Këyítfii fukanakfii Pool bín

Tímotéeɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fukanakfii Pool bín Tímotéeɗa fërí fii. Man na ya bínfa lakanaa yaa lagussa ga kasu ga Room (2 Tímotée 1: 17; 2: 9; 4: 10,16).

Pool ɗewoh ga kigërëm Kooh ga kiwaarohkaa na ngëmaa Tímotée laakɗa.

Pool ínoheera an iñaa tessi ga kipesɗa yewinissii, tessari kibín Tímotée kiꞌebilli ya am bi yëgís ga ngëmii, na kilebiroh bi jof ee ya heel besaa en ɓéeɓ kiꞌen soldaaꞌ Yéesu Kiristaa yijúwíꞌ (1: 3–2: 13). Ya nakki kiꞌam bi yëgís ga ngëmaa fodaa gari (2: 14–4: 5), na kiguuꞌguuluk ga kijëgíroh Woꞌeenaa Kooh taaboh na iñaa Këyítfaa fiselaꞌíꞌfaa woꞌɗa ee ya abuk ga ɓéeɓ iñaa taabohhii na Hewhewii winéwíꞌwii. Pool tíkka ga an, ya lebirohin bi matin ee diimanaa ya kaꞌ kilaaknee Yéesu Haꞌmudii. Ya nakoh an kerceenaa en ɓéeɓ jom kitum fodaagari.

Këyítfii fii fërí ɓéeɓ yaakaaꞌ an Pool mëeñjohfa kibín ga kipesci.

Këyítfii fukanakfii Pool bín Tímotéeɗa tíidoh anee:

1 - Këñɗoh (1: 1-2)

2 - Pool dígalla Tímotée (1: 3-18)

3 - Kilebiroh kiꞌen soldaaꞌ Kiristaa yijúwíꞌ (2: 1-26)

4 - Ɓadukeenaa ɓuwaa ɓibóní’ɓaa (3: 1-9)

5 - Pool nak Tímotée kiyëgís ga ngëmaa (3: 10–4: 8)

6 - Iñcaa Pool mëeñjoh kidíŋkaan Tímotéeɗa; taŋkoh (4: 9-22)

1

Këñɗoh

1Mi Pool, mi apotaaꞌ Yéesu Kiristaa ee Kooh yërí waaꞌ ka, ya wossaroo kiyéegaloh kipeskii dígussuu, ɗu ɓii ɗu en wíinoo na Yéesu Kiristaaɗa. 2Mi yërí bínndaa këyítfii fii, fu Tímotée, kowukiigoo mi keeñukɗa. Kooh Paamudii, ya na Yéesu Kiristaa Haꞌmudiigaruu, ɓa barkeelattaa, ɓa laak yërmaandi garaa, ɓa onndaa jam.

Pool gërëmmba Kooh ga Tímotée

3Mi yii gërëm Kooh, ya yii mi jaamuki na hel widëlíꞌ fodaa daa ɓicaasammboo tumeekaɗa. Wekoo nohoo, wahtaa mi kíim Kooh tóoh, helloo kaꞌ garaa. 4Mi níindísuk moonca fu ɓúukee ga wii mi en na kiƴahɗanaa, mi waaꞌsissaa kihotis, bi fu mín kisóosíꞌ keeñnjoo. 5Mi yii níindísuk ngëmii wiwóoríꞌwii fu taam nawaɗa. Ngëmaama mi ɗeɓwa kihot ga Lówís caasamfu yiɓeti na ga Ëníis eefu, ee wóorinndoo an wa wii garaa.

Pool daassa Tímotée

6Kërí tah, mi níindíssaa fu obis fodii kiwii iñii Kooh onndaa kimín ga wii mi tíkkaa yah ga haf kikíimiꞌtaaɗa. 7En kiꞌenaa, Helii yiselaꞌíꞌyii Kooh onnduuɗa tumooruu niik, wayee wa en Helaa oniruu dooli na kimín kiwaaroh ga díkaantiruu, na ɓan kimín kiꞌam haffu. 8Kon nak, kiseediꞌ Haꞌmudiigaruu hanattaa kiꞌap kaci, ee mi hanattaa kiꞌap kaci ɓan ga dii mi lagu ga kasu ndaga kiseediꞌꞌiꞌɗa. Namaa sah kitook kisodalu fodiigoo ndaga Hewhewii winéwíꞌwii, fu taam ga na doolii Kooh onndaaɗa. 9Kooh yiima, yërí músalluu, ya ɓayyaruu, ɗu en ɓiɓoꞌci ɓiselaꞌíꞌ. Enndii tumeenciigaruu tah ya tummbaka, wayee yërí abeeka kitum ee ya waareeruu kiteeɓ kijofkaagari. Lak ëldúna sakussii duum, ya ammbaruuka kiteeɓ kooroh ga Yéesu Kiristaa. 10Ee diima deŋ wa hotukin ga wii Yéesu Kiristaa, Músalkaatiigaruu hay ëldúnaɗa. Ya ɗúbíꞌta kikaan, ee kooroh ga Hewhewii winéwíꞌwii ya léeríꞌta ga ɓuwii kipeskaa kikaan mínoo yen gakaɗa. 11Kiyéegaloh Hewhewiima tah Kooh fallaroo mi ennda yéegaloh, apotaaꞌ na jëgíroh. 12Iñaama tah ɓan mi kooruk mesiklaatcii cii. Wayee mi rúussii ga ndaga ɓii mi gëm gariɗa, mi ínohinndi ee wóorinndoo an ya laakin dooli kiníiꞌ iñii ya díŋkaanndooɗa bi ga besaama Yéesu ƴah kiꞌatti ɓuwiiɗa. 13Malkaa ga woꞌeencii ciwóoríꞌcii mi woꞌꞌaaɗa, fu taabukca. Abaa bi yëgís ga ngëmii na kiwaarohkii laak ga kiꞌenfu wíinoo na Yéesu Kiristaaɗa. 14Abaa iñii yijófíꞌyii Kooh díŋkaanndaa dijófíꞌ, taam na dímalii Helii yiselaꞌíꞌyii en garuuɗa.

Fítaa Onesifooꞌ laakɗa

15Fu ínohin an ɓéeɓ ɓu-gohaa Aasíi foñuununndoo ee ɓuwaama, Fígeel na Hermogeen boku ga. 16Ɓu-kaan Onesifooꞌ nak, mi yii kíim, Haꞌmudii laak yërmaandi gaɓa, ndaga Onesifooꞌ yewineera kidëlíꞌ heliigoo ee dii mi ɓagu na ceenɗa mosoo kiꞌen kaci gari. 17Ee sah ga wii ya hay Roomɗa, ya nammbaroo kiꞌaaw kiraas daa en tóoh bi ga daa ya hotohhooɗa. 18Mi yii kíim Haꞌmudii onndi kilaas ga yërmaandaagari, ga besaama Yéesu haysisanɗa. Fu, fu wëñ ɓaa en ɓéeɓ kiꞌínoh daa ya hídeeroo kiꞌamɗoh, ga waa mi en ga teeraa Efeesɗa.

2

Lebirohat

1Kon Tímotée, kowukiigoo, lísaa kiɓaatuk dooli kooroh ga Kooh, ya yii ya teeɓpuu kijofkiigari ga kiꞌennduu wíinoo na Yéesu Kiristaaɗa. 2Ee iñcaa fu kelohee mi jëgírohi ee ɓoꞌ ɓiyewin seediꞌincaɗa, jëgíraaca ɓiɓoꞌ ɓiwóoríꞌ, ɓaa ɓa ɓan hayca kimín kijëgíꞌ ɓoꞌ ɓiliis.

3Ɓewaa ɓakfu ga coonucii ɗí en na kidaƴɗa, fu en soldaaꞌ Yéesu Kiristaa yijófíꞌ. 4Ɓaa ekuk kisoldaaꞌ ɓítukoo ga enaamacaa ɓuwaa enussii soldaaꞌɗa en lak ya waarin kineɓloh ɓaa tahhi kiꞌekukɗanaa. 5Ee ɓan ɓaa tum lëgëy kifool laakoo ndam ga en lak ya taammbii ga iñcaa foolaa meekisohɗanaa. 6Línohaa kooruk coonufaa kilín yërí ɗewan kiɓonuk. 7Lëgísaa helfu ga iñcii mi woꞌꞌaa cii, en ɗanaa, Haꞌmudii hayyaa kiꞌon kiꞌínoh iñaa en ɓéeɓ.

Kipeskaa Pool teewohɗa

8Níindísukaa Yéesu Kiristaa, yii mílís ga ɓuwaa kaaninɗa, yii bok ga níilaa buuꞌ Dëwít, fodii dii Hewhewii winéwíꞌwii mi yéegaloh woꞌkaɗa. 9Hewhewii winéwíꞌwii wiima wërí tah mi tíku mesiklaat, karin bi ga kiɓagu na ceen fodii tumoh-kofeel, wayee Woꞌeenii Kooh ɓagussii. 10Kërí tah mi tookin kikooruk ɓéeɓ mesiklaatciima ndaga ɓuwii Kooh tanukɗa, doonaa ɓa ɓan, Yéesu Kiristaa músalɓa ee ɓa laak ndam bi taaꞌ. 11En kiꞌenaa, woꞌeencii cii woꞌeen ciwóoríꞌ:

«Binaa ɗu kaan narinaa,

ɗu hay nari kipes ɓan.

12Ee binaa ɗu guuꞌguuluk bi leehaa,

ɗu hay nari kibok kinguuruk.

Wayee binaa ɗu taasukkinaa

ya ɓan, ya hayyuu kitaasuk.

13Binaa ɗu tummbii iñaa ɗu dígoh nariɗanaa,

ya ga kihafci, ya hay kitum iñaa ya dígoh naruuɗa.

En kiꞌenaa, Kooh mínoo hafci kitaasuk.»

Lëgëyaa neɓ Koohɗa

14Iñcuma cërí fu jom ɓuwum kiníindís. Dímalukaaɓa ga fíkíi Kooh ɓa íis ga kuwoꞌeen jíinoo doŋ ɓa ñaroh ga kiñaroh bi. Iñcaama laakoo haf ee ca ëewdohi ɓuwaa súkúrukicaɗa ga kisaŋkuꞌ doŋ.

15Tumaa tóoh bi fu en ɓaa Kooh tookɗin, fodii ɓaa lëgëyaagari enndii kaci gari, yaa jëgírohi bi júɓ Woꞌeenii wukayohwii. 16Kaa aas ga woꞌeencaa laakoo haf ee taammbii na kigëm Kooh. Ɓuwaa woꞌicaɗa ɓa wëñi kiꞌúsaayoh na Kooh. 17Woꞌeencaa ɓa jëgírohiɗa man na puusaa uruk hen, waa línuk kilínuk. Ɓuwaama Ímenee na Fílet boku gaɓa. 18Ɓa ɗeegin Waasii wukayohwii, ɓa ɓum ɗeeŋlukoh ɓiɓoꞌ ɓiyewin ndaga ɓa jëgíroh an kimílískaa ɓuwaa kaaninɗa paafin. 19Wayee ɓuwii gëm kayoh-kayoh ga Koohɗa yëgísuunun ga ngëmiigaɓa en fan laꞌ-atoh wiyëgísíꞌ, waa yípohu tawah. Laꞌ-atohaama, woꞌeencii cii cërí bídu ga an: «Haꞌmudii ínohin ɓuwaa en ɓuuciɗa.» Bíduunun ɓan an: «Ɓéeɓ ɓaa ɓay teekii Haꞌmudii, úsaayat yibóníꞌ.»

20Ga kaan haꞌ-alal, enndii rek paŋkaahcaa hëwírohu wúrúus na hëelís laak da, laakin ɓan caa pesu ga dooꞌ na caa muulohu na ban. Cíinoo lëgëyukohsi ga bes hew jam, cíinoo lëgëyukohsi ga besaa en ɓéeɓ. 21Man fodaama na ɓuwii gëminɗa: binaa ɓoꞌ líiwíꞌtii hafci ga iñcumanaa, ya man na paŋkaahcaama lëgëyukohsi ga hew jamɗa. Ya ƴah ɓoꞌ yaa faanɗu Kooh haŋ, yaa laakɗan Haꞌmudii jeriñ, yaa mínin kitum tóoh iñaa jofin.

22Núpaa kitaabuk neɓlaat-kumuuncum kiꞌoomaa enukohiɗa. Heelaa kiꞌen ɓoꞌ yijúwíꞌ, fu dëk ga kigëm ga Yéesu, fu waaroh na ɓuwii, fu laak jam na ɓéeɓ ɓuwum woꞌi teekii Haꞌmudii na keeñ wisétíꞌɗa.

23Kaa aas ga woꞌeen-dofcum laakoo hafɗa ndaga fu ínohin an ca lími ñaroh kesi. 24Súrga Haꞌmudii nak jomoo kiñaroh. Ya jom kineɓ kiwoꞌoh, ya en ɓaa mínin kijëgíroh ee ya took kimúuñ coonucaa ɓuwaa tíkiriɗa. 25Ɓuwaa sagi iñcii fu jëgírohiɗa, ɗúkohaa naɓa hen. Mín kiꞌen Kooh onɓa ɓa súpít halaatcaagaɓa bi ɓa ínoh Woꞌeenii wukayohwii. 26Fodaama, helcaagaɓa íkuk gaɓa, ɓa rëc ga fíraa Seytaani ɓageeɓaɗa, ɓa ennda ga iñaa neɓpiɗa.

3

Ɓadukeencaa ɓuwaa ɓibóníꞌɓaa

1Kon, fu Tímotée, ínohaa iñii yii dijófíꞌ: bescaa mëeñjohanɗa ƴah bes ciméeskíꞌ. 2En kiꞌenaa, ɓuwii ínohsan hafɓa rek, ɓa hay kigëm hëelís lool, ɓa kaañ kindamuk bi hëp, ɓa ɓëwiri hafɓa, ɓa yewin kipok kiwoꞌ. Ɓa kelohanndii woꞌeen paamɓa na woꞌeen eewɓa, ɓa gërëmanndii ken, ɓa faaliꞌanndii iñaa selaꞌin. 3Ɓa hay kisúɓ keeñ, ɓa yërëmanndii ken, ɓa ƴah kidëk ga kiwoꞌ yibóníꞌ ga ɓimooroomɓa, ɓa mínanndii kiꞌam hafɓa, ɓa hay kisoot bi hëp ee ɓa waaranndii kihot ga yijófíꞌ. 4Ɓa dëkan ga kitoon ɓimooroomɓa, ɓa leelan kibët, ɓa hay hafɓa kiɓëwíꞌ bi ɓaꞌ. Ɓa wëñan kiwaaꞌ iñaa neɓ gaɓa loo Kooh. 5Ɓa teewohan kilaak ngëm ee lak ɓa tookkii ga keeñɓa doolaa ga kigëmɗa. Ɓuwaa man fodaama, úsaayaa gaɓa.

6Ga ɓuwaama nak, laakin ɓaa aasi ga ɗuuƴ kaancii, kiɗúk ɓeticaa nooyin haf. Ɓeticaama, dooli baakaaꞌ tíkukinɓa ee ɓa taabuk neɓlaat-kumuunaa en tóoh. 7Ɓeticaa man fodaamaɗa ɓan, hídaa kidëkɓa ga kijaŋ tóoh, mínsanndii múk kiꞌínoh kayoh. 8Fodaa Sanees na Samberees3: 8 Malkat Eksoot 7: 11-22. heñohsee Móyíis kuɗewaaɗa, ɓuwiima ɗúki ɓeticaaɗa ɓii heñoh Kayohfii. Ɓa ɓay hel nof-moroo ee ngëmaagaɓa enndii ngëm. 9Ɓuwaama nak waasɓa úsaayanndii. En kiꞌenaa, ɓéeɓ ɓuwii hay kiꞌínoh an ɓa halaatoo fodaa ka dalee Sanees na Sambereesɗa.

Pool nak Tímotée kiyëgís ga ngëmaa

10Fu nak Tímotée, fu ínohin dijófíꞌ iñii mi jëgírohɗa, na ɓadukeeniigoo, iñii mi heel ga lëgëyii mi tumɗa, ngëmii mi laakɗa, dii mi hín kimín kitook kimúuñɗa, dii mi hín kiwaaꞌ ɓuwiiɗa, dii mi kaañ kiguuꞌguulukɗa. 11Fu ínohin ɓan dii mi hín kisodalu ga kipessooɗa, na mesiklaatcaa mi daƴ ga dëkaa Añcoos, waa Íkoñom na waa Lístaꞌɗa. Kihatalu ga kipeskii kiida mi daƴcii dii? Moona tóohca, Haꞌmudii músallaroo ga. 12Ee sah ɓuwii waaru kijúɓ ga fíkíi Kooh, ɓa en wíinoo na Yéesu Kiristaaɗa hay kihatalu ga kipesɓa, 13wayee nak ɓuwii ɓibóníꞌɓii na ɓuwii wíili kiɗúk ɓimooroomɓaɗa, ɓa ƴah kiwëñ kiɗúruk ga kibon. Ɓa yah kimúuyiꞌ ɓuwii wayee ɓa ga kihafɓa, ɓa hay kimúuƴ ɓan. 14Fu nak, abaa bi yëgís ga iñum fu jaŋ ee fu hotin an wa kayohɗa. Fu ínohin ɓuwaa jëgíꞌtaawaɗa. 15Bíncii ciselaꞌíꞌcii, fu ínohca ga kiꞌoomaafu bi ga wati. Ca dooyin kitum garaa hamham, waa ëewdohi ga kimúc ɓéeɓ ɓaa gëmin ga Yéesu Kiristaa. 16Ɓéeɓ Bíncii ciselaꞌíꞌcii, Kooh híiꞌ ɓoꞌ-súusúus ga kibínca. Ca laakin jeriñ kijëgíroh kayohfii, kiteeɓ ɓoꞌ-súusúus iñcaa ya tumi ee jommbiiɗa kiꞌen, kikoꞌ ɓuwii taammbii ga iñaa jofin, kiꞌëewdoh ɓoꞌ ga kipeskaa júwin. 17En ɗanaa, ɓaa en yuu Kooh ɓéeɓ hay kimat ee ya hay kimín kitum tóoh iñaa jofin.

4

Pool nakoh kijangat Hewhewii winéwíꞌwii

1Yéesu Kiristaa hay kihayis bes. Ya ƴah buuꞌ ee ya ƴah kiꞌattiꞌ ɓuwaa kaaninɗa na ɓii en na kipesɗa. Kon mi yii dímalukkaa ga fíkíi Kooh na ga fíkíi Yéesu Kiristaa: 2jangataa Hewhewii winéwíꞌwii. Waa neɓ, waa mesik tóoh, jangataa hen rek. Haydohaaɓa ga kayoh, fu ñariɓa, fu daasiɓa, fu jëgíriɓa, taam na kimúuñ. 3En kiꞌenaa, jamaanu waa hay, waa ɓuwii waaranndii kisúkúruk jëgírohii wukayohwii. Ɓa waaran kikeloh iñaa neɓɓa rek. Ɓa hay hafɓa kiheeliꞌ ɓijëgíroh, ɓaa woꞌanɓa iñaa newin. 4Ɓa hay kiɗúkúruk kayohfii, ɓa súkúruki woꞌeen ëdítcii jëgírohuɗa. 5Fu nak, taabaa ga na kiwíisoh ga iñaa en tóoh, fu took kikooruk mesiklaat, fu tum lëgëy kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii, ee fu tum lëgëyumgaraa Kooh nakkaaɗa bi mat.

6En haffoonaa, mi enin anahaa seeyuunun bi kiꞌan doŋ tes ga ndaga kikaanndoo deeyin. 7Mi lebirohin lebirii bi jofin, mi foolin bi mi topin, mi yii na ngëmiigoo bi wati. 8Diimaɗa neehalaa Kooh faaniꞌtoo ga ndamii mi laak ga kijúɓ ga fíkíiciɗa waa sekkoo. Haꞌmudii, attiꞌohii yijúwíꞌyii hayyoowa kiꞌeꞌ bëríinaa ya hayisanɗa. Ya eranndiiroowa mi haŋngoo doŋ wayee ɓan ya eran ɓéeɓ ɓuwii neɓluk ga kihotissiɗa.

Iñcii Pool mëeñjoh kidíŋkaan Tímotéeɗa

9Tumaa tóoh fu hayyoo kiwaaknee ga iñaa wëñ kigaaw. 10Demaas foñinndoo, karin teeraa Tesaloník ndaga kiwaaꞌ enaama ëldúna. Kereseen karin gohaa Galasíi. Tít ɓan karin gohaa Dalmasíi. 11Lúkkaa doŋ yërí tes naroo dii. Fu en na kihayaa, ɓaydohaa Marka ndaga ya laakɗinndoo jeriñ lool ga lëgëyii mi enukohɗa. 12Mi wosin Tisik teeraa Efees.

13Fu en na kihayaa, haydohɗaaroo kúltí-soosoosfaagoo mi foñ ga teeraa Torowaas, ga kaan Karposɗa. Haydohɗaaroo ɓan këyítcaagoo, wëñaa ga caa hëwírohu onɗa.

14Ëlíksaan, tíwohaa, tuminndoo mesiklaataa en ɓéeɓ. Wayee Haꞌmudii hayyi kifay ɓéeɓ iñcaa cibóníꞌcaa ya tumɗa. 15Kon fu ɓan watukaari ndaga ya dëk kiheñoh ga daa ya mos kimín iñii ɗu jëgírohɗa.

16Waa mi ɗeɓ kikaꞌ kilayoh ga fíkíi attiꞌohcaaɗa, ken amɗohhiiroo, ɓéeɓ foñnjaroo. Kooh nak hanatɓaka kiꞌaboh. 17Haꞌmudii yërí amɗohhoo, líifíꞌtaroo na dooli, bi mi mínnda kiyéegaloh dijófíꞌ Woꞌeeniigari. Ee fodaama ɓéeɓ ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa mínussawa kikeloh. Ee ɓan Haꞌmudii onndaroo kirëc ga kúuw gayindi.

18Haꞌmudii hayyoo kidëk kimúsal ga ɓéeɓ iñaa bonin; ee dara ocooroo, ya ekkoo ga nguuraagari ga ɗookɗa. Ndam aawat gari bi taaꞌ. Aameen.

Taŋkoh

19Kon këñíꞌɗaaroo Pírísíl, ya na Akílaas, na ɓu-kaan Onesifooꞌ. 20Erasti, yaa tessa ga teeraa Korenti. Torofím nak ɗúukoolee hen, mi foñnjari ga teeraa Mílet.

21Tumaa tóoh bi fu gaaw kileꞌ dii balaa soosoosii aasaa. Ebulos, Pudensi, Linus, Kolodíyaa na ɓéeɓ mbok-kerceencii diiɗa ɓii këñíꞌtaa ga.

22Mi yii kíim Haꞌmudii ya níiꞌ helumgaraa, ya barkeellúu ɗú ɓéeɓpúu.