2 PEEꞌ

Këyítfii fukanakfii

Peeꞌ

bínɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fii fërí en fukanakfii Peeꞌ bínɗa. Jom kiꞌen an ya bínfa ga ɓéeɓ kerceenoo kerceen (1: 1). Laakkii ken ɓaa woꞌ an kerceencaa ya bídee këyítfaa ɗeɓɗa ɓërí ya bídis fii, ee wóoꞌtii ken an këyítcii kanakcii cii doŋ cërí ya bín. Ya woꞌ rek an këyítfii fii fërí en fukanakfii ya bínɓaɗa (3: 1).

Peeꞌ woꞌ an laakin ɓuwaa kari ga kerceencaa, ɓa jangati ga ɗuuƴɓa iñcaa taabohhii na Hewhewii winéwíꞌwii ɓa yéegalee ɓuwaamaɗa. Jëgírohcaama taabuk neɓlaat-kumuunɓa doŋ ee ɓa woꞌi an Yéesu hayisanndii.

Peeꞌ woꞌ ɓan an kipes kerceen jom kitaam ga iñaa neɓ Kooh. Iñaama yërí Yéesu jëgíree ɓuwaa taabukeeri ga wii ya en ga ëldúnaɗa, ee iñaama yërí ɓaa en ɓéeɓ jom kitum ga helci.

Këyítfii fukanakfii Pee’ bínɗa tíidoh anee:

1 - Këñɗoh (1: 1-2)

2 - Iñii Kooh ɓayoh ɓuwii ga hafciɗa (1: 3-15)

3 - Wo’een sëldíiga-Koohcaa ga loo Yéesuɗa kayoh (1: 16-21)

4 - Ɓuwaa jëgíroh sabohɗa na iñcaa sekɓa gaɗa (2: 1-22)

5 - Kihayiskii Ha’mudii dígohuɗa (3: 1-18)

Këñɗoh

¹Mi Simoŋ-Peeꞌ, súrgii na apotaarii Yéesu Kiristaa, mi yërí bínndúu këyítfii fii, ɗú ɓii, ɗú laakin ngëm ga Koohyiigaruu, Yéesu Músalkaatiigaruu fodii ɗí gëm gariɗa. Ee iñaama, ya yërí onnduuka ga kijúɓkiigari. ²Waa ɗú ínohin Kooh, ya na Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu, mi yii kíim ɓa barkeellúu bi dooy, ɓa onndúu jam wiyewin.

Iñii Kooh ɓayoh ɓuwii ga hafciɗa

³En kiꞌenaa, Kooh, ga doolaa ya ɓayɗa oninnduu tóoh iñaa ɗu laak sooli ga kipes, ee ɗu am gari, ndaga ɗu ínohin yii ɓayyuu ga ndamaagari na kijofkaagariɗa. ⁴Fodaama, Kooh oninnduu kilaas ga iñcii ciwóoríꞌcii ee wëñ kiyak ya dígeeruuɗa. En ɗanaa, kooroh gacanaa ɗú rëc ga neɓlaat-kumuuncii posoni kipeskii ɓuwii ga ëldúnaɗa, ɗú ɓeɓ ɓadukeenaa Kooh. ⁵Kon ga iñaama, tumat iñaa ɗú mín tóoh, ngëmiigarúu taam na ɓadukeen wijófíꞌ, ee ɓadukeeniigarúu wijófíꞌwii wii taabat na kiꞌínoh. ⁶Kiꞌínohkiigarúu taabat na kimín kiꞌabuk, kimín kiꞌabukkiigarúu taabat na kiguuꞌguuluk, kiguuꞌguulukkiigarúu taabat na kiꞌam ga Kooh. ⁷Kiꞌam ga Koohyiigarúu taabat na kifiiliimunoh ga díkaantirúu ee kifiiliimunohkiigarúu taabat na kiwaaroh.

⁸En kiꞌenaa, binaa ɗú ɓay iñcii ciima ga keeñnjúu ee ca yewin garúunaa, ca hay kitah kiꞌínohkiigarúu na Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu hay kiɓaat kilaak jeriñ ee lím yen. ⁹Wayee ɓaa ɓayyii iñcaama ga keeñci man na búumíꞌ, ya hotoo diꞌúsaayíꞌ. Ya alin an ya sétíruunun ga baakaaꞌcaa ya tumee kuɗewaaɗa.

¹⁰Kërí tah mbok-kerceencii, guuꞌguulukat, ɗú am faaliꞌ ga ɓayii Kooh ɓayyúu ga hafciɗa na tanukii ya tanukkúuɗa. Binaa ɗú tum iñaamanaa, ɗú keenoo múk ga yibóníꞌ. ¹¹Ee iñaama yërí onanndúu kilëgísɗu bi aŋ hal ga nguuraa leehoo taaꞌɗa, wii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu ee en Músalkaatiigaruuɗa.

¹²Kërí tah, mi jominndúu kiníindísi iñcuma besaa en tóoh, luu enee an ɗú ínohinndi ee ɗú abin bi yëgísin ga kayohfii ɗú woꞌuɗa. ¹³Kon waa mi yii lís kiꞌen ga ëldúna, mi abin an júwin mi níindísirúu iñcaama, ɗú lík helciigarúu ga. ¹⁴En kiꞌenaa, fodii dii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu ínohlukohhookaɗa, diimanaa kipessoo leeh ga ëldúna. ¹⁵Mi hay kitum nak iñaa mi mín tóoh bi ɗú níindísuk iñcuma wahtaa en ɓéeɓ, binaa mi kaanaa.

Woꞌeen sëldíiga-Koohcaa ga loo Yéesuɗa kayoh

¹⁶En kiꞌenaa, ɗí ayukkii ga liiɓ, caa halaatu hen bi jekin, kiꞌínohlukohhúu kihayiskii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu líif na ndamɗa, wayee ɗí nam kihot na hasciigaríi kiyakkaagari. ¹⁷En kiꞌenaa, Kooh, Paamudii erinndi céeꞌ na ndam, ee Kooh ga ndamaagari wiyaakwaa woꞌꞌa gari an: «Ɓii yii yërí en kowukiigoo mi keeñukɗa, keeñnjoo soosin gari!»1: 17 Mëdírohat iñaa bídu ga Mëccëe 3: 17; 17: 5. ¹⁸Ɗí ga kihaffíi, ɗí kelohha koonaakaa kaama meyohee asamaanɗa, lakanaa ɗí ɓaa nari ga ɗook jaŋjagaa wiselaꞌíꞌwaa.1: 18 Jaŋjagaama wërí en daa Yéesu enee na kikíim Kooh balaa soldaaꞌcaa hayussi kiꞌamɗa. Jëmmaa Yéesu súpítukee daama ga fíkíi Peeꞌ na Saŋ.

¹⁹Ga iñaama ɗí wëñin kiꞌayuk bi yëgísin ga iñcii sëldíiga-Koohcaa woꞌeeɗa. Ee ɗú foñ hel bi jof gacanaa, ɗú tumin iñaa jof, ndaga woꞌeenciima man na lampu, waa en na kiniit ga ɗekataa ñúusin bi ga daa Kooh wíisan. Leeꞌlaatii Kiristaa melic fodaama ga keeñciigarúu fodii olii meyi na kím léeꞌɗí ëldúnaɗa. ²⁰Balaa daranaa, ínohat iñii yii dijófíꞌ an, ken mínoo na kihafci kilóogísoh woꞌeen sëldíiga-Koohcii ga Këyítfaaɗa. ²¹En kiꞌenaa, woꞌeen sëldíiga-Kooh wíinoo meyohhii ga iñaa ɓoꞌ-súusúus waaꞌ, wayee Helii yiselaꞌíꞌyii yërí ëewdohi ɓoꞌ ga iñaama, ya aawi kiwoꞌ ga teekaa Kooh.

Ɓuwii jëgíroh sabohɗa na iñcii sekɓaɗa

¹Kuɗewaa, laakeera ɓan ga heetaa Isarayeel ɓuwaa tíkee hafɓa ɓisëldíiga-Kooh ee lak saboh. Fodaama ɓan, hay kilaak ga ɗuuƴcúu ɓuwaa jëgíroh saboh. Bi ɗú yéegaa, ɓa hay kijëgíroh ga ɗuuƴcúu waas ciliis caa enndii kayoh, caa ëewdohi ɓoꞌ ga kisaŋkuꞌ. Ɓa hay kitaasuk teekii Haꞌmudii laasɓaɗa, ee fodaama, ɓa hay kitík hafɓa kisaŋkuk ga gaaw gaaw. ²Ɓoꞌ ɓiyewin hayɓa kitaabuk ga kipeskaagaɓa kisépíꞌíꞌkaa ɓa enukohɗa ee ɓa hay kitah ɓuwii aaw kiñaawal waasii wukayohwii. ³Ɓuwaama hayyúu kiɗúku na woꞌeen, caa ɓa tokisoh kiwaaꞌ kiñam hëelís garúu. Wayee Kooh tuukin tek ga kiꞌattiꞌɓa kumëeñíꞌ; ya neehhii ee ya nímmbii, ya hayɓa kiɗúbíꞌ.

⁴Ínohat an malaakacaa tooñsee Koohɗa, Kooh múuñíꞌtiiɓa. Ya jaffaɓa ga safara, ɓa ɓagussa ga ñúusaa kisek besaa ɓuwii ƴah kiꞌattiꞌuɗa. ⁵Ɓuwaa kuɗewaa ensee ga ëldúnaɗa, Kooh múuñíꞌtiiɓa ɓan. Ya toɓpa músú miyewin maa onan ɓuwaama faaliꞌussiiriɗa, wayee ya sommba Nowee, yaa nakee ɓuwaa kipes ga yijúwíꞌɗa, ya na ɓoꞌ ɓiyitnaɓanak ɓiliis. ⁶Kooh attiꞌꞌa ɓan teeraa Sodom na waa Gomooꞌ, ca tëkírussa na kiwii bi ennda wet. Ee fodaama, ya teewohha iñii ƴah kidal ɓéeɓ ɓuwii faaliꞌussiiriɗa. ⁷Ya sommba Loot, yaa enee ɓoꞌ yijúwíꞌ ee keeñci leehee hen tak ga tumeencaa cisépíꞌíꞌcaa ɓuwaa ɓibóníꞌɓaa enukohee ga jamaanaagariɗa. ⁸Ɓaa yijúwíꞌ yaama dëkee naɓaɗa, keeñaagari wijúwíꞌwaa dëkee ga kileeh ndaga tumeencaa ɓuwaa cibóníꞌcaa ya hotee, ya kelohee wekoo, nohooɗa.

⁹Kon iñaama teewohin an Haꞌmudii ínohin daa ya tuman bi ya músal ɓuwii am gari ga coonucii ɓa enukoheeɗa, na daa ya ɗaakan ɓuwii ɓisóotíꞌɓii, ya tóróyíꞌɓa bi ga bëríinaa ëldúna ƴah kiꞌattiꞌuɗa. ¹⁰Ya wëñan kitóróhíꞌ ɓuwiima faaliꞌussiiri, taabuku rek iñaa neɓ kumuunɓa ee líiɓɗiɓaɗa. Ɓa niikoo dara ee ɓa yéegin hafɓa, ɓa kaañin sah kiɓas iñcii en ga asamaan laakin dooliɗa. ¹¹Wayee malaakacii wëñɓa dooli, mínndaɓaɗa, woꞌsoo ga iñcaama iñaa bonin ee en ɓasee ga fíkíi Haꞌmudii.

¹²Ɓuwaama nak madu na júuꞌ, ɓa laakoo hel ee ɓa baahkoh kiꞌabu, ɓa apu fodii júuꞌ. Ɓa ɓasi iñaa ɓa ínohoo ee ɓa apsan fodii júuꞌ. ¹³Yibóníꞌyii ɓa tumiɗa yërí ɓa faysan. Iñaa neɓɓaɗa wërí en kitaabuk neɓlaat-kumuunɓa na noh taŋ. Binaa ɓa bok narúu kanu kiñamaa, ɓa neɓluki hen ga sabohcaa ɓa woꞌirúuɗa. Ɓa soofin ee ɓa apohin kaci. ¹⁴Ɓa heeli kifaanuk na ɓeticaa enndii ɓuuɓa, ee ɓa kapoo ga kitum baakaaꞌ. Ɓa abi ga fíꞌcaagaɓa ɓuwaa ngëmaagaɓa yëgíssiiɗa. Ɓa mín ɓéeɓ ga kiheel hëelís: Kooh cojinɓa. ¹⁵Ɓa ɗeegin waasii wijúwíꞌwii, ɓa múuyin, ɓa taabuk waasii Balam, kowu Boosooꞌ. Yaama, kiwaaꞌ hëelís ekeeri ga kitum yibóníꞌ. ¹⁶Wayee ya tíkussa ga waas ga waa ya saŋ kikelohiꞌ Koohɗa. En kiꞌenaa, baamaa mínoo kiŋaah, woꞌꞌa nari fodii ɓoꞌ-súusúus, ee níssa sëldíiga-Koohaama ga kidofkaa ya waaree kitumɗa.

¹⁷Jëgírohcaama madu na neꞌcaa síiñin, ɓa man na húyaa uuris tas. Kooh faanɗínɓa ɗekataa ɓa enan ga ɗuuƴ ñúusaa witërúuswaa. ¹⁸En kiꞌenaa, ɓa taabi ga na kijangat kiyaak, kaa laakoo haf, ee ɓuwaa han kirëcohu ga ɓuwaa múuyinɗa, ɓa teewiɓa neɓlaat-kumuuncaa apohin kaciɗa, kinookɓa. ¹⁹Ɓa dígi ɓuwii kilaak hafɓa ee lak ɓa ga kihafɓa, ɓa ɓiñaam ɓadukeen cibóníꞌ, caa ëewdohɓa ga kisaŋkuꞌ. En kiꞌenaa, ɓaa en ɓéeɓ ñaam ga iñaa wëñnji dooliɗa. ²⁰Ɓuwii rëcuunun ga tumeencii cibóníꞌcii ga ëldúna ndaga ɓa ínohin Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu, músalluuɗa, binaa ɓa íisis hafɓa ga yah ɓuwaama jëgírohi sabohɗa, bi ɓa ɓúukisɓanaa, ɓa keensisin kimma ga ɓadukeenaa wëñ kiyiis waa ɓa enukohee kuɗewaaɗa. ²¹Iñaa gënee gaɓaɗa wërí en kiꞌínohoo Waasii ëewdoh ɓoꞌ ga kitum yijúwíꞌɗa, loo kiꞌínohwa, lëehíraa ɓa súugúrukwa, ɓa foñ iñii Kooh nakɓa kitum ee ɓa yéegaluununwaɗa. ²²Iñii dalɓaɗa teewohin kayohfii ga woꞌeenii liiwuk an: «Baay ɓoƴkisi kiñam ciɓotcaagari», ee «Mbaam lëehíri kiɓookunaa, bíraañuki ga duupuul».

Kihayiskii Haꞌmudii dígohuɗa

¹Ɗú ɓii mi keeñukɗa, këyítfii fii fërí en diima fukanakfii mi bínndúuɗa. Ga ɗuuƴ këyítcii kanakcii mi bínndúuɗa, mi níindíssúu iñaa ɗú jëgíruunun, en ɗanaa, mi yúun helciigarúu ga kilaak halaat ciléeríꞌ. ²Níindísukat woꞌeencaa sëldíiga-Koohcaa ɓiselaꞌíꞌɓaa woꞌee kuɗewaaɗa, na ɓan iñii Haꞌmudii, yii en Músalkaatii ebiloh kitum ee apotaaꞌcaagarúu yéegalseerúuɗa. ³Ínohat iñii yii paaƴ: ga bescaa mëeñjohanɗa, hay kilaak ɓuwaa taabuksan iñaa neɓ kumuunɓa rek, ɓa ƴensirukirúu, ⁴ɓa woꞌi an: «Man Haꞌmudaagarúu dígohee an ya hay kihayis! Haa ya da? Caasamuncaagaruu kaanuunun, ee bi wati, iñaa Kooh sakee ëldúna, tóoh lís ɗa.» ⁵En kiꞌenaa, ɓa aluk iñii yii tay: waama, Kooh, ga woꞌeenci, sakka asamaanii na kakayfii. Ya méyíꞌta kakayfii ga ɗuuƴ músúmii ya hëgísohhaca ca kanak. ⁶Fodaama ɓan, kooroh ga músú, músúmaa miyewinmaa Kooh toweeɗa, ëldúnaanaama ɗúbírussa. ⁷Fodaama, Woꞌeenii Kooh faanin asamaanii na kakayfii wati bi ga besaa ɓuwii waarusii Kooh ƴah kiꞌattiꞌu, ɓa ɗúbíruɗa. Besaa bëríi, asamaanii na kakayfii hay kitëkíru na kiwii.

⁸Ɗú ɓii mi keeñukinɗa, laakin enaama yíinoo yaa ɗú jomoo kiꞌal: ga Haꞌmudii, bes wíinoo man na tíkíis tijúnni ee tíkíis tijúnni man na bes wíinoo. ⁹Luu enee an laakin ɓuwaa halaatu an yéehin, iñaa Haꞌmudii dígohɗa, ya hayyi kitum ga besaa na wahtaa ya amɗa. Nam kiꞌen kay an ya múuñíꞌtúu hen ndaga ya waaꞌtii ken saŋkuꞌ, wayee ya waaꞌ ɓéeɓ mín kisúpít ɓadukeen. ¹⁰En kiꞌenaa, besaa Haꞌmudii ƴah kihayisɗa betan ɓuwii fodii lok. Besaa bëríi, asamaanii hay kiꞌen mes, taam na yëngël wiyaak. Ɓéeɓ iñcii en ga asamaanɗa hay kitak, ca seey ee kakayfii na iñcii fa ɓayɗa hay kiɗúm. ¹¹Kon waa ɗú ínohin an ɓéeɓ hay kiɗúbiru fodaama, ɗú jomin kiꞌínoh dijófíꞌ daa kipeskiigarúu jom kiman. Ɗú jom kiɓay ɓadukeen wiselaꞌíꞌ, waa teewoh an ɗú am ga Kooh. ¹²Ɗú jomin kisek besii Kooh haysanɗa, ɗú gaawtuk wa leꞌ. Besaama wërí asamaanii tëkíꞌsan na kiwii wa seey ee iñcii ga asamaanɗa hay kiseey ndaga tamohlaataa kiwiikaa. ¹³Wayee Kooh díŋngaruu asamaan wiꞌas na kakay fiꞌas: ɗekatcaama iñaa júwin doŋ tumsan da ee iñaama yërí ɗu sek.

¹⁴Kërí tah, ɗú ɓii mi keeñukɗa, waa ɗú ɓii sek besaama, tumat iñaa ɗú mín tóoh bi ɗú set ga fíkíi Kooh, ɗú laakoo iñaa ɓoꞌ woꞌan garúu yibóníꞌ, ee ɗú en ga jam. ¹⁵Ee ínohat an Haꞌmudiigaruu múuñíꞌtúu fodaamanaa, ya onndúu halaa ɗú múcohan. Iñaama ɓan, Pool mbokiigaruu ɗu keeñukɗa, ga kiñaañkaa Kooh onndiɗa, bídinndúuri. ¹⁶Ga ɓéeɓ këyítcaa ya bín woꞌ ga loo iñumaɗa, ya woꞌ fodaama. Laakin ga këyítcaama ɗekatcaa yooɓpii kiꞌínoh ee ɓuwii ínohsoo dara, ee ngëmiigaɓa yëgíssiiɗa súpítsi iñaa ca woꞌɗa hen fodaa ɓa tumika ga Këyítcaa ciselaꞌíꞌcaa cíinoo. Fodaama nak, ɓa saŋkuꞌ hafɓa. ¹⁷Kon ɗú ɓii mi keeñukinɗa, waa ɗú yéegaluunun iñii ƴah kilaakɗa, watukat ɓuwii júwussii múuyuununɗa ɓa ɓaydohhúu ga kimúuƴkiigaɓa. Ɗú watuk ɓan kiyówíꞌ yahhúu ga yëgísii ɗú yëgís ga ngëmiiɗa. ¹⁸Wayee namat kiꞌaaw fíkíi ga kikijofkii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu ee en Músalkaatiigaruu teeɓpúuɗa, ee ɗú wëñiri kiꞌínoh. Ndam aawat gari wati, bi taaꞌ. Aameen!