, ee ɓa kodukka lool kaanaa Iceen. Ga besaa bëríi Iceen apuɗa, ɓuwaa gëmu ga Yéesu ee enu ga Yéerúsaleemɗa dalussa kihatalu ga kipesɓa, hatal wiméeskíꞌ. Ɓéeɓ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa tasaarukohussa ga gohcaa Yúudée na caa Samaríi bi tessa apotaaꞌcaa doŋ. ³Wayee Sóol ga kihafci, keennda ga ɗook ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, kiꞌíslukohɓa ngëmaagaɓa. Ya yaa aas ga kaancaa, ya yaa am ɓuwaa gëminɗa, ɓetoo ƴaaloo, ya yaa laŋɓa ga kasu.

⁴Ɓéeɓ ɓuwaa tasaarukohseeɗa nak, ɓaa wíil ga ɗuuƴ kúlkaa, ɓa ɓaa yéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii.

Filiip yéegalohha Hewhewii winéwíꞌwii ga gohaa Samaríi

⁵Fodaama Filiip kaꞌta gohaa Samaríi, ga teeru wíinoo daama, ya yaa yéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Kiristaa, Músalkaatii dígohseeɗa. ⁶Ɓuwaa ga dëkaaɗa tóohɓa aawussa kisúkúruk Filiip ndaga kíntaancaa ɓa keloh ee ɓa hot ya tumiɗa, ɓa gëmmbari. ⁷En kiꞌenaa, raɓ ɓiyewin meyohussa na tifiip tiyaak ga ɓuwaa ɗúukoolinɗa, ee lafañ ɓiyewin na ɓeedukíꞌ ɓiyewin wëkɗussa ɓan. ⁸Fodaama keeñ-soos wiyaak laakka ga teeraama.

⁹Wiima lak ga teeraama, laakin ɓaa ɗeɓ da kiꞌen, ya teeku Simoŋ ee ya enee luhusoh. Ɓu-Samaríi waaruꞌeera ga iñcaa ya tumeeɗa. Ya tíkee hafci ɓoꞌ yilëekíꞌ-solu, ¹⁰ee ɓéeɓ, oomaanoo, yaakoo súkúrukeera iñcaa ya woꞌiɗa. Ɓa woꞌee gari an:

- Ɓii yii yërí en doolii Kooh, wii woꞌu an wa doŋ wa mínɗa.

¹¹Ɓa ɓaa súkúrukki dijófíꞌ ndaga ya maañinɓa kiwaaruꞌi ga luhuscaa ya tumiɗa. ¹²Wayee daa Filiip yéegalohee Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Nguuraa Kooh na ga loo Yéesu Kiristaaɗa, ɓéeɓ ɓuwaa, ɓetoo ƴaaloo gëmmba, ɓa awwa kibëtísiꞌuk; ¹³bi ga Simoŋ luhusohaa sah gëmmba, ya bëtísiꞌussa. Ya aawwa kitaabuk Filiip rek. Ya waaruꞌꞌa lool ga kíntaancaa na enaamacaa cidóoyíꞌ-waaꞌcaa ya hot Filiip tumiɗa.

¹⁴Apotaaꞌcaa ga Yéerúsaleemɗa nak, kelohussa an ɓu-gohaa Samaríi teꞌuunun Woꞌeenaa Kooh ga keeñɓa. Ɓa wossa Peeꞌ na Saŋ daama. ¹⁵Daa Peeꞌ na Saŋ leꞌsee da, ɓa kíimiꞌta ɓuwaama Kooh, ɓa laas ga Helii yiselaꞌíꞌyii. ¹⁶En kiꞌenaa, lak Helii yiselaꞌíꞌyii yoosukkii ga yíinoo gaɓa duum, ɓa eemee ga kibëtísiꞌu ga teekii Yéesu, Haꞌmudii. ¹⁷Waa ennda ɗa, Peeꞌ na Saŋ tíkussaɓa, yaa en ɓéeɓ yah ga haf, doo ɓa ɓaa han kilaas ga Helii yiselaꞌíꞌyii. ¹⁸Simoŋ hotta an Helii yiselaꞌíꞌyii yoosukin ga ɗook ɓuwaa ga waa apotaaꞌcaa tíkɓa yah ga hafɗa. Ya waaꞌta kineehal Peeꞌ na Saŋ hëelís, ¹⁹woꞌꞌa an:

- Onattoo ɓan kimín iñuma ɗú tumiɗa, doonaa ɓaa mi tík yah ga haf ɓéeɓ ya laas ga Helii yiselaꞌíꞌyii.

²⁰Wayee, Peeꞌ loffari an:

- Koparumgaraa saŋkuꞌat ee fu saŋkuꞌuk nawa. Iñaa Kooh onoh, fu fooŋ an fu mínndi kilom na hëelíse? ²¹Fu laakoo waꞌ na ɓak ga iñii yii ndaga keeñiigaraa júɓpii ga fíkíi Kooh. ²²Kon hebukaa jafaa halaatumgaraa wibóníꞌ wuma dúuƴ, fu aaw kikíim Haꞌmudii, en ɗanaa ya bayallaa halaatumgaraa wibóníꞌ wuma, en an mínukinaa! ²³En kiꞌenaa, mi hotin an fu líif na kiꞌiñaan ee fu ñaam-baakaaꞌ. ²⁴Simoŋ dalla kitaas an:

- Kíimɗattoo Haꞌmudii na kihaffúu, en ɗanaa iñcii ɗú woꞌɗa wíinoo gaca dalooroo. ²⁵Peeꞌ na Saŋ, ga waa ɓa seediꞌꞌa, ɓa yéegalohha Woꞌeenii Haꞌmudii bi ɓa lëehíꞌta, ɓa ɓaa ɓoyuk Yéerúsaleem; ee ga waasaa, ɓa ɓaa yéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii ga dëk ciyewin ga gohaa Samaríi.

Filiip bëtísiꞌꞌa ɓaa dëk Ecoopíi ga waas Gaasaa

²⁶Laakka bes, malaakaa Haꞌmudii woꞌꞌa Filiip an:

- Koluka, fu kaꞌ ɓak iñaa hanoh meyaaꞌ-noh yah-seŋɗa, fu taam waasaa meyoh Yéerúsaleem aaw Gaasaaɗa. Waasaama koorohsussii diimaɗa.

²⁷Filiip dalla kikoluk yaa ƴah. Ya hídohha na ɓoꞌ yiƴaal yaa meyoh kúlkaa Ecoopíi, ɓaa nak enee ɓaa yóomɗu hen. Ee ɓaa yërí en tuukkoh-alalaa buuraa Ecoopíi yiɓetiyaa woꞌsi Kaandaasɗa. Ya karee Yéerúsaleem kijaamuk Kooh, ²⁸ee ya enee kiɓoyuk kaanɓa. Ɓaa, lak yugin ga sareetaagari yaa jaŋ Këyítfaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaa bínɗa. ²⁹Helaa yiselaꞌíꞌyaa woꞌꞌa Filiip an:

- Gaawaa kitíin fu daɓ sareetaa waanee.

³⁰Filiip foolla, daɓpa sareetaa, ya kelohha ɓaa yaa jaŋ ga Këyítfaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaa bínɗa, ya meekissari an:

- Iñii fu jaŋɗa, fu ínohin yen ga sahe?

³¹Ɓaa taassa an:

- Mi laakkii ɓaa lóogísohɗanndoowanaa, mi tuman na bi mi ínoh iñii wa waaꞌ kiwoꞌɗa?

Lëehíꞌta ya woꞌꞌa Filiip kilap ga sareetaa, ya yuŋ ga yahaaci. ³²Kuɗekatkii ya enee na kijaŋ ga Këyítfaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaaɗa enee kii:

«Fodii baal, ya ɓayussa kiꞌapunee,

fodii kubaalkaa fiippii ga fíkíi ɓaa enndi na kinenɗa,

fodaama, ya lëgíssii kúuwci.

³³Ya torohɗussa ee ken onndiiri kayoh.

Kumuunci laguunun ee ya foñnjii lam.»

³⁴Ɓaa kúlkoh Ecoopíiɗa, meekissa Filiip an:

- Woꞌaaroo en neɓpaanaa, sëldíiga-Koohaa woꞌ loo ɓa dii? Woꞌ na hafcinoo, woꞌ ga ɓoꞌ yiliis?

³⁵Waa ennda ɗa, Filiip ɓeɓpa woꞌeenaa, ya abohha ga iñaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaa woꞌ yaama, ya yaa lóogísohiꞌti Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesuɗa. ³⁶Daa ɓa en na kiƴahɗa, ɓa leꞌꞌa ga ɗekataa taakin músú, lëehíꞌta ɓaa woꞌꞌa Filiip an:

- Man músú mee, iñii kokohan ya mi bëtísiꞌu?

[³⁷Filiip woꞌꞌari an:

- En an fu gëmin ga keeñiigaraa ɓéeɓwanaa, fu mín kibëtísiꞌu.

Ɓaa woꞌꞌari an:

- Mi gëmin an Yéesu Kiristaa yërí en Kowukii Kooh.]

³⁸Ga saasi, ɓaa dalla kinakoh sareetaa tuukiru, Filiip na ɓaa yoosukussa ga ɗuuƴ músúmaa, Filiip bëtísiꞌꞌari.

³⁹Daa ɓa meƴ músúmaa hen, Helii Haꞌmudii bëffa Filiip, ɓaa kúlkoh Ecoopíiɗa hotissiiri. Wayee ɓaa yaa ƴah waasci na keeñ wisóosíꞌ. ⁴⁰Filiip nak, meƴneera teeraa Asot, ya yaa yéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii; ya taammba teeru na teeru, bi ga daa ya leꞌoh teeraa Sesareeɗa.

Sóol gëmmba ga Yéesu

(Tumeen 22: 6-16; 26: 12-18)

¹Wiima lak Sóol yii lís kidíguk kiꞌap tëelíbéecaa Haꞌmudii, ya kaꞌta ga haꞌ-kaadaa sarahohcaa kikíimmbi, këyítfaa ya teewohan ga ɓuwaa kuliyuk ga jaangu-yaawúuꞌcaa ga teeraa Damaasɗa, ²en ɗanaa ɓuwaa ya laak daama ee boku ga waasii Haꞌmudiiɗa, ennda ɓeti, ennda ƴaal, ya amɓa, ya haydohɓa Yéerúsaleem.

³Lak ya yaa ga waas Damaas, ee ya deeyin teeraa, dalla kilaak leeꞌlaataa meyoh asamaan: wa ennda mareet ga ɗookci, bi wíillari. ⁴Ya keennda kakay. Ya kelohha koonaa, kaa woꞌꞌi an:

- Sóol! Sóol, iñii tah ya fu hatalloo ga kipes?

⁵Ya taassa an:

- Kiyaakii, fu yërí en ɓa? Koonaakaa woꞌꞌari an:

- Mi yërí en Yéesu yii fu hatal ga kipesɗa. ⁶Wayee koluka nak, fu aas ɗuuƴ teerum. Daama, fu hay kiwoꞌu iñaa fu jom kitumɗa. ⁷Ɓuwaa taabee nariɗa tuukussa, tíitussa bi ɓa mínoo kiwoꞌ, ɓa kelohee ga koonaakaa wayee ɓa hottii ɓoꞌ. ⁸Sóol kolukka, wayee ga daa hascaagari buulɗa tóoh, ya hotissii dara. Ɓa ammbari ga yah, kileꞌdohhi teeraa Damaas. ⁹Tummba bes kaahay, caa ya hotoo, ya ñammbii, ya anndii.

¹⁰Wiima, lak laakin ga teeraa Damaas tëelíbéenaa teeku Anañaas, Haꞌmudii feeñukkari ga heeƴ woꞌꞌari an:

- Anañaas! Anañaas taassa an:

- Mi yee, Haꞌmudii.

¹¹Haꞌmudii woꞌꞌari an:

- Karaa diima-diima kaan Yúdaa, ga waasaa woꞌu waasaa wiyólóhíꞌwaaɗa, fu meekisoh ɓaa teeku Sóol ee meyoh teeraa Taarsaɗa. Ya yaa da, ee diima deŋ yaa kíim Kooh. ¹²Ya hotin ga heeƴ ɓaa teeku Anañaas, aassa gari ga kaanfaa, tíkkari yah ga haf doonaa ya hotis.

¹³Anañaas nak woꞌꞌa an:

- Haꞌmudii, mi kelohin ga ɓoꞌ ɓiyewin iñcaa cibóníꞌcaa ɓaa yaama tum ɓuwaagaraa ga Yéerúsaleemɗa. ¹⁴Ee sah ya hayin dii, taam na doolaa sarahohcaa ɓiyaakɓaa onndi, kiɓay ɓéeɓ ɓuwii en na kikíim ga teekfuɗa.

¹⁵Wayee, Haꞌmudii woꞌꞌari an:

- Karaa hen rek, ɓaa yaama mi yërí tanukki kijeriñukohhi, ya leꞌdoh teekiigoo ga fíkíi ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa, fíkíi buuꞌcii, na fíkíi ɓu-Isarayeel. ¹⁶Mi hayyi kiteeɓ na kihaffoo ɓéeɓ coonucaa ya jom kidaƴ ndaga teekiigooɗa.

¹⁷Waa ennda ɗa, Anañaas kaꞌta, ya aassa kaanfaa. Ya tíkka Sóol yahcaagari, woꞌꞌari an:

- Sóol, mbokiigoo, Yéesu, Haꞌmudii yaa feeñukeeraa ga waasaa fu koorohee kihay diiɗa, yërí wossoo garaa en ɗanaa fu hotis, ee fu líif na Helii yiselaꞌíꞌyii.

¹⁸Ga saasi, iñcaa man na wëesée-jën keenohha hascaa Sóol, ya hotissa. Waa ennda ɗa, ya kolukka bëtísiꞌukka. ¹⁹Lëehíꞌta ya ñammba, ya mínnda kituuk.

Sóol yaa jëgíroh Hewhewii winéwíꞌwii ga Damaas

Waa ennda ɗa, Sóol tessa na tëelíbéecaa Yéesu ee dëku teeraa Damaasɗa, bi sammba kimaañ. ²⁰Ya sekkii iñaa maañ, ya aawwa kijangat ga ɗuuƴ jaangu-yaawúuꞌcaa an Yéesu yërí en Kowukii Kooh. ²¹Ɓéeɓ ɓuwaa kelohee iñaa Sóol woꞌ yaama, waaruꞌussa bi ɓaa woꞌ an:

- Caɓ! Hanaa enndii ɓii yii yërí enee ga Yéerúsaleem, yaa hatal ga kipes ɓuwii gëm ga Yéesuɗa? Enndii kiꞌam ɓuwii gëm ga Yéesu, na kiɓayɓa Yéerúsaleem ga sarahohcaa ɓiyaakɓaa haydoheeri diine?

²²Sóol nak wëñnja ɗa kiyëgís ga jangataagari. Yaawúuꞌcaa dëku Damaasɗa, laakussii iñaa ɓa woꞌanndi ndaga ya teeweeɓa hen bi leeꞌta an Yéesu yërí en Kiristaanii.

²³Kaꞌta bi maañnja, yaawúuꞌcaa hotohussa ga díkaantiɓa kiꞌap Sóol, ²⁴wayee Sóol yéeŋnga iñaa bok ga. Wekoo, nohoo ɓa ɓaa watuk, bi ga halcaa teeraa, doonaa ɓa mínndi kiꞌap. ²⁵Waa ennda ɗa, tëelíbéecaa Yéesu Sóol jëgíreeɗa ɓayussari ga wek, ɓa ekkari ga Kosu, yoolussari ga fenoo míiraa dëkaa doonaa ya mín kisaan.

Sóol kaꞌta Yéerúsaleem

²⁶Sóol leꞌꞌa Yéerúsaleem, ya waaꞌta kitaam na tëelíbéecaa Yéesuɗa, wayee ɓéeɓ niikkari ndaga ɓa gëméeríi kayoh-kayohɗa an ya enin tëelíbée Yéesu. ²⁷Waa ennda ɗa, Barnabaas ɓeɓpari, ɓayyari ga Apotaaꞌcaa. Ya ɓéestíꞌtaɓa daa Sóol hotee Haꞌmudii ga waasaa, ee Haꞌmudii woꞌꞌa nariɗa, na daa ya daanee kijëgíroh ga teekaa Yéesu ga Damaasɗa. ²⁸Aboh ga besaa bëríi, Sóol taammba naɓa, ɓa ɓaa kari, ɓa ɓaa hayi ga ɗuuƴ Yéerúsaleem, ɓa ɓaa jëgíroh ga teekii Haꞌmudii ga fíkíi ɓéeɓ. ²⁹Ya yaa kaꞌ ga Yaawúuꞌcaa laksi kiGerekɗa, ya yaa saawal naɓa, wayee ɓaama waaꞌseeri kiꞌap. ³⁰Ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, daa ɓa yéegeeka, ɓa ɓayya Sóol teeraa Sesaree. Ya meyohha daama, ya yaa ƴah waa Tarsa.

³¹Fodaama, ɓuwaa gëmu ga Yéesu dëku ga gohaa Yúudée, waa Gëlílée, na waa Samaríiɗa hannda kilaaku jam. Ɓuwaa ɓaa wëñ kiyëgís ga ngëmaa, ɓa niikka Haꞌmudii ga kipesɓa, ee Helaa yiselaꞌíꞌyaa amɗohhaɓa, ɓaa wëñ kiɓaatuk.

Peeꞌ wëkíꞌta Aynee ga teeraa Lídaa

³²Wiima lak Peeꞌ yaa wíil daa en ɓéeɓ. Laakka bes, ya kaꞌta teeraa Lídaa, ga ɓuwaa en ɓuu Kooh daamaɗa. ³³Ya laakka daama ɓaa teeku Aynee. Ɓaama lak faanukin tíkíis tiyitnataahay, ndaga ya lafañee hen. ³⁴Peeꞌ woꞌꞌari an:

- Aynee, Yéesu Kiristaa yërí wëkíꞌtaa, koluka fu lariꞌ haffu fayaaŋfiigaraa. Ga saasi Aynee kolukka. ³⁵Daa ɓéeɓ ɓu-Lídaa na ɓéeɓ gohaa Sarom hotseeri, ɓa súpítta kipeskaagaɓa ɓa gëmmba ga Haꞌmudii.

Peeꞌ mílísiꞌta Tabítaa

³⁶Wiima, ga teeraa Yopee, lak laakin ɓetifaa teeku Tabítaa ee fa gëmin ga Yéesu. Teekaama woꞌsi «Dorkaas» ga kiGerek: wërí en «Nuuh». Ɓetifaama dëkee ga kitum enaama yijófíꞌ na kidímal ɓuwaa laakooɗa. ³⁷Ga bescaama, ɓetifaa keennda ɗúukool, fa kaannda. Fa ɓookussa, lëehíꞌta fa faanussa ga túuyaa hanoh ɗook ga taahaaɗa. ³⁸Tëelíbéecaa Yéesu ee dëku Yopeeɗa, lak yéeguunun an Peeꞌ yaa ga Lídaa. Lídaa na Yopee úsaayohussii dara. Ɓa wossa ɓoꞌ ɓanak ga Peeꞌ kiwoꞌꞌi an: «Dímalaaríi, fu gaaw kihay garíi.» ³⁹Peeꞌ taammba naɓa ga saasi. Daa ya leꞌee, ɓa ɓayyari túuyaa faraaffaa faanohuɗa. Ɓéeɓ ɓeticaa ɓiƴaalɓa kaanin ee ɓa ɓihúnís Tabítaaɗa, hayussa gari na tilooyoh. Ɓa ɓaa teeɓpi mariñeeꞌcaa na kúltícaa Tabítaa daanee kiñëekíꞌ ga waa ya pesohɗa. ⁴⁰Peeꞌ meƴdohhaɓa ɓéeɓɓa fooh, ya ƴíꞌꞌa, kíimmba Kooh. Lëehíꞌta ya mëeñsukka ga faraaffaa, woꞌꞌa an:

- Tabítaa, kolka!

Tabítaa malakka, ee daa ya hotee Peeꞌ hen, ya kolukka, yuŋnga. ⁴¹Peeꞌ ammbari ga yah, dímallari ya koluk. Lëehíꞌta Peeꞌ ɓayya ɓuwaa gëmuunun Kooh enu daɗa, na ɓeticaa ɓiƴaalɓa kaaninɗa; ɓa hayya, ya teeɓpaɓa Tabítaa, lak mílísin. ⁴²Iñaa hew yaama síwwa ga teeraa Yopee ee ɓoꞌ ɓiyewin gëmussa ga Haꞌmudii. ⁴³Waa ennda ɗa, Peeꞌ tessa ga Yopee bi maañnja ga kaan ɓoꞌ, yaa teeku Simoŋ ee ya iñaa tíyoh-on.

Korney hotta malaakaa Kooh ga heeƴ

¹Laakeera ga teeraa Sesaree ɓaa teeku Korney. Ya kuliyuki ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga lagaa soldaaꞌcaa ɓu-Room woꞌsi «Ítalíiɗa». ²Ɓaa yaama enee ɓoꞌ yigëmíꞌ Kooh ee niikeera Kooh ya na ɓu-kaanci ɓéeɓɓa. Ya yewineera kidímal yaawúuꞌcaa laaksooɗa ee ya tagohéeríi na kikíim Kooh. ³Laakka bes, ga wahtu kigoonaluk, iñaa ammbari fodii heeƴ, ya hotta faŋ malaakaa Kooh feeñukki, woꞌꞌari an:

- Korney!

⁴Korney ennda hascaagari jak ga malaakaa, ya dalla kitíit, meekissari an:

- Kiyaakii, iñii laak ya? Malaakaa woꞌꞌari an:

- Kooh tookin iñii fu kíimmbiɗa ee ya hotin dii fu amɗohi ɓuwii laakooɗa. ⁵Diima nak wosaa ɓiɓoꞌ Yopee, ga ɓaa teeku Simoŋ ee ɓaysi Peeꞌ. ⁶Ya yaa ga kaan ɓaa teeku Simoŋ, yaa tíyi on ee kaanci faa ga yahaa giiyaa.

⁷Ga waa malaakaa woꞌee nari kaꞌɗa, Korney ɓayya ga súrgacaagari ɓanak, na soldaaꞌ yigëmíꞌ Kooh ga ɓaa ya kuliyukɗa. ⁸Ya ɓéestíꞌta tóoh iñaa heweeɗa, lëehíꞌta, ya wossaɓa teeraa Yopee.

⁹Ga kooh-wíisfaa, lak ɓuwaa Korney woseeɗa ɓaa ga waas ee ɓa deeyin teeraa Yopee. Wiima lak Peeꞌ lapin ɗook taahaa kaan Simoŋ, tíyoh-odaa, kikíim Kooh ga wahtu cuunoh. ¹⁰Kiyaaɓ daɓpari, ya waaꞌta kiñam. Lakanaa ya yaa tíkɗu cuunoh, iñaa ammbari fodii heeƴ, ¹¹ya hot Asamaan lëgískin, iñaa man na píis wiyaak, waa abu ga siñdaacaa cinikiiscaa waa yoosuk, meyoh asamaan. ¹²Ga ɗuuƴ píisaama, heet rawaa en ɓéeɓ waa ga: ennda haꞌ-kot cinikiis, ennda ɓii fasukiɗa, ennda heet selaa en ɓéeɓ. ¹³Laakka koonaakaa woꞌ Peeꞌ an:

- Peeꞌ kolka, fu ap, fu ñam!

¹⁴Peeꞌ taassa an:

- Múk, Haꞌmudii, mi mosoo kiñam iñaa tabin na iñaa settii ga fíkíi Kooh.

¹⁵Koonaakaa woꞌissa kotaa kukanakkaa an:

- Iñaa Kooh woꞌ an setin ga fíkíici, kaa tíkwa iñaa tabin.

¹⁶Iñaama, ennda ɗa waas kaahay, lëehíꞌta ga saasi píisaa lappa asamaan.

¹⁷Lak Peeꞌ jaahliꞌin ee yaa lís kiraas ga helci ati iñaa ya hot yaama waaꞌ ya kiwoꞌ. Wahtaama nak ɓuwaa Korney woseeɗa leꞌussa, ɓa meekisohha bi ɓa leꞌꞌa kaan Simoŋ, ɓa tuukka ga hal-kaadaa. ¹⁸Ɓa ɓëytohha, ɓa meekisohha an:

- Simoŋ yii woꞌu Peeꞌɗa en ga kaanfii fiine?

¹⁹Peeꞌ nak, lak yaa lís kihalaat ga iñaa ya hotɗa, Helaa yiselaꞌíꞌyaa dallari kiwoꞌ an:

- Ɓoꞌ ɓaahay ɓee ee soolukussaa. ²⁰Kolka fu yoosuk fu taam naɓa ee kaa laak hel kanak ga, ndaga mi yërí wosɓa.

²¹Peeꞌ yoosukka, kaꞌta ga ɓuwaa, woꞌꞌaɓa an:

- Mi yërí en ɓii ɗú waaꞌ kihotɗa. Iñii enee kottúu ya?

²²Ɓa taassari an:

- Korney, yaa kuliyuk ga soldaaꞌcaaɗa, yërí wossíi. Ya enin ɓaa júwin ee niikin Kooh, ee ɓéeɓ yaawúuꞌcii seediꞌinka gari. Laak malaakaa Kooh dígalli kiɓaylukkaa fu kaꞌ kaanci, ya súkúrukkaa ga iñaa fu jommbi kiwoꞌɗa.

²³Waa ennda ɗa, Peeꞌ paafdohhaɓa ɗuuƴ kaanfaa, ya néehíꞌtaɓa daama bi Kooh wíissa. Ga kooh-wíisfaa, Peeꞌ tíkukka ga waas, yaa ƴah naɓa. Laakeera ɓiɓoꞌ ɓaa ɓenndi ga ɓuwaa gëmu ga Yéesu ee dëku Yopeeɗa. ²⁴Ga besaa tík gaɗa, ya leꞌꞌa teeraa Sesaree. Wiima nak, lak Korney hídírohin ɓu-kaanci na fiiliimun-kumuuncaagari, ɓii sekki. ²⁵Ga waa Peeꞌ en na kiꞌaas kaanfaaɗa, Korney hayya, kihídohnee nari, ya jafukka kakay ga kotcaagari, ƴíꞌꞌa ga fíkíici. ²⁶Wayee Peeꞌ ammbari, yaa ɓëwíꞌti, woꞌꞌari an:

- Kolka Korney! Mi ɓan, mi ɓoꞌ doŋ fodii garaa.

²⁷Lëehíꞌta Peeꞌ yaa saawal nari bi ɓa aassa kaanfaa. Peeꞌ nak hotta ɓuwaa ga ɗuuƴ kaanfaa, hídírukohuunun ɓiyewin. ²⁸Ya dalla kiwoꞌ an:

- Fodii dii ɗú ínohkaɗa, ɓaa en yaawúuꞌ hoonohuunun kiꞌaboh na ɓaa enndii yaawúuꞌ ee hoonohuunun kiꞌaas kaaanci. Wayee Kooh teewinndoo, mi na kihaffoo, an Ken jomoo kiwoꞌ ɓoꞌ an kitaam nari tabin wala an ya settii. ²⁹Kërí tah mi laakkii hel kanak ga kihay dii ga wii ɗú ɓaylukkooɗa. Kon diimaɗa soolii enee ya?

³⁰Korney taassa an:

- Laakin bes kaahay ga wati, ga wahtii ɗu kíimohi Kooh ga kigoonaluk ɗu enoh wii siiꞌɗa, mi enee dii ga kaanndoo, mi yaa kíim Kooh. Mi yéeŋngiinaa, mi hotta ɓoꞌ yaa ekukin kúltí cimélícíꞌ, meyin mël ga fíkíiroo, ³¹ɓaa woꞌꞌaroo an: «Korney, Kooh tookɗinndaa iñaa fu kíimeeriɗa, ee ya hotin ga dii fu took kidímal ɓuwii laakooɗa. ³²Diima nak, wosaa ɓiɓoꞌ teeraa Yopee, ga ɓoꞌ yaa teeku Simoŋ ee ɓaysi Peeꞌ. Ya yaa ga kaan ɓoꞌ yaa teeku Simoŋ, iñaa tíyoh-on ee kaanci faa ga yahaa giiyaa. ³³Ga saasi mi wosohharaa kikooꞌnee, ee ga dii fu hayinɗa, iñii fu tumɗa jofin. Kon ɗí ɓéeɓpíi ɗí ɓee ga fíkíi Kooh kisúkúruk ɓéeɓ iñii Haꞌmudii nakkaa kiwoꞌꞌíiɗa.»

Jangataa Peeꞌ ga kaan Korney

³⁴Waa ennda ɗa, Peeꞌ ɓeɓpa woꞌeenaa, woꞌꞌa an:

- Diima, mi ínohin kayoh-kayohɗa an Kooh tík ɓuwii ɓa wíinoo ga fíkíici. ³⁵En kiꞌenaa, ɓéeɓ ɓaa fu niikki, ee fu tumi iñaa júwin ga fíkíicinaa, ga heetaa fu mín kibokoh ga ëldúna tóoh, fu neɓlohinndi. ³⁶Ya wosohin woꞌeenaagari ga ɓu-Isarayeel, ya yéegalohha ga ɗuuƴɓa Hewhewii winéwíꞌwii haydoh jam kesiɗa, koorohha ga Yéesu Kiristaa, yii en Haꞌmudii ɓuwii ɓéeɓ ga ëldúnaɗa. ³⁷Ga iñaa tík ga waa Saŋ ɓëytoh ɓuwaa kibëtísiꞌukneeɗa, ɗú ínohin iñaa hewee, síwwa ga kúlkaa Yúudée ɓéeɓ ee dalohee gohaa Gëlíléeɗa. ³⁸Yéesu Nasareet yaama, Kooh faleeri, soꞌtari doolaa meyoh ga Helii yiselaꞌíꞌyii, ya yaa wíil daa en ɓéeɓ kitum enaama cijófíꞌ, ya yaa wëkíꞌ ɓéeɓ ɓuwaa Seytaani laakee dooli ga ɗookɓaɗa ndaga Kooh taabee nari. ³⁹Ɗí nak, ɗí seediꞌin ɓéeɓ iñaa ya tum ga kúlkaa yaawúuꞌcaa na ɓan ga Yéerúsaleemɗa. Ɓa appari ga waa ɓa daaƴci ga kuraanaaɗa. ⁴⁰Wayee ga besaa wukaahaywaa tík gaɗa, Kooh mílísiꞌtari, onndari kifeeñuk. ⁴¹Ya feeñukkii nak ga ɓuwii ɓéeɓɓa wayee enee ga ɓuwaa Kooh tanukee balaa bëríinaa, ɓa en seediɗa: ennda ɗí ɓii, ɗí bokin nari kiñam na kiꞌan ga waa ya mílís ga ɓuwaa kaaninɗa. ⁴²Yéesu yaama, yërí ebillíi kijangat ga ɗuuƴ heetii yaawúuꞌcii na kiseediꞌ an Kooh yërí falli kiꞌatti ɓuwii pesɗa na ɓuwii kaaninɗa. ⁴³Sëldíiga-Koohcaa ɓéeɓɓa seediꞌuunun ga Yéesu an: ɓéeɓ ɓaa fu gëm garinaa, ga doolaa teekaagari, fu hay kibaylu baakaaꞌcaagaraa.

Helaa yiselaꞌíꞌyaa yoosukka ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa

⁴⁴Lakanaa Peeꞌ yaa lís kiwoꞌ fodaama, Helaa yiselaꞌíꞌyaa yoosukka ga ɗook ɓéeɓ ɓuwaa enee na kisúkúruk woꞌeenaagariɗa. ⁴⁵Yaawúuꞌcaa gëm ga Yéesu ee taamsee na Peeꞌɗa, jaahliꞌussa lool ga daa Helaa yiselaꞌíꞌyaa Kooh onohɗa yoosukin ɓan ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa. ⁴⁶En kiꞌenaa, ɓa kelohee ɓuwaa ɓaa woꞌ lak ciliis ee ɓa ɓaa kañ kiyakkaa Kooh. Waa ennda ɗa, Peeꞌ dalla kiwoꞌ an:

⁴⁷- Ɓoꞌ mínin ɓuwii ɓii kihoonoh kibëtísiꞌu ga músú ee lak fodii garuu, ɓa laasin ga Helii yiselaꞌíꞌyiinee?

⁴⁸Fodaama ya ebilohha ɓa bëtísiꞌu ga teekii Yéesu Kiristaa. Lëehíꞌta ɓa kíimmbari ya tes naɓa bi sam kimaañ.

Peeꞌ ɓéestíꞌta ɓuwaa gëm ga Yéesu dëku Yéerúsaleemɗa iñaa ya tumɗa

¹Waa ennda ɗa, apotaaꞌcaa na mbok-kerceencaa enu ga gohaa Yúudéeɗa kelohussa an bi ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa sah laasuunun ga woꞌeenaa Kooh. ²Ga waa Peeꞌ ɓoyuk Yéerúsaleemɗa nak, yaawúuꞌcaa gëm ga Yéesuɗa ɓaa ñaꞌti an:

³- Iñii tah ya fu aas kaancaa ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa bi sah fu ñam naɓa?

⁴Daama nak Peeꞌ awwaɓa kiɓéestíꞌ wíinoo wíinoo tóoh iñaa heweeɗa. ⁵Ya woꞌꞌaɓa an:

- Laakee bes mi enee na kikíim Kooh ga teeraa Yopee, iñaa ammbaroo fodii heeƴ, mi hotta enaama waa yoosukoh asamaan, waa hay kakay mannda na píis wiyaak, waa abu ga siñdaacaa cinikiiscaa, wa hayya bi garoo. ⁶Mi malakka ɗuuƴgaa dijófíꞌ mi hotta ga raɓ, haꞌ-kot nikiiscii na raɓ luufcii na ɓii fasukiɗa, na selcii. ⁷Waa ennda ɗa, mi kelohha koonaakaa woꞌꞌoo an: «Peeꞌ kolka, fu ap, fu ñam.» ⁸Wayee mi taassa an: «Múk Haꞌmudii, ndaga iñaa tabin kiñam na iñaa settii ga fíkíifu mosoo kiꞌaas kúuwroo.» ⁹Koonaakaa woꞌissa ga asamaan kot kukanak an: «Iñaa Kooh woꞌ an setin, kaa tíkwa iñaa tabin.» ¹⁰Iñaa tummba ɗa bi ennda waas kaahay, lëehíꞌta tóoh ɓoƴkidohussa asamaan. ¹¹Ga wahtaama siiƴ, laakka ɓoꞌ ɓaahay ɓaa hayu kaanfaa ɗí enoheeɗa. Ɓa meyohee teeraa Sesaree ee ɓa wossee garoo. ¹²Helii yiselaꞌíꞌyii woꞌꞌaroo kikaꞌ naɓa ee mi hanat kilaak hel kanak ga. Fodaama mbok-kerceencii ɓiyitniinooɓii ɗú hot ɓii taabussa naroo bi ga kaan Korney. ¹³Korney nak ɓéestíꞌtaríi an laak malaakaa Kooh hayee gari ga kaanci, woꞌꞌari an: «Wosohaa teeraa Yopee kikooꞌnee Simoŋ yaa teeku Peeꞌɗa. ¹⁴Ya hayyaa kiwoꞌ woꞌeencaa onanndaa kimúc, fu na ɓu-kaanfu ɓéeɓɓa.» ¹⁵Daa mi dal naɓa kiwoꞌ hen rek, Helii yiselaꞌíꞌyii yoosukka ga ɗookɓa fodaa ya yoosukee ga ɗookkuu ga dalaaraaɗa. ¹⁶Ga saasi, mi níindísukka woꞌeenaa Haꞌmudii woꞌee an: «Saŋ bëtísiꞌee ga músú, wayee ɗú, ɗú ƴah kibëtísiꞌu ga Helii yiselaꞌíꞌyii.» ¹⁷Kon, waa Kooh yërí onɓa Helii yiselaꞌíꞌyii fodii dii ya oneeruuwa ga waa ɗu gëm ga Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiiɗa, mi mínee ɓa kiꞌen bi mi kokoh Kooh kitum iñaa ya waaꞌɗa.

¹⁸Daa ɓuwaa kelohee woꞌeencaama, ɓa laakissii iñaa ɓa woꞌan ee ɓa ɓaa kañ Kooh an:

- Kon kay kayoh, Kooh onin bi ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa kisúpít kipeskiigaɓa, doonaa ɓa laas ga kipeskii kukayohkii.

Jaangu tuukɗussa ga teeraa Añcoos

¹⁹Kihatal ga kipeskaa laakee, ga waa Iceen kaanɗa, tahha ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa wesohha daa en ɓéeɓ. Ɓa kaꞌta bi ga gohaa Fenísíi na waa Sípaꞌ giiyaa wíilɗa, na waa Añcoos, ɓa ɓaa yéegaloh woꞌeenaa Kooh wayee ɓa eemdoheewa ga yaawúuꞌcaa doŋ. ²⁰Wayee nak laakeera gaɓa ɓuwaa meyohsee Sípaꞌ na teeraa Síreen, ɓaa kaꞌ Añcoos kiyéegalohnee ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiiɗa. ²¹Doolaa Haꞌmudii taammba naɓa bi ɓoꞌ ɓiyewin gëmussa ee ɓa súpítta kipeskaagaɓa, ɓa gëmmba Haꞌmudii.

²²Ɓuwaa gëm ga Yéesu ee dëku Yéerúsaleemɗa kelohussa iñaa laakɗa, ɓa wossa Barnabaas Añcoos. ²³Ga waa ya leꞌɗa, ya hotta daa Kooh hín kibarkeel ɓuwaamaɗa, keeñci soossa ga lool. Ya yaa daasɓa ɓéeɓɓa ɓa taabuk ngëmaa ɓa laak ga Haꞌmudiiɗa na keeñ wiyëgísíꞌ. ²⁴Barnabaas nak enee ɓoꞌ yijófíꞌ, yaa líifin na Helii yiselaꞌíꞌyii na ngëm ɓan. Fodaama, ɓiɓoꞌ ɓigëñ gëmussa ga Haꞌmudii.

²⁵Waa ennda ɗa, Barnabaas kaꞌta teeraa Tarsa kikooꞌnee Sóol. ²⁶Daa ya hoteeri, ya haydohhari Añcoos. Ɓa ɓanak, ɓa tummba kíis kimúlúŋ ga ɗuuƴ tëelíbéecaa Yéesu ee enu ga Añcoosɗa, ee ɓa jëgíꞌta ɓoꞌ ɓigëñ. Ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa ɗeɓ kiɓayu «ɓikerceen» ga teeraa Añcoos.

²⁷Ga bescaama, laakka sëldíiga-Koohcaa meyohu Yéerúsaleem, hayussa Añcoos. ²⁸Yíinoo gaɓa, ee teeku Agabus, Helii yiselaꞌíꞌyii ínohlukohhari an aꞌ wiyaak hay kilaak ga ëldúna tóoh, ya yéegalohha ka. En kiꞌenaa, araama laakka hídukoh lak buuꞌ Kólóot yërí nguurukee ga jamaanaama. ²⁹Waa ennda ɗa, mbok-kerceencaa ga Añcoosɗa júwohussa ga kiwosoh dímal ga mbok-kerceencaagaɓa enu ga gohaa Yúudéeɗa, yaa en ɓéeɓ ga iñaa ya mín kiꞌerohɗa. ³⁰Ennda iñaa ɓa tumɗa: ɓa wosohha ga yaakcaa ga jaangucaa ga Yúudéeɗa iñcaa ɓa onohɗa, Barnabaas na Sóol ɓayuca.

Saak apussa, Peeꞌ lagussa ga kasu

¹Ga jamaanaama, Eroot, buuraa ennda ga kisodal ɓiɓoꞌ ga kerceencaa. ²Ya gúꞌlukka na kalaɓ hafaa Saak, yaak Saŋ. ³Daa ya hotee an iñaa ya tumɗa neɓlohin yaawúuꞌcaa, ya amlukka Peeꞌ ɓan. Iñaama hídukohee ga feetaa yaawúuꞌcaa ñamohi mbúurúcaa tumsoo lëwíiꞌɗa. ⁴Daa ya amlukee Peeꞌ, ya laŋngari ga kasu, ya tuukiꞌta laŋ cinikiis ga soldaaꞌ, ca hëyrohhi kiwatuk: lagaa en ɓéeɓ soldaaꞌ ɓinikiis. Ya waaree Paakaa12: 4 «Paakaa» wërí en feetaa woꞌu ga 12: 3 paafaa ya ɓayyi ga fíkíi ɓuwaa, ɓa attiꞌꞌi. ⁵Fodaama, Peeꞌ yaa watuku ga kasaa ee kerceencaa enussa ga kikíimiꞌti Kooh ga daa ɓa wëñ kimínɗa.

Peeꞌ meƴdohussa ga kasaa

⁶Buuꞌ Eroot tuukee ga kiɓay Peeꞌ ga fíkíi ɓuwaa ya attiꞌu. Wayee ga wekaama ee kooh-wíisfaa ya jomee kiꞌattiꞌohuɗa, Peeꞌ enee na kineeh ga díkaanti soldaaꞌ ɓanak, ee lak yahcaagari pokuunun gaɓa na ceen kanak. Ga kúuw-halkaa kasaa, laakka soldaaꞌcaa tuuk da kiwatuk. ⁷Laakka malaakaaHaꞌmudii meƴ mël ga fíkíici, túuyaa leeꞌta lañ. Malaakaa fëekíꞌta Peeꞌ ga hëbúusaa, yúunndari, woꞌꞌari an:

- Kolka gaaw! Ceencaa poksee ga yahcaa Peeꞌɗa, keennda. ⁸Malaakaa woꞌissari an:

- Pëkírukka, fu ekuk ñafaꞌciigaraa. Peeꞌ tummba ɗa. Malaakaa tíkka ga an:

- Ekukaa kúltífiigaraa, fu taam ga fenooroo.

⁹Peeꞌ taammba ga fenoo malaakaa, meƴca kasaa. Ya gëméeríi sah an iñaa malaakaa tum yaama laakin kayoh-kayohɗa, ya foogee an iñaa heeƴ. ¹⁰Fodaama ɓa paaffa soldaaꞌcaa ɓa ɗeɓ gaɓa kileꞌɗa, ɓa paaffa ɓaa tík gaɗa, ɓa leꞌꞌa hal-pewiñaa ëewruk teeraaɗa. Halaa lëgíssa hafwa ga fíkíiɓa, ɓa meƴca, ɓa taammba mbedi ɓaa ƴah. Malaakaa ennda mes, foñnjari.

¹¹Ga ɗekataama, Peeꞌ hannda kiꞌínoh iñaa laakɗa, ya woꞌꞌa an:

- Mi ínohin kimma, kayoh-kayohɗa Haꞌmudii yërí wos malaakii garoo, ya músalinndoo ga yah Eroot na ɓéeɓ iñaa yaawúuꞌcaa waaree dallooɗa.

¹²Fodaama tóoh leeꞌta ga hafaagari, ya yaa ƴah kaan Mërí, eew Saŋ yaa ɓaƴsi Markaɗa, lak laakin ɓoꞌ ɓiyewin ɓaa hídírukoh daama, ɓaa kíim Kooh. ¹³Peeꞌ fëekíꞌta ga hal-kaadaa, laakka súrga yiɓeti yaa teeku Root, hayya kimalak. ¹⁴Daa ya ínohsohee koonaakaa Peeꞌ, keeñci soossa ga bi ya lëgíssii sah halaa, wayee ya nammba kifool hen kiyéegalnee ɓuwaa ga ɗuuƴɗa an:

- Peeꞌ yërí, yaa tuukka ga halaa, ga fooh.

¹⁵Ɓa woꞌꞌari an:

- Hanaa fu dof hen! Wayee ya yëgíssa ga an iñaa kayoh. Ɓa dalla kiwoꞌ an:

- Kon Malaakaagari yërí.

¹⁶Peeꞌ nak líssa kifëekíꞌ ga halaa. Daa ɓa lëgísee, ɓa hotta an yërí ya, ɓa waaruꞌꞌa. ¹⁷Peeꞌ múuffa yah ga kúuw kiɗékóhíꞌ ɓuwaa, ya ɓéestíꞌtaɓa daa Haꞌmudii tum bi meƴdohhari ga kasaaɗa. Lëehíꞌta ya woꞌꞌaɓa an:

- Karat ɗú yéegalka Saak na mbok-kerceencaa tesɗa. Lëehíꞌta ya meƴca, yaa ƴah ɗekat wiliis.

¹⁸Ga waa Kooh wíisɗa, soldaaꞌcaa lëyussa lool, ɓa ɓaa meekisoh iñaa mín Peeꞌ kidalɗa. ¹⁹Eroot ebilohha kiraasnee Peeꞌ, wayee ken hottiiri. Ya ɓaylukka soldaaꞌcaa, ya meekissaɓa daa ɓa tumee bi Peeꞌ saanndaɗa, lëehíꞌta ya nakohhaɓa kiꞌap. Waa ennda ɗa Eroot meyohha gohaa Yúudée, kaꞌta teeraa Sesaree, ya ennda daama bi sammba kimaañ.

Kaanaa buuꞌ Eroot

²⁰Wiima lak buuꞌ Eroot aylukohin na ɓu-Tíiꞌ, na ɓu-Sídoŋ. Ɓuwaama júwohussa ga kikaꞌ, ɓa malakneeri. Ɓa ɗúkohha na Balastus, yaa tuukuk túuyaa buuraaɗa, ya dímalɓa ga. Waa ennda ɗa, ɓa kíimmba Eroot kijúwoh naɓa ndaga dúndaagaɓa tóoh meyohee kúlkaa buuraa.

²¹Ga waa besaa ɓa abeeɗa leꞌꞌa, Eroot ekukka kúltí-buuꞌfaagari, ya kerukka ga baŋ-buuraagari, ya yaa jangat ɓuwaa. ²²Ɓuwaa ɓaa fiip an:

- Laak Kooh yaa en na kiwoꞌ, enndii ɓoꞌ-súusúus doŋ woꞌ naruu!

²³Ga wahtaama siiƴ, laakka malaakaa Haꞌmudii mík Eroot ndaga daa ya eꞌtii Kooh ndamɗa. Laakka nasucaa soogu lookaa, ɓaa ñammbi, ya kaannda.

²⁴Waa ennda ɗa woꞌeenaa Kooh waa wëñ kisíw, tëelíbéecaa ɓaa wëñ kiɓaatuk.

²⁵Barnabaas na Sóol nak, ga waa ɓa lëehíꞌ kitum lëgëyaagaɓa ga Yéerúsaleemɗa, ɓa ɓoƴkissa ee ɓa ɓaydohha Saŋ, yaa ɓaysi Markaɗa.

Kooh wossa Barnabaas na Sóol

¹Ga Añcoos nak laakeera ɓisëldíiga-Kooh na ɓijëgíroh-waas ga ɓuwaa gëmu ga Yéesu enu daamaɗa. Enee ɓuwii ɓii: Barnabaas, Simewoŋ ee ɓaysi Súusúus, Lusiyus yaa dëk teeraa Síreenɗa, Manayeen yaa bokee kikoruk na Eroot, gúwernëeraaɗa, na Sóol. ²Laakka bes, ɓa enee na kijaamuk Haꞌmudii ɓa ɓaa ooꞌ, Helii yiselaꞌíꞌyii woꞌꞌaɓa an:

- Faanɗattoo haŋ Barnabaas na Sóol, ɓa tum lëgëyaa tah mi ɓayohɓaɗa.

³Waa ennda ɗa, ɓa lëestíꞌta kiꞌooꞌ na kikíim Kooh, ɓa tíkka Barnabaas na Sóol yah ga haf, ɓa íissaɓa, ɓa ɓaa ƴah.

Barnabaas na Sóol karussa Sipaꞌ

⁴Fodaama Helaa yiselaꞌíꞌyaa wossa Barnabaas na Sóol kikaꞌ dëkaa woꞌu Selësíi, ɓa aasohha gaal-giiƴ daama, ɓa ɓaa ƴah Sípaꞌ dëkaa giiyaa wíilɗa. ⁵Ga waa ɓa leꞌꞌa Salamín, ɓa aawwa kiyéegaloh woꞌeenaa Kooh ga ɗuuƴ jaangu-yaawúuꞌcaa. Saŋ-Marka taabee naɓa kiꞌamɗohɓa ga lëgëyaa.

⁶Ɓa húussa dëkaa giiyaa wíilɗa bi ɓa meƴneeraa teeraa Paafos. Daama, ɓa hídohha na luhusohaa teeku Baaꞌ-Yéesu. Ya enee yaawúuꞌ ee tíkee hafci sëldíiga-Kooh. ⁷Ya bokee ga ɓuwaa taabi na Sersíyus Polus yaa enee gúwernëeꞌ ga teeraaɗa. Sersíyus Polus yaama nak enee ɓoꞌ yilëekíꞌ-hel. Ya ɓaylukka Barnabaas na Sóol ndaga ya waaree kikeloh woꞌeenaa Kooh. ⁸Wayee Baaꞌ-Yéesu ee ɓaysi ɓan Elímaas, luhusohaaɗa (teekaa wërí en iñaama ga kiGerek) aawwaɓa kiheñoh, yaa heel kiꞌëewdoh gúwernëeraa ga iñaa enndii kigëm ga Yéesu. ⁹Waa ennda ɗa, Sóol ee ɓaysi ɓan Poolɗa líiffa na Helaa yiselaꞌíꞌyaa, yíppari has, ¹⁰woꞌꞌari an:

- Fu Elímaas, fu líif na saboh na kibon ee fu kowu Seytaani mat. Fu waaꞌtii kihot ga iñaa júwin. Fu íisoo Waasii Kooh wijúwíꞌwii fu kalañsohiɗane? ¹¹Ínohaa an diima deŋ yahii Haꞌmudii hayin kidal ga ɗookfu. Fu hay kibúum, fu tes ɗa bi maañ, fu hotoo nohii.

Ga saasi, hascaa Elímaas ñúussa, ya búummba yaa túut ga ɓakaa en ɓéeɓ kisëesíꞌ ɓaa nookanndi. ¹²Gúwernëeraa nak, daa ya hotee iñaa laak yaama, dalla kigëm ga Yéesu. En kiꞌenaa, ya waaruꞌeera lool ga iñaa ya jëgíru ga loo Haꞌmudii yaama.

Pool jangatta ga Añcoos Písídíi

¹³Waa ennda ɗa, Pool na ɓuwaa taabee nariɗa aasohussa gaal-giiƴ ga teeraa Paafos, ɓaa ƴah teeraa Persi ga kúlkaa Pamfílíi. Saŋ-Marka nak tagohha naɓa daama, yaa ɓoyuk Yéerúsaleem. ¹⁴Ɓa nak, ɓa meyohha teeraa Persi, ɓa abissa waasaagaɓa, ɓaa ƴah bi ɓa leꞌꞌa Añcoos Písídíi. Laakka bes, ɓa aassa jaangu-yaawúuraa en daamaɗa ga bes Sabat, ɓa yuŋnga. ¹⁵Laakka iñaa jagu ga Këyítfaa Waasii Móyíis na faa sëldíiga-Koohcaa; lëehíꞌta ɓuwaa kuliyuk ga jaangu-yaawúuraaɗa nakka ɓiɓoꞌ kiwoꞌ Pool na Barnabaas an:

- Mbokcii, en laakin iñaa ɗú waaꞌ kiwoꞌ kidaas mbooloomiinaa, ɗú míninnndi kiwoꞌ.

¹⁶Waa ennda ɗa, Pool kolukka, ya ɓëwíꞌta yah, ɓuwaa een paaƴ, ya woꞌꞌa an:

- Ɗú ɓu-Isarayeel na ɗú, heetcii cíinoo ee jaamuki Koohɗa, súkúꞌkattoo. ¹⁷Koohyii Isarayeel heetiigaruu yërí tanukee ɓicaasammbuu. Ya tapisiꞌta heetii ga waa wa en ga ín, ga kúlkaa Esíptiɗa. Tíkka ga, ya meƴdohhawa kúlkaa Esípti na dooli yahci. ¹⁸Ee ga ɗuuƴ ëgíꞌ-dúndagaa ɓicaasammbuu enoheeɗa, Kooh toputuꞌꞌaɓa iñaa leꞌ tíkíis tidaaŋkaah-nikiis. ¹⁹Waa ennda ɗa, ya ɗúbíꞌta heet ciyitnakanak ga kúlkaa Kanaa, ya eꞌta ɓu-Isarayeel heetiigari kúlkaama. ²⁰Ee ɓa lamin ka iñaa jomin kileꞌ tíkíis titéeméeꞌ-nikiis na tidaaŋkaah-yëtúus. Tíkka ga, ya eꞌtaɓa ɓiꞌattiꞌoh ɓaa kuliyukanɓa bi ga daa Samiyeel, sëldíiga-Koohaa hayohɗa. ²¹Waa ennda ɗa, ɓa kíimmba Kooh ya onɓa buuꞌ. Kooh nak, onndaɓa Sawúl, kowu Kíis ee bokee ga geñaa Beesamee. Sawúl nguurukka bi ennda tíkíis tidaaŋkaah-nikiis. ²²Lëehíꞌta, Kooh níssa Sawúl ga nguuraa, ya falla Dëwít ya en buuraa ɓicaasammbuu. Kooh seediꞌꞌa ga buuꞌ Dëwít an: «Mi hotin ga Dëwít kowu Yesee ɓaa neɓlohinndoo ee ya ƴah kimëtíꞌ ɓéeɓ iñaa mi waaꞌ.» ²³Ee fodaama, Kooh meƴdohɗin ɓu-Isarayeel Músalkaat ga níilaa buuꞌ Dëwít fodaa ya dígoheekaɗa, ennda Yéesu. ²⁴Ee balaa Yéesu hayaa, Saŋ-Bëtís enee ga kijangat, ya yaa ɓëytoh ɓéeɓ ɓu-Isarayeel kisúpít kipeskiigaɓa, ɓa bëtísiꞌuk. ²⁵Bi ga daa kikaanci deeƴɗa, Saŋ lísee kiwoꞌ an: «Ɗú fooŋ an mi yërí en ɓa? Mi enndii ɓii ɗú sekɗa. Ɓaama yii hay ga fenooroo ee kipëkís liiɓcaa ñafaꞌcaagari sah joobinndoo.» ²⁶Pool woꞌissa an:

- Ɗú mbokciigoo, ɗú ɓii ɗú en tucaasamuntii Abaraham, na ɗú ɓii ɗú en dii ɗú jaamuki Koohɗa, woꞌeenii wii onohi kimúcɗa, ɗu ɓërí tah Kooh wosohwa. ²⁷En kiꞌenaa, ɓu-Yéerúsaleem na ɓuwaa kuliyuk gaɓaɗa ínohséeríi ɓaa Yéesu enɗa ee woꞌeencaa sëldíiga-Koohcaa ɓa jagee ga bes Sabataa en ɓéeɓɗa ɓan, ɓa ínohéeríi iñaa ca waaꞌ kiwoꞌɗa. Ee fodaama, ga waa ɓa tíkki kikaanɗa, ɓa mëtíꞌta woꞌeencaa sëldíiga-Koohcaa. ²⁸Hídaa ɓan ga daa ɓa hottii dara iñaa cal ɓa tíkki kikaanɗa, ɓa kíimmba Pílaat, ya aplukki. ²⁹Ga waa ɓa mëtíꞌ kitum tóoh iñcaa Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa woꞌ ga loo Yéesuɗa, ɓa yóoskíꞌtari ga kuraanaa, ɓa ekkari ga ɗuuƴ loyaa. ³⁰Wayee Kooh mílísiꞌtari ga ɓuwaa kaaninɗa. ³¹Ɓuwaa taabee nari, aboh ga gohaa Gëlílée bi ga Yéerúsaleemɗa, ga waa ya mílísɗa ya feeñukkaɓa bes ciyewin, ee ɓéeɓ ɓuwaama wati ɓërí en seedi ga fíkíi heetii. ³²Ee ɗí, ɗí hay kiyéegallúu Hewhewii winéwíꞌwii wii an: ³³Iñaa Kooh dígee ɓicaasammbuuɗa ya tumɗinnduuri, ɗu, tucaasamuntiigaɓa, ga waa ya mílísiꞌ Yéesu fodaa daa ka bídu ga Këyítfaa kañcaa fukanakfaaɗa an: «Fu yërí en Kowukiigoo, mi enin Paamfu wati. ³⁴Kooh yéegaloheera an ya hay kimílísiꞌ Yéesu, ee Yéesu ɓoƴkisissoo ga loy.» Iñaama yërí ya woꞌee an: «Mi hayyúu kiꞌeꞌ iñcaa ciselaꞌíꞌcaa mi dígee Dëwít, ee ca calin kigëmɗa.» ³⁵Ee ga ɗekat wiliis, ga këyítfaa, ya woꞌissa an: «Fu tookanndii ɓiigaraa yiselaꞌíꞌyii nop ga ɗuuƴ loy.»

³⁶Dëwít, ga jamaanaagari, enee súrga Kooh, ya tummba iñaa Haꞌmudii waareeɗa, ya kaannda, ya acussa ga yahaa ɓicaasamci, ee faanfaagari nopin ga ɗuuƴ loy. ³⁷Wayee ɓaa Kooh mílísiꞌɗa, faanfaagari noppii ga ɗuuƴ loy. ^38-39Kon mbokcii, ínohat gaka an yërí tah ɗú yéegalussa an baakaaꞌcaagarúu bayaluununndúu. Ɓéeɓ ɓaa gëm gari, Kooh hayyi kiꞌaboh ɓoꞌ yijúwíꞌ, ee iñaama Waasaa Móyíis mínoori.

⁴⁰Kon watukat iñcaa sëldíiga-Koohcaa woꞌeeɗa keen ga ɗookkúu.

⁴¹«Ɗú hot gane, ɗú ɓii ɗú ɓëwíri haffúuɗa, hebukaa ɗú tíit ɗú aaw kinúp, ndaga mi hay kitum ga ɗuuƴ kipessúu iñaa wëeꞌtaa ga an yii ɗú ɓéestíruwanaa, ɗú gëmoo.»

⁴²Ga waa Pool na Barnabaas meyu jaangu-yaawúuraaɗa, ɓuwaa kíimmbaɓa ɓa ɓoƴkis kijëgíroh woꞌeenaa waama ga bes Sabataa tík gaɗa. ⁴³Ga waa ɓuwaa tasohɗa, yaawúuꞌ ɓiyewin na ɓoꞌ ɓiyewin ɓiliis ɓaa niikin Kooh ɓedussa Pool na Barnabaas. Ga ɗuuƴ saawalaagaɓa, Pool na Barnabaas ɓaa daasɓa doonaa ɓa wëñ kitík yaakaaꞌɓa ga kijofkaa Kooh teeɓɓaɗa.

⁴⁴Ga bes Sabataa tík gaɗa, iñaa wëñ kiyewin ga ɓu-teeraaɗa, hídírukohussa kisúkúruk Woꞌeenii Haꞌmudii. ⁴⁵Daa yaawúuꞌcaa hotee ɓuwaa ɓiyewinɓaa, ɓa líiffa na keeñ-tam, ɓa taammba ga iñaa Pool jëgírohɗa ɓaa nís, ɓa ɓaa ɓassi. ⁴⁶Waa ennda ɗa, Pool na Barnabaas laakussa fít kiwoꞌɓa an:

- Ɗú ɓërí jomee kiɗeɓ kiyéegalu woꞌeenii Kooh. Waa ɗú saginwa kiteꞌ, ɗú attiꞌin haffúu an kipeskaa leehoo taaꞌɗa joobinndúu. Kërí tah ɗí ɓii ƴah ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa ⁴⁷En kiꞌenaa, iñii yii yërí Yéesu, Haꞌmudii ebillíi: «Mi falinndaa kiꞌen leerii heetcii, doonaa fu leꞌdoh kimúckii bi ga daa ëldúna topohɗa.»

⁴⁸Ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa safarussa ga woꞌeenaa ɓa kelohɗa, ɓa ɓaa kañ Kooh ga woꞌeencaagari ee ɓéeɓ ɓuwaa jom kilaas kipeskaa leehoo taaꞌɗa gëmussa.

⁴⁹Woꞌeenii Haꞌmudii waa wëñ kisíw ga ɗuuƴ kúlkaa ɓéeɓka. ⁵⁰Wayee yaawúuꞌcaa hícísohussa helcaa ɓeticaa ɓilëekíꞌ-teekɓaa ga dëkaa ee niikuunun Koohɗa, na yaakcaa dëkaa. Ɓa sodalla Pool na Barnabaas ga kipesɓa, kaalussaɓa kúlkaa. ⁵¹Ɓaama përtukaɓa pëndëlaa kotcaa ga dëkaagaɓa, lëehíꞌta ɓaa ƴah Íkoñom. ⁵²Tëelíbéecaa ga teeraa Añcoosɗa, keeñɓa soossa, ɓa líiffa na Helaa yiselaꞌíꞌyaa.

Pool na Barnabaas karussa Íkoñom

¹Pool na Barnabaas tumissa ga Íkoñom fodaa ɓa tumee ga Añcoos Písídíiɗa. Laakka bes, ɓa aassa jaangu-yaawúuraa en daamaɗa, ɓa ɓaa jangat bi ɓoꞌ ɓiyewin ga yaawúuꞌcaa na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa gëmussa ga Yéesu. ²Wayee yaawúuꞌcaa sagu kigëm ga Yéesuɗa yasohussa helcaa ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa bi ɓa ekkaɓa ga kisaŋ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa. ³Hoonohhii bi Pool na Barnabaas maañussa ga Íkoñom, ɓa ɓaa jangat na fít wiyëgísíꞌ ndaga ɓa óolukeera Haꞌmudii. Ee Haꞌmudii nak onndaɓa kimín kitum kíntaan na enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ. Fodaama, ya yaa teewoh an iñaa apotaaꞌcaa jangat aaw ga kijofkaagariɗa kayoh. ⁴Ɓu-teeraa Íkoñom júwohsissii, ɓa hëgískohha: ɓii faꞌta na yaawúuꞌcaa, ɓíinoo farussa na apotaaꞌcaa.

⁵Yaawúuꞌcaa na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa, na ɓuwaa kuliyuk gaɓaɗa tuukussa ga kisodal Pool na Barnabaas, na kitapisohɓa atoh bi ɓa kaan. ⁶Wayee daa ɓa yéegeeka, ɓa kaꞌta kisomuknee ga teerucaa ga gohaa Líkawooníiɗa, ennda Lístaꞌ, Derbe na iñaa wíil daamaɗa. ⁷Daama ɓan, ɓa aawwa kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesuɗa.

Pool na Barnabaas ga teeraa Lístaꞌ

⁸Laakeera ga Lísta, ɓoꞌ yiƴaal yaa yugee daa díinoo rek mínoo kituuk, ya límdohu na kilafañ ee mosoo kitíin na kotci. ⁹Laakka bes, ya enee na kisúkúruk jangataa Pool. Pool yíppari has, hotta an ngëmaa ɓaa laak ga Yéesuɗa míninndi kimúsal, ¹⁰ya woꞌꞌari didóolíꞌ an:

- Kolka, fu tuuk tek ga kotciigaraa! Ɓaa dalla kiꞌen bërít, tuukka, yaa tíin. ¹¹Daa mbooloomaa hotee iñaa Pool tum yaama, ɓa ɓaa woꞌ didóolí ga lakaa ɓu-Líkawooníi an:

- Koohcii súpítukuunun ɓoꞌ, yoosukuunun garuu.

¹²Ɓa teekka Barnabaas Sës, ɓa teekka Pool Ermes14: 12 Sës na Ermes teek koohcaa Gerekcaa ndaga Pool yërí laakee woꞌeenaa. ¹³Laakeera ga yahaa halaa teeraa kaanfaa ɓa jaamukohi Sës, Koohyaagaɓa. Ɓaa tumɗi Sës sarah ga kaanfaaɗa haydohha, ga kúuw-halcaa, naal-kuuy, yaa líkuunun enaama cimóríꞌ caa taam na sapuus. Ya na mbooloomaa, naalcaama ɓa waareeɓa kiꞌap kitumiꞌ Barnabaas na Pool sarah.

¹⁴Daa Barnabaas na Pool yéegee iñaama, ɓa ɗaꞌsohha kúltícaagaɓa kiteewoh an ɓa faꞌtii ga, ɓa íisukka ga mbooloomaa ɓaa fiipɓa an:

¹⁵- Héey, ɓiƴaay, ɗú ƴah ya kitum yuma? Ɗí ga kihaffíi, ɗí ɓiɓoꞌ doŋ fodii garúu. Ɗí hay dii kiyéegallúu Hewhewii winéwíꞌwii, ɗú foñ iñcii cii laakoo jeriñɗa, ɗú mëeñsuk, ɗú ëewdoh haffúu ga Koohyii en na kipesɗa, yii sak asamaanii, kakayfii, giiyii na ɓéeɓ iñcii en gaɗa. ¹⁶Kuɗewaa, ya íisee heetcii, waa en tóoh waa taabuk waasaagari. ¹⁷Moona déy, ya dëk ga kitum enaama cijófíꞌ, kiteewoh ɓaa ya enɗa: yërí onirúu towii meyohi asamaanɗa, ɗú laak gëñ iñaa ɗú ñaman, ya sóosíꞌ keeñnjúu.

¹⁸Hídaa ga iñaa ɓa woꞌɓa yaama tóoh, apotaaꞌcaa laakussa coonu fiyaak kinís mbooloomaa ga kitumiꞌɓa sarah.

¹⁹Waa ennda ɗa, laakka yaawúuꞌcaa meyohu teeraa Añcoos Písídíi na waa Íkoñom, nookussa ɓuwaa ga hafɓa, lëehíꞌta ɓa tapisohha Pool na atoh kiꞌappi, ɓa fassari bi meyussa nari teeraa, ɓa foogee an ya kaanin. ²⁰Wayee, ga waa ɓuwaa gëm ga Yéesu hayu, gíwussariɗa, ya kolukka, ya aassa teeraa. Ga kooh-wíisfaa, ya taammba na Barnabaas, ɓa kaꞌta teeraa Derbe.

Pool na Barnabaas ɓoƴkussa teeraa Añcoos Písídíi

²¹Pool na Barnabaas yéegalohussa Hewhewii winéwíꞌwii ga teeraa Derbe. Ɓa laakka tëelíbée Yéesu ɓiyewin daama. Lëehíꞌta, ɓa ɓoyukka teeraa Lístaꞌ, waa Íkoñom na waa Añcoos Písídíi. ²²Ɓa ɓaa yëgísíꞌ keeñcaa ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, ɓa ɓaa daasɓa ɓa yëgís ga ngëmaa. Ɓa woꞌee an: «Ɗu jomin kikooroh ga coonu ciyewin paaƴ, ɗu han kiꞌaas ga Nguuraa Kooh.»

²³Ga jaangaa en ɓéeɓ, ɓa tannda ga ɓiɓoꞌ ɓaa kuliyukan ga ɓuwaa. Lëehíꞌta, ɓa kíimmba Kooh, ɓa ooꞌta, ɓa díŋkaanndaɓa Haꞌmudii, yii ɓa gëm gariɗa. ²⁴Ga waa ɓa meyoh daamaɗa, ɓa koorohha gohaa Písídíi, ɓa kaꞌta waa Pamfílíi. ²⁵Ɓa yéegalohha woꞌeenii Kooh ga teeraa Persi, lëehíꞌta ɓa hayya teeraa Atalíi ga daa gaal-giiƴcaa teeriɗa. ²⁶Ɓa aassa gaal-giiƴ daama, ɓa ɓaa ɓoyuk teeraa Añcoos Síríi, daa ɓa díŋkaanohsee ga kijofkaa Kooh ɓa tum lëgëyaa ɓa meyoh kimëtíꞌɗa.

²⁷Ga waa ɓa leꞌɗa, ɓa hídírohha ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, ɓa ɓéestíꞌtaɓa tóoh iñcaa Kooh tum koorohha gaɓaɗa. Ɓa ɓéestíꞌtaɓa ɓan daa ɓuwaa enussii yaawúuꞌ aasu ga ngëmaaɗa. ²⁸Ɓa tessa na ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa bi sammba kimaañ.

Saawal laakka ga Yéerúsaleem ga loo kerceencaa enussii yaawúuꞌɗa

¹Laakka ɓiɓoꞌ ɓaa meyoh gohaa Yúudée hayussa Añcoos Síríi. Ɓa aawwa kijëgíꞌ ɓuwaa gëmin ga Yéesuɗa an: «Binaa ɗú gúrukkii fodaa daa Waasaa Móyíis nakohkaɗanaa, ɗú mínoo kimúc.» ²Pool na Barnabaas leŋkohussa naɓa, laakussa naɓa ñaroh witamóhíꞌ ga iñaama. Waa ennda ɗa, ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa abussa an Pool na Barnabaas na ɓiɓoꞌ ɓaa bok gaɓa jomuunun kikaꞌ Yéerúsaleem ga apotaaꞌcaa na ɓuwaa kuliyuk ga jaangaa Yéesu en daamaɗa, ɓa woꞌ ga iñaama.

³Ɓu-jaangaa Añcoos erussaɓa iñaa ɓa sooluk ga ɓaawaagaɓaɗa, ɓa ɓaa ƴah. Ɓa kooꞌta gohaa Fenísíi na waa Samaríi, ɓa ɓaa ɓéestíꞌ daa ɓuwaa enussii yaawúuꞌ aasu ga kigëm ga Yéesuɗa. Iñaa laak yaama, soossa keeñ ɓéeɓ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa. ⁴Ga waa ɓa leꞌ Yéerúsaleemɗa, ɓu-jaangaa na apotaaꞌcaa na ɓuwaa kuliyuk ga jaangaaɗa teerukkaɓa. Lëehíꞌta, ɓa ɓéestíꞌtaɓa tóoh iñcaa Kooh tum kooroh gaɓaɗa. ⁵Wayee, laakka ɓiɓoꞌ ga Fërísiyeeŋcaa ee gëmuunun ga Yéesu, ɓaa koluk, woꞌussa an:

- Ɓuwaa enussii yaawúuꞌ ɓaama ee gëmu ga Yéesuɗa jomuunun kigúruk, ee ɓa woꞌu kitaabuk iñaa Waasii Móyíis nakoh kitumɗa. ⁶Apotaaꞌcaa na ɓuwaa kuliyuk ga jaangaaɗa hídírukohussa kimalak iñaama. ⁷Ga waa ɓa nookohha ga iñaama bi maañnja, Peeꞌ dalla kikoluk, woꞌꞌa an:

- Mbokcii, fodii ɗú ínohkaɗa iñaa Kooh tanukeeroo ga díkaantirúu maañin. Ya tanukeeroo kiyéegal ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa Hewhewii winéwíꞌwii, doonaa ɓa kelohwa ee ɓa gëm gari. ⁸Ee Kooh yii ínohin iñaa en ga keeñ ɓaa en ɓéeɓɗa, teewohin an ya tookinɓa ga waa ya onɓa Helii yiselaꞌíꞌyii fodaa ya oneeruuriɗa. ⁹Ee laakkii kitansoh kíinoo kaa Kooh tum ga díkaantiruu naɓa. Ee ɓa setɗin keeñcaagaɓa ndaga ngëmaa ɓa laak gariɗa. ¹⁰Kon iñii tah ya ɗú waaꞌ Kooh kitooñ ga kikooꞌ ɓuwii enussii yaawúuꞌ gëmu gariɗa ɗofcaa, ennda ɗu, ennda ɓicaasammbuu, ɗu mosooca kimín kikooruk. ¹¹Ee sah, ɗu yaawúuꞌcii ɗu gëmin an ɗu múcin ndaga yërmaandaa Yéesu, ee ɓa ɓan, ɓa gëm iñaama.

¹²Waa ennda ɗa, mbooloomaa ennda cel. Buwaa ɓaa súkúruk Pool na Barnabaas, ɓaama ɓaa ɓéestíꞌɓa kíntaancaa na enaamacaa cidóoyíꞌ-waaꞌcaa Kooh tumee, kooroh gaɓa ga leeloo ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa. ¹³Ga waa ɓa lëehíꞌ kiwoꞌɗa, Saak tíkka ga an:

- Súkúrukat mbokcii! ¹⁴Simoŋ ɓéestírinndúu daa ga dalaaraa, Kooh hayya ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa, ya tanukka ga ɗuuƴɓa heetaa enan wuuci. ¹⁵Ee iñii ya woꞌɗa taabohin na iñaa sëldíiga-Koohcaa woꞌeeɗa ndaga bíduunun ga këyítfaa an:

¹⁶«Iñii yii paafaa, mi hay kihayis ee mi hay kitawahis kaanfii Dëwít, fii ɓúreeɗa, mi hay kihëwíris iñii lís ga kitesɗa, mi tuukirisfa. ¹⁷Fodaama, iñii tes ɓoꞌ ga ëldúnaɗa aaw kiraas Haꞌmudii ee ɓan bi ga ɓéeɓ heetcii mi tanuk ca en cuurooɗa aawsan kiraas Haꞌmudii. ¹⁸Iñaama yërí Haꞌmudii woꞌ, ee ya mëtíꞌsi iñaa ya waayukee kitum ee ínohukin kumëeñíꞌɗa.»

¹⁹Saak tíkka ga an:

- Tahin bi mi ga kihaffoo, mi am an ɗu hanat kisodal ɓuwaa enussii yaawúuꞌ ɓaama mëeñsukuunun ɓa ɓii gëm ga Koohɗa. ²⁰Wayee hoonohoo ɗu bínɓa ɓan, ɗu woꞌɓa an: ɓa hanat kiñam koynohkaa sarahohu ga koofcaa, ɓa abuk ga kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ, ɓa abuk ɓan ga kiñam koynoh júuraa apu ee ñífaa aamussii, wala kiꞌan ñíf. ²¹En kiꞌenaa, daloh ga cosaan bi ga wati, laakin ga teeraa en ɓéeɓ ɓiɓoꞌ, ɓaa jëgírohi iñaa Waasii Móyíis nakoh kitumɗa, bes Sabataa en ɓéeɓ ga jaangu-yaawúuꞌcii.

Këyít bídussa wosohussa Añcoos ga kerceencaa enussii yaawúuꞌɗa

²²Waa ennda ɗa, apotaaꞌcaa na ɓuwaa kuliyuk ga jaangaa Yéerúsaleemɗa na ɓéeɓ kerceencaa daamaɗa júwohussa an ɓa hay kitan ɓiɓoꞌ ga ɗuuƴɓa, ɓa wosɓa Añcoos, ɓa taam na Pool na Barnabaas. Ɓa tannda Yúdaa ee ɓaysi Barsabaas, na Sílaas. Ɓa ɓanak ɓéeɓɓa, ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa oneeraɓa ceeꞌ. ²³Ɓa eꞌtaɓa këyít, ee iñii yii yërí bídu ga an: «Ɗú mbokciigaríi dëku Añcoos, Síríi na Sílísíiɗa, ɗú ɓii ɗú enndii yaawúuꞌɗa, ɗí ɓii këñíꞌtúu ɗí apotaaꞌcii na ɓuwii kuliyuk ga jaangii Yéerúsaleemɗa. ²⁴Ɗí kelohin an laakin ɓuwaa meyohu dii, hayuunun garúu. Ɓa ɓum jaahallúu, ɓa ɓum hícoh helcumgarúu na woꞌeencumgaɓa ee ɗí nakkiiɓa ka. ²⁵Kërí tah ɗí ɓéeɓpíi ɗí júwohin, ɗí tanin ɓiɓoꞌ ɓaa ɗí wos garúu. Ɗí akitohinɓa na Pool na Barnabaas, fiiliimunciigaríi, ²⁶ɓii erohin kumuunɓa ndaga teekii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruuɗa. ²⁷Kon ɗí ɓii wosoh garúu Yúdaa na Sílaas, ɓa woꞌꞌúu iñii ɗí bín ga këyítfiiɗa. ²⁸En kiꞌenaa, Helii yiselaꞌíꞌyii yii naríi, ɗí waaꞌtiirúu dara kitík yiɓítíꞌ, enndii iñcii ɓoꞌ mínoo kifoñ ciinaa: ²⁹kaa ñamat koynohkaa tumu sarah ga koofcaa, kaa anat ɓan ñíf wala kiñam koynoh júuraa apu hen ee ñífaa aamussii, ee kaa faanukat na ɓaa en ɓéeɓ. Binaa ɗú watuk iñcaamanaa, ɗú hay kitum yijófíꞌ. Kijaammu-jaammu!»

³⁰Waa ennda ɗa, ɓuwaa tansee wosussaɗa ɓaa ƴah Añcoos. Ga waa ɓa leꞌɗa, ɓa hídírohha ɓéeɓ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, lëehíꞌta, ɓa eꞌtaɓa këyítfaa. ³¹Fa jagussa ee ɓuwaa ɓéeɓɓa keeñɓa soossa ga iñaa bídu ga këhítfaa yaama ee daasinɓa ga ngëmɗa. ³²Yúdaa na Sílaas ga kihafɓa, ensee ɓisëldíiga-Kooh. Ɓa saawalla na ɓuwaa bi maañnja, kidaasɓa na kiɓaatɓa dooli ga ngëmaagaɓa. ³³Ɓa tessa daama bi sammba kimaañ, lëehíꞌta, Ɓuwaa íisussaɓa ɓa ɓoyuk na jam ga ɓuwaa woseeɓaɗa. ³⁴[Wayee Sílaas nak ɓoyukkii, ya tessa ga Añcoos.]

³⁵Pool na Barnabaas ɓan tesussa ga Añcoos, ee ɓa ɓanak taabussa na ɓiɓoꞌ ɓiyewin ɓiliis, ɓaa jëgíroh, ɓaa yéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii en woꞌeenii Haꞌmudiiɗa.

Pool na Barnabaas hëgískohussa kitaam

³⁶Ga besaa tík gaɗa, Pool woꞌꞌa Barnabaas an:

- Ɗu kaꞌsat, ɗu wíil tóoh teerucaa ɗu yéegalohee woꞌeenii Haꞌmudii gacaɗa, ɗu waaknee mbokcaa gëmuunun ga Yéesu enu daɗa.

³⁷Barnabaas nak, waaꞌta kiɓaydoh Saŋ yaa ɓaysi Markaɗa, ³⁸wayee Pool tookkii Marka taam naɓa ndaga daa yaama foñeeɓa ga teeraa Pamfílíi, taabissii naɓa ga lëgëyaa ɓa enee na kitumɗa. ³⁹Ɓa nookohha ga iñaama bi faf ɓa hëgískohha. Barnabaas taammba na Marka, ɓa aassa gaal-giiƴ, ɓaa ƴah kúlkaa Sipaꞌ. ⁴⁰Pool nak tanukka kitaam na Sílaas. Mbok-kerceencaa díŋkaanohhaɓa ga kijofkaa Haꞌmudii, ɓa ɓaa ƴah. ⁴¹Ya wíilla gohaa Síríi na waa Sílísíi, ya yaa daas ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, ɓa yëgís ga ngëmaa.

Tímotée taammba na Pool na Sílaas

¹Waa ennda ɗa, Pool kaꞌta Derbe, lëehíꞌta ya paaffa bi ga Lístaꞌ. Daama laakeera ɓaa gëmin ga Yéesu ee teeku Tímotée. Tímotée yaama, eeci enee yaawúuꞌ gëmmba ga Yéesu ee paamci enee Gerek. ²Ya nak, mbok-kerceencaa dëku Lístaꞌ na Íkoñomɗa hotsee kijúɓ gari. ³Pool waaꞌta ya taam nari. Ya ɓayyari kon, gúꞌtari ndaga yaawúuꞌcaa dëk ga gohaamaɗa. En kiꞌenaa, ɓéeɓɓa ínohseera an paam Tímotée iñaa Gerek16: 3 Gerekcaa laakséeríi baah kigúꞌ oomaa-ƴaal. ⁴Ga ɗuuƴ teerucaa ɓa kooroheeɗa, Pool na Sílaas ɓaa yéegaloh iñcaa apotaaꞌcaa na ɓuwaa kuliyuk ga jaangaa Yéerúsaleem amɗa, ɓa nakkaɓa kitaabukca. ⁵Fodaama, kerceencaa ɓaa wëñ kiyëgís ga ngëmaa ee ɓa ɓaa wëñ kiɓaatuk besaa en ɓéeɓ.

Helii yiselaꞌíꞌyii woꞌꞌa Pool kikaꞌ Maseduwaan

⁶Pool na Sílaas ɓaa wíil ga gohaa Fírígíi na waa Galaat ndaga lak Helii yiselaꞌíꞌyii hoonohinɓa kiyéegaloh woꞌeenii Kooh ga gohaa Aasíi. ⁷Ga waa ɓa kaꞌ bi ɓa deeƴca gohaa Mísíiɗa, ɓa waaꞌta kiꞌaas gohaa Bítíníi wayee Helii Yéesu onndiiɓa ka. ⁸Waa ennda ɗa, ɓa húussa ga gohaa Mísíi, ɓaa ƴah Torowaas. ⁹Laakka bes ga wek Pool hotta ga heeƴ ɓoꞌ yaa dëk Maseduwaan. Ɓaa tuukin ga fíkíici yaa kíimmbi an: «Hayaa Maseduwaan, fu sommbíi!» ¹⁰Daa Pool hotee iñaama ga heeƴ, ga saasi ɗí tummba tóoh kikaꞌ Maseduwaan ndaga lak wëerinndíi16: 10 Lúkkaa yërí en na kiwoꞌ ndaga ya bokee ga ɓaawaa. an Kooh yërí ebillíi kiyéegalohnee Hewhewii winéwíꞌ wii daama.

Lídíi gëmmba ga Yéesu ga teeraa Filiip

¹¹Waa ennda ɗa, ɗí aassa gaal-giiƴ ga teeraa Torowaas, ɗí yolohha Samotaraas dëkaa giiyaa wíilɗa. Ga kooh-wíisfaa, ɗí kaꞌta bi ga Neyapólís. ¹²Kolkohha daama, ɗí kaꞌta Filiip, teeraa wëñ kilaak solu ga gohaa Maseduwaan ɓu-Room teꞌɗa. Ɗí yuŋnga ga teeraama bi sammba kimaañ. ¹³Ga besaa Sabat, ɗí meƴca teeraa, ɗí kaꞌta seereenaa húlúwaa ndaga lak ɗí foogin an daama jomin kilaak ɗekataa yaawúuꞌcaa jaamukohi Kooh. Laakeera ɓeticaa hídírukohu da, ɗí yuŋnga naɓa, ɗí saawalla naɓa. ¹⁴Ga ɓeticaama, laakeera yaa teeku Lídíi ee meyohee teeraa Tíyaatíiꞌ. Ya enee toonoh píis, píiscaa súupu ciyoꞌoh ee seerin, ee ya niikeera Kooh. Ya yaa súkúrukkíi dijófíꞌ ndaga lak Haꞌmudii lëgísin keeñaagari, en ɗanaa ya gëm woꞌeencaa Pool. ¹⁵Ya bëtísiꞌussa, ya na ɓu-kaanci, lëehíꞌta ya woꞌꞌaríi an:

- Hayat, ɗú sagacukkoo ga kaanndoo en an ɗú tookin kayoh-kayohɗa an mi gëmin ga Haꞌmudiinaa. Faf ya ekkaríi ga kikaꞌ kaanci.

Pool na Sílaas lagussa ga kasaa teeraa Filiip

¹⁶Laakka bes, ɗí enee na kiƴah ɗekataa kíimohsi Koohɗa, ɗí hídohha na súrga yiɓeti yaa raɓ am, onndari kimín kilíiruk. Kilíiruk kaama haydohɗeera haꞌ-kaancaagari kopaꞌ wiyewin. ¹⁷Ya yaa taabukkíi, mi na Pool, ya yaa fiip didóolíꞌ an:

- Ɓuwii ɓii ɓërí en súrgacii Kooh yii ga ɗookaa-ɗookɗa. Ɓa hay kiyéegallúu waasii onohi kimúcɗa!

¹⁸Ya tummba iñaama bes ciyewin. Kaꞌta bi Pool kappa ga, ya dalla kimëeñísuk, woꞌꞌa rawaa an:

- Ga teekii Yéesu Kiristaa, mi ebillaa fu meyoh ga ɓetifii! Ga saasi rawaa meƴca ga súrgaa yiɓetiyaa. ¹⁹Daa haꞌ-kaancaa súrgaa yiɓetiyaa hotee an ɓa abissii yaakaaꞌ kilaakis dërëm gari, ɓa ammba Pool na Sílaas, ɓa fítísohhaɓa bi ga paanaa dëkaa ga fíkíi attiꞌohcaa. ²⁰Ɓa tuukiꞌtaɓa ga fíkíi ɓu-Room ɓaa kuliyuk ga dëkaaɗa, ɓa ëpírohha an:

- Ɓuwii ɓii ɓiyaawúuꞌ ee ɓa ɓii hícísoh dëkiigaruu. ²¹Ɓa ɓii jëgíroh dii baahcaa waasiigaruu hoonohinnduu kitook, hoonohinnduu kitaabuk, ɗu ɓu-Room.

²²Mbooloomaa ɓan taammba naɓa ga, ɓa keennda ga ɗook Pool na Sílaas. Attiꞌohcaa nakohha kiɗol kúltícaa Pool na caa Sílaas ee ɓa rípu na ngeeꞌ. ²³Ga waa ɓa ríppaɓa na ngeeꞌ bi faancaa ílohha, ɓa laŋngaɓa ga kasaa. Ɓa woꞌꞌa ɓaa watuki kasaaɗa ya foñ helci gaɓa dijófíꞌ. ²⁴Daa ɓaa watuki kasaaɗa woꞌsee iñaama, ya laŋneeraɓa ga túuyaa hanoh ɗuuƴ ga kasaaɗa, ya ekkaɓa jéeŋ ga kotcaa.

²⁵Ga ɓak leeloo wek, Pool na Sílaas ɓaa kíim Kooh, ɓaa kañnji na kiƴeek. Ɓuwaa ɓíinoo abu ga kasaa naɓaɗa ɓaa súkúrukɓa. ²⁶Waas kíinoo kakayfaa yëngëlukka bi tawahaa kasaa waa yëngëluk. Ɓéeɓ halcaa kasaa dalla kiꞌen kúpít lëgísukka, ee jéeŋcaa pokohsee ɓuwaa abu ga kasaaɗa cëpísukka. ²⁷Ɓaa watuki kasaaɗa tíitta ga pëní, yúudukka; daa ya hotee halcaa kasaa lëgískin gëpít, ya dalla kiɗol kalaɓfaagari, ya yaa ƴah kiharuk, ndaga ya foogee an ɓuwaa laŋsee ga kasaaɗa ɓéeɓɓa núpuunun. ²⁸Wayee Pool fiippari didóolíꞌ an:

- Túuk kaa tumka; ɗí ɓéeɓpíi ɗí ɓee!

²⁹Ɓaa watuki kasaaɗa dalla kimeekisoh lampu, íisukka ɗuuƴ kasaa na jaaꞌ, ya keennda kakay ga kotcaa Pool na Sílaas, ya yaa saak. ³⁰Waa ennda ɗa, ya meƴdohhaɓa kasaa, ya meekissaɓa an:

- Tiyaatii, mi jom ya kitum bi mi kimúc?

³¹Pool na Sílaas taassari an:

- Gëmaa ga Yéesu Haꞌmudii, fu hay kimúc, fu na ɓu-kaanfu.

³²Pool na Sílaas nak yéegalussari woꞌeenii Haꞌmudii, ya na ɓéeɓ ɓuwaa dëk ga kaanciɗa. ³³Ga wahtaama siiƴ ga wekaa, ɓaa watuki kasaaɗa taammba na Pool na Sílaas, ya tíssa gaañcaagaɓa, lëehíꞌta ya bëtísiꞌukka ga saasi, ya na ɓu-kaanci ɓéeɓɓa. ³⁴Ya ɓayya Pool na Sílaas kaanci, tofiꞌtaɓa kanu. Keeñci soossa lool ya na ɓu-kaanci ndaga daa ɓa gëmin ga Koohɗa.

³⁵Ga waa Kooh wíisɗa, attiꞌohcaa ɓu-Room ga dëkaaɗa wosussa ɓiɓoꞌ kiwoꞌ ɓaa watuki kasaaɗa, an:

- Íisaa Pool na Sílaas ɓa ƴeeꞌ!

³⁶Ɓaa watuki kasaaɗa yaa fool kiyéegal Pool an:

- Attiꞌohcaa nakuununndoo kiꞌíissúu ɗú ƴeeꞌ. Kon diimaɗa, ɗú mínin kimeƴ ɗú ƴeeꞌ na jam.

³⁷Wayee Pool woꞌꞌa ɓuwaa wosseeɗa an:

- Ɓa feeklukinndíi ga fíkíi ɓéeɓ, ɗí kooꞌtii ga kiꞌattiꞌu ee ɗí bok ga ɓu-Room; lëehíꞌta, ɓa laŋngaríi ga kasu. Diimaɗa nak ɓa waaꞌ kilokuk ɓa íissíi ee ken yéegoo. Múk mínoo kiꞌen, ɓa hayat na kihafɓa ɓa meƴdohhíi!

³⁸Ɓuwaa wosseeɗa karussa, woꞌussa attiꞌohcaa ɓu-Room ga dëkaaɗa woꞌeenaama. Daa ɓa ínohee an Pool na Sílaas boku ga ɓu-Room, ɓa tíitta. ³⁹Ɓa hayyaɓa kibayaluknee na kihafɓa, ɓa meƴdohhaɓa kasaa; ɓa kíimmbaɓa ɓa meƴ dëkaagaɓa. ⁴⁰Pool na Sílaas meyussa kasaa, ɓa kaꞌta kaan Lídíi. Ɓa laak kerceencaa daama, ɓa daassaɓa ga ngëmaa, lëehíꞌta ɓa ɓaa ƴah.

Pool na Sílaas karussa teeraa Tesaloník

¹Pool na Sílaas koorussa teeraa Amfípólís na waa Apolínii, ɓa kaꞌta teeraa Tesaloník. Daama Lak yaawúuꞌcaa laakuunun jaangu da. ²Fodaa ya meeree ka kitumɗa, Pool kaꞌta jaangu-yaawúuraa. Ya tíkísohha bes Sabat kaahay, caa ya saawali na ɓuwaa ga loo Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa. ³Ya yaa lóogísohiꞌɓaca, ya yaa teeɓɓa ga iñaa Bíncaa woꞌɗa an: «*Kiristaanii jomee kikaan, tík ganaa ya mílís.» Kiristaanaama, yërí en Yéesu yii mi yéegaloh diiɗa.

⁴Laakka ga yaawúuꞌcaa, ɓuwaa gëm iñaa Pool na Sílaas woꞌɗa, ɓa taabukkaɓa. Fodaama ɓan, laakka ɓiGerek ɓigëñ ɓaa niikin Kooh, na ɓeti ɓilëekíꞌ-teek ɓiyewin ɓaa hay taabukussaɓa.

⁵Waayee kisiis kiyaak ammba yaawúuꞌcaa ɓíinoo, ɓa hídírohha ga wílíilkohcaa ga mbedicaaɗa, ɓa nëgírohha mbooloo wiyaak, ɓa hícísohha teeraa, ɓa íisukka kaan Saasoon kiꞌamnee Pool na Sílaas, ɓa ɓayɓa ga fíkíi ɓu-teeraa. ⁶Ɓa hottiiɓa daama, ɓa nammba kiꞌam Saasoon na ɓimbok-kerceen ɓiliis, ɓayussaɓa ga attiꞌohcaa ga teeraaɗa, ɓa ɓaa fiip an:

- Ɓuwaama hícísohuunun ëldúna tóohwa ee diima nak ɓa leꞌin dii. ⁷Saasoon ɗapinɓa ga kaanci. Ɓa ɓéeɓɓa nak, ɓa tumi iñcii saafaadukoh na iñii buuꞌ Sesaaꞌ nakohɗa ee ɓa woꞌ an laakin buuꞌ yiliis yaa teeku Yéesu.

⁸Woꞌeencaama púdíꞌta faancaa ɓuwaa na caa attiꞌohcaa ga teeraaɗa. ⁹Saasoon, ya na ɓuwaa ɓaysee nariɗa, ɓa tíkussa kifay kopaꞌ doonaa ɓaa han kiꞌíisu.

Pool na Sílaas karussa teeraa Beree

¹⁰Daa wekaa leꞌee, mbok-kerceencaa amɗohha Pool na Sílaas, ɓa kaꞌ teeraa Beree. Ga waa ɓa leꞌ teeraa Bereeɗa, ɓa kaꞌta jaangu-yaawúuraa. ¹¹Yaawúuꞌcaa ga teeraa Bereeɗa wëñussa ɓaa ga teeraa Tesaloníkɗa kiwaaꞌ ɓoꞌ. Ɓa safaꞌta ga kiteꞌ Woꞌeenaa Kooh ga keeñɓa, ee besaa en ɓéeɓ ɓa jagi Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa kiheel kiꞌínoh ati iñaa Pool jëgírohɗa taabin naca. ¹²Ɓoꞌ ɓiyewin gaɓa gëmussa ga Yéesu, ee ga Gerekcaa laakka ɓeti ɓilëekíꞌ-teek ɓiyewin na ƴaal ɓiyewin ɓan ɓaa gëm ga Yéesu. ¹³Daa yaawúuꞌcaa Tesaloník kelohsee an Pool yaa yéegaloh Woꞌeenii Kooh ga teeraa Beree, ɓa kaꞌta daama ɓan, ɓa aawwa kiheel coow na kihícisoh helcaa ɓuwaa. ¹⁴Ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa gaawussa kiɓay Pool giiyaa, ya aas gaal-giiƴ daama, ya ƴeeꞌ. Sílaas na Tímotée nak tesussa ga Beree. ¹⁵Ɓuwaa naksee kiɓay Poolɗa ɓedussari bi ga Ateen, lëehíꞌta ɓaa ɓoyuk Beree. Pool ɓëyrohhaɓa kiwoꞌ Sílaas na Tímotée, ɓa dawukki ga iñaa wëñ kigaaw.

Pool ga teeraa Ateen

¹⁶Ga waa Pool en na kisek Sílaas na Tímotée ga teeraa Ateenɗa, keeñci leehha ga daa ya hot dëkaa líifin na nataalcaa ɓa tík koohɓaɗa. ¹⁷Ya kaꞌta jaangu-yaawúuraa, ya yaa saawal na yaawúuꞌcaa na ɓuwaa ɓíinoo enussii ɓiyaawúuꞌ, ee niikuunun Koohɗa. Ee besaa en ɓéeɓ, ya yaa saawal na ɓuwaa ya hídohi naɓa ga paanaa dëkaa. ¹⁸Laakeera daama ɓijëgíroh ɓaa woꞌu ɓiꞌÉpíkuriyeŋ na ɓiꞌEstóyísiyeŋ17: 18 Épíkuriyeŋ na Estóyísiyeŋ Wiɗewaawaa jëgíroh an neɓlaat laak solu ga iñaa en ɓéeɓ. Waa tík gaɗa jëgíroh kiꞌabuk ga tóoh iñaa newin., ɓaa daanee kisaawal na Pool. Ɓii woꞌee an:

- Moo jawulii yii, ya waaꞌ ya kiwoꞌ?

Ɓíinoo an:

- Man na ya en na kiyéegaloh koohcaa ɗú ínohoo!

En kiꞌenaa, Pool yéegalohee loo Hewhewii woꞌ ga loo Yéesu na loo kimílískaa ɓuwaa kaaninɗa.

¹⁹Waa ennda ɗa, ɓa taammba nari, ɓa ɓayyari ga paanaagaɓa woꞌsi Ayeropaasɗa17: 19 Teek jaŋjaŋ ga teeraa Ateen, daa attiꞌohcaa daanee kihídohuɗa. Paanaa attiꞌohcaa eruunun teekaama diima., ɓa woꞌꞌari an:

- Ɗí waaꞌ fu woꞌꞌíi iñaa leeꞌ ga iñii yiꞌasyii fu jëgírohɗa, ²⁰ndaga fu tangalinndíi na woꞌeencaa ken ínohoo, ee ɗí waaꞌ kiꞌínoh iñii ca woꞌɗa.

²¹En kiꞌenaa, ɓu-Ateen na sagaccaa dëku teeraaɗa tumsee rek lëgëy kisúkúruk na kiɓéestíꞌ hewhew.

²²Pool nak dalla kituuk ga fíkíi ɓuwaa enee ga paanaa Ayeropaas, woꞌꞌa an:

- Ɗú, ɓu-Ateen, mi hotin an en ngëmaa ɗú laakinwa lool sah. ²³En kiꞌenaa, wii mi tíidísuk ga teeriigarúu, mi yaa malaksukoh iñcii ɗú jaamukiɗa, mi hotin wíinoo gaca waa bídu an: «wuu Koohyii ɗí ínohooɗa.» Iñaa ɗú jaamuki yaama ee ɗú ínohooriɗa, yërí mi hayyúu kiyéegal. ²⁴Kooh yii sak ëldúnaɗa na ɓéeɓ iñcii gaɗa, yii en Haꞌmudii asamaanii na kakayfiiɗa, dëkoo ga kaanfaa yah ɓoꞌ-súusúus hëwíꞌ. ²⁵Ya soolukkii ɓan ɓoꞌ-súusúus tumiꞌti yen. En kiꞌenaa, yërí oni ɓéeɓ ɓuwii kumuun, kiꞌíik na ɓéeɓ iñcaa tík gaɗa. ²⁶Ya kooroh ga ɓoꞌ yíinoo, ya sakka ɓéeɓ heetcii, ya onndaɓa kidëk daa en ɓéeɓ ga ëldúna, ya hëgísohiꞌtaɓa jamaanucii laakiɗa, ya fíisiꞌtaɓa tekiꞌtii dii ɓa jom kidëkohɗa. ²⁷Ya tummba iñaama, doonaa fodii ɓaa en na kisëmëemíꞌ, ɓuwii aawwi kiheel kihot; ee en kiꞌenaa, ya úsaayyii yíinoo garuu.

²⁸En kiꞌenaa, yërí onnduu kipes, kikaꞌ, na kihay na kiꞌen ga ëldúna, ee bídohciigaruu woꞌuunun an ɗu ɓitowuci ɓan ²⁹Kon, waa ɗu ɓërí en towutiigari, ɗu jomoo kifooŋ an Kooh man na nataal wúrúus, wuhëelís, wala atoh, waa ɓoꞌ-súusúus pes bi morin ga kineɓ helci. ³⁰Kooh malakissii kiñak kiꞌínohkaa ɓuwii kuɗewaa. Diimaɗa ɓaa en ɓéeɓ daa ya enoh tóoh ya yii ɓayyi, ya súpít kipeskaagari. ³¹En kiꞌenaa, ya abin bes, waa ya ƴah kiꞌattiꞌ ɓéeɓ ɓu-ëldúna ee kooran waas. Ya tanukin ɓaa ƴah kiꞌattiꞌɗa. Iñaama ya teewinwa ɓéeɓ ga waa ya mílísiꞌ ɓaa yaama ga kikaanɗa.

³²Daa ɓa kelohee Pool meƴdohha ga kúuwci loo kimílís ga kikaan, ɓa aawwari kiñaawal. Ɓíinoo woꞌussari an:

- Bes kiliisaa, ɗí súkúrukkaa ga iñum fu woꞌ yuma.

³³Waa ennda ɗa, Pool meƴca yaa ƴah. ³⁴Moona, laakka gaɓa ɓuwaa gëm iñaa ya woꞌɗa, ɓa taabukkari: ennda fodii Dëníis yaa bokee ga ɓu-paanaa woꞌsi Ayeropaasɗa na ɓetifaa teeku Damaríis na ɓiɓoꞌ ɓiliis ɓaa taabee naɓa.

Pool kaꞌta teeraa Korenti

¹Waa ennda ɗa, Pool kolukohha teeraa Ateen, ya kaꞌta teeraa Korenti. ²Ya hídohha daama na yaawúuꞌ, yaa teeku Akílaas. Akílaas límohu gohaa Pom ee lak ya hanee kimeyoh kúlkaa Ítalíi, ya na Pírísíl, ɓetici, ndaga Kólóot buuraa yiyaakyaa kúlkaa Room yërí nakohee an yaawúuꞌcaa ɓéeɓɓa meyat teeraa Room. ³Pool nak kaꞌta gaɓa, ee waa ya bok naɓa lëgëy kihëwíꞌ mbaaꞌ-on, ya dëkka naɓa, ɓa taammba kilëgëy. ⁴Bes Sabataa en ɓéeɓ Pool kaꞌ jaangu-yaawúuraa ya jangati, kiheel kinook yaawúuꞌcaa na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa ga ngëmaa. ⁵Sílaas na Tímotée meyohussa teeraa Maseduwaan, ɓa hayya, laakussa Pool teeraa Korenti. Pool nak ëewrukka kiima ga kiyéegaloh woꞌeenii Kooh, ya yaa yéegal yaawúuꞌcaa an kayoh-kayohɗa, Yéesu yërí en Kiristaanii. ⁶Yaawúuꞌcaa nak ɓaa heñohhi, ɓa aawwari kiɓas, Pool përtukka pëndëlaa kúltícaagari18: 6 Ga tumeenaama, Pool teewoh an duuci enissii ga iñaa mínanɓa kidalɗa. Malkat ɓan 13: 51., ya woꞌꞌaɓa an:

- Binaa ɗú saŋkuꞌaa, ínohat an ɗú ɓërí tík haffúuka. Mi, mi setin ga wic. Diimaɗa mi yii ƴah ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa.

⁷Ya kolkohha daama, ya kaꞌta kaan Títíyus Yustus, ɓoꞌ yiniikiꞌ-Kooh ee kaanfaagari deeyoh na jaangu-yaawúuraa. ⁸Kíríspus yaa kuliyuk ga jaangu-yaawúuraaɗa, gëmmba ga Haꞌmudii, ya na ɓu-kaanci ɓéeɓɓa, na ɓiɓoꞌ ɓiyewin ga ɓu-teeraa Korenti, ɓaa súkúrukee Poolɗa, gëmussa ga Yéesu ɓan, ɓa bëtísiꞌussa. ⁹Laakka wekaa Haꞌmudii feeñuk Pool ga ɗuuƴ heeƴ, woꞌꞌari an:

- Ka niik dara, woꞌa, kaa ɗekoh. ¹⁰Kaa niik dara ndaga mi yii naraa, ee ken mínoo kitík yahci ga ɗookfu. En kiꞌenaa, ɓoꞌ ɓiyewin dii ga teerii wii ɓuuroo.

¹¹Waa ennda ɗa, Pool yuŋnga ga teeraa Korenti kíis na caban, ya yaa jëgíroh Woꞌeenii Kooh.

¹²Ga jamaanaa Galíyoŋ enoh gúwernëeꞌ ga gohaa Akayɗa, yaawúuꞌcaa ɓéeɓɓa kolukɗussa Pool, ɓa ammbari, ɓa ɓayyari daa attiꞌohsiɗa. ¹³Daama, ɓa yammbari an:

- Ɓii yii heel kiꞌek ɓuwii ga kijaamuk Kooh na kitaabuk Kooh ee iñii ya jëgírohɗa taammbii na iñii Waasii Móyíis nakohɗa.

¹⁴Pool waaꞌta kitaas, wayee Galíyoŋ dalla kiwoꞌ yaawúuꞌcaa an:

- Súkúꞌkattoo ɗú yaawúuꞌcii! Enee an ya tum kofeel wala iñaa boninaa, eneenaa mi hayyúu kisúkúruk. ¹⁵Waa ɗú nookoh loo woꞌeen, loo teek na loo waasumgarúu, gaama guurúu, mi ƴahhii ga kiꞌaas.

¹⁶Waa ennda ɗa, ya meƴdohhaɓa daa attiꞌohsiɗa. ¹⁷Daama nak, ɓa keennda ga ɗook Sosten, yaa kuliyuk ga jaangu-yaawúuraaɗa, ɓa ɓaa feekki ga fíkíi daa attiꞌohsiɗa, wayee iñaama dara ɓíttii Galíyoŋ ga.

Pool ɓoyukka teeraa Añcoos

¹⁸Waa ennda ɗa, Pool tessa ga teeraa Korenti iñaa maañ. Lëehíꞌta, ya taŋkohha na kerceencaa daamaɗa, ya aassa gaal-giiƴ kiƴah kúlkaa Síríi, ya taammba na Pírísíl na Akílaas. Balaa ya karaa, ya nenukka hafaagari ga teeraa Keŋkeree ndaga lak iñaa ya dígohee na Kooh ya waatukkaɗa leehin18: 18 Pool waatukee an iñaa ya dígohee na Koohɗa leehhiinaa, ya nenukoo múk. Malkat 21: 24. . ¹⁹Ga waa ɓa leꞌ teeraa Efeesɗa, Pool tagohha na ɓuwaa ya taabee naɓaɗa, ya taammba haŋci. Ya kaꞌta jaangu-yaawúuraa kisaawal na yaawúuꞌcaa. ²⁰Ɓaama kíimmbari kites naɓa wayee ya saŋnga. ²¹Ga wii ya taŋkoh naɓaɗa, ya woꞌꞌaɓa an:

- Neɓ Koohaa, mi hay kiɓoyuk dii kiwaakneerúu.

Ya aassa gaal-giiƴ ga Efees, ya kaꞌta teeraa Sesaree. ²²Waa ennda ɗa, ya paaffa Yéerúsaleem kikëñíꞌ kerceencaa enu daamaɗa, lëehíꞌta ya kaꞌta Añcoos Síríi. ²³Ya ennda daama bi sammba kimaañ, lëehíꞌta yaa ƴah. Ya koorohha gohaa Galaat ya paaffa waa Fírígíi, ya yaa daas mbok-kerceencaa ɓéeɓɓa, ngëmaagaɓa wëñ kiyëgís.

Apoloos kaꞌta teeraa Efees na waa Korenti

²⁴Laakka yaawúuꞌ yaa teeku Apoloos ee límohu teeraa Aleksandarí, ya hayya teeraa Efees. Ya enee ɓoꞌ yiyúudúkíꞌ ee ya ínoheera Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa dijófíꞌ ɓan. ²⁵Ya jëgíꞌseera Waasii Haꞌmudii, ee ya safareera lool ga kiwoꞌ loo Yéesu. Iñaa ya jëgírohee gariɗa júweera lool, wayee ya ínohee bëtísaa Saŋ-Bëtís. ²⁶Ya yaa jangat na fít wiyëgísíꞌ ga ɗuuƴ jaangu-yaawúuraa. Daa Pírísíl na Akílaas kelohsee iñaa ya jangatɗa, ɓa ɓayyari ya taam naɓa, ɓa lóogísohiꞌtari Waasii Kooh bi wëñnja gari kileeꞌ. ²⁷Ya nak, helci ennda ga kikaꞌ gohaa Akay. Mbok kerceencaa daamaɗa ɓaatussari kidaas ga iñaama. Ɓa bínnda ɓuwaa gëm ga Yéesu enu daamaɗa këyít kiwoꞌɓa ɓa ammbi dijófíꞌ. Daa ya leꞌee daama, Kooh amɗohhari bi ya laakiꞌta ɓuwaa gëmu ga Yéesu daamaɗa jeriñ wiyaak. ²⁸Ya ɓúlla yaawúuꞌcaa ga fíkíi ɓéeɓ, ee ya koorohee ga Bíncaa ciselaꞌíꞌcaa, kiteeɓɓa an Yéesu yërí en Kiristaanii.

Pool kaꞌta teeraa Efees

¹Wiima lak Apoloos yaa ga Korenti, Pool koorohha gohcaa kúlkaa na jaŋjaŋcaaɗa, lëehíꞌta ya hayya teeraa Efees. Ya hotta ɓimbok-kerceen daama, meekissaɓa an:

²- Ga wii ɗú gëm ga Yéesuɗa, ɗú laaseera ga Helii yiselaꞌíꞌyiine? Ɓa taassari an:

- Ɗí mossii kikeloh woꞌu an Helii yiselaꞌíꞌyii yii ga.

³Pool meekissaɓa an:

- Kon ɗú laas ga bëtísii wiida? Ɓa taassari an:

- Ɗí laas ga bëtísaa Saŋ-Bëtís tumeeɗa.

⁴Pool woꞌꞌaɓa an:

- Ee; Saŋ bëtísiꞌee ɓuwaa tookee kisúpít kipeskaagaɓaɗa, ee ya woꞌee ɓu-Isarayeel kigëm ga ɓaa ƴah kihay ga fenoociɗa. Ɓaama nak Yéesu yërí.

⁵Ga waa ɓa keloh woꞌeenaamaɗa, ɓa bëtísiꞌukka ga teekii Yéesu, Haꞌmudii. ⁶Pool tíkkaɓa yah ga haf ee Helii yiselaꞌíꞌyii dalla kiyoosuk ga ɗookɓa. Ɓa ɓaa woꞌ ga lak ciyewin caa bokkii, ɓa ɓaa jangat woꞌeencaa meyoh ga Kooh. ⁷Ɓuwaa enee daamaɗa jomeera kileꞌ ɓoꞌ ɓidaaŋkaah na ɓanak.

⁸Waa ennda ɗa, Pool kaꞌta jaangu-yaawúuraa, ee daama iñaa leꞌ ñiin kaahay ya yaa jangat na fít wiyëgísíꞌ, ya woꞌee loo Nguurii Kooh, ya yaa heel kigëmlukoh ɓuwaa súkúrukeeriɗa. ⁹Wayee laakka gaɓa ɓaa yëgís ga haf, ɓa saŋnga kigëm, ɓaa ñaawal Waasii Haꞌmudii ga fíkíi ɓuwaa ɓéeɓɓa. Waa ennda ɗa, Pool foñnjaɓa, ya ɓayya tëelíbéecaa Yéesu, ee besaa en ɓéeɓ, ya yaa jëgíꞌɓa ga ekoolaa ɓaa woꞌsi Tíranusɗa. ¹⁰Pool jëgírohha da bi ennda tíkíis tanak ee fodaama ɓéeɓ ɓuwaa dëk gohaa Aasíiɗa, ennda yaawúuꞌcaa, ennda ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa kelohussa Woꞌeenii Haꞌmudii.

Kíntaancaa laakee ga teeraa Efeesɗa

¹¹Waa ennda ɗa, Kooh yaa tum kíntaan cidóoyíꞌ-waaꞌ ga Efees koorohha ga Pool. ¹²Fodaama ɓuwaa ɓaa ɓeɓ gúree-píis wala úuf, caa mosin kileꞌ ga faanfaa Pool, ɓa ɓaa tíkca ga ɗúukoolíꞌcaa. Ee fodaama ɓuwaa ɓaa wak, raɓcaa ɓaa meyoh gaɓa. ¹³Laakeera yaawúuꞌcaa enee kiwíil daa en ɓéeɓ kikaal raɓ ga ɓuwaa. Fodaama, ɓa jéemmba kikooroh teekaa Yéesu, ɓa kíimiꞌ ɓuwaa raɓ amɗa. Ɓa woꞌee raɓcaa an:

- Ga teekii Yéesu Pool yéegalohɗa, mi ebillúu kimeyoh ga ɓii!

¹⁴Iñaama, ɓaa woꞌsi Sefaa ee bokee ga sarahohcaa yaawúuꞌcaa ɓiyaakɓaaɗa, towutaagari tiyitnatanaktaa daanseeraka kitum.

¹⁵Wayee, ga waa ɓa tummbaka, rawaa taassaɓa an:

- Mi ínohin Yéesu mi ínohin ɓaa en Poolɗa, Wayee ɗú, ɗú ɓërí en ɓa?

¹⁶Ɓaa rawaa abeeɗa dallaɓa kisooŋ, wëñnjaɓa dooli, gaañsohhaɓa, ɗaꞌsohha kúltícaagaɓa, ɓa meƴca kaanfaa, ɓa núppa.

¹⁷Ɓu-teeraa Efees ɓéeɓɓa yéegussa iñaa laak yaama. Yaawúuꞌcaa na ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa, ɓéeɓɓa tíitussa, teekaa Yéesu, Haꞌmudii erussa céeꞌ wimëtíꞌ. ¹⁸Ɓiyewin ga ɓuwaa gëmɗa hayussa, woꞌussa faŋ ga fíkíi ɓéeɓ iñcaa ɓa enukoheeɗa. ¹⁹Ɓiyewin ga ɓuwaa daanee kiluhusɗa, haydohussa këyítcaa ɓa luhusoheeɗa, ɓa nëgírohhaca jal wíinoo, ɓa tëkíꞌtaca ga fíkíi ɓéeɓ. Cadamfaa këyítcaama karin ga júnnicaa leehoo. ²⁰Fodaama, ga doolaa Haꞌmudii, woꞌeenaa Kooh waa wëñ kisíw ee doolaagawa waa wëñ kihotuk.

Coow kolukka ga Efees

²¹Ga waa iñcaama paafɗa, Pool ammba ga helci kikaꞌ Yéerúsaleem, ya kooroh gohaa Maseduwaan na waa Akay. Ya woꞌee ga helci an binaa mi leꞌ daamanaa, mi jomin kikaꞌ Room ɓan. ²²Ya wossa ɓanak ga ɓuwaa ya taabi naɓaɗa. Ɓuwaa ensee Tímotée na Erasti. Ya ga kihafci nak, ya tessa ga gohaa Aasíi bi sammba kimaañ.

²³Jamaanaama, coow wiyaak kolukka ga Efees ndaga Waasii Haꞌmudii yéegalohu daamaɗa. ²⁴Laakee tíwoh hëelísaa teeku Dímitiriyus, ya tíwee tunataal-hëelístaa mandarga kaanfaa ɓa jaamukohi Artémísɗa. Tunataaltaama nak, haydohɗeerari, ya na ɓuwaa lëgëy gariɗa hëelís wiyewin. ²⁵Laakka bes, ya hídírohha ɓuwaa lëgëyi gariɗa na ɓoꞌ ɓiliis ɓaa tumi lëgëy kitíɓ nataal fodaa gaɓaɗa, ya woꞌꞌaɓa an:

- Ɓiƴaay, ɗú ínohin an iñii ɗú laak ga alalɗa meyoh ga lëgëyiiruu wii. ²⁶Diimaɗa nak, ɗú hotin ee ɗú kelohin iñcii Pool en na kitumɗa. Ya woꞌ an koohcaa ɓoꞌ hëwíꞌ na yahci enndii Kooh kayoh-kayoh. Ya nookin ɓoꞌ ɓiyewin ga kigëm iñaama, ee ya eemmbii naka dii ga Efees, wayee gohaa Aasíi ɓéeɓ gomin ga. ²⁷Iñaama eemanndii ga kiɓúuk kitíɓ-nataalkiiruu rek, wayee mín kikaꞌ bi ga kiɓúuk teekii kaanfii Artémís, koohyii yiɓetiyii yiyaakyii. Ee koohyii yiima Aasíi ɓéeɓ na tóoh ëldúna jaamukiri. Kon nak teekiigari jomoo ɗa kiƴím.

²⁸Daa ɓuwaa kelohee woꞌeencaama, ɓa líiffa na tam-keeñ, ɓa ɓaa fiip an:

- Artémísyii ɓu-Efees yakin!

²⁹Díkaantaama ɓéeɓ dëkaa hícísukohha. Ɓa ammba Gayus na Arístarka ɓaa dëk Maseduwaan ee taamsee na Poolɗa, ɓa ɓaa ƴah naɓa paanaa ɓu-teeraa. ³⁰Pool nak waaꞌta kimeƴ ga ɓuwaa, wayee ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa íisussiiri ya kaꞌ. ³¹Bi ga sah ɓiɓoꞌ ga fiiliimuncaagari kuliyuk ga nguuraa ga gohaa Aasíiɗa, wosohussa gari kiwoꞌꞌi ya watuk kitoŋ kotci ga paanaa ɓu-teeraa. ³²Ga wahtaama, ɓuwaa hídírukohee daamaɗa hícísukohussa, coowaa ennda cúr ga ɗuuƴɓa. Ɓii fiipi aneenaa, ɓii fiipi an. Ɓiyewin gaɓa sah ínohséeríi iñaa tah ɓuwaa hídírukoh daamaɗa. ³³Ëlíksaan nak, yërí yaawúuꞌcaa kuliyukɗee ga fíkíiɓa ga hídohaama. Ɓiɓoꞌ ga ɓuwaa hídírukohee daamaɗa ɓéestírussari iñaa laakɗa. Ya ɓëwíꞌta yah kiwaaꞌ kilayohiꞌ ɓuwaama ga fíkíi mbooloomaa. ³⁴Wayee daa ɓa ínohee an ya iñaa yaawúuꞌ, ɓa taammba ɓéeɓɓa ɓa aawissa kifiip. Ɓa fiipin iñaa leꞌ wahtu kanak an:

- Artémísyii ɓu-Efees yakin!

³⁵Ɓaa dëkaa tíku ga yahciɗa yërí mëeñjoh kimín kiƴím ɓuwaa doo ɓa han kiɗekoh. Ya woꞌꞌaɓa an:

- Ɗú ɓu-Efees, ɓii yiida ínohoo an kaanfii Artémís yiyaakyii en ga teeriigaruu ee nataaliigari keenoh asamaanɗa en ɓan ga teeriigaruu? ³⁶Ɗú ínohin an ken nookohhii iñaama. Kon enat tek, ee kaa gaawtukat bi ɗú tum iñaa bokkii ga. ³⁷Ɓuwii ɓii ɗú haydohinɓa dii ee moona ɓa ɓeɓpii dara ga kaanfii Artémís, ee ɓa ɓassiiri. ³⁸En Dímitiriyus na ɓuwii taam nariɗa, ɓa laakoh na ɓoꞌaa, ɓa karat waas: Laakin bescaa tanu kiꞌatti, na ɓuwaa attiꞌi iñcaama. ³⁹En laak enaama ciliis caa ɗú waaꞌ kipaƴɗunaa, bes kiꞌattiꞌ leꞌaa, ca malaku. ⁴⁰Ɗu watukkiinaa, ɗu hay kitíku ɓuwaa hícísohi mbooloo ndaga iñii laak watiɗa, ee ɗu mínanndii dara kiwoꞌ ga iñaa tah coowii wii.

Ga waa ya lëehíꞌta kiwoꞌ fodaama, ya wesohha ɓuwaa.

Pool kaꞌta Maseduwaan na Geres

¹Ga waa coowaa enee ga Efees seemɗa, Pool hídírohha ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, ya ɓaattaɓa kidaas ga ngëmaa, lëehíꞌta ya taŋkohha naɓa, yaa ƴah Maseduwaan. ²Ya taammba gohaama, ya daassa ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa ga ngëmaa. ³Ya kolkohha daama, ya kaꞌta kúlkaa Geres, ya tummba daama ñiin kaahay. Ga waa ya ɓewuk kikaꞌ kúlkaa Síríiɗa, ya kelohha an yaawúuꞌcaa pokohuunun nof kiꞌappi, ya nammba ɓoyuk hen, ya koorohha Maseduwaan. ⁴Ɓuwaa taabee nariɗa ensee Sopateeꞌ, kowukaa Pírus ee ya meyohee Beree, Arístarka na Sokondus ɓaa meyoh Tesaloníkɗa, Gayus yaa meyoh Derbeɗa, Tímotée, Tísík na Torofím ɓaa meyohee gohaa Aasíiɗa. ⁵Ɓa ɗëwírukka, ɓa sekneeraríi ga teeraa Torowaas. ⁶Ɗí nak, ga waa hewaa mbúurúcaa tumoo lëwíiꞌ paafɗa, ɗí aasohneera gaal-giiƴ teeraa Filiip, ɗí foolla ga giiƴ bes ciyëtúus, ɗí laakneeraɓa teeraa Torowaas. Ɗí tummba daama bes ciyitnakanak.

Pool mílísiꞌta Etíkus ga teeraa Torowaas

⁷Ga noh-soosaa gaawaa, ɗí hídírukohha kiñam cuuníinfaa Haꞌmudii. Pool nak jomee kikolukoh daama ga kooh-wíisfaa. Ya aawwa kijëgíꞌ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa, ya ammba kiwoꞌ na ɓuwaa bi ga leeloo wek. ⁸Ɗí hídírukohee ga túuyaa hanoh ɗook ga taahaaɗa, ɗí taalla lampu ciyewin. ⁹Laakka oomaa-ƴaalaa teeku Etíkus ee ya yugee ga kímícaa falanteeraa. Ya kaꞌta hëndëŋ na pëní, wiima lak Pool yii lís kiwoꞌ. Ga ɗuuƴ pënífaa, ya dalla rëc, ɗëegískoh ɗook taahaa wukaahaywaa ɓa eneeɗa, ya keennda kakay. Ya ɓëwíru hen, lak kaanin. ¹⁰Pool yoosukka, híilla gari, ɓeɓpari, woꞌꞌa an:

- Kaa jaahliꞌat, ya yii pes!

¹¹Waa ennda ɗa Pool lapissa, ya warohha mbúuraa20: 11 Mëdírohat na Tumeen 2: 42., ñammba. Lëehíꞌta, ya aawissa kijangat bi ga daa Kooh wíisɗa, ya taŋkohha naɓa, yaa ƴah. ¹²Oomaa-ƴaalaa nak ɓedussa kaanɓa lak wíisohin weceŋ ee helcaa ɓuwaa dalla gari lool.

Pool kolkohha Torowaas kaꞌta Mílée

¹³Ɗí nak, ɗí aassa gaal-giiƴ, ɗí ɗëwírukka Pool teeraa Asos, ya woꞌee an ɗí kihídohan nari daama, ɗí ɓaydohhi ndaga ya waaree kitíin hen bi daama. ¹⁴Ga waa ya laakkíi teeraa Asosɗa, ɗí aassa gaal-giiƴ daama, ɗí ɓaa ƴah bi ɗí leꞌꞌa teeraa Mítíleen. ¹⁵Ɗí ɓaa ƴahis bi ɗí laŋnga na Síyóo ga kooh-wíisfaa. Ga besaa tík gaɗa, ɗí leꞌꞌa Samoos, ee besaa tíkis gaɗa, ɗí leꞌꞌa teeraa Mílée. ¹⁶Pool abee an ya ƴah kiroombuk Efees hen, ya tuukoo da, en ɗanaa ya maañoo ga gohaa Aasíi ndaga ya gaawtukee kitum tóoh, en mínukaa, ya leꞌ Yéerúsaleem balaa besaa Pantakot.

Pool taŋkohha na ɓuwaa kuliyuk ga jaangaa ga Efeesɗa

¹⁷Ga waa ɗí teeꞌ ga Míléeɗa, Pool wosohha kiɓayluk ɓuwaa kuliyuk ga jaangaa Yéesu ga Efeesɗa. ¹⁸Ɓaama hayussari kitaas, ya woꞌꞌaɓa an:

- Ɗú ínohin dijófíꞌ daa mi madee narúu ga wii mi en narúu, aboh ga besaa mi ɗeɓ kitoŋ kottoo ga gohii Aasíiɗa. ¹⁹Mi jaamukee Haꞌmudii hen taammba na kiyóoskíꞌ haffoo, taammba na kiꞌaam moon, mi daƴca ɓan coonu, caa yaawúuꞌcaa pokoheeroo nofɗa. ²⁰Mi ínohin an mi mossoorúu kiɗaak dara iñaa míninndúu kijeriñ. Mi yéegaleerúu woꞌeenii Kooh, mi jëgíꞌtarúu ga fíkíi ɓéeɓ na ga ɗuuƴ kaancii. ²¹Mi mosoo kiꞌíis kiɓay yaawúuꞌcii na ɓéeɓ ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa ɓa súpít kipesɓa, ɓa gëm ga Kooh, ɓa gëm ga Yéesu, Haꞌmudiigaruu. ²²Diimaɗa nak, mi yii ƴah Yéerúsaleem, Helii yiselaꞌíꞌyii yërí híiꞌtoo ga ee mi ínohoo iñaa sekkoo daɗa. ²³Wayee mi ínohin daal an teeraa mi aas tóoh Helii yiselaꞌíꞌyii yéegalloo an kasu na coonu caa sekkoo. ²⁴Mi nak, en kipeskiigoonaa mi ɓítukkii gaka ee mi tíkkiika iñaa yakin. Lebiriigoo tóoh, wërí en kileꞌ ga dii mi aawɗa, mi mëtíꞌ sasii Yéesu, Haꞌmudii nakkooɗa, ee wërí en kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii haydoh yërmaandii Kooh laak garuuɗa.

²⁵Diimaɗa nak, mi ínohin an ɗú ƴahissiiroo kihotis. Mi koorin garúu ɓéeɓpúu, mi yaa jangattúu loo Nguurii Kooh. ²⁶Kërí tah mi woꞌꞌúuka wati: ɓaa fu saŋkuꞌaa, ínohaa an fu yërí tík haffuka. ²⁷En kiꞌenaa, mi yéegalinndúu ɓéeɓ iñaa Kooh sek garuuɗa. ²⁸Kon watukat haffúu dijófíꞌ, ɗú watuk ɓan yopii Helii yiselaꞌíꞌyii díŋkaanndúu kiníiꞌɗa. Fodii ɓiníiroh, toputuꞌat jaangii Kooh laakiꞌ hafci, koorohha ga kikaankaa Kowukaagariɗa.

²⁹Mi ínohin an mi kolukoh diinaa, hay kilaak ɓuwaa madu na gumuucaa yaawuunun, ɓa aas ga ɗuuƴcúu kitasaaroh yopii Kooh. ³⁰Hay kilaak ɓuwaa boku garúu ɓa koluk, ɓa aaw kijëgíroh saboh kesi, kiheel ɓuwaa taabukanɓa. ³¹Kon watukat, ɗú níindísuk an tíkíis taahay tee, taa wekoo, nohoo mi ñari yaa en ɓéeɓ garúu bi kiꞌaam moon sah maasiroo ga. ³²Diimaɗa mi tíkinndúu ga yah Kooh, ya, na Woꞌeeniigari barkeellúu; yërí laak doolaa onannduu kiyëgís ga ngëmii ee ya onndúu kilam iñcii ya faaniꞌ ɓan ɓuwiigariɗa. ³³Mi mosoo kiɗíibuk kilaak hëelís, wúrúus wala kúltí ken. ³⁴Ɗú ga kihaffúu, ɗú ínohin an yahciigoo cërí onndoo kipaƴ sooliciigoo na cii ɓuwii taabi narooɗa. ³⁵Mi teewinndúu ga tóoh an ɗu jom kilëgëy fodaama kidímal ɓuwii laakooɗa. Ɗu níindísukat iñaa Yéesu, Haꞌmudii ga kihafci woꞌeeɗa an: «Keeñ wëñi kisoos ga kiꞌonoh loo kiteꞌ.»

³⁶Ga waa Pool woꞌꞌa fodaama bi ya lëehíꞌta, ya ƴíꞌꞌa naɓa ɓéeɓɓa, ya kíimmba Kooh. ³⁷Waa ennda ɗa, ɓéeɓɓa ɓaa koduk, ɓa gatawukkari, ɓaa fuunndi. ³⁸Iñaa tahee keeñɓa kileehɗa wërí en daa Pool woꞌɓa an ɓa hotsanndiiriɗa. Lëehíꞌta, ɓa ɓedohha naríi bi ga gaal-giiyaa.

Pool na ɓuwaa taabee nariɗa ɓaa ƴah Yéerúsaleem

¹Ɗí tagohha na ɓuwaa ɓedohee naríiɗa, ɗí aassa gaal-giiƴ, ɗí yolohha Koos, dëkaa giiyaa wíilɗa. Ga kooh-wíisfaa, ɗí kaꞌta gohaa Root, ɗí meyohha daama, ɗí kaꞌta teeraa Pataraa. ²Daama ɗí hotta gaal-giiƴ waa aaw gohaa Fenísíi, ɗí aassa ga, ɗí ɓaa ƴah. ³Ga waa ɗí kaꞌ bi ɗí séennda Sípaꞌɗa, ɗí koorohhawa yah-ñaam, ɗí ëewrukka ɓak gohaa Síríi. Ɗí teeꞌta ga Tíiꞌ ndaga gaalaa jomee kiyóoskíꞌ sëfaa wa ɓayeeɗa daama. ⁴Ɗí hotta daama ɓitëelíbée Yéesu, ɗí ennda naɓa bes ciyitnakanak. Helii yiselaꞌíꞌyii yéegallaɓa iñaa ƴah kihewɗa. Ɓa woꞌꞌa Pool an ya hanat kikaꞌ Yéerúsaleem. ⁵Ga waa bescaa ciyitnakanakcaa matɗa, ɗí kolukissa kiƴah. Ɓuwaama ɓéeɓɓa ɓedussaríi, ɓa na ɓeticaagaɓa na towutaagaɓa bi ɗí meƴca teeraa. Daama ɗí ƴíꞌꞌa ɓéeɓpíi ga seereenaa giiyaa, ɗí kíimmba Kooh. ⁶Lëehíꞌta, ɓéeɓpíi ɗí taŋkohha, ɗí nak, ɗí aassa ga gaal-giiyaa, ɓa, ɓa ɓaa ɓoyuk kaanɓa.

⁷Ɗí kolkohha Tíiꞌ, ɗí lëstíꞌta ɓaawaagaríi ɗí kooroh giiƴɗa ga waa ɗí leꞌ Potolemayís. Ɓuwaa enu ga teeraama gëmu ga Yéesuɗa ɗí kaꞌtaɓa kikëñíꞌnee. Ɗí hoowukka, ɗí neehha. ⁸Ga kooh-wíisfaa, ɗí kolkohha daama, ɗí kaꞌta teeraa Sesaree. Ga waa ɗí leꞌꞌa, ɗí kaꞌta kaan Filiip, ɗí dalla daama. Filiip nak enee ɓaa yéegalohi Hewhewii winéwíꞌwii ee ya bokee ga ɓuwaa ɓiyitnaɓanakɓaa tansee ga Yéerúsaleemɗa21: 8 Malkat Tumeen 6: 5.. ⁹Ya laakeera towu tinikiis tiɓeti, taa onohussii kipañ ee Kooh oneeraɓa kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh gari. ¹⁰Lak ɗí enin daama bes ciyewin, Laakka sëldíiga-Koohaa teeku Agabus meyoh kúlkaa Yúudée. ¹¹Ya hayya garíi daa ɗí eneeɗa, ya ɓeɓpa iñaa Pool pëkíruki ga kenohciɗa, ya pokukka kotcaa na yahcaa, woꞌꞌa an:

- Iñii yii yërí Helii yiselaꞌíꞌyii woꞌ: «Ɓii laak pëkírukaahii-wiiɗa, yaawúuꞌcaa ga Yéerúsaleemɗa hayyi kiɓagu fodii dii, lëehíraa ɓa tíkki ga yah ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa. ¹²Ga waa ɗí keloh iñaamaɗa, ɗí na ɓuwaa enee daamaɗa ɗí sarahtukka Pool ya ool kikaꞌ Yéerúsaleem.» ¹³Wayee Pool taassaríi:

- Ɗú tum ya yii, ɗú yahi keeñiigoo? Mi saŋngii kiɓagu rek, wayee mi tookin sah bi ga kikaan ga Yéerúsaleem ndaga teekii Yéesu, Haꞌmudii. ¹⁴Waa ɗí mínndiiri kihoonoh kikaꞌ, ɗí íissari, ɗí woꞌꞌa an: Iñaa Haꞌmudii waaꞌɗa laakat!

¹⁵Ɗí ennda daama bi sammba kimaañ, ɗí ɓewukka, ɗí kaꞌta Yéerúsaleem. ¹⁶Laakka ga tëelíbéecaa Yéesu, ɓaa dëku teeraa Sesaree, ɓa taammba naríi, ɓa ɓayussaríi kaan Monason, yaa ɗí jomee kidal ga kaanciɗa. Monason meyohee Sípaꞌ, ya bokee ga tëelíbéecaa Yéesu ɗeɓɗa.

Pool kaꞌta kaan Saak

¹⁷Ga waa ɗí leꞌ Yéerúsaleemɗa, ɓéeɓ ɓuwaa gëm ga Yéesuɗa teerukussaríi na keeñ wisóosíꞌ. ¹⁸Ga kooh-wíisfaa, Pool taammba naríi kaan Saak ee ɓéeɓ ɓuwaa kuliyuk ga jaangaa Yéerúsaleemɗa hídírukohsee daama ɓan. ¹⁹Pool Këñɗohha naɓa bi lëehíꞌta, ya ɓéestíꞌta wíinoo wíinoo tóoh iñcaa Kooh tum ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌ koorohha gariɗa. ²⁰Waa ennda ɗa, ɓuwaa súkúrukee Poolɗa ɓaa kañ Kooh. Lëehíꞌta, ɓa ɓaa woꞌ an:

- Mbok, fu ínohin an yaawúuꞌ ɓiyewin ga yaawúuꞌcii gëmuunun ga Yéesu ee ɓa lís kiyëgís ga Waasii Móyíis. ²¹Ɓa kelohin an ɓéeɓ yaawúuꞌcii en ga ínɗa, fu jëgíriɓa kifoñ iñcii Waasii Móyíis nakohɗa, kiꞌíis kigúꞌ towutaagaɓa na kiꞌíis kitaabuk baahcii yaawúuꞌcii. ²²Ɗu tuman na ee ɓa hay kiyéeŋ an fu hayin? ²³Kon namaa kitum iñcii ɗí ƴahhaa kiwoꞌɗa. Laakin ga ɗuuƴcíi ɓoꞌ ɓinikiis ɓaa waatukin. ²⁴Taabaa naɓa, ɗú bok naɓa kisétíꞌsiruk fodii dii Waasii Móyíis nakohkaɗa. Fu fayiꞌɓa iñaa jom kisarahohuɗa tóoh, ɓa nenuk kiteewoh an waataagaɓa leehin21: 24 Pool waatukee an, en lak iñaa ya dígohee na Koohɗa leehhiinaa, ya nenukoo múk. Malkat 18: 18. . Fodaama, ɓéeɓ hay kiꞌínoh an iñcii fu woꞌɗuɗa dara laakkii ga, ee ɓéeɓɓa ɓa hay kiwoꞌ an fu lís kitaabuk iñcii Waasii Móyíis nakohɗa. ²⁵Ɓuwaa enussii yaawúuꞌ ee gëmu ga Yéesuɗa ɗí ɓëyrohin gaɓa kiwoꞌɓa iñii ɗí am yii, an ɓa abuk kiñam koynohkaa tumu sarah ga koofcaa, ɓa abuk ɓan ga kiꞌan ñíf, kiñam koynoh júuraa apu ee ñífaa aamussii na kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ.

²⁶Ga kooh-wíisfaa Pool taammba na ɓuwaa ɓinikiisɓaa, ya bokka naɓa kisétíꞌsiruk, lëehíꞌta ya aassa Kaanfaa Kooh, doonaa ya woꞌ besaa kisétíꞌsirukkaa leehanɗa, ennda fodii wahtaa ɓaa en ɓéeɓ mínan kitumɗu sarahɗa.

Pool abussa

²⁷Lak bescaa ciyitnakanakcaa nakohu kisétíꞌsirukɗa caa ƴah kimat. Laakka yaawúuꞌcaa meyohu gohaa Aasíi, ɓa hayya Yéerúsaleem. Ɓa hotta Pool ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh, ɓa hícísohha ɓuwaa, ɓa ammbari, ²⁸ɓa ɓaa fiip an:

- Foolat ɓu-Isarayeel! Ɓii jëgírohi daa en ɓéeɓ kiheñoh heetiigaruu, Waasii Móyíis na Kaanfii Kooh fiiɗa, yee! Ya ekin sah ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa ga Kaanfii Kooh bi tahin ɗekataa wiselaꞌíꞌwaa kilíiɓ.

²⁹Ɓa woꞌ iñaamanaa, daa ɓa hotee Pool ga teeraa, taabin na Torofím yaa meyoh teeraa Efeesɗa tah ka. Ɓa foogee nak an Pool ekinndi ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh. ³⁰Coowaa ennda cúr ga ɗuuƴ dëkaa, daa en tóoh ɓoꞌ yaa meyoh da. Ɓa ammba Pool, ɓa fassari bi meƴca Kaanfaa Kooh, ga saasi ɓa laŋnga halcaa. ³¹Lak ɓa ɓaa heel kiꞌap Pool, haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa yéegalussa an ɓéeɓ Yéerúsaleem hícísukohin. ³²Ga saasi, ya hídírohha soldaaꞌcaa kuliyuki ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga heñɗa na soldaaꞌcaagaɓa, ya íisukka mbooloomaa. Daa ɓuwaa hotee haꞌ-kaadaa na soldaaꞌcaa taam nariɗa, ɓa íissa kifeek Pool. ³³Waa ennda ɗa ya deeƴca ga Pool ammbari, ya nakohha kiɓaŋngi na ceen kanak. Lëehíꞌta ya meekisohha ɓaa ya ennda na iñaa ya tumɗa. ³⁴Wayee ga ɗuuƴ mbooloomaa ɓii fiipi aneenaa, ɓii fiipi an. Faf haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa mínndii kiꞌínoh dara ga iñaa hewɗa ndaga coowaa. Waa ennda ɗa, ya nakohha kiɓay Pool ga ɗuuƴ kaanfaa soldaaꞌcaa. ³⁵Ga waa Pool kaꞌ bi ya dalla kilap eskalicaaɗa, soldaaꞌcaa nammbari kiteembeel hen ndaga lak mílti-míltaa hëpin. ³⁶En kiꞌenaa, mbooloomaa wërí taabukee Pool, wa waa fiip an:

- Ya kaanat!

Pool taassa ga iñaa ya yabuɗa

³⁷Ga wahtaa Pool ƴah kiꞌeku ga Kaanfaa soldaaꞌcaaɗa, ya kíimmba haꞌ-kaadaa an:

- Mi mínin naraa kiwoꞌ jutuute?

Haꞌ-kaadaa taassari an:

- Caɓ! Man fu lak kiGerek! ³⁸Kon fu enndii ɓaa meyohee Esípti yaama hícísohee ɓuwii, ya haydohha coow wiyaak ga dëkii, ya ɓaydohha tumoh-kofeel ɓijúnni-nikiis ga ëgíꞌ-dúndagaane?

³⁹Pool taassari an:

- Mi iñii yaawúuꞌ, mi límohu Tarsa, teeru wilëekíꞌ-teek ga gohaa Sílísíi. Mi kíimmbaa fu onndoo kiwoꞌ na ɓuwii.

⁴⁰Haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa onndari. Waa ennda ɗa, Pool tuukka ga eskalicaa, lëríssa mbooloomaa yah, ɓuwaa ennda cew; ya woꞌꞌa naɓa ga kiꞌArameyee an:

¹- Ɗú, mbokciigoo, diima súkúrukat mi taassúu ga iñii ɗú yammbooɗa.

²Daa ɓa kelohee Pool yaa woꞌ naɓa ga kiꞌArameyee, ɓa wëñnja ɗa kiꞌeen. Pool tíkka ga an:

³- Mi yaawúuꞌ, mi límohu Tarsa ga gohaa Sílísíi, wayee mi korukoh dii ga teerii wii. Gamaliyeel ga kihafci yërí jëgíꞌtoo bi mi ínohha ar waasii ɓicaasammbuu. Mi Safareera lool ga kitaabuk iñaa Kooh nakoh, fodii dii ɗú ɓéeɓpúu ɗú taabukika watiɗa. ⁴Ɓuwaa gëmee ga waasii Haꞌmudiiɗa, mi dëkee ga kihatalɓa ga kipes, mi kaꞌta bi mi laŋnga kumuun ga; mi abin ɓiƴaal na ɓiɓeti mi laŋngaɓa ga kasu. ⁵Haꞌ-kaadii sarahohcii na yaakcii dëkii ɓéeɓɓa mínuunun kiseediꞌ an mi woꞌ kayoh. En kiꞌenaa, mi ɓewohee këyítcaa oneeroo kimín kikaꞌ Damaas, mi am yaawúuꞌcaa gëm ga Yéesu enu daamaɗa gaɓa, fodaama mi kaꞌ Damaasaa, mi amɓa, mi haydohɓa dii, ɓa koru.

Pool ɓéestíꞌta iñaa tahhi kigëm ga Yéesuɗa

(Tumeen 9: 1-19; 26: 12-18)

⁶Pool tíkka ga an:

- Lak mi yaa ga waas, bi mi deeyin teeraa Damaas, ga wahtu cuunoh, dalla kilaak leeꞌlaat wiyaak waa meyoh asamaan, wa ennda mareet ga ɗookkoo bi wíillaroo. ⁷Mi keennda kakay, mi kelohha koonaakaa woꞌ naroo an: «Sóol! Sóol! Iñii tah ya fu hatalloo ga kipes?» ⁸Mi meekisohha an: «Kiyaakii, fu yërí en ɓa?» Koonaakaa taassaroo an: «Mi yërí, Yéesu Nasareet, yii fu hatal ga kipesɗa.» ⁹Ɓuwaa taamsee narooɗa hotsee ga leeꞌlaataa faŋ, wayee ɓa kelohéeríi ga koonaakaa ɓaa enee naroo kiwoꞌɗa. ¹⁰Mi meekisohha an: «Haꞌmudii, mi jom ya kitum?» Haꞌmudii woꞌꞌaroo an: «Koluka fu kaꞌ Damaas, fu leꞌ daamanaa, fu hay kiwoꞌu ɓéeɓ iñaa fu jom kitumɗa.» ¹¹Mi hotsiséeríi ndaga lak meliclaataa leeꞌlaataa búumɗinndoo. Ɓuwaa mi taabee naɓaɗa abussaroo ga yah, ɓa ɓayyaroo Damaas.

¹²Laakeera ga teeraa Damaas, ɓaa teeku Anañaas ee ya enee ɓoꞌ yigëmíꞌ Kooh. Ya taabukeera iñii Waasii Móyíis nakohɗa ee ɓéeɓ yaawúuꞌcaa ga teeraaɗa oneerari céeꞌ. ¹³Ya hayya garoo, ya deeƴcaroo, woꞌꞌaroo an: «Sóol, mbokiigoo, hotsisa!» Ga saasi tuhastaagoo malakka, mi hottari. ¹⁴Ya tíkka ga an: «Koohyii ɓicaasammbuu tanukinndaa kumëeñíꞌ doonaa fu ínoh iñii ya waaꞌɗa, doonaa fu hot ɓaa en yijúwíꞌyaa ee ya haŋci doŋɗa, fu keloh konaakaagari. ¹⁵Fu nak, fu yërí ƴah kiꞌen seedici ga fíkíi ɓuwii ɓéeɓ, fu yéegalɓa ɓéeɓɓa iñii fu hotɗa na iñii fu kelohɗa. ¹⁶Kon diimaɗa fu sekis ya? Koluka, fu bëtísiꞌuk, fu kíim Yéesu, Haꞌmudii fu set ga baakaaꞌciigaraa.»

Pool ɓéestíꞌta ga daa ya wosu ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa

¹⁷Waa ennda ɗa, mi ɓoyukka Yéerúsaleem. Lak mi enee na kikíim Kooh ga Kaanfaa Kooh, iñaa ammbaroo fodii heeƴ. ¹⁸Mi hotta Haꞌmudii, ya woꞌꞌaroo an: «Gaawa, fu meƴ Yéerúsaleem diima-diima ndaga ɓu-teerii wii tooksanndii iñii fu yah garoo kiseediꞌɗa.» ¹⁹Mi taassari an: «Haꞌmudii, ɓa ínohin dijófíꞌ an mi taabee ga jaangu-yaawúuꞌcii, mi yaa am ɓuwii gëm garaaɗa, mi lagiɓa ga kasu, mi feekiɓa. ²⁰Iceen yaa enee seedifuɗa, apu ga fíkíiroo. Mi ga kihaffoo, mi fareera ga iñaa ɓa tumee yaama ee mi yërí amɗeeɓa kúltícaagaɓa.» ²¹Waa ennda ɗa, Haꞌmudii woꞌꞌaroo an: «Karaa hen rek ndaga mi ƴahhaa kiwos ga ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa.»

Pool woꞌꞌa an ya bok ga ɓu-Room

²²Ɓuwaa súkúrukussa Pool bi ga daa ya woꞌoh woꞌeencaamaɗa, daama nak, ɓa aawissa kifiip didóolíꞌ an:

- Yii ɓoꞌ meƴdohatti éldúnaanii wii, ya jomoo kipes!

²³Ɓa ɓaa wëñ kifiip, ɓa ɓaa ɗol kúltícaagaɓa ɓaa jaf, ɓa ɓaa kësël kakayfaa ga ɗook. ²⁴Waa ennda ɗa, haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa nakohha Pool eku ɗuuƴ kaanfaa soldaaꞌcaa ya rípu na ngeeꞌ, bi ya woꞌ iñaa tah ɓuwaa fiipi fodaama ga fenoociɗa. ²⁵Ga waa soldaaꞌcaa ɓaŋngari na liiɓ bi ɓaa ƴahhi kifeek, Pool woꞌꞌa soldaaraa kuliyuki ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga heñ tuukee daamaɗa an:

- Ɗú onuunun kifeek ɓa bok ga ɓu-Room ee lak ya attiꞌussii paaye?

²⁶Daa soldaaraama kelohee iñaama, ya foolla ga haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa, ya woꞌꞌari an:

- Fu ínohin iñii fu ƴee kitumɗa sahe? Man ɓii bok ga ɓu-Room!

²⁷Haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa dalla kihay ga Pool, meekissari an:

- Woꞌaaroo, fu bok ga ɓu-Roome? Pool taassari an:

- Ee, mi bok ga!

²⁸Haꞌ-kaadaa woꞌꞌari an:

- Mi ga kihaffoo, kibokkiigoo ga ɓu-Room mi lomohka yiséeríꞌ.

Pool woꞌꞌari an:

- Mi déy, mi límohu ga hen.

²⁹Ga saasi ɓuwaa waaꞌseeri kifeek ya woꞌɗa, íisussari. Haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa, daa ya ínohee an ya bok ga ɓu-Room ee ya ɓaŋlukinndi na ceenɗa, ya tíitta.

Pool ɓayussaa paanaa yaawúuꞌcaa

³⁰Ga kooh-wíisfaa, haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa waaꞌta kiꞌínoh iñaa leeꞌ ga iñaa yaawúuꞌcaa yam Poolɗa, ya nakohhari kiɓëgís, ya ebilohha kiɓëytoh sarahohcaa ɓiyaakɓaa na ɓéeɓ paanaa yaawúuꞌcaa wiyaakwaa, ɓa hídoh. Ya haydohlukka Pool, ya tuukiꞌtari ga fíkíiɓa.

¹Waa ennda ɗa, Pool yíppa ɓu-paanaa yaawúuꞌcaa has, ya woꞌꞌa an:

- Ɗú mbokciigoo, dii mi kooꞌ ga kipessoo ga díkaantiroo na Koohɗa, helloo dalin ga bi ga wati.

²Anañaas, haꞌ-kaadaa sarahohcaa dalla kiwoꞌ ɓuwaa tuukee ga yahaa Poolɗa ɓa këɓpi ga kúuw. ³Pool nak woꞌꞌari an:

- Na cii fu man na míiraa yaanaawɗu henɗa, fu, Kooh ƴahhaa kifeek. Fu yuŋ dii kiꞌattiꞌꞌoo ga iñaa waas nakoh, fu nakoh mi feeku ee waas hoonohinka!

⁴Ɓuwaa enee ga yahaa Poolɗa, woꞌussari an:

- Mon fu ɓasin haꞌ-kaadii sarahohcii, sarahohii-Kooh yiyaakyii!

⁵Pool taassaɓa an:

- Mbokcii, mi ínohéeríi an haꞌ-kaadii sarahohcii yërí. En kiꞌenaa, bíduunun ga Këyítfaa an: «Ɓaa kuliyuk ga heetiigaraa, fu jomoori kiwoꞌ yibóníꞌ.»

⁶Pool ínoheera an ɓuwaa hídírukohee daamaɗa, ɓii ensee ɓiSaduseyeeŋ, ɓíinoo ensee ɓiFërísiyeeŋ. Ya tuukka ga leeloo paanaa wiyaakwaa, ya woꞌꞌa didóolíꞌ an:

- Ɗú mbokcii, mi iñii Fërísiyeeŋ ee mi kowu Fërísiyeeŋ. Dii mi abin yaakaaꞌ fodii garúu ga kimílískaa ɓuwaa kaaninɗa tah mi haydohussa dii kiꞌattiꞌu.

⁷Daa ya woꞌee iñaama rek, nookoh dalla kilaak ga díkaanti Fërísiyeeŋcaa na Saduseyeeŋcaa, faf ɓuwaa hídírukohee daamaɗa hëgískohussa kom kanak. ⁸En kiꞌenaa, Saduseyeeŋcaa abu an ɓaa kaanin mílísoo, malaaka laakoo ee raɓ laakoo. Fërísiyeeŋcaa nak gëmuunun an iñcuma tóohca laakin. ⁹Waa ennda ɗa, coowaa kolukka cúr. Laakka jëgíroh-waascaa koluk ee boku ga fërísiyeencaa, ɓa woꞌꞌa didóolíꞌ an:

- Iñii ɓii yii woꞌɗa ɗí hottii yibóníꞌ ga. Mínin kiꞌen jíni wala malaaka woꞌ nari!

¹⁰Ñarohaa wëñnja ɗa kitamoh. Haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa niikka ɓuwaa seelsoh Pool, kërí tah ya ebilla soldaaꞌcaa kiyoosuk ga ɗuuƴ ɓuwaa, ɓa meƴdohhi ga leelooɓa, ɓa ɓoƴkidohhi kaanfaa soldaaꞌcaa.

¹¹Ga wekaa tík gaɗa, Haꞌmudii feeñukka Pool, woꞌꞌari an:

- Ɓaataa kiyëgísɗuk, fu seediꞌinndoo dii ga Yéerúsaleem ee fu jominndoo kiseediꞌ ga Room ɓan.

Yaawúuꞌcaa pokohussa nof kiꞌap Pool

¹²Ga kooh-wíisfaa ga kímaa, yaawúuꞌcaa pokohussa nof kiꞌap Pool; ɓa waatta an dara aasanndii kúuwɓa, enndii an ɓa appi hen paayaa. ¹³Ɓuwaa waatukee iñaamaɗa wëñin ɓoꞌ ɓidaaŋkaah-nikiis. ¹⁴Ɓa kaꞌta ga sarahohcaa ɓiyaakɓaa na yaakcaa dëkaa, ɓa woꞌꞌaɓa an:

- Ɗí waatin an ɗí ñamanndii, ɗí ananndii enndii an ɗí ap Pool hen paayaa. ¹⁵Diima nak, ɗú, pokohat nof na ɓu-paanaa wiyaakwaa, ɗú tum fodii an ɗú waaꞌ kimalkaat iñaa aaw ga Pool bi leeꞌ lañ, ɗú kíim soldaaraa yiyaakyaa ya haydohiꞌtúuri. Ɗí ga kihaffíi nak ɗí hayyi kitërëwuk kiꞌappi bi ya leꞌ diinaa.

¹⁶Kutaanamunkaa Pool nak kelohha an yaawúuꞌcaa ƴah kitërëwuk Pool kiꞌappi. Ya kaꞌta kaanfaa soldaaꞌcaa, ya aassa, ya yéegallaka Pool. ¹⁷Pool ɓayya yíinoo ga soldaaꞌcaa kuliyuki ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga heñɗa, woꞌꞌari an:

- Ɓayaa oomaa-ƴaalii yii ga haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa, ya laak iñaa ya ƴahhi kiwoꞌ.

¹⁸Waa ennda ɗa, soldaaraa kuliyuki ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga heñɗa taammba na oomaa-ƴaalaa, ɓayyari ga haꞌ-kaadaa, ya woꞌꞌari an:

- Pool yaa lagu ga kasaaɗa yërí ɓayyoo, ya woꞌꞌaroo an mi haydoh oomaa-ƴalii yii garaa, an ya laak iñaa ya ƴahhaa kiwoꞌ.

¹⁹Haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa ammba oomaa-ƴaalaa, nookkari, ɓa úsaayya ɓuwaa, ya meekissari an:

- Fu ƴahhoo ya kiwoꞌ?

²⁰Kutaanamunkaa Pool woꞌꞌari an:

- Yaawúuꞌcaa pokohuunun nof kikíimmbaa fu ɓay Pool paanaa wiyaakwaa. Ɓa ƴah kitum fodii ɓuwaa ƴah kimalkaat loo Pool bi leeꞌ lañ. ²¹Fu nak kaa gëmɓa. En kiꞌenaa, iñaa wëñin ɓoꞌ ɓidaaŋkaah-nikiis gaɓa waayukuunun kitërëwuk Pool kiꞌappi. Ɓa waatukin an ɓa ñamanndii, ɓa ananndii, enndii an ɓa appi hen paayaa. Ɓa sek fu took doŋ.

²²Haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa woꞌꞌari an:

- Ee, kaa woꞌ ken an fu yéegalinndoo iñaa bok ga.

Lëehíꞌta ya íissa oomaa-ƴaalaa yaa ƴah.

Pool ɓayussa Sesaree ga Filiksi, gúwernëeraa

²³Waa ennda ɗa, haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa ɓayya ga soldaaꞌcaagari ɓanak ɓaa kuliyuk ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga heñ, ya woꞌꞌaɓa an:

- Hídírohat soldaaꞌ ɓitéeméeꞌ-kanak ɗú tuuk ga kiƴah Sesaree. Ɗú taam ɓan na soldaaꞌ ɓidaaŋkaah-yitnakanak ɓaa lap pënís na soldaaꞌ ɓitéeméeꞌ-kanak ɓiliis ɓaa ɓay núɓ. Ɗú ƴah kikolkoh dii noh-soos ga wahtu cuuníin ɗú ƴeeꞌ. ²⁴Ɗú heeliꞌ Pool pënís ɓan, ɗú ɓayyi ga Filiksi, gúwernëeraa ee dara hanatti kiꞌoc.

²⁵Ya bínnda këyít, woꞌꞌa ga an: ²⁶«Filiksi, gúwernëerii yiyaakyii, mi Kolot Lísiyas mi yërí bínndaa këyítfii fii, ee mi yii këñíꞌtaa ga. ²⁷Ɓii mi wosohhaa yii, yaawúuꞌcii diiɗa ɓërí abeeri ee ɓa waareeri kiꞌap. Mi sooŋngaɓa, mi na soldaaꞌcii, mi teꞌꞌari ga yahɓa ga waa mi ínoh an ya bok ga ɓu-Roomɗa. ²⁸Mi waaꞌta kiꞌínoh iñaa ɓa yammbiɗa, mi ɓayyari paanaa yaawúuꞌcaa wiyaakwaa. ²⁹Mi hotin nak an iñcii ɓa yammbiɗa aaw ga loo waasiigaɓa ee mi hottii dara iñaa ya tum bi cal ya tíku kikaan wala ya lagu ga kasu. ³⁰Mi kelohha an yaawúuꞌcii pokohuunun nof kiꞌappi, kërí tah mi wosohhari garaa ga saasi. Ɓuwii yammbiɗa, mi woꞌinɓa ɓa hay garaa, ɓa woꞌ iñaa ɓa yammbiɗa.»

³¹Soldaaꞌcaa ɓewussa Pool, fodaa ɓa naku kaɗa, ɓa ɓayyari ga wek bi ga teeraa Antípatiriis. ³²Ga kooh-wíisfaa, soldaaꞌcaa tíinseeɗa, ɓoƴkussa kaanfaa soldaaꞌcaa, ɓa íissa Pool na soldaaꞌcaa lapsee pënísɗa, ɓa paaf nari. ³³Ga waa soldaaꞌcaa lap pënís leꞌu Sesareeɗa, ɓa eꞌta gúwernëeraa këyítfaa, ɓa tíkka Pool ga yahci. ³⁴Gúwernëeraa jaŋnga këyítfaa, ya meekisohha gohaa Pool meyohɗa. Daa ya ínohee an ya meyoh gohaa Sílísíi, ³⁵ya woꞌꞌari an:

- Bi mi meekissaa daranaa, ɓuwaa yabussaaɗa hayu.

Waa ennda ɗa, ya nakohha Pool ɗaaku ga kaanfaa buuꞌ Eroot en daamaɗa.

Iñcaa Tertilus yam Poolɗa

¹Tíkka ga bes ciyëtúus, Anañaas, haꞌ-kaadaa sarahohcaa taammba na ɓiyaak ga yaawúuꞌcaa na Tertilus yaa tum lëgëy kilayohɗa, ya hayya teeraa Sesaree. Ɓa kaꞌta ga Filiksi gúwernëeraa kikalaami Pool. ²Pool ɓayussa, Tertilus dalla kiwoꞌ an:

- Fu Filiksi, gúwernëerii yijófíꞌyii, dii fu tíidiꞌ dëkiiɗa na iñcii ciꞌascii fu haydoh ga nguuriigaraaɗa onin heetii kilaak jam wimëtíꞌ ee keeñnjíi soosin garaa. ³Ɗí hotinka ga daa en tóoh na ga iñaa en ɓéeɓ ee ɗí ɓii gërëmmbaa dijófíꞌ. ⁴Mi waaꞌtiiraa kiꞌam na tiwoꞌ tihëpíꞌ kërí tah mi hay kilóhóyíꞌ woꞌeenii. Mi kíimmbaa ga kijofkiigaraa fu súkúrukkíi jutuut.

⁵Tertilus tíkka ga an:

- Ɗí hotin an ɓii yii, ɓoꞌ yibóníꞌ ga ɗuuƴ ɓuwii. Ya haydoh kihëgískoh ga ɗuuƴ yaawúuꞌcii ga ëldúnaɗa tóohɓa; yërí kuliyuk ga ɓuwum taabuk iñii jëgírohu meyoh Nasareetɗa24: 5 Malkat Mëccëe 2: 23.. ⁶Karin bi ya jéemmba kilíiwíꞌ Kaanfaa Kooh, kërí tah ɗí ammbari. [Ɗí waareeri kiꞌatti, ⁷wayee Lísiyas, haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa hayya, teꞌꞌari na dooli ga yahhíi. ⁸Ya ebillaríi kihay garaa.]24: 8 Iñaa wëñ ga bíncaa cimëeñíꞌcaaɗa laaksooca. Binaa fu meekissinaa, fu ga kihaffu fu hay kiꞌínoh an iñii ɗí yammbiɗa kayoh.

⁹Waa ennda ɗa, yaawúuꞌcaa taamsee na Tertilusɗa yëgíssa ga an iñaa Pool yabuɗa kayoh.

Layaa Pool ga fíkíi Filiksi

¹⁰Waa ennda ɗa, gúwernëeraa eŋnga Pool haf ya woꞌ ɓan. Pool nak dalla kiwoꞌ an:

- Kiyaakii, mi ínohin an fu enin attiꞌoh ga heetiigaríi tíkíis tiyewin, kërí tah mi hay kilayiꞌ haffoo na hel widëlíꞌ. ¹¹Binaa fu malaksukohaa, fu hay kihot an iñaa mi karee Yéerúsaleem kijaamuk Kooh bi ga wati, paaffii bes cidaaŋkaah na kanak. ¹²Ee ken hottii daa mi nookoh kiwoꞌ na ɓoꞌ wala kihícisoh ɓuwaa, ennda ga Kaanfaa Kooh, ga jaangu-yaawúuꞌcaa wala ga ɗuuƴ teeraa. ¹³Ɓuwii ɓii mínsoo kiwoꞌ dara yiléeríꞌ ga iñcii ɓa yammboo diima diimaɗa. ¹⁴Enaama yíinoo déy mi míninndi kitook ga fíkíifu: Mi, mi jaamuk Koohyii ɓicaasammbíi, mi taabukka waasii wiꞌaswii ɓa woꞌ an sabohɗa. Hoonohhii bi mi gëmin ɓan ɓéeɓ iñaa Waasii Móyíis nakohɗa na ɓéeɓ iñaa sëldíiga-Koohcaa bínɗa. ¹⁵Mi abin yaakaaꞌ ga Kooh ee ɓa, ɓa laakin yaakaaraama ɓan. Ee wërí en an ɓuwii ɓijúwíꞌɓii na ɓuwii júwussiiɗa tóoh hay kimílísu. ¹⁶Kërí tah daa mi enoh tóoh mi heel kipes na hel widëlíꞌ ga fíkíi Kooh na ga fíkíi ɓuwii.

¹⁷Mi enin ga ëgírii tíkíis tiyewin taa mi hayyii Yéerúsaleem. Kërí tahhoo dii kihay mi haydohi ɓu-heetiigoo dímal kopaꞌ na kitumiꞌ Kooh sarah ga kaanfaagari. ¹⁸En kiꞌenaa, mi enee ga ɗuuƴ Kaanfaa Kooh, ee lak mi en na kisétíꞌsiruk fodii dii yaawúuꞌcii tumsikaɗa. Ken enndii da ee coow kolukkii da. ¹⁹Laakeera daama nak yaawúuꞌcaa meyohsee gohaa Aasíi. En kiꞌenaa, yaawúuꞌcaa ɓaama meyohsee gohaa Aasíiɗa ee hotseerooɗa, ɓërí jomee kituuk dii ga fíkíifu ɓa yammboo en lak ɓa laakin iñaa ɓa taabukohanndoonaa. ²⁰Kon nak yaawúuꞌcii enu dii ee boku ga paanaa yaawúuꞌcaa wiyaakwaaɗa, ɓa woꞌat kofeelkaa mi tum ga waa mi tuukiru kiꞌattiꞌu ga paanaa wiyaakwaaɗa. ²¹Ɓa laakoo iñaa ɓa yabohanndoo, enndii woꞌeenii wii mi woꞌ didóolíꞌ ga fíkíiɓaɗa an: «Dii mi gëmin ga kimílískaa ɓuwaa kaaninɗa tah mi haydohu kiꞌattiꞌu ga fíkíirúu wati.»

²²Filiksi nak, lak woꞌuunun dijófíꞌ loo waas kerceen, ya keꞌta attiꞌaa bi bes wiliis, ya woꞌꞌa an:

- Binaa Lísiyas, haꞌ-kaadaa soldaaꞌcaa hayaa, mi malakis iñum akitohhúuɗa.

²³Waa ennda ɗa, Filiksi nakka soldaaraa kuliyuki ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ ga heñɗa kiɗaak Pool ga kasaa, wayee ya íisu ya féeh ee fiiliimuncaagari míniri kihay kitoputuꞌ.

Filiksi tíkísohha kisaawal na Pool

²⁴Ga bescaa tík gaɗa, Filiksi hayya ya na ɓetici, Durusíl. Durusíl nak iñaa yaawúuꞌ. Ya ɓaylukka Pool kisúkúrukki, yaama woꞌꞌi yen ga loo kigëm ga Yéesu Kiristaa. ²⁵Wayee daa Pool woꞌee bi leꞌꞌa ga loo enukeen wijúwíꞌ na loo kimín kiꞌabuk, na loo attiꞌaa ƴah kimëeñjohɗa. Filiksi, gúwernëeraa dalla kitíit, ya íissa Pool ya woꞌꞌari an:

- Diimaɗa, fu mínin kikaꞌ kimma, wati hayɗa kidooy. Mi kolukaa mi hayyaa kiɓayis.

²⁶Ya foogee an Pool hayyi kiꞌeꞌ hëelís, kërí tah leekleekaa ya ɓayluk Pool kisaawal nari.

²⁷Waa ennda ɗa, tíkíis tanak tíkka ga, laakka gúwernëeꞌ yiliis yaa faluk ee teeku Poosiyus Festus. Filiksi ga kihafci, kiwaaꞌ iñaa neɓ yaawúuꞌcaa doŋ tahee bi ya íissa Pool ga kasaa.

Pool kíimmba ya ɓayu ga buuraa Room

¹Waa ennda ɗa, Festus, gúwernëeraa hayya gohaa ya ƴah kinguurukohɗa. Ya tummba daama bes kaahay, ya meyohha gohaa Sesaree ya kaꞌta Yéerúsaleem. ²Sarahohcaa ɓiyaakɓaa na ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa, ³hayussa kikalaamiꞌ Pool gari. Ɓa kíimmbari, ya dímalɓa, ya haydoh Pool Yéerúsaleem. En kiꞌenaa, ɓa pokohee nof kitërëwuk Pool ga waas, ɓa appi. ⁴Wayee Festus, gúwernëeraa taassaɓa an Pool yaa lagussa ga kasaa Sesaree, ee ya ga kihafci ya en na kiɓoyuk daama ga iñaa maañnjii. ⁵Ya tíkiꞌtaɓa an:

- Laakin garúu ɓuwaa mín kituukuk iñaamanaa, ɓa taabat naroo, ɓa kalaamiꞌ Pool en lak ya tumin iñaa moroonaa.

⁶Festus, gúwernëeraa tum ga Yéerúsaleem bes ciyitnakaahay aawwa cidaaŋkaah doŋ, lëehíꞌta ya ɓoyukka Sesaree. Ga kooh-wíisfaa, ya kaꞌta paanaa attiꞌohsiɗa, ya nakohha kihaydoh Pool. ⁷Daa Pool hay hen, yaawúuꞌcaa meyohee Yéerúsaleemɗa wíilussari, ɓa yammbari enaama cibóníꞌ ciyewin. Wayee ɓa mínéeríi ga kiwoꞌ iñaa leeꞌ. ⁸Pool nak layohiꞌta hafci, woꞌꞌa an:

- Mi tooñnjii ken: enndii ga Waasii yaawúuꞌcii; enndii ga Kaanfaa Kooh; enndii ga Sesaaꞌ.

⁹Festus nak waaree kitum iñaa neɓ yaawúuꞌcaa, ya dalla kiwoꞌ Pool an:

- Fu waarin kiɓoyuk Yéerúsaleem fu attiꞌu ga fíkíiroo ga iñcii fu yabuɗane?

¹⁰Pool dallari kitaas an:

- Múk, mi yii tuukka dii ga fíkíi paanii buuꞌ Sesaaꞌ jommboo kiꞌattiꞌɗa, ee mi attiꞌohsan dii. En yaawúuꞌciinaa, mi tummbiiɓa dara yibóníꞌ, ee fu ga kihaffu, fu ínohinka ga moos. ¹¹Enee an mi tooñ hen wala mi tum iñaa cal mi tíku kikaanaa, eneenaa mi sagoo kikaan. Wayee en lak iñcii ɓuwii ɓii yammbooɗa enndii kayohaa, waas onndii ken kitíkkoo ga yahɓa. Mi kíim kipaafdohu ga buuꞌ Sesaaꞌ.

¹²Waa ennda ɗa, Festus, gúwernëeraa kaꞌta, hotohha na ɓuwaa taabi nariɗa, lëehíꞌta ya woꞌꞌa Pool an:

- Fu waaꞌ kipaafdohu ga buuꞌ Sesaaꞌ, kon fu hay kikaꞌ ga buuꞌ Sesaaꞌ.

Festus ɓéestíꞌta buuꞌ Agírípaa loo Pool

¹³Ga besaa tík gaɗa, buuꞌ Agírípaa na Berenís, këmëeŋkíci yiɓeti hayussa gohaa Sesaree kikëñíꞌ Festus, gúwernëeraa. ¹⁴Ee lak ɓa hay kiꞌen daama bes ciyewin, Festus nak ɓéestíꞌta buuraa loo Pool, woꞌꞌari an:

- Laakin ɓaa en dii, gúwernëeꞌ Filiksi yërí foñeeri ga kasu. ¹⁵Ga waa mi kaꞌ Yéerúsaleemɗa, sarahohcaa ɓiyaakɓaa na yaakcaa yaawúuꞌcaa, hayussa kikalaamiꞌꞌi garoo, ɓa kíimmbaroo an mi tíkatti kikaan. ¹⁶Mi taassaɓa an kiꞌeroh ɓoꞌ ya apu ee lak ɓaa tuukkii na ɓuwaa yammbiɗa, ya layoh ga iñcaa ya yabuɗa, iñaama taammbii na iñaa ɓu-Room meeꞌ kitumɗa. ¹⁷Waa ennda ɗa, ɓa taammba naroo ɗí hayya dii ga Sesaree. Mi nak, mi sekkii iñaa maañ. Kooh yaa wíis rek, mi kaꞌta paanaa attiꞌohsiɗa, mi nakohha kihaydoh ɓaa yaama abu ga kasaaɗa. ¹⁸Ɓuwaa kalamiꞌeeriɗa, ga waa ɓa hayya, ɓa yammbiiri wíinoo ga iñcaa mi halaateeɗa. ¹⁹Ɓa nookoh iñaa aaw ga loo waasiigaɓa na loo ɓaa teeku Yéesu ee kaaninɗa, Pool nak yëgísin ga an Yéesu yaa pes. ²⁰Mi nak, mi laakkii iñaa mi woꞌan ga iñaama. Kërí tah mi woꞌꞌa Pool kikaꞌ Yéerúsaleem ya attiꞌunee daama. ²¹Wayee Pool kíimmba ya paafdohu ga buuꞌ Sesaaꞌ ndaga ya bok ga ɓu-Room. Waa ennda ɗa, mi ebilohha ya ɗaaku ga kasu bi ga daa mi mínanndi kiwosoh ga buuꞌ Sesaaꞌ.

²²Agírípaa dalla kiwoꞌ Festus an:

- Mi ɓan mi waarinndi kisúkúruk, ya woꞌ mi keloh. Festus taassari an:

- Kuwis-kuwisɗa, fu hayyi kisúkúruk, ya woꞌ fu keloh.

Pool ga fíkíi Agírípaa na ga fíkíi Berenís

²³Ga kooh-wíisfaa nak, Agírípaa na Berenís, këmëeŋkíci hayussa na sañsi ciyaak, ɓa taam na ɓiɓoꞌ ɓilëekíꞌ-teek. Ɓa aassa ga taahaa attiꞌohsiɗa na soldaaꞌcaa ɓiyaakɓaa na ɓuwaa kuliyuk ga teeraaɗa. Festus ebilohha Pool haydohu. ²⁴Lëehíꞌta, Festus woꞌꞌa an:

- Buuꞌ Agírípaa, na ɓéeɓpúu ɗú ɓii ɗú en diiɗa, ɓii ɗú hot yii, ɓéeɓ heetii yaawúuꞌcii hayuunun garoo kiñaꞌsukoh iñaa aaw gari. Ɓa hayin garoo ga Yéerúsaleem, ɓa hayin dii ɓan, ɓa ɓaa fiip ga ɗookkoo an ya jomissii kipes. ²⁵Mi ga kihaffoo nak, mi hotin an ya tummbii enaama yíinoo yibóníꞌ, yaa cal ya tíku kikaan. Diimaɗa, ya nak ya kíim kipaafdohu ga buuraa ɓu-Room, kërí tah mi abin an mi hayyi kiwosoh gari. ²⁶Mi nak mi laakkii dara yiléeríꞌ ga looci yaa mi mínan kibín buuꞌ Sesaaꞌ. Mi haydohhari ga fíkíirúu, ee wëñaa ga fíkíifu, buuꞌ Agírípaa; en ɗanaa, ya meekisunaa, heƴna mi laak kimma iñaa mi bídanndi. ²⁷En kiꞌenaa, mi halaat an kiwosoh Room ɓaa abu ga kasu, ee ken mínoo kiwoꞌ yiléeríꞌ ga iñcaa ya yabuɗa, iñaama enndii halaat.

Layaa Pool ga fíkíi Agírípaa

¹Waa ennda ɗa, buuꞌ Agírípaa woꞌꞌa Pool an:

- Fu mínin kiwoꞌ kimma, fu layohiꞌ haffu.

Pool nak lëríssa yahaagari, woꞌꞌa an:

²- Buuꞌ Agírípaa, keeñnjoo soosin wati kituuk ga fíkíifu, mi layohiꞌ haffoo ga tóoh iñcii yaawúuꞌcii yammbooɗa. ³En kiꞌenaa, fu ínohin dijófíꞌ ɓéeɓ baahcii yaawúuꞌcii na iñcii en saawalɓaɗa. Mi kíimmbaa fu súkúrukkoo dijófíꞌ.

⁴Yaawúuꞌcii ɓéeɓɓa ínohsin dii mi kooꞌ ga kipeskiigoo, aboh ga kiꞌoomaarooɗa. Ɓa ínohin daa mi madee kuɗewaaɗa, ennda ga ɗuuƴ heetiigoo, ennda ga Yéerúsaleem. ⁵Ɓa maañinndoo kiꞌínoh, ee ɓa mínin kiseediꞌ, ɓa tookkanaa, an mi bok ga Fërísiyeeŋcii; ee ɓuwaama, daa ɓa taabuki Waasii Móyíisɗa wëñ kiɓít. ⁶Wati nak, mi yii attiꞌu ndaga dii mi yaakaarin an Kooh hay kimëtíꞌ iñaa ya dígee ɓicaasammbuuɗa. ⁷Dígaama, níilcii cidaaŋkaah na kanakcii heetiigaruu yaakaaruunun kihotwa wa mat, kërí tah ɓa jaamuki Kooh wekoo nohoo. Buuꞌ Agírípaa, kiyaakaaꞌ dígaama tah yaawúuꞌcii kalaamiꞌussoo. ⁸Iñii tah ya ɗú yaawúuꞌcii ɗú tum ga helciigarúu an Kooh mínoo kimílísiꞌ ɓuwaa kaaninɗa?

⁹Mi ga kihaffoo sah mi tumee ga helloo an daa ka mín kiman tóoh mi jomin kiheñoh teekii Yéesu Nasareet. ¹⁰Ee iñaama yërí mi enukohee ga Yéerúsaleem. Mi lagin ga kasu ɓoꞌ-Kooh ɓiyewin, ee sarahohcaa ɓiyaakɓaa ɓërí oneeroo kitum iñaama. Binaa ɓa ƴah kiꞌapunaa, mi fareera ga. ¹¹Leekleek, mi taabee ga jaangu-yaawúuꞌ na jaangu-yaawúuꞌ, mi feeklukiɓa kiheeliɓa kimeƴdoh ga ngëmaagaɓa ga Yéesu. Mi sageeɓa hen bi mi daaneeɓa kidawuk bi ga dëkcaa wëñ kiꞌúsaayɗa, kisodalɓa.

Pool ɓéestíꞌta iñaa tahhi kisúpít kipesɗa

¹²Fodaama, laakka bes, mi enee na kiƴah Damaas, lak sarahohcaa ɓiyaakɓaa eruununndoo dooli kiꞌam ɓuwaa gëmu ga Yéesuɗa. ¹³Buuꞌ Agírípaa, wiima lak mi yaa ga waas Damaas. Ga ɓak mídí, mi hotta leeꞌlaat waa meyoh asamaan. Meliclaataa gawa wërí wëñ nohii kimelic, wa ennda mareet bi wíillaroo mi na ɓuwaa mi taabee naɓaɗa. ¹⁴Ɗí ɓéeɓpíi, ɗí keennda kakay, mi dalla kikeloh koonaakaa woꞌ naroo ga kiꞌArameyee an: «Sóol, Sóol, iñii tah ya fu hatalloo ga kipes? Fu tum haffu, fu man na baamaa tap dooraa haꞌmudaagari feekkiɗa» Mi meekissari an: ¹⁵«Kiyaakii, fu yërí en ɓa?» Haꞌmudii taassaroo an: «Mi yërí en Yéesu yii fu hatal ga kipesɗa. ¹⁶Wayee kolka, fu tuuk ga kotciigaraa, mi woꞌꞌaa iñii tah mi feeñukkaaɗa. Mi tanukinndaa fu en súrgaroo, fu seediꞌꞌoo ga fíkíi ɓuwii, ga iñcii fu hot watiɗa na ciliis caa mi ƴahhaa kiteeɓ. ¹⁷Mi hayyaa kisom ga heetii yaawúuꞌcii na ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa. ¹⁸Mi wossaa gaɓa, fu lëgísiꞌɓa hasciigaɓa, fu ɓewohɓa ga ñúusii fu haydohɓa ga leeꞌlaatii. Fu ɓewohɓa ga yah Seytaani, fu ëewdohɓa ga Kooh, mi bayalɓa baakaaꞌciigaɓa, en ɗanaa ɓa gëm garoonaa mi waꞌ ɓa ga iñcii ɓuwii Kooh ƴah kilamɗa.»

¹⁹Kon nak buuꞌ Agírípaa, mi taabuk iñcii Koohyii feeñukkoo teeɓpooɗa. ²⁰Ee sah mi ɗeɓ kijëgíꞌ ɓu-teeraa Damaas na ɓu-teeraa Yéerúsaleem. Lëehíꞌta, mi paaffa ga ɓu-kúlkaa Yúudée ɓéeɓka, mi mëeñjohha ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa. Mi yéegallaɓa an ɓa jomin kisúpít kipeskaagaɓa, ɓa ëewdoh hafɓa ga Kooh ee ga tumeencaagaɓa ɓa teewoh kayoh-kayohɗa an ɓa súpítin kipes. ²¹Iñaama yërí tah yaawúuꞌcii abussaroo ga Kaanfaa Kooh, ɓa ɓaa heelloo kiꞌap. ²²Kooh músalinndoo, mi yii lís kipes bi ga besii wati. Mi yii seediꞌ ga fíkíi ɓuwii, ennda oomaa ennda yaak. Iñcii mi jëgírohɗa ɗeeŋngii iñaa sëldíiga-Koohcaa na Móyíis yéegalohsee an ca hay kilaakɗa: ²³an Kiristaanii hay kidaƴ coonu ciméeskíꞌ, ee yërí ƴah kiɗeɓ kimílís ga ɓuwaa kaaninɗa, ya yéegal heetiigaruu na heetcii cíinoo leeꞌlaatii onoh kipesɗa.

Pool yaa nook Agírípaa ga ngëmaa

²⁴Lak Pool yaa eemmba daama ga layohaagari, Festus, gúwernëeraa dallari kifiip an:

- Way way Pool fu dofin! Jagiigaraa wihëpíꞌwii mëeñísin hafiigaraa ƴaay!

²⁵Pool nak taassari an:

- gúwernëeꞌ Filiksi mi doffii déy. Iñii mi woꞌɗa ɓéeɓwa kayoh ee laakin haf. ²⁶Buuꞌ Agírípaa sah ínohin iñii mi woꞌɗa, kërí tah mi kaañ kituuk mi woꞌka ga fíkíici. Ɓéeɓ iñciima, wíinoo gaca appiiri kúmpa ndaga laakkii caa tumu ga rúkku. ²⁷Buuꞌ Agírípaa, fu gëmin iñaa sëldíiga-Koohcaa woꞌɗane? Ee, mi ínohin an fu gëmin ga.

²⁸Waa ennda ɗa, Agírípaa buuraa woꞌꞌa Pool an:

- Tes ga jutuut fu tummboo kerceen!

²⁹Pool taassa an:

- Yéeh, maañ, Kooh tumat, mi woꞌꞌii fu doŋ wayee bi ga ɓéeɓ ɓuwii súkúrukkooɗa, ɗú laakneeroo ga iñii mi enukohɗa bi tes kiɓagu na ceen.

³⁰Waa ennda ɗa, buuꞌ Agírípaa na Festus, gúwernëeraa na Berenís na ɓéeɓ ɓuwaa enee daamaɗa, kolkussa ɓaa ƴah. ³¹Ga waa ɓa en na kiƴahɗa, ɓa ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:

- Ɓii yii tummbii enaama yíinoo yibóníꞌ yaa cal ya tíku kikaan wala kilagu ga kasu.

³²Buuꞌ Agírípaa nak dalla kiwoꞌ Festus, gúwernëeraa an:

- Enéeríi dii ya kíim kipaafdohu ga buuꞌ Sesaaꞌɗanaa ennaa ya mínin kiꞌíisu, ya ƴeeꞌ.

Pool ekussa ga gaal-giiƴ kiɓayu Room

¹Waa ennda ɗa, ɓa ammba bes kiꞌekkíi ga gaal-giiƴ, ɗí ɓayu Kúlkaa Ítalíi. Pool na ɓoꞌ ɓiliis, ɓaa amsee ga kasu fodaa gari tíkussa ga yah Húliyus, ha-kaan ga soldaaꞌcaa ɓu-Room woꞌu «Soldaaꞌcaa buuꞌ Sesaaꞌɗa». ²Ɗí aassa ga gaal-giiyaa meyoh teeraa Adaramit ee wa aawee dëkcaa Aasíi en ga yahaa giiyaaɗa, ɗí ɓaa ƴah ga giiƴ. Arístarka, ee dëk teeraa Tesaloník ga gohaa Maseduwaanɗa taabee naríi. ³Ga kooh-wíisfaa, ɗí teeꞌneera ga teeraa Sídoŋ, Húliyus ennda ɓoꞌ yijófíꞌ ga Pool. Ya onndari kimín kikaꞌ ga fiiliimuncaagari doonaa ɓa mínndi kitoputuꞌ. ⁴Ga waa ɗí meyoh daama, ɗí taabohha na dëkaa Sípaꞌ giiyaa wíilɗa kisúnuk uurisaa ndaga lak ɗí jaanoh nawa hen. ⁵Lëehíꞌta ɗí koorohha giiyaa ga gohaa Sílísíi, aawwa waa Pamfílíi, ɗí teeꞌneera teeraa Miraa ga gohaa Lísíiɗa. ⁶Daama, Húliyus soldaaraa yiyaakyaa hotta gaalaa meyoh Aleksandarí aaw Ítalíi, ya ekkaríi ga.

⁷Ɗí tumin ga giiƴ bes ciyewin caa gaalaa foolee ndaŋ. Ga wii ɗí kaꞌ bi ɗí laŋneera na teeraa Kímítɗa, lak ɗí dayin coonu fiméeskíꞌ, ɗí mínndii kiteeꞌ daama. Uurisaa nak onndiiríi kiꞌaaw fíkíi ga ɓakaama, ɗí nammba kikooroh Salomee en ɗanaa ɗí paafoh ɓakaa Keret súnúkin ga uurisaaɗa. ⁸Ɗí taabohha giiyaa daama bi ɗí leꞌꞌa ɗekat waa woꞌsi «Diteeraaꞌ diwóoríꞌ», en ga yahaa teeraa Laseeɗa.

⁹Ga wii ɗí leꞌ daamaɗa lak ɗí maañin ga waas lool, ee kifoolis ga giiƴ wëerissii, ndaga lak ooraa yaawúuꞌcaa ga seekɗa paafin. Kërí tah, Pool woꞌꞌa na ɓuwaa, kiyéegalɓa an:

¹⁰- Ɓiƴaay, mi hotin an ɓaawiigaruu wii wëerissii, ɗu aaw fíkíinaa. Mi woꞌissiirúu an gaalii na iñii wa sëfɗa hay kiyasukoh, wayee tumuuntiiruu sah mínin ga kihín.

¹¹Wayee soldaaraa yiyaakyaa ɓu-Room ammbii faali ga iñaa Pool woꞌɗa, ya nammba kisúkúruk iñaa fóolíroh-gaalaa na haꞌ-gaalaa woꞌɗa. ¹²Ɓaatta ga ɗekataa gaalaa teeroh waama newoo kiꞌenoh na lah, kërí tah iñaa wëñ kiyewin ga ɓuwaaɗa júwohussa ga kikolkoh daama, ɗí paaf, en mínukinaa, bi ga Fenísíi, ɗekat wiliis ga Keret waa ɓoꞌ mínin kiteeroh bi seek wíis. Ɗekataama nam kijaanoh na aasaaꞌ-noh.

Uurisaa wiyaak yíppa ga giiyaa

¹³Waa ennda ɗa, uuris wihídíꞌ, waa kolkoh yah-ñaam meyaaꞌ-noh, aawwa kiwëp, kërí tah ɓa ammba yaakaaꞌ an ɓa hay kimín kikaꞌ bi ɓa teeꞌ ga Fenísíi. Ɓa ponnda níꞌcaa pokohsee gaalaaɗa, ɓa taammba giiyaa, ɓa riisukka Keret, ɓa ɓaa ƴah. ¹⁴Wayee maañnjii dara, uurisaa wiyaakwaa teeku Erakilíyoŋɗa dalla kiwëpoh tëgëlcaa Keret, wa ennda mílíp ga ɗookkíi. ¹⁵Uurisaa jíitalla gaalaa, ken mínissiiwa kitëhdoh, ɗí íissawa, waa ƴah ɗuuƴ. ¹⁶Ɗí yolohha Kódaa, kudëk jijutuut, ja súnndaríi ga uurisaa. Fodaama, ɗí mínnda kijekeluk gaal-loocaa taamdohsi na gaal-giiyaaɗa. Ɗí lëpíꞌtawa ga gaalaa ee ɗí sonnda ga lool.

¹⁷Ga waa ɗí lebirohha bi ɗí lëpíꞌtawa, ɗí ŋaawwa gaalaa na níꞌ doonaa wa tasoo, lëehíꞌta ɗí yóoskíꞌta dúuñaa wiyaakwaa poksi ga fenoo gaalaaɗa kinóowís gaawlaataa ndaga ɗí niikee uurisaa yeꞌ gaalaa bi ɗí paafnee tewisaa teeraa Sírta.

¹⁸Ga kooh-wíisfaa lak uurisaa waa lís kiyëngël gaalaa didóolíꞌ, kërí tah ɗí aawwa kijaf iñaa gaalaa sëfeeɗa ga giiyaa. ¹⁹Ga besaa tík gaɗa, ɓuwaa fóolíri gaalaaɗa na kihafɓa jafussa paŋkaahcaa enee ga gaalaaɗa ga giiyaa.

²⁰Ɗí tumin bes ciyewin ga giiƴ caa ɗí hottii noh, ɗí hottii ol. Uurisaa yíppa rek ínohoo kiꞌíis, kaꞌta bi ɗí abissii yaakaaꞌ kimúc.

²¹Wiima lak ɓuwaa ensee ga gaal-giiyaaɗa tumuunun iñaa maañ ee ken ekkii ñamah ga kúuwci. Pool dalla kikoluk, tuukka ga leelooɓa, woꞌꞌaɓa an:

- Ɓiƴaay, ɗú súkúrukee woꞌeenndoonaa, eneenaa ɗú kolukohoo Keret ee iñcii tóoh yasukoh cii laakoo. ²²Wayee diimaɗa mi nakkúu kiyëgísɗuk. En kiꞌenaa, laakoo yíinoo garúu yaa kumuunci hídan ga, hanaa gaalii doŋ yahan. ²³En kiꞌenaa, wekama, Koohyii laakkooɗa ee mi en súrgaciɗa wosin malaakaagari garoo, ²⁴ya woꞌꞌaroo an: «Pool kaa niik ndaga fu jomin kikaꞌ bi fu tuuk ga fíkíi buuꞌ Sesaaꞌ. Kooh oninndaa, ya hay kisom tumuuntii ɓuwii fu taam naɓaɗa ɓéeɓɓa ga giiyaa.» ²⁵Kon ɓiƴaay, yëgísɗukat, mi abin yaakaaꞌ ga Kooh ee dii ya woꞌꞌookaɗa ƴahɗa kilaak deŋ. ²⁶En kiꞌenaa, ɗu hay kihín ga dëk, waa giiyii wíil.

²⁷Ga wekaa wudaaŋkaah na wu-nikiiswaa, lak uurisaa waa líssíi kimeeɓ ga ɗuuƴ giiyaa. Ga leeloo wek, ɓuwaa lëgëyi ga gaal-giiyaaɗa manɓa na ɗí deeyin kilaas kakay, ²⁸ɓa yoolla níꞌ kimalak huutlaataa, ennda meetaꞌ cidaaŋkaah-kaahay na ciyitnakanak. Ɓa kaꞌta bi ga fíkíi, ɓa yoolissa niꞌaa, ennda meetaꞌ cidaaŋkaah-kanak na ciyitnakaahay. ²⁹Ɓa niikka gaal-giiyaa tapuk ga atoh, ɓa dalla kiwees bóoy27: 29 Wa jafu ga giiyaanaa, wa mín kitëhdoh gaal-giiyaa bi wa karoo cinikiis kidot gaal-giiyaa ga fenoo, lëehíꞌta ɓa yuŋnga ɓaa cúŋ daa Kooh wíisan. ³⁰Ɓuwaa lëgëyi ga gaal-giiyaaɗa waaꞌsee kinúp ɓa foñ gaalaa, ɓa tummba fodii an ɓaa waaꞌ kidot gaal-giiyaa ga iñaa hanoh fíkíiɗa, ɓa yóoskíꞌta gaal-loocaa taamdohsi na gaal-giiyaaɗa. ³¹Wayee Pool woꞌꞌa soldaaraa yiyaak an:

- Binaa ɓuwii ɓii tesussii ga gaal-giiyiinaa, ɗú múcoo.

³²Soldaaraa dalla kigúꞌ níꞌcaa pokohsee kiyool gaal-loocaaɗa, wa keennda ga giiyaa, dalla kinuuꞌ.

³³Lakanaa ɓa ɓaa sek Kooh wíis, Pool woꞌꞌa ɓuwaa an:

- Laakin bes cidaaŋkaah na cinikiis ga wati caa ɗu yuŋ ɗu ñammbii dara. ³⁴Kon diimaɗa mi woꞌꞌúu kiñam. En kiꞌenaa, ɗú waaꞌ kimúcaa ɗú jomin kiñam, ee mi woꞌissúu an gëmattoo: yíinoo garúu kufenci ɓooyukanndii.

³⁵Ga waa ya woꞌꞌa fodaama bi ya lëehíꞌta, ya ɓeɓpa mbúurú, ya gërëmmba Kooh ga fíkíi ɓéeɓ, ya weella mbúuraa yaa ñam. ³⁶Waa ennda ɗa, ɓéeɓ ɓuwaa helcaagaɓa hannda kidal, ɓa aawwa kiñam ɓan. ³⁷Ɓéeɓpíi ɗí enee ɓoꞌ ɓitéeméeꞌ-kanak na ɓidaaŋkaah-yitnaɓanak na ɓiyitniinoo ga gaalaa. ³⁸Daa ɓa ñamee bi ɓa kappa, ɓa aammba belaa gaalaa ɓayeeɗa ga giiyaa doonaa wa eref. ³⁹Ga waa Kooh wíissa, ɓuwaa lëgëyi ga gaal-giiyaaɗa séennda kucolli-kakay na tewis wayee ɗekataama ɓa ínohoowa. Ɓa waaꞌta kiteeꞌnee gaalaa daama, en mínukaa. ⁴⁰Ɓa pëkíssa iñcaa dotohsi gaalaaɗa, ɓa foñnjaca ga giiyaa. Ɓa gúꞌta níꞌcaa pokohsee dooraa fëeliri gaalaaɗa ɓan, ɓa lëríssa píisaa wiyaak hanohi fíkíi gaalaaɗa doonaa uurisaa mín kiyeꞌ gaalaa ɓa ƴee tewisaa. ⁴¹Gaalaa nak koorohha ga daa músúcaa hídoh, wa looppa ga kakayfaa jaluk daamaɗa. Púkaa gaalaa yíppa, wa tuukka tek. Fenoogaanaa gaalaa nak aawwa kiƴëwísuk ndaga dúuscaa giiyaa tapukee ga na dooli.

⁴²Soldaaꞌcaa waarussa kiꞌap ɓuwaa amseeɗa ndaga ɓa niikee laak gaɓa ɓaa fiiy ga giiyaa, ɓa núp. ⁴³Wayee soldaaraa yiyaakyaa, lak waarin kisom Pool, ya kokohhaɓa kitum iñaa ɓa amɗa. Ya ebilla ɓuwaa mínin kifiiyɗa ɓa ɗeɓ kijafuk ga músúmaa, ɓa fiiy bi ga tewisaa. ⁴⁴Ya woꞌꞌa ɓuwaa ɓíinoo mínsoo kifiiyɗa ɓa taam ga, ɓa ëbíluk ga haangacaa ƴëwísukoh ga gaalaaɗa wala póokéecaa gaalaa. Fodaama ɓéeɓ meƴca bi ga kakayfaa ee dara ocukkii gaɓa.

Pool ga kúlkaa Malta, giiyaa wíilɗa

¹Ga waa ɗí somolukohha ɓéeɓpíi ga giiyaa na jam, ɗí ɓaa han kiꞌínoh an dëkaama ɗí enoh, giiyaa wíilɗa teeku Malta. ²Ɓu-dëkaama teewussaríi kijof kiyaak. Ɓa fetiꞌtaríi kiwii kiyoonuk ndaga lak Kooh yaa toɓ ee fiyoonfaa yakin lool. ³Pool balaɓpa móofíꞌ-sookooñ kijaf ga kiwiikaa. Laakka goŋ-saamaanaa meyoh gawa ndaga tamohlaataa kiwiikaa, ñaakkari ga yah. ⁴Daa ɓuwaa hotee gogaa yoolin ga yahaa Pool, ɓa ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:

- Ɓii yii jom kiꞌen apoh-ɓoꞌ sah-sah. Hídaa ga dii ya somalukohin ga kikaan ga giiyiiɗa tóoh, kikaan líssi kitaabuk.

⁵Pool nak wícca gogaa ga kiwiikaa ee dara dalliiri. ⁶Ɓuwaa sekka kihot ya úus bëm wala ya keen dal, ya kaan; wayee ga waa ɓa sekka bi maañnja, ee ɓa hottii dara dallii, ɓa abissa halaat wiliis, ɓa ɓaa woꞌ an:

- Ɓii yii iñii Kooh!

⁷Ga yahaa daa ɗí eneeɗa, laakeera daama yoon wiyaak waa ɗíguunun, yoonaama Púbílíyus, yaa kuliyuk ga dëkaama giiyaa wíilɗa, yërí laakwa. Ya teerukkaríi ga kaanci, ya mínohharíi sagac iñaa leꞌ bes kaahay. ⁸Wiima lak paam Píbílíyus, síbíru na bíirtañi faaninndi ga fayaaŋ. Pool nak, kaꞌtari kiwaak, ya kíimmba Kooh, tíkkari yahcaagari, wëkíꞌtari. ⁹Waa ennda ɗa, ɗúukoolíꞌcaa ɓíinoo ga dëkaama giiyaa wíilɗa hayussa ga Pool, ya wëkíꞌtaɓa ɓan. ¹⁰Ɓu-dëkaama giiyaa wíilɗa, iñaa en ɓéeɓ ɓa tumiꞌtaríiri, ee ga waa ɗí koluk kiƴahɗa, ɓa eewallaríi tóoh iñaa ɗí jom kisooluk ga ɓaawaaɗa.

Pool leꞌꞌa teeeraa Room

¹¹Ɗí ennda ga Malta ñiin kaahay; ɗí hannda kiꞌaas gaal-giiyaa kúlkohee Aleksandarí ee wa ɓay nataalcaa Kastooꞌ na Poluksiɗa28: 11 Ɓa enee tukooh ga Gerekcaa na ga ɓu-Room. Eewɓa teeksee Ledaa, wayee laakin ɓéestíꞌcaa woꞌ an ɓa bokéeríi paamun. Paam Poluksi enee Sës, koohyaa yiyaakyaa Gerekcaa. Koohcaa ɓanakɓaa ɓaama ɓu-kúlkaa Esparta jaamukseeɓa ga teekaa «Joskuuꞌ».. Wa lahee ga kúlkaama giiyaa wíilɗa. ¹²Waa ennda ɗa, ɗí teeꞌta ga teeraa Sírakus, ɗí tummba daama bes kaahay. ¹³Ɗí kolkohha daama ɗí aasissa ga gaal-giiyaa bi ɗí leꞌꞌa teeraa Resíyóo. Ga kooh-wíisfaa, uurisaa waa wëp. Ga besaa wukanakwaa tík gaɗa ɗí hannda kileꞌ Púsool. ¹⁴Ɗí hotta ɓuwaa gëmuunun ga Yéesu ga teeraama. Ɓa nak, ɓa kíimmbaríi kites naɓa bes ciyitnakanak. Lëehíꞌta, ɗí ammba waas Room. ¹⁵Kerceencaa dëku Roomɗa kelohussa an ɗí ɓaa hay, ɓa hayyaríi kitëebíluk bi ga «Marsaa Apíyus» na ɓan bi ga «Túuƴ-íikaꞌcaa kaahaycaa». Daa Pool hoteeɓa ya gërëmmba Kooh ee helci dalla. ¹⁶Ga waa ɗí leꞌ Roomɗa, Pool onussa kidëk ga kaan haŋci ya na soldaaꞌ yíinoo yaa watukanndi.

Pool aawwa kijangat ga teeraa Room

¹⁷Tíkka ga bes kaahay Pool ɓaylukka ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaa dëku Roomɗa. Daa ɓa hídírukohee, ya woꞌꞌaɓa an:

- Mbokcii, mi abuunun ga teeraa Yéerúsaleem, mi tíkussa ga yah ɓu-Room, ɓaa kuliyuk ga dëkaaɗa ee lak mi laakohhii dara na heetiigaruu ee mi ɗeeŋngii baahcii ɓicaasammbuu. ¹⁸Ga waa ɓa meekissaroo kiꞌínoh kayohfaaɗa, ɓa waaꞌtaroo kiꞌíis ndaga ɓa hottii dara iñaa mi tum bi cal mi tíku kikaan. ¹⁹Wayee yaawúuꞌcaa sagussa. Mi nak, mi kíimmba kipaafdohu ga Sesaaꞌ, buurii ɓu-Room, ya attiꞌꞌoo. Mi waaꞌtii kiyam heetiigoo ga dara. ²⁰Iñaama tah mi kíimmba kihotoh narúu bi mi saawal narúu. En kiꞌenaa, ɗu ɓu-Isarayeel, iñii ɗu am yaakaaꞌ gariɗa yërí tahhoo kiɓagu na ceen.

²¹Ɓuwaa taassari an:

- Ɗí ga kihaffíi, ɗí laassii këyít fíinoo faa meyoh kúlkaa Yúudée woꞌ ga loofu ee laakkii yíinoo ga mbokcaagaríi daama, yaa hay dii kiɓéestí yibóníꞌ garaa. ²²Ɗí nak, ɗí waarinndaa kisúkúruk, fu woꞌꞌíi iñum fu halaatɗa. En kiꞌenaa, ɗí ínohin an waasum fu taabukɗa yewinin ɓuwaa woꞌi yibóníꞌ gawa.

²³Ɓa ammba bes wiliis waa ɓa hídohan. Besaa bëríi, ɓa hayya ɓiyewin bi ɓa wëñnja ga waa ɓa ɗeɓ kihayɗa. Saawalaagaɓa daloh ga kímaa bi ga noh-soosaa. Pool woꞌꞌaɓa iñaa ya gëmɗa, ya yéegallaɓa Nguuraa Kooh, ya koorohha ga iñaa bídu ga Këhítfaa Waasii Móyíisɗa na caa woꞌeencaa sëldíiga-Koohcaa, ya yaa heelɓa kiɓúl, ɓa gëm ga Yéesu. ²⁴Ɓii gëmussa iñaa Pool woꞌɗa, ɓíinoo sagussa kigëm. ²⁵Ga waa ɓa waaꞌ kitagoh na Poolɗa, lakanaa ɓa júwohhii ga ɗuuƴɓa bi wati. Pool nak tíkka ga woꞌꞌaɓa an:

- Helii yiselaꞌíꞌyii daal woꞌee na ɓicaasammbúu kayoh ga waa ya woꞌ koorohha ga kúuwkaa Ísayíi, sëldíiga-Koohaaɗa. ²⁶Ya woꞌee an:

«Karaa ga heetaama, fu woꞌɓa an:

Ɗú hay kisúkúruk dijófíꞌ wayee ɗú ínohanndii dara.

Ɗú hay kimalak dijófíꞌ wayee ɗú hotanndii dara,

²⁷En kiꞌenaa, heetii wii nam kitúl keeñ hen.

Ɓa lagin nofciigaɓa,

ɓa ɗúugin hasciigaɓa,

doonaa ɓa hotoo na hasɓa,

ɓa kelohoo na nofɓa,

Ee ɓan ɓa ínohoo ga keeñɓa

En ɗanaa, ɓa ëewrukoo garoo, mi Kooh,

bi mi wëkíꞌɓa.»28: 27 Woꞌeencii cii ɓéestíꞌ fodaa Ísayíi 6: 9-10 woꞌeekaɗa.

²⁸Pool tíkka ga an:

- Ínohat gaka an Hewhewii winéwíꞌwii onohi kipesɗa yéegalohuunun bi ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa ee ɓa, ɓa hay kisúkúruk.

[²⁹Ga waa Pool woꞌ woꞌeencaama bi ya lëehíꞌtaɗa, yaawúuꞌcaa ɓaa ƴah, ɓa ɓaa weeraanti ga ɗuuƴɓa.] ³⁰Iñaa leꞌ tíkíis tanak Pool eninta ga kaanfaa ya fayi faama ee ɓéeɓ ɓuwaa hayeeri kiwaakɗa laakeeri daama. ³¹Ya yaa yéegaloh Nguurii Kooh, ya yaa jëgíroh loo Yéesu Kiristaa, Haꞌmudii na fít wiyëgísíꞌ ee ken mossiirika kihoonoh.

16-Jun-2009@12: 28, Backup Description=16-Jun-2009@12: 00, Bagne -