Këyítfii Pool ɗeɓ kibín

Ɓu-Korentiɗa

Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa

Këyítfii fii fërí Pool bín kerceencaa ga teeraa Korentiɗa. Ya karee daama ga ɓaawaagari wukanakwaa. Ya tumee daama kíis kíinoo na caban. Jamaanaama wërí ya jangat ga ɗuuƴ ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa bi ɓa gëmmba ga Kiristaanii.

Korenti enee teeru wilëekíꞌ-solu. Gaal-giiƴcaa meyohee daa en ɓéeɓ ca teeri daama ee dëkaa yewineera toonoh. Faankoh-pakaƴcaa yewineera daama fodaa ka man ga teerucaa ciyaakcaa cíinooɗa. Fodaama, ɓa ɓaydohha kerceencaa ga ɓadukeenaa wibóní’waa waama. Iñaama ekka Pool coonu fiyaak. Ya ɓítukka lool gaɓa. Ya bínnda këyít kiwoꞌɓa ɓa watuk ɓuwaama ɓibóníꞌɓaa (1 Korenti 5: 9). Laakka ɓiɓoꞌ ɓaa hay gari kiwoꞌꞌi yen ga ɓadukeenaa kerceencaa ga Korentiɗa. Pool dallaɓa kibín këyít kiñaꞌɓa. Ya yúunndaɓa ga enaama ciyewin fodii kihëgískohkaa laak ga ɗuuƴ kerceencaaɗa, ga loo kiꞌen faankoh-pakaƴ, ga loo kipañ, ga loo kiñam koynohkaa tumu sarah ga koofcaa, iñaa aaw ga jawootii jaangii na cuuníinfaa fiselaꞌíꞌfaa Haꞌmudii, iñcaa Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa, na ga loo kimílískaa ɓuwaa kaaninɗa.

Pool woꞌꞌaɓa ɓan an: Kiꞌam bi yëgís ga Kiristaanii doŋ kërí mín kipaƴ iñcaa cimoroocaama ga ɓuwiiɗa, ee kiwaaꞌ mooroomfu kërí en waasaa mínlukohan ɓéeɓ iñaamaɗa.

Këyítfii Pool bín ɓu-Korentiɗa tíidoh anee:

1 - Këñɗoh (1: 1-9)

2 - Kihëgískohkii laak ga jaangii Korentiɗa (1: 10–4: 21)

3 - Pool ñaꞌ ɓu-Korenti ga ɓadukeenaa wibó níꞌwaa ɓa enukohɗa (5: 1–6: 20)

4 - Iñii Pool taas ga loo sëyɗa (7: 1-40)

5 - Pool taas ga loo koynohkaa tumu sarah ga koof (8: 1–11: 1)

6 - Ɓadukeen kerceen ga ɗuuƴ jaangu (11: 2-34)

7 - Iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa (12–14)

8 - Pool níindísoh kimílískaa Kiristaanii (15: 1-58)

9 - Dímalaa aaw ga kerceencaa laakooɗa (16: 1-4)

10 - Pool waayukka kiɓaaɓ (16: 5-12)

11 - Iñcii Pool mëeñjoh kiꞌebil ɓu-Korentiɗa; Taŋkoh. (16: 13-23)

1

Këñɗoh

1Mi Pool, Kooh, ga iñaa ya waaꞌ, yërí ɓayyoo kiꞌen apotaaꞌ Yéesu Kiristaa. Mi yërí bínndúu këyítfii fii, mi na Sosten mbokiigaruu, 2ɗú, ɓu-jaangii Kooh ga teerum Korentiɗa, ɗú ɓii ɗú en ɓuu Kooh kooroh ga Yéesu Kiristaaɗa, ɗú ɓii ɗú ɓayu kiꞌen heetiigari wiselaꞌíꞌwiiɗa na ɓéeɓ ɓuwii daa en tóoh ɓa ɓayi teekii Yéesu Kiristaa Haꞌmudiigaruuɗa. Yéesu yiima yërí en Haꞌmudiigaɓa, ennda Haꞌmudiigaruu. 3Mi yii kíim Kooh Paamudiigaruu, ya na Yéesu Kiristaa Haꞌmudii, ɓa barkeellúu, ɓa onndúu jam.

Kooh barkeelinnduu kooroh ga Yéesu

4Mi dëk kigërëm Koohyiigoo ga loorúu ndaga dii ya barkeelinndúu kooroh ga Yéesu Kiristaaɗa. 5En kiꞌenaa, kooroh ga Yéesu Kiristaa, Kooh oninndúu kihóomíꞌ ga iñaa en tóoh, ennda ɓéeɓ iñaa aaw ga loo kijangat na tóoh iñaa aaw ga loo kiꞌínoh. 6Iñii ɗí yéegaloh ga loo Kiristaaniiɗa enin iñaa yëgísin ga keeñciigarúu 7Kërí tah, Kooh barkeelinndúu, ɗú matɗin ga tóoh iñcii ya onohɗa, ɗú ɓii ɗú en na kisek wahtaa Yéesu Kiristaa Haꞌmudiigaruu feeñan ga ndamaagariɗa. 8Kiristaanii ga kihafci, yërí ƴahhúu kiꞌon kiyëgís ga ngëmii bi ga siñdaanaa, doonaa ken laakoo iñaa ya woꞌan garúu yibóníꞌ, bëríinaa Yéesu Kiristaa Haꞌmudiigaruu hayisanɗa. 9Kooh iñaa ya dígoh tóoh, tummbi, ya yii ya ɓayyúu kiꞌen wíinoo na Kowukiigari, Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruuɗa.

Kihëgískohkii laak ga Jaangaa Korentiɗa

10Mbokcii, ga Teekii Yéesu Kiristaa Haꞌmudiigaruu, mi kíimmbúu, ɓéeɓpúu júwohat ɗú am woꞌeen wíinoo ee kihëgísukoh hanat kilaak ga díkaantirúu. Enat wíinoo seŋis, ɗú bok hel, ɗú bok halaat. 11En kiꞌenaa, ɗú mbokciigoo, ɓu-kaan Kelowee woꞌuununndoo an ɗú eni ga kinookoh ga díkaantirúu. 12Mi waaꞌ kiwoꞌ an, yaa en ɓéeɓ garúu yii woꞌ fodii dii: yii an «Mi, mi bok ga Pool», yaa an «Mi, mi bok ga Apoloos», yúu an «Mi, mi bok ga Peeꞌ1: 12 Teekaa «Kefaas» wërí woꞌu ga bíncii dii. », yúunee an «Mi, mi bok ga Kiristaanii.» 13Ɗú fooŋ an Kiristaanii hëgískoh hene? Ati mi yërí daaƴsee ga kuraanaa ndaga ɗú? Wala ati ɗú bëtísiꞌsee ga teekaa Pool?

14Mi gërëmin Kooh ga dii mi bëtísiꞌꞌii yíinoo garúu enndii Kirispus na Gayus rekaa. 15Kon ken mínoo kiwoꞌ an ɗú bëtísiꞌu ga teekiigoo. 16Ahaŋ kay, mi yërí bëtísiꞌ ɓan Estefanaas na ɓu-kaanci. Paaf danaa, mi níindísukkii kibëtísiꞌ ɓiɓoꞌ ɓiliis. 17En kiꞌenaa, Kiristaanii wossiiroo kibëtísiꞌ, wayee ya wossoo kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii ee mi ayukoo ga woꞌeen caa meyoh ga kiꞌínoh ɓoꞌ-súusúus. Fodaama, kikaankaa Yéesu ga kuraanaa enoo sooƴ.

Kiñaañkii Kooh na dooliigari

18En kiꞌenaa, kiyéegaloh an Kiristaanii kaanin ga kuraanaa, ɓuwii aaw ga kisaŋkuꞌɗa tíku iñaama kidof. Wayee ɗu ɓii Kooh músalinɗa, ɗu hot doolii Kooh ga jangataama. 19Bídu ga Këyítfaa an, Kooh woꞌ an:

«Mi hay kiɗúbíꞌ kiñaañkii ñëeñíꞌcii,

mi fëeyíꞌ helcii ɓuwii toon kilaak helɗa.»

20Kon ñëeñíꞌ laak gada? Ɓaa jagin laak gada? Ɓaa ínohin kiwoꞌ laak gada ga ëldúnanii wii? Hanaa Kooh teewohhii an kiñaañ ɓoꞌ-súusúus iñaa kidof?

21Kooh, ga kiñaañkaagari, tummba bi ɓu-ëldúna mínndiiri kiꞌínoh kooroh ga kiñaañkaagaɓa. Iñaama tah kon ya koorohha ga woꞌeenii ɗí yéegaloh ɓuwii abohwa kidofɗa, kimúsal ɓuwii gëman gawaɗa. 22Yaawúuꞌcii meekisohu kitumɗu kíntaan, ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa heelu kiꞌínoh. 23Wayee ɗí, ɗí yéegaloh Kiristaanii daayu ga kuraaɗa. Iñaama kofeel ga yaawúuꞌcii ee ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa tíkuka kidof. 24Wayee ɓuwii Kooh ɓay ga hafciɗa, ennda yaawúuꞌ, ennda ɓaa enndii yaawúuꞌ, ɓa am an Kiristaanii yërí en doolii Kooh, yërí en kiñaañkii Kooh. 25Iñii Kooh tum kooroh ga Kiristaa ee ɓuwii tík kidofɗa yërí wëñ kilúun kiñaañ ɓoꞌ-súusúus. Ee iñaama Kooh tumee ɓuwii tíkwa kilaakoo dooliɗa paafin dooli ɓoꞌ-súusúus.

26Mbokcii, malakat ɓii ɗú eneeɗa, ɗú ɓii ɗú laasin ga ɓëytohii Koohɗa: yewinndii garúu ɓuwaa ɓu-ëldúna tík ɓiɓoꞌ ɓiñëeñíꞌ, wala ɓiɓoꞌ ɓilëekíꞌ-dooli, wala ɓuwaa límukoh ga ƴoh wiyaak. 27Óꞌóo, man iñii ɓu-ëldúna tík kidofɗa, yërí Kooh ɓeɓ kikaciꞌiꞌ ɓuwii ɓu-ëldúna tík an ɓa ɓërí ínohɗa. Ee ɓan, iñaa ɓu-ëldúna tík kilaakoo dooliɗa yërí Kooh ɓeɓ kikaciꞌiꞌ ɓuwii ɓu-ëldúna tík an ɓa ɓërí laak dooliɗa. 28Ee, Kooh ɓewin iñii tíku yijutuut ga ëldúna, eewuunun ee enndii tús ga ëldúnaɗa, kiɗúbíꞌ iñii ɓu-ëldúna tík yilëekíꞌ-soluɗa. 29Kooh tummba iñaama doonaa ken laakoo iñaa ya ndamukan ga fíkíici. 30Kooh yërí tum ɗu ennda wíinoo na Yéesu Kiristaa. Ee kooroh gari, Kooh oninnduu kiñaañ, ya abohinnduu ɓiɓoꞌ ɓijúwí, tuminnduu ɓiɓoꞌ ɓiselaꞌíꞌ, músalinnduu ga baakaaꞌ. 31Kërí tah, fodaa ka bídu ga Këyítfaaɗa, woꞌu an: «Ɓaa waaꞌ kindamuk ga yenaa, ya ndamukatti ga Haꞌmudii1: 31 Malkat Yérémíi 9: 22-23.

2

Dii Pool yéegaloh Kiristaanii daaƴsee ga kuraanaaɗa

1Mbok-kerceencii, wii mi hay kúllúu mi ga kihaffoo, kiyéegallúu kúmpafii ga Koohɗa, mi toonndiirúu kimín kiwoꞌ na kiwëñ kiꞌínoh. 2En kiꞌenaa, mi abéeríi kiwoꞌ narúu ga dara yiliis enndii iñaa aaw ga Yéesu Kiristaa dogaa, yii daaƴsee ga kuraanaaɗa. 3Mi sah, ga wii mi en ga díkaantirúuɗa, mi laakéeríi dooli, mi saakee hen lool sah ndaga kiniik Kooh. 4Woꞌeenaagoo na iñaa mi jaŋngateeɗa ayukéeríi ga kimín kiwoꞌ, kaa meyoh ga kiñaañ ɓoꞌ, wayee ayukee ga doolaa Helii yiselaꞌíꞌyii teewukohee ga ɗuuƴ iñcii mi woꞌɗa. 5En ɗanaa, ngëmiigarúu ayukoo ga kiñaañkaa meyoh ga ɓoꞌ-súusúus, wayee ayukan ga doolii Kooh.

Kiꞌínohkii meyoh ga Koohɗa

6Moona déy, kiñaañ kërí ɗí jangat ee ɓuwii ngëmiigaɓa matinɗa, ínohuunun gaka. Kiñaañkii kiima meyohhii ga ëldúnaanii wii, ee enaamacii en na kinguuruk ga ëldúnaanii wiiɗa ínohsooka, ca cii ca aaw ga kisaŋkuꞌukɗa. 7Kiñaañkii Kooh enee kúmpa ga ɓuwiiɗa kërí ɗí jangat. Bi ëldúna sakunaa lak Kooh waayukin kumëeñíꞌ iñaa ya ƴah kitumɗa bi ɗu mín kibok nari ga ndamaagari. 8Enaamacii en na kinguuruk ga ëldúnaaniiwiiɗa ínohsoo kiñaañkii kiima, ndaga eneenaa ɓa daayoo Haꞌmudii líifin na ndamɗa ga kuraanaa. 9Fodaa Këyítfaa woꞌkaɗa an:

«Iñaa has mosoo kihot,

nof mosoo kikeloh,

ɓoꞌ-súusúus mosoo kihalaat,

iñaama yërí Kooh waayukɗee ɓuwii waaꞌtiɗa.»2: 9 Malkat Ísayíi 52: 15; 64: 4.

10En kiꞌenaa, ɗu ɓërí Kooh teeɓ iñaama, kooroh ga Heliigari. Helii wiima nak hotin iñaa en tóoh bi ga iñcaa wëñ kihuut ga halaatcaa Koohɗa. 11Ɓoꞌ-súusúus iñaa en gariɗa, ɓii yiida mínndi kiꞌínoh enndii helaa en gari, ya ga kihafciɗanaa? Fodaama ken mínoo kiꞌínoh iñaa en ga Kooh enndii Helii Kooh dogaa. 12Ɗu ga kihaffuu, ɗu laassii helaa meyoh ga ëldúna wayee ɗu laas Helii meyoh ga Koohɗa, en ɗanaa ɗu mín kiꞌínoh iñcii Kooh onnduu ga kijofkiigariɗa. 13Iñcii Kooh onndíi ciima, ɗí jëgírohhiica kooroh ga woꞌeen, caa meyoh ga kiñaañ ɓoꞌ-súusúus wayee ca meyoh ga woꞌeen, caa meyoh ga Helii yiselaꞌíꞌyii. Fodaama, iñcii meyoh ga Helii Koohɗa cërí ɗí yéegaloh ga ɓuwii ɓay Helaagariɗa.

14Ɓaa ɓay halaat ɓoꞌ-súusúus kesi mínoo kitook iñcii meyoh ga Helii Koohɗa. Ca eni gari woꞌeen dof. Ya mínooca kiꞌínoh ndaga Helii Kooh yërí onohica kiꞌínoh. 15Ɓaa ɓay Helii Kooh nak mínin kiꞌínoh iñaa en tóoh, wayee ya ga kihafci, ɓuwaa ɓíinoo mínoo kiꞌínoh iñaa ya halaatɗa. 16En kiꞌenaa, bídu ga Këyítfaa an:

«Ɓii mín kiꞌínoh iñaa Haꞌmudii halaatɗa ɓa,

bi ya míniri kiꞌon hel?»

Ɗí ga kihaffíi nak, ɗí ɓay halaatii Kiristaanii.

3

Súrgacii jaangii Kiristaa

1Mi nak mbokcii, mi mínndii narúu kiwoꞌ fodii ɓaa woꞌ na ɓuwaa taam na Helii Kooh. Wayee mi woꞌꞌa narúu fodii ɓaa woꞌ na ɓuwaa taabuku iñaa neɓ kumuunɓa, fodii tuliiꞌ ga ngëmii ga Kiristaaniiɗa. 2Kërí tah, mi ɓëpíꞌtarúu miismii rek, mi eꞌtiirúu ñamahii wiyëgísíꞌwii ndaga lak ɗú hatinoowa. Ee sah bi wati ɗú hatinoowa, 3ndaga ɗú lís kipes fodii ɓuwaa taabuk neɓlaat-kumuun. Waa kiꞌiñaan na kiñaroh cii lís kilaak ga díkaantirúu, ɗú mínan na kiwoꞌ an ɗú líssii kitaabuk neɓlaat-kumuun, ee ɓadukeeniigarúu enndii ɓadukeen ɓoꞌ-súusúus kesi? 4Binaa ɗú aaw kinookoh, ɓii an: «Mi, mi bok ga Pool», ɓíinoo an: «Mi, mi bok ga Apoloos», iñaama enndii ɓadukeen ɓoꞌ-súusúus kesee? 5Ee sah, ɓii en Apoloos ɓa? Ɓii en Pool ɓa? Ɗí, ɗí súrga Kooh kep, ee ɗú kooroh garíi hen, kiꞌaas ga ngëmii. Yaa en ɓéeɓ garíi tum lëgëyaa Haꞌmudii sassiɗa. 6Mi, mi yípin kedikkii, Apoloos soollaka, wayee Kooh yërí yëkíꞌka. 7Kon nak, ɓii yípɗa na yii soolɗa enussii dara, Kooh yii yëkɗi kedikkiiɗa yërí en tóoh. 8Yii yípɗa na yii soolɗa ɓërí hín wem. Yaa en tóoh Kooh neehalanndi ga coonufaa ya daƴɗa. 9En kiꞌenaa, ɗí ɓërí taam kilëgëyiꞌ Kooh, ee ɗú ɓërí en yooniigari, ɗú ennda ɓan tawahii Kooh en na kiyípɗa.

10Ga iñii Kooh onndoo ga kijofkiigariɗa, mi enin tawahohaa setin yah, mi yípin larii tawahii ee ɓoꞌ yiliis yii tawah ga ɗookgaanii. Kon nak, ɓaa en ɓéeɓ watukat dijófíꞌ daa ya tawahiɗa 11Larii tawahii wa wíinoo ee Yéesu Kiristaa yërí. Laakissii laꞌ wiliis waa mín kiyípu. 12Ga ɗook lariima nak laakin ɓuwaa en na kitawah ga na wúrúus, ɓii na hëelís, ɓii na siimii cimóríꞌ, ɓii na haanga, ɓii na booɓ, ɓii na baaŋ. 13Ga besaa bëríi ëldúna ƴah kiꞌattiꞌuɗa, iñaa ɓoꞌ lëgëyin tóoh hay kihotuk, meƴdohu faŋ. En kiꞌenaa, besaama ƴah fodii kiwii, kaa ɓaa en ɓéeɓ, lëgëyaagari hay ga kikooꞌdohu, kimalak daa wa hín kimanɗa. 14Ɓaa iñaa fu tawah ga ɗook laraaɗa kiwiikaa mínndii dara ganaa, fu hay kilaas neehal. 15Wayee nak, ɓaa iñaa fu tawahɗa takaa, fu hay kiñak neehalaagaraa. Fu hay kimúc ee fu madan na ɓaa rëcoh ga kiwiikaa.

16Ɗú ínohoo an ɗú ɓërí en Kaanfii Kooh ee Helii Kooh yii dëkka garúune? 17Ɓaa fu ɗúbíꞌ Kaanfii Koohaa, Kooh hayyaa kiɗúbíꞌ ndaga Kaanfii Kooh selaꞌin ee Kaanfiima, ɗú ɓërí. 18Ken hanat hafci kiɗúk. Binaa laak garúu ɓaa tík hafci ñëeñíꞌ ga fíkíi ɓu-ëldúna, ya namat kay kitook kitíku dof ga fíkíiɓa, en ɗanaa, ya en ɓaa ñaañin ga fíkíi Kooh. 19En kiꞌenaa, iñii ɓu-ëldúna tík kiñaañɗa iñaa kidof ga fíkíi Kooh. Bíduunun ga Këyítfaa an: «ɓuwii toon kiñaañɗa, Kooh ɓúukinɓa, koorohha ga helcaa ɓa laꞌ ga kihafɓaɗa.» 20Bíduunun ɓan an: «Haꞌmudii ínohin halaatcaa ñëeñíꞌcaa, ya ínohin an ca en sooƴ.» 21Kon nak, ken hanat kindamukoh ɓoꞌ-súusúus. Ɗú ɓërí laak tóoh: 22ennda Pool, ennda Apoloos, ennda Peeꞌ3: 22 Malkat 1: 12: Teekaa Kefaas wërí Pool ɓay dii. , ennda ëldúna, ennda kipeskii, ennda kikaankii, ennda iñcii laak diimaɗa, ennda iñcaa ƴah kihayɗa, tóohca ɗú ɓërí laakca. 23Ee Kiristaanii yërí laakkúu, Kooh laakka Kiristaanii.

4

Ɓuwii enu apotaaꞌ Kiristaaniiɗa

1Kon ɗú jommbíi kiꞌaboh ɓisúrga Kiristaanii rek, ɗí tuukuk lëgëy kiꞌínohlukoh ɓuwii kúmpafii en ga Koohɗa. 2En kiꞌenaa, ɓaa tuukuk lëgëy ɓoꞌ, iñaa ya meekisuɗa wërí en kitum lëgëyaagari bi júɓ fodaa ya nakukaɗa. 3Mi ga kihaffoo, waa ɗú attiꞌꞌoo, wala mi ɓayu paanaa attiꞌohsiɗa, dara ɓíttiiroo ga. Mi nak, mi attiꞌoo haffoo ɓan. 4En kiꞌenaa, heliigoo yammbiiroo ga dara wayee iñaama tahhii mi woꞌ an mi júwin. Haꞌmudii yërí doŋ jommboo kiꞌattiꞌ. 5Kon nak kaa attiꞌat ken ee wahtii Haꞌmudii amɗa leꞌꞌii. Sekat bi Haꞌmudii hayis. Yërí ƴah kiléeríꞌ iñcii ɗaakuk ga ñúusiiɗa, ya meƴdoh faŋ halaatcii ɗaaku ga keeñciiɗa. Fodaama, ɓaa en ɓéeɓ Kooh hayyi kikañ, kañaa waꞌ gari.

6Mbokcii, mi woꞌ iñcuma garoo na ga Apoloosaa, nam kiꞌen mi waaꞌtúu kiyúun. En ɗanaa, ɗú malak garíinaa, ɗú ínoh iñii liiwukii wii waaꞌ kiwoꞌɗa an «Eemat ga iñaa bídu ga këyítfaaɗa.» Kon ken garúu hanat kiɓëwíꞌ hafci ya faꞌta na yiinaa, ya yóoskíꞌ yaa tesɗa. 7En kiꞌenaa, fu wóotíroh na ɓuwii ga ya? Iñii yiida fu laak ee enndii Kooh onndaari? Waa Kooh yërí onndaa iñcii fu laakɗa, fu ndamuk ya ga en fan fu yërí on haffu?

8Kon daal, ɗú laakin tóoh iñaa ɗú sooluk! Kon daal ɗú dóoyírin! Ɗú foñinndíi, kon ɗú aasin ga kibuuꞌ haat! Dii ɗí waaree ɗú en ɓibuuꞌ kayoh-kayohɗa ee ɗí bok narúu kinguurukɗa! 9Ee sah, manndoo na ɗí apotaaꞌcii, Kooh ɓewinndíi, ya hanohiꞌtaríi fenoo ɓuwii, ɗí en ɓuwaa jom kiꞌapu, ɓéeɓ malaki ga, ɗí en ƴensirukaah ga fíkíi ëldúna, fíkíi malaakacii na fíkíi ɓéeɓ ɓuwii. 10Ɗí, ɗí ɓërí tíku dofcii ndaga Kiristaanii, ɗú, ɗú ennda ñëeñíꞌcii an ɓërí en wíinoo na Kiristaaniiɗa. Ɗí, ɗí ɓërí en ɓuwii laakoo dooliɗa; ɗú, ɗú ennda ɓuwii an ɓërí laak dooliɗa. Ɗú, ɗú ɓërí en ɓuwii eru céeꞌɗa, ɗí nak, ɗí ennda ɓuwii faaliꞌussiiɗa. 11Bi ga wahtii ɗu enohɗa, ɗí ɓii yaaɓ, ɗí ɓii píl, ɗí laakoo iñaa ɗí ekukan, ɗí ɓii feeku ee ɗí dëk ga kiwíil. 12Iñaa ɗí ñaman, ɗí lëgëyiri na yahciigaríi. Binaa ɓiɓoꞌ ɓassíinaa, ɗí kíimiꞌɓa yijófíꞌ. Binaa ɗí hatalu ga kipesaa, ɗí tookka. 13Ɓuwii woꞌi garíi yibóníꞌ, wayee ɗí woꞌi naɓa woꞌeen cinéwíꞌ. Ga fíkíi ɓuwii, ɗí ɓërí en caluuscii ëldúna, ɗí ɓërí en baycii ëldúna.

Towutii Pool ga ngëmiiɗa

14Mi bínndiirúu iñcuma kikaciꞌiꞌtúu, wayee mi bínca kiyúunndúu, ɗú ɓii mi aboh ɓitowuroo ga ngëmii, taa mi keeñukinɗa. 15En kiꞌenaa, luu ɓoꞌ ɓijúnni-daaŋkaah yóodíreerúu kitaabuk Kiristaanii, ɗú laakkii paamun ɓiyewin. Mi en paamudii haydohhúu ga Yéesu Kiristaaɗa, kooroh ga Hewhewii winéwíꞌ wii mi yéegallúuɗa. 16Kon mi kíimmbúu, tumat fodiigoo. 17Kërí tah mi wosohhúu Tímotée yii mi aboh fodii kowuroo ga ngëmiiɗa, mi keeñukinndi ee ya júwin ga fíkíi Haꞌmudii. Ya hayyúu kiníindís dii kipeskiigoo man ga waasii Kiristaanii, ee iñaama yërí en iñii mi jëgíroh daa en ɓéeɓ ga jaanguciiɗa.

18Laakin ga ɗuuƴcúu ɓuwaa en na kiɓëwíꞌ yúuk, ɓa fooŋ an mi hayisanndii kiwaakneerúu. 19Wayee neɓ Haꞌmudiinaa, diimanaa mi hayyúu kiwaaknee bi mi ínoh, ɓuwaama en na kindamukɗa, ati ɓa woꞌ túuwtaagaɓa doŋ wala laakin iñaa ɓa mín. 20En kiꞌenaa, kibok ga Nguurii Kooh enndii kiwoꞌ na kúuw kesi onohika wayee kimínkaa meyoh gariɗa onohika. 21Iñii gënëllúu ya? Mi hay garúu, mi taam na kifeekoh, wala mi hayan, mi tam na keeñ kiwaaroh na kiɗúkoh narúu?

5

Ɓadukeenaa wibóníꞌwaa kerceencaa Korenti

1Giliis gee ɓan: ɓuwii keloh an laakin ga ɗuuƴcúu kibonkaa hotuk, kaa wëeꞌtaa ga an kii ɓuwii ínohsoo Koohɗa sah tumsooka. Woꞌu kon an laakin garúu yaa tum ɓeti paamci ɓeti, 2ee an ɗú ndamukoh iñaama. Keeñnjúu jomee ga kileeh hen ee ɓaa tum iñaamaɗa ɗú kaalli ga díkaantirúu. 3Mi nak, luu en an mi gaa narúu duma, heliigoo wii narúu duma. Kon man na mi yii ga díkaantirúu ee ɓaa tum iñaa yibóníꞌyaamaɗa mi attiꞌinndi haat. 4Mi nakinndúu ga teekii Yéesu Haꞌmudiigaruu, hídírukohat, mi ƴah ga díkaantirúu ga hel ee doolii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu ƴah naruu kitaam. 5Ɓaama, tíkatti ga yah Seytaani, en ɗanaa faanfaagari ɗúbíru, ee fodaama fítaagari mín kimúc ga bëríinaa Haꞌmudii hayisanɗa.

6Ɗú laakoo iñaa ɗú ndamukohan. Ɗú ínohin liiwukii wii an: «Moloŋ-kuun wijutuut, waa kaañohin dooyin kikaañohiꞌ kuuncaa tóohca.» 7Kon sétírat haffúu ga moloŋ-kuunii wimëeñíꞌwii en baakaaꞌɗa, en ɗanaa ɗú set wic, ɗú man na kuun ciꞌas caa tummbii moloŋ-kuun. En kiꞌenaa, Kiristaa apuunun ga kuraanaa, ya ennda baal-sarahiigaruu ga Paakii. 8Kon ɗu húmbalat Paakiigaruu ee hanat kiꞌen na mbúuraa tumin moloŋ-kuun wimëeñíꞌ, wii en kimoroo ga nof na kisootɗa, wayee enat na mbúuraa en kiset keeñ na kitum iñaa en kayohɗa.

9Mi bídeerarúu këyít, mi woꞌꞌarúu an kaa bokat dara na ɓuwaa faanuki na ɓaa en ɓéeɓɗa. 10Woꞌeeniigoo aawéeríi nak ga ɓuwii ga ëldúna faanuksi na ɓaa en ɓéeɓɗa, wala ɓii waari kigooñ iñaa en tóoh ga hafɓaɗa, lokcii wala ɓuwii jaamuki tuuꞌɗa. Ɓuwiima, ɗú naꞌ naɓa kibokoo ga daranaa, ɗú meyan ëldúna hen. 11Mi waareerúu kiwoꞌ an: Kaa bokat dara na ɓuwaa tíku hafɓa kerceen ee ɓa faanuki na ɓaa en ɓéeɓɗa, ɓii waari kigooñ iñaa en tóoh ga hafɓaɗa, ɓii aamuki koofɗa, ɓii ɓasi mooroomɓaɗa, ɓii dëk ga kilaalɗa, ɓii lokiɗa. Ɓaa man fodaama kaa bokat nari sah kiñam. 12-13Ɓuwii enussii kerceenɗa mi yërí jomɓa kiꞌattiꞌe? Óꞌóo, Kooh yërí ƴahɓa kiꞌattiꞌ. Wayee ɗú, ɗú jomin kiꞌattiꞌ ɓuwii ɗú bok naɓa jaanguɗa. En kiꞌenaa, bídu ga Këyítfaa an: «Ɓii yibóníꞌyii, meƴdohatti ga díkaantirúu.»

6

Kilayoh ga díkaanti ɓikerceen

1Mbokcii, binaa yíinoo garúu laakoh na mbok-kerceen mooroomcinaa, ya mínan na kikëldúk ɓuwii en ɓuu Koohɗa, ya kaꞌ kiꞌattiꞌu ga ɓuwaa júwussii ga fíkíi Kooh? 2Kon, ɗú ínohoo an ɓuwii en ɓuu Koohɗa ɓërí ƴah kiꞌattiꞌ ëldúnane? Waa ɗú ɓërí ƴah kiꞌattiꞌ ëldúna, iñii hoonohhúu kiꞌattiꞌ iñcaa ciƴíncaa caama ya? 3Hanaa ɗú ínohoo an bi ga sah malaakacii ɗu ɓërí ƴahɓa kiꞌattiꞌ? Kon kiꞌattiꞌ iñcii ga ëldúnaɗa mínannduu na kitëh? 4Ee kat, laakohaa man fodaama, en ga díkaantirúunaa, ɗú ɓeɓnee ɓiɓoꞌ, ɓaa jaangii abohɓa ɓuwaa enndii dara, ɓa attiꞌꞌúu? 5Mi woꞌ man iñaama jominndúu kiꞌap kaci. Hanaa kay laakin ga ɗuuƴcúu ɓoꞌ yíinoo yaa ínohin yen book, yaa mín kiꞌattiꞌ mbok-kerceen ɓanak ɓaa laakoh? 6Kon morin moos kerceen na mooroomci, ɓa laakoh bi ɓa kaꞌnee sah ga fíkíi attiꞌohcaa gëmussii ga Yéesuɗane? 7En kiꞌenaa, kilayoh ga díkaantirúu kërí ɗeɓ kiteewoh an ɗú keenin jac. Kitooñu fu múuñ, kilokɗu fu múuñ enndii kërí gën kilayoh na mooroomfune? 8Ee eemmbiiɗa sah, ɗú ga kihaffúu, ɗú ɓërí tooñi, ɗú ɓërí loki ee ɗú tumi mbokkúuka. 9Kon ɗú ínohoo an ɓuwii júwussiiɗa boksanndii ga ɓuwaa ƴah kilam Nguuraa Koohɗane? Kon ken hanattúu kiɗúk. Ɓuwii faanuki na ɓaa en ɓéeɓɗa, ɓuwii aamuki koofɗa, ɓuwii ɗúki ƴaalɓa na ɓetiɓa ɓa faanuki na ɓoꞌ yiliisɗa, ƴaalcii faanuki kiɓeti na ƴaal mooroomɓaɗa, na ɓuwaa tumka lëgëyɗa, 10lokcii, ɓuwii waari kigooñ iñaa en tóoh ga hafɓaɗa, ɓuwii dëk ga kiꞌanɗa, ɓuwii ɓasi mooroomɓaɗa, gúroh-waascii, ɓéeɓ ɓuwaama boksanndii ga ɓuwaa ƴah kilam Nguuraa Koohɗa. 11Ɓiyewin garúu madee fodaama kuɗewaa, wayee ɗú setɗussa ga baakaaꞌciigarúu, ɗú faanɗussa Kooh haŋ doonaa ɗú en ɓuuci, ɗú abohussa ɓoꞌ ɓijúwíꞌ ga fíkíi Kooh, kooroh ga teekii Yéesu Kiristaa, Haꞌmudii, na ga Helii Koohyiigaruu.

Erat Kooh Ndam ga faanciigarúu

12Laakin ɓuwaa woꞌi an: «Iñaa neɓpoo tóoh mi tum.» Kayoh, wayee enndii tóoh jof garúu. Mi mín kiwoꞌ an: «Iñaa neɓpoo tóoh mi tum», wayee, mi ƴahhii kiꞌíis haffoo, mi en ñaam iñaa en tóoh. 13Ɗú woꞌin ɓan an: «ñamah eniꞌ look, ee look eniꞌ ñamah.» Kayoh, ee Kooh hayca kiɗúbíꞌ ca kanak tóohca. Faan nak, enohussii kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ. Faanfii eniꞌ Haꞌmudii ee Haꞌmudii eniꞌ faanfii. 14Kooh yii mílísiꞌ Haꞌmudii ga kikaankaaɗa, Koohyii yiima yërí ƴahhuu kimílísiꞌ ɓan ga kikaankaa, kooroh ga dooliigari.

15Ɗú ínohoo an faanciigarúu iñcii céeꞌ ga faanfii Kiristaa hene? Mi hay kiɓeɓ moos céeꞌ ga faanfii Kiristaanii, mi tumwa céeꞌ ga faan faankoh-pakaye? Múk, mi tumooka. 16Kon ɗú ínohoo an ɓaa fu faanuk na faankoh-pakayaa, fu enin nari faan fíinoone? En kiꞌenaa, ga loo ɓeti na ƴaal, bíduunun ga Këyítfaa an: «Ɓa ɓanak, ɓa ƴah faan fíinoo»6: 16 Malkat Sënees 2: 24.. 17Wayee ɓaa en wíinoo na Haꞌmudiinaa, lak enin nari wíinoo ga hel.

18Kon núpat kifaanuki na ɓaa en ɓéeɓ. Ɓéeɓ baakaaꞌ wiliis, waa ɓoꞌ tum laakohhii dara na faanfaagari, wayee ɓaa faanuki na ɓaa en ɓéeɓ ya tumin iñaa joffii ga faanfaagari. 19Kon ɗú ínohoo an faanfiigarúu fërí en Kaanfii fiselaꞌíꞌfii Helii yiselaꞌíꞌyii dëkohɗane? Heliima en garúuɗa, Kooh yërí onndúuwa. Ɗú, ɗú laakkii haffúu. 20Kooh eroh cadam fiyaak, ya laassarúu. Kon, na faanciigarúu, erat Kooh Ndam.

7

Iñii Pool taas ga loo sëyɗa

1Diimaɗa ɗu paafat ga iñcaa ɗú bídeeroo, ɗú meekissaroocaɗa. Iñaa gën ga ƴaalɗa wërí en ya leꞌoo ga ɓeti. 2Kikeen ga yibóníꞌ nam kiyooɓ hen bi, iñaa gënɗa wërí en ƴaalaa en ɓéeɓ laak ɓetici, ɓetifaa en ɓéeɓ laak ƴaalci. 3Ƴaal jomin kitum iñaa waꞌti ga díkaantici na ɓetici ee ɓeti ɓan jomin kitum iñaa waꞌti ga díkaantici na ƴaalci. 4Ɓeti laakkii faanfaagari, ƴaalci yërí laak. Ƴaal ɓan laakkii faanfaagari, ɓetici yërí laak. 5Yíinoo gaɓa jomoo mooroomci kihoonoh hafci, enndii an ɓa júwoh ga hen, ɓa tum fodaama ee enoo ga iñaa maañ, lak ɓa waaꞌ kikíim Koohaa. Wayee gaama paafaa, ɓa taabaatat ɓa sëy. Enndiikanaa, ɓa mínsanndii kiꞌabuk ee Seytaani mín ga kikooroh, fíꞌɓa. 6Iñii mi woꞌ yii mi tookin ya tumu, wayee mi gítínndii ken ga. 7En kiꞌenaa, enee ga iñaa gënëlloonaa, ɓéeɓ tuman fodiigoo. Wayee nak ɓaa en ɓéeɓ na iñaa Kooh onndiɗa. Yii Kooh onndi iñii yii, yii Kooh onndi iñaa yay.

8Ƴaalcii laaksoo ɓetiɗa na ɓeticii ɓiƴaalɓa kaaninɗa, iñii mi woꞌɓa ee gën gaɓaɗa wërí en an ɓa tum fodiigoo, ɓa tesɗa. 9Wayee en lak ɓa mínoo kiꞌabukaa, ƴaal pajat ɓeti pajuk. En kiꞌenaa, kipañ na kiꞌen ga pañ, kërí gën kitak.

10Ɓuwii en ga kipañ wala kipajukɗa mi woꞌɓa iñii yii: Ɓetifaa pajukin jomoo kitagoh na ƴaalci. En kiꞌenaa, enndii mi ebilohka na kihaffoo, wayee Haꞌmudii yërí. 11Ee binaa fa tagoh narinaa, fa jomoo kipajukis wala book fa júwohisat na ƴaalci. Ƴaal ɓan jomoo kifoñ ɓetici. 12Iñii mi ƴah kiwoꞌ yiiɗa nak enndii Haꞌmudii ebilohhi wayee mi yërí woꞌka: Binaa ƴaalaa en kerceen laak ɓetifaa enndii kerceenaa, ee ɓetifaa took kites narinaa, ya jomoo ɓetifaa kifoñ. 13Fodaama ɓan, ɓetifaa en kerceen laak ƴaalaa enndii kerceen ee ƴaalaa took kites narinaa, ya jomoo kitas ɓan. 14En kiꞌenaa, ƴaalaa enndii kerceen Kooh tookinndi ndaga daa fa taam na ɓetifaa en kerceenɗa, ee ɓetifaa enndii kerceen Kooh tookinfa ndaga daa fa taam na ƴalaa en kerceenɗa. Enndii fodaamanaa, towutaagaɓa madan na towu yiifaꞌ, ee wiima lakanaa Kooh tookinta. 15Wayee nak ɓaa enndii kerceen waaꞌ kitagoh na ɓaa ya pajoh nari en kerceenɗanaa, yaama íisatti ya ƴeeꞌ. Iñaama laakaa, yaa en kerceenɗa, ennda ƴaalaa ennda ɓetifaa, ya laakin hafci. En kiꞌenaa, Kooh ɓayyúu kipes ga jam. 16Fu ɓetifii en kerceenɗa, fu ínohoo ati eneenaa fu hay kitah ƴaalfu kimúc, ee fu ƴaalii en kerceenɗa ɓan, fu ínohoo ati eneenaa fu hay kitah ɓetifu kimúc.

Kaa súpítat kipessúu

17Paaf ga iñiimanaa, ɓaa en ɓéeɓ lísat kitaabuk kipeskaa Haꞌmudii onndiɗa, kipeskaa ya enohee ga wii Kooh ɓayyi ga hafciɗa. Iñaama yërí mi ebiloh ga ɓéeɓ jaangucii. 18Ɓaa, wii Kooh ɓayyaa ga hafci, laakkaa lak fu gúrukinaa, kaa heel kiɗaak mandargaa teewoh an fu gúrukinɗa. Ɓaa, wii Kooh ɓayyaa ga hafci, laakkaa lak fu gúrukkiinaa, kaa gúruk. 19Kigúruk na kigúrukkii tóoh laakoo solu. Iñii laak soluɗa wërí en kitum iñaa Kooh nakohɗa. 20Ɓaa en ɓéeɓ lísat kitaabuk iñaa ya enee ga wii Kooh ɓayyi ga hafciɗa. 21Ɓaa, wii Kooh ɓayyaa ga hafci laakkaa lak fu ñaam, iñaama hanattaa kiɓít. Wayee fu hot halaa onanndaa kilaak haffunaa, wa onattaa kisaan. 22En kiꞌenaa, ɓaa fu en ñaam ee Haꞌmudii ɓayinndaa ga hafcinaa, fu yaama, Haꞌmudii oninndaa kilaak haffu. Fodaama ɓaa fu enndii ñaam ee Haꞌmudii ɓayinndaa ga hafcinaa, fu yaama, fu ñaam Kiristaanii. 23Kooh lomohinndúu cadam fiyaak; kon kaa enat ñaam ɓoꞌ-súusúus. 24Mbokcii, ɓaa en ɓéeɓ, ga fíkíi Kooh ya lísat ga iñaa ya enukohee, ga wii Kooh ɓayyi ga hafciɗa.

Ɓuwii enussii ga kipañ wala kipajukɗa

25Diimaɗa kon, mi hayyúu kitaas ga loo ɓuwii mosoo kileꞌ ga ɓeti wala ƴaalɗa. Enndii nak Haꞌmudii ebilohka, wayee mi ƴah kiwoꞌ halaattoo. Ee ɗú jominndoo kiꞌóoluk ndaga Haꞌmudii ga yërmaandiigari yërí onndoo halaatiima. 26Mi, mi foogin an gënin ga ƴaal, ya tes ɗa, ya aasoo ga ɓeti ndaga conucii ga jamaanii watiɗa. 27En fu laakin ɓetinaa kaa heelfa kifoñ, en fu laakoo ɓetinaa tesaa ɗa. 28Binaa fu pañ ɓanaa, fu tummbii baakaaꞌ. Ee oomaa-jowu pajukaa, ya tummbii baakaaꞌ. Wayee ɓuwii aas ga sëyɗa, ɓa hay kilaak coonu besaa en ɓéeɓ, ee iñaama yërí mi sagiꞌtúu. 29Ɗú mbokcii, iñii yii yërí mi waaꞌtúu kiwoꞌ. Iñii tesɗa yewinissii. Aboh ga watinaa, ƴaalcii pajinɗa, ɓa madat ga kipesɓa fodii ɓuwaa pañnjii; 30ɓuwii kodukɗa, ɓa madat na ɓuwaa kodukkii; ɓuwii en na kiƴenɗa, ɓa madat na ɓuwaa ƴenndii; ɓuwii lomiɗa, ɓa madat na ɓuwaa laakkii iñaa ɓa lomɗa; 31ɓuwii jeriñukohi iñcii cijófíꞌcii ga ëldúnaɗa, ɓa madat na ɓuwaa mosooca kijeriñukoh. Iñaama enat fodaama, ndaga ëldúnaanii wii ga dii wa manɗa, ƴahissii kimaañ. 32Mi waaꞌ ɗú ɓëgísuk ga halaat ëldúna. Ƴaalaa pañnjii, líki helci ga iñaa aaw ga loo Haꞌmudii, ya heeli kineɓloh Haꞌmudii. 33Wayee ɓaa pajin líki helci ga enaama ëldúna, ya heeli kitum iñaa tahan ɓetici wëñnji kiwaaꞌ. 34Fodaama, ya warukoh ga enaama kanak caa ɓítinndi. Ɓetifaa pajukkii ɓan wala ooma-jowu, líki helci ga iñaa aaw ga loo Haꞌmudii doonaa ya en yuu Haꞌmudii ga ɓéeɓ iñaa ya tum na iñaa ya halaat. Ee ɓetifaa pajukinɗa nak líki helci ga enaama ëldúna, ya heeli iñaa tahan ƴaalci wëñnji kiwaaꞌ. 35Mi woꞌ iñuma kiꞌamɗohhúu rek, enndii an mi waaꞌtúu kiꞌek ga gagal. Mi waaꞌ rek kipessúu en ga daa gënɗa ee ɗú eroh haffúu tóoh ga lëgëyii Haꞌmudii.

36Kon ɗu paafat kimma ga loo oomaa-fiil, yaa pokin jowu. Binaa helci lík lool ga jowujaa ee ya halaat an ya mín kitum iñaa bokkii ga ee ya am an ɓa jom kipajoh henaa, ɓa pajohat: ya tummbii baakaaꞌ. 37Wayee ɓan ya mínin kiꞌam bi yëgís ga keeñci an ya pajanndii ee ya faanukanndii na jowujaa. En lak iñaa ya am yaama yëgísin ga keeñci, ken gítínndiiri ga ee ya abin hafci ga jowujaanaa: ya tumin iñaa jof. 38Fodaama, ɓaa pañ ɓeti tumin iñaa jof ee yaa pañnjiiɗa nak tumin iñaa wëñ kijof. 39Ɓetifaa pajukin lísan ga pajaa en lak rek an ƴaalci yaa lís kipesaa. Ƴaalaa kaanaa nak, ya mín kipajukis ga ɓaa neɓpi, wayee enat ga kerceen fodaagari. 40Wayee nak ga halaattoo, ya wëñan kineɓluk binaa ya tesɗanaa ee mi foogin an mi taam na Helii Kooh ga halaatuma.

8

Kiñam koynoh kaa tumu sarah ga koof

1Diimaɗa ɓan, mi hayyúu kitaas ga iñum ɗú meekissoo ga loo koynohkaa tumu sarah ga koofɗa. Kayoh sah, ɗu ɓéeɓpuu, ɓaa en ɓéeɓ garuu laakin iñaa ya ínoh. Kiꞌínoh nak eki ɓoꞌ ga kiɓëwíꞌ hafci, kiwaaroh tahi ngëm kiyëgís. 2Ɓaa fooŋ an ya ínohin yen tóoh, lak kiꞌínohkaagari leꞌꞌii ga daa ka jomee kileꞌɗa. 3Ɓaa waarin Kooh, Kooh ínohinndi.

4Kon ga loo iñuma ɗú meekissoo an ati koynohkaa tumu sarah ga koof jomin kiñamu wala jomooɗa, mi taassúu an: «koof enndii dara ga ëldúna ee Kooh yíinoo doŋ yërí laak» 5En kiꞌenaa, iñcaama ɓuwii tík Kooh na Haꞌmun ga asamaan na ga ëldúnaɗa, ca yewinin. 6Wayee en garuunaa, Kooh yíinoo doŋ yërí laak: yërí en Paamudii, yii sak iñaa en tóoh ee ɗu aƴ kipessuu gari. Ee ɓan Haꞌmun yíinoo doŋ yërí lak: yërí en Yéesu Kiristaa, ya yii tóoh saku koorohha gari ee yërí en kipessuuɗa.

7Wayee nak enndii kerceencii ɓéeɓɓa ɓërí ínoh kayohfiima. Ɓíinoo, koofcaa ɓa aamukeeɗa meƴcii ga hafcaagaɓa bi diima. Saycaa ɓa ñam koynoh sarah tóoh madi ɓa na, ɓa bokidohuunun ga sarahaa tumu waama ee helcaagaɓa hícískoh, ɓa fooŋ an ɓa tumin yisépíꞌíꞌ. 8Ñamah moos deeƴdohooruu ga Kooh: kiñammbii ga, nëewísoo dara garuu ee kiñam ga, ɓaatoo dara garuu.

9Wayee nak watukaa iñaa dal helfu fu tumiɗa wa en iñaa ekan ɓuwaa ngëmaagaɓa yëgíssiiɗa ga kitum baakaaꞌ. 10En kiꞌenaa, ɓaa ngëmaagari yëgíssii, hottaa fu yii fu ínohin kayohfiiɗa ga ɗekataa aamukohsi koofɗa. Fu bokin kanu na ɓuwaa aamuki koofɗanaa, iñaama mínoori kiꞌek ga kiꞌaaw kiñam koynohkaa sarahu ga koof fodiigaraane? 11Fodaama, mbok-kerceenaama, ngëmaagari yëgíssiiɗa, kiꞌínoh-kayohkiigaraa tahinndi kisaŋkuꞌuk ee lakanaa ya ɓan, Kiristaanii kaanɗinndi ga kuraanaa. 12Fu tum baakaaꞌ fodaama, fu tooñ mbok-kerceenaa ngëmaagari yëgíssii, fu yah helaagarinaa, ínohaa an Kiristaanii yërí fu tooñ. 13Kërí tah, koynohkaa mi mín kiñam tóoh, ka naꞌ kiꞌek mbok-kerceen ga kitum baakaaraa, mi íisanka hen bi taaꞌ, doonaa mi ekoo mbokkoo-kerceen ga kitum baakaaꞌ.

9

Pool foñin tóoh iñaa ya jomee kilaak ga lëgëy kiꞌapotaaꞌkaagari.

1Enndii mi laak haffoone? Mi enndii apotaaꞌ hene? Mi hottii Yéesu, Haꞌmudiigaruune? Ɗú límukohhii ga lëgëyii Haꞌmudii mi enukohɗane? 2Luu enee an laakin ɓuwaa tookussiiroo apotaaꞌ, garúu, mi apotaaꞌ. En kiꞌenaa, enii ɗú enin wíinoo na Haꞌmudiiɗa teewohin kayoh-kayohɗa an mi apotaaꞌ. 3Iñii yii yërí mi layiꞌ haffoo kitaas ɓuwii yammbooɗa: 4Ati ɗí jomoo kiꞌeru ñamah na anah? 5Ɗí jomoo kiɓaydoh ɓetifaa ɗí pañ ee en kerceen fodii dii apotaaꞌcii ɓíinoo, ɓa na këmëeŋkímuncii Haꞌmudii na Peeꞌ9: 5 Teekaa woꞌu dii, kikelohiꞌ Gerekcaaɗa en «Kefaas» , ɓa tumika ɗane? 6Ati mi na Barnabaas ɗí ɓanak rek ɗí ɓërí jom kiꞌanaŋ kilaak iñaa ɗí pesohan? 7Soldaarii yiida mos kiɓay hafci ga poosci? Ɓii yiida yípan kedik, ka límaa ya jomoo kimaƴ ga towutaa? Wala níirohii yiida níiran yop ee an ya jomoo kileꞌ ga miismaa ya teniɗa? 8Kaa foogat an iñii mi woꞌɗa mi ɓewohhi kesi ga iñciima ɓuwii hot ca tumsiɗa. Waasii Móyíis ɓan woꞌꞌii iñaamane? 9En kiꞌenaa, bídu ga an: «Kaa súum kúuwkaa enohfaa en na kiyon belaaɗa.» Woꞌeenama, enoh tah Kooh kiwoꞌwane? 10Ɗu ɓërí tah Kooh woꞌ iñaama man? Ehee, ɗu ɓërí tah iñaama kibídu. Fodaama línoh jomin kiꞌam yaakaaꞌ ga iñaa ya línɗa ee yonoh jomin kiꞌam yaakaaꞌ kilaak ɓakci ga iñaa ya yonɗa. 11Ɗí nak, ɗí sokin garúu enaama cijófíꞌ, caa meyoh ga Helii yiselaꞌíꞌyii. Kon binaa ɗí laas ga iñaa ɗú lëgëy ga yahhúuɗanaa, iñaama hëpin ga iñaa ɗí jom kisek garúuɗane? 12Waa laakin ɓiɓoꞌ ɓaa laak iñaama garúu, enndii ɗí jomeeɓa ka kiwëñ kilaak garúu fúufe? Moona déy, iñaa ɗí jom kilaak garúu yaama ɗí taabukkiiri. Wayee ɗí kooruk tóoh doonaa laakoo enaama yíinoo yaa hoonohan kitíin lëgëyii kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌ wii. 13Ɓuwaa lëgëyi ga Kaanfaa Koohɗa, man ɗú ínohin an ɓa ɓewohi iñaa ɓa pesohi ga iñcaa ɓuwaa haydohi daamaɗa; ɓuwaa tum lëgëy-sarahohɗa, ɓa laasi ɓakɓa ga iñcaa tumsi sarah daamaɗa9: 13 Malkat Léwítík 6: 9-19; Dëteronom 18: 1-3,14.14Fodaama, Haꞌmudii nakoh an ɓuwii tum lëgëy kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwiiɗa, ɓa pesat ɓan ga lëgëyaa ɓa tum waama.

15Wayee iñcaama mi jom garúu kilaakɗa, mi taabukkii wíinoo gaca. Ee mi bínndii iñii yii kiwaaꞌ ɗú tumiꞌtoo yen. Ken mínoo kiteꞌ garoo iñaama mi bakukohiɗa: kikaan gënëllooka. 16En kiꞌenaa, mi laakoo iñaa mi ƴah kindamuk ga kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii. Wa en sas garoo waa mi sasu, ee massa haffoo binaa mi yéegalohhii Hewhewii winéwíꞌwiinaa. 17Enee an mi na kihaffoo, mi yërí tanuk kitumkanaa, eneenaa mi mín kiséentuk fay ga. Wayee, waa mi tíkuka hen, wa enin sas waa mi eru kitum. 18Kon fayiigoo gaɗa wërí en ya? Hanaa kiyéegaloh Hewhewii winéwíꞌwii, mi meekisohoo dara ee mi ɗíibukoo kilaas iñaa ɓuwii yéegalohiwa jom ga kilaakɗa.

19En kiꞌenaa, mi laak haffoo, mi enndii ñaam ken. Wayee mi tumin haffoo ñaam ɓaa en ɓéeɓ doonaa mi mín kinook iñaa wëñ gaɓa kiyewinɗa ga Kiristaanii. 20Binaa mi en ga ɗuuƴ yaawúuꞌciinaa, mi eni yaawúuꞌ doonaa mi nookɓa. Hídaa ga dii mi aƴcii kipessoo ga Waasii Móyíisɗa tóoh, binaa mi en ga ɗuuƴ ɓuwii aƴ kipesɓa ga Waasii Móyíisɗanaa, mi tumi haffoo fodii ɓaa ayuk gawa doonaa mi nookɓa. 21Fodaama, binaa mi en na ɓuwii ayussii kipesɓa ga Waasii Móyíisɗanaa, mi eni fodii ɓaa aƴcii kipesci ga Waasii Móyíis doonaa mi nookɓa. Moona déy, enndii an mi faaliꞌꞌii Waasii Kooh; nam kiꞌen an mi aƴ kipessoo ga waasii Kiristaanii. 22Mi en na ɓuwaa ngëmaagaɓa yëgíssiinaa, mi tumi fodii ɓaa ngëmaagari yëgíssii, doonaa mi nookɓa. Fodaama mi madi ga fíkíi ɓaa en ɓéeɓ fodaa daa mi laakki ya manɗa, ee mi tum tóoh bi laak gaɓa ɓaa múc. 23Iñcaama tóohca, mi tumca ndaga Hewhewii winéwíꞌwii, doonaa mi ɓan, mi laak ga iñcii cinéwíꞌcii wa onohiɗa.

24Ɗú ínohin dijófíꞌ an en ga kifool kiɗewirohaa, ɓéeɓ foolohcaa ɓërí fooli, wayee yíinoo rek yërí ɓayan ndamaa. Foolat kon jaaraa onanndúuwa kiɓeɓ. 25Foolohaa en ɓéeɓ, en na kitagat faanfaagarinaa, hoonohiꞌ hafci enaama ciyewin. Ya tumi iñaama kiheel ndamaa maañoo, wayee ɗu, ɗu tumi fodaama kiheel ndamaa ƴah bi taaꞌ. 26Mi nak, mi fooli fodaama, mi leeloo kifool; mi lebirohi fodaama, mi leeloo kifeek; 27faanfiigoo, mi onoofa jam, mi tumifa iñaa neɓpoo, enndiikanaa mi hay kiyéegal ɓuwii Hewhewii winéwíꞌwii bi leehaa, mi dal kijafu ga fooh.

10

Pool nak ɓu-Korenti kiwatuk kiꞌaamuk koof

1Mbokcii, mi waaꞌ ɗú níindísuk iñaa hewee ga caasamuncaagaruuɗa: man ɓa ɓéeɓɓa, ɓa enee ga fíldoo yaayeelaa kuliyukee waasaagaɓaɗa, ee ɓa ɓéeɓɓa ɓa paaffa giiyaa gaa. 2Daama, ga fíldoo yaayeelaa na ga ɗuuƴ giiyaa, man na ɓéeɓɓa ɓa bëtísiꞌussa kiꞌen wíinoo na Móyíis. 3Ɓéeɓɓa, ɓa bokka kiñam ñamah wíinoo waa Kooh oneeɓaɗa. 4Ɓéeɓɓa, ɓa bokka kiꞌan ɓan ga músúmaa Kooh oneeɓaɗa. En kiꞌenaa, ɓa ɓéeɓɓa, ɓa anee ga músúmaama Kooh meƴdohee ga atoh, waa ɓedeeɓaɗa. Atohaama Kiristaanii yërí. 5Moona déy, iñaa wëñ kiyewin gaɓaɗa pesséeríi ga iñaa neɓ Kooh, kërí tah ɓa ɓoolukka yíinoo yíinoo ga ɗuuƴ ëgíꞌ-dúndagaa.

6Iñcaama laakka doonaa ɗu malak gacanaa, ɗu watuk kitaabuk neɓlaat-kumuun cibóníꞌ fodaa gaɓa. 7Ɗú jomin ɓan kiwatuk kiꞌaamuk koof fodaa ɓíinoo gaɓa tumee kaɗa. Bídu ga Këyítfaa an: «ɓuwaa yuŋnga, ɓa aawwa kiñam na kiꞌan, lëehíꞌta ɓa kolukka, ɓa aawwa kiꞌëeñjoh.»10: 7 Malkat Eksoot 32: 6.8Watukat ɓan kifaanuk na ɓaa en ɓéeɓ fodaa ɓíinoo gaɓa tumee kaɗa: ɓoꞌ ɓijúnni-daaŋkaah-kanak na ɓijúnni-kaahay (23.000) kaanussa ga bes wíinooɗa. 9Ɗu watukat kitooñ Haꞌmudii fodaa ɓíinoo gaɓa tumeeka ee goŋcaa ɗoɓpaɓa, ɓa kaanndaɗa. 10Watukat kiñaꞌsukoh iñaa aaw ga Kooh fodaa ɓíinoo gaɓa tumeeka ee malaakaa Kooh saŋkuꞌiɗa ɗúbíꞌtaɓaɗa.

11Kofeelcaama dalla ɓicaasammbuu doonaa ɗu malak gacanaa ɗu watuk, ee ca bídussa doonaa ca yúunnduu ɗu ɓii ɗu en na kipes ga jamaanucii mëeñjohɗa. 12Kon nak, ɓaa fu fooŋ an fu yëgísin gík ɓéeɓ watuka, enndiikanaa fu hay kikeen. 13Laakkii coonufaa tíkukkúu, faa ɓiɓoꞌ ɓiliis koorukkiifa. Iñaa Kooh dígoh tóoh tummbi, ee ya íisanndiirúu ɗú tíku coonufaa paaf daa doolicaagarúu eem. Saycaa coonu tíkukkúu tóoh, Kooh waayukiꞌtúu ɓan halaa ɗú rëcohan en ɗanaa ɗú yëgís ga fíkíi coonucaama.

14Kon, ɗú ɓii mi keeñukinɗa, úsaayat tóoh iñaa en koof. 15Mi ínohin an mi woꞌ na ɓuwaa laakin hel, kon iñuma mi woꞌꞌúuɗa malakatti bi jof. 16Kaasii wibarkéelíꞌwii tah ɗu gërëmi Koohɗa, saycaa ɗu anwa tóoh, enndii wërí teewoh ñífii Kiristaanii aamukiꞌtuu tah ɗu en wíinoo nariɗane? Ee mbúuriima ɗu weeli kiñamɗa, enndii wërí teewoh faanfii Kiristaanii sarahohu tah ɗu en wíinoo nariɗane? 17Mbúurú wíinoo wërí laak, ee hídaa ga dii ɗu yewinɗa tóoh, ɗu en faan fíinoo, ndaga ɗu ɓéeɓpuu ɗu ɓërí boki kiñam ga mbúurii wa wíinooɗa.

18Malakat ga heetaa Isarayeel, binaa ɓa tum sarahaa, ɓuwaa ñami koynohkaa sarahaaɗa, ɓa enirii wíinoo na Koohe? 19Mi waaꞌ ya kiwoꞌ daama? Koynohkaa tumu sarahɗa, ka na kooffaa tóoh, ca laak jeriñ hene? 20Óꞌóo, mi waaꞌ kay kiwoꞌ an sarahcaama tumu ga koofcaaɗa, en kiꞌenaa ca aawi ga seytaanicii, wayee aawiri ga Kooh. Ee nak, mi waaꞌtii ɗú bok dara na seytaanicii. 21Ɗú mínoo kiꞌan kaasii Haꞌmudii, ɗú an ɓan kaasii seytaanicii. Ɗú mínoo kiñam ga kankii Haꞌmudii, ɗú ñam ɓan ga kankii seytaanicii. 22Ati ɗu waaꞌ kiꞌaylukiꞌ Haꞌmudii? Ati ɗu fooŋ an ɗu wëñnji dooli?

Tumat tóoh bi Kooh laak ndam

23Kayoh an «Iñaa neɓ ɓoꞌ tóoh, mínndi kitum», wayee enndii tóoh jof kitum. Iñaa neɓ ɓoꞌ tóoh, mínndi kitum, wayee enndii iñaa en tóoh yëgísɗi ɓuwii ga ngëmiigaɓa. 24Ken hanat kiheel rek iñaa gën gari, wayee ya heelat ɓan iñaa gën ga mooroomci. 25Ɓéeɓ iñaa toon ga marsi, ɗú míninndi kiñam ee kaa meekisohat kiꞌínoh yen ga, en ɗanaa ɗú yahoo hel ken. 26En kiꞌenaa, Këyítfii woꞌ an: «Kakayfii na ɓéeɓ iñcii en gaɗa, cuu Haꞌmudii»10: 26 Malkat Kañcaa 24: 1.. 27Binaa ɓaa gëmmbii ga Yéesu, ɓayyúu kiñam ee ɗú took kikaraa, iñaa ɗú tofɗu tóoh ñamat ee kaa meekisohat kiꞌínoh yen ga, en ɗanaa ɗú yahoo hel ken. 28Wayee ɓoꞌ woꞌꞌúu an: «Koynohkii meyoh ga kii tumsee sarah ga kooffaaɗa», kaa ñamatka ndaga ɓaa yéegalinndúuka yaama, kisaŋ hel ken yah ga iñaamaɗa. 29Mi woꞌ loo kiyah helaa, enndii waa garúu tahhoo kiwoꞌ wayee waa gari. En kiꞌenaa, mi mínin kitum iñaa neɓpoo, wayee mi ƴahka ya kitumoh mi yahi hel ɓoꞌ yiliis bi ɓaama attiꞌiroo ga tumeencaagoo caama. 30Iñaa mi ñam ee mi gërëmin Kooh gawaɗa, iñii tah ya ɓoꞌ ƴeeroo kiñaawal ga ñamahaama mi gërëmoh Kooh gawaɗa. 31Kon, waa ɗú ñam, waa ɗú an, ɓéeɓ iñaa ɗú mín kitum, ndamaa Kooh hotukat ga. 32Kaa tumat dara iñaa tahan kiɓúuk ɓuwii ga baakaaꞌ, ennda ga yaawúuꞌcii, ennda ga ɓuwii enussii yaawúuꞌɗa, ɓéeɓ ɓu-jaangii Kooh. 33Tumat fodiigoo: ga iñaa en tóoh, mi guuꞌguuluki ga kitum iñaa neɓ ɓuwii ɓéeɓɓa. Mi heeloo iñaa gën garoo rek, mi heeli iñaa gën ga ɓiɓoꞌ ɓiyewin, doonaa ɓa múc.

11

1Taabukattoo ga iñii mi tumiɗa, fodii dii mi ɓan, mi taabuk Kiristaaɗa.

Ekuk ɓeti na ƴaal ga ɗuuƴ jaangu

2Mi yii kañnjúu ga dii ɗú ɓii níindísukkoo ga iñaa en tóohɗa na ga dii ɗú abin yah kanak ga iñcii mi jëgíꞌtúuɗa. 3Wayee nak, mi waarin ɗú ínoh iñii yii: Ga ƴaaloo ƴaal, Kiristaanii en hafaa. Ga ɓeti nak ƴaal yërí en hafaa ee ga Kiristaanii Kooh yërí en hafaa. 4Ɓéeɓ ƴaal, yaa en na kikíim Kooh wala kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh, binaa ya ekuk baanunaa lak ya eꞌtii Kiristaa yii en hafɗa, céeꞌ. 5Ee ɓeti, binaa fa en na kikíim Kooh wala kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh, ya tes haf ɓuucuucaa, lak fa eꞌtii ƴaal yii en hafɗa, céeꞌ: fa man na ɓetifaa húusukin. 6Kon, binaa ɓeti mísoorukkiinaa, fa namat kinenuk hen. Ee waa kihúusuk wala kinenuk iñaa kaci ga ɓeti, kon ya mísoorukat hen. 7En kiꞌenaa, ƴaal jomoo kiꞌúul hafaagari ndaga ya nataal Kooh ee yërí teewoh ndamii Kooh. Ɓeti nak, yërí teewoh ndamii ƴaal. 8En kiꞌenaa, Kooh ɓeɓpii ga ɓeti ya sakka ƴaal, wayee ya ɓeɓ ga ƴaal, ya sakka ɓeti. 9Enndii ƴaal yërí Kooh sak ndaga ɓeti. Ɓeti yërí Kooh sak ndaga ƴaal. 10Iñaama tah, ɓeti jomin kiꞌúul yen ga hafaagari, kiteewoh an ƴaal en hafaa, ee ɓan, ndaga malaakacii. 11Moona déy, ga enii ɗu en wíinoo na Haꞌmudiiɗa, ɓeti mínoo kikaꞌ haŋci ya foñ ƴaal ee ƴaal mínoo kikaꞌ haŋci foñ ɓeti. 12En kiꞌenaa, daa ɓeti ɓewohu ga ƴaal sakussaɗa, ƴaal ɓan límukohi ga ɓeti ee ɓa ɓanak, ɓa meyoh ga Kooh.

13Malakat ga haffúu rek, jekin moos ɓeti kíimi Kooh, ya tes haf ɓuucuuce? 14Ɗú malak ga dii ëldúna en ɗanaa, ɗú hay kihot an kiɓay fen fihóoríꞌ enndii ndam ga ƴaal. 15Ee ga ɓeti nak, iñaama ndam gari. En kiꞌenaa, fen fihóoríꞌ eru ɓeti kikún hafaagari. 16Binaa laak ɓaa waaꞌ kinookoh ga iñcumanaa, ya ínohat an ɗí tumoo giliis gaa ɗal guma ee ɓuwii ga jaangii Koohɗa tumoo iñaama ɓan.

Cuuníinfii Haꞌmudii

17Ga iñii mi ƴah kiwoꞌ yii nak, mi kañorúu ga: hídohcii laaki ga díkaantirúuɗa ëewdohhiirúu fíkíi ga waasii wayee ca ɓaatirúu kisoofdoh fenoo. 18Ee sah, ga iñaa mi ɗeɓ kikelohɗa, an: saycaa ɗú hídoh kikíim Kooh tóoh, kihëgískoh laak ga díkaantirúu ee iñaama mi saminndi kigëm. 19En kiꞌenaa, kihëgískohkum ga díkaantirúuɗa jom kilaak hen, doonaa ɓuwii ga díkaantirúu yëgísin gíkɗa, ɓa hotuk.

20Kon binaa ɗú hídírukohaa, ɗú mínoo kiwoꞌ an cuuníinfii Haꞌmudii fërí ɗú en na kiñam. 21En kiꞌenaa, saycaa ɗú hídoh kiñam tóoh, ɓaa en ɓéeɓ gaawtuki kiñam kanukaagari. Kërí tah laaki garúu ɓuwaa ñammbii ee lak ɓíinoo ɓaa laal. 22En lak kiñam na kiꞌan doŋ hídírohhúunaa, ɗú mínoo kiꞌeem ga kaancaagarúune? Iñii tah ya ɗú faaliꞌꞌii ɓu-jaangii Kooh? Iñii tah ya ɗú kikaciꞌlukohi ɓuwii hóomíꞌtiiɗa? Ɗú waaꞌ mi woꞌꞌúu ya? Mi kañattúu ga iñaamane? Múk, mi kañoorúu!

23En kiꞌenaa, mi jëgíꞌtúu iñaa mi ɓewoh ga Haꞌmudiiɗa an: ga wekaa Yéesu, Haꞌmudii tíku ga yah ɓuwaa sagohee nariɗa, ya ɓeɓpa mbúurú, 24ya gërëmmba Kooh gawa, ya weelsohhawa, ya woꞌꞌa an: «Wii wërí en faanfiigoo erohu ndaga ɗúɗa; tumat iñuma, ɗú níindísukohiroo.» 25Fodaama ɓan, ga waa ɓa lëehíꞌta, ya ɓeɓpa kaas-biiñ, ya woꞌꞌa an: «Wii wërí teewoh kifiiliimunkii kiꞌaskii Kooh pok na ɓuwiigari, kooroh ga ñífiigoo ƴah kiꞌaamu ndaga ɗúɗa. Saycaa ɗú an ga tóoh, tumat ka kiníindísukkoo.» 26Saycaa ɗú ñam ga mbúuriima, ɗú an ga kaas biiñiima tóoh, lak ɗú yéegaloh kikaankii Haꞌmudii ee iñaama ƴah bi ga daa ya hayan.

27Kon nak, ɓéeɓ ɓaa fu ñam ga mbúurii Haꞌmudii, wala fu an ga kaasiigari ee fu eꞌtiiri céeꞌ ganaa, ínohaa an fu tooñin faanfii Haꞌmudii, fu tooñin ñífiigari. 28Kon ɓaa en ɓéeɓ malaksukohat hafci dijófíꞌ, lëehíraa ya han kiñam ga mbúuriima, ya an ga kaasiima. 29Ɓaa fu ñam ga mbúuriima, fu an ga kaasiima, ee fu halaattii ga faanfii Haꞌmudiinaa, ínohaa an fu nookin aylukaa Kooh ga ɗookfu. 30Iñaama tah kiɗúukool na kihiiboon yewin garúu, bi ɓiyewin garúu kaanin. 31Wayee nak binaa ɗu ɗewoh ga kimalaksuk haffuunaa, Kooh attiꞌooruu. 32Ee binaa Haꞌmudii attiꞌꞌuu watinaa, ya ennduu na kikoꞌ doonaa bëríinaa ya ƴah kiꞌattiꞌ ɓuwii ɓibóníꞌɓii kikaanɗa, ɗu bokidohsoo ga.

33Kon mbokcii, binaa ɗú hídírukoh kiñam cuuníinfaa Haꞌmudiinaa, yaa en ɓéeɓ sekat mooroomci. 34Laak yaa yaaɓ lool garúunaa, ya ñamat ga kaanci paaƴ, doonaa hídohciigarúu enoo iñaa tahan Kooh attiꞌꞌúu. Iñcum tes mi jom kilóogísohɗa, binaa mi hay dumanaa, mi malakca.

12

Iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa

1Mbokcii, ɗu hay ga loo iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗanaa, mi waaꞌtii dara appúu kúmpa ga. 2Ɗú ínohin an, kuɗewaa, ga wii ɗú pes ga kiyiifaꞌɗa, ɗú nooksee fodii búumíꞌ, ɗú ɓaa jaamuk koof, iñcaama mínoo kiwoꞌɗa. 3Kërí tah, mi waarin ɗú ínoh iñii yii dijófíꞌ: ɓaa taam na Helii Kooh, woꞌoo an Yéesu araamin. Ken mínoo kiwoꞌ ɓan an Yéesu yërí en Haꞌmudii, enndii an Helii yiselaꞌíꞌyii yërí onndika kiwoꞌaa.

4Iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa, ca wóotírohin, wayee Helii onohicaɗa ya yíinoo. 5Iñcii sasohu kitumɗa, ca wóotírohin, wayee Haꞌmudii sasohcaɗa ya yíinoo. 6Iñcii Kooh oni ɓuwii kitumɗa, ca wóotírohin, wayee ya yii ya mínlukoh ɓéeɓ kitum iñaa en tóohɗa, ya yíinoo. 7Fodaama, ɓaa en ɓéeɓ garuu laakin iñaa Helii yiselaꞌíꞌyii onndi kiꞌamɗoh ɓéeɓ ɓuwii gëminɗa. 8Yii, Helii onndi kiñaañ ga kiwoꞌ; yay, Heliima onndi kilaak hel ga kiwoꞌ. 9Heliima onnda ɓo yiliis kilaak ngëm wiyëgísíꞌ; Heliima wa rekɗa, wa onnda ɓan ɓoꞌ yiliis kiwëkíꞌ ɗúukoolíꞌ; 10yiliis yaa, Heliima onndi kimín kitum kíntaan. Ɓoꞌ yiliis, Heliima onndari kiyéegaloh Woꞌeenaa meyoh ga Koohɗa; yiliis, Heliima onndari kimín kiꞌínohsoh iñaa meyoh ga Helii Kooh na iñaa meyoh ga helcii cibóníꞌcii. Ɓoꞌ yiliis, Heliima onndi kiwoꞌ lakcaa ɓoꞌ-súusúus kelohooca; yiliis, Heliima onndi kilóogísoh lakcaama. 11Heliima onohi iñciima tóohcaɗa, ya yíinoo doŋ. Yaa en ɓéeɓ ya waꞌtaa iñaa bokkii na waa mooroomfu, fodaa ya waarohkaɗa.

Jaangii mëdírohu na faan ɓoꞌ-súusúus

12En kiꞌenaa, faan fa fíinoo, wayee céeꞌcii en gaɗa yewinin. Céeꞌcii ɓéeɓca nak, ga dii ca hín kiyewinɗa tóoh, ɓéeɓca cërí bok ennda faanfii fa fíinoo. Man fodaama ga Kiristaanii. 13Ɗu ɓéeɓpuu, ɗu bëtísiꞌu ga Heliima en wíinooɗa, kibok kiꞌen faan fíinoo ga Kiristaanii: ennda yaawúuꞌ, ennda ɓaa enndii yaawúuꞌ, ennda ñaam, ennda ɓaa enndii ñaam, ɗu ɓéeɓpuu ɗu bokin kiꞌëníru ga Heliima. 14En kiꞌenaa, faan enndii céeꞌ wíinoo, wayee ca yewinin. 15Binaa kot woꞌ an: «Waa mi enndii yah, mi bokkii ga faanfii», iñaama enndii kayoh. Kiꞌenndii yah, hoonohoowa kiꞌen céeꞌ ga faanfii. 16Ee binaa nof woꞌ an: «Waa mi enndii kuhas, mi bokkii ga faanfii», iñaama enndii kayoh. Kiꞌenndii has hoonohoowa kiꞌen céeꞌ ga faanfii. 17Binaa ɓoꞌ, faanfaagari ɓéeɓfa enee tóoh hasaa, eneenaa ya mínan na kikeloh? Ee ɓoꞌ, faanfaagari enee tóoh nofaa, eneenaa ya mínan na kiꞌéeñɗuk? 18Kooh nak, céeꞌcii ga faanfiiɗa, waa en tóoh ya hanohɗinwa ga daa ya waarohwaɗa. 19Binaa faanfii ɓéeɓfa enee tóoh céeꞌ wíinoo dogaa, eneenaa woꞌsoo faan. 20En kiꞌenaa, céeꞌcii ga faanɗa yewinin wayee ɓéeɓca cërí bok ennda faanfii.

21Kon, kuhas mínoo kiwoꞌ yah an: «Mi laakkii sooli garaa!». Ee haf mínoo kiwoꞌ kotcii an «Mi laakkii sooli garúu!». 22Iñaama sah mínoo kilaak. Céeꞌcii ga faanfii ee ɗu am an ca wëñ kilaakoo dooliɗa, ca laakin solu wiyaak. 23Céeꞌcii en ga faanfii ee ɗu tíkkii daraɗa, cërí ɗu wëñ kiꞌeꞌ céeꞌ. Fodaama, cii en ga faanfii ee ca moroo kiwoꞌɗa, toputuꞌsi hen bi jof. 24Ee céeꞌcii en ga faanfii ee ca hotukinɗa, soolukkii kitoputuꞌ iñaa hínɗa. En kiꞌenaa, Kooh sakin faan ya tummba bi céeꞌcii tíkussi daraɗa, ca wëñ kiꞌeru céeꞌ. 25Ya tumin iñaama, en ɗanaa kihëgískoh laakoo ga díkaanti céeꞌcii faanfii, wayee waa en ɓéeɓ amɗoh caa tesɗa. 26Binaa laak iñaa mesik céeꞌ wíinoo ga faanfiinaa, ɓéeɓ céeꞌcii tesɗa yéeŋ mesiklaataama. Ee binaa céeꞌ wíinoo ga faanfii eru ndamaa, ɓéeɓ céeꞌcii tesɗa cërí boki nawa kineɓluk.

27Ɗú ɓéeɓpúu, ɗú ɓërí en faanfii Kiristaa, ee ɓaa en ɓéeɓ garúu ya céeꞌ ga faanfii fiima. 28Kooh fal ɓuwii ga jaangii fodaama: ya kuliyukiꞌ apotaaꞌcii, ya tíkka sëldíiga-Koohcii ga, ya tíkissa jëgírohcii ga. Lëehíꞌta ɓuwii ya on kimín kitum kíntaanɗa tíkka ga, ɓii ya on kimín kiwëkíꞌ ɗúukoolɗa tíkka ga, ɓii ya on kimín kidímalohɗa tíkka ga, ɓii ya on kimín kikuliyuk mboolooɗa tíkka ga, ɓii ya on kimín kiwoꞌ lakcaa ɓoꞌ-súusúus kelohooɗa han ga kitík.

29Man enndii ɓéeɓ en apotaaꞌ? Man enndii ɓéeɓ en sëldíiga-Kooh? Man enndii ɓéeɓ mín kijëgíroh? Man enndii ɓéeɓ mín kitum kíntaan? 30Man enndii ɓéeɓ mín kiwëkíꞌ ɗúukool? Man enndii ɓéeɓ mín kiwoꞌ lakcaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo? Man enndii ɓéeɓ mín kilóogísoh lakciima? 31Kon, kaantukohat kilaas ga iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohi wëñ kiyakɗa. Diimaɗa nak, mi hayyúu kiteeɓ waas wiliis waa gën waascii tóohca.

13

Kiwaaroh wëñ kiyak iñaa en tóoh

1Luu enee an mi mínin kiwoꞌ ɓéeɓ lakcii ɓuwii na ɓan caa malaakacaa, binaa mi waaꞌtii ɓuwiinaa, lak mi enndii dara. Mi man na jëelëelaa en na kitíp wala hanaa en na kitíp ee ca newoo ga nof. 2Luu enee an Kooh oninndoo kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh gari, mi ínoh kúmpafaa en tóoh, mi laak hel ga iñaa en tóoh, mi laak ngëm wiyëgísíꞌ waa onanndoo kimín kitool jaŋjaŋ sah, en an mi waaꞌtii ɓuwiinaa, lak mi enndii dara. 3Luu mi warohee ɓéeɓ alaliigoo ɓuwii laakooɗa, mi eroh ɓan faanfiigoo, fa tëkíru13: 3 Laakin lëegísohcaa woꞌ daama an: «mi eroh ɓan faanfiigoo, mi ɓëwíꞌ haffoo ga» ; binaa mi waaꞌtii ɓuwiinaa, iñaama laakɗooroo jeriñ wíinoo.

4Kiwaaroh taam na kimúuñɗoh, kiwaaroh taam na kijof ga mooroomfu, kiwaaroh taammbii na kiꞌiñaan, ka taammbii na kindamuk, ka taammbii na kiɓëwíꞌ haffu. 5Ɓaa waarin ɓoꞌ aasoo ga iñaa apohin kaci, ya heeloo rek iñaa gën gari haŋci, gaawoo kiꞌayluk, aboo aylook. 6Ɓaa waarin ɓoꞌ safaroo ga iñaa júɓpii wayee safari ga iñaa en kayoh. 7Ɓaa waarin ɓoꞌ múuñɗi ɓéeɓ hen ga tóoh, ya laaki ngëm ga iñaa en tóoh, ya laaki yaakaaꞌ ga iñaa en tóoh, ya tooki kikooruk iñaa en tóoh.

8Kiwaaroh faayoo. Kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh hay kileeh bes; kiwoꞌ lakcaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo hay kileeh bes; kilaak hel hay kileeh ɓan. 9En kiꞌenaa, ɗu ínohoo bi mat ee woꞌeencii meyoh ga Kooh ɗu yéegalohiɗa, ɗu woꞌooca bi mat. 10Wayee iñaa matinɗa hay bëríinaa, iñaa mattii leeh.

11Wii mi en oomaaɗa, woꞌeenndoo enee woꞌeen oomaa, halaattoo enee halaat oomaa, helloo enee hel oomaa. Ga dii mi enin yaakɗa, mi foñin iñaama oomaa enukohiɗa. 12Watifii wati, ɗu ëlmísi hen fodii ɓaa malak ga seetufaa leeꞌtii. Wayee bes waa hay, ɗu hay kihot jemeet ga hasciigaruu. Watifii wati ɓan, iñii mi ínohɗa mattii, wayee bes waa hay, mi hay kiꞌínoh bi mat fodii dii Kooh ínohhooɗa.

13Diimaɗa nak, enaamacii kaahaycii cii cërí lísan kilaak bi taaꞌ, ennda: ngëm, yaakaaꞌ na kiwaaroh; ee wii wëñ ga kiyakɗa wërí en kiwaaroh.

14

Kiwoꞌ ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoowa na kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh

1Kon díirukat kiwaaꞌ mooroommbúu. Kaantukohat kilaas ga iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa, wëñaa ga kiyéegaloh woꞌeenii meyoh ga Kooh. 2En kiꞌenaa, binaa ɓoꞌ woꞌ ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, ya woꞌꞌii na ɓuwii, wayee ya woꞌ na Kooh kep, ndaga ken ínohoo iñaa ya woꞌɗa. Ya woꞌ woꞌeencaa en kúmpa, caa Helii yiselaꞌíꞌyii onndi kiwoꞌ. 3Wayee ɓaa yéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh, woꞌ na ɓuwii kiyëgísíꞌ ngëmaagaɓa, kidaasɓa na kidëlíꞌ helcaagaɓa. 4Ɓaa woꞌ ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo, ya ɓaat kiyëgísíꞌ ngëmaagari ga hafci. Ɓaa yéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh, ya yëgísíꞌ ngëmaa ɓu-jaangaa ɓéeɓɓa. 5Mi waarin ɗú ɓéeɓpúu ɗú woꞌ lakcaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo, wayee mi wëñ kiwaaꞌ ɗú yéegaloh woꞌeen, caa meyoh ga Kooh. En kiꞌenaa, ɓaa yéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh ga lakaa ɓuwaa kelohin, yërí wëñ ɓuwaa kilaakiꞌ jeriñ loo ɓaa woꞌ ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo, wala book ya lóogísoh iñaa ya woꞌɗa, en ɗanaa, ya on ɓéeɓ ɓu-jaangaa kiyëgís ga ngëmaagaɓa.

6Mbokcii, binaa mi hay garúu, mi woꞌ narúu lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, jeriñii wiida mi laakɗanndúu? Iñaa gënɗa kay, woꞌeenaa mi woꞌan narúuɗa ínohlukohhúu iñaa Kooh teeɓpoo, wa ínohlukohhúu yen, wa yéegallúu woꞌeenaa meyoh ga Kooh wa kijëgíꞌtúu.

7Malakat ga iñcii típsiɗa, fodii mbiiɓ na riiti: binaa típaagaca kooꞌtii waasaa, ɓoꞌ mínan na kiꞌínoh iñaa mbiiwaa woꞌɗa wala riitaa? 8Ee ɓan kúlúɓ, binaa típussii bi leeꞌ, ɓuwaa ínoh iñaa laakɗanaa, ɓii meyanɓa kiheñohnee? 9Fodaama ɓan, ɗú woꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, ɓuwaa tuman na bi ɓa ínoh iñaa ɗú woꞌɗa? Madan na ɗú woꞌ ga uurisii rek.

10Lakcii ga ëldúnaɗa, ga dii ca hín kiyewinɗa tóoh, waa en ɓéeɓ gaca laakin ɓuwaa laakiwa. 11Binaa ɓoꞌ woꞌ lak ee mi kelohoowanaa, ɓaa woꞌ lakaaɗa mi man gari fodii ɓaa meyoh ín ee ya man garoo ɓan fodii ɓaa meyoh ín. 12Kon nak, ɗú ɓii ɗú kaantukoh ga kilaas ga iñcii Helii yiselaꞌíꞌyii onohiɗa, namat kiheel kiwëñíꞌ ga iñaa yëgísɗan ngëmii ɓu-jaangii.

13Kërí tah, ɓaa woꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, ya kíimat Kooh onndi kimín kilóogísoh iñaa ya woꞌɗa. 14Binaa mi kíim Kooh ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, keeñaagoo waa ga iñaa mi kíimɗa, wayee helaagoo gaa ga.

15Kon mi jom na kitum? Mi kíim Koohaa, mi kíimanndi na keeñiigoo ee mi kíimaanndi ɓan heliigoo en ga iñaa mi woꞌɗa. Mi ƴeek Koohaa, mi ƴeekanndi na keeñiigoo ee mi ƴeekanndi ɓan heliigoo en ga iñaa mi woꞌɗa. 16Fu en na kigërëm Kooh na keeñaagaraa doŋ, fu woꞌ ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, ɓaa en daama ee en sagac ga iñaamaɗa mínan na kiwoꞌ «Aameen» ga iñaa fu woꞌɗa ee lak ya ínohoo iñcaa fu woꞌɗa? 17En kiꞌenaa, fu gërëmin Kooh bi jofin, wayee yii en daama ee sagac ga iñaamaɗa, ngëmaagari, fu ɓaattiiwa kiyëgísíꞌ.

18Mi gërëmin Kooh ga dii mi wëñnjúu ɓéeɓpúu kiwoꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohooɗa, 19wayee ga ɗuuƴ jaangu, kiwoꞌ toonaa tiyëtúus taa ɓoꞌ mín kiꞌínoh gënëlloo kiwoꞌ toonaa tijúnni-daaŋkaah (10.000) ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo.

20Mbokcii, ɗú en na kihalaat ga yenaa, kaa ɓayat hel oomaa. Iñaa aaw ga yibóníꞌ, madat na oomaa ga, wayee en ga iñaa aaw ga kihalaataa, enat yaak. 21Bíduunun ga Këyítfaa an:

«*Haꞌmudii woꞌ an:

Mi hay kiwoꞌ na heetaama ga lakaa ɓa ínohoo,

kooroh ga kúuw ɓuwaa meyoh ín,

wayee bi wati ɓa ƴahhiiroo kisúkúruk»14: 21 Malkat Ísayíi 28: 11-12..

22Kon, binaa ɓoꞌ woꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, enndii ɓuwaa gëminɗa tahka, wayee iñaama teeɓ ɓuwaa gëmmbiiɗa an Kooh waaꞌtii naɓa kiwoꞌ. Wayee binaa ɓoꞌ yéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Koohaa, enndii ɓuwaa gëmmbiiɗa tahka, wayee iñaama en kiteeɓ ɓuwaa gëminɗa an Kooh waarin naɓa kiwoꞌ. 23Kon binaa ɓu-jaangaa ɓéeɓɓa hídírukoh, ɓéeɓ aaw kiwoꞌ ga lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, ɓuwaa enu sagac ga iñaama, wala ɓuwaa gëmmbii duum aasu garúunaa, ɓa woꞌanndii an ɗú nam kidof hene? 24Ee binaa ɓéeɓ aaw kiyéegaloh woꞌeencaa meyoh ga Koohaa, ɓaa gëmmbii duum wala ɓaa en sagac ga iñaama aas garúunaa, iñaa ya keloh ɓéeɓ woꞌɗa hayyi kiꞌon kihot baakaaraagari ee ya ínoh an ya attiꞌuunun. 25Fodaama, iñcaa ɗaakukee ga keeñciɗa, ya meƴdohca faŋ. Daama ya hay kiƴíꞌ, ya yíp púk, ya jaamuk Kooh ee ya woꞌ ga fíkíi ɓéeɓ an kayoh-kayohɗa Kooh yii ga leeloorúu.

Daa ɗú tíinɗan jaangiiɗa

26Kon mbokcii, iñii yiida jom kilaak? Binaa ɗú hídoh, yii jom kiƴeek Kooh, yii kijëgíroh, yíinoo kiwoꞌ iñaa Kooh teeɓpi, yiliis kiwoꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo, yiliisyaa kilóogísoh woꞌeenaama. Iñcaama tumsat kiɓaat kiyëgísíꞌ ngëmaa ɓuwaa. 27Binaa laak ɓuwaa ƴah kiwoꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoonaa, ɓoꞌ ɓanak woꞌat. Yewin bi yewinaa ɓaahay woꞌat ee enat yíinoo yíinoo, laak ɓaa lóogísohi. 28Laakkii ɓaa lóogísohanaa, ɓa hanat kiwoꞌ dara ga fíkíi mbooloomaa, ɓa woꞌat ga helɓa eem ga díkaantiɓa na Kooh. 29Binaa laak ɓuwaa ƴah kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Koohaa, enat ɓoꞌ ɓanak wala ɓaahay ɓaa woꞌan ee ɓíinoo malaksukoh iñaa ɓa woꞌɗa ati kayoh. 30Wayee ɓoꞌ yiliis yaa en daama, laak iñaa Kooh teeɓpinaa, yaa en na kiwoꞌɗa, ɗekohat. 31Ɗú ɓéeɓpúu ɗú mín kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh, wayee enat yíinoo yíinoo, en ɗanaa ɓéeɓ mín kijaŋ yen ga woꞌeenaa ɗú woꞌɗa ee daasɓa ga ngëmaagaɓa. 32Ɓuwii yéegalohi woꞌeenaa meyoh ga Koohɗa matuunun ga daa ɓa tíidiri iñiima Helii yiselaꞌíꞌyii onɓa kitumɗa. 33En kiꞌenaa, Kooh enndii Kooh logoh-logoh wayee ya Kooh jam.

Ɗú jom kitum fodii ka tumsi ga ɗuuƴ tóoh jaangucii ɓuwii en ɓuu Koohɗa, 34binaa ɗú hídírukohaa, ɓeticum ɓa ɗekohat. En kiꞌenaa, ɓa onussii da kiwoꞌ, ɓa jom kiꞌíis tóoh ga yah ƴaalcum fodaa ka bídu ga Waasaa Móyíisɗa. 35Binaa ɓa waaꞌ kiꞌínohaa, ɓa sekat bi ɓa leꞌ kaan, ɓa meekis ƴaalɓa. Ɓeti tuuk ga jaangu woꞌi, iñaama jekkii.

36Ɗú fooŋ an woꞌeenii Kooh límukoh garúune? Ati ɗú fooŋ an ɗú doŋ ɗú ɓërí laas gawa? 37En laakin garúu ɓaa tík hafci an ya sëldíiga-Kooh, wala an ya yii na Helii yiselaꞌíꞌyiinaa, ya jomin kitook an iñii mi bínndúu yii yërí Haꞌmudii nakoh. 38Ee binaa laak ɓaa tookkii iñii mi woꞌɗanaa, ya ínohat an Kooh tookkiiri ɓan.

39Kon mbokcii, kaantukohat ga kiyéegaloh woꞌeenaa meyoh ga Kooh wayee kaa hoonohat ken kiwoꞌ lakaa ɓoꞌ-súusúus kelohoo. 40Iñaa ɗú tum tóoh, tumatwa daa wëñ kimoꞌ ee hanat kilaak logoh-logoh.

15

Kimílískaa Kiristaanii

1Mbokcii, mi enndúu na kiníindís Hewhewii winéwíꞌwii mi yéegaleerúu, ɗú laassawa ee ɗú abin gawa bi wiyëgísinɗa. 2Hewhewiima wërí onanndúu kimúc binaa ɗú am wa bi yëgís fodaa mi yéegaleerúuwaɗanaa. Binaa ɗú ammbiiwa ɗanaa, ngëmiigarúu enin sooƴ.

3Mi ɗeɓpúu kijëgíꞌ iñaa mi ga kihaffoo mi laaseeɗa, ee wërí en an: Kiristaanii kaanin ndaga baakaaꞌciigaruu fodaa ka bídu ga Këyítfaaɗa, 4ya acussa, ee ga besaa wukaahaywaa ya mílíssa ga ɓuwaa kaaninɗa fodaa ka bídu ga Këyítfaaɗa. 5Waa ennda ɗa, ya feeñukka Peeꞌ15: 5 Teekaa «Kefaas» wërí woꞌu ga bíncii dii., tíkka ga ya feeñukkaa ɓéeɓ apotaaꞌcaa ɓidaaŋkaah na ɓanakɓaa. 6Tíkíssa ga, ga waas kíinoo ya feeñukka ga tëelíbéecaagari iñaa wëñ ɓiɓoꞌ ɓitéeméeꞌ-yëtúus (500). Ga ɓuwaama, laakin ɓuwaa kaan ga wayee iñaa wëñ gaɓaɗa yii lís kipes. 7Lëehíꞌta, ya feeñukka Saak, tíkka ga, ya feeñukka apotaaꞌcaa ɓéeɓɓa. 8Ga ɓuwii ya feeñukɗa, mi yërí mëeñjoh ga, mi yii mi man na liiraa mattiiɗa.

9En kiꞌenaa, mi yërí hanoh fenoo ga apotaaꞌcii ɓéeɓɓa. Joobinndoo sah kiɓayu apotaaꞌ, ndaga mi dëkee ga kihatal ga kipes ɓu-jaangii Kooh. 10Wayee Kooh ga kijofkiigari yërí onndoo kiꞌen ɓii mi en ɗa, ee kijofkii ya teeɓpooɗa enndii sooƴ. Ee sah, mi lëgëyin iñaa paaf iñii apotaaꞌcii ɓíinoo lëgëyɗa. Wayee nak enndii mi, kijofkii Kooh taam narooɗa kërí lëgëyka. 11Waa en mi, waa en apotaaꞌcii tesɗa, Hewhewiima wërí ɗí en na kiyéegaloh, ee wërí ɗú gëm.

Ɓuwii kaaninɗa hay kimílísu ɓan

12Waa ɗí yéegaloh an Kiristaanii mílísin ga ɓuwaa kaaninɗa, mín na kiꞌen laak garúu ɓuwaa woꞌ an kimílís laakoo? 13En an kimílís laakoonaa, ya Kiristaanii ɓan mílíssii. 14Ee en an Kiristaanii mílíssiinaa, iñii ɗí yéegalohɗa dara gaaga ee ngëmiigarúu enin ɓuucuuc. 15Ee ɓan, ɗí seediꞌɗin Kooh iñaa laakkii ndaga ɗí yéegaloh an ya mílísɗin Kiristaanii ee lak ya mílísiꞌtiiri, waa an ɓuwaa kaaninɗa mílísanndii. 16En kiꞌenaa, en an ɓuwii kaaninɗa mílísanndiinaa, ya Kiristaanii ɓan mílíssii. 17Ee en Kiristaanii mílíssiinaa, ngëmiigarúu enin sooƴ ee ɗú ɓii lís kikooruk baakaaꞌciigarúu. 18Ee en fodaamanaa, ɓéeɓ ɓuwii kaanu na ngëmaagaɓa ga Kiristaaniiɗa níiliꞌuunun. 19En an yaakaarii ɗu laak ga Kiristaaɗa eem ga kipeskiigaruu ga ëldúna rekaa, laakkii ɓoꞌ-súusúus yaa cal kiyërëm bi paaffuu.

20Kayohfii nak fërí en an Kiristaanii lëgísin halaa kimílís, ee fodaama ya teewohin an ɓuwaa kaaninɗa hay kimílísu. 21En kiꞌenaa, ɓoꞌ yíinoo yërí haydoh kikaan, fodaama ɓoꞌ yíinoo yërí haydoh kimílís ɓan. 22Fodii dii ɓuwii ɓéeɓɓa hay kikaan ndaga dii ɓa en wíinoo na Aadamaɗa, fodaama ɓan, ɓéeɓ ɓuwii en wíinoo na Kiristaaniiɗa, ɓa hay kiɓoyukis kipes, 23wayee ɓaa en ɓéeɓ na wahtaagari: Kiristaanii lëgísin halaa, mílísin, ee bëríinaa ya hayisanɗa ɓuwii en ɓuuciɗa mílísu. 24Lëehíraa, kileeh ëldúna tík ga: Kiristaanii hay kiɗúbíꞌ ɓéeɓ iñcii ga díkaanti ɗook na kakayɗa, ɓéeɓ cii en na kinguuruk ga ëldúnaɗa, ɓéeɓ cii laakin dooli ga ëldúnaɗa, lëehíraa ya ík Kooh Paamudii nguurii. 25En kiꞌenaa, Kiristaanii jom kinguuruk bi ga daa ya togan ga ɗook ɓéeɓ ɓuwii sagoh nariɗa. 26Ee kikaan kërí en iñii sagoh na ɓuwii mëeñjoh kiɗúbíruɗa, 27ndaga bidu ga Këyítfaa an: «Ya togin ga ɗook tóoh.» Wayee leerin an woꞌeeniima an: «ga ɗook tóohɗa», Kooh bokkii ga, ya yii ya onndi kitoŋ ga ɗook tóohɗa. 28Ee binaa Kiristaanii toŋ ga ɗook tóohaa, ya kowukii, ya hay kitík tóoh ga yah Kooh yii oneeri kitoŋ ga ɗook tóohɗa. Fodaama Kooh hay kinguuruk, gom ga tóoh.

29Laakin ɓuwaa bëtísiꞌuki ga teek ɓuwaa kaaninɗa. En an kimílís laakoonaa, iñaama laak jeriñii wiida? En an ɓuwaa kaaninɗa mílíssanndiinaa, ɓa bëtísiꞌuki ya ga teek ɓuwaama15: 29 Hewhewaama, ken ínohoo daa wa manɗa. Mínin kiꞌen an laakee ɓaa kaan ee lak ya bëtísiꞌussii, ɓoꞌ yiliis tummbaka ga teekci. Laakin ɓuwaa halaat ɓan an iñaama waaꞌ kiwoꞌ an kibëtísiꞌu, ga waama, man na kiharuk ndaga ɓéeɓ ɓaa taabuk Yéesu ee took kibëtísiꞌunaa mínin kiꞌapu. 30Ee ɗí ɓan, iñii tah ya wahtaa en tóoh, ɗí tooni kumuunndíi ga?. 31Mbokcii, wóorin an kooh-wíisfaa en tóoh mi hídoh na kikaan fodii dii wóorinndoo an mi ndamukohirúu ga dii ɗú en wíinoo na Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruuɗa. 32En an heñaagoo ga teeraa Efees na rap-luufcaaɗa eemee ga dii ɓoꞌ-súusúus hotohiwaɗanaa, eneenaa wa jeriñanndoo ya? En lak ɓuwii kaaninɗa mílíssanndiinaa, kon ɗu tumat fodaa ka bídu ga këyítfaaɗa: «Ɗu ñamat, ɗu ani, ndaga kuwis ɗu hay kikaan.» 33Kaa ɗúkat haffúu ga iñaama: taaboh wibóníꞌ yasohin jíku wijófíꞌ. 34Soofdohat helciigarúu kayoh-kayohɗa, ɗú íis kibaakaaꞌ. En kiꞌenaa, laakin garúu ɓuwaa ínohsoo Kooh. Kon ɗú jomin ga kikaciꞌ!

Faanfaa ɗu mílísohu nafaɗa

35Heƴna hay kilaak ɓaa meekisoh an: «ɓuwaa kaaninɗa ɓa mílísan na? Ɓa hayisan na faanfaa man na»? 36Ɓaama yërí lohoƴ hel! Binaa ɓoꞌ sok pesohaa pa jom kikaan hen paaƴ bi pa paalaa. 37Binaa ɓoꞌ en na kisokaa, ya soki pesoh, mín kiꞌen beli wala pesoh piliis, wayee enndii kedikkaa meyi gaɗa kërí ya sokee. 38Lëehíraa, Kooh meƴdoh ga pesohpaama kedik, ee ka man ga daa ya waaꞌ ka manɗa: pesohpaa en ɓéeɓ na kedikkaa jom ga kimeƴɗa.

39Iñcii Kooh bínɗa wíinoo bokkii na mooroomci faan. Ɓoꞌ-súusúus faanfaagari man haŋfa, júuꞌ faanfaagari man haŋfa, selcii faancaagaɓa man haŋca, jëncii faancaagaɓa man haŋca.

40Laakin iñcaa bídu en ga asamaan, laakin ɓan caa en ga kakayfii. Caa en ga asamaanɗa meliclaataagaca manndii na meliclaatii cii en ga kakayfiiɗa. 41Nohii meliclaatiigawa man haŋwa, ñiidii meliclaatiigawa man haŋwa, olcii meliclaatiigaca man haŋca. Ee sah kuꞌolkaa en ɓéeɓ manndii na mooroomci meliclaat.

42Kimílískaa ɓuwaa kaaninɗa ƴah kiman fodaama: faanfii acsi fodii pesohpaa soku, fa nopin, wayee fa mílísaa, fa nopsisoo bi taaꞌ; 43fii acsiɗa sepiꞌin ee mínoo dara, wayee fa mílísɗunaa, fa hay kimoꞌ ee líif na ndam na dooli; 44fii acsiɗa iñaa hotu-faan, wayee fa mílísɗunaa, fa ƴah faanfaa líif na Helaa Kooh. Waa faanfaa en hotu rek laakin, kon faanfaa líif na Helii Kooh laakin. 45Kërí tah, bídu ga Këyítfaa an: «Aadama yii deɓ kisakuɗa enin ɓoꞌ yaa íikin. Aadama yii mëeñjoh en Kiristaaniiɗa nak, enin Helii onohi kipesɗa.» 46Ɓii taam na Helii Koohɗa enndii yërí ɗewi kihay. Ɓii ɓay faanfaa fiɓuucuuc kesiɗa yërí ɗewi paaƴ, lëehíraa, yii líif na Helii Koohɗa han kihay. 47Ɓii ɗeɓ kiwoꞌuɗa meyoh ga pëndël kakay, wayee ɓii yukanakyii meyoh asamaan. 48Ɓu-ëldúna faanciigaɓa man na faanfii ɓii ɗeɓ, saku na pëndëlɗa ee ɓuwaa ƴah ga asamaanɗa faancaagaɓa madan na faanfii yii meyoh asamaanɗa. 49Fodaama, ɗu nataal Aadama yii saku na pëndël kakayɗa, ɗu hay kinataal ɓan Aadama yaa meyoh asamaanɗa.

50Mbokcii, iñii mi woꞌꞌúuɗa wërí en an: faanfaa ɓayin koynoh na ñíf mínoo kilam Nguuraa Kooh ee iñaa nopin mínoo kilam iñaa ƴahhii kinop bi taaꞌ.

51Mi hayyúu kiwoꞌ iñii yii ee en kúmpa garúuɗa an: enndii ɗu ɓéeɓpuu ɗu ɓërí ƴah kikooroh ga kikaan wayee ɗu ɓéeɓpuu ɗu hay kisúpítu. 52Iñaama hay kigaaw en fan kiñëpísiruk. Ɗu hay kisúpítu binaa mbiiwaa mëeñjohanɗa ríiraa. Mbiiwaa ríiraa ɓuwaa kaaninɗa hay kimílísu, ɓa ɓay faancaa nopanndii bi taaꞌ. Ɗu nak, ɗu hay kisúpítu. 53Faanfiigarúu ƴah kinopɗa hay kisúpítu fa en faanfaa nopanndii bi taaꞌ, ee faanfiima ƴah kikaanɗa, fa súpítu, fa en faanfaa kaansisoo bi taaꞌ. 54Binaa faanfaa ƴah kinop súpítu faanfaa nopanndii, ee faanfaa ƴah kikaan súpítu faanfaa kaananndiinaa, iñii yii bídu ga Këyítfaaɗa dal kilaak an: «Kooh laakin ndam wimëtíꞌ ga ɗook kikaan, ka ɗúbin»15: 54 Malkat Ísayíi 25: 8.. 55Éeƴ kikaan ndamiigaraa wada?

Éeƴ kikaan kútúŋkaagaraa kada?15: 55 Malkat Osee 13: 14.

56Kútúŋkii kikaan kërí en baakaaꞌ, ee baakaaꞌ ɓewohi dooliigari ga Waasii Móyíis. 57Kooh kañsat ya yii ya onnduu kilaak ndam ga ɗook kikaanɗa, kooroh ga Yéesu Kiristaa, Haꞌmudiigaruu. 58Kon mbokcii mi keeñukinɗa, abat bi yëgís, ɗú tuuk tek ɗú kaantukohat ga lëgëyii Haꞌmudii; ínohat an lëgëyii ɗú en na kitumiꞌ Haꞌmudiiɗa enoo sooƴ.

16

Hëelísaa nëgírohu kiwosoh ɓu-jaangaa ga Yéerúsaleemɗa

1Diimaɗa, ɗu paafat ga loo iñcaa jom kinëgírohu kidímal ɓuwaa en ɓuu Kooh ga teeraa Yéerúsaleemɗa. Tumat ɗú ɓan fodaa mi nak ɓuwaa ga jaangucaa ga gohaa Galasíiɗa. 2Dímaasaa en tóoh ɓaa en ɓéeɓ iñaa ya laakiɗa, ya nísat ga ya faan haŋ ga kaanci. En ɗanaa, ken sekoo mi hayaa, iñcaama han kinëgírohu. 3Binaa mi hay dumanaa, ɓuwaa ɗú tananɗa, mi hay kitík kopaꞌcaa ɗú erohanɗa ga yahɓa, mi wosɓa ɓa ɓayca Yéerúsaleem, mi bín këyít ɓa ɓaydoh. 4En sooluk mi ɓan mi karaa, ɓa hay naroo kitaam.

Iñcaa Pool waayuk kitíinɗa

5Mi hay garúu kihay wayee mi koorohan paaƴ gohaa Maseduwaan, ndaga mi jom da kikooꞌ. 6Mín kiꞌen mi hayaa, mi en narúu bi sam kimaañ, wala sah mi yuŋ duma bi fiyoonfii paaf. Ee iñaama hayyúu kiꞌon ɗú amɗohhoo ga ɓaawiigoo bi mi leꞌ daa mi aawɗa. 7En kiꞌenaa, mi waaꞌtii rek kikooroh garúu, mi hottúunaa mi paaf. Mi yaakaarin kiꞌen narúu bi sam kimaañ, Haꞌmudii onndookanaa. 8Wayee mi yugan dii ga teerii Efees bi ga hewii Pantakot. 9En kiꞌenaa, Kooh lëgísɗinndoo hal wiyaak, waa onanndoo kitum lëgëyiigari dii, hídaa dii ɓuwii mi jom naɓa kileŋkoh yewinɗa tóoh.

10Binaa Tímotée leꞌ dumanaa, abatti yah kanak, en ɗanaa keeñci soos, ndaga fodiigoo ya tum lëgëyii Haꞌmudii. 11Kon ken hanatti kiꞌeew. Binaa ya en na kiɓoyukaa, eratti iñaa ya soolukɗa bi ya mín kihay bi garoo. En kiꞌenaa mi sekki, ya na mbok-kerceencum ɓenndiɗa.

12Apoloos mbok-kerceeniigarúu nak mi daasinndi waas ciyewin kihay garúu ya taam na mbok-kerceencum en na kihayu dumaɗa, wayee ya waaꞌtiika kitum diimaɗa, hanaa ya koluk ganaa, ya hay.

Iñcii mëeñjoh Pool ebil ɓu-Korenti kitumɗa

13Enat weceŋ, ɗú am ngëmii bi yëgís. Kaa niikat ee enat gík. 14Ɓéeɓ iñaa ɗú tum taabat ga na kiwaaroh.

15Mbokcii, ɗú ínohin an Estefanaas na ɓu-kaanci ɓërí en ɓuwaa ɗeɓ kigëm ga Yéesu Kiristaa ga ɓéeɓ ɓu-gohaa Akay ee ɓa ɓërí en ɓuwaa erohin hafɓa tóoh ga kiꞌamɗoh ɓéeɓ ɓuwii en ɓu-Koohɗa. Kon nak mbokcii, mi kíimmbúu, 16kelohɗat ɓuwaa man fodaama, ɓa na ɓéeɓ ɓuwaa taam naɓa ga lëgëyumɗa.

17Keeñnjoo sooseera seɓ ga wii Estefanaas, Footinatiis, na Akaykiis hayu garooɗa. Ɓa tumɗinndoo iñaa kiꞌúsaay hoonohhúu kitumiꞌtooriɗa 18Ɓa dëlɗin helloo fodaa ɓa dëlíree hellúuɗa. Kon mbokcii, ɓuwaa man fodaama, abatɓa yah kanak.

Taŋkoh

19Ɓu-jaangii ga gohii Aasíiɗa ɓii këñíꞌtúu ga. Akílaas na Pírísíl, ɓa na ɓuwii hídírukohu ga kaanɓaɗa, ɓii këñíꞌtúu ga dijófíꞌ, ga teekaa Haꞌmudii onnduu kiꞌen wíinooɗa. 20Mbok-kerceencii en diiɗa ɓéeɓɓa ɓii këñíꞌtúu ga. Këñɗohat ɓéeɓpúu ɗú mígínoh haf, taam na kiwaaroh.

21Këñɗohii mëeñjohɗa, mi Pool, mi yërí bínwa na yahhoo. 22Laak ɓaa waaꞌtii Haꞌmudiinaa, Kooh cojatti! Maranataa16: 22 Maranataa ga lakaa yaawúuꞌcaa wërí en an «Haꞌmudii haya!» !

23Mi yii kíim Yéesu Kiristaa barkeellúu ɓéeɓpúu. 24Mi waarinndúu ɗú ɓéeɓpúu, ndaga dii ɗu en wíinoo na Yéesu Kiristaaɗa.