Brit Eras

Lukas

ikeskye

Tun a khatu malosu kitab ne

Lukas neke ika dokter ma lyakut yor Paulus ma ti rabrita Brit Eraske (Kol. 4:4; 2Tim. 4:11; Flm. 24). Lukas neke nyah lola mamamak Yesuske wasi mormyorifke toha iry maseak mamunanare (Luk. 1:1-2). Ode kyesy kitab ne ti Teofilus ma hye Yesuske wasi mormyorifke dakun.

Ti kitab a ikesy neke, Lukas ihes ohe kyanmwane Yesuske imai nuske ktem ne de. Yesuske ima neke, “Mya ma yobak iry matayarare ma yaorif sir” (19:10). Yesuske ima neke yety a Brit Eraske ti sir. Brit neke ana kyala iry mamin nuske ktem ne mumu, ma ramukmuka sir a ksyalik (2:10; 2:30-32; 3:6; 24:47). Ti Brit Eraske krala neke, tbaca mo, “Eraske kimin ti e, kolnye lema myait ei sra o hah, kali senweke Hulasokwe wasi iry a e, ode ana mimin ti nus lan Hulasokwe ihareta tike” (6:20; 7:22; 14:11-13; 21:1-4). Tbaca Yesuske wasi loblobakke ti iry a maka wait lim o sal nekre (5:30; 7:37-50; 15:1-2). Tbaca huruk ti wasi loblobakke ti wamfwetare (7:11-17; 8:2-3; 10:38-42; 13:10-13; 21:1-4; 23:27-31). Ode wasi loblobakke ti namanare dakun (8:41-42,54-55; 9:38-42; 9:46-48; 18:15-17).

Kitab ne kisike kolnye

1. Lukas wasi tun mamunake ti wasi kitab ikeskye (1:1-4).

2. Radur Yohanes Mababtiske, ode radur Yesuske (1:5–2:52).

3. Yesuske rbabtis I, ode ngkeskwaure wait uskwe khatuke hyury a I (3:1–4:13).

4. Yesuske hyatuk wasi karyake ti propinsi Galileake (4:14–9:50).

5. Yesuske ikarya ti kyoat ilakut bai Yerusalem ne (9:51–19:27).

6. Yesuske wasi minggu manosy lyakwe ti Yerusalemke nini imaty ne (19:28–23:56).

7. Yesuske imorif huruk ne, ode isusu tenanke ti wasi matoha Iare (24:1-53).

1

1-2Teofilus amam lan o, kyala kyosy khyehyeike iry ribunke rmatakit ktela ribun a Yesuske iala nekre. Maktei o sir ne rlosu nam ramatakit desikre ma ity, ode rabrita Hulasokwe tunanare dakun. Lemade iry desikre dum a ralkyaw sir ma rkesy a brit ne ma kola dene brit a iry mamunanare ralosu ma ity ne. 3Lemadendye knwah lola mamamak a brit nekre mumu ti kyala kyosy khyehyeike ma ti kyait senwe. Kali krwekan a mlakye ma kkwesy brit nekre ti kitabke ti o. 4Amo, Teofilus. Kkwesy kitab ne ti o, ma mhwe ohe nam raajar ti o mumu nekre, mlay ksyalik.

Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke lyosu o ana radur Yohanes Mababtiske

51:5 1Taw. 24:10Kyoat a Herodes ika raja ti propinsi Yudeake, desikeo iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke,1:5 Iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke kbuanke o imam, neke iry a kyalamo kyotal heal ode yeh sir ma yabar ode yalela ti Hulasokwe ma ksyos irkye wasi lim o sal. it ma ani Zakharia ma yosy a lui Abiake. Ma sawa-na ani Elisabet. Iry deru neke Harun tesnwo natu sir.1:5 Harun neke iry a mamunmuna mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe, ti Israel. Ode iry a Israel a mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe mumu neke ebnwo matrumat a i. (Matos Kel. 28:1.)6Iry deru neke mlay a sir ti Hulasokwe, ode ramorif neke rtoha haret o tnyetak ity Ebut Hulasokwe itenukare mumu, ma lema raka salat. 7Keskyede deruke lema raka anat, kali Elisabet ne myakw, ode deruke dakun o enmosw o amosw sir de.

8Sekwe it bonyo, iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke raeluk sir ma lui Abiake rkarya, neke Zakharia wait luike. Mane Zakharia kyarya wasi karya ibaa klen ti irkye yor Hulasokwe ne, ti Hulasokwe Seike. 9Ode kyalamo iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait a ktelake ma rhuty aluri, ma ksyusu ohe ese ana syukar ei ity Ebut Hulasokwe Seike kralake ti tyunw natke kduduhan mahon a mtelaske. Desike bonyo aluri rahuty desike ksyusu Zakharia. 10Lemade Zakharia syukar ei Hulasokwe Seike kralake ma tyunw a natke kduduhan mahon a mtelas desy. Ma wait a ktelake de ma kolnye irkye syukar ei kralake ma tyunw a natke, desike bonyo mamin mlosire rsambayan.

11Kyoat desy dakun o ity Ebut Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke syusu i ti Zakharia, ma imdiry ti latke kseri wanke, neke lat blyawanke ma kyalamo rtunw natke ti. 12Kyoat Zakharia iatos nyaso manosy lait desy, desikeo kelersumuk mait i ode imtaut a ksyalik. 13Keskyede nyaso manosy lait desike tyanuk ti Zakharia de byohe, “Zakharia, kete mumtaut, kali Hulasokwe tyomolu wasimw sambayanke de, ma ana sawamw Elisabet idur hahak naman wamwankye it ti o, ode maki anike ti Yohanes. 14Ode kyoat naman desy radur i, ana mumukmuka o a ksyalik, ode iry ribunke ramukmuka ramarmara sir dakun. 151:15 Bil. 6:3Kali ktyoha ity Ebut Hulasokwe naman neke ana iry lan a i. Ode lema bisa ma yenw tasy maiskye kwen makitkye ode lema dakun ma yenw tuake elik. Ode kyoat imin ti ena-na fteike, desikeo Hulasokwe Memeanke kbyenw a i de. 16Ode ana yala iry Israel ribunke ma rulak sir ma rtoha Ebut Hulasow a rasambayan tike. 171:17 Mal. 4:5-6Ma naman neke Hulasokwe Memeanke kyal malkyakakwe ti i, kola heitlulswo Hulasokwe Memeanke kyal malkyakakwe ti Elia, Elia neke iry a manety Hulasokwe wasi nyanoke.1:17 Iry a manety Hulasokwe wasi nyanoke, neke kbuanke o nabi. Ma Hulasokwe yaso naman neke ma myuna ity Ebutke ma ti yala amamare ralatare ma kyulak i ti anatare.1:17 Any a ity Ebut neke klyosu o Yesuske. Ode yala iry lema matomolu Hulasokwe, ma ralatare kyulak i ma huhutare kola iry a mlaire. Yala ktela nekre mumu ma irire rsosan ralatare, ma rakita ity Ebutke.”

18Lemade Zakharia tyanuk ti nyaso manosy lait desy de byohe, “Kala kolkyabei ma khwe o nam nekre ana kdi ti de? Mane yaw neke amosw yaw de ode sawakw dakun o enmosw a i de.”

191:19 Dan. 8:16; 9:21Lemade nyaso manosy lait desike hyalas i de byohe, “Yaw neke Gabriel yaw, ma yaw neke kumdiry ma kswara Hulasokwe, ode Hulasokwe yaso yaw ma kety brit eras ne ti o. 20Keskyede oi neke lema mtwohak nam kutanukare. Lemadendye nunumkwe ktem ma lema mutun a musobu nini kyait sew a Hulasokwe itunik ma nam kutanuk desikre mumu neke kdi ti bain-bain.”

21Iry ribun mamin ti mlosy desikre rakita Zakharia. Ode iry desikre rmetratw ti wasi inanggwonkwe ti Hulasokwe Seike kralake. 22Kyoat ibetik bonyo, tyuky ti de tyuky ma, kali nunuke ktem, lemade iry desikre rhe ohe, Zakharia myatakit nam dum ti Hulasokwe Seike kralake.

23Keskyede Zakharia ana kyarya wasi kmata ikarya ti Hulasokwe Seike krala desy ma sekwe ktei, desikeo nenmo yulak i bai wasi sekye.

24Lema soso bonyo Zakharia sawa Elisabet yor tenanke. Ode hulke enasim ne lema byetik toha wasi sekye kralake. 25Ode Elisabet tyanuk de byohe, “Ity Ebut Hulasokwe yal ktela eras ne ma yaw, ode senweke lyobak yaw, ma yaditi irire tunat ranal ma rahmway yaw ne.”

Gabriel lyosu o ana radur Yesuske

26Kyoat Elisabet yor tenanke ma wasi hulke nem, desike bonyo Hulasokwe yaso wasi nyaso manosy laitke neke Gabriel huruk, ma byai hnu Nazaretke ti propinsi Galileake. 271:27 Mat. 1:18Hulasokwe yaso a Gabriel ma bya ti syeak warar murke it neke ani Maria. Ma Maria neke ika lyalaw yor wamwankye it ma ani Yusuf. Yusuf neke Daud tesnwo natu i. 28Nyaso manosy lait desike mya ma syukar ei Maria wasi sekye ma byu ti i de byohe, “Maria o, ity Ebut Hulasokwe yal eraske ti o de, ode yor a o.”

29Kyoat Maria itomolu tun desike bonyo, kelersumuk mait a i ode ryekan ti ralake de byohe, “Tun neke kbuanke kolkya?”

30Lemade nyaso desike tyanuk huruk de byohe, “Hei Maria, kete mumtaut, kali oi neke Hulasokwe yal eraske ti o de. 311:31 Mat. 1:21Ode ana mor tenamkwe, ma ana kyait wasimw hul o sew kdi ti, ma mudur hah bonyo, anamkwe wamwany a I. Desike bonyo maki anike ti Yesus. 321:32-33 2Sam. 7:12,13,16; Yes. 9:6I neke ana lan I a ksyalik, ode I neke rbu de rbohe, ‘Hulasow Lan Lahukke anan a I.’ Ode ity Ebut Hulasokwe syusu I ma ana ika raja kola ebnwo matruma raja Daud. 33Ode I neke ana hyareta kola rajake, ti Yakub tesnwo natu ma lema kimres de kyal nini nam.”1:33 Yakub tesnwo natu neke klyosu o iry a Israel-are.

34Keskyede Maria tyanuk ti Hulasokwe wasi nyaso desike de byohe, “Tun mulosu neke kyala kolkyabei ma ana kdi ti de? Mane lenla wamwankye it a yenah yor yaw elik ode?”

35Lemade nyaso manosy lait desike hyalas i de byohe, “Hulasokwe Memeanke ana kyorw ti o, ode Hulasow Lan Lahukke amalkyauke ana kyaoa o, ma ana naman mudur ti desike nelnyely a I, ode ana rbu de rbohe, ‘Hulasokwe Ananke.’ 36Ode mnwenas hatnimamw Elisabet, irire rbohe myakw ode enmosw i de, keskyede yor tenanke ma wasi hulke nem de, ma naman mamin fteike krala desike wamwany a i. 371:37 Kej. 18:14Kali ti Hulasokwe mo lema kika namit-namit ma lema yala hye ode lema yala yal.”

38Lemade Maria tyanuk ma byohe, “Yaw neke ity Ebut Hulasokwe wasi at yaw. Lemamo nam ribun lan neke ana kdi ti ma yaw kola nam mutanukare.” Dendye nyaso manosy lait desike bya.

Maria bya ti syeak hatnima Elisabet

39Lema soso bonyo Maria lyahlaha mirin ma lyakut bai Elisabet wait hnuke ti kususwanare, o propinsi Yudeake. 40Kyoat inait hnu desy bonyo Maria syukar ei Zakharia wasi sekye ma syeak Elisabet ma yabuk i de byohe, “Awa!” 41Ode kyoat Elisabet itomolu Maria telake bonyo, naman mamin ti Elisabet fteike krala desy iwaway mait. Kyoat desike dakun o Hulasokwe Memeanke kbyenw a Elisabet.

42Lemade Elisabet telake lan ma tyanuk ti Maria de byohe, “Maria, eraske kimin o a mmwesan, ma mbwilak wamfwet nekre mumu. Ode eraske kimin naman ana mudur ti desy dakun. 43Ode esei yaw mane ity Ebutke ena-na yoly ma iseak yaw ne de? 44Maria, khwe ohe ity Ebutke ena o, kali kyoat kutomolu telamkwe bonyo, naman mamin ti fteikkwe krala neke iway mait kali imukmuka i a ksyalik. 45Ode eraske kimin o, kali mtwohak ohe tun Hulasokwe itanuk ti o desikre, ana kdi ti.”

Maria lyeru Hulasokwe Anike

461:46-55 1Sam. 2:1-10Lemade Maria tyanuk ma byohe,

“Ralakkwe klyeru Hulasokwe Anike,

47ode ralakkwe krala ne kimukmuka i ti Hulasokwe,

kali yaorif yaw.

48Ode I neke ralake eras ti wasi makarya kakan lahuk yaw ne.

Ode kyala kyosy ne ma kiba knaru ne,

ana iry mamin nuske ktem ne rtanuk ohe, eraske kimin a yaw,

49kali Hulasokwe yala ktela eras lan nekre ma yaw.

Hulasow neke malkyakaw lahuk a I ode anike nelnyely.

50Ode syusu wasi loblobakke ti iry mamtaut Iare,

kyala kyosy khyehyeike ma ti ktyutw teike.

51Ode the ohe Hulasokwe malkyakaw I kali:

Iskyui-iskyay iry matun bakbakare.

52Iry lan maharetanare mo, nyauk sir toha wenatare,

ode byitil iry manauk a tenat ma babaf nekre.

53Iry mamlarare mo, yal mauskwe ti sir ma kinanal sir,

ode yesak iry maka wait malolire ma rba o ramranran.

54Ode Hulasokwe syaluk a iry Israel a ity ne, neke wasi makarya ity, ma lyobak ity,

kali inenenas wasi 551:55 Kej. 17:3-8tnyetak ihatetak ti Abraham yor tesnwo natu ity ne ti kiba knaru ne.”

56Kyoat Maria itanuk koldyesy maktei, yor Elisabet ti Elisabet wait sekye anakyai hulke enatelw. Desike bonyo nenmo Maria yulak i bai wasi sekye.

Radur Yohanes Mababtiske

57Lemade kyait Elisabet wasi sekwe bonyo, idur hah ma ananke wamwany a i. 58Kyoat wasi serkyait o amno wai nekre ratomolu ma ity Ebut Hulasokwe syusu wasi loblobakke ti Elisabet, desike bonyo iry desikre raktemtem a ramukmuka sir a ror i.

591:59 Kej. 17:11-12; Im. 12:3Ode kyait naman kakan radur desike wasi sekwe walw bonyo, iry desikre rawahuk sir huruk ma rma ma rseak naman kakan desy ma ratosa i,1:59 Ratosa naman kakan desy kbuanke o rsunat naman kakan desy. ode rbu ma raki anike ti Zakharia ma ktyoha ama-na anike. 60Keskyede ena-na byu de byohe, “Lema! I neke raki anike ti Yohanes.”

61Keskye iry desikre rbu ti Elisabet de rbohe, “Ti wasimy sekye krala desike, lema kika any maoly desy.” 62Lemadendye iry desikre rtuky ti de rtuky ma ti naman desike ama, ma rena ohe, “Mbwu ma naman ne ani ka?”

63Desikeo Zakharia iten hatw rakeskye, ode kyesy ma byohe, “Naman ne ani Yohanes.”

Lemade iry desikre mumu ne rmetratw mait. 64Kyoat desike Zakharia nunu ktem desy, itun mait, ode lyeru Hulasokwe Anike. 65Lemade iry mamin ti desikre mumu ne ramtaut a Hulasokwe. Ode ktela madi ti desikre mumu ne rahes ma ksyorw hnuare mumu ti kususwanare, o propinsi Yudeake. 66Ode iry desikre mumu, neke ratomolu ktela desy, rrekan ti ralatare ma rbohe, “Kibai lulkwe ne, naman ne ana ika sai de?” Kali rhe o Hulasokwe yor a i.

Zakharia lyeru Hulasokwe Anike

67Ode naman kakan desike ama Zakharia neke, Hulasokwe Memeanke kbyenw a i, ma tyanuk nyano manosy Hulasokwe de byohe,

68“Mmya ma tleru ity Ebut Hulasokwe Anike, neke Israel-are ity wait Hulasokwe, kali mya de, ma yoryeta wasi irire, ode yaditi sir toha iry mamnisik sirare.

69Ode Hulasokwe yal iry a mambrebat maorif irkye ne ma ity. Iry neke raja Daud tesnwo natu I. Raja Daud neke Hulasokwe wasi makarya i.

70Ktela nekre kdi ti mumu ma ktyoha tun heitlulswo iry manety Hulasokwe wasi nyanoare ratanukare. Iry nekre nelnyely a sir.

71Dendye iry neke mya ma yaditi ity toha iry mamnisik ity nekre ti rahareta ity ne.

72Hulasokwe yaso iry ne ma yaorif ity, ma ksyusu Hulasokwe wasi loblobakke ti ity ebnwo matrumat, ma ktyoha wasi tnyetak nelnyely heitlulswo.

73Neke ihwab ti ity musut Abraham de, ode tyetak ma

74yoryeta ity, ma yaditi ity toha iry mamnisik itire, ma kete tamtaut ma tsambayan ti I.

75Ode yala ity ma nelnyely a ity, ma tamin mlakye, ode tmorif tor I ti kiba knaru ne.”

761:76 Mal. 3:1Lemade Zakharia tyanuk ti ananke de byohe,

“Hei anakw o, ana irire rtanuk ma rbohe oi neke iry manety Hulasow Lan Lahukke wasi nyanoke.

Kali Hulasokwe yaso o ma mmwuna ti mswoli salke ma kikita ity Ebutke,

77ode mabrita ti Hulasokwe wasi irire ma rhe ohe kolkyabei ma Hulasokwe syos wait lim o sal nekre ma yaorif sir.

78Kali Hulasokwe ralake eras ode ilobak iry, lemade yaso ity Ebutke ma mya ma yait ity ti ne. Wasi mama neke kola dene sekwe ibetik ma iran ti bolbolbol ne.

791:79 Yes. 9:1-2Koldyesy dakun ti ity Ebutke wasi madelah manosy laitke, kdyelah iry mamin ti kelerakok a ramtaut matmyatkye ne.

Ode yeuk sir ei sal mabai eraske ma ika eras sir a ror Hulasokwe.”

80Ode Zakharia anan desike lyean ma lan i, ma wasi tohtohakke kbya nini malkyakaw, desike bonyo, byai wen malosy-loskye ma imin ti nini kinait sekwe bonyo, nenmo ti yabrita nyano manosy Hulasokwe ti Israel-are.

2

Radur Yesuske

(Mat. 1:18-25)

1Kyoat kaisar Agustus neke, ika raja ti nuske ktem Romawike,2:1 Kaisar Agustus ika raja ti nuske ktem Romawike kyala kyosy 27sMke ma ti kyait 14Mke. Kaisar neke kbuanke o raja i ti rajanare ta iry mahareta lan lahukke. desikeo yal haretke ti wasi melare, ma rbaa roli nusare ode hnuare, ma ral iry mamin ti nuske ktem Romawi desike anitare mumu ma hye aryaritare. 2Ktela ranal any neke nenmo rala ti nuske ktem Romawi ne, ode kyoat desy dakun o Kirenius ika gubernur ti propinsi Siriake. 3Lemadendye iry ribun lan desikre mesmesa rulak sir bai hnuat ti ral anitare ti.

4Kola dene Yusuf ne dakun ma lyakut yosy hnu Nazaretke ti propinsi Galileake ma byai hnu Betlehemke o a propinsi Yudeake. Hnu Betlehem neke heitlulswo raja Daud hnu radur i tike, lemade Yusuf byai hnu so, kali raja Daud tesnwo natu i dakun. 5Dendye Yusuf yor warara Maria ne rbai a hnu Betlehemke ti ral anitare o so. Kyoat desike Maria yor tenanke de.

6Kyoat ramin o Betlehem, desikeo kyait Maria wasi sekwe ma idur hah. 7Lemade idur hah bonyo ananke wamwany a I, neke naman auskwe. Ode ral taiske khisike ma rasekir eta I, ma rulik I ti biby o saby wen raknam tike kralake, kali lema kika sey ma ramin ti.

Hulasokwe wasi nyasoare rosy laitke ma rsusu sir ti iry a majaga dombanare

8Sew a Yesuske radur i desy ma wasi metdyetke, desikeo iry majaga dombanare dum a ramin ti wen knanike it ma sitw o tnyei ktyuhw ti ma rajaga wait dombanare ti. Wen desike lema soso toha hnu Betlehemke. 9Kyala mait bonyo, ity Ebut Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke syusu i ti iry desikre, ode ity Ebut Hulasokwe wasi madelahke kdyelah sir, lemade ramtaut a ksyalik. 10Lemade nyaso manosy lait desike byu ti sir de byohe,

“Kete mimtaut, kali kuma neke kety a brit eraske ti e.

Brit neke ana kyala iry mamin nuske ktem ne mumu ma ramukmuka sir a ksyalik.

11Kali senweke Iry Maorif irkye radur I ti e, o a Betlehem raja Daud wasi hnuke.

Naman ne ity Ebut a I, ode I ne Hulasokwe syusu I ma ika Raja ode yaorif irkye.2:11 Tal tel Maslyarkwe tbohe, “I ne Hulasokwe syusu I ma ika Raja ode yaorif irkye.” Ode ti tel Yunanike desikeo rbohe, “Kristus a I,” klala ti tel Ibranike desyo rbohe, “Mesias a I.”

12Neke wasi nyatoske kolnye, ana mbyai Betlehem,

ode kolnye myatos naman kakanke it ma ral taiske khisike ma rasekir eta I,

ode rulik I ti biby o saby wen raknam tike, desikemo naman ne I desy.”

13Kyala mait bonyo Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke, ribun sir a ksyalik, neke ramin ma ror nyaso mamuna desy, ma raktemtem a rleru Hulasokwe Anike ma rbohe,

14“Tleru Hulasow mamin ti laitke sra lahuk soke Anike,

ode eras ti iry a ity Ebut Hulasokwe idakin sir ti lasmyerke khaha ne.”

15Ode nyaso desikre ratanuk maktei bonyo, rulak sir ei wen sra eras Hulasokwe imin tike, ode iry majaga domba desikre it de tyanuk ti it ma rbohe, “Mmya ma tbai Betlehem ma ti tatos naman kakan radur ti ne, kola ne nam ity Ebut Hulasokwe lyosu ma ity ne.”

16Lemade iry desikre rlahlaha mirin ma rbai Betlehem, bonyo rait Maria yor Yusuf, rtabal naman nenmo radur ti ne, ma rulik I ti biby o saby wen raknam tike. 17Ode iry majaga domba desikre ratos naman desy maktei bonyo, rbetik ti rabrita naman desy ma kola tun ratomolu toha nyaso manosy laitke. 18Ode iry matomolu brit a iry majaga domba desikre ratanukare, rmetratw mumu. 19Keskyede Maria syosan a ktela iatos o itomolu nekre mumu ode mamwaw i ma ryekan ti ralake bo. 20Maktei bonyo iry majaga domba desikre rulak sir bai wen rajaga domba tike, ode raora o rleru Hulasokwe Anike, kali nam ratomolu ode ramatakit desikre mlay mumu, ma kola tun Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke itanukare.

212:21 Im. 12:3; Luk. 1:31Ode kyait naman desike wasi sekwe walw bonyo ratosa I,2:21 Ratosa I kbuanke o rsunat a I. ode raki anike ti Yesus. Any neke ne kola Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke itanuk ti Maria ne, kyoat Maria lenla inor tenanke ne.

Maria yor Yusuf de ror anatke bai Hulasokwe Seike

222:22-24 Im. 12:1-8Ode kyait naman desike wasi sekwe hean-at bonyo, Maria yor Yusuf rala ma rbai Yerusalem ma rabar nam ti Hulasokwe ma Maria nelnyely a i, ma ktyoha tnyetak Musake. Dendye Maria ode Yusuf ror naman desy dakun ma rbai Yerusalem ma ral naman desy ti ity Ebut Hulasokwe, 232:23 Kel. 13:2,12kali rkesy ti tnyetak Musake ohe ity Ebut Hulasokwe tyanuk de byohe, “Kolnye naman radur ti a kmunake wamwany a i, musti mo myal i ma Yaw.” 24Kyoat ranait bonyo, Maria yor Yusuf ral manuke enaru, ma rabar ti Hulasokwe ma ktyoha tnyetak ity Ebut Hulasokwe, ti heitlulswo rakesy ti Kitab Lanke, ma rabar manu lakterkwe enaru dete lemamo manu hahkye enaru.2:24 Ktyoha tynetak ity Ebut Hulasokwe, iry maka malolire rabar dombanare, keskye iry lema manait sra o hah bisa ma ral manu deru desy bo. Maria yor Yusuf lema rait sra o hah, lemadendye ral manu deru desy ma rabar ti.

25Kyoat desy dakun o ti Yerusalem neke, irkye it ma ani Simeon. I neke iry a mlakye ode indil ma tyoha tnyetak Musake kali imtaut Hulasokwe, ode Hulasokwe Memeanke kimin a i, ode ikita sew Hulasokwe ana yaditi Israel-are toha masunkwe ne. 26Ode Hulasokwe Memeanke klyosu ti Simeon dakun de, ma kbyu ohe i neke ana lenla myaty kolnye lenla myatakit Iry a ity Ebut Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif irkye ne. 27Dendye Hulasokwe Memeanke kyor Simeon bai Hulasokwe Seike. Ode kyoat Maria ode Yusuf ror Yesuske rmai Hulasokwe Seike, ma ti rala ktelake ma ktyoha tnyetak Musake bonyo, Simeon myatakit a sir. 28Lemade Simeon byalan sir ma yal naman desy ma hyot a I, ode lyeru Hulasokwe Anike ma byohe,

29“Amam Lan O, senweke tun mutanuk ma yakwe kdi ti de. Lemade mlwura wasimw makarya yaw ne, ma kmwaty mo kosy eraske.

30Kali matakw neke kyatos naman munal I ma yaorif aramy ne de.

31I neke mtwutuk I ma nuske ktem ne mumu ne ratos I, 322:32 Yes. 42:6; 49:6; 52:10ma wasi madelahke kdyelah salke ma mlay, ti iry a lema Yahudi-nare, ma rma ma rait a O. Ode wasi madelahke kdyelah wasimw iry a Israel-are dakun.”

33Lemade Maria yor Yusuf rmetratw ti ratomolu Simeon wasi sambayanke kisike, ti khyali anatke ne. 34Lemade Simeon iten Hulasokwe ma yal eraske ti Maria yor Yusuf.

Maktei o, tyanuk ti Maria ma byohe, “Naman neke Hulasokwe syusu I ode khyali I, Hulasokwe ana yaorif iry ribun mamin ti Israel ne ode ana yamatik iry ribun mamin ti Israel ne dakun. Ode naman neke yeluk nyatos manosy Hulasokwe, keskyede irire ribun ana lema rou I. 35Lemadendye naman neke yeluk nyatos ma khyury a irire ma rhura ralat a krala eras o atyat nekre ei mloskye. Klala Maria, oi neke ralamkwe ana ksyal ma kdyohut, kola dene krakye kiutw o ne.”

36-37Ti Hulasokwe Seike dakun o iry manety Hulasokwe wasi nyanoke it, neke wamfwet a i, ma ani Hana, ma Fanuel anan i, neke Asyer a tesnwo natu sir. Kyoat Hana isa ma ainke itw bonyo lai-na myaty. Ode Hana neke syom nini a wasi ainke hean-walw kresi enaat ma enmosw a i de. Ode sewah o msarin nekre imin ti Hulasokwe Seike bo, ma yas ode syambayan ti Hulasokwe. 38Kyoat Simeon itanuk maktei bonyo, Hana bya ti yait Maria yor Yusuf, ode Hana lyeru Hulasokwe Anike khyali Yesuske. Maktei o yabrita naman desy ti iry ribun lan makita Hulasokwe, ti ana ima ma iaditi Israel-are toha masunkwe ne.

392:39 Mat. 2:23Ode kyoat Maria yor Yusuf rala ktelanare mumu ma ktyoha tnyetak ity Ebut Hulasokwe maktei bonyo, rulak sir bai wait hnu Nazaretke o a propinsi Galileake. 40Naman desike lyean ma lan I ode malkyakaw I, ode heheke kimin a I, ode eras manosy Hulasokwe kbyenw a I.

Yesuske wasi ainke hean a kresi enaru bonyo byai Hulasokwe Seike

412:41 Kel. 12:1-27; Ul. 16:1-8Ain kyaki-kyaki nekre Yesuske ena-na yor ama de rbai Yerusalem ti rtoha Yahudi-nare wait sew lan Paskahke.2:41 Sew lan Paskah neke sew lan ti Yahudi-nare ma rnenas a kyoat heitlulswo Hulasokwe yaditi sir toha negara Mesirke ma kete rkarya kola at nekre de.42Kyoat Yesuske wasi ainke hean a kresi enaru bonyo, ena-na yor ama de ror I ma rbai Yerusalem dakun ti rtoha Yahudi-nare wait sew lan Paskahke. 43Kyoat sew lan Paskah desike kisakut bonyo, Maria yor Yusuf rulak sir ma rbai wait hnuke, keskye Yesuske lema yor sir ma rba de imin ti Yerusalem, ma ena-na yor ama de lema rhe I. 44Kali ena-na yor ama de rrekan o I ne inor iry ribun malakut desikre. Ode rlakut nini sekwe bya bonyo, ena-na yor ama de rseak robak I ti lian o hatnimat ralakut ranor desikre. 45Keskyede lema rmatakit a I, lemade rolik sir bai Yerusalem huruk ma ti raobak I o so.

46Ode robak I ti de robak I ma nini sekwe enatelw bonyo nenmo rait a naman desy ti Hulasokwe Seike, desyo malmata tyaklulu yor tuanggurw Yahudi-nare ma tyomolu sir ode yena sir ti tun sai ta sai bo. 47Ode iry ribun matomolu I ma ihalas tun ribun raena toha Iare, rmetratw ti wasi heheke kali tun ihalasare malalay bo. 48Ode kyoat ena-na yor ama de ratos I bonyo, rmetratw, lemade ena-na tyanuk ti I de byohe, “Toto, kyanmwane muala ma aramy kolnye de? Lema mumin ma khyury ma ara huamire kyamlurw ti miobak a O ne.”

49Lemade hyalas sir de byohe, “Eno, kyanmwane miobak Yaw ti de miobak Yaw ma ne de? De lema mhye ohe Yaw neke musti mo kumin Amaku Seike e?”50Keskye ena-na yor ama de lema rhe tun itanuk ti sir desy kbuanke.

51Lemade ena-na yor ama de ror I ma rulak sir bai hnu Nazaretke ma rmon ti. Ode naman desike myorif ti ena o ama-na wait snurat rasurat ti Iare. Ode ena-na syosan a ktela ribun desikre mumu ti ralake kralake. 522:52 1Sam. 2:26; Ams. 3:4Ode Yesuske lyean ma lan a I, ode wasi heheke ktyabal huruk, ode Hulasokwe lyobak I, ode ribun a rdakin I dakun.

3

Brit a Yohanes Mababtiske

(Mat. 3:1-12; Mrk. 1:1-8; Yoh. 1:19-28)

1Seure kiliku i ma kaisar Tiberius ika raja ti nuske ktem Romawike ma hyareta ainke hean a kresi enasim de. Kyoat desy dakun o Pontius Pilatus ika gubernur ti propinsi Yudeake, klala Herodes a hyareta ti propinsi Galileake. Ode Herodes wai Filipus neke hyareta ti propinsi Itureake ktyabal propinsi Trakhonitiske, klala Lisanias hyareta ti propinsi Abilene-ke. 2Ode Hanas yor Kayafas neke uskwe khatu lan lahuk sir ti iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe.

Kyoat desy dakun o Yohanes a Zakharia ananke imin ti wen malosy-loskye, desikeo nenmo Hulasokwe lyosu nyanoke ti i ma ti yabrita ti irkye. 3Lemade Yohanes a byaa lyola iry mamin ti sah Yordanke kseri desy, ma yatela ti sir de byohe, “Mtyunik totamy atyat manety lim o sal desikre ba, ode mmya ma rbabtis e, ma Hulasokwe syos salamire ba.”

43:4-6 Yes. 40:3-5Yohanes neke i ne heitlulswo Yesaya iry manety Hulasokwe wasi nyanoke ikesy ti wasi kitabke ohe,

“Irkye it a yatela ti wen malosy-loskye de byohe,

‘Msyoli salke ode myaklol ma mlol, ma kikita ity Ebutke.

5Ktebtebanare desikemo myahlun,

ode kususwan lan o kakan msyuyara ma mais,

ode sal malekure desyo, myaklol ma mlol,

ode sal mahoti-mahatar iare desyo myala ma mais.

6Ode iry mamin nuske ktem ne mumu

ana ratos Hulasokwe ma yaorif irkye kolkyabei.’”

73:7 Mat. 12:34; 23:33Maktei o Yohanes tyanuk ti iry ribun mama ma ibabtis sir desikre de byohe, “Hei iry ribun mahatw maola ni e, esei ne ibu ma mila myai ne de, ma masunw manosy Hulasokwe ana kima o lema kena e ne de? 83:8 Yoh. 8:33Kete mryekan ti ralamire de mbyohe, ‘Ana aramy myei wen sra eraske kali ara amamy Abraham.’ Lema koldyesy, kali Hulasokwe bisa ma yala hatw nekre ma ktyoy a iry ma Abraham anan sir dakun. Lemade kolnye mbyu ma myei sal a mlakye, musti mo mtyunik totamy atyatare ba ma myala eraske aduk ma kola aw maisy eraske. 93:9 Mat. 7:19Mnyenas! Hroke kimin de, ma ral ma ruly aw lema maisy eras desikre mumu ma ti kyait kawanare dakun, ode rotuk ei akye kralake.”

10Lemade iry ribun desikre rena Yohanes de rbohe, “Koldyesikemo ana aramy myala sai de?”

11Dendye Yohanes hyalas sir de byohe, “Kolnye esei desike wasi rabitke enaru, desikemo ihe ma yal sasam ti iry lema maka wasike, ode kolnye kabei desike ika hina kotw, desyo itera iry a lema maka hina kotkwe.”

123:12 Luk. 7:29Ode iry maily usure rma dakun ma byabtis a sir, ode rena i de rbohe, “Tuanggurw, ana aramy myala sai de?”

13Yohanes hyalas sir de byohe, “Myily mo kete myily ma kbyilak haretke itunik ti eke.”

14Ode suldatare dakun o rena i de rbohe, “Ode aramy neke myala sai de?”

Bonyo Yohanes hyalas sir de byohe, “Kete misoruk irire wait kubanare, ode kete mikakmet ma mtyudu irire ma khyury ma ramtaut e ma ral kuban ti e, de mimukmuka e a myor wasimy katy desikre bo.”

15Dendye iry ribun makita Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif a irkye neke, rrekan ti ralatare ma rbohe, “Anakyai Yohanes neke i ne Hulasokwe syusu i ma yaorif irire ne.”

16Dendye Yohanes hyalas iry ribun desikre ode tyanuk ti sir de byohe, “Yaw neke kbwabtis e a kyor werke ma kyabetar iblumire bo, klala Iry ana mama neke ana byabtis e a kyor Hulasokwe Memeanke ode akye ma ksyukar ma kyarya ti ralamy kralanare. Iry neke lan lahuk I ma byilak yaw, ma yaw ne lema kbwer o ktwahal ma kaka wasi dori-na ktasinare dakun. 17Ode Iry neke yola iry manal a klyehkye ma tyaik alyakwe ma nelnyely. Maktei o yal alyakwe kisi desy ma syosan ti sey nuskwe, klala kuhlanke yotuk bai akye kralake, neke ay a lema mamaty khyeke de kmyorif nini nam.”

18Yohanes tyanuk a ktela it ktela it ma yal ma syurat irire ti kyoat yabrita Brit Eraske ne. 193:19-20 Mat. 14:3-4; Mrk. 6:17-18Keskye Yohanes tyerik Herodes, iry lan mahareta ti propinsi Galilea ne, kali isaa yor Herodias, neke Herodes wai-na sawa, ode ktyabal wasi tot atyat salik iala nekre dakun. 20Keskye Herodes lema byu ma tyomolu Yohanes, de tyabal hatunare huruk ma lyuk Yohanes ei sey metmetke kralake.

Yohanes byabtis Yesuske

(Mat. 3:13-17; Mrk. 1:9-11; Yoh. 1:32-34)

21Kyoat Yohanes lenla ral i ei sey metmetke kralake bonyo, byabtis iry ribun desikre, desikeo byabtis Yesuske dakun. Ode kyoat ibabtis Yesuske bonyo, Yesuske syambayan, desikeo laitke kimlakat, 223:22 Kej. 22:2; Mzm. 2:7; Yes. 42:1; Mat. 3:17; Mrk. 1:11; Luk. 9:35ma Hulasokwe Memeanke kyorw ti I, kola ne manu hahkye nyem ma tyuny a I. Ode Hulasokwe telake kbyetik kyosy laitke ma ktyanuk ti Yesuske ma kbyohe, “Oi neke Anakw a O, ma klwobak a O, ode kou O ti ralakkwe.”

Yesuske Ebnwo Matruma

(Mat. 1:1-17)

23Kyoat Yesuske hyatuk wasi karyake bonyo anakyai wasi ainke hean-telw. Ode irire rarekanke o Yesuske ne ama Yusuf.

Klala Yusuf ne ama Eli.

24Eli ama Matat.

Matat ama Lewi.

Lewi ama Malkhi.

Malkhi ama Yanai.

Yanai ama Yusuf.

25Yusuf ama Matica.

Matica ama Amos.

Amos ama Nahum.

Nahum ama Hesli.

Hesli ama Nagai.

26Nagai ama Maat.

Maat ama Matica.

Matica ama Simei.

Simei ama Yosekh.

Yosekh ama Yoda.

27Yoda ama Yohanan.

Yohanan ama Resa.

Resa ama Zerubabel.

Zerubabel ama Sealtiel.

Sealtiel ama Neri.

28Neri ama Malkhi.

Malkhi ama Adi.

Adi ama Kosam.

Kosam ama Elmadam.

Elmadam ama Er.

29Er ama Yesua.

Yesua ama Eliezer.

Eliezer ama Yorim.

Yorim ama Matat.

Matat ama Lewi.

30Lewi ama Simeon.

Simeon ama Yehuda.

Yehuda ama Yusuf.

Yusuf ama Yonam.

Yonam ama Elyakim.

31Elyakim ama Melea.

Melea ama Mina.

Mina ama Matata.

Matata ama Natan.

Natan ama Daud.

32Daud ama Isai.

Isai ama Obed.

Obed ama Boas.

Boas ama Salmon.

Salmon ama Nahason.

33Nahason ama Aminadab.

Aminadab ama Admin.

Admin ama Arni.

Arni ama Hezron.

Hezron ama Peres.

Peres ama Yehuda.

34Yehuda ama Yakub.

Yakub ama Ishak.

Ishak ama Abraham.

Abraham ama Terah.

Terah ama Nahor.

35Nahor ama Serug.

Serug ama Rehu.

Rehu ama Peleg.

Peleg ama Eber.

Eber ama Salmon.

36Salmon ama Kenan.

Kenan ama Arpakhsad.

Arpakhsad ama Sem.

Sem ama Nuh.

Nuh ama Lamekh.

37Lamekh ama Metusalah.

Metusalah ama Henokh.

Henokh ama Yared.

Yared ama Mahalaleel.

Mahalaleel ama Kenan.

38Kenan ama Enos.

Enos ama Set.

Set ama Adam.

Ode Adam neke ama Hulasokwe.

4

Ngkeskwaure wait uskwe khatuke hyury a Yesuske

(Mat. 4:1-11; Mrk. 1:12-13)

1Kyoat Yesuske rbabtis I, desikeo Hulasokwe Memeanke kbyenw a I. Lemade yulak I a yosy sah Yordanke bonyo, Hulasokwe Memeanke kyeuk I ma byai wen malosy-loskye. 2Ti wen desike ngkeskwaure wait uskwe khatuke hyury a Yesuske nini sekwe hean-at. Sew dehean-at desy dakun o Yesuske lema iknam, de imlar a ksyalik. 3Lemade ngkeskwaure wait uskwe khatuke tyanuk ti Yesuske de byohe, “Kolnye Hulasokwe Anan a O, desikemo maso hatw ne ma ktyoy a kotw.”4:3 Kotw neke rkesy ti Kitab Lan tel Yunanike o rotkye, neke Israel-are hinat kotw rana sew kyaki nekre.

44:4 Ul. 8:3Keskye Yesuske hyalas i ma byohe, “Rkesy ti Kitab Lanke de, ma irkye imorif ne lema khyali kotkwe bo.”4:4 Kotkwe neke rkesy ti Kitab Lan tel Yunanike o rotkye.

5Lemadendye ngkeskwaure wait uskwe khatu desy yor Yesuske bai wen atatke it, ode syusu mait nuske ktem ne mumu ti Yesuske, 6ma tyanuk ti I de byohe, “Nam ribun-ribun kuhareta nekre ktyabal malolkye ana kal ti O ma mhwareta, kali nam ribun nekre Hulasokwe yal ma yaw de, ode ana kdwakin esei ta esei, desyo kal ti i. 7Lemadendye kolnye mswakitil ode mou ma yaw, desikemo nam ribun nekre ana wasimw.”

84:8 Ul. 6:13Keskyede Yesuske hyalas i ma byohe, “Rkesy ti Kitab Lanke de, ma musti mo irkye syakitil ode you ti Hulasokwe, ode tyoha ma syambayan ti I a myesan bo.”

9Lemadendye ngkeskwaure wait uskwe khatu desy yor Yesuske bai Yerusalem, ma ramdiry ti Hulasokwe Seike wasi embuhkwe, ode tyanuk ti I de byohe, “Kolnye Hulasokwe Anan a O, desikemo mnusuk a mosy ne ei hahke nde. 104:10-11 Mzm. 91:11-12Kali rkesy ti Kitab Lanke de ma kbyohe, ‘Oi neke Hulasokwe yal haretke ti wasi nyasoare ma rosy laitke ma rkoal eta O. 11Ode ral simatare ma ratak a O, ma kete lwaumure kena hature.’”

124:12 Ul. 6:16Keskyede Yesuske hyalas i ma byohe, “Rkesy ti Kitab Lanke de, ma irkye kete hyury a Hulasokwe.”

13Kyoat ngkeskwaure wait uskwe khatuke imres ti ktela ribun ihury a Yesuske desy maktei o, lyoin toha Yesuske ma ikita sew a salik ma hyury a I huruk.

Yesuske hyatuk wasi karyake ti propinsi Galileake

(Mat. 4:12-17; Mrk. 1:14-15)

14Lemade Yesuske yulak i ei propinsi Galileake, ode Hulasokwe Memeanke kamalkyauke kimin a I. Lemade Yesuske abritake kimelir ti propinsi Galileake ktem desy mumu. 15Ti desike dakun o yajar ti Yahudi-nare sey rasambayan tiare, ode iry mamin desikre mumu ne rleru anike.

Yesuske lema ralan I ti wasi hnuke

(Mat. 13:53-58; Mrk. 6:1-6)

16Yesuske byai hnu Nazaret wen a lan I tike. Ode sew Inamreske bonyo, Yesuske syukar ei Yahudi-nare sey rasambayan tike, ma ktyoha Yesuske wasi ktelake. Ode imdiry ma yala ma byaca Kitab Lanke. 17Dendye iry makarya ti sey rasambayan tike krala desy ral kitab Yesaya ikeskye ti I ma byaca. Yesaya neke heitlulswo iry a manety Hulasokwe wasi nyanoke.

Ode Yesuske byuka kitab Yesayake, ma byihy tunke khatuke it ma ktyanuk de kbyohe,

184:18-19 Yes. 61:1-2“Ity Ebutke Memeanke kimin a Yaw, kali byitil sima ma Yaw de, ma

kabrita Brit Eraske ti iry a lema manait ei sra o hahare,

ode Hulasokwe yaso Yaw ma katelakw ti iry rakumakare ma rtunik a sir,

ode iry a lema mamatakitare ma rmatakit,

ode kaditi iry mahar mdedanare,

19ode kabrita ain ity Ebut Hulasokwe ilobak itkye, kmya de.”

20Yesuske ibaca maktei bonyo kyahat kitab desy, ode yeta ti makaryake it ti sey rasambayan tike kralake, maktei o tyaklulw ma yajar. Ode iry mamin ti desikre mumu neke ratos manenen I. 21Lemadendye Yesuske yajar iry desikre ma byohe, “Hulasokwe tunake khatu rakesy ma kubaca ti mitomolu neke, senwe kdi ti mane.”

22Lemade iry desikre mumu rmetratw ti tuna mtelas itanuk desikre. Ode it de tyanuk ti it ma rbohe, “Iry ne eras a i. Yusuf ananke i ne e?”

23Lemade Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Khwe ohe ei neke ana mtyanuk tun ne ma Yaw ma mbyohe, ‘Hei dokter o, mnwoha tenamkwe ma eras aduk.’ Mtyanuk kolnye kali mbyu ma kala ktela eras masalsyalik iare ti hnuakw ne, kola dene mitomolu ma kuala oa hnu Kapernaumke ne.244:24 Mat. 13:57; Mrk. 6:4; Yoh. 4:44Keskye klwosu ti e ohe iry manety Hulasokwe wasi nyanoke kyalamo lema ralan i ti wasi hnuke.254:25-26 1Raj. 17:1,8-16Dendye mtyomolu, kali heitlulswo kyoat Elia imorifke, lema uske ainke enatelw o ktera elik, ma lu o laar lan a ksyalik ti hnu desikre mumu. Ode enen somare o ribun sir ti Israel dakun.26Keskye Hulasokwe lema yaso Elia ma ti syeak enen somare ti Israel ne, de yaso i ma ti syeak enen somke it o hnu Sarfatke oa nus Sidonke bo.274:27 2Raj. 5:1-14Ode heitlulswo kyoat Elisa iry manety Hulasokwe wasi nyanoke myorif a nggora, desikeo mambaulare ribun sir ti Israel ne. Keskye Elisa lema nyoha iry mambaul desikre ma iblutare nelnyely, de nyoha irkye it ma ani Naaman, iry a Siria desike myesan bo, ma iblunke nelnyely.”

28Ratomolu tun Yesuske itanuk desikre mumu bonyo, iry mamin ti sey rasambayan tike mumu ne rkeyer a ksyalik. 29Iry desikre rbitil sir ode resak Yesuske ma byetik toha wasi hnu desy, ode ror I bai iskye ksouke ti hnuke kserike, ma robak ma rudu I a yosy iskye ksou desy ei hahke. 30Keskyede Yesuske lyakut ma isia I ti sir ma bya.

Yesuske yesak ngkeskwakwe

(Mrk. 1:21-28)

31Lemadendye Yesuske byai hnu Kapernaumke, hnu neke kimin ti propinsi Galileake dakun. Ode ti sew Inamreske bonyo, bya ti yajar ti Yahudi-nare sey rasambayan tike. 324:32 Mat. 7:28-29; Mrk. 1:22Kyoat iry desikre ratomolu nam iajarare bonyo rmetratw, kali tun itanukare kyety mdedan.

33Ode ti sey rasambayan tike krala desy, irkye it a ngkeskwakwe syukar i soso de, neke byoran ma byohe, 34“Hei! Yesus iry Nazaret O, mrweky sai ma aramy ne de? Mmwa ma mkwordalam aramy mane e? Yaw ne khwe o esei O de. Oi neke Iry Nelnyely manosy a Hulasokwe.”

35Dendye Yesuske yaswel i ode byu ti i de byohe, “Mamwaw o! Ode mbwetik toha iry ne!”

Lemade ngkeskwaw desike byesak a iry desy, daku ribun lan desy. Ode ngkeskwaw desike byetik toha iry desy, ode lema yala iry desike ma isike ksunw. 36Ode iry desikre mumu rmetratw, ode it de tyanuk ti it ma rbohe, “Wah, iry ne tunanare kyety mdedan a ksyalik. Kali bisa ma kyesak ngkeskwakwe, desyo byetik elik.” 37Lemade Yesuske abritake kimelir ti hnu kabei ta kabei ti nus desy.

Yesuske nyoha iry ribunke wait kbainare ma eras

(Mat. 8:14-17; Mrk. 1:29-34)

38Lemade Yesuske byetik toha Yahudi-nare sey rasambayan ti desy, ode byai Simon wasi sekye.4:38 Simon neke Yesuske ana yaki anike ti Petrus dakun. (Matos ti Mat. 16:18.) Inait bonyo Simon ryana wamfwetke kluruk i ma mrin i a ksyalik, lemade iry desikre raten Yesuske ma nyoha wasi kbai desy. 39Lemadendye Yesuske imdiry ti enen desike wena ienah tike kserike, ode yaswel kbai mrin desy bonyo, kbai mrin desike kitayar mait, lemade enen desike byatar ma syalwir ti Yesuske yor iry desikre.

40Kyoat sekwe iba bonyo, iry desikre ror a wait iry a isy masunure ti Yesuske. Iry isy masunw desikre wait a kbai-nare ksyalno ksyalik i, ma dum a ngkeskwaure rsukar sir soso de. Lemade Yesuske syaa sima ti iry desikre ratsam-ratsam ode nyoha wait a kbai-nare ma eras sir. 41Ode Yesuske yesak ngkeskwaure dakun toha iry desikre ma rabetik bonyo, rboran ma rbohe, “Oi neke Hulasokwe Anan O!” Keskye Yesuske tyerik sir ma kete ratun, kali rhe ohe I neke Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif irkye ne.

Yesuske bya ti yajar o hnu salik

(Mrk. 1:35-39)

42Msarinke ma sekwe lenla ibetik bonyo, Yesuske lyakut ma byai wen kele ratelinke it. Lemade iry ribun desikre robak a I, ode ratot I bonyo, ralkyaw sir ma rbu eta I, ma kete lyoin toha sir. 43Keskyede Yesuske tyanuk ti sir de byohe, “Musti mo kbwai hnu salik dakun ti kabrita Brit Eraske ohe Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake, kali Hulasokwe yaso Yaw.”44Lemade Yesuske byai propinsi Yudeake ti syukar Yahudi-nare sey rasambayan tiare ma yabrita Brit Eraske.

5

Iry matunik darkye yulak i ma idary irkye

(Mat. 4:18-22; Mrk. 1:16-20)

15:1-3 Mat. 13:1-2; Mrk. 3:9-10; 4:1Sekwe it bonyo, Yesuske byai namwata Tasi Kakan Genesaretke,5:1 Tasi Kakan Genesaret neke rhaly o Tasi Kakan Galileake dakun. (Matos ti Luk. 8:26.) ode imdiry ti desy ma yajar. Dendye iry ribunke raboly-raboly ti rkoal I, kali robak ma rtomolu Hulasokwe tunanare. 2Ode Yesuske yatos aro matunik darkye enaru, ma ktyabw a i, ma kebunare malmata rseha wait darire ti tasike. 3Lemade Yesuske bya ti syai ei aroke it, neke Simon wasi aroke, ma tyaklulw ti khahake. Ode yaso Simon ma yudu aro desy ata ei tasike, ma Yesuske imin ti aroke krala desy ma yajar iry ribun desikre. 4Yesuske iajar maktei bonyo, byu ti Simon de byohe, “Msyai aro ne ma mhyesy ei demdemkwe, ode mtyunik wasimy darkye ma knyal masire.”

55:5 Yoh. 21:3Desike bonyo Simon hyalas I ma byohe, “Tuanggurw O, kyala kyosy detke ma kyal nini msarin neke, aramy mtyunik dary ne de, keskye lema knyal maskye it elik. Keskyede maso yaw dendye ktwoha ma ktwunik dary ne huruk bo.”

65:6 Yoh. 21:6Lemdendye rtunik wait darkye maktei o rabity bonyo, knyal masy ribun lan ne, ma khyury ma wait darkye nenma kimahy. 7Lemade rkahy a liat mamin wait aro idake ma rma ma rsaluk sir, dendye liatare rma ma raktemtem a raboli masy desikre ei wait aroare, ma kbyenw ma nenma klyodur. 8Kyoat Simon Petrus iseak a ktela desy bonyo, syakitil ti Yesuske lwau-na ktutunare ma byohe, “Amam Lan O! Lemamo soso O toha yaw, kali yaw neke iry a lim o sal yaw.”

9Simon tyanuk koldyesy kali yor lian desikre mumu rmetratw ti raseak masy ribun darkye kinal desikre. 10Ti desike Simon lian deru a Yakobus yor Yohanes, Zebedeus anan desikre, rmetratw dakun.

Lemade Yesuske tyanuk ti Simon de byohe, “Kete mumtaut. Kyala kyosy neke ana mudary irkye.”

11Ode iry desikre rhait wait aroare ei rake, maktei bonyo rtutuk lakhidik nam ribun desikre mumu ode rtoha Yesuske.

Yesuske nyoha iry mambaulke it ma eras i

(Mat. 8:1-4; Mrk. 1:40-45)

12Sekwe it bonyo Yesuske imin hnuke it. Ti desike irkye it a mbaulke kbyenw tenanke. Ode kyoat iatos Yesuske bonyo, mya ma syakitil ti Yesuske lwau-na ktutunare ode iten toha I ma byohe, “Amam Lan O! Kolnye mou mo, kuten ma maditi kbai ne toha yaw ma tenakkwe nelnyely!”

13Lemade Yesuske yeta simake ti kyumak iry desy ode byohe, “Kou ma tenamkwe nelnyely.” Ode kyala mait bonyo, iry desike wasi mbaulke kitayar.

145:14 Im. 14:1-32; Mat. 8:4; Mrk. 1:44Ode Yesuske byu eta iry desy ma kete ihes ktela desike ti irkye it elik, maktei o tyanuk ti i de byohe, “Mbwa ti mswusu tenamkwe ti iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe, ma hye bain o eras o de. Ode mal nam ana muabar ti Hulasokwe ne, ti iry mabaa klen desike ma yabar ti Hulasokwe, ma ktyoha Musa wasi haret desikre ma kyala o ma nelnyely a o ti Hulasokwe. Mala koldyesy ma iry ribunke rhe dakun o nelnyely o bain-bain de.”

15Keskyede Yesuske abritake kimelir ma lan de. Lemade iry erasare rtabal iry a klurukare lui-lui sir ma rma ma rtomolu Yesuske, ode iry a klurukare robak ma nyoha kbainare toha sir. 16Keskyede Yesuske kyalamo byaa yobak wen a kele ratelinare ma syambayan.

Yesuske nyoha iry mablukutke ma eras i

(Mat. 9:1-8; Mrk. 2:1-12)

17Sekwe it huruk bonyo, Yesuske malmata yajar ti sekye it, ma iry manosy a lui Farisike ror iry mahe snurat o tnyetak Musake rtaklulw ma rtomolu I. Iry desikre rosy a hnu nekre mumu ti propinsi Galileake, Yudeake, ode dum a rosy a nus Yerusalemke. Ode ity Ebut Hulasokwe amalkyauke kimin ti Yesuske, mane nyoha iry a klurukare ma eras sir. 18Ode kyoat desy dakun o, irire dum a rhar mbelukke ma iry mablukutke imin ti khahake, ma robak ma rsukar ei sekye kralake ma rtutuk i daku Yesuske.

19Keskyede iry desikre lema rtutu ral ei sekye kralake, kali irire ribun sir ti desy.

Lemadendye rsai ei sekye srake, ti raskyaik tnyarukke, ma rtolar mbeluk desy ei hahke daku iry ribun desikre, desikeo kyal mamamak Yesuske wasi lulw ne. 20Kyoat Yesuske yatos iry mablukut desy tyabal iry manauk mbeluk desikre wait tohtohakke bonyo, byu ti iry mablukut desy de byohe, “Wai, wasimw a lim o sal desikre kswos ba de.”

21Keskye iry mahe snurat o tnyetak Musake ror a iry manosy a lui Farisi desikre rrekan ti ralat a kralanare ma rbohe, “Iry ne esei mane ires ma ikanak a Hulasokwe ne de? Ode ryekan o bisa ma syos lim o sal nekre ba e? Taheke o Hulasokwe myesan a syos lim o sal nekre ba bo.”

22Keskyede Yesuske hye iry desikre nam rarekanare, lemade tyanuk ti sir ma byohe, “Kyanmwane mirekan ti ralamy kralanare koldyesy ne de?23Kali kolnye irkye tyanuk ti iry mablukut ne ma byohe, ‘Wasimw lim o sal nekre kswos ba de.’ Desikeo lema ksunw ma irkye tyanuk tun ne, kali lema tmatakit ma the o wasi lim o sal desikre syos ba deny ta lema. Klala kolnye irkye tyanuk ti iry mablukut ne ma byohe, ‘Mbwatar ode mal wasimw a mbelukke ode mlwakut ba.’ Desikeo ksunw ksyalik ma irkye tyanuk, kali ana tmatakit o nam itanuk desike kdi ti ta lema.24Keskyede ma mhye ohe ti nuske ktem ne Irkye Ananke5:24 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. (Matos Dan. 7:13-14.)hyareta ma syos lim o sal nekre ba, dendye myatos!”

Lemade Yesuske tyanuk ti iry mablukut desy de byohe, “Mbwatar! Ode mal wasimw a mbeluk desy, ma mulak o bai wasimw sekye.”

25Lemade iry desike byatar toha wenake daku iry ribun desikre, ode yal wasi mbelukke ma lyakut bai wait sekye. Ode kyoat ilakut bai wait sekye, desikeo lyeru Hulasokwe Anike ti salke kralake. 26Lemade iry desikre mumu kelersumuk mait sir kali ramtaut. Lemade rleru Hulasokwe Anike, ode rtanuk ma rbohe, “Senweke aramy mmyetratw ti miatos ktela ne.”

Yesuske yabuk a Lewi ma tyoha I

(Mat. 9:9-13; Mrk. 2:13-17)

27Lemadendye kyoat Yesuske byetik toha hnu desy bonyo, myatakit iry a maily uskwe it ma ani Lewi,5:27 Lewi neke rhaly anike ti Matius dakun. ma malmata tyaklulw ti wen ikarya tike. Desike bonyo Yesuske byu ti i de byohe, “Mmwa ma mtwoha Yaw.”28Lemadendye Lewi imdiry ode tyutuk lakhidik nam desikre mumu ode tyoha Yesuske. 29Dendye Lewi yala inaknam lanke ti wasi sekye khyali Yesuske. Ode Lewi lian maily usure rtabal iry salikare dum, ma rma ma raknam a ror Yesuske.

305:30 Luk. 15:1-2Keskye iry manosy a lui Farisike ror wait iry mahe snurat o tnyetak Musake lema rdakin a ktela ne, lemade rtanuk ti Yesuske wasi matoha Iare ma rbohe, “Hei, ktela neke lema eras! Kyanmwane miknam o myenu myor a iry maily usure ror iry a lim o sal nekre de?”

31Lemade Yesuske hyalas sir ma byohe, “Iry a lema klurukare lema robak dokterke, klala iry a klurukare robak dokterke.32De kuma neke lema kabuk iry marekan tenatare o mlay nekre, keskyede kuma neke kabuk iry lim o sal nekre ma rtunik totat atyat desikre ba.”

Yesuske lyosu wasi matoha Iare ti lema raas ne

(Mat. 9:14-17; Mrk. 2:18-22)

33Iry Farisi desikre rtanuk ti Yesuske de rbohe, “Yohanes Mababtiske wasi matoha iare, ror iry matoha lui Farisike, seure rait mo ras ode rsambayan, ode kyanmwane wasimw matoha Oare lema ras, de raknam o renw ne de?”

34Lemade Yesuske tyanuk tun inahliakke ma hyalas sir ma byohe, “Yaw ne kola wamwany masake it. Ode kyalamo rasa ma rala kalkal, ode wamwany masa desy lianare rma ma ramukmuka sir a ror i. Desikeo myaso sir ma ras e? Lema ode?35Keskyede ana kyait sekwe, ma wamwany masa desike ral i toha lianare, kyala kyosy desike nenmo iry desikre ras.”

Yesuske byu ma kete tahora ktela irkye itohakare kyor ktela Yesuske iajarare

36Maktei o Yesuske tyanuk tun inahliakke it huruk ti sir ma byohe, “Lema irkye it a kyotal rabit harharkwe tebikan ma yal ma byatak rabit a mtuke. Kali ana koldyesy bonyo yala rabit deru desy ma atyat, ma rabit harharkwe kimahy, ode rabit a mtuke lema knyor rabit harharw inal ma ibatak desy.37Kola ne dakun ma lema irkye it a syosan tasy maiskye kwen minminake ti werke kwena mtuke.5:37 Tunke khatu kibohe, werke kwena mtuke, neke rahliak ti iry Yahudi-nare wait ktela kubkubakke. Ode tunke khatu kibohe, tasy maiskye kwen desike, neke rahliak ti nam Yesuske iajarare. Dendye lema bisa ma rahora nam Yesuske iajarare kyor ktela kubkubak Yahudi-nare. Kali ana koldyesy bonyo tasy maiskye kwen minmina desike makity, ma kisuhan i ti werke kwena mtu desy, ma khyury ma werke kwena desike kibserw,5:37 Heitlulswo werke kwena neke rala toha bibkye iblunke. Klala werke kwena mtuke, kbuanke o werke kwena neke bakbak keskes, ma betibety de.ode tasy maiskye kwen desike kibo ba bo.38Lemadendye tasy maiskye kwen minminake musti mo rsosan ti werke kwena harharkwe. 39Keskyede iry a kyalamo madakin ma maenw tasy maiskye kwen a mtuke, ode kolnye yenw tasy maiskye kwen harharkwe, desyo lema dyakin, kali ana byu de byohe, ‘Eras de. Tasy maiskye kwen a mtuke bo.’”

6

Yesuske kyumak haretke ti sew Inamreske

(Mat. 12:1-8; Mrk. 2:23-28)

16:1 Ul. 23:25Kyoat sew Inamreske, desikeo Yesuske yor wasi matoha Iare rlakut ti bo gandumke, ode wasi matoha Iare riry gandumke ratebikan ti simatare, ode rkaslyaw ma kiblunke kyaditi i, maktei o ra kisike.

2Keskyede iry manosy lui Farisi-nare dum a rbu ti sir de rbohe, “Kyanmwane mibilak a ity wait tnyetak kubkubakke ne de? Ma kbyu ma kete takarya ti sew Inamreske.”

36:3-4 1Sam. 21:1-6Lemade Yesuske hyalas sir ma byohe, “De lema mbyaca Kitab Lanke ti a nam Daud iala desikre, kyoat yor iry matoha iare ramlar desy e? 46:4 Im. 24:5-9Kyoat desike Daud syukar ei Hulasokwe wasi Lasyerkye kralake, ode yal roty6:4 Roty neke roty lema ranal ragi tike, neke kola koarke.a raabar ti Hulasokwe desy ma nya, ode isakar roty desike kteranare ti iry matoha iare dakun. Keskye the ohe kolnye ktyoha tnyetak ity wait kubkubakke, iry mana roty desikre, neke iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe bo.”5Maktei o Yesuske tyanuk ti sir huruk de byohe, “Irkye Ananke6:5 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 6:22ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)kyumak haretke ti sew Inamreske ma yohut ti ktela irkye bisa ma ialanare ode ktela lema bisa ma irkye ialanare dakun ti sew Inamreske.”

Yesuske nyoha kbaike toha irkye ma eras i ti sew Inamreske

(Mat. 12:9-14; Mrk. 3:1-6)

6Kyoat sew Inamres salik huruk, Yesuske syukar ei Yahudi-nare sey rasambayan tike ma yajar. Ti desike irkye it a sima wanke kmyaty. 7Ti desy dakun o iry a mahe snurat o tnyetak Musake rtabal iry a Farisi-nare rbu ma robak a ksala ma rmanadu Yesuske. Lemade rabalmat ti I o ana nyoha iry ne ti sew Inamreske ma eras a i ta lema. 8Keskyede Yesuske hye nam rarekanke, lemade tyanuk ti iry a sim mamaty desy de byohe, “Mmwa ma mumdiry ti lulw san.” Lemade iry desike byitil i ma ti imdiry o lulkwe.

9Lemadendye Yesuske tyanuk ti iry desikre de byohe, “Kena e ohe ktyoha tnyetak ity wait kubkubakke mo, tala sai ti sew Inamreske de? Tala eraske ta tala atyatke de? Taorif irire ta tamatik irire de?”

10Yesuske syeak raktemtem mumu. Lemade tyanuk ti iry a sim mamaty desy ma byohe, “Mlwol simamkwe ma!” Iry desike ilol simake bonyo, simake eras elik! 11Keskyede iry desikre ralatare masbu a Yesuske a ksyalik. Lemade rawahuk sir ma rrekan de rbohe, “Ana tala iry ne kolkyabei de?”

Yesuske yilik wasi nyasoke hean a kresi enaru

(Mat. 10:1-4; Mrk. 3:13-19)

12Kyoat desike bonyo, Yesuske syai ei kususwanke it ma syambayan. Sewah desike syambayan ti Hulasokwe nini msarin. 13Lemade msarinke bonyo, yabuk wasi matoha Iare ma yilik irkye hean a kresi enaru toha iry desikre, ma yal sir ti wasi nyaso.

14Wasi nyaso nekre sir ne: Simon (Simon neke Yesuske yabuk i o Petrus),

ode Andreas (neke Simon wai i),

Yakobus

yor Yohanes,

Filipus,

ode Bartolomeus,

15Matius

yor Tomas,

Yakobus (Alfeus anan desy),

ode Simon (iry a Zelot desy),6:15 Zelot neke kbuanke o Lui Yahudi mabu ma wait negara Israelke ramdiry mesmesan ne.

16Yudas (Yakobus ananke),

ode Yudas Iskariotke, ma i ne ana iketa Yesuske ne.

Yesuske yajar ode nyoha iry a klurukare ma eras sir

(Mat. 4:23-25)

17Yesuske yor wasi nyasoare rorw toha kususwan desy ma ramres ti wen maiske it. Ti desike iry ribun salno salik matoha Yesuske rawahuk a sir, rtabal iry ribun lan manosy hnu mamin propinsi Yudeake ktem desy mumu. Ode dum a rosy a nus Yerusalemke, ode dum a rosy a lasmyer a nus Tiruske ode nus Sidonke, neke nus mamin ti namwatake khaha nekre. 18Iry desikre rma mumu ma rtomolu Yesuske, ode iry klurukare robak ma nyoha wait a kbainare toha sir ma eras sir. Ode iry ngkeskwaure rasukar sir desikre rma dakun ma Yesuske yesak ngkeskwaw desikre toha sir ma eras a sir dakun. 19Lemade iry desikre mumu, ralkyaw sir ma robak ma rkumak Yesuske, kali malkyakakwe kbyetik kyosy a I ma nyoha iry desikre mumu ma eras sir.

Iry manosy eraske ode iry manosy atyatke

(Mat. 5:1-12)

20Yesuske yatos wasi matoha Iare ode tyanuk ti sir de byohe,

“Eraske kimin ti e, kolnye lema myait ei sra o hah, kali senweke Hulasokwe wasi iry a e, ode ana mimin ti nus lan Hulasokwe ihareta tike.

21Eraske kimin ti e, kolnye senwe mimlar, kali ana mbyesur.

Ode eraske kimin ti e, kolnye senwe msyer, kali ana mimukmuka e.

226:22 1Ptr. 4:14Eraske kimin ti e, ti kolnye irire ramnisik e, rabrai e, rahmway e, ode rahes a e, kali mtyoha Irkye Ananke!

236:23 2Taw. 36:16; Kis. 7:52Dendye kolnye ktela desike kdi ti e, desikemo mimukmuka mimarmara e bo. Kali ksewanke ana lan ma kikita e ti wen sra eras Hulasokwe imin tike. Mnyenas ohe heitlulswoke iry Yahudi-nare ebnwo matrumat rala koldyesy dakun ti iry manety Hulasokwe wasi nyanoare ne.

24Keskyede atyatke ana kidurak a e, kolnye senwe mika wasimy maloly, kali malolimkye kyaluka e ti senwe bo! Keskye ana lema kika namit-namit ti e de.

25Ode atyatke ana kidurak a e, kolnye senwe mbyesur, kali ana mimlar.

Atyatke ana kidurak a e, kolnye senwe mimahis o mimukmuka e, kali ana ralamire ksyal ma msyer.

26Atyatke ana kidurak a e, ti kolnye iry ribunke rleru e,

kali kola dene heitlulswo iry ribun desikre ebnwo matrumat rleru iry makakmet ma manety Hulasokwe wasi nyanoare ne dakun.”

Mlyobak iry a mamnisik eare

(Mat. 5:38-48)

27Lemadendye Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Ktwanuk ti iry matomolu yaw ne. Neke musti mo mlyobak ode myala eras iry mamnisik eare.28Miten eraske ti iry masoba eare, ode msyambayan ti iry mahakini eare ode iry maala atyat eare dakun.29Kolnye irkye it a kyohw manyamkwe serit, desikemo mtwiri seridake ti kyohw dakun. Ode kolnye irkye it a isoruk a rabit narnarw muhonakke, desikemo mlwura ma yal a ktyabal rabit mamin tenamw desy dakun.30Kolnye irkye it a iten nam dum toha o, desikemo mal ti i. Ode kolnye irkye it a isoruk a wasimw nam dum, kete muten a molik de.316:31 Mat. 7:12Lemade kolnye mbyu ma nam sai desike irire rala ti e, desikemo myala koldyesy ti iry desikre dakun.

32Ode kolnye mlyobak iry malobak eare bo, mryekan mo ana mitot ksewanke toha Hulasokwe e? Lema koldyesy, kali iry maka wait lim o sal nekre dakun o rlobak iry malobak sirare dakun.33Kolnye myala eras iry maala eras eare bo, mryekan mo ana mitot ksewanke toha Hulasokwe e? Lema koldyesy, kali iry maka wait lim o sal nekre rala koldyesy dakun. 34Ode kolnye miseluk nam dum ti iry a ana ral a rolik ti e huruk bony ne, desikemo ana mryekan o mitot ksewanke toha Hulasokwe e? Lema koldyesy, kali iry maka wait lim o sal nekre, raseluk nam ti iry maka wait lim o sal nekre dakun, kali rhe ohe iry desikre ana ral a rolik ti sir o karyarike mais bo.35Lemade kete myala koldyesy, keskyede mlyobak ode myala eras iry mamnisik eare, ode miseluk nam ti sir mo kete mnyenas kolyanke. Myala kolnye mo, ana watamkye lan, ode ei neke Hulasow Lan Lahukke anan e, kali Hulasokwe yala eras ti iry mahature ror iry a lema maten a khye eras ti Iare dakun.36Lemamo myala ral eraske ti iry salik, kola dene Amamy Hulasokwe ralake eras ti e dakun.”

Yesuske ihliak tunke ma kete tukun irire

(Mat. 7:1-5)

37Lemadendye Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Kete myukun irire, ma e dakun o kete Hulasokwe yukun a e. Ode kete mtyetak salke ti irire, ma Hulasokwe kete tyetak salke ti e dakun. Ode msyos iry maka salat ti eare, ma Hulasokwe syos salamire dakun.38Myal nam ti irire, ode ana Hulasokwe yal ti e dakun. Ana Hulasokwe yal ti e mo kola maketa namke inal lalwakwe ma lyaw ti e ma kbyilak de kbyilak ma mabebesak. Kali lalwaw minal ma milaw ti irire desike, ana Hulasokwe yal ma lyaw ti e dakun.”

396:39 Mat. 15:14Lemade Yesuske ihliak tunke ti iry desikre de byohe, “Kolnye iry matmabolke yeuk iry matmabolke, ana kolkya? Kete ana deruke rdi ei kuranke kralake de?”

406:40 Mat. 10:24-25; Yoh. 13:16; 15:20Maktei o Yesuske ihliak tunke it huruk ma byohe, “Lema kika naman a skol mabilak wasi Tuanggurkwe, keskye naman a skol a kolnye ti yaskol ma ti ktyutw teike, ana yola wasi Tuanggurkwe dakun.

41Kyanmwane mmwatakit akwe ksinsintan mamin ti waimw matake kralake, keskye lema mmwatakit balak malosik i ti matamkwe krala desy de?42Ode kolkyabei mane mtwanuk ti waimw de mbwohe, ‘Mmwa ma kaditi akwe ksinsintan mamin ti matamkwe krala desy,’ ode lema mmwatakit balak malosik i ti matamkwe krala desy e? Hei, makakmet o, maditi balakke toha matamkwe krala desy aduk ma matos a mlay, ode nenmo maditi akwe ksinsintan mamin waimu mata desy.”

The irkye toha totanare

(Mat. 12:33-35)

43Maktei o Yesuske ihliak tunke it huruk ma byohe, “Lema kika aw eras ma kisinare atyat, ode lema kika aw atyat ma kisinare eras.446:44-45 Mat. 12:33-34Ode tahe akwe ne the toha kisinare. Kali irire lema rbul arake kisike toha sitw o karkyari krala, ode lema rbul tasy maiskye kisike toha sitw o karkyari krala dakun.45Kola dene iry eraske yala ktela eraske, kali kbyetik kyosy rala eraske. Ode iry atyatke yala ktela atyatke, kali atyatke kbyenw a ralake kralake. Kali nam sai desike kimin ralamy kralanare desikeo ana mtyanuk ma kbyetik.”

Iry matoha Yesuske malkyakaw i kola sey rasadiri ti hatkwe khahake

(Mat. 7:24-27)

46Maktei o Yesuske ihliak tunke it huruk ma byohe, “Kyanmwane miabuk Yaw o ‘Amam Lan, Amam Lan O,’ keskyede lema mtyoha nam kutanuk ti e ne de?47Klala esei desy mya ma yor Yaw ode tyomolu tunakure ode tyoha, desyo i neke ana yola esei de?48Yola dene iry masadiri seike, ma khyehyei neke kyaly lasmyerke ma demdemw ma ti kyait hatkwe, ode yoditi fanderenke ti hatkwe khaha desy, ma kolnye rean salke kmya ma kkyahat wasi sey desy, desikemo lema kiwaway, kali kimdiry ti hatkwe khahake ma malkyakaw. 49Keskyede iry matomolu tunakure ode lema tyoha, yola dene iry a masadiri seike ti laranke khahake ne. Ode kyoat rean salke kmya bonyo, wasi sey desike klyily ma kiskyui-kiskyay, kali kimdiry ti laranke khahake bo, ma lema malkyakaw.”

7

Yesuske nyoha kbaike toha suldatare wait uskwe khatuke wasi atke ma eras i

(Mat. 8:5-13; Yoh. 4:46-53)

1Kyoat Yesuske itanuk nam ti iry ribun desikre maktei bonyo, byai hnu a Kapernaumke. 2Ti hnu Kapernaum desy dakun o suldatare rosy Roma ma rajak ti. Ode suldat desikre wait uskwe khatu desy7:2 Suldat Roma nekre wait uskwe khatuke hyareta suldatke atw. wasi atke isike ksunw ma lan ma nenma myaty, keskyede uskwe khatu desike lyobak wasi at desy ksyalik. 3Ode kyoat suldatare wait uskwe khatu desy itomolu Yesuske abritake bonyo, yaso iry manety lulw ti Yahudike irkye enai ne ma rba ti raten Yesuske, ma mya ma nyoha kbaike toha wasi at desy.

4Lemade iry desikre rba ti rait Yesuske, ma ral ralat a kralanare bain-bain ma rtanuk ti Yesuske ma rbohe, “Amo, aramy miten ma ti mnwoha suldatare wait uskwe khatuke wasi atke kali isike ksunw ma lan. Aramy mmya ma miten O, kali uskwe khatu neke byer o tyahal, 5ma yala eras iry Yahudi-nare, ode i ne inal nam ma tasadiri ity wait sey tasambayan ti ne.”

6Lemadendye Yesuske yor iry desikre ma rba. Ode rala ma ranait suldatare wait uskwe khatu desy wasi sekye bonyo, uskwe khatu desike yaso lianare dum ma rbaa rtudakal Yesuske ma rbohe, “Amo, ara liamkye yaso ma aramy mmya ma mtyanuk ti O kolnye: Kete mhwury ma mungkoly ti mubai wasi sekye ne, kali i neke byohe lema byer o tyahal ma yal O ei wasi sekye kralake, 7ode lema ires ma mya ma yait O ti ne dakun. Lemade mtwanuk tunke khatuke it ti ne, ma wasi at ilobakke eras i o sekye. 8Hye ohe mnwoha mal wasi atke wasi kbaike, kali i ne dakun o iry dum a rhareta i ma tyoha sir. Ode hyareta suldat kakanare ma rtoha i. Lemade kolnye tyanuk ti suldat kakan ne it de byohe, ‘Mbwa!’ Desyo bya. Ode tyanuk ti irkye it huruk ma byohe, ‘Mmwa!’ Bonyo mya. Dete lemamo tyanuk ti wasi atke de byohe, ‘Mkwarya nam ne!’ Desikeo kyarya. Koldyesikemo hye ohe mtwanuk sai desy, desikeo ana kdi ti.”

9Lemade Yesuske itomolu tun desikre bonyo, myetratw ti itomolu iry ne. Ode yulak matake sara iry ribun matoha I desikre, ma tyanuk ti sir de byohe, “Klwosu ti e, biar ma iry ne lema iry Yahudike, keskyede wasi tohtohakke malkyakaw a ksyalik! Ti iry Yahudi-nare ne lenla ksweak irkye it ma wasi tohtohakke koldyesy elik.”

10Ode kyoat lian iaso desikre rulak sir ei uskwe khatu desy wasi sekye bonyo, wasi at desike eras i de.

Yesuske yala mamatkye it o nus Nainke ma myorif

11Lema soso bonyo Yesuske byai nuske it, ma nus neke kani a Nain. Yesuske wasi matoha Iare, rtabal iry ribun desikre ror I de raktem a rba ma lui-lui sir ti babake. 12Kyoat Yesuske yor iry ribun desikre rala ma ranait salhaha lorkye kmata nus desy bonyo, irire rhar mbelukke ei mloskye, neke mamatkye imin ti khahake. Mamaty neke enen somke it a anan wamwankye ma sasasam i bo. Ode iry ribun mamin ti nus desike rlakut ror enen som desy ma rtoha iry mahar a mbeluk desy. 13Ode kyoat ity Ebut Yesuske iatos enen som desy bonyo, ralake ksyal a i, ma lyobak i a ksyalik, lemade tyanuk ti enen som desy de byohe, “Eno, kete mswer.”

14Lemadendye Yesuske bya sara mbeluk desy ma kyumak, desike bonyo iry maharare ramres. Ode Yesuske tyanuk ma byohe, “Naman mur o, mbwatar!”

15Dendye naman mur a mamaty desike byatar ma tyaklulw ode itun. Lemadendye Yesuske yal i ti ena.

16Sew desike iry mamin ti desikre mumu neke ramtaut ode rleru Hulasokwe Anike ma rbohe, “Iry neke iry lan lahuk manety Hulasokwe wasi nyanoke it ne, ma mya ma yor a ity mane. Ode Hulasokwe I ne ma yoryeta ity mane.” 17Lemade Yesuske abritake kimelir ti propinsi Yudeake ktem desy, ode hnu mamin a Yudeake kseri desy mumu.

Yohanes Mababtiske wasi matoha iare rena Yesuske

(Mat. 11:2-19)

18Yohanes wasi iry matoha iare rahes Yesuske wasi ktela ialanare mumu ti Yohanes. Lemade Yohanes yabuk irkye enaru toha wasi matoha i desikre, 19ode yaso deruke ma ti rena ity Ebut Yesuske ma ana rbu ti I de rbohe, “Amo, Oi ne bain o iry mama ma ktyoha Hulasokwe itetakke e? Neke Hulasokwe syusu O ma muka Raja ode maorif irkye ne,7:19 Iry mama ma ktyoha Hulasokwe itetakke neke ksyusu Mesiaske. Ti tel Ibranike o Mesiaske kbuanke ti tel Maslyarkwe o Iry Hulasokwe isusu ma ika Raja ode yaorif irkye. Ode ti tel Yunanike, rbohe Kristuske. Oi ne bain e? Ta aramy mikita iry salik de?”

20Lemade iry deru desike rba. Kyoat ranait a Yesuske bonyo, rtanuk ti I de rbohe, “Amo, Yohanes Mababtiske yaso aramy ma mmya ma myena ohe, ‘Oi ne bain o iry mama ma ktyoha Hulasokwe itetakke e? Neke Hulasokwe syusu O ma muka Raja ode maorif irkye ne, Oi ne bain e? Ta aramy mikita iry salik de?’”

21Kyoat Yohanes wasi nyaso deru desy rena Yesuske, desikeo Yesuske moluk a nyoha kbainare toha iry ribun lan ne ma eras a sir, ode yala matmabolare ma rmatakit, ode yesak ngkeskwaure dakun. 227:22 Yes. 35:5-6; 61:1Lemade Yesuske hyalas iry deru Yohanes iaso desikre ma byohe, “Mbya, ode mtyanuk ti Yohanes nam sai myatos ode mtyomolu de: neke matmabolke myatakit de, mablukutke lyakut de, mambaulke iblunke nelnyely de, mamolkwe tyomolu de, mamatkye myorif de, ode iry lema manait sra o hahke kabrita Brit Eraske ti i de.23Lemadendye eraske ti iry a lema mamres ma matohak Yakwe, ode eraske ti iry a lema mabu a matuly Yakwe.”

24Kyoat iry a Yohanes iaso desikre raba bonyo, Yesuske ihes Yohanes ti iry ribun desikre ma byohe, “Kyanmwane lulswoke miba ti miatos Yohanes ti wen malosy-loskye ne de? Mbya ti myatos iry a matoh ti de matoh ma maola tnyei a eskwe kisiri ti de kisiri ma ne e? Lema! Kali Yohanes neke lema yoly desy.25Ode nam sai ne kihury ma miba ne de? Ti myatos iry mahonak rabit eraske e? Lema! Kali iry mahonak rabit eraske ode iry maka malolkye, ramin ti sey lan a rajake imin tike, de lema ti wen malosy-loskye.26Lemade kolkyabei mane miba ne de? Ti myatos iry manety Hulasokwe wasi nyanoke e? Mlay. Ode klwosu ti e ohe Yohanes neke lan i ma byilak iry manety Hulasokwe wasi nyano nekre mumu.277:27 Mal. 3:1Kali Yohanes i ne heitlulswo rakesy i ti Kitab Lanke ne. Ti Kitab desy Hulasokwe tyanuk ma byohe,

‘I neke wasikw nyaso kuasoke ma myuna O, ma bya ti syoli salke ma kikita O.’”

28Lemade Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Mtyomolu. Ti nuske ktem ne, kyala kyosy khyehyeike ma ti kyait senwe, lema irkye it a lan i ma byilak Yohanes Mababtiske! Klala kyala kyosy senwe, esei desike biar ma kakan lahuk i ti kyoat Hulasokwe ihareta kola Rajake ne, keskye lan i ma byilak Yohanes Mababtiske.”

297:29-30 Mat. 21:32; Luk. 3:12Kyoat iry ribun desikre mumu rtabal iry maily usw nekre dakun ti ratomolu tun Yesuske itanuk desikre, desikeo rou o Hulasokwe mlay a I, kali lulswoke ral tenatare ti Yohanes ma byabtis sir de. 30Keskyede iry a Farisi-nare, ror iry mahe snurat o tnyetak Musa nekre, rtuly nam Hulasokwe ireky ti sirke, kali sir neke lema rou ma Yohanes byabtis sir.

31Lemadendye Yesuske tyanuk ma byohe, “Ana kal sai ma kuhliak ode kulalau kyor iry a mamin taras ne de?32Iry nekre rola naman a mabren ti sal a krala nekre, ma it de yabw ti it ma rbohe,

‘Aramy mkyohw tihal7:32 Tunke khatu aramy mkyohw tihal ti e neke ti Kitab Lan Yunanike kbyohe: aramy myofw fluit ti e.ti e, keskyede lema misety,

Aramy miora inaora ral matolare, keskyede lema msyer.’

33Ktwanuk koldyesy kali kyoat Yohanes Mababtiske ima bonyo, lema nya rotkye ode lema yenw tasy maiskye kwen makitkye de yas bo, keskye lema mdyakin i, de mtyanuk ma mbyohe, ‘Ngkeskwakwe syukar i.’34Klala Irkye Ananke7:34 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. (Matos Dan. 7:13-14.)mya bonyo, iknam o yenw, desikeo lema mdyakin I huruk, de mtyanuk ma mbyohe, ‘Myatos I! I neke ikotw atyat ode yenw tua manas. Ode atyat i kali ika lui yor iry maily usure rtabal iry maka wait lim o sal nekre.’35Keskyede Hulasokwe tyilik eras o atyat, neke tatos ode the mlakye toha wasi iry matoha Iare wait mormyorifare.”

Wamfwet maka wasi lim o sal neke yalan Yesuske ma yalik nul mahona mtelaske ti Yesuske lwaunare

36Iry Farisike it ma ani a Simon. Neke iten a Yesuske ma byai wasi sekye ma iknam ti. Lemade Yesuske byai iry a Farisi desike waitke. Ode syukar ei sekye kralake ti raktem a raknam, desikeo rtaklulw ma rney sir ti mejake ode rlola lwautare ei lyakwe.

377:37-38 Mat. 26:7; Mrk. 14:3; Yoh. 12:3Ti hnu desike, wamfwetke it ma rhe wasi lim o sal nekre. Kyoat wamfwet desike itomolu o Yesuske moluk a iknam ti iry Farisi desike wasi sekye bonyo, yal botal a nul mahona mtelaske sasam,7:37 Botal neke kola lkusy kakakan ne, ode kyalamo ral nul mahona mtelaske ti. Botal neke rala toha hatw bokbokke. Ode nul mahona mtelas ne khesike lan a ksyalik.38ode bya ti syukar sey desy ti imdiry ei Yesuske etake, ma nyey a lwaunare. Ode syer ma suanare ktyurw ti Yesuske lwaunare ma kyabetar. Lemade syakitil ode yal hukake ma kyur Yesuske lwau desikre. Maktei bonyo yoy a Yesuske lwaunare, ode nenmo yal a nul a mahon a mtelas desike ma yalik ti.

39Kyoat a iry Farisi maabuk Yesuske neke iatos ktela desy bonyo, tyanuk ti ralake kralake ma byohe, “Kolnye iry ne iry manety Hulasokwe wasi nyanoke I ne, musti mo hye o wamfwet makumak I neke wasi lim o sal nekre ribun.”

40Lemadendye Yesuske tyanuk ti iry Farisi desy ma byohe, “Simon, kala ma ktwanuk tunke it ti o.”

Simon a hyalas I de byohe, “Tuanggurw, mtwanuk.”

41Dendye Yesuske tyanuk ti i ma byohe, “Kolnye irkye enaru ma rutan kuban toha iry a maka wasi kubanke. Neke it a yutan kuban blyawan bokbokke atkwe enasim, ode it a yutan kuban blyawan bokbokke hean-sim.7:41 Kuban blyawan bokbok neke heitlulswoke ti tel Romawike desikeo kani dinar, ma kuban blyawan bokbok sasam neke kdedake kola ne katkye sekwe sasam a khesi.42Ode iry deru desy lema rait ma reluk kuban desikre, dendye iry a maka wasi kuban desike byu ma kete reluk de ktei bo. Lemade ti iry deru neke ese iten eraske lan ma kbyilak ti iry maka wasi kuban ne de?”

43Simon a hyalas ma byohe, “Krwekan mo iry mautan kuban ribun desy.”

Yesuske hyalas ma byohe, “Tun mutanukke mlay.”

44Maktei o yulak I ti yatos a wamfwet desy, ode tyanuk ti Simon de byohe, “Simon, matos wamfwet ne de? Kswukar wasimw sekye, keskyede lema mal werke ma kut a lwaukure, klala matos wamfwet ne syer ma suanare ktyurw ma kyabetar a lwaukure, ode yal a hukake ma yal ma kyur.45Ode kyoat a kswukar ei ne, lema moy a Yaw ma kola kyalamo ktela tala nekre, keskyede wamfwet desike lema imres ma yoy lwaukure.46Oi neke lema malik nulke ti usukkwe khatuke, klala wamfwet neke yalan Yaw ma yalik nul mahona mtelas a khesi lanke ti lwaukure.47Lemadendye ktwanuk ti o, iry a wasi lim o sal ribun lan nekre Hulasokwe syos ba de, desikeo yal ralake kralake ti Hulasokwe o lan a ksyalik. Klala iry a wasi lim o sal tebikanke Hulasokwe syos ba dakun, desikeo yal ralake kralake tebikan ti Hulasokwe bo.”

48Lemade Yesuske tyanuk ti wamfwet desy ma byohe, “Eno, wasimw lim o sal nekre kswos ba de.”

49Ode iry a mataklulw ma raknam a ror Yesuske neke it de tyanuk ti it ma rbohe, “Esei ne mane isos lim o sal nekre ne de?”

50Keskyede Yesuske tyanuk ti wamfwet desy ma byohe, “Hulasokwe yaorif o de, khyali wasimw tohtohakke. Dendye mbwa, kali Hulasokwe ika eras yor o de.”

8

Wamfwetare rsaluk a Yesuske

1Lema klenke soso bonyo Yesuske lyakut a lyola hnu kakan o lan nekre, ma yabrita Brit Eraske ohe Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake. Kyoat desike dakun o wasi matoha I dehean a kresi enaru desike rlakut ror I. 28:2-3 Mat. 27:55-56; Mrk. 15:40-41; Luk. 23:49Ode wamfwetare rlakut ror I dakun. Wamfwet nekre dum a Yesuske kola yesak ngkeskwaure toha sir, ode dum a nyoha wait a kbainare ma eras sir. Ti wamfwet desikre it ma ani Maria ma kyalamo rabuk i ti Maria Magdalena. Neke Yesuske kola yesak ngkeskwaure aryaritke itw toha i dakun. 3Wamfwetke it dakun ma tyoha Yesuske neke ani Yohana, ma lai-na ani Khuza. Khuza neke ika usu khatu ti iry makarya mamin ti raja Herodes ne wasi sekye. Ode wamfwetke it dakun ma ani Susana yor wamfwet salno salik nekre. Wamfwet desikre ral malolit mesmesanare ma ral ma rsaluk Yesuske yor wasi matoha Iare.

Yesuske ihliak tunke ti iry makay hinkye

(Mat. 13:1-23; Mrk. 4:1-20)

4Kyoat desike iry ribunke rosy a wait hnuare ma rma, desikeo lui-lui sir ti mamake ma ror Yesuske. Iry desikre rma ma rawahuk sir nini ribun sir bonyo, Yesuske tyanuk tun inahliakke it ti sir ma byohe, 5“Iry manoha boke it a bya ti kyay a hina hinkye ti wasi boke. Kyoat ikay hiny desy bonyo, hiny desike tebikan a kdi ti sal mamin ti wasi boke kralake, ma iry malakut manosy sal desike rsosa, ode manunare rorw ma ra ma ktei.6Ode hiny desike tebikan a kdi ti lasmyer a hatkwe kimin ti kletike, ma kituhw bonyo, kimrau kali lema kika wer ti lasmyer desy ma kyabetar.7Ode tebikan a kdi ti sitw o karkyary krala, ma sitw o karkyary desikre ktyuhw kyor hiny desy, ma kyah ma lema kisi.8Keskyede hiny desike tebikan a kdi ti lasmyer a eras maiskye, ma ktyuhw ma kisi bonyo, kusuke sasam neke kisike atw.”

Kyoat Yesuske ihes tun inahliak desy maktei bonyo tyanuk ma byohe, “Ese ika molu desikemo tyomolu!”

9Lemade Yesuske wasi matoha Iare rena I ma rbohe, “Tun muhliak neke kbuanke kolkya?”

108:10 Yes. 6:9-10Dendye Yesuske hyalas wasi matoha Iare ma byohe, “Ei neke Hulasokwe yal hehe eraske ti e, ma mhye o kolkyabei ma Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake. Klala ktela neke kihunik i ti iry salik. Mane ne kajar sir a kyor tun inahliakke, ma

‘Biar ma ratos, keskyede lema rmatakit,

ode biar ma rtomolu, keskyede lema rhe kbuanare.’

11Tun kuhliak neke kbuanke kolnye: Hiny desike kola Hulasokwe tunanare.12Ode hiny madi ti salke krala mamin ti bo desy, kola ne iry matomolu Hulasokwe tunanare, keskye ngkeskwaure wait uskwe khatuke mya ma yal Hulasokwe tunanare toha iry desikre ralatare. Yala koldyesy ma byu eta iry desikre ma kete rtohak Hulasokwe tuna desikre, ma Hulasokwe lema yaorif sir.13Ode hiny madi ti lasmyer mamin hatu khaha desikre, kola dene iry matomolu Hulasokwe tunanare ma rtohak ode ramukmuka sir. Keskye wait tohtohakke lema malkyakaw. Ode kyoat ktela masunkwe kena sir, desikeo ra-la toha wait tohtohakke huruk.14Ode hiny madi ti sitw o karkyary krala nekre, kola dene iry a matomolu Hulasokwe tuna desikre ma rtohak, keskye seure kiliku i, desikeo ralatare kakan ti wait mormyorifare, dete lemamo rrekan eraske ti tenatare ode rmorif ti malolkye bo. Rala koldyesy nini wait tohtohakke lema kika kbuan ti sir kola hiny desike ma lema ktyuhw ma kisi kali sitw o karkyary kyah.15Klala hiny madi ti lasmyer eras maiskye, kola dene iry a ralat a kralanare eras ode nelnyely ti ratomolu Hulasokwe tunanare ne bonyo, rsosan mamamak ti ralat a kralanare. Iry desikre wait tohtohakke ti Hulasokwe malkyakaw, dendye rala ktela erasare, kola dene hiny a matuhw ma kisinare ribun ne.”

Yesuske ihliak tunke ti ktela damarke

(Mrk. 4:21-25)

168:16 Mat. 5:15; Luk. 11:33Dendye Yesuske tyabal ma tyanuk huruk de byohe, “Irire lema rtunw damarke, maktei o ral a lkuskye ma rkahat eta, ta lemamo ral ti rintyotake. Keskye kyalamo rtunw damarke maktei, desikeo ral ti wen helhelake ode atatke, ma kolnye irire rsukar sekye kralake desikemo rmatakit kelelnanke.178:17 Mat. 10:26; Mrk. 4:22; Luk. 12:2Ktwanuk koldyesy kali lema kika nam mabuny ma ana lema kbyetik, ode lema kika nam mahunik i ma ana lema rhe ode rahes.188:18 Mat. 13:12; 25:29; Mrk. 4:25; Luk. 19:26Lemadendye mnyenas mamak nam kutanuk ma mitomolu ne. Kali esei desike, syosan mamak tun kutanukare ma hye, desikeo Hulasokwe tyabal hehe desy ti i ma kbyilak. Klala esei desike tyomolu ode lema syosan mamak tun kutanukare, biar ma ryekan o hye tunakure de, keskyede ana Hulasokwe yal a yolik hehe desy toha i.”

Iry matohak Hulasokwe tunanare neke rola Yesuske ena o wai

(Mat. 12:46-50; Mrk. 3:31-35)

19Yesuske ena-na yor wainare rma ma rseak Yesuske, keskyede iry desikre lema rait a I kali irire ribun sir ti desy. 20Lemade irire rlosu ti Yesuske de rbohe, “Enamu yor waimure sir ne mloskye, ma rala ma rseak a O.”

21Keskyede Yesuske hyalas sir de byohe, “Iry matomolu Hulasokwe tunanare ode rtoha, iry desikre klwobak sir kola dene kulobak enakw o waikure dakun ne.”

Yesuske tyenauk esumetkye

(Mat. 8:23-27; Mrk. 4:35-41)

22Sekwe it bonyo, Yesuske ramin ti namwata Tasi Kakan Galileake ma syai ei aroke ma yor wasi matoha Iare, ode tyanuk ti sir ma byohe, “Mmya ma tbai serida so.”

Lemadendye rbity lar ti aro desy ma rba. 23Kyoat rbity lar ti ma raba bonyo, Yesuske yenah ti aroke kralake. Lema soso bonyo eskwe ksyai ma mety ti tasi kakanke krala desy ma besanare lan, ma tasike ksyukar aroke kralake ma nenma rlodur.

24Lemadendye Yesuske wasi matoha Iare roha I ma rbohe, “Tuanggurw O, mbwatar! De ana tmaty!”

Lemade Yesuske byatar, ma tyerik esw desy ode tyenauk besa atat desikre. Desikeo esw o besa desikre kimres, ma tasi kakan desike mlin a mlin. 25Lemade Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Kyanmwane lema mitohak Yaw ne de?”

Iry desikre rmetratw ode ramtaut mait, ma it de tyanuk ti it ma rbohe, “Iry neke esei ne bain de? Mane inal haretke ti esw o besa nekre, ma kele rateka mait ne de!”

Yesuske yesak a ngkeskwaure toha iry Gerasake

(Mat. 8:28-34; Mrk. 5:1-20)

26Lemade Yesuske yor wasi matoha Iare rbity larke huruk ma ti rait Tasi Kakan Galileake seridake, neke lasmyer a Gerasake.8:26 Ti lasmyer a Gerasa neke lema iry Yahudi sir.

27-29Ti lasmyer Gerasa desike wamwankye it ma ngkeskwaure dum a rsukar i ma rhareta i soso de. Ode iry Gerasa-nare kyalamo rdalun a sima o lwau, ode rajaga malkyakaw i, kali iry desike lema byu ma hyonak a i, ode lema you ma imin ti sekye kralake, de byu ma imin ti ratkye bo. Keskyede ngkeskwaw desikre almalkyautke khyury ma iry desike yohut daldalun desikre. Lemade ngkeskwaw desikre ral a i ma ror i bai wen kele ratelinke.

Kyoat Yesuske yorw toha aroke ei laranke, ma iry a ngkeskwaure rasukar desy iatos Yesuske bonyo, byoran, ode mya sara I ma syakitil ti I. Lemadendye Yesuske yal haretke ti ngkeskwaw mahatw desikre ma rbetik toha iry desy. Keskye iry desike telake lan ma tyanuk ti Yesuske de byohe, “Mrweky sai ma yaw ne de? Yesus O, khwe ohe Oi ne Hulasow Lan Lahukke Anan O! Lemade kuten toha O ma kete muhdawan a yaw ma isikkwe ksunw.”

30Lemade Yesuske yena i de byohe, “Animw ka?”

Desikeo iry desike hyalas I ma byohe, “Anikw a Legion ande!” (Tyanuk koldyesy kali Legion8:30 Tunke khatu Legion neke kyosy a tel Romawike, neke kbuanke o suldat Romake kukwanke sasam neke anakyai irkye ribunke nem. neke kbuanke o anakyai ribunke nem ma klyosu ohe ngkeskwaure ribun de ribun sir a ksyalik neke rsukar i de.) 31Lemade ngkeskwaw desikre raten mirmirin toha Yesuske, ma kete Yesuske yaso sir ma rbetik toha iry desike ma ti rsukar ei mamaty rala.

32Ti soke hahy ribun lan nekre moluk a raobak kotut ti kususwanke kserike. Lemade ngkeskwaw desikre raten toha Yesuske ma lyura sir ma rsukar ei hahy desikre. Dendye Yesuske you toha tun ratanuk desy. 33Lemadendye ngkeskwaw desikre rbetik toha iry desy, ode ti rsukar ei hahy desikre, ma hahkye kmeta desike ra-la roruk toha kususwanke ma lema ramres, de ra-la loran Tasi Kakanke ti rlodur, ode renw tasi ma rmaty.

34Lemade iry majaga hahy desikre ratos a ktela desy bonyo, iry desikre ra-la toha wen desy ma rba ti rahes ktela desy ti nus Gerasake ktyabal hnu kakan kabei ta kabei ti lasmyer desy. 35Dendye iry ribun lan mamin nus Gerasake rbetik ma rba ti ratos ktela madi ti desy. Ode kyoat iry desikre rma ma rait a Yesuske bonyo, ratos iry a ngkeskwaure rabetik toha desy. Iry desy tyaklulw ma nyey a Yesuske lwaunare ma hyonak a i, ode hye toha lbweta de. Lemade iry desikre ramtaut. 36Iry dai matos a ktela desy elik nekre rahes ti iry nenmo mamaare, ode rlosu o kolkyabei ne Yesuske iaorif a iry neke toha ngkeskwaure ma eras a i ne. 37Lemadendye iry Gerasa desikre mumu raten Yesuske ma tyutuk sir ode bya, kali ramtaut ma ksyeman sir.

Lemade Yesuske syai aroke. 38Ode rala ma raba bonyo, iry a ngkeskwaure rabetik toha i desike byu ma tyoha Yesuske, ma iten mirmirin toha Yesuske ma tyoha I, keskyede Yesuske yaso i ma yulak a i. Ode tyanuk ti i de byohe, 39“Mbwai wasimy sekye, ode muhes nam ribun lan Hulasokwe iala ti o ne.”

Lemade iry desike bya ti lyakut yaklelela hnu mamin ti nuske krala desy mumu, ode yabrita nam a Yesuske iala ti tenanke ne.

Yesuske yala Yairus ananke ma myorif ode nyoha wamfwetke it a wasi kbaike ma eras i

(Mat. 9:18-26; Mrk. 5:21-43)

40Kyoat Yesuske yulak a I toha lasmyer Gerasake ma byai lasmyer Galileake bonyo, iry ribunke rma ma rbalan a I, kali rakita I bo. 41Lemade irkye it ma mya. Iry desike ani a Yairus, neke ika usu khatu ti Yahudi-nare sey rasambayan tike. Ode mya ma syakitil ti Yesuske lwau-na ktutunare, ma yal ralake kralake ma iten ma Yesuske byai wasi sekye. 42Yala koldyesy kali anan wamfwet sasasam neke yala ma myaty. Anan neke wasi ainke hean a kresi enaru de.

Lemade Yesuske you ma byai Yairus wasi sekye. Ode kyoat ralakut bai Yairus wasi sekye bonyo, iry ribun lan desikre rlakut ma it de dyekin it ma robak ma rney a Yesuske. 43Ti iry ribun desikre dakun o wamfwetke it ma kbai larke khatu maskyakye kyala i ainke hean a kresi enaru de, ma lema kika iry ma rnoha ral wasi kbaike, [biar ma yal wasi malolkye mumu nini ktei ti dokterare dakun.] 44Wamfwet desike lyakut ma isia i a yosy a lyakwe ma ti nyey a Yesuske, ma kyambil mait wasi rabit narnarkwe kninike bonyo, wasi kbai desike kitayar elik.

45Lemade Yesuske yena de byohe, “Esei ne ikambil Yaw ne de?”

Keskye iry desikre mumu ne rtuly ma rbohe, “Mbwe.” Lemade Petrus tyanuk ti I ma byohe, “Tuanggurw, irire ribun a rlakut ror O ma it de dyekin it, ma ana the o esei ne ikambil O ne de?”

46Keskyede Yesuske tyanuk ma byohe, “Khwe ohe irkye it a kyambil a Yaw, kali kkwoman mo wasikw malkyakakwe kbyetik kyosy a Yaw.”

47Kyoat wamfwet desike iatos ma ktela iala desike Yesuske ihe bonyo, wamfwet desike huake kyamlulurw. Lemade syakitil ti Yesuske wasi lulululw ne, ma lyosu o kyanmwane ikambil Yesuske ne. Lemade ihes ti Yesuske ti ikambil mait I bonyo eras i elik ne. Ode iry a ribun lan mamin ti desikre raktemtem a rtomolu tun itanuk desy.

48Lemadendye Yesuske tyanuk ti wamfwet desy ma byohe, “Eno, Hulasokwe nyoha wasimw kbaike ma eras o de, khyali wasimw tohtohakke. Dendye mbwa, kali Hulasokwe ika eras yor o de.”

49Malmata Yesuske itun a yor wamfwet desy, desikeo Yairus a wasi nyasoke mya ma tyanuk ti Yairus de byohe, “Amo, anamkwe myaty de. Mane kete mhwury ma tuanggurkwe byai wasimw sekye.”

50Keskyede Yesuske itomolu tun desike bonyo, tyanuk ti Yairus de byohe, “Kete mumtaut de mtwohak bo, ode anamkwe ana myorif.”

51Lemade Yesuske yait a Yairus wasi sekye bonyo, Yesuske byu eta iry ribun malakut manor I desikre ma kete rsukar ei sekye kralake. De iry a masukarare neke Petrus, Yohanes, ode Yakobus, rtabal Yairus yor sawa bo. 52Kyoat a rsukar sekye bonyo, iry mamin ti a sekye krala desike mumu neke ralatare ksyal a naman desy ma rser. Keskye Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Kete msyer, kali naman ne lema myaty, de yenaf bo.”

53Iry desikre ramahis Yesuske, kali iry desikre rhe o naman desike myaty de.

54Lemade Yesuske kyumak a naman desike simake, ode tyanuk ma byohe, “Akasy, mbwatar!”

55-56Dendye naman desike memeanke kimin i mait ma byatar ode imdiry. Desikeo naman desike ena o ama-na rheran mait. Lemade Yesuske byu ma ral kotw ti naman desike ma nya. Maktei bonyo Yesuske byu eta ena o ama ma kete rahes ktela desy ti irit-irit.

9

Yesuske yaso iry dehean a kresi enaru desy

(Mat. 10:5-15; Mrk. 6:7-13)

1Yesuske yabuk wasi nyaso dehean a kresi enaru desy. Ode yal wasi haretke kyor malkyakakwe ti sir, ma resak ngkeskwaure ode rnoha kbainare toha irire. 2Ode yaso sir ma ti rabrita ohe Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake, ode rnoha kbainare toha irire ma eras sir. 39:3-5 Luk. 10:4-11Ode tyanuk ti sir ma byohe, “Miba ne mo kete myety namit-namit ti salke kralake, neke kete myety tektekan, suhlwak, ktyabal simbol o rabit, ode kete mika resamy, ode kete myety kuban dakun.4Ode kolnye myait hnuke it ode irkye it a yal e ma mimin ti wasi sekye, desikemo mimin ti sey desy nini mbyetik toha hnu desy, ma mbyai hnu salik bo.59:5 Kis. 13:51Dete kolnye msyukar a hnuke it ode lema rou ma ral e ei wait seire, desikemo mbyetik toha hnu desy, ode mryitik a ahkwe toha lwaumire, ma klyosu ohe Hulasokwe ibu a ituly hnu desy dakun.”

6Yesuske tyanuk maktei bonyo, wasi nyaso desikre rbaa roli hnuare ma ti rabrita Brit Eraske, ode rnoha iry isy masunure ma eras sir, ti wen kabei ta kabei bo.

Raja Herodes yobak ma hye o esei ne Yesuske

(Mat. 14:1-12; Mrk. 6:14-29)

7-89:7-8 Mat. 16:14; Mrk. 8:28; Luk. 9:19Kyoat raja Herodes Antipas ihareta o propinsi Galileake, desikeo tyomolu ktela ribun Yesuske iala nekre mumu. Keskye lema hye o esei ne Yesuske, kali tyomolu o irire dum a rtanuk ma rbohe, “Yesus neke Elia, ma yorw yosy wen sra eraske ma mya huruk mane.” Ode dum a rbu de rbohe, “Yesus neke iry manety Hulasokwe wasi nyano heitlulswoke it, ma myorif huruk mane.” Ode irire dum a rbohe “Yesus neke Yohanes Mababtiske, ma myorif huruk de.”

9Keskye raja Herodes a ryekan ti ralake de byohe, “Eh, Yohanes neke kaso ma rsoby ohut telake de. Ode Yesus neke esei ne de? Ktwomolu ktela ribun nekre khyali I.” Dendye raja Herodes yobak ma syeak a Yesuske.

Yesuske yal kotw ti irkye ribunke enasim a kbyilak ma ra

(Mat. 14:13-21; Mrk. 6:30-44; Yoh. 6:1-14)

10Kyoat a Yesuske wasi nyasoare raulak sir bonyo, rahes a nam ribun rakarya desikre ti Yesuske. Lemade Yesuske yor a sir ma rbai wen kele ratelinke ti hnu Betsaidake kserike. Desikeo rmesan a ror Yesuske bo. 11Keskyede iry ribunke rtomolu ma Yesuske yor wasi matoha Iare rbai wen kele ratelin desy bonyo, iry ribun lan desikre rlakut ma rtoha I dakun. Ode iry desikre ti ranait Yesuske ti wen desy bonyo, Yesuske yal sir ma raktemtem ti desy, ode ihes ti sir ohe Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake. Ode nyoha iry klurukare ma eras sir dakun.

12Ode sekwe yala ma idi bonyo, Yesuske wasi matoha I dehean a kresi enaru desy rtanuk ti Yesuske ma rbohe, “Tuanggurw O, maso iry ribun desikre ma rbai hnu maney nekre, ma ti robak kotw ma ra, ode wen ma ramin ti aduk, kali wen a tamin ti neke kele rtelin.”

13Keskyede Yesuske tyanuk ti wasi nyasoare ma byohe, “Lema. Ei neke musti mo myal kotw ti iry nekre ma ra.”

Lemade rhalas Yesuske de rbohe, “Kotw mamin aramy nekre rotkye enasim ode maskye enaru bo. De lemamo aramy mbya ti mlyiw kotw ti ktyabal ma aramy myal ti iry nekre ra e?” 14Rtanuk koldyesy kali iry mamin ti wen desike wamwanire bonyo anakyai ribunke enasim sir.

Dendye Yesuske byu ti wasi nyasoare de byohe, “Myaso iry desikre ma rtaklulw ma kukwan it kukwan it ma kukwanke sasam o irkye hean-sim.”

15Lemade Yesuske wasi nyaso desikre rtoha ma raso iry a ribun lan desikre ma rtaklulw. 16Kyoat iry a ribun lan desikre rataklulw maktei bonyo, Yesuske yal roty desim desy ode masy deru desy ode yatnyarak ei laitke ma iten eraske ti. Lemade byiny a roty o masy desikre maktei o, yal ti wasi nyasoare ma rasakar ti ribun lan desy. 17Ma raktemtem a raknam nini rbesur, maktei o Yesuske wasi nyasoare rili rahuk kteranare, desikeo kbyenw a kolakye hean a kresi enaru.

Petrus you Yesuske Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif irkye ne

(Mat. 16:13-20; Mrk. 8:27-30)

18Sekwe it huruk bonyo, Yesuske myesan a syambayan, ode wasi matoha I desikre ror I ti desy dakun. Lemade Yesuske yena sir de byohe, “Ktyoha iry ribunke mo, esei ne Yaw ne de?”

199:19 Mat. 14:1-2; Mrk. 6:14-15; Luk. 9:7-8Lemadendye wasi matoha I desikre rhalas I ma rbohe, “Irire dum a rbohe, Oi neke Yohanes Mababtiske. Ode iry dum a rbohe, Oi neke Elia O. Ode iry salik a rbu huruk de rbohe, Oi neke iry a manety Hulasokwe wasi nyano heitlulswoke it ne, ma myorif huruk mane.”

209:20 Yoh. 6:68-69Lemade Yesuske yena sir huruk ma byohe, “De ktyoha e mo, mryekan o esei ne Yaw ne de?”

Lemade Petrus hyalas ma byohe, “Oi neke Mesias O!”9:20 Tunke khatu Petrus itanuk ne ti tel Ibranike kbyohe, Mesias, neke ti tel Yunanike, rbohe, Kristuske. Tunke khatu deru ne kbuanke mais, neke ti tel Maslyarkwe, kbuanke o, Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode yaorif irkye.

21Lemade Yesuske byu eta wasi nyasoare, ma kete rahes nam desy ti esei ta esei dakun.

22Ode Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Irkye Ananke9:22 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 9:26,44,58ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)musti mo yety ti de yety ma ti masunkwe. Ode iry manety lulw ti Yahudi-nare, ror iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror a iry mahe snurat o tnyetak Musake dakun, sir neke ribun a musti mo lema rou I. Ode irire musti mo rtabahunw I. Keskye ana sekwe enatelw bonyo, myorif huruk.”

Yesuske lyosu ohe irkye you ma tyoha I musti mo ibu a ituli tenanke

(Mat. 16:21-28; Mrk. 8:31–9:1)

239:23 Mat. 10:38; Luk. 14:27Maktei o Yesuske tyanuk ti iry desikre mumu de byohe, “Kolnye esei desike byu ma tyoha Yaw, musti mo ibu a ituli tenanke ti sai ta sai bo, ode hyar wasi tul masanwalw ike ti sew kyaki nekre.9:23 Tunke khatu a hyar wasi tul masanwalw ike ti sew kyaki nekre kbuanke o, musti mo yotuk wasi ktela idakinare ti sew kyaki nekre ba, ode ikita ma tyoha ktela Yesuske idakinare ti sai ta sai bo, biar ma irire rala ma rtabahunw a i dakun.Koldyesikemo nenmo bisa ma tyoha Yaw. 249:24 Mat. 10:39; Luk. 17:33; Yoh. 12:25Ktwanuk koldyesy kali esei desike byu ma kyumak eta wasi ktela idakinare ti lasmyerke khaha ne, desikemo mormyorhyanke ti wen sra eraske ana kitayar. Keskye esei desike yotuk wasi ktela idakinare ba ma tyoha Yaw, ode ires ma myaty khyali Yaw, desikemo ana myorif ti wen sra eraske nini nam.25Kolnye irkye it ma wasi nuske ktem ne mumu, keskyede imaty bonyo imin ti mamaty rala, desikeo nam desikre kbuan sai ti i de? Lema kika kbuan!26Ode kolnye esei desike myay ma you ohe hye Irkye Ananke ktyabal tun itanukare, desikeo kyoat Irkye Ananke ana yorw yosy wen sra eraske ma mya, ana lema you ma hye iry desy dakun. Kyoat ana Irkye Ananke mya, desikeo wasi madelahke ode amalkyauke kimin a I. Kyoat desy dakun o madelahke ode malkyakaw manosy Ama Hulasokwe kimin a I, ktyabal madelahke ode malkyakaw manosy Hulasokwe wasi nyaso nelnyely manosy laitke kimin I dakun.27Mtyomolu mamak! Ti ei ne mumu neke, dum a ana lenla mmyaty, kolnye lenla mmyatakit a Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake.”

Musa yor Elia ramdiry mait ror Yesuske ti kususwanke

(Mat. 17:1-8; Mrk. 9:2-8)

289:28-35 2Ptr. 1:17-18Kyoat Yesuske itanuk tun desikre mumu maktei, ode anakyai kbyilak sekwe walw bonyo, Yesuske yabuk Petrus, Yohanes ode Yakobus ma ror I ma raktem a rsaik bai kususwanke ma Yesuske syambayan. 29Malmata Yesuske isambayan bonyo, uno mata kihihi i ti kyal wasi rabitke ma bokbok ma knyely malay dakun. 30Kyala mait bonyo, irkye enaru ramdiry ma rahes tun a ror Yesuske. Iry deru ne Musa yor Elia.9:30 Iry deru ne Musa yor Elia, ma heitlulswoke sir neke iry manety Hulasokwe wasi nyanoare.31Deruke tenatare kdyelah kola madelah manosy laitke ne, ode deruke rahes tun a ror Yesuske ti ktela ana lema soso bonyo imaty ne, ti ana iala ma kidi ti o Yerusalem ma ktyoha rekryeky Hulasokwe.

32Kyoat desike Petrus yor lianare renaf ma rtebti, keskye kyoat rabatar bonyo, ratos Yesuske wasi madelahke, ode irkye enaru ramdiri ror I. 33Ode kyoat iry deru desike rala ma raditi sir toha Yesuske ma raba bonyo, Petrus a tyanuk ti Yesuske de byohe, “Amo Tuanggurw O, eras a ksyalik ti aramy mimin wen ne. Lemamo aramy msyadiri lasyerkye enatelw, ma sasam ti O, sasam ti Musa, ode sasam ti Elia dakun.” Keskyede Petrus lema hye toha nam itanukke.

34Moluk a Petrus itanuk tun desy bonyo, oanke khatuke kmya ma kkyahat eta raktemtem. Ode kyoat ramin ti oanke krala desy, Petrus yor lian deru desy ramtaut a ksyalik. 359:35 Yes. 42:1; Mat. 3:17; 12:18; Mrk. 1:11; Luk. 3:22Desikeo rtomolu telke it ma kyosy oanke krala desy ma kbyu de kbyohe, “Anakkwe I ne. I neke kilik I de. Lemade mtyomolu I!”

36Kyoat ratomolu tel desike maktei bonyo, Petrus yor lian deru desy ratos o lenla Yesuske myesan bo. Lemade mamwaw sir eta bo, ode kyoat desike lema rahes ti irkye it dakun ti ktela ratos desy.

Yesuske yesak ngkeskwakwe toha namanke it

(Mat. 17:14-21; Mrk. 9:14-29)

37Bolbolke bonyo Yesuske yor Petrus tyabal lian deru desy rorw toha kususwanke. Desike bonyo iry ribunke lui-lui sir ma rma ma rait a Yesuske. 38Ti iry a ribun desikre irkye it a telake lan ma tyanuk de byohe, “Tuanggurw, kuten ma msweak anakkwe, kali i neke sasasam i bo. 39Ma seure rait mo ngkeskwakwe syukar a i, ma yala i mait ma byoran. Ode ngkeskwaw desike yayak i ti de yayak i ma, ma uhuhare kbyetik kyosy a nurno haha. Desyo ngkeskwaw desike yala i ma isike ksunw ksyalik, ode lema byu ma byetik toha i elik. 40Ode kuten toha wasimw matoha Oare ma resak a ngkeskwaw desy, keskyede lema rala ral i.”

41Lemade Yesuske tyanuk ti iry ribun desikre mumu ma byohe, “Hei, ei neke mihatw, ode lema mtyohak! De ana kor e nini kolkya? Ode ana kukita nini hekyab o mtyohak Yaw de?”

Lemade Yesuske tyanuk ti naman desike ama ma byohe, “Mor anamw desy ma.”

42Malmata naman desike lyakut ma ti iney a Yesuske, ngkeskwaw desike byesak naman desy ti lasmyerke, ode yayak i ti de yayak i ma. Lemade Yesuske yaswel ngkeskwaw desy ma ngkeskwaw desike byetik toha naman desy ma naman desy eras a i, maktei o Yesuske yal i ti ama. 43aLemade iry ribun mamin ti desikre raktemtem a rmetratw, ti ratos Hulasokwe wasi haret lan ne.

Yesuske lyosu huruk ti ktela ana imaty ne

(Mat. 17:22-23; Mrk. 9:30-32)

43bKyoat desike iry desikre mumu moluk a rmetratw ti ktela ribun lan ialanare bonyo, Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, 44“Mtyomolu mamak, ode minenenas tun kutanuk nekre. Lema soso bonyo Irkye Ananke ana ral I ba ti irire rhareta I.”

45Keskyede Yesuske wasi matoha Iare lema rhe tun itanuk desikre kbuanare. Kali kbuan desikre kihunik i ti sir ma lema rrekan a rhe tun desikre kbuanare. Ode iry desikre lema rares ma rena tun desikre kbuanare toha Yesuske dakun.

Ese lan a i ti e mumu de?

(Mat. 18:1-5; Mrk. 9:33-37)

469:46 Luk. 22:24Lemade Yesuske wasi matoha Iare raeta tel kali robak ma rhe ohe esei ne lan i ti sir ne mumu. 47Keskye Yesuske hye iry desikre nam rarekan ti ralat a kralanare, lemade yabuk a naman kakanke it, ma imdiry ti serike. 489:48 Mat. 10:40; Mrk. 9:37; Luk. 10:16; Yoh. 13:20Ode tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Esei desike you ma yal naman ne khyali Yaw, desikemo kola ne you ma yal Yaw dakun. Ode esei desike you ma yal Yaw, desikemo kola ne you ma yal Hulasow a maso Yaw ne dakun. Kali esei desike nyauk tenanke ma babaf ti ei ne mumu, desikeo ti Hulasokwe ne lan a i.”

Yesuske lyosu ohe esei desike lema syorw ity, i desike yor a ity

(Mrk. 9:38-40)

49Dendye Yohanes a tyanuk ti Yesuske ma byohe, “Tuanggurw, aramy myatos irkye it ma yal a Animkwe, ma yesak ngkeskwakwe. Lemade aramy mbyu eta i, kali iry desike lema yor a ity.”

50Lemade Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Kete mbyu eta i, kali esei desike lema syorw e, i desike yor e.”

Iry a Samaria-nare lema rou ma ral Yesuske

51Ode kyoat kyala ma kyait sew a Yesuske isai bai wen sra eras Hulasokwe imin tike bonyo, Yesuske yohut ma byai a Yerusalem. 52Lemade ti salke kralake bonyo, Yesuske yaso matoha Iare dum ma rmuna I ma rbai hnuke it ti propinsi Samariake, ma rasosan nam kita I. 53Keskyede iry a Samaria desikre lema rou ma ral Yesuske, kali wasi laklakutke kbya kola Yerusalem.

549:54 2Raj. 1:9-16Dendye Yesuske wasi matohake enaru, neke Yakobus yor Yohanes, kyoat rhe ohe iry a Samaria-nare lema rou ma ral Yesuske bonyo, rtanuk ti Yesuske ma rbohe, “Ah, Tuanggurw, mou ma aramy myaso akye ma kyoru kyosy laitke ma knya a khyunw iry nekre e?”

55Keskyede Yesuske yulak matake ma yatos sir ode yaswel sir ma byohe, “Lema koldyesy!”56Lemadendye Yesuske yor matoha Iare rbai hnu salik.

Iry mabu ma matoha Yesuske, musti mo ibu a ituli tenanke

(Mat. 8:19-22)

57Lemade Yesuske yor wasi matoha Iare rsaur a wait laklakutke bai lulkwe bonyo, ti salke kralake neke irkye it ma tyanuk ti Yesuske de byohe, “Amo, kbwu ma ktwoha O bai kabei ta kabei bo.”

58Lemade Yesuske tyanuk ti iry desy de byohe, “Muske ika wena ma byob ti, ode manuke ika nuka, keskyede Irkye Ananke lema ika wena ma imres ode yenah ti.”

59Maktei o Yesuske tyanuk ti iry salik huruk ma byohe, “Mtwoha Yaw.”

Keskyede iry desike hyalas I ma byohe, “Tuanggurw, mlwura yaw ma kbwa ti kamlin amakw aduk, mamode nenmo kmwa ma ktwoha O.”

60Keskye Yesuske tyanuk ti i de byohe, “Lema. De mlwura iry mamatire ma rmesan a ramlin iry mamatkye bo.9:60 Yesus tyanuk kolnye kali iry lema matohak Ike, yola iry mamatire bo.Klala oi neke mbwa ti mabrita britke ti kabei ta kabei bo ohe Hulasokwe ana mya ma hyareta kola Rajake.”

619:61 1Raj. 19:20Ode irkye it huruk ma tyanuk ti Yesuske ma byohe, “Tuanggurw, kala ma ktwoha O, keskyede mlwura yaw ma kbwa ti ktwuly a wasikw sekye kralake aduk mamode nenmo ktwoha O.”

62Keskyede Yesuske tyanuk ti iry desy ma byohe, “Kolnye irkye it a syaban lasmyerke ti boke, ode kyoat a syaban bo desy bonyo, yulak matake ma yatos ei lyakwe, desikemo wasi karya desike lema klyakut a mlay. Neke kola iry mabu ma matoha Yaw ne. Ma kolnye tyoha Yaw, keskye iry desike yulak matake ma yatos ei lyakwe, kali ralake kralake kbyu ma kyolik i ti wasi mormyorif mamunake, desikemo iry desike lema byer o tyahal ma kyarya ti haret Hulasokwe.”

10

Yesuske yaso wasi matoha Ike irkye hean-itw

1Maktei o, ity Ebut Yesuske syusu iry salik matoha Ike irkye hean-itw, ode yaso iry desikre raru-raru ma rmuna bai nus o hnu a ana Yesuske iba tiare. 210:2 Mat. 9:37-38Lenla raba bonyo, Yesuske tyanuk tun inahliakke it ti sir de byohe, “Iry mabu ma matomolu Brit Eras nekre rola ne alyaw rala ma raketkye. Alyaw ne lan a ksyalik, keskyede makaryaare lema ribun sir. Lemadendye miten toha boke kebu desike ma tyabal makaryaare ma yaso sir ma rkety alyaw desy mo klyahamety.310:3 Mat. 10:16Ode mbya! Keskyede mironrony mamak a e, kali kaso e ti iry mahature. Ei ne myola dene dombake ananke ti imin asw utan mahature wait kditlalan ne.410:4-11 Mat. 10:7-14; Mrk. 6:8-11; Luk. 9:3-5Ode miba neke mo kete myety a suhlwak, kete myety a res, ode kete myety a sososalwaw salik, de miba ne nam mamin tenamy desikre bo. Ode milakut neke, kete mihes tun a myor irit-irit ti salke kralake, kali ana minggonw.

5Ode kolnye msyukar ei sekye kralake it mo, mtyanuk a kmuna ma mbyohe, ‘Hulasokwe ika eras yor e ti sekye krala ne.’6Ode ti desike kolnye sekye kebuke tyomolu e, ma yal e ei wasi sekye kralake, desikemo eras desike kimin a i. Dete kolnye lema tyomolu e, ma yal e ei wasi sekye kralake, desikemo eras mitanuk desike lema kimin a i.710:7 1Kor. 9:14; 1Tim. 5:18Ode mimin ti sekye krala desy, ma kotw sai ral ti e, desikeo mi ode myenw bo. Neke mlay kali ei neke iry makarya e ma musti mo mika wasimy katy, lemade kotw o abw desikre kyeluk katkye ti e. Ode kolnye mimin ti sey desy, desikemo kete mbyetik bai sey a salik de.

8Ode kolnye msyukar ei nuske it, ode rou ma ror e ti nus desy, ma kotw sai ral ti e, desikemo mi bo.9Ode iry isy masunw mamin ti desikre mnyoha wait a kbainare ma eras sir. Ode mbyu ti sir de mbyohe, ‘Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake de.’1010:10-11 Kis. 13:51Keskyede kolnye msyukar ei nuske it ode lema rou ma ror e ti nus desy mo, mbyai sal lan mamin ti nus desy ode myatelamy ma mbyohe,11‘Heeeeei, ribun lan e! Nus neke kahu malatan ara lwaumy nekre, aramy mryitik ti ne ma kyeluk nyatos ma klyosu ohe Hulasokwe lema yor e de. Klala mnyenas! Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake de.’”

1210:12 Kej. 19:24-28; Mat. 10:15; 11:24Lemade Yesuske tyanuk huruk ti iry matoha Iare ma byohe, “Mtyomolu! Ana kyait sekwe ma Hulasokwe yukun nuske ktem ne mumu, desikeo iry mamin nus a lema rou ma ranor e neke, Hulasokwe yal masunkwe ti sir neke, ana kbyilak masunw ana madi ti iry Sodom-are ne.”

Nus deru ta detelw a lema matohak Yesuske

(Mat. 11:20-24)

1310:13 Yes. 23:1-18; Yeh. 26:1–28:26; Yl. 3:4-8; Am. 1:9-10; Za. 9:2-4Lemade Yesuske tyanuk a syaur tunake huruk ma byohe, “Atyatke ana kidurak nus Khorazim o Betsaida sokre, biar ma iry Yahudi sir! Kali kala ktela masalsyalik iare ma kdi ti sir, keskye lema rtunik totnyo yabit atyatare. Klala kyoat desike kolnye kbwai nus Tiruske ode Sidonke, ma kala ktela masalsyalik maola kuala ti Khorazim o Betsaida sokre, desikemo iry Tirus o Sidon desikre rtunik elik a totnyo yabit atyatare, ma rhonak rabit boare, ode rritik ahkwe ti tenatare, ma klyosu o rasesal sir ti totat atyat raalanare de, biar ma sir neke lema iry Yahudi-nare dakun.14Keskyede ana kyait sekwe ma Hulasokwe yukun nuske ktem ne mumu, desikeo Hulasokwe yal masunkwe ti iry Tirus o Sidon desikre neke mran ma kbyilak masunw ana kidi ti iry Khorazim o Betsaida desikre.1510:15 Yes. 14:13-15Klala iry a Kapernaum-are rrekan o ana Hulasokwe byitil sir ma ti rait sra lait ne e? Lema! De sir neke ana Hulasokwe yotuk sir bai mamaty rala!”

1610:16 Mat. 10:40; Mrk. 9:37; Luk. 9:48; Yoh. 13:20Lemade Yesuske tyanuk huruk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Kolnye kabei ta kabei rtomolu e, desikemo rtomolu Yaw, ode kolnye kabei ta kabei lema rou e, desyo lema rou Yaw dakun. Lemadendye kolnye irire lema rou Yaw, desikemo lema rou Hulasow a maso Yaw ne dakun.” Yesuske tyanuk maktei bonyo, iry isusu desikre rba ti rala nam iaso desikre.

Iry dehean deitw matoha Yesuske ne rulak a sir

17Lemade iry dehean deitw matoha Yesuske neke rulak a sir o ramukmuka sir. Ode rait Yesuske ma rbu de rbohe, “Tuanggurw, tun aramy mitanukare ngkeskwaure rtoha elik, kali aramy myesak sir neke aramy myal Animkwe ma mbyaak!”

18Lemade Yesuske byu ti sir de byohe, “Nde. Katos ngkeskwaure wait uskwe khatuke ma di a yosy laitke, kola dene hitikke ti kinosy laitke ne.1910:19 Mzm. 91:13Ode klwosu ti e ohe Yaw neke kal haretke ti e de, ma kolnye msyosa niare ta lolohisinare ode rkuty a e, desikeo lema myema ksunsunuke. Ode mkyawel ngkeskwaure wait uskwe khatuke amalkyauke de, mane lema kika nam atyat madan a e elik ne.20Lemade kete mimukmuka mimarmara e ti ngkeskwaure raou ti e ne, de lemamo mimukmuka mimarmara e ohe Hulasokwe kyesy animire o wen sra eras Hulasokwe imin tike.”

Yesuske imukmuka imarmara I ode lyeru Hulasokwe Anike

(Mat. 11:25-27; 13:16-17)

21Kyoat desike dakun o Hulasokwe Memeanke kbyenw a Yesuske, ma khyury ma imukmuka imarmara I ode syambayan ma byohe,

“Amakw a Amam Lan O,

Oi ne muhareta ti lait o lasmyerke khaha ne.

Klweru Animkwe, kali tun dai kutanuk nekre mumu ne muhunik ti iry mahe telare.

Keskye Amo, mlwosu tun nekre mumu ti iry a manauk tenatare ma babaf ne.

Ode Amo, mala koldyesy kali ktela muala desy khyury ma ralamkwe kimukmuka i.”

2210:22 Yoh. 3:35; 10:15Yesuske syambayan maktei bonyo, tyanuk ti iry mamin ti desikre ma byohe, “Amaku yal haretke ma khwareta nam nekre mumu de. Ode lema kika iry mahe Yaw, de lenla Amaku myesan bo. Ode lema kika iry mahe Amakw, de lenla Anan Yaw kmwesan bo, ktwabal a iry kudakin ma kulosu Amakw ti sir ma rhe I ne dakun.”

23Maktei o Yesuske yulak matake sara wasi matoha Iare, ode yal mesmesan ma tyanuk ti sir ma byohe, “Eraske kimin e kali mmyatakit ktela kuala nekre mumu.24Lemade klwosu ti e ohe heitlulswo iry manety Hulasokwe wasi nyanoare ror rajanare robak ma rtomolu ode ratos nam a miatos ode mitomolu ti senwekre, keskyede lema ratos ode lema rtomolu, kali rmaty kmuna de.”

Iry Samariake lyobak iry a salik kola dene lyobak tenanke ne

2510:25-28 Mat. 22:35-40; Mrk. 12:28-34Kyoat sekwe it bonyo, iry mahe snurat o tnyetak Musake it neke yobak ma hyury Yesuske. Lemade imdiry ma yena Yesuske ma byohe, “Tuanggurw, kala kolkyabei ma musti mo kmworif ti wen sra eraske nini nam de?”

26Lemade Yesuske byu ti i de byohe, “Sai rkesy ti tnyetak Musake de? Ode sai ne mubaca o so ne de?”

2710:27 Im. 19:18; Ul. 6:5Iry desike hyalas ma byohe, “Tnyetak Musake kbyohe,

‘Musti mo mdwakin Ebumw Hulasokwe,

kyor wasimw mormyorifke mumu,

kyor amalkyaumkwe mumu,

kyor nam murekan nekre mumu,

ode ktyabal ralamkwe kralake mumu.

Ode musti mo mlwobak wasimw irire, kola dene mulobak tenamkwe ne dakun.’”

2810:28 Im. 18:5Lemade Yesuske byu ti i de byohe, “Mlay! Kolnye mtwoha tunamw mutanuk desy, desikemo ana mmworif nini nam.”

29Keskyede iry desike yobak a mlakye ti tenanke, dendye byu ti Yesuske de byohe, “Nam rakesy desy kbyu ma klwobak wasikw irire. ‘Wasikw irire’ ne esekar de?”

30Lemade Yesuske hyalas iry desike de byohe, “Wamwankye it, neke iry Yahudike ma yorw yosy a Yerusalem ma byai nus Yerihoke. Inait salke kditlalan ne bonyo, kelersoru manametare ma rkumak i ma rasoruk wasi nam inetire mumu ktyabal rabit mamin ti tenanke dakun, ode roban de rtaba i ma imnu a imlarit ma nenma myaty. Maktei o rtutuk lakhidik i ti desy ma rba.

31Lema soso bonyo iry Yahudike it ma byaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke lyakut ti sal desike dakun. Lemade yatos iry mamnu desike bonyo, lyakut a syery ma yosy salke seridake ma bya.

32Kola ne iry a Lewike it ma kyarya ti Hulasokwe Seike, neke lyakut ti sal desy dakun. Ode kyoat iatos iry mamnu desy, desikeo lyakut a syery ma yosy salke seridake ma bya.

33Keskyede lema soso bonyo iry a lema Yahudike it ma yosy Samaria,10:33 Iry a Samaria-nare ror iry a Yahudi-nare it de imnisik it. neke lyakut ti sal desy ma yosy wen desy dakun. Ode kyoat iatos iry mamnu desy bonyo, ralake krala ne klyobak i a ksyalik.34Lemade yarasik iry desy ma byihy soranare, ode yal tasy maiskye kwen makitkye ma yalik ti soranare ma yala ma nelnyely. Maktei o yalik nul zaitunke ti soran desikre, ode yal kainke klaike ma yal ma lyel soran desikre. Maktei o syalak i ti wasi keledaike ma yor a i ma rbai sey iselw ma imin tike, ma syeak i ti desy.35Bolbolke bonyo, iry a Samariake yal kuban blyawan bokbokke10:35 Heitlulswoke ti Yunani mo, kuban blyawan bokbokke sasam neke kdedake kola ne katkye sekwe sasam a khesi.enaru ti sekye kebuke, ode byu ti i de byohe, ‘Kala ma kbwa mane. Lemade kuten ma msweak iry ne mamak. Ode kolnye muhwely ma kbyilak kuban kunal ti o ne, ana kulak yaw, desikeo keluk ti o.’”

36Lemadendye Yesuske yena iry mahe snurat o tnyetak Musa desy ma byohe, “Ti iry detelw ne, mrwekan mo esei yola iry a manametare raoban ne wasi irire de?”

37Iry desike hyalas ma byu de byohe, “Iry dai masusu wasi loblobakke ti iry a raoban desy.”

Lemade Yesuske byu ti i de byohe, “Mbwa, ode mala koldyesy.”

Yesuske imin ti Marta yor Maria wait sekye

3810:38-39 Yoh. 11:1Yesuske yor wasi matoha Iare rsaur wait laklakutke bai Yerusalem huruk. Ma ranait hnuke it bonyo, wamfwetke it ma ani Marta, neke yal Yesuske ei wasi sekye.

39Marta neke wai-na ani Maria, ma Maria neke tyaklulw ma nyey a ity Ebut Yesuske ode mamwamwaw i ma tyomolu tun itanukare. 40Keskye Marta neke yety ti de yety ma, ma isosan sekye kralake ode kotw o abw dakun. Dendye Marta mya ma nyey a Yesuske ode byu ti I de byohe, “Ebo, lema mlwobak yaw e? Waiku tyaklulw bo, klala yaw neke kmwesan a kkwarya. Lemamo maso i ma syaluk yaw aduk.”

41Keskyede ity Ebut Yesuske hyalas i ma byohe, “Marta, ralamkwe kakan, ode muhdawan tenamkwe khyali karya ribun nekre.42Keskyede lema mhwe ohe karyake it mo eras ma kbyilak karya nekre mumu. Ma Maria neke yilik a karya desy, ode ana lema kika iry manal toha i elik.”

11

Yesuske yajar wasi matoha Iare ma rsambayan

(Mat. 6:9-13; 7:7-11)

1Sekwe it bonyo Yesuske syambayan ti wenke it. Kyoat isambayan maktei, desikeo wasi matoha Ike it a mya ma byu ti I de byohe, “Tuanggurw, majar ktela sambayanke ma aramy, kola dene Yohanes Mababtiske yajar wasi matoha iare ti ktela sambayanke dakun ne.”

2Lemadendye Yesuske byu ti sir de byohe, “Kolnye msyambayan mo, msyambayan kolnye,

Oo, Amo! Aramy miten ma aramy mumu ti lasmyerke khaha ne myalan a O, kali Animkwe nelnyely.

Aramy miten ma mmwa kola Rajake ne ma mhwareta aramy mumu.

3Aramy miten toha O ma senweke,

mal kotw o abw ma kyoat mamak aramy.

4Ode mswos ara salamire ba,

kola dene, aramy misos iry maka salat ma aramy ne dakun.

Ode kete mlwura aramy,

ma nam dum a khyury aramy ma kyor aramy ei atyatke.”

5Lemade Yesuske ihliak tunke ti iry desikre de byohe, “Kolnye metdyet a kditlan ne, irkye it a byai lianke it a wasi sekye ma byu ti i de byohe, ‘Liakw, mal a roty desike enatelw ma yaw aduk.6Kali liakkwe it a yosy soso ma nenmo mya ma i desy wasikw sekye, keskyede lema kika namit-namit ma kal ti nya ode yenw.’

7Lemade kolnye lian desike hyalas yosy sekye kralake ma byohe, ‘Kete moha yaw, kali khwolat eta holholatke, ma kor anakure aramy myenaf de. Ode kubrai kbwatar ma kal kotw ti o.’”

8Lemade Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Ode mtyomolu. Kolnye khyehyeike ibrai byatar, biar ma iry desike lianke dakun, keskyede iry desike lema myay hye de iten nini nam bo. Lemade kalyauke bonyo lian desike byatar ma yal nam itenke ti i.

9Khyali ktela desike mane ktwanuk ti e ma kbwohe: Miten, desikemo ana Hulasokwe yal ti e. Myobak, desikemo ana mitot. Mtyoky holholatke, desikemo ana Hulasokwe lyakat holholatke ti e.10Kali iry matenke mo, ana yal ti i. Iry maobakke mo, ana itot. Ode iry matokkye mo, holholatke ana kimlakat ti i.

11Ti ei ne mumu neke amamke it, ma kolnye ananke iten maskye toha i, desikeo ana yal nike ti i e? Lema.12Dete lemamo iten sihkye ktesuke, desikeo yal sakdokye ti i e? Lema ode?13De biar ma iry mahatw a e dakun, keskye myal a mhye nam eraske ti anamire. Klala Amamy Hulasow mamin wen sra eras ne lema ihatw, de eras I a ksyalik, desikeo yala hye ma kbyilak e dakun ma yal nam eras lan de lan ne ti e. Neke ana yal Hulasokwe Memeanke ti iry maten toha Iare!”

Yesuske yajar irire ma rhe ngkeskwaure wait totare

(Mat. 12:22-30; Mrk. 3:22-27)

14Sekwe it huruk bonyo, Yesuske yor iry ribun lan nekre. Ti desike dakun o irkye it ma nunuke ktem, kali ngkeskwakwe yala i. Lemade Yesuske yesak ngkeskwaw desy toha iry desy, ma ngkeskwaw desike ibetik toha iry desy bonyo, iry desike itun mait, ode iry ribun lan ne rmetratw ti ratos ktela desy.

1511:15 Mat. 9:34; 10:25Keskyede ti iry ribun desikre dum a rbohe, “Yesuske yesak ngkeskwaw neke yal Beelzebul amalkyauke. Beelzebul neke ika usu khatu ti ngkeskwaw desikre mumu.”11:15 Beelzebul neke ngkeskwaure wait uskwe khatuke anike it ne dakun.

1611:16 Mat. 12:38; 16:1; Mrk. 8:11Ode irire dum dakun o robak a ksala ma rhury Yesuske. Lemade raten toha Yesuske ma yala nyatos manosy Hulasokwe ma rhe o Yesuske neke amalkyauke kyosy Hulasokwe ta lema.

17Keskye Yesuske hye nam rarekanke, lemade tyanuk ma byohe, “Ti nuske it ma iry mamin tiare rahe a rasakar sir ma it de syorw a it ma rakahrea, dendye khyury ma nus desike kiskyui-kiskyay. Kola dene ti sey kralanare kiskyui-kiskyay dakun, kali it de syorw sal a it ma rakahrea.18Koldyesy dakun o kolnye ngkeskwaure wait uskwe khatuke yor wasi ngkeskwaw matoha iare rahe a rasakar sir, ma it de syorw a it ma rakahrea, dendye khyury ma ana ngkeskwaure wait haret desike kiskyui-kiskyay. Keskye mbyohe kuesak ngkeskwakwe ne kal Beelzebul amalkyauke.19Lemade kena e aduk. The ohe wasimy matoha eare resak ngkeskwaure dakun, mane malkyakaw kabei ne ranal ma raesak ngkeskwaure ne de? Beelzebul dakun e? Lema! De kyanmwane mbyohe Yaw ne kal Beelzebul amalkyauke ma kesak ngkeskwakwe klala wasimy matoha eare lema! Wasimy ktela ne klyosu ohe misal ma Yaw.20Keskyede Yaw ne kal Hulasokwe amalkyauke ma kesak ngkeskwakwe. Ode ktela kuala neke klyosu ohe mlay bain o Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake neke kmya ti e mane.”

21Yesuske ihliak tunke ma byohe, “Ngkeskwaure wait uskwe khatuke yola iry a malkyakakwe it. Ma kolnye wasi krakye, desikemo yal ma ijaga wasi sekye ma wasi nam ribun nekre lema kitayar.22Keskyede kolnye iry salikke it a mya, ma malkyakaw a i ma byilak iry desike, ode yala yal a i. Lemade isoruk iry desike wasi kray inal ma iresak desy, ktyabal nam ribun mamin wasi sey desy, maktei o ihe a isakar nam isoruk desikre mumu ti irire.

2311:23 Mrk. 9:40Esei desike lema tyoha Yaw, desikemo yobak ma syorw a Yaw. Ode esei desike lema syaluk Yaw ti karyaakkwe, desikemo i ne iskyui-iskyay karyaakure ne.”

Resak ngkeskwakwe toha irkye keskye yulak i huruk

(Mat. 12:43-45)

24Lemade Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Kolnye ngkeskwakwe resak i toha irkye, desikemo lema kika wen ma imin ti, de nyem ti de nyem ma ti wen malosy-loskye. Ode yobak wen ma imin ti, keskye lema itot. Lemade tyanuk ma byohe, ‘Lemamo kolik yaw ei wenakw a kubetik tohake.’25Lemade ngkeskwaw desike yolik i bai iry a ibetik tohake, desikeo yatos o iry desike yola sey rasosan ode rasoly kralake ma eras ne keskye lema kika iry ma ramin ti kralake.26Lemade ngkeskwaw desike bya ti ryubut ngkeskwakwe itw neke rahatw ksyalik ma rbilak a i, ode yor sir ma rma ma rsukar iry desy huruk ma rmon ti. Lemadendye iry desike isike ksunw ma lan ma kbyilak a khyehyeike.”

Eraske kimin ti iry matoha Hulasokwe tunanare

27Kyoat Yesuske moluk a tyanuk tunare ti iry ribun desikre, desikeo wamfwetke it a yatela ma tyanuk ti Yesuske de byohe, “Eraske ti enen a madur hahak a Oke, ode masusw a Oke!”

28Keskye Yesuske hyalas i ma byohe, “Lema koldyesy. De eraske kimin ti iry a matomolu ode matoha Hulasokwe tunanare.”

Irire rbu ma Yesuske yala nyatoske ti sir

(Mat. 12:38-42)

2911:29 Mat. 16:4; Mrk. 8:12Kyoat iry ribun lan ne moluk a rkoal Yesuske, desikeo Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Taras neke taras iry mahature. Iry mamin taras neke rbu ma kala nyatos harharkwe it ti sir ma rtohak a Yaw, keskyede ana kal nyatoske sasam ti sir bo. Neke nyatos a madi ti Yunus iry manety Hulasokwe wasi nyanoke.3011:30 Yun. 3:4Heitlulswo Yunus yeluk nyatos ti iry a Niniwe-nare, kola ne Irkye Ananke11:30 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. (Matos Dan. 7:13-14.)ana yeluk nyatos ti taras ne dakun.11:30 Mais kola Yunus ma imin ti masy lan ne fteike kralake, ode sekwe enatelw bonyo myutak i ti namwatake, kola dene Yesuske dakun ma myaty keskye sekwe enatelw bonyo myorif huruk. (Matos ti Yun. 1:17.)

3111:31 1Raj. 10:1-10; 2Taw. 9:1-12Heitlulswo ratuke it yosy nus a kseri tran so. Ode mya ma tyomolu heheke toha raja Salomo, biar ma ratu ne wasi nuske soso a ksyalik. Klala senwe ti wen ne Irkye it ma lan a I ma byilak Salomo, keskyede taras neke lema rtomolu I. Lemadendye kolnye nuske ktem neke ktei ode Hulasokwe yukun irire mumu, desikeo ratu neke ana imdiri yor iry a taras ne ma tyudu sir o sal sir.

3211:32 Yun. 3:5Kyoat nuske ktem neke ktei ode Hulasokwe yukun irire mumu bonyo, iry a Niniwe-nare ramdiri ror a iry mamorif ti taras ne ma rtudu iry mamin taras ne o sal sir. Kali iry Niniwe-nare rtunik totat atyatare kyoat ratomolu brit a Yunus itanukke. Keskyede ti senweke Irkye it lan a I ma byilak Yunus ma mya ti taras ne ma tyanuk dakun, keskye taras ne lema rhaduli ma rtomolu I ode lema rtunik totat atyatare.”

Manelkye ode kelerakokke

3311:33 Mat. 5:15; Mrk. 4:21; Luk. 8:16Lemade Yesuske ihliak tunke ma byohe, “Lema irkye it a tyunw damarke ode itina ti wen mabunkye it ta lemamo yal ei lkuskye kralake ma kkyahat eta, de musti mo tyunw damar desy, ode yal ei kwenake ma kkyela, ma kolnye irire rsukar mo rmatakit kelelanke.3411:34-35 Mat. 6:22-23Koldyesy dakun o matamu khatunare kyeluk damar ti tenamkwe, ma kolnye matamkwe eras ma kmyatakit, desikemo ana tenamkwe knyely, dete kolnye matamkwe kbyol, desikemo ana tenamkwe kbyenw ti kelerakokke.35Koldyesikemo msweak mamak ma, manely manosy Hulasow mamin ti o ne, kete mhwury ma, kelerakokke kyulak i ma kimin a o huruk.36Lemadendye kolnye tenamkwe ktem ne knyely, ma lema kika kelerakokke it ti, desikemo tenamkwe kbyenw ti manelkye, ma kola dene damarke wasi kelelanke ti kkyela o ne.”

Atyatke kidurak iry lui Farisi-nare ode iry mahe snurat o tnyetak Musake

(Mat. 23:1-36; Mrk. 12:38-40; Luk. 20:45-47)

37Kyoat Yesuske yajar irire maktei bonyo, iry Farisike it a iten a I ma rba ti raknam ti wasi sekye. Lemade Yesuske syukar ei sey desy ti tyaklulw ma iknam. 38Keskye Yesuske lenla yut simanare bonyo iknam. Ma iry Farisi desike yatos a ktela desy bonyo myetratw, kali Yesuske lema tyoha Yahudi-nare wait ktela kubkubakke.

39Lemade ity Ebut Yesuske tyanuk ti iry desy ma byohe, “Iry a Farisi e, ei ne myola iry a kyalamo maut a taw o antyahw ne, ma indil ma yut ketake bo, klala kralake lema yut, de kiray nggora. Kola ne ei ne dakun ma myut simamire, keskye ralamire lema nelnyely, kali mihatw ode mdyakin irire wait namit-namit.

40Hei, iry ktem e! Lema mhye o Hulasokwe I ne iala ketake ode kralake dakun ne e?41Lemadendye kete mryekan ti ketake bo, de musti mo kyosy ralamy erasare ma mitera nam ti iry a lema manait ei sra o hahke. Kyoat miala koldyesy bonyo, tenamy o ralamy nekre nelnyely mumu.

4211:42 Kej. 18:19; Im. 27:30Keskye iry Farisi e, atyatke kidurak e! Biar ma mindil ma wasimy boa kisinare mumu neke myal sasam toha heanke ma myal ti Hulasokwe, ma ti kyal nam kakan nekre mumu, kola ne maresan o, selasi o, wakw mahon o, bawang mermerke, ode ktyabal nam salik mitan desikre dakun. Keskyede lema mtyoha ma mimdiry ti nam a mlaire, ode lema mdyakin Hulasokwe. De musti mo myala ktela mlay desikre, neke musti mo mimdiry ti nam a mlaire ode musti mo mdyakin Hulasokwe. Ode kete mimluak ma myal sasam toha heanke ti Hulasokwe dakun.

43Iry Farisi e, atyatke kidurak e! Kali mdyakin ma msyukar Yahudi-nare wait sey a rasambayan tike ma mtyaklulw ti kader mamin lulkwe. Ode mdyakin ma irire rou ti e ti srat a kralanare dakun.

44Iry Farisi e, atyatke kidurak e! Kali myola ne asake, ti lema kika nyatos ti ne, ma irire lema rhe o asake ne. De irire rlakut ti asake khaha desy, keskye lema rhe o asake krala desy busu ode khyon. Kola ei ne dakun, ma irire rseak e, ode rrekan ohe ei ne iry eras e, keskyede ralamire atyat ode khyon.”

45Lemade iry mahe snurat o tnyetak Musa desike it a hyalas ode tyanuk ti Yesuske ma byohe, “Tuanggurw, kyoat mutanuk koldyesy ti iry Farisi-nare, desikeo mukanak aramy dakun ma desy.”

46Keskyede Yesuske hyalas i ma byohe, “Atyatke kidurak e dakun, iry mahe snurat o tnyetak Musa e! Kali mtyenuk tnyetak kubkubak ribun nekre ti irire ma rtoha, keskye tnyetak nekre ribun ma mdedan kola harhar ne, ma irire lema rhar a ral. Keskye ei ne lema msyaluk sir tebibikan dakun.

47Atyatke kidurak e huruk! Kali msyadiri sey mamaty eras nekre, ti iry manety Hulasokwe wasi nyano a heitlulswokre. Keskyede heitlulswo ebnwo matrumamy lema rtomolu iry manety Hulasokwe wasi nyano desikre, de rtabahunw a sir.48Ode ei ne myola ebnwo matrumamy desikre, kali lema mtyomolu iry manety Hulasokwe wasi nyano desikre dakun. Neke klyosu o myou ebnwo matrumamy wait ktelanare, biar ma ei ne msyadiri sey mamaty eras nekre ti iry manety Hulasokwe wasi nyano desikre dakun.49Ode kali koldyesy, heitlulswo Hulasokwe yal heheake ma tyanuk de byohe, ‘Ana kaso iry manety wasikw nyanoare ti iry Yahudi-nare. Keskye iry Yahudi-nare lema rou sir, de roban de rtaba dum, ode rtabahunw dum dakun.’50Lemadendye Hulasokwe ana yukun taras ne ma ksunw, kali taras neke mhyar harhar iry manety Hulasokwe wasi nyanoare ti wait matmyaty nekre mumu kyala kyosy khyehyeike ti kyoat Hulasokwe yala nuske ktem ne ma ti kyait senwe.5111:51 Kej. 4:8; 2Taw. 24:20-21Neke kyala kyosy Habel larake ti kyoat Kain tyabahunw a i, ma ti kyait Zakharia larake ti kyoat rtabahunw a i ti klelan Hulasokwe Seike kyor lat raeh heal ti Hulasokwe ne. Lemade klwosu ti e ohe Hulasokwe ana yukun e ma ksunw, kali taras ne mhyar iry Yahudi-nare wait ktela atyat desikre mumu.

52Hei iry mahe snurat o tnyetak e, atyatke kidurak e! Kali kola ne mkyumak kuskus holholat Hulasokwe heheake kimin tike, keskye ei neke lema mbyu ma msyukar ei kralake ma mhye I. De iry maobak ma masukar ei kralake ma hye I, desikeo mbya eta i.”

53Kyoat Yesuske tyanuk tun desikre mumu maktei bonyo, byetik toha iry Farisi desike wasi sekye. Desikeo kyala kyosy sew desike, iry mahe snurat o tnyetak Musake, ror iry Farisi-nare rkeyer a I, ode rhury I ma rena I ti tunare o hye ta lema de. 54Ode robak ma rsuy de rkait I ti tun a itanukare ma rtudu I o sal a I.

12

Yesuske syurat wasi matoha Iare rmesan

(Mat. 10:26-27)

112:1 Mat. 16:6; Mrk. 8:15Kyoat desike dakun o iry ribunke rma ma rkoal Yesuske mo ribun sir a ksyalik, ma it de syosa it lwaut. Lemade Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare kmuna de byohe, “Mironrony mamak a e ti iry manosy lui Farisi desikre wait a ktelake, kali rtanuk a ksyalik i ode rlakut a ksyalik i.12:1 Ti Kitab Lan Yunani neke Yesuske byohe, “Mironrony mamak a e ti iry manosy lui Farisi desikre hinat a ragike, kali rtanuk a ksyalik i ode rlakut a ksyalik i.” Ragi neke kbuanke o, ktela iry manosy lui Farisi desikre raalanare kibyata iry ribunke.212:2 Mrk. 4:22; Luk. 8:17Keskye lema kika nam matina i ma ana lema rmatakit, ode lema kika nam mahunik i ma ana lema kbyetik.3Ode sai mtyanuk ma kihunik i ti kelerakokke, ana kibetik ti madelahke bo, ode sai mibububw ti sekye kralake, ana ratelat ti mloskye ma irire rtomolu ode raheke bo.

4O liakw e. Klwosu ti e, kete mimtaut iry a maala ma matabahunw tenamire ne, kali ana lema rala ral namit-namit ma kbyilak ti ratabahunw tenamire ne.5Ana kswusu ti e ohe esei ne musti mo mimtaut I ne de. Mimtaut a Hulasokwe bo, kali kolnye tyabahunw irkye mo, I neke hyareta ma yotuk iry desy ei mamaty rala. Lemade ktwanuk ti e, ma mimtaut Hulasokwe bo.

6Irire kyalamo rliw manu lmuanke mo hesike kakan bo. Keskyede Hulasokwe lema imluak manuke sasam dakun.7Kola dene hukamire dakun, kali Hulasokwe yaki ma hye karyarike mumu de. Lemade kete mimtaut, kali ti Hulasokwe ei neke myety mdedan ma kbyilak manu lmuan desikre.”

8Yesuske tyanuk ti sir huruk de byohe, “Kolnye esei desike you Yaw ti ribunke, desikemo Irkye Ananke12:8 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 12:9,10,34,40ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)ana you iry desy dakun ti Hulasokwe wasi nyaso ribun manosy laitke.9Keskyede esei desike ibu a ituly Yaw ti ribunke, desikeo Irkye Ananke ibu a ituly iry desy dakun ti Hulasokwe wasi nyaso ribun manosy laitke.

1012:10 Mat. 12:32; Mrk. 3:29Kolnye esei desike ikanak Irkye Ananke, ana Hulasokwe bisa ma syos sala desy. Keskyede esei desike ikanak Hulasokwe Memeanke, ana Hulasokwe lema syos sala desy ba.

1112:11-12 Mat. 10:19-20; Mrk. 13:11; Luk. 21:14-15Ode kolnye rhait e bai Yahudi-nare wait sey rasambayan tiare, ma rmanadu e ti iry matetak tunare ti desy, ta rhait e ti iry lan maharetanare ma rmanadu e ti nusare, desikemo kete ralamire kakan ti tun ana mitanuk ma mibelat eta tenamire.12Kali sew desike dakun o Hulasokwe Memeanke ksyusu ti e, ti nam ana mitanukke.”

Yesuske ihliak tunke ti iry maka malolkye it ma lema hye Hulasokwe

13Kyoat desikeo ti iry ribun desikre irkye it a tyanuk ti Yesuske ma byohe, “Tuanggurw, maso waikw ma ihe ara wasimy malolkye ma ara miru.”

14Keskyede Yesuske hyalas iry desy ma byohe, “Esei ne inal Yaw ma kuohut tun ode kubaa klen ti munor waimw ne de?”

15Lemade Yesuske tyanuk ti iry ribun desikre ma byohe, “Mryekan mamak e, ode mironrony mamak e, ma kete mdyakin malolkye. Kali lema kika kbuan ti mimorif ti wasimy maloly lanke ne.”

16Maktei o tyanuk tun inahliakke it ti sir ma byohe, “Iry maka malolkye it, ma wasi boke kisi ma mausw ti i a ksyalik.17Lemade iry desike ryekan ti ralake ma byohe, ‘Edo, lema kika wen ma kswosan wasikw bo a kisinare ti. Desikemo ana kala sai de?18Oh! Khwe nam ana kualake de! Ana kuskyaik sey nusw nekre, ode kswadiri sey nusw lan lahukare ma kswosan gandum o, lan o hnutakw nekre ti mumu.19Maktei o yaw ne mausw ma yaw de, kali wasikw malolkye ana kyal ain a ktemare. Lemadendye ana lema kkwarya de, de kswenan bo. Ma kukita ma kuknam o kenw, ode kumukmuka yaw bo!’

20Keskyede Hulasokwe tyanuk ti i ma byohe, ‘Hei, iry ktem o! Metdyet ne dakun o ana mmwaty! Ode malolimw ribun musosan desikre ana ese syaa i ti de?’”

21Maktei o Yesuske tyanuk ma byohe, “Ana koldyesy dakun ti iry mawahuk malolkye ma mausw ti i, keskye ti Hulasokwe lema mausw ti i.”

Kete ralamkwe kakan, de mtwohak Hulasokwe

(Mat. 6:25-34)

22Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Lemadendye ktwanuk ti e, kete ralamire kakan ti mimorif neke o, ana kika kotw o abw ma mi ta lema de. Koldyesy dakun o kete ralamire kakan ti tenamire o, ana kika simbol o rabit ma mhyonak ta lema de.23Kali mormyorif neke kbuanke kbyilak kotw o abw desikre, ode ity tenat nekre kika kbuan ma kbyilak simbol o rabit desikre dakun.24Ode myatos manu alal desikre, lema rkay hinkye, ode lema ral kotu kisinare, ode lema raka wait sey nusw dakun. Keskye raknam bo, kali Hulasokwe yal kotw ti sir. Kbyilak ti desy dakun o, Hulasokwe syeak ma ity dakun, kali ti Hulasokwe, iry a ity neke tety alalan ma tbilak manu desikre.25Ti ei ne mumu neke, esei ralake kakan, desikemo rala kakan desike ana ktyabal wasi ainke jamke sasam, ma narnarw huruk ti imorif ei lulkwe ne e? Lema!26Lemade kolnye rala kakan desike lema kyala kyal nam kakan maola jamke sasam desy, desikemo kyanmwane ralamire kakan ti nam salno salik ti nuske ktem ne de?

2712:27 1Raj. 10:4-7; 2Taw. 9:3-6Myatos a tnyei tubunamake khuna eras desy, lema kkyarya namit-namit ode lema kitenw tais a khye, keskye mtyomolu ma ktwanuk ti e, raja Salomo iry maka maloly desike ti heitlulswo, hyonak a i mo kersan ne, keskye lema eras ma kola tnyei tubunamake khuna desike it dakun.28Lemade tnyei mamin ti bo a krala nekre kimin senwe, ode bolbolke bonyo rotuk ei akye kralake. Keskye Hulasokwe syamur tnyei desikre ma eras. Kbyilak ti desy dakun o, Hulasokwe ana syamur e dakun! Keskye lema mtyohak o Hulasokwe lyobak e ma kbyilak tnyei desikre, mane wasimy tohtohakke ti Hulasokwe ne tebikan bo!29Lemade kete usumy khatunare ksunw ma miobak o ana mi sai ode ana myenw sai. Ode kete ralamire kakan dakun.30Kali nam desikre mumu neke iry lema mahe Hulasokwe sir ne raobobak nam desikre ne. Keskyede Amamy mamin ti wen sra eraske hye nam mibuare mumu de.31Lemadendye myobak ma mtyoha Hulasokwe wasi haretare kola wasimy Rajake ne, desikemo ana Hulasokwe tyabal nam ribun salno salik nekre mumu ti e.”

Mswosan malolimkwe ti wen sra eraske

32“Liakw matoha Yaw e, ei neke myola dene lui domba ru ta telw ne. Keskye kete mimtaut, kali Amamy Hulasokwe you e ti ralake, ode ana yal e ti wen ihareta kola Rajake ne dakun.33Lemadendye mkyeta lan o hnutamy, ode mihe ti iry a lema manait sra o hah nekre. Kolnye myala koldyesy mo, kola dene misosan wasimy malolkye ti wen sra eraske. Kola dene msyosan kubanke ti suhlwakke kralake, ode suhlwak desike ana lema atyat elik de harharharu bo. Ti wen sra eraske, wasimy malolkye lema kitayar, kali manametare lema rarasik, ode dedire lema rteta dakun.34Myala koldyesy, kali kolnye malolimkye kimin kabei desy, desikeo ralamire kimin ti desy dakun.”

Misosan mamak e ti Irkye Ananke ana ima ne

(Mat. 24:43-51)

3512:35 Mat. 25:1-13Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Kete mikbo. De misosan mamak a e, ma mkyarya ti Hulasokwe metdyet o msarin ne, kola dene iry a mahonak rabit nelnyely ma kyarya ti wasi amam lanke ne ma tyun wasi damarke ma kyela nini nam bo.3612:36 Mrk. 13:34-36Misosan mamak e, ma myola at a makita wait lalanke, ma kolnye lalanke yulak i a yosy a iry masaare, ode kolnye mya ma tyoky holholatke, desikemo ado rlakat hoholatke ti i.37Eraske ti at desikre, kali kyoat wait lalanke yulak i ma myai wasi sekye, desikeo at desikre lema renaf, de rakita i. Lemade ktwanuk ti e, eraske ti sir, kali ana wait lalanke hyonak i ma kyarya, ode yaso wasi at desikre ma rtaklulw, ode i neke ana syalwir ti sir.38Eraske ti at desikre kolnye wait lalan desike mya o yait sir ma rakita i, biar ma mya metdyet a kditlan ta nyamo ne, keskye lema renaf de rakita i bo.

3912:39-40 Mat. 24:43-44Mnyenas mamak wasikw inahliak ne. Kolnye sekye kebuke hye o kyoban enai ti kyoat manamet desike ana ima ne, lemade sekye kebu desike dakun o ana ijaga mamamak ma iry manamet desike lema syukar ei wasi sekye kralake elik.40Koldyesy dakun o ei ne musti mo misosan e mamak ma mikita, kali Irkye Ananke ana mya, keskye miktemtem neke lema mhye o hekyabei de.”

Iry makaryake musti mo kyarya mamak biar ma wasi lalanke lema imin

41Lemade Petrus tyanuk ma byohe, “Tuanggurw, muhliak tun ne ma aramy, ta ti iry ribun ne de?”

42Lemade ity Ebut Yesuske hyalas i de byohe, “Ti ei ne mumu ne, ese kyarya mamak ti wasi lalanke, ode hye telke ode itotomolu tel, desikemo iry desike wasi lalanke ana byitil i, ma ika usu khatu ti wasi makarya idanare, ma sew kyaki nekre ihe kotw ti sir ma ra.43Ana eras a ksyalik ti makarya desy, kolnye wasi lalanke yulak i ma syeak makarya desy bonyo, moluk a kyarya karyaa wasi lalanke inal ti i desy nggora.44Ode mtyomolu! Kolnye lalan desy syeak o iry makarya desy moluk a kyarya, desikemo lalan desike ana byitil makarya desy huruk ma syosan lalan desy wasi malolkye, ktyabal lan o hnutan desikre mumu.45Keskye anakyai makarya desike ryekan o wasi lalanke ana lenla mya, de soso i a nggora. Koldyesikemo makarya desike ana yoban makarya idanare, ode iknam lan, ode yenw tua ma kyala i.46Dendye wasi lalanke yulak i ma yait makarya desy, ti sew irire lema rahe tohake. Ode lalan desike yatos ktela makarya desike bonyo, kyeyer a ksyalik. Lemade tyusy o kyasir wasi makarya desy, ode yotuk i bai iry a lema matohakare wen ramin tike.

47Ode kolnye iry makaryake ma hye ktela wasi lalanke ibuare, keskye lema isosan i mamak, ode lema tyoha ma yala ktela desikre, desikemo wasi lalanke ana yoban a i ma ksunw ksyalik.48Keskyede kolnye iry makaryake yala ktela salare, kali lema hye ktela wasi lalanke ibuare, lemade wasi lalanke ana yoban kakan i bo. Kali esei desike Hulasokwe yal eraske lan ti i, iry desy musti mo kyarya lan ti Hulasokwe dakun. Ode esei desike Hulasokwe yal haretke ti i ma lan, iry desy musti mo yala mamamak haret lan desy ti Hulasokwe dakun.”

Irire ana rakahrea khyali Yesuske

(Mat. 10:34-36)

49Lemade Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Kmwa ma kety akye ma ana korif ti lasmyerke khaha ne, ma khyury irire ma rahe a rasakar sir. Ode kdwakin a ksyalik ti kolnye ay desike kisorw de.5012:50 Mrk. 10:38Keskye musti mo kety ti de kety ma ti masunkwe aduk. Ode ralakw ne kitol, kolnye masunw neke lenla kdi ti ma Yaw maktei.

51Kete mryekan o kmwa ma kala e ma mika eras ti lasmyerke khaha ne. Lema koldyesy! De klwosu ti e, kmwa ma kala irire ma it de syorw it ma rakahrea.52Kali kyala kyosy ne, kolnye irkye enasim ramin ti sekye kralake, desikeo ana rahe a rasakar sir, ma irkye enatelw rsorw irkye enaru, ode irkye enaru rsorw irkye enatelw.

5312:53 Mi. 7:6Neke ti sekye kralake amam desy syorw anan wamwankye,

ode anan wamwany desy syorw ama.

Enen desy syorw anan wamfwetke,

ode anan wamfwet desy syorw ena.

Enen desy syorw sobaike dakun,

ode sobay desike syorw ryana wamfwet desy.

Sir neke rakahrea khyali Yaw.”

Irire lema rhe ktela Hulasokwe ialanare

5412:54-56 Mat. 16:2-3Yesuske tyanuk huruk ti iry ribun desikre ma byohe, “Kolnye msyeak oanke ma ksyai ti kseri haratke, desikeo mtyanuk ma mbyohe ana uske lan, lemade ktela desike kdi ti.55Ode kolnye mkyoman eskwe ma ksiri kyosy a tranke, desikeo mtyanuk ma mbyohe ana sew manaske, bonyo ktela desike ana kdi ti.56Hei, iry makakmet e! Ei neke mhye telke ma msyeak a mhye lasmyerke khaha ne ode lait ne, ma mhye o ana ktela sai ne kidi ti ne. Koldyesikemo kyanmwane kyoat miseak ktela kuala ti senweke, lema mihe kbuanke ne de?

Irire lema rbihi rhe sal o mlay

5712:57-59 Mat. 5:25-26Ode musti mo mmyesan a mbyihi mhye o kabei sal ode kabei mlay ode myohut ma mtyoha mlakye.58Kolnye irkye it yala ma myanadu o bai maharetake, lemamo malkyaw o ma mika eras ti salke kralake aduk. Kali kolnye lema mala koldyesy, anakyai iry desike tyudu o ti iry matetak tunke ohe oi ne sal o, ode iry matetak tun desike yal o ti suldatare, ma suldat desikre rhait o bai sey metmetke kralake.59Lemade klwosu ti o, ana lema mbwetik toha sey metmetke, kolnye lenla mswelw wasimw utanke ma ktei.”

13

Iry a lema matunik wasi lim o sal ana myaty

1Kyoat desyo irire dum a rahes ti Yesuske ma rbohe, “Iry a Galilea-nare moluk a rkotal healare ma rabar ti Hulasokwe, bonyo gubernur Pilatus tyabahunw a sir.”

2Lemade Yesuske hyalas iry desikre de byohe, “Ei ne mryekan mo iry Galilea desikre rmaty kali wait lim o sal nekre ribun ma kryesik iry Galilea salik nekre mumu e?3Lema koldyesy! Keskyede ei neke kolnye lema mtyunik totamy atyatare, desikemo ei ne mumu ana myaty kola iry desikre.4De lema mhye ohe toreng maney Siloam desy klyily ti kdyan iry dehean a kresi walw desikre ma rmaty. Kali ei ne mryekan o ktela neke kdi ti kali iry desikre wait lim o sal ribun ma kryesik iry salik mamin ti Yerusalem desy mumu e?5Lema koldyesy! Keskyede ei neke kolnye lema mtyunik totamy atyatare, desikemo ana mmyaty kola iry desikre dakun.”

Yesuske ihliak tunke ti aw ara lema maka kisike

6Lemade Yesuske tyanuk tun inahliak ne ma byohe, “Irkye it a wasi bo tasy maiskye ma arake ktyuhw ti boke krala desy dakun, ma yal irkye it ma nyoha bo desy. Ode sekwe it bonyo, boke kebu desike mya ma yobak ara desy kisinare, keskye lema itot.7Dendye boke kebu desike tyanuk ti iry a manoha bo tasy maisy desy de byohe, ‘Ainke enatelw ma ne de, kmwa ma kobak aw ara ne kisinare keskye lema kutot. Lemamo muly aw ne lakhidik ma mtwan harharkwe ti, kali lema kika kbuan ti kimorif ti lasmyer ne!’

8Keskyede iry desike hyalas ma byohe, ‘Amam lan o, mlwura ma kimin ti ain ne aduk, ana kswaban lasmyerke ma kyaklelela, ode kal lasmyer maiskye ti,9ma tseak o ain mama ne o kisi ta lema, kolnye lema kisi, desikeo andeka tuly ba.’”

Yesuske nyoha iry a klurukke ma eras i ti sew Inamreske

10Ti sew a Inamreske it bonyo, Yesuske yajar ti Yahudi-nare wait sey rasambayan tike it a krala. 11Ti desike dakun o wamfwetke it, neke ngkeskwakwe syukar i ma kluruk i, ma khyury ma itdu nini ainke hean a kresi walw de. 12Lemade kyoat Yesuske imatakit wamfwet desy bonyo, yabuk a i ma mya ma byu ti i de byohe, “Eno, wasimw a kbaike kitayar de.”13Ode Yesuske syaa sima ti wamfwet desy bonyo, wamfwet desy imdiry, ode lyeru Hulasokwe.

1413:14 Kel. 20:9-10; Ul. 5:13-14Keskyede uskwe khatu sey Yahudi-nare rasambayan ti desike ika keyer, kali Yesuske nyoha iry a klurukare ma eras sir ti sew Inamreske, ode tyanuk ti iry ribun ne ma byohe, “Sekwe nem neke tkarya. Desikemo tal sew denem desy ma tnoha irire wait a kbainare, de kete tnoha irire ti sew Inamreske.”

15Keskyede ity Ebutke Yesuske hyalas iry desy ma byohe, “Hei iry a makakmet o, lema mhwe mo ti sew Inamreske dakun o, irire rtunik wait saby o keledai toha wait oare, ma ror sir ti ral wer ti renw.16De lema mhwe o wamfwet neke Abraham tesnwo natu i, ma ngkeskwaure wait uskwe khatuke yety a i ma ainke hean a kresi walw neke kluruk i e? Lemade kesak a ngkeskwaw desy toha i ti sew Inamreske.”

17Ode kyoat itanuk koldyesy bonyo, iry a mamnisik i desikre rmay, klala iry salik desikre ramukmuka ramarmara sir mumu ti ktela madelah eras iala mumu desy.

Hulasokwe wasi iry mamunmunare ru ta telw sir keskye ana rtabal ma ribun sir

(Mat. 13:31-33; Mrk. 4:30-32)

18Lemade Yesuske tyanuk de byohe, “Ana kal sai ma kuhliak ti kyoat Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake ne de?”19Lemade Yesuske ihliak ti Hulasokwe mya ma ihareta kola Rajake ne ti lasyeke khatuke ma byohe, “Irkye it a yal lasyeke ma yabur ti wasi boke, ma ktyuhw kola akwe ode manunare raka nukat ti ksananare.”20Ode Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Ana kal sai ma kuhliak huruk ti kyoat Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake ne de?”21Dendye Yesuske ihliak ti ragike de byohe, “Sekwe it bonyo, wamfwetke it a yal ragike ma iswail a ktyabal teriguke kminanke kadutke enatelw, ode kbyes ma lan.”

Ralkyaw sir ma rsukar holholat butbutke

22Kyoat Yesuske lyakut bai Yerusalem bonyo, lyakut a yoly nusare ode hnuare ma yajar irire. 23Ode irkye it a tyanuk ti Yesuske ma byohe, “Ebo, mlay bain o ana iry a Hulasokwe iaorif ma ror I o laitke nini nam neke ru ta telw sir bony e?” 2413:24 Mat. 7:13-14Dendye Yesuske hyalas iry mamin desikre ma byohe, “Myalkyaw e ma msyukar holholat butbut desy, kali mlay bain o irire ribun a ralkyaw sir ma rsukar, keskyede ana lema ratot. 25Kolnye sekye kebuke byitil i ma hyolat eta holholatke, ma ei ne mumu neke mimdiry a mloskye, ode mtyoki-mtyoky holholatke ma mtyanuk de mbyohe, ‘Amam lan o, mlwakat holholatke ma aramy!’

Keskye Amam lan desike hyalas sir ma byu de byohe, ‘Yaw neke lema khwe o kabei e de, ode lema khwe o myosy kabei ma mmya.’

2613:26-27 Mat. 7:22-23Lemade ei neke ana mtyanuk ma mbyohe, ‘Aramy neke kola miknam o myenw myor o, ode oi neke majar ti sal a mabai ara nusamkye.’

2713:27 Mzm. 6:9Keskyede Amam lan desike tyanuk ti e ma byohe, ‘Yaw neke lema khwe o kabei e de, ode lema khwe o myosy kabei ma mmya. Hei iry maala tot atyat e, myaditi lakhidik e toha ne.’

2813:28 Mat. 22:13; 25:3013:28-29 Mat. 8:11-12Kyait a sew a Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake neke kmya, ma myatos Abraham, Ishak, Yakub, ode iry manety Hulasokwe wasi nyanoare mumu bonyo, ana mkyeyer ode msyer, kali ei neke, rtian e ei mloskye de.29Ode iry a manosy timur o harat, ode manosy a seryab o tran neke, iry desikre ana rtaklulw ma raknam ti wen eras Hulasokwe ihareta kola Raja tike.3013:30 Mat. 19:30; 20:16; Mrk. 10:31Ode mlay bain ti iry manosy lyaw nekre, dum ana rmuna, ode kolnye iry mamunanare neke, dum a ana rosy lyakwe.”

Yesuske ralake ksyal kali iry Yerusalem-are rtian i

(Mat. 23:37-39)

31Kyoat desyo iry Farisi-nare dum a rma ma rtanuk ti Yesuske de rbohe, “Kete mumin ti ne! Mbwai wen salik, kali raja Herodes yobak ma tyabahunw a O.”

32Lemadendye Yesuske hyalas iry desikre ma byohe, “Mbya, ode mlyosu ti raja Herodes, iry makakmet desy, de mbyohe, senwe ode bolbol, ana kesak a ngkeskwakwe ode knwoha iry isy masunure ma eras sir, ode heit o kala ate karyaakkwe.33Klala senwe ode bolbol ma heit, neke kswaur wasikw laklakutke bai Yerusalem, ode ana lema rtabahunw a yaw kolnye lenla kait o Yerusalem, kali iry Yerusalem desikre wait a ktelake de ma kolnye rtabahunw iry manety Hulasokwe wasi nyanoare mo rtabahunw sir ti Yerusalem de lema ti wen salik.”

34Lemadendye Yesuske ralake kitol ma byoran de byohe, “We Yerusalem, Yerusalem e, ei ne mitabahunw a iry manety Hulasokwe wasi nyanoare, ode myal hature ma myatdya iry a Hulasokwe iaso ti e nekre ma rmaty! Sew kyaki-kyaki neke kou ma kuwahuk e ma kkwarduan miktemtem mumu, kola ne sihi ltyenke kyuru ananare ma lyukut o kyoka sir, keskyede lema myou.3513:35 Mzm. 118:26Ode kolnye Hulasokwe tyutuk wasi Sekye ma knani ode lema imin ti de. Lemade ei ne ana lema myatakit Yaw dakun nini kuma bonyo miten Hulasokwe ma yal eraske ma Yaw ma mbyohe, ‘O Hulasow O, mal eraske ti I, kali mya a khyali ity Ebutke Hulasokwe Anike.’”

14

Yesuske nyoha iry a klurukke it ma eras i ti sew Inamreske

1Kyoat sew Inamreske it bonyo, iry lan Farisike it a yabuk Yesuske ode iry salikare dum dakun ma rba ti raknam ti wasi sekye. Ode iry a mawahuk sir ti sekye krala desy robak sal ti Yesuske ma ratos manenen I o yala sai.

2Ode lema soso bonyo, kelersoru iry a isy masunkwe it ma ibenbenu i, ma imdiry ti Yesuske wasi lulw ne. 3Lemade Yesuske tyanuk ti iry mahe snurat o tnyetak Musa desikre ror iry Farisi desikre de byohe, “Ktyoha ity wait tnyetak kubkubakke mo kbyu eta ma tnoha iry isy masunure ti sew Inamreske ta lema de?”

4Keskyede iry desikre mamwaw sir bo, kali rabrai ma rhalas a I. Lemade Yesuske kyumak iry isy masunw desy bonyo eras i elik. Maktei o byu ti i ma bya.

514:5 Mat. 12:11Ode yulak I ma tyanuk ti iry desikre de byohe, “Ti ei ne mumu neke, kolnye anamkwe dete lemamo wasimw sabkye neke di ei werke kralake ti sew Inamreske, desikemo lema ado malurw ma mbwity anamkwe ta wasimw saby desy toha werke krala desy, ti sew desy dakun e?”6Keskye iry desikre lema rares ma rhalas I.

Esei desike nyauk tenanke ana Hulasokwe byitil a i

7Lemade Yesuske yatos o mwakun desikre ralkyaw sir ma radurak wen erasare, dendye Yesuske ihliak tunke it ma tyanuk ti sir de byohe, 814:8-10 Ams. 25:6-7“Kolnye irkye it a yabuk o ti wasi kalkal insake, desikemo kete muboli ma mtwaklulw ti wen a rasosan ti iry raalan-are, kali kolnye iry salik raabukare dum rma dakun, desikemo ana kete irkye it a lan i ma byilak a o de.9Kali sekye kebu desike ana mya ma tyanuk ti o kolnye, ‘Maditi o toha wen ne, ma iry neke tyaklulw ti.’ Desikeo ana kete mmway ma mbwa ti mtwaklulw ti wen babaf lahukke de.10Keskye kolnye oi neke rabuk a o mo, mbwa ti mtwaklulw ti wen a babaf lahukke, kali anakyai sekye kebu desike mya ma tyanuk ti o kolnye, ‘Liakw, kuten ma mbwa ti mtwaklulw o lulkwe kali lema wenamkwe ne.’ Koldyesikemo oi neke mety alalan ti mwakun mataklulw desikre mumu.1114:11 Mat. 23:12; Luk. 18:14Kali kolnye esei desike byitil tenanke ma atat, desikemo ana Hulasokwe nyauk a i, ode esei desike nyauk tenanke ma babaf ana Hulasokwe byitil a i.”

Tala eras iry a lema manait sra o hahare

12Lemadendye Yesuske tyanuk huruk ti sekye kebuke ma byu de byohe, “Kolnye mnwoha kotw o abw eras-eras ma mabuk iry ma miknam msarin ta miknam sewah, desikemo kete mabuk liamure ta waimure, ta hatnimamure, ode iry maka wait maloly mamin sei kseri desikre, kali ana rabuk o ma roil ti o kola ne muala ti sir ne dakun.13Klala kolnye mala ma mu kotw eras-erasare mo, mabuk a iry lema manait ei sra o hah desikre, ode iry a sisno simat mabelare, ode iry mablukutare, ror iry matmabolare.14Koldyesikemo eraske kimin a o ti senwe kali sir neke dakun o lema raka wait namit-namit ma roil ti o. Ode ti sew a iry mlay mamatire ramorif huruk ne, ana mutot kolyanke toha Hulasokwe.”

Yesuske ihliak tunke ti iry raabuk ti kalkal lan ti wen sra eraske

(Mat. 22:1-10)

15Kyoat mwakun desikre ratomolu tun Yesuske itanuk desikre bonyo, it a tyanuk ti Yesuske ma byohe, “Eraske ti iry ana maknam a kyor Hulasokwe ti wen Hulasokwe ihareta kola Rajake ne.”

16Keskyede Yesuske tyanuk ti iry desy de byohe, “Kolnye, irkye it a yala kalkal lanke it, ma yabuk iry ribunke.17Kyoat kalkal desike kdi ti bonyo, yaso wasi atke ma lyosu ti iry a iabuk desikre ma byohe, ‘Mmya aduk, kali nam ribun lan ne kimin mumu de.’

18Keskyede iry desikre ratsam-ratsam raten ma kalkalke kebu desike kete kyeyer. Lemade iry mamuna ilosu tike tyanuk ti iry maka kalkal desy wasi atke ma byohe, ‘Kete mkweyer a yaw, ana lema kbwa. Kali nenmo klwiw a boke it, ma kala ma kbwa ti kbwihy aduk.’

19Maktei o at desy byai irkye it huruk, desikeo iry desike tyanuk ma byohe, ‘Nenmo klwiw a saby a wamwankye hean, ode kala ma kbwa ti kbwihy a sir, lemade kuten ma kete mkweyer a yaw, kali ana lema kbwa.’

20Ode irkye it huruk tyanuk ti at desy ma byohe, ‘Yaw ne nenmo kusa, lemade ana lema kbwa.’

21Lemadendye at desike yulak i ma lyosu tun ribun desikre ti wasi lalanke, neke kalkalke kebuke. Lemade kalkalke kebu desike kyeyer, ode tyanuk ti wasi atke de byohe, ‘Mbwa mirin ei sal helhelanare ode sal butbut a mamin hnu ne, ode mobak iry lema manait sra o hah desikre, ode iry a sisno simat mabel desikre, rtabal iry matmabolare ror iry mablukutare ma mor sir ma mmya mumu.’

22Lemadendye at desike mya ma lyosu kolnye, ‘Lalan o, haret mutanuk ma yaw desike kala de, keskyede wen rataklulw tiare ribun a knani a nggora.’

23Dendye kalkalke kebu desike tyanuk ti wasi at desike ma byohe, ‘Koldyesikemo mbwai sal a lan o kakan mamin a hnu a mlosy desikre, ode mbwai wen a irire ranosy ti de ranosy ma nekre mumu, ode mlwuan iry mamin desikre ma rsukar ma rbenw a wasikw sekye kralake.24Ode klwosu ti e, iry kuabuk ma lema mama desikre, lema irkye it a nya hinakw kotw o abw kusosan nekre dakun.’”

Kolnye mou ma mtwoha Yesuske, musti mo mou ma rahdawan tenamkwe dakun

25Sekwe it huruk bonyo, iry ribunke lui-lui sir ma rtoha Yesuske, malmata rlakut bonyo, Yesuske yulak I ma tyanuk ti sir ma byohe, 2614:26-27 Mat. 10:37-38“Kolnye irkye it a ryeky ma mya ma tyoha Yaw, ode kolnye lyobak ena o ama, sawa o anan, yor wai o rahyeta, ma lyobak tenanke dakun ma kbyilak Yaw, desikemo lema kal i ma tyoha Yaw.2714:27 Mat. 16:24; Mrk. 8:34; Luk. 9:23Kolnye esei desike tyoha Yaw keskye lema hyar wasi tul masanwalw ike,14:27 Tunke khatu a hyar wasi tul masanwalw ike kbuanke o, musti mo yotuk wasi ktela idakinare ba, ode ikita ma tyoha ktela Yesuske idakinare ti sai ta sai bo, biar ma irire rala ma rtabahunw a i dakun.desikemo ana lema kal i ma tyoha Yaw dakun.28Kola ne ti ei ne mumu neke, irkye it a byu ma syadiri sekye it ma atat, desikemo lema tyaklulu kmuna ma ryekan ohe wasi kubanke kyait ma kyarya sey desy ma ktei ta lema de?29Ma kolnye tyutuk hatkwe de, keskye lema kyarya ma ksyoru, kete ana irire ratos, ode rahmway i ma30rtanuk de rbohe, ‘Iry desike yala ma syadiri wasi sekye, keskye lema yala ma ktei.’

31Kola ne dakun o rajake it ma wasi suldatke ribunke hean, ma ti ramdiriat ror raja salik ma wasi suldatke irkye ribunke hean-ru sir, ma lema tyaklulw ma ryekan ohe ana yala yal sir ta lema de?32Dendye kolnye lema yala yal sir, desikemo yaso irkye it ma byaa klen ti sir ma iten ma raka eras, kolnye raja desy yor wasi suldatare soso sir a nggora.”

33Lemadendye Yesuske tyanuk ma byohe, “Kola ei ne mumu dakun, ma kolnye irkye it a byu ma tyoha Yaw, keskye lema tyutuk lan o hnutan nekre mumu, desikemo lema kal i ma tyoha Yaw.”

Iry a mabrai ma tyutuk lan o hnutan ma tyoha Yesuske desikeo yola ne taisisy malmyalkye

3414:34-35 Mat. 5:13; Mrk. 9:50Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Taisiskye eras, keskyede kolnye taisisy ne malmyaly, desyo lema kika nam ma rala taisisy malmyaly desy ma mkes huruk de.35Koldyesikemo lema kika kbuan ma ral ti boke ode ral ti pupukke dakun, dendye irire ana rbisak ba bo. Ese ika molu, desikemo tyomolu!”

15

Yesuske ihliak tunke ti domba matayarke

(Mat. 18:12-14)

115:1-2 Luk. 5:29-30Sekwe it, iry a maily usure, ode iry a maka wait lim o sal nekre, rma ma rtomolu Yesuske. 2Dendye iry a Farisi-nare ror a iry mahe snurat o tnyetak Musake, rakunkunw ma rbu de rbohe, “Yesuske yal iry a maka wait lim o sal nekre ma iknam a yor a sir.”

3Lemade Yesuske tyanuk tun inahliakke it ti sir de byohe, 4“Ti ei ne mumu ne, kolnye ese wasi dombake atw ma sasam itayar, desikeo ana yala sai de? Iry desike tyutuk domba dehean-siw kresi siw desikre ti lasmyer malosy a sitw o tnyei kituhw tike, ode bya ti yobak matayar desy nini itot i.5Ma kolnye itot domba desy bonyo imukmuka i, lemade syumuk i ma yal i ti hesake.6Ode yulak i ti inait sekye bonyo, yabuk a lianare ode wasi serkyaitare ma byu ti sir de byohe, ‘Mmya ma myor a yaw ma taktemtem a tamukmuka tamarmara ity, kali wasikw domba matayarke kutot i de.’

7Lemade ktwanuk ti e ohe, kola dene Hulasokwe yor a wasi nyasoare ti ramukmuka sir ti wen sra eraske, khyali iry sasam maala lim o sal ne tyunik totnyo yabi, ma kbyilak a ramukmuka sir ti iry dehean-siw kresi siw a mlay desikre.”

Yesuske ihliak tunke ti kuban blyawan bokbok matayarke

8Lemade Yesuske ihes tun inahliakke it huruk ma byohe, “Wamfwetke it ma wasi kuban blyawan bokbokke hean. Sekwe it bonyo it a kitayar, dendye ana yala sai de, de lema tyunw damarke ma kyela, ode syoly a sekye krala desy ma iobak mamak kuban blyawan bokbok desy nini itot e?15:8 Kuban blyawan bokbok neke heitlulswoke ti tel Romawike desikeo kani dinar, ma kuban blyawan bokbok sasam neke kdedake kola ne katkye sekwe sasam a khesi.9Ode kolnye iobak nini itot wasi kuban desy bonyo, yabuk a lianare ode wasi serkyaitare ma byu ti sir de byohe, ‘Mmya ma myor a yaw ma taktemtem a tamukmuka tamarmara ity, kali wasikw kuban matayarke kutot de.’10Lemade klwosu ti e ohe, koldyesike dakun ti inamukmuka neke ana kimin ti Hulasokwe wasi nyaso ribun mamin ti laitke, kali iry sasam maala lim o sal desike tyunik totnyo yabi de.”

Yesuske ihliak tunke ti naman matayarke

11Yesuske ihes huruk de byohe, “Amamke it ma anan wamwankye enaru.12Anan a amurkye byu ti ama de byohe, ‘Amo, muhe ity malolit o ity wait lasmyer nekre mumu ma mal wasikkwe ma yaw.’ Lemadendye ama-na ihe wasi lasmyer o maloly desikre ti anan deru desy.13Sekwe enai ne kyelak eta bonyo naman amury desike kyeta malolike mumu, ode byetik ma byai hnu sosoke it, ti soke maloli iketa desikre, dyakin de yabur ti de yabur ma bo.14Ode kyoat wasi kubanare ktei bonyo, hnu imin ti desike, laarke kyal sir, lemade naman desike lema myon wena kali laranke khyury a i.15Lemadendye bya ti kyarya ti irkye it ti hnu desy, dendye iry desike yaso i ma byai wasi boke ti ijaga wasi hahire.16Lemade byu ma nya hahire hinat knany desikre kali imlar, keskyede lema kika iry ma ral ti nya.

17Ode nyenas yal ktela ialanare lemade ryekan ti ralake ma byohe, ‘Amaku wasi makarya-are aryarit ne desyo kotkwe mausw ti sir, klala yaw ti neke nenma kmwatik laarakkwe.18Lemade ana kolik yaw ti kait amakw ma kbwu ti i de kbwohe, “Amo, kusal ti Hulasokwe ode ti amakw oi ne,19ma yaw neke lema kbwer o ktwahal ma irire rbohe anamw a yaw de. Lemamo kuten ma mal yaw ma kkwarya ti o bo.”’

20Lemadendye yolik i ma bya ti yait ama, kyoat sososo a i bonyo ama-na myatakit i de, lemade ama-na ralake kyolik i ti. Dendye ama-na ila ma ti inait i bonyo, kyora i ode yoy a i.21Dendye naman desike byu ti ama de byohe, ‘Amo! Kusal ti Hulasokwe ode ti amakw o ne, ma lema kbwer o ktwahal ma irire rbohe anamw a yaw de.’

22Keskyede ama-na lyobak i a ksyalik, lemade yabuk wasi makaryaare ma byu ti sir de byohe, ‘Mlyahamety ma myety a rabit narnarw a eras-eras desy, ma mhyonak a i ode myonuk soltyake ti tanake, ode myal sososalwakwe ti syosa.23Maktei o myal sabkye anan mamsun desy ma mkyotal a i ode mnyoha ma taktemtem a ta, ma tamukmuka tamarmara ity.24Kali anakw neke kola dene myaty keskyede myorif huruk, kola dene itayar de keskyede tatot i de, lemade mmya ma tamukmuka ity.’

25Sew desike dakun o anan auskwe imin o boke, ode kyoat myai hnuke, ma iarasik wait sekye bonyo, tyomolu o rohu hluit ode rambuky o rayakit.26Lemadendye yabuk makaryake it toha wait sekye ma yena i de byohe, ‘Leklek rala ti sekye ne kbuan sai de?’

27Lemade makarya desike hyalas naman ausw desy ma byohe, ‘Waimw amurkye yolik a i de, ma amamu yaso ma aramy kyotal a sabkye anan mamsun desy, kali amamu itot waimw amurkye desyo eras-eras i bo.’

28Lemade naman ausw desike itomolu koldyesy bonyo kyeyer, ma ibrai syukar ei sekye kralake, lemadendye ama-na byetik ma itun a yor i, ma hyury a i ma syukar ei sekye kralake.

29Keskyede hyalas ama ma byu de byohe, ‘Amo! Ain karyari neke kalkyaw yaw ma kkwarya ma kola at ne, ode lema kbwilak wasimw haretke it elik, mone lenla mal bibkye anan mamsunke it ma yaw, ma kumukmuka yaw kor liakw-taryakw elik.30Klala anamkwe nenmo mya, neke yal wasimw malolkye ma ti ibren a yor wamfwet atyatare, desyo mkwotal elik a sabkye anan mamsunke ti i.’

31Ama-na hyalas i ma byohe, ‘Anakw o, oi neke munonor yaw bo, ma wasikw sai desikeo wasimw dakun. 32Dendye musti mo tamukmuka tamarmara ity, kali waimw amurkye myaty de keskye myorif huruk, itayar de keskye tatot i huruk de.’”

16

Yesuske ihliak tunke ti iry a masosan kuban a lema mlakye

1Ode Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare de byohe, “Iry a maka malolkye it, ma ika wasi iry masosan kuban, ma irire rmanadu i ti iry maka wasi maloly desy ma rbohe, ‘Iry masosan wasimw kuban desike yabur lanamure ti de yabur ma bo.’2Lemadendye yabuk a wasi masosan kuban desy ma byu ti i de byohe, ‘Ktwomolu nam dum ti tenamkwe de? Dendye mala ma mlwosu nam mukumakare ma yaw, kali ana lema muka kmata ma mswosan wasikw malolkye de.’

3Lemade iry masosan kuban desike ryekan ti ralake ma byohe, ‘Edoo, wasikw lalanke ana yaditi yaw toha wasikw karya ne, desikeo ana kala sai de? Knwoha bo o, lema knwoha bo a kal. Ode kuten nam dakun o kmway.4Ah! Khwe nam ana kualake de! Ma kolnye lenla wasikw lalan desike yaditi yaw toha wasikw karya ne, desikeo ana kala ktelake it ma irire rdakin ma ral yaw ma kor sir ti wait seire.’

5Dendye iry masosan kuban desike yabuk iry a maaka wait utanare ti wasi lalanke ratsam-ratsam, ma yena de byohe, ‘Wasimw utanke enai ti wasikw lalanke de?’

6Lemade iry mamunake hyalas ma byohe, ‘Nulke lkuskye atw.’ Lemadendye iry masosan kuban desy tyanuk ti iry a mautan desy de byohe, ‘Koldyesikemo, wasimw atyahy a nyatos muutanke ne, mal! Ode mtwaklulw ma adoko mala atyahy a utan harharkwe it ti wasikw lalanke, neke mkwesy ti desyo nulke lkuskye hean-sim bo.’7Lemade yabuk it huruk ma tyanuk ti i ma byohe, ‘Ode o dakun o wasimw utanke enai de?’ Desyo iry desike hyalas ma byohe, ‘Gandumke kadutke ribunke sasam.’ Lemade iry masosan kuban desy tyanuk ti iry a mautan desy ma byohe, ‘Koldyesikemo, wasimw atyahy nyatos muutanke ne, mal! Ode mala atyahy utan harharkwe it ma mkwesy ti desyo gandumke kadutke atkwe walw bo.’

8Kyoat lalan desike itomolu wasi masosan kuban desike ktela ialanare bonyo, lalan desike lema dyakin a i, keskye you wasi heheke, kali wasi hehe desike klyahamety ksyalik, biar ma kyulak o ktyalik dakun.”

Lemade Yesuske tyanuk de byohe, “Ktwanuk kolnye kali, iry a mamin ti nuske ktem neke rhe telke ma rtenuk wait mormyorifke ma kbyilak iry a mamorif ti madelahke.”

9Lemadendye Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Myal a maloly mamin nuske ktem ne ma myal ma msyaluk irire ma iry desikre rdakin e. Myala koldyesy ma kyait ma wasimy maloly mamin nuske ktem ne kolnye ktei, desikeo nenmo Hulasokwe yal e ei wen sra eraske.”

Iry ratohak i ti ktela kakanare desikeo ana rtohak i ti ktela lanare dakun

10“Ode kolnye iry ratohak i ti ktela kakanare, desikemo ana rtohak i ti ktela lanare dakun. Ode ese lema mlay i ti ktela kakanare, desikemo ana lema mlay i ti ktela lanare dakun. 11Ode kolnye irire lema rtohak e ti maloly mamin nuske ktem ne, ana Hulasokwe lema tyohak e ti maloly mamin a wen sra eraske dakun.12Ode kolnye ei neke lema msyeak mamak iry salik wait maloly, desikemo esei ana yal wasi maloly ti e dakun de?

1316:13 Mat. 6:24Lema bisa ma irkye it a kyarya ti lalanke enaru, kali ana koldyesy, desikemo ana imnisik it, ode dyakin it, dete lemamo ana tyomolu it, ode lema tyomolu it. Kola dene e dakun, ma kete mkwarya ti Hulasokwe ode malolkye dakun.”

14Kyoat iry Farisi desikre rtomolu tun Yesuske itanuk desikre mumu bonyo, ramahis Yesuske, kali iry desikre rdakin kubanke bo. 15Lemade Yesuske tyanuk ti iry desikre de byohe, “Myala tenamire ma mlay ti irire, keskyede Hulasokwe hye ralamy kralanare. Nam sai irkye dyakin, desikeo Hulasokwe imnisik.

1616:16 Mat. 11:12-13Musa wasi tnyetakke ktyabal kitab iry manety Hulasokwe wasi nyanoare, neke klyakut ma ti kyait a taras Yohanes Mababtiske, ode kyoat desikeo rabrita Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake, ode irire runuk sir ma rbohe, Hulasokwe ika Raja ti sir.1716:17 Mat. 5:18Biar ma koldyesy dakun ma laitke ode lasmyerke khaha neke ana klyodur, keskye Musa wasi tnyetakke ana lema tebikan kitayar dakun.

1816:18 Mat. 5:32; 1Kor. 7:10-11Kola dene: wamwankye it ma ibrai sawa, ode isaa yor wamfwet salik, desyo wamwany desike yaldotw. Ode wamwany salik isaa yor wamfwet a lai-na ibraike, desyo wamwany desike yaldotw dakun.”

Iry maka malolkye yor Lazarus lema manait sra o hahke

19Lemade Yesuske tyanuk tun inahliakke it huruk ma byohe, “Iry a maka malolkye it, ma hyonak rabit a khesi lan ne a ksyalik, ode sew kyaki nekre imukmuka i ode iknam a mtelas kali wasi malolkye ribun.20Klala irkye it ma ani Lazarus, neke lema yait sra o hah de iten nam bo. Ode tenanke kbyenw ti nuare. Lemade irire ror i ba ti rtutuk i ti iry maka maloly desike wasi lorkye kmatake.21Iry desike yobak ma nya kotw ktera madi toha iry maaka maloly desy wasi meja iknam tike. Asure dakun o rma ma rkap nua desikre.

22Lemadendye iry a lema manait ei sra o hah desike myaty, ma Hulasokwe wasi nyasoare rosy laitke, rma ma ral i ma ror i bai wen manety alanke it ma nyey a Abraham ti wen sra eras imin tike. Iry a maka maloly desy myaty dakun ma ramlin a i.23Ode moluk a yety ti de yety ma ti mamaty rala bonyo, yatnyarak ei srake, desikeo sososo a ne yatos o Lazarus tyaklulw ti Abraham serike.24Lemadendye iry maaka maloly desy yabw ti i de byohe, ‘Amo Abraham, mlwobak a yaw, maso Lazarus ma hyuhuk tanake ti werke ma yabetar makkwe kalie yaw ne lema ktweman a khwe ti akye krala ne de.’

25Keskyede Abraham tyanuk ma byohe, ‘Naman o mnwenas, kali kyoat mumorifke mausw ti o a ksyalik, klala Lazaruske lema yait ei sra o hah. Senweke ia imin ti eraske ma kyaluka i, ode oa mety ti de mety ma koldyesy bony.26Klala ti klelan ity neke kele rlosik kuran lan ne ma ktyah eta ity, ma kolnye iry mamin desikre rbu ma rma ma rait aramy, ode iry mamin nekre rbu ma rba ti rait e ti desy, desikeo lema kika wen ma rlami.’

27Lemadendye iry desike tyanuk ma byohe, ‘Koldyesikemo kuten toha o, Amo! Maso Lazarus ma byai amaku seike,28kali lenla waikkwe enasim sir. Lemadendye maso Lazarus ma syurat a sir ma kete rtoha wasikw ktela kyoat kumorifke, ma kyait mo kete rsukar ei wen kumin ti ne, kali ksunw ksyalik.’

29Keskyede Abraham hyalas ma byohe, ‘Sir desike raka wait kitab, neke kitab Musake ode kitab iry manety Hulasokwe wasi nyanoare, lemade rtoha nam rakesy ti kitab desikre kralanare bo.’

30Lemade iry maka maloly desike hyalas ma byohe, ‘Lema kyoat ko, Amo Abraham, keskyede kolnye iry mamatkye it ma myorif huruk ma ti syeak sir, desikeo iry desikre nenmo rtunik wait lim o sal.’

31Dendye Abraham tyanuk ti iry desike ma byohe, ‘Kolnye iry desikre lema rtomolu kitab Musake ode kitab iry manety Hulasokwe wasi nyanoare, desikemo ana lema rtohak, kolnye iry mamatkye it a myorif dakun.’ ”

17

Lim o sal ode tohtohakke

117:1-2 Mat. 18:6-7; Mrk. 9:42Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Sew kyaki nekre kika iry a mahury ma irire rdi ei lim o sal. Keskyede atyatke ana kidurak iry a mahury ma irire radi ei ktela lim o sal ne.2Kolnye iry maala ktela maoly desy, lemamo rikat a hatw lan ne ti telake, ode rotuk i bai tasike krala so. Ode mryekan o raukun i koldyesy mdedan ode? Keskye neke mran ti Hulasokwe ana yukun iry desy, kali Hulasokwe yukun i o mdedan a ksyalik ma kbyilak raotuk i bai tasike kralake ma ilodur ne. Hulasokwe yala koldyesy ti iry ne kali i ne ihury ma iry a wasi tohtohak lenla malkyakaw neke di ei lim o sal.317:3 Mat. 18:15Lemade mironrony mamak a e ma kete mhyury a irire ma rdi ei lim o sal!

Ode kolnye waimkye it a yala ktela lim o sal nekre, desikemo mtyerik a i, ode kolnye isesal i ti wasi ktela sal ialanare ma byu ma tyunik, desikemo msyos sala desikre ba.417:4 Mat. 18:22Ode kolnye ti sew sasam neke yala ktela lim o sal ti e, maktei o mya ma yait a e, ode tyanuk ti e ma byohe, ‘Kswesal yaw ti lim o sal dai kuala ne.’ Desikemo msyos wasi lim o sal desy ba. Ode yala koldyesy ti e ma kitoha-kitoha i nini kdi a kla-itw ti sew sasam desy, desikeo musti mo msyos wasi lim o sal desy ba kdi a kla-itw ti sew sasam desy dakun.”

5Kyoat Yesuske wasi nyaso desikre ratomolu tun ity Ebut Yesuske itanuk desikre bonyo, rtanuk ti I ma rbohe, “Tuanggurw, koldyesikemo, mtwabal ara wasimy tohtohakke.”

6Lemade ity Ebut Yesuske hyalas a sir ma byohe, “Biar ma ei neke wasimy tohtohakke kakan ma kdeda lasyeke khatuke, keskye bisa ma myaso aw lan de lan ne ma mbyohe, ‘Aw o! Muhmua toha ne ma mbwai tasike!’ Desikemo ana aw desike tyoha nam mitanukke bo.”

Atke yor wasi lalanke

7Yesuske tyanuk huruk de byohe, “Ti nus neke kolnye irkye it a wasi atke ma nyoha wasi boke, dete lemamo ijaga wasi dombanare, ode kyarya maktei bonyo, yulak i a yosy boke ma myai sekye. Desikeo lalan desy ana tyanuk sai ti at desy de? Byohe, ‘Mmwa ma muknam aduk’ e? Lema tyanuk koldyesy, ode?8De ana lalan desike tyanuk ti at desy de byohe, ‘Muris. Ode mhwonak nelnyely a o, mamode musosan kotw ma kuknam. Ode mukita ma kuknam o kenw ma ktei, desikeo nenmo mu o menw kteranare.’9Lemade at desike tyoha haret wasi lalan desike itanuk ti ike. Kyoat at desike ikarya maktei bonyo, lalan desike lema lyeru at desy ti itoha wasi haret itanukare.10Kola dene e dakun. Ma kolnye mtyoha haret Hulasokwe kyalamo inal ti eke bo, desikeo musti mo mtyanuk ma mbyohe, ‘Aramy neke Hulasokwe wasi at aramy, ode lema aramy mbyer o mtyahal ma Hulasokwe lyeru aramy, kali lema aramy mkyarya ma kbyilak, de aramy mtyoha nam a Hulasokwe iaso ma aramy mikaryaare bo.’”

Yesuske nyoha mbaulke toha irkye hean ma eras sir

11Yesuske yor wasi matoha Iare rsaur wait laklakutke bai Yerusalem, neke rlami attah a propinsi Samariake ode propinsi Galileake. 12Kyoat Yesuske rsukar ei hnuke it bonyo, iry a mambaulke hean a rma ma rait a I, keskye iry desikre ramdiry ma soso sir toha Yesuske, 13ode iry desikre reik ma rbohe, “Yesus, ara Ebumy O, mlwobak aramy!”

1417:14 Im. 14:1-32Lemade Yesuske yatos iry desikre ode tyanuk ti sir ma byohe, “Mbya ti myait iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe ma msyusu tenamire ti sir.”

Lemade iry desikre rlakut ma rba ti rseak iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe, ma ti salke kditlanke bonyo, wait a kbainare kitayar ma iblutare nelnyely.

15Kyoat iry mambaul desikre it a yatos tenanke ma nelnyely bonyo, yolik i ti yait Yesuske ode telake lan ma lyeru Hulasokwe Anike. 16Lemade iry desike syakitil ti Yesuske wasi lulululw ne ode iten eraske ti I. Iry neke dakun o lema iry a Yahudike, de iry a Samariake.

17Lemade Yesuske tyanuk ma byohe, “De dai lema irkye hean a sir ne iblutare nelnyely mumu ne e? Mane sasam mya de, ode kteranare sir ka?18Kyanmwane iry salik neke myesan a yolik i ma lyeru Hulasokwe Anike, ode kteranare lema rama ne de?”19Lemade Yesuske tyanuk ti iry desy ma byohe, “Mumdiry ma mbwa, kali Hulasokwe yaorif o, khyali wasimw tohtohakke.”

Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake de

(Mat. 24:23-28,36-41)

20Sekwe it bonyo, iry a Farisi-nare dum rena Yesuske ma rbohe, “Hekyabei o Hulasokwe mya ma ika Raja ti nuske ktem ne de?”

Lemade Yesuske hyalas sir ma byohe, “Kyoat Hulasokwe mya ma ika Raja ti nuske ktem ne desikeo irkye lema bisa ma myatakit.21Ode ana irire lema bisa ma rtanuk ma rbohe, ‘Hei, myatos. Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake ti ne!’ Dete lemamo ‘Ti so!’ Kali Hulasokwe mya ma hyareta kola Rajake ne desi ralamire bo.”

22Ode Yesuske tyanuk ti wasi iry matoha Iare ma byohe, “Ana lema soso bonyo, ei ne mbyu ma myatos Irkye Ananke,17:22 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 17:23-26,30,34ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)biar ma sekwe sasam bo. Keskyede ana lema mmyatakit I, kali bya de.23Ode ana irire rma ma rtanuk ti e ma rbohe, ‘Hei, myatos Irkye Ananke o so!’ Dete lemamo, ‘Myatos Irkye Ananke ti ne!’ Keskye kete mtyoha ma mbyai so.24Kali kyoat Irkye Ananke yulak I, ana iry mamin nuske ktem ne mumu ne rmatakit a I, kola dene hitikke kihitik kyosy a laitke ksuuke, ma kbyai ksuu idake.25Keskyede lenla ktela nekre mumu neke kdi ti, Irkye Ananke musti mo yety ti de yety ma ti masunkwe aduk, ode iry a mamin taras ne lema rou I.

2617:26 Kej. 6:5-8Ode kyoat Irkye Ananke ana yulak I, sew desike ana kola dene ktela madi ti nekre, ti heitlulswo kyoat Nuh imorifke.2717:27 Kej. 7:6-24Kyoat desike irire ramukmuka sir ti wait insa o inlana, ma raknam o renw nini ti kyait sew Nuh isukar ei batbatakke kralake, ode wer maluburke kmya ma khyalodur sir mumu.

2817:28-29 Kej. 18:20–19:25Ktela nekre kdi ti koldyesy dakun, ti heitlulswo kyoat Lot imorifke. Ma irire raknam o renw, rahwely o raketa nam, rnoha boluhu-boel, ode raka sey o sar.29Keskyede kyoat Lot a ibetik toha Sodom, Hulasokwe nyauk us akye, ode us hatw maharharke kyosy a laitke ti nus Sodomke, ma ktyabahunw iry mamin ti nus desy mumu.

30Ode ana irire rala koldyesy dakun ma ti kyait sew a Irkye Ananke yulak I. Ti sew desike, irire mumu ti nuske ktem ne rseak mait a I ma rhe I.3117:31 Mat. 24:17-18; Mrk. 13:15-16Ti sew desy dakun o kolnye iry mamin a mloskye, desikemo kete syukar ma yal lan o hnutan, ode kolnye iry mamin o boare, desikemo kete yulak i ei wasi sekye huruk.3217:32 Kej. 19:26Mnyenas a ktela madi ti Lot sawa desy!3317:33 Mat. 10:39; 16:25; Mrk. 8:35; Luk. 9:24; Yoh. 12:25Kali esei desike kyumak eta wasi ktela idakinare ti lasmyerke khaha ne, desikemo mormyorhyanke ti wen sra eraske ana kitayar. Keskye esei desike yotuk wasi ktela idakinare ba ma tyoha Yaw, ode ires ma myaty, desikemo ana myorif ti wen sra eraske nini nam.

34Klwosu ti e, metdyet a Irkye Ananke yulak I, ma kolnye irkye enaru renaf ti sehleke, desikeo Hulasokwe yor sasam ma rba, ode tyutuk sasam.35Kola dene wamfwetke enaru rhaw nam, lemade Hulasokwe yor sasam ma rba, ode tyutuk sasam ti desy. [36Ma kola ne irkye enaru rkarya ti boke bonyo, Hulasokwe yor sasam ma rba, ode tyutuk sasam.”]

37Lemade Yesuske wasi matoha Iare rena I ma rbohe, “Amam Lan O, nam desikre mumu neke ana kdi ti o ka?”

Lemade Yesuske hyalas sir ode ihliak tunke ma tyanuk de byohe, “Ana irkye hye toha nyatosare. Kola dene syeak manu lusire ma rawahuk sir ti wenke sasam, desikeo hye ohe heal mamatkye imin ti desy dakun.”

18

Yesuske ihliak tunke ti iry matetak tun a lema mlakye

1Yesuske yajar wasi matoha Iare ma musti mo rsambayan kyaki-kyaki, ode kete ralatare kakan ti rasambayan ne. 2Lemade Yesuske ihliak tunke it ma byohe, “Ti nuske it neke, iry matetak tunke it ma lema yalan Hulasokwe ode lema hyaduli irkye it elik.3Ti nus desy dakun o, enen somke it ma kyaki-kyaki ne mya ma yait iry matetak tun desy, ode tyanuk ti i de byohe, ‘Amo, mhwe ara wasimy tun inailir ne soso de. Lemade kuten ma mohut bain-bain ma irire rhe o mlay a yaw.’

4Keskyede iry matetak tun desike lema you ma yoryeta enen som desy klenke soso dakun. Lemade tyanuk ti ralake kralake ma byohe, ‘Yaw dakun o lema kalan Hulasokwe ode lema khwaduli irkye it elik,5klala enen som ne tunake kyoha-kyoha yaw, lemamo koryeta i ti wasi tun ne lakhidik, ma kete mya-mya lanidik kali ana kyal nini khyury ma kyordalam yaw.’”

6Lemade ity Ebutke Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Iry a matetak tun lema mlay desike tun itanukke musti mo kyajar a e.7Mlay bain o Hulasokwe ana yoryeta wasi iry a iilikare ti sewah o msarin rasambayan ti I ne. Ode I dakun o ana lema inggonw ti ioryeta sir ne.8Ktwanuk ti e ohe Hulasokwe ana lyaha mirin ma yoryeta iry desikre ti tunatare. Keskyede kolnye Irkye Ananke18:8 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 18:31,32ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)mya huruk ti lasmyerke khaha ne, desikeo ana itot iry matohak I ti nuske ktem ne ta lema de?”

Yesuske ihliak tunke ti iry Farisike yor iry maily uskwe

9Yesuske ihes tun inahliakke it ti iry a mabihy tenatare o mlay, ode ratos iry salik desikre lema mlay a sir. 10Lemade tyanuk ma byohe, “Sekwe it bonyo, irkye enaru rbai Hulasokwe Seike ma rsambayan, neke iry manosy lui Farisike it, ode idake iry maily uskwe.11Iry Farisi desy imdiry ma myesan ode syambayan kolnye, ‘O Hulasow O, kswalak eraske ba ti O, kali yaw neke lema kola iry salik nekre, neke lema kunamet, lema kuhatw, lema kaldotw ode lema kola iry maily usw desy.12Yaw neke kas a kdi a kla-ru ti mingguke sasam, ode yaw neke dakun o maslyesakkwe kolnye hean desikeo kal sasam ti O.’

13Keskyede iry maily usw desy imdiry ma soso i toha irire, ode lema ires ma yatnyarak ei laitke, ode inunu hahke ma isesal tenanke ma tyanuk de byohe, ‘O Hulasow O, mlwobak a yaw kali yaw neke iry a lim o sal yaw.’

1418:14 Mat. 23:12; Luk. 14:11Lemade ktwanuk ti e ohe kyoat iry maily usw desike yulak i ei wasi sekye bonyo, Hulasokwe syos wasi lim o sal nekre de, keskyede iry Farisi desike lema. Klala esei ta esei bo ma byitil tenanke, Hulasokwe ana nyauk a i, ode esei ta esei bo ma nyauk tenanke Hulasokwe ana byitil a i.”

Yesuske syaa sima ti namanare

(Mat. 19:13-15; Mrk. 10:13-16)

15Irire rma ma ror anat kakanare ti Yesuske, ma musti mo syaa sima ti sir ma yal eraske ti sir. Kyoat desike Yesuske wasi matoha Iare ratos ktela desy bonyo lema rdakin dendye rbu eta iry desikre. 16Keskyede Yesuske yabuk naman kakan desikre ma rma. Lemade tyanuk ti wasi matoha Iare de byohe, “Mlyura naman kakan desikre ma rma ma rait yaw. Kete mbya etno eta sir, kali iry maola naman kakan desikre ana wenatke ne wen Hulasokwe ihareta kola Rajake ne.17Mnyenas! Esei desy lema tyohak Hulasokwe kola naman kakanke, i desike ana lema syukar ei wen Hulasokwe ihareta kola Rajake ne.”

Iry maaka malolkye ksunw ma syukar ei wen Hulasokwe ihareta tike

(Mat. 19:16-26; Mrk. 10:17-27)

18Sekwe it bonyo uskwe khatu Yahudike it a yena Yesuske de byohe, “Tuanggurw a eras o, kala kolkyabei ma musti mo ana kmworif ti wen sra eraske nini nam de?”

19Yesuske tyanuk ti i ma byohe, “Kyanmwane mubohe eras Yaw ne de? Lema irkye it a eras i, de lenla Hulasokwe myesan eras I bo.2018:20 Kel. 20:1-17; Ul. 5:16-20Oi neke mhwe nam a Hulasokwe itetakare de, neke kete taldotw, kete ttabahunw iry, kete tanamet, kete takakmet ma toit salke ti iry salik, ode talan a ity enat o ity amat.”

21Lemade iry desy byohe, “Amo, nam mutanuk nekre ktwoha mumu kyala kyosy kakan a yakwe de.”

22Yesuske itomolu bonyo tyanuk ti i de byohe, “Ktelake sasam neke musti mo mtwoha, neke mkweta malolimw desikre mumu, ode muhe ti iry a lema manait sra o hah nekre, desikeo nenmo mmwa ma mtwoha Yaw. Koldyesikemo oi neke ana mutot malolkye ti wen sra eras Hulasokwe imin tike.”

23Kyoat iry desike itomolu tun desikre bonyo, ralake ksyal a ksyalik, kali iry desike wasi malolkye lan. 24Yesuske yatos ode hye o iry desike ralake ksyal a ksyalik, lemade tyanuk de byohe, “Iry a maaka malolkye ana ksunw ma syukar ei wen Hulasokwe ihareta kola Raja tike.25Kalkal ti a untake syukar ei balbyalkye kuranke, keskye ksunw ksyalik ti iry maaka malolkye syukar ei wen Hulasokwe ihareta kola Raja tike.”

26Lemade iry matoha Yesuske ratomolu tun itanuk desike bonyo rena i de rbohe, “Tuanggurw O, mane iry maaka malolkye ksunw ksyalik ma syukar ei wen sra eraske, desikemo esei ne ana isukar ne de?”

27Dendye Yesuske tyanuk ma byohe, “Hulasokwe yala hye nam a irkye lema iala hyeke.”18:27 Kbuanke o irkye lema bisa ma yaorif tenanke kmyesan, keskye Hulasokwe myesan a yaorif irkye bo.

Ksewan tanal toha Hulasokwe ti tatoha Yesuske ne

(Mat. 19:27-30; Mrk. 10:28-31)

28Lemadendye Petrus tyanuk ma byohe, “Aramy mtyutuk ara wasimy nam ribun nekre mumu, ma aramy mtyoha O.”

29Lemade Yesuske hyalas sir de byohe, “Ktwanuk ti e ohe, esei ta esei bo ma tyutuk bain-bain wasi sekye, sawa, wainare, ena o ama, ode ananare ma yabrita Hulasokwe wasi haretke ma kkyarya ti irire ralatare, ma rhe o wait Raja I ma rtoha I,30koldyesikemo Hulasokwe ana yal eraske ti iry desike ma kbyilak de kbyilak ti taras ne, ode taras ana mama ne myorif ti wen sra eraske nini nam.”

Yesuske lyosu kla-teluke ti ana imaty ne

(Mat. 20:17-19; Mrk. 10:32-34)

31Yesuske yabuk wasi matoha I a dehean a kresi enaru desy, ode tyanuk ti sir ma byohe, “Tba selsel ne bai a Yerusalem. Ti soke nam ribun a iry manety Hulasokwe wasi nyanoare rakesy ti kihali Irkye Ananke ne, ana kdi ti.

32Neke iry a Yahudi-nare ana ral Irkye Anan desike ba ti iry a lema Yahudi-nare ma ramahis a I, rahmway I, rasburik a I,33ode roban de rtaba I, maktei o rtabahunw a I, ode ana kyelak sekwe enatelw bonyo myorif huruk.”

34Keskye iry matoha Iare lema rhe nam desikre mumu, kali tun dai desike kbuanke kihunik i ti iry desikre ode iry desikre lema rhe tun desikre kbabaake.

Yesuske nyoha iry matmabolke ma eras i ti wenke it ma knyey a hnu Yerihoke

(Mat. 20:29-34; Mrk. 10:46-52)

35Kyoat Yesuske inoh ma inait hnu Yerikhoke bonyo, iry matmabolke it ma tyaklulw ti salke kserike ode iten nam. 36Kyoat iry matmabol desike itomolu ma iry ribunke rlakut ma rbilak a i, desikeo yena ma byohe, “Nam sai desy de?”

37Lemade iry desikre rhalas i ma rbu de rbohe, “Yesus a iry Nazaret ne I ne ilakut ne.”

38Lemadendye iry desike byoran ti Yesuske de byohe, “Yesus, raja Daud tesnwo natu O, mlwobak a yaw.”

39Lemade iry malakut a kmuna desikre rkeyer a iry matmabol desy, ode rbu ti i ma mamwaw i, keskyede iry matmabol desike yeik ma iten de byohe, “Yesus, raja Daud tesnwo natu O, mlwobak a yaw!”

40Lemade Yesuske imres, ode yaso ma ror iry desy ti I. Ode kyoat iney a Yesuske bonyo, Yesuske yena i de byohe, 41“Nam sai ne muten ma kuala ti o ne de?”

Iry desy hyalas ma byohe, “Ebo, kbwu ma kmwatakit.”

42Lemade Yesuske tyanuk ti i ma byohe, “Koldyesikemo mhwela matamw ma matos ande, kali wasimw tohtohakke kyala o ma eras o de!”

43Ode iry desike myatakit. Bonyo lyakut ma tyoha Yesuske ode lyeru Hulasokwe Anike. Kyoat iry ribun desikre ratos a ktela desike bonyo, raktemtem neke rleru Hulasokwe Anike.

19

Zakheus tyunik totnyo yabi atyatare

1Yesuske syukar bai nus Yerikhoke, ode lyakut a lyola nus desy. 2Ti nus desike irkye it ma ani a Zakheus, neke usu khatu maily uskwe, ode ika wasi maloly. 3Zakheus neke yobak ma yatos o iry kabei ne Yesuske ne, keskye Zakheus babaf a i, ma lema myatakit Yesuske, kali irire ribun sir lanidik ti salke. 4Lemadendye Zakheus ila myuna iry ribun desikre, ma ti syai aw arake ma ikita ma Yesuske ima ma inosy wen desy bonyo, Zakheus yatos a I.

5Lemadendye kyoat Yesuske inait wen desike bonyo, yatos ei srake o Zakheus imin aw arake, dendye tyanuk ti i ma byohe, “Hei Zakheus. Morw! Morw ma tbai wasimw sekye! Kali metdyet ne musti mo kenah ti wasimw sekye.”

6Lemade Zakheus yorw, ode yor Yesuske rbai wasi sekye. Zakheus imukmuka i a ksyalik ti inal Yesuske ei wasi sekye kralake ne. 7Keskyede iry ribun desikre ratos Yesuske ma syukar Zakheus wasi sekye bonyo, rakunkunw ma rbohe, “Iry neke bya ti imin a iry maka wasi lim o sal nekre seike bony e?”

8Keskye Zakheus imdiry ti wasi sekye, ode tyanuk ti ity Ebut Yesuske ma byohe, “Amam Lan O, senweke kuhatetak ti O, ohe, wasikw malolkye ktyabal wasikw nam ribun lan nekre mumu, ana kuhe ti kbya enaru, ma kal sasam ti iry a lema manait ei sra o hah nekre. Ode iry a kukakmet a sir ti wait maloly nekre, ana kety de kolik ti sir o kresy ma kkyaly, ma enaat a kbyilak.”

9Lemade Yesuske tyanuk ti i de byohe, “Senweke Hulasokwe yaorif o a mor wasimw sekye kralake, kali oi neke mlay bain o mtwohak Hulasokwe, kola ebnwo matrumamw Abraham dakun.10Ktela neke kdi ti kali Irkye Ananke19:10 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. (Matos ti Dan. 7:13-14.)mya ma yobak iry matayarare ma yaorif sir.”

Yesuske ihliak tunke ti iry a matohtohak telke

(Mat. 25:14-30)

11Yesuske syaur wasi laklakutke bai Yerusalem huruk. Ode iry manor I desikre moluk a rtomolu Yesuske ma ihes tun. Ode kyoat rala ma ranait Yerusalem bonyo, Yesuske tyanuk tun inahliakke it ti sir, kali iry desikre rrekan ohe rala ma ratos Hulasokwe ma mya ma hyareta kola Rajake ti ne mane.19:11 Tun inahliak neke Yesuske tyanuk ti iry desikre, kali rrekan o Hulasokwe yala ma syusu Yesuske ma ika Raja ti nuske ktem ne, keskyede lenla kdi ti.12Lemade Yesuske tyanuk ma byohe, “Melke it ma raja lan ne yabuk i ma bya ti yait raja lan desy o nus lan imin tike, ma ana raja lan desike yal wasi haretke ma syalak mel desy ma ana yulak i bai nus imin tike ma ika raja. Keskye raja lan desy wasi nuske soso a ksyalik ti nus mel desy imin tike.13Lemade mel desike lenla iba bonyo, yabuk irkye hean toha wasi atare. Ode yal wasi kuban a blyawanke hean19:13 Heitlulswo ti tel Romawike mo, rhaly kuban blyawan ne ti mina, ma kuban blyawanke sasam kola ne katkye sekwe atw khesi. Mane kuban blyawanke sasam neke ralalau o mais kyor kuban blyawan bokbokke atkwe sasam (100).ma ihe ti sir, ode tyanuk ti sir ma byohe, ‘Wasikw kuban nekre myal ma mlyiku namit-namit ma mkyeta nini kulak yaw, desikeo myal a myolik ma yaw, ktyabal wasi mabilak desikre mumu.’ Mel desike tyanuk ti sir maktei bonyo bya.

14Keskye mel desike wait nuske ramnisik a i. Lemade rilik irire dum ma rba ti rait raja lan desy, o nus lan imin tike, ma rtanuk tun raohut ti wait nuske ma rbohe, ‘Lema aramy myou ma iry neke ika raja ma hyareta aramy!’

15Keskyede raja lan desike lema you ratanukare de tyes uman ma syalak mel desy ma ika raja bo. Isalak i maktei bonyo, mel desike yulak i bai wasi nuske. Kyoat inait wasi sekye bonyo, yabuk wasi at dehean inal kuban ti sir desy. Ode yena ratsam-ratsam ma byohe, ‘Kuban kunal ti e desikre kika wasi mabilak ta lema de?’

16Iry mamunake mya ma byohe, ‘Amam lan o, kuban blyawan sasam munal ma yaw desike, wasi mabilakke kyal kuban blyawanke hean.’

17Lemade mel rasalak ma ika raja neke tyanuk ti at desike de byohe, ‘Oo, karyaamw neke eras a ksyalik. Muka at eras! Kali oi neke mutohtohak tel ti ktela kakan ne, lemadendye kswalak o ma mhwareta hnuke hean.’

18Matoha iry mamunake mya ma byohe, ‘Amam lan o, kuban blyawan sasam munal ma yaw desike wasi mabilakke kyal kuban blyawanke enasim.’

19Lemade tyanuk ti at desike dakun de byohe, ‘Eras! Koldyesikemo kswalak o dakun ma mhwareta hnuke enasim.’

20Ode atke it huruk a mya ma byohe, ‘Amam lan o, wasimw kubanke ne a nggora, kali kswosan mamamak ti wasikw kurkur simke kralake. Mane ne nde.21Kswosan kali kumtaut o. Kali oi neke ralamkwe ngkora. Ode mukita ma mu irire maslyesatare, kola ne lema mtwan namit-namit de mukita ma mal kisinare bo.’

22Lemade mel rasalak ma ika raja neke tyanuk ti at desy ma byohe, ‘Hei, at atyat o! Ana kukun o, ma ktyoha tunamure. Kali mhwe o ralakkwe ngkora e? Ode kukita ma ku irire maslyesatare e? Ode lema ktwan namit-namit de kukita ma kal kisinare bony e? 23Mhwe mane totakure koldyesy. Ode kyanmwane lema musosan wasikw kubanke ti bankke ma kidur hah ne de? Ma kolnye kulak yaw o kal wasikw kuban desy ktyabal wasi mabilakke ne de?’

24Lemadendye mel maka raja desike tyanuk ti iry mamdiry desikre ma byohe, ‘Myal kuban sasam desike toha i, ode myal ti iry a wasi kuban dehean desy.’

25Keskyede iry desikre rtanuk ti i de rbohe, ‘Amam lan o, iry desike wasi kubanke hean de.’

2619:26 Mat. 13:12; Mrk. 4:25; Luk. 8:18Lemade mel maka raja desike hyalas iry desikre ma byohe, ‘Mnyenas! Esei desike itohtohak tel ti nam ranal ti i nekre, desikemo ana ral nam ti i o kbyilak, klala esei desike lema itohtohak tel ti nam ranal ti i nekre, ma biar ma tebikan dakun o, ana rala rolik nam desy toha ike bo.27Lemade iry mamnisik yaw desikre, neke iry a lema madakin yaw ma kuka raja ma kuhareta sir ne, mbya ti myal sir ma myor sir mai ne, ode mtyabahunw sir ti ne ma katos.’”

Rleru Yesuske Anike kyoat yala ma syukar Yerusalem

(Mat. 21:1-9; Mrk. 11:1-10; Yoh. 12:12-15)

28Yesuske tyanuk tun inahliak desikre maktei bonyo, lyakut a myuna, ode iry desikre rtoha I ma rbai Yerusalem. 29Kyoat nenma ranait hnu Betfageke ode hnu Betaniake, ti Kususwan Zaitunke bonyo, Yesuske yabuk wasi matoha Ike irkye enaru 30ma tyanuk ti sir ma byohe, “Mbyai hnu mamin ti lulw desy. Ode msyukar ei hnuke kralake, ana myait keledai lyalaw ne it ti desy, neke irire lenla rsai i elik. Lemade myaka keledai desike wasi taskye ode myor i ma.31Ode kolnye irkye it a yena e de byohe, ‘Kyanmwane miaka keledai desike wasi taskye ne de?’ Desyo mhyalas iry desy ma mbyohe, ‘Ity Ebutke byu ma syai i aduk.’”

32Lemade iry deru Yesuske iaso desikre rba. Ode kyoat deruke rsukar hnu desy bonyo, rait keledaike, ma kola Yesuske tun itanuk ti sirke. 33Ode malmata iry deru desy raka keledai desy wasi taskye bonyo, keledai desike kebunare rtanuk ti sir ma rbohe, “Kyanmwane miaka keledai desike wasi taskye ne de?”

34Lemade iry deru desy rhalas iry desikre de rbohe, “Ity Ebutke byu ma syai i aduk.”

35Lemade iry deru desike ror keledai desy ti Yesuske, ode ral wait rabit narnarure ma rary a keledai desy rutunanke, ode rsaluk Yesuske ma syai keledai desy. 3619:36 Za. 9:9Ode Yesuske syai keledai desike ma malmata byai Yerusalem bonyo, iry ribun desikre rhela wait rabit narnarure ti salke, ma keledai Yesuske isai desike lyakut ti rabit rahela ti salke krala desy.

37Kyoat inait a sal maoruk manosy Kususwan Zaitunke ei Yerusalem, desikeo iry ribun matoha Iare raktemtem a ramukmuka sir mumu, ode rleru Hulasokwe Anike ma telatare lan, kali Hulasokwe wasi ktela ribun masalsyalik i nekre ratos de. 3819:38 Mzm. 118:26Lemade telatare lan ma rbohe,

“Eraske kimin a I, kali I neke Raja I,

ode ima ne khyali Ity Ebut Hulasokwe Anike!

Senweke Hulasow mamin ti wen sra eraske ika eras yor ity de.

Lemade tleru Hulasow mamin laitke sra lahukke Anike!”

39Keskye ti iry ribun mamin ti desikre, iry Farisi-nare dum a rtanuk ti Yesuske de rbohe, “Tuanggurw! Mtwerik wasimw matoha Oare aduk!”

40Lemade Yesuske hyalas sir de byohe, “Ktwanuk ti e, kolnye iry nekre mamwaw sir, desikemo hatw nekre ana telatare lan ma rleru Ity Ebut Hulasokwe Anike.”

41Ode kyoat Yesuske yala ma inait Yerusalem bonyo, syer ti iatos nus desy. 42Lemade tyanuk ma byohe, “Edo, Yerusalem e! Kolnye eras mo, senweke ei neke mhye o esei ne ika eras inor e ne de! Keskye ktela neke kihunik i ti e, ma lema mhye ktela ne.43Klwobak e, kali ana kyait sekwe bonyo, iry mamnisik eare ana rma ma rkoal eta e ma kete mbyetik ei mloskye. Ode ral hature ma rala aresare ti wasimy tutur atat ne, ma rsai ma rorw ei nuske kralake, ma rlubur rosy tutno kloyan nekre,44ma ana rtabahunw iry mamin ti nuske krala desy mumu, ode rsoly o rsarah e ba. Maktei o ana raskyui-raskyay wasimy sey o sar nekre ode wasimy tutur ne mumu.19:44 Yesuske tyanuk nam ne ti anakyai ainke hean-telw kresi enatelw (33M), ode ti ainke hean-itw (70 M) bonyo, suldat Romawi-nare rma ma rkoal eta nus Yerusalem ne, ma rtabahunw a sir mumu.Ktela neke ana kdi ti, kali kyoat Hulasokwe mya ma yoryeta e, desikeo lema mhye I.”

Yesuske yesak iry maketa namare toha Hulasokwe Seike

(Mat. 21:12-13; Mrk. 11:15-18; Yoh. 2:13-16)

45Kyoat Yesuske inait Yerusalem bonyo, byai Hulasokwe Seike, ode yesak iry maketa heal o nam ti desikre toha Hulasokwe Seike wasi kintal desy. 4619:46 Yes. 56:7; Yer. 7:11Ode tyanuk ti sir de byohe, “Rkesy ti Kitab Lanke ma Hulasokwe tyanuk de byohe, ‘Seikw neke sey rasambayan tike.’ Keskye ei ne myal Hulasokwe Seike ti kindika wen a iry manametare rawahuk sir tike bo.”

4719:47 Luk. 21:37Sew kyaki nekre Yesuske yajar ti Hulasokwe Seike. Ode iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror iry mahe snurat o tnyetak Musake, rtabal iry manety lulw ti Yahudi-nare, robak a ksala ma rtabahunw Yesuske. 48Keskye lema rhe o ana rala kolkyabei, kali iry ribun lan mamin nus desy rdakin a Yesuske ma rma ma rtomolu I.

20

Usu khatu Yahudi-nare rena Yesuske ohe wasi haretke kyosy esei de

(Mat. 21:23-27; Mrk. 11:27-33)

1Sekwe it bonyo, Yesuske yajar iry ribunke ti Hulasokwe Seike, ode yabrita Brit Eraske. Lemade iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ode iry mahe snurat o tnyetak Musake ror iry manety lulw ti Yahudi-nare dum a rmai desy dakun, 2ode rena Yesuske de rbohe, “Mlwosu ma aramy ohe, haret kabei ne munal ma muala ktela nekre ne de? Ode esei ne inal haret ne ti O ne de?”

3Lemade Yesuske tyanuk ma byohe, “Kena e ma mlyosu ma Yaw aduk.4Yohanes Mababtiske wasi haretke kyosy esei de? Hulasokwe ta irkye de?”

5Lemade iry desikre raktemtem a rrekan ma it de tyanuk ti it ma rbohe, “Ana kolnye thalas ohe kyosy Hulasokwe, desikeo ana tyanuk ma ity de byohe, ‘Koldyesikemo kyanmwane lema mitohak Yohanes ne de?’ 6Keskyede kolnye thalas ohe Yohanes wasi haretke kyosy a irkye bo, desikeo iry ribunke mumu neke ana ral hature ma ratdya a rhunw a ity. Kali rtohak o Yohanes neke iry manety Hulasokwe wasi nyanoke.”

7Lemade iry desikre rhalas Yesuske de rbohe, “Lema aramy mhye o Yohanes wasi haret neke kyosy esei.”

8Dendye Yesuske tyanuk ti sir de byohe, “Desikemo Yaw dakun o lema klwosu ti e ohe, haret kabei ne kunal ma kuala ktela ribun nekre ne.”

Yesuske ihliak tunke ti iry a makaryaare ti bo tasy maiskye

(Mat. 21:33-46; Mrk. 12:1-12)

920:9 Yes. 5:1Ode Yesuske tyanuk tun inahliak ne ti iry ribunke ma byohe, “Irkye it a kyuy a boke, ode tyan tasy maiskye ti. Maktei bonyo yal makaryaare ma rseak ti bo desy, kali yala ma ihlolwain bai nus sosoke it. Dendye byetik ma byai nus desy, ma imin ti nus desy soso dakun.

10Ode kyait ma bo desike kisi bonyo, boke kebuke yaso wasi atke it ma bya ti syeak iry manoha bo tasy maisy desikre, ma yal watanke toha sir. Keskyede manoha bo desikre roban at desy, ode raso i ma yulak a i, desikeo imranran ti babake bo.11Lemade boke kebuke yaso wasi atke it huruk, keskye manoha bo desikre roban a i, ode raran a i, maktei o raso i ma yulak a i, desikeo imranran ti babake dakun.12Lemade kdi a kla-teluke bonyo, boke kebuke yaso wasi at salik huruk, keskyede manoha bo desikre roban a i, ma imnu a imlarit, maktei o rotuk i bai boke ketake.

13Lemadendye boke kebu desike tyanuk ma byohe, ‘Koldyesikemo ana kala sai de? Lemamo kaso anakw a kuloblobak ne ma bya, kali i neke musti mo ana ralan a ike bo.’

14Keskyede iry manoha bo desikre raatos naman desike ma ima bonyo, rawahuk sir ode it de tyanuk ti it ma rbohe, ‘I neke ana syaa i ti bo ne. Lemamo ttabahunw i, ma ity neke tsaa ity ti bo ne.’15Lemade iry desikre rkumak naman desy ode rhait i bai boke ketake ti rtabahunw a i.”

Lemade Yesuske yena iry ribun matomolu I desikre ma byohe, “Koldyesikemo bo tasy maisy desike kebuke ana yala kolkyabei iry manoha bo desikre de?16Klwosu ti e elik ohe, boke kebu desike ana mya ma tyabahunw iry manoha bo desikre mumu. Ode yal iry salik ma rnoha wasi bo desy.”

Ode kyoat iry ribunke ratomolu tun desikre bonyo, rtanuk ti Yesuske ma rbohe, “Edo! Kete kola mutanuk desy!”

1720:17 Mzm. 118:22Dendye Yesuske yatos manenen a iry desikre, ode tyanuk ti sir ma byohe, “Keskye ktela ne musti mo kdi ti, kali rkesy ti Kitab Lanke de ma kbyohe,

‘Hatw neke iry masadiri seire lema ral ma rsadiri sey, de rbisak ba bo.

Keskyede hatw desike Hulasokwe yal ma yal ti hatw mamuna ti sekye.’

18Ode esei desike ana di ti hatkwe khaha desy, desikemo ana ibtasy. Ode esei desike ana hatw desike kdi ma kdyan i, desikemo ana iahw elik.”

19Ode iry mahe snurat o tnyetak Musake, rtabal iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare rhe o tun inahliak Yesuske itanuk desike, ktyanuk sara sir. Lemade rreky ma rkumak Yesuske ti sew desy dakun, keskyede ramtaut iry ribun mamdiry ti desy.

Usu khatu Yahudi-nare rena Yesuske ti selselw a uskwe ne kali robak a ksala ma rkumak I

(Mat. 22:15-22; Mrk. 12:13-17)

20Lemadendye usu khatu Yahudi desikre ratos manenen Yesuske ma robak a ksala ma rkumak a I. Lemade raso wait seseak lema mlay desikre, de rala tenatare kola iry a mlaire, ma robak ma rsuy de rkait Yesuske ti tun a itanukare. Ma kolnye Yesuske tyanuk sal tunare dum mo, adoko rkumak a I, ode ror I ba ti haret lanke, neke gubernurke. 21Lemade usu khatu Yahudi desikre wait seseakare rakakmet ma rtanuk ti Yesuske de rbohe, “Tuanggurw, aramy mhye o, nam mutanuk o muajarare mlay. Ode Oi neke lema milik iry eras o atyat, de mlay bain o majar a irire ma rmorif kola Hulasokwe itanukke. 22Koldyesikemo mtwanuk ma aramy aduk o, ktyoha ity wait a tnyetak kubkubakke mo, bisa ma aramy neke msyelw uskwe ti a Kaisarke ta lema de?”

23Keskye Yesuske hye iry desikre rekryekitare o atyat, lemade byu ti sir de byohe, 24“Msyusu kuban blyawan bokbokke it ma Yaw. Esei ne ragambar i ti ne de? Ode ese anike ne rakesy ti ne de?”

Rhalas ma rbohe, “Kaisarke i ne ragambar i ti ne, ode rkesy anike ti mane.”

25Lemade Yesuske byu ti sir de byohe, “Koldyesikemo Kaisarke wasike mo, myal ti Kaisarke. Klala Hulasokwe wasike mo, myal ti Hulasokwe.”

26Kyoat iry desikre ratomolu Yesuske ma itanuk koldyesy bonyo, rmetratw ti mamwamwaw sir, kali tun itanuk ti iry ribun desikre lema sal elik. Lemadendye lema kika ksala ma iry desikre rkumak Yesuske.

Saduki-nare rena Yesuske ti irkye myaty maktei o myorif huruk

(Mat. 22:23-33; Mrk. 12:18-27)

2720:27 Kis. 23:8Lemade iry manosy a lui Sadukike dum a rma ma rait Yesuske. (Lui Sadukike lema rtohak o irkye myaty maktei o myorif huruk.)20:27 Lui Sadukike rtohak o kyoat irkye tenanke kmyaty desikeo smwaknanke kmyaty dakun. Kyoat iry Saduki desikre rma ma ranait Yesuske bonyo rtanuk ti I de rbohe, 2820:28 Ul. 25:5“Tuanggurw. Musa kyesy tnyetakke it ma ity, ma kolnye: Wamwankye it ma isa, ma lenla ratot naman, desikeo wamwany desike myaty. Koldyesikemo wamwany desy waike it, musti mo isaa yor wamfwet som desy huruk, ma raka anat ti wai mamaty desy.”

29Maktei o iry desikre rahes tun ti Yesuske de rbohe, “Ode kolnye, irkye itw neke ausw o amury sir. Ma auskwe isaa yor wamfwetke it, ma lenla raka anat bonyo wamwany desike myaty. 30Desike bonyo, wai amury matoha kausuke isaa yor wamfwet desy, ma lenla raka anat bonyo, wamwany desike myaty dakun. 31Lemade wamfwet desike isa huruk, ma yal wai amury matlake, ma lenla raka anat bonyo, wamwany desike myaty dakun. Kdi ti koldyesy ma ti kyal deitkwe neke wait amury lahukke dakun. Ma wamwany desikre rmaty mumu, ma raktemtem lema raka anat. 32Maktei bonyo wamfwet desike myaty dakun. 33Ode ana kyait sekwe ma iry mamatire rmorif huruk, koldyesikemo ana ese sawa wamfwet desy de? Kali deitkwe mumu rasaa ror wamfwet desy.”

34Yesuske hyalas sir ma byohe, “Iry mamorif ti nuske ktem ne rasa.35Keskye iry a Hulasokwe myesan a iilikare kolnye rmaty, desikeo ana rmorif huruk ti wen sra eras Hulasokwe imin tike. Ti desike lema kika insa o inlana de.36Ode iry desikre lema bisa ma rmaty de, kali rola Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke. Ode iry desikre Hulasokwe anan sir, kali rmaty ode Hulasokwe yala sir ma rmorif huruk.

3720:37 Kel. 3:6Ode ti iry mamaty o mamorif nekre, tun Musa ikesy ti Kitab Lanke klyosu ohe iry mamatkye ana myorif huruk. Kali kyoat Hulasokwe syusu I ti Musa, ti ay malehur ti kairwamas desy, desikeo ity Ebutke hyaly Tenanke ti ‘Hulasow a Abraham, Ishak, ode Yakub rasambayan ti a nggora ne’.38Kali biar ma iry detelw ne lema ramin de, keskye Hulasokwe lema ika Hulasow ti iry mamatire, de ika Hulasow ti iry mamorifare. Kali ktyoha ktela irkye, desikeo iry desikre rmaty de, keskye ktyoha Hulasokwe, desikeo irire mumu ne rmorif.”

39Yesuske hyalas iry manosy a lui Saduki desikre maktei bonyo, iry mahe snurat o tnyetak Musake dum rtanuk de rbohe, “Tuanggurw, nam mutanuk neke mlay ksyalik!” 40Ode lema irkye it a ires ma yena namit-namit toha Yesuske de.

Raja Daud yabuk tesnwo natuke it ti Amam Lanke

(Mat. 22:41-46; Mrk. 12:35-37)

41Lemade Yesuske tyanuk ti iry desikre de byohe, “Kyanmwane irire rtanuk ohe Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif a irkye ne,20:41 Tunke khatu kibohe, Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif a irkye ne, neke ksyusu o kmatake desy ma ti tel Yunanike, desikeo rbohe, Kristus, klala ti tel Ibranike, desikeo rbohe, Mesias. raja Daud tesnwo natu I ne de?4220:42-43 Mzm. 110:1Ode ti kitab Mazmurke kralake, raja Daud neke myesan a kyesy ohe,

‘Hulasokwe tyanuk ti wasikw Amam Lanke ma byohe,

“Mtwaklulw ti serikw wanke,43ma kala iry mamnisik Oare ma mswaa lwaumw ti uno matat bo.”’

44Lemadendye, kolnye raja Daud yabuk Mesiaske ti Amam Lanke, ode kolkyabei mane Mesias neke raja Daud tesnwo natu I bony ne de?”

Yesuske syurat ma iry matoha Iare rajaga mamak a sir ti a iry mahe snurat o tnyetak Musake

(Mat. 23:5-7; Mrk. 12:38-40)

45Malmata iry ribunke ratomolu bonyo, Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, 4620:46 Luk. 11:43“Mironrony mamak a e ti iry mahe snurat o tnyetak Musa desikre. Kali rdakin ma rhonak rabit narnarw a khesi lanke ma rba ti rba ma. Ode rdakin ma irire rou ti sir ti wen raketa nam tiare. Ode kyoat rsukar sey rasambayan tike, rdakin ma rtaklulw ti lululw ne. Ode kyoat rbai kalkal lanke, rdakin ma rtaklulw ti wen a rasosan ti iry raalan-are.47Iry desikre sir ne rakakmet a enen som nekre ma rasoruk wait sey o sar ktyabal malolitare. Ode rsambayan neke narnarnarw ksyalik ma kyeteta totat atyatare. Lemadendye Hulasokwe ana yukun sir o ksunw ksyalik.”

21

Enen som lema manait sra o hahke yety natzar

(Mrk. 12:41-44)

1Kyoat Yesuske imin ti Hulasokwe Seike bonyo, yatos iry maka malolire ma rluk wait natzarare ribun ti wen raluk natzar tike. 2Desike dakun o yatos enen somke it ma lema yait ei sra o hah, ma lyuk wasi natzarke ti wen raluk natzar tike dakun, neke senke enaru bo.21:2 Sen neke ti tel Yunanike kani lepta, ode rala toha sadakwe (tembaga). Sen neke kuban a khesi kakan lahukke. Ode kdedake kola ne senke atw ksala hean-ru a kresi walw (128) ralalau o mais kola kuban blyawan bokbokke sasam bo.3Lemadendye Yesuske tyanuk ma byohe, “Mtyomolu! Enen som lema manait ei sra o hah desike yal natzarke tebikan bo, keskye Hulasokwe yalan ma kbyilak natzar a iry desikre mumu.4Kali iry desikre mumu ne rety natzar toha wait maloly mabilakare, klala enen som neke biar ma lema yait ei sra o hah, keskyede yal o kbyilak, kali yal wasi nam imorif ti nekre mumu ma yety ba.”

Hulasokwe Seike ana kiskyay

(Mat. 24:1-2; Mrk. 13:1-2)

5Kyoat desikeo iry matoha Iare dum a rtanuk ma rbohe, “Ee, Hulasokwe Seike eras a ksyalik da! Kali irire ral hatw eras-eras nekre, ktyabal nam ranal ti Hulasokwe ne ma ral ma rayabi.”

Yesuske itomolu bonyo tyanuk ti sir ma byohe, 6“Nam miatos ti desike, ana kyait sekwe bonyo irire rma ma raskyui-raskyay hatw ratutur desikre mumu ma kiskyay.”

Nam sai ana kdi ti lenla sew a nuske ktem ne kilodur ne

(Mat. 24:3-14; Mrk. 13:3-13)

7Lemade iry desikre rena Yesuske de rbohe, “Tuanggurw O, tun mutanuk nekre hekyabei o kdi ti de? Ode nyatos sai ksyusu o tun mutanuk nekre ana lema soso desyo kdi ti de?”

8Lemade Yesuske hyalas sir ma byohe, “Mironrony mamak a e, ma irire kete rakakmet a e! Kali irire ribun ana rma ma rakakmet ma rbohe rety wasikw haretke ode rtanuk de rbohe, ‘Yaw ne!’ Ode ana rtanuk huruk de rbohe, ‘Sekwe kyait ma nuske ktem ne klyodur mane!’ Keskyede kete mtyohak sir!9Ode kete mimtaut kolnye mtyomolu inamdiriatke ode inailirke, kali nam desikre mumu neke musti mo kdi ti a kmuna, keskye lenla kyait sekwe ma nuske ktem ne klyodur.”

10Lemade Yesuske tyanuk ti iry desikre ma byohe, “Ode negara mamin nuske ktem ne ana it de syorw it ma ramdiriat. Ode rajake imdiriat a yor raja salik.11Desikeo ana lurwakye ksunw ksyalik, ktyabal lu o laar, ode kbai bubuinke kyal nus kabei ta kabei bo. Ti laitke dakun o ana nyatosare ksunw ksyalik ode ktelanare kyety matatwaut.12Keskyede ana lenla nam desikre mumu ne kdi ti, desikeo irire ana rkumak a e, ma roban de rtaba e. Ode ana ror e bai Yahudi-nare sey rasambayan tiare ti rukun a e, maktei o rluk e ti sey metmetke kralake. Ode ana rhait e bai rajanare ode gubernurare ti rukun a e dakun, kali mtyoha Yaw.13Ode kolnye iry desikre rala koldyesy ti e, neke ksalake it desy ma myabrita Brit Eras manosy Hulasokwe ti sir.1421:14-15 Luk. 12:11-12Lemadendye myohut ti ralamy kralanare, ma kete mryekan a kmuna, ti tun ana mitanuk ma mibelat eta tenamire ne.15Kali Yaw ne kmwesan ana kal heheke ti e, ma ti mtyanuk tun a mlaire. Mamode iry mamnisik eare robak ma raresitun a ror e mo, lema bisa ma rala ral e.16Kyoat desy dakun o enamy o amamy, waimy o rahyetamy, ode hatnimamire rtabal liamire ana rketa e ti iry mamnisik eare. Ode ei neke ana dum a mmyaty, kali rtabahunw a e.17Ti wen kabei ta kabei bo iry ribunke ana ramnisik e kali mtyoha Yaw.18Keskye hukamy mamin usumy khatu desikre, sasam ana lema kimhuty dakun.21:18 Neke kbuanke o biar ma irire rtabahunw a tenamire, lema nam, kali iry desikre lema bisa ma rba eta e ma msyukar ei wen sra eraske.19Lemadendye kolnye kiba knaru ne malkyakaw e bain-bain ti wasimy tohtohakke ma Yaw, desikemo ana mmyorif ti wen sra eraske nini nam.”

Yerusalem ana kiskyay

(Mat. 24:15-21; Mrk. 13:14-19)

20Yesuske tyanuk huruk ma byohe, “Kolnye ana myatos Yerusalem ma suldatare rkoal eta ma rsorw a sir, desikemo ksyusu ohe ana lema soso bonyo nus desike kiskyui-kiskyay.21Kyoat desike iry a mamin propinsi Yudeake musti mo rala rbai kususwanare. Ode iry a mamin ti nuske krala desy, musti mo ado riar toha nus desy. Ode iry a mamin nuske kseri desike kete rsukar ei nuske krala desike de.2221:22 Hos. 9:7Kali ti sew desike, Hulasokwe ana yukun Yerusalem, ma nam rakesy ti Kitab Lanke kralake ne kdi ti.23Kyoat desyo enen a manor tenatare ror enen masuswaure rety loblobak. Kali Hulasokwe yukun irire mumu mamin ti lasmyer a Yahudi-nare ma atyatke kdyan a sir o ksunw ksyalik.24Ode ana suldat lema Yahudi-nare ral a krakye ma rtabahunw iry Yerusalem mamin ti nuske krala desy, ode kteranare rkumak sir ma ror sir bai negara salik. Dendye iry a lema Yahudi-nare ana rkumak haretke ti Yerusalem ode rsosno rtabak sir nini ti kyait sekwe teike, ti ity Ebutke itetak ti iry a lema Yahudi-nare.”

Yesuske lyosu nyatosare ti Irkye Ananke ana ima ne

(Mat. 24:29-35; Mrk. 13:24-31)

2521:25 Yes. 13:10; Yeh. 32:7; Yl. 2:31; Why. 6:12-13Lemade Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Ana nyatosare kbyetik ti hul o sew ode thunare. Ode iry mamin ti lasmyerke khaha ne mumu ramtaut, ode lema rhe nam raala ti raseak us o esw, ode ratomolu besa lan de lan nekre kdudunare, ti kihura ti namwatake kralake ne.26Dendye irire ramtaut ma rmatmyuly ti wenatare, kali rseak a nyatos masunw madi ti nuske ktem ne mumu, ktyabal hul o sew o thun nekre ti kele roha ti laitke sra so dakun ne.2721:27 Dan. 7:13; Why. 1:7Kyoat desike bonyo, iry mamin nuske ktem ne mumu ana ratos Irkye Ananke21:27 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 21:33,34,36ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)ti oanke kralake, ma yorw yosy laitke. Neke myaa yor wasi haret lan ne ode madelah lan ne.28Kolnye nam ribun lan neke kyala ma kdi ti, desikemo mimdiry ma myalkyaw ralamy kralanare, ode mbyitil matamy ma mimukmuka e, kali lema soso bonyo Hulasokwe yaditi e toha masunkwe ma yaorif e.”

29Lemade Yesuske tyanuk tun inahliakke ti wasi matoha Iare ma byohe, “Myatos aw ara desy, dete lemamo aw sai ta sai bo.30Kolnye myatos aw desikre ma kihun de, desikemo mhye o lemanke kyarasik de.31Koldyesy dakun o, kolnye ana myatos a nyatos masunw ribun lan nekre mumu ma kdi ti, desikemo mhye ohe sew Hulasokwe ihareta kola Rajake ne kyala ma kyait mane.32Ktwanuk ti e ohe, iry mamorif ti taras neke ana lenla rmaty, kolnye nam nekre mumu lenla kdi ti.33Lait o lasmyer ana kitayar, keskye Tunakure ana kyal nini nam.”

Mironrony a e mamak ma mikita Irkye Ananke kali ana mya mait

34Yesuske tyanuk ti wasi matoha Iare ma byohe, “Mironrony a e mamak! Ma kete kyalamo mryekan kalkal eras o atyat ma miknam ode myenw tua ma kbyilak, kali ana kyala e ma myala atyatke. Desike bonyo lema bisa ma mryekan Hulasokwe de. Ode kete ralamire kakan ti ktela mimorif ne, kali kolnye mryekan koldyesy, desikemo ana lema msyosan mamak ralamire ti mikita Irkye Ananke, ti sew a ima mait bony ne.35Kali sew desike ana kmya ti iry ribun mamin ti lasmyerke khaha ne mumu, kola dene bitbitikke ti kisbitik khelanke mait ne.36Lemade kyaki-kyaki ne mijaga mamamak e ode msyambayan malkyakaw, ma kolnye kyoat ktela masunw ana madi ti e nekre mumu ne kdi ti, desikemo bisa ma malkyakaw e ti nam madi ti desikre, ode ti sew Irkye Ananke ima ma iukun irire ne, ana bisa ma mimdiry ma msyara I.”

3721:37 Luk. 19:47Ode sew kyaki nekre kolnye msarin, desikeo Yesuske yajar ti Hulasokwe Seike, klala sewahare byetik toha Yerusalem ma ti yenah o Kususwan Zaitunke. 38Ode bolbol nekre, iry ribunke rma ma rait Yesuske ti Hulasokwe Seike ma rtomolu I.

22

Rreky ma rtabahunw Yesuske

(Mat. 26:1-5; Mrk. 14:1-2; Yoh. 11:45-53)

122:1 Kel. 12:1-27Iry Yahudi-nare wait sew lan Roty Lema Ranal Ragi tike22:1 Roty neke kola koarke ti heitlulswo. kyabutak de. Neke irire rhaly ti sew lan Paskahke dakun.22:1 Sew lan Paskah neke sew lan ti Yahudi-nare ma rnenas a kyoat heitlulswo Hulasokwe yaditi sir toha negara Mesirke ma kete rkarya kola at nekre de. (Matos ti Ul. 16:1-8.)2Kyoat desike iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ode iry a mahe snurat o tnyetak Musake, neke robak a ksala ma rtabahunw a Yesuske mo lema ksyorw bubw elik, kali ramtaut sara iry ribunke.

Yudas yobak ma kyeta Yesuske

(Mat. 26:14-16; Mrk. 14:10-11)

3Kyoat desike ngkeskwaure wait uskwe khatuke syukar Yudas Iskariotke. I neke imin ti Yesuske wasi nyaso iry dehean a kresi enaru ne dakun. 4Lemade Yudas neke bya ti yait iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror iry majaga Hulasokwe Seike neke wait usu khatunare, ma itutuk tun a yor sir ma kolkyabei mo yal Yesuske ti sir. 5Desike bonyo iry desikre ramukmuka sir a ksyalik, ode rtanuk tun sasamke ma ral kuban ti Yudas. 6Lemade Yudas you tun ratanuk desy, ode kyala kyosy desike yobak a ksalake it ma yal Yesuske ti iry desikre mo kete irire rhe.

Matoha Yesuske rasosan wen ma raknam ti sew lan Paskahke

(Mat. 26:17-19; Mrk. 14:12-16)

7Lemade kyait iry Yahudi-nare wait sew lan Roty Lema Ranal Ragi tike. Sew desike dakun o irire musti mo rkotal domba ma raknam ti sew lan Paskah desy. 8Dendye Yesuske byu ti Petrus yor Yohanes ma byohe, “Mbyai Yerusalem ma ti misosan kotw o abw ti wenke it, ma ana taktemtem a taknam kali sew lan Paskahke.”

9Lemade iry deru desy rena Yesuske ma rbohe, “Mou wen kabei ne ma ti aramy misosan ne de?”

10Yesuske hyalas sir ma byohe, “Kolnye msyukar ei nuske kralake, ana myait wamwankye it ma hyar a lkuskye ma werke kimin ti kralake, desikeo mtyoha i ei sekye krala isukar tike.11Ode mtyanuk ti sekye kebu desike ma mbyohe, ‘Ara wasimy Tuanggurkwe yena o ohe, wen kabei ne ana inor wasi matoha Iare ra kotw Paskahke ti ne de?’12Desikeo iry desike ana syusu wen lanke it ma kimin a sekye kdadi srake, ma meja o, kader o, sru o mbinan nekre kimin ti mumu de. Wen desike ne ana misosan kotw o abw ti ma taknam Paskahke ti ne.”

13Lemade Petrus yor Yohanes a rba bonyo, nam ribun desikre kdi ti kola ne Yesuske tun itanuk ti sir ne, dendye ti wen desike ne rasosan kotw o abw ma ana raknam Paskahke ti ne.

Yesuske yor wasi nyasoare raknam Paskahke

(Mat. 26:20-29; Mrk. 14:17-25; Yoh. 13:21-30; 1Kor. 11:23-25)

14Lemade kinait ma raknam Paskahke bonyo, Yesuske tyaklulu yor wasi nyasoare ti mejake. 15Ode tyanuk ti sir ma byohe, “Kdwakin a ksyalik ma ku kotw Paskahke kor e, kolnye lenla masunkwe kdyan Yaw.16Kali ktwanuk ti e ohe, ana lema ku kotw Paskahke kor e de, nini Paskah ne kbuanke kdi ti, ti sew Hulasokwe ima ma ihareta kola Rajake ne ti nuske ktem a harharkwe.”

17Lemade Yesuske yal takwe desikeo tasy maiskye kwen makitkye kimin ti, ode syambayan ma syalak eraske ba ti Hulasokwe, maktei o tyanuk ma byohe, “Myal nam ne, ode myenw ma kyakar e.18Kali klwosu ti e ma mhye ohe, kyala kyosy ne ana lema kenw a tasy maiskye kwen makitkye de, nini sew Hulasokwe ihareta kola Rajake neke kmya.”

19Lemade Yesuske yal rotkye22:19 Roty neke roty lema ranal ragi tike, neke kola koarke. ode syambayan ma syalak eraske ba ti Hulasokwe, maktei o byiny a roty desy, ode yal ti wasi nyasoare ma byohe, “Roty neke tenakkwe ne, ma kal ti e. Myal, ode mi. Ode myala kolnye ma myala mo minenenas Yaw.”

2022:20 Yer. 31:31-34Kyoat rana maktei bonyo, Yesuske yala koldyesy huruk ma yal takwe ma byohe, “Tasy maiskye kwen makitkye ne, neke tnyetak harharkwe ne ma kyosy Hulasokwe ti e. Tnyetak harharw neke kyala kyosy larakkwe kibo ei hahke ne, khyali e.

2122:21 Mzm. 41:10Keskyede myatos! Iry maketa Yakwe i ne inor Yaw dakun ti meja ne.22Ktwanuk koldyesy kali Irkye Ananke22:22 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. Kola ne ti ayat 22:48,69ke dakun. (Matos ti Dan. 7:13-14.)ana myaty mane, kola dene Hulasokwe iohutke de, keskyede ana atyatke kidurak a iry maketa Irkye Anan desy!”

23Lemadendye Yesuske wasi nyasoare it de yena it de rbohe, “Ity ne mumu ne, esei ne ana iala ktela maoly ne de?”

Yesuske wasi nyasoare it de yal it o esei lan i ti sir de

2422:24 Mat. 18:1; Mrk. 9:34; Luk. 9:46Kyoat desike dakun o Yesuske wasi nyasoare raeta tel, ma it de tyanuk ti it ma rbohe, “Esei ne lan a i ti ity ne mumu ne de?”

2522:25-26 Mat. 20:25-27; Mrk. 10:42-44Lemade Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Ti nuske ktem ne, raja mamin ti nusare neke rakakmet ma rtanuk tenatare de rbohe, ‘Aramy neke myaoa e.’ Keskye raja desikre rahareta wait masyarakatke o ksunw ksyalik ne.2622:26 Mat. 23:11; Mrk. 9:35Keskyede ti ei neke kete myala koldyesy. De iry mabu ma lan a i ti ei neke, musti mo yala tenanke ma yola dene iry kakan ne bo. Ode iry mabu ma maka usu khatuke, musti mo yala tenanke ma yola iry makarya ne bo.2722:27 Yoh. 13:12-15Lemade kena e aduk, ese lan a i de? Iry mataklulw ma maknamke, ta iry masalwirke de? The o iry mataklulw ma maknamke lan a i! Keskyede ity neke lema koldyesy. Lema myatos Yaw e? Kunor a e ne kola dene iry makarya ne.

28Ode kyala kyosy khyehyeike ei neke mimin ma minonor Yaw bo, biar ma masunw atyat nekre kdi ti ma Yaw. 29Ode Amaku yal haretke ma Yaw ma kuka raja de. Koldyesikemo kal haretke ti e ma mika raja dakun,3022:30 Mat. 19:28ode ana miknam o myenw myor Yaw ti wasikw mejake. Ode ana mtyaklulw ti wasimy kaderare kola rajanare ma mhyareta Israel-are wait klolan dehean a kresi enaru desy.”

Yesuske lyosu ktela ana Petrus ibu a ituly I ne

31Lemade Yesuske tyanuk ti Simon Petrus de byohe, “Simon, msweak mamak o, kali ngkeskwaure wait uskwe khatuke iten toha Hulasokwe ma hyury e mumu, kola ne irkye itaik alyakwe ma iaditi kutake toha kisike ne.32Keskyede Simon, kswambayan ti o de, ma wasimw tohtohakke kete kitayar. Ode kolnye ana mulak o ma Yaw de, desikemo malkyaw waimure22:32 Waimure neke kbuanke o iry matoha Yesuske mumu.wait tohtohakke dakun.”

33Lemade Petrus hyalas Yesuske ma byohe, “Amam Lan O, kukita ma mswukar sey metmetke, desikeo kswukar kor O, ode mmwaty o, kmwaty kor O dakun!”

34Keskye Yesuske tyanuk ti i ma byohe, “Petrus o, mtwomolu ma ktwanuk ti o. Nyamo neke sihkye lenla kyokoak, desikeo mubu a mutuly Yaw kdi a kla-telw ma mbwohe lema mhwe Yaw de.”

3522:35 Mat. 10:9-10; Mrk. 6:8-9; Luk. 9:3; 10:4Lemade Yesuske tyanuk ti wasi nyasoare ma byohe, “Kyoat kaso e ma ti myabrita Brit Eraske, desikeo kbwu ma kete myety a suhlwak o, res o, sososalwaw. Dendye kyoat desike nam sai ktyol ti e de?”

36Dendye iry desikre rhalas Yesuske ma rbohe, “Lema kika nam matol ma aramy elik.”

Yesuske tyanuk ti sir huruk ma byohe, “Keskyede senweke, kabei ika wasi suhlwak o res, desikeo yety nam desikre. Ode kabei lema ika wasi kray, desikeo kyeta wasi rabit narnarkwe ma lyiw krakye.3722:37 Yes. 53:12Kali klwosu ti e ohe tun rakesy ti Kitab Lanke ne kbyohe,

‘Irire rrekan ohe I neke yola iry mahature.’

Lemade tun a khatu rakesy ti Kitab Lan neke kyala ma kdi ma Yaw. Kali tun sai ta sai rakesy khyali Yaw nekre mumu musti mo kdi ti.”

38Lemade Yesuske wasi nyasoare rbu ti I de rbohe, “Amam Lan O, krakye enaru ne.”

Desikeo Yesuske hyalas sir ma byohe, “Eras de.”

Yesuske syambayan ti Kususwan Zaitunke

(Mat. 26:36-46; Mrk. 14:32-42)

39Maktei o, kola wasi ktela deny ma sewahare mo, Yesuske byetik toha Yerusalem ma bya kola Kususwan Zaitunke. Ode wasi nyasoare ror I ma rba dakun. 40Kyoat ranait wen desike bonyo, Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Msyambayan kyaki-kyaki, ma kete ktela atyat a khyury a e ma mdyi ei lim o sal.”

41Maktei o Yesuske tyutuk sir ti desy ma lyakut bai lulkwe, neke anakyai kasonanakke lalwakwe hean-sim. Ode syakitil ma syambayan de byohe, 42“O Amo, kolnye mou mo, kuten ma ktela masunw ana kdi ti ma Yaw nekre maditi toha Yaw. Keskye kete mtwoha nam kubuke, de mtwoha nam mubuke bo.”

43Lemade Hulasokwe wasi nyaso manosy laitke syusu i ti Yesuske, ma yal malkyakakwe ti I. 44Lemade Yesuske yalkyaw I ma syambayan nini myaslyes, kali ralake kitol a ksyalik. Ode maslyesanke ktyurw ei lasmyerke kola larke ne.

45Ode isambayan maktei bonyo, yulak I ti yait wasi nyasoare, keskye bya ti o renaf, kali ralatare ksyal. 46Lemade Yesuske tyanuk ti sir de byohe, “Kyanmwane mienaf ne de? Mbyatar! Ode msyambayan, ma kete nam atyat a khyury a e ma mdyi ei lim o sal.”

Yesuske rkumak a I

(Mat. 26:47-56; Mrk. 14:43-50; Yoh. 18:1-11)

47Kyoat Yesuske malmata ihes tun, desikeo kelersoru ribunke ma rma, neke Yudas yety lulkwe ti sir. Yudas neke Yesuske wasi nyaso i dakun ti nyaso dehean a kresi enaru desy! Ribunke ranait bonyo, Yudas bya ti nyey a Yesuske ode yoy a I. 48Lemade Yesuske tyanuk ti i de byohe, “Wah Yudas, mal oyoy ne ma mkweta Irkye Ananke e?”

49Kyoat Yesuske wasi nyasoare ratos a ktela atyat desike ma kyala ma kdi ti bonyo, rtanuk ma rbohe, “Amam Lan O, aramy myal krakye ma mhyet iry nekre e?”

50Desikeo kelersoru Yesuske wasi nyasoke it ma yal krakye, ma ila bya ti hyet a iry desikre, desikeo hyet kena irkye it a tlia wanke ma kdyohut. Iry neke ika at ti uskwe khatu lan lahuk ti iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe.

51Keskye Yesuske tyerik i ma byohe, “Eras de!” Lemade yeta simake ti tye iry desike tliake bonyo, eras mait elik.

52Lemadendye Yesuske tyanuk ti iry mama ma makumak I nekre, neke iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror iry majaga Hulasokwe Seike wait usu khatunare, rtabal iry manety lulw ti Yahudi-nare, ma Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Desi mbyohe Yaw neke iry a manamet Yaw e? Mane mmya o myety a kray o oboban nekre?5322:53 Luk. 19:47; 21:37Sew kyaki nekre kunonor e ti Hulasokwe Seike, desikeo lema mkyumak Yaw. Keskyede wasimy jamke ne, ode haret ngkeskwakwe ne.”

Petrus ibu a ituly Yesuske

(Mat. 26:57-58,69-75; Mrk. 14:53-54,66-72; Yoh. 18:12-18,25-27)

54Lemadendye rkumak Yesuske, ma rhait I bai uskwe khatu lan lahuk ti iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe wasi sekye. Ode Petrus a tyoha dakun, keskyede sososo a i ti Yesuske bo. 55Kyoat ranait sekye bonyo, dum a rhait Yesuske bai sekye kralake, ode kteranare rorif akye ti sekye kserike, ma rtaklulw ma rkoal ay desy. Dendye Petrus tyaklulu yor sir dakun. 56Lemade wamfwet makaryake it ma yatos Petrus ma tyaklulw ma nyey a akye. Ode yatos manenen a i, lemade tyanuk ma byohe, “Iry neke Yesuske wasi matoha Ike it ne.”

57Keskye Petrus a tyuly ma byohe, “Eno! Lema khwe iry desy!”

58Lema soso bonyo irkye it a yatos Petrus, dendye tyanuk ti i ma byohe, “Oi ne mor sir dakun e!”

Keskye Petrus a byohe, “Lema! Lema yaw!”

59Ode anakyai jamke it bonyo, iry ne it a tyanuk huruk ma byohe, “Mlay! Iry neke i ne inor Yesuske dakun ne, kali i neke yosy Galilea.”

60Keskyede Petrus byu de byohe, “Lema! Yaw neke lema khwe nam mutanuk desy!”

Malmata Petrus itanuk koldyesike bonyo, sihkye kyokoak. 61Dendye ity Ebut Yesuske yulak matake ma yatos manenen a Petrus. Desikeo Petrus a nyenas yal mait ity Ebut Yesuske tun itanuk tike ma kbyohe, “Nyamo neke sihkye lenla kyokoak, desikeo mubu a mutuly Yaw a kdi a kla-telw.”62Lemade Petrus a byetik toha desy ode syer ma kisalsal.

Yesuske rahmway ode roban I

(Mat. 26:63-68; Mrk. 14:60-65; Yoh. 18:19-24)

63Kyoat desike iry makumak Yesuske nenmo rahmway I, ode roban de rtaba I. 64Ode rkahat eta matake, ode rakanak I ma rbohe, “He! Oi ne Iry manety Hulasokwe wasi nyano O e? Koldyesikemo mlwosu ma aramy o, esei ne ioban a O ne de?” 65Ode rtanuk tun inakanak ribun lan ne ti Yesuske.

Yesuske ror I bai Iry Lan Maohut Tunare

66Ode msarin ma sekwe ibetik bonyo, iry manety lulw ti Yahudi-nare, ror iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, rtabal iry a mahe snurat o tnyetak Musake, neke ti rawahuk sir ma rukun a Yesuske. Lemade iry makumak Yesuske ror I bai iry Yahudi-nare wait Iry Lan Maohut Tun nekre ti wen raukun tun tike. 67Dendye iry maukun Yesuske rena I de rbohe, “Mlwosu ma aramy! Oi neke Iry a Hulasokwe isusu ma muka Raja ode muaorif irkye ne ta lema de?”

Yesuske hyalas sir ma byohe, “Biar ma klwosu ti e dakun, keskye ana lema mitohakke bo.68Ode kolnye kena e dakun o, ana lema mhyalas Yakwe bo.69Keskye klwosu ti e, kyala kyosy senweke, Irkye Ananke ana tyaklulw ti Hulasow Mahareta Lan Lahukke seri wanke ma hyareta yor I dakun.”22:69 Ta Irkye Ananke neke ana Hulasow Mahareta Lan Lahukke sima wan I.

70Desike bonyo iry desikre mumu ne rbu de rbohe, “Koldyesikemo Oi neke Hulasokwe Anan O e?”

Yesuske hyalas ma byohe, “Ea mmyesan a mtyanuk bony de.”

71Lemadendye iry desikre it de tyanuk ti it ma rbohe, “Tobak tun sai huruk de? Ity neke tmesan a ttomolu toha hahake kralake de. Lemade tuna desike kmyesan a ktyudu I o sal a I.”

23

Yesuske ror I ba ti gubernur Pilatus

(Mat. 27:1-2,11-14; Mrk. 15:1-5; Yoh. 18:28-38)

1Lemade iry manety lulw ti Yahudi-nare, ror iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, rtabal iry a mahe snurat o tnyetak Musake, rbitil a sir mumu, ma rhait Yesuske ba ti haret Romawike, neke gubernur Pilatus. 2Lemade iry desikre rudu salke ti Yesuske ma rbohe, “Aramy myatos iry ne elik ma syuy a iry Yahudi-nare ma lema rtoha haret Romawike, ode byu eta aramy ma kete aramy msyelw a uskwe ti Kaisarke. Ode tyanuk ohe I neke ana ika raja, kali byohe Hulasokwe syusu I ma ika Raja ode iaorif irkye ne.”

3Lemade gubernur Pilatus yena Yesuske ma byohe, “Oi ne iry Yahudi-nare wait raja O e?”

Yesuske hyalas ma byohe, “O a mmwesan a mtwanuk bony de.”

4Lemade gubernur Pilatus byu ti iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare ror a iry ribun desikre mumu ma byohe, “Yaw neke lema kutot salke it toha iry ne.”

5Keskyede iry desikre ralkyaw sir ma rtanuk ma rbohe, “Iry neke i ne ihury ma iry ribun lan ne it de syorw sala it ne, khyali tun a iajarare ti propinsi Yudeake ktem ne. Neke khyehyeike yala ktela nekre o propinsi Galileake, maktei o yei propinsi Yudeake, ma mya ma yait nus Yerusalem ne dakun.”

6Kyoat gubernur Pilatus itomolu tun desikre bonyo yena ma byohe, “Iry neke Galilea I e?”

7Lemade iry desikre rhalas ma rbohe, “Oo, mlay! Iry a Galilea I.”

Ode kyoat Pilatus itomolu tun desy bonyo, nenmo ihe o Yesuske yosy a propinsi raja Herodes ihareta tike. Lemadendye gubernur Pilatus yaso ma ror Yesuske ba ti raja Herodes, kali kyoat desyo raja Herodes imin ti Yerusalem dakun.

Yesuske ror I ba ti raja Herodes

8Kyoat raja Herodes iatos Yesuske bonyo, imukmuka i a ksyalik, kali tyomolu Yesuske abritake soso de, ma yobak ma yatos I. Dendye byu ma Yesuske yala nyatos masalsyalik ike it ma yatos. 9Lemade raja Herodes yena nam ribun ne toha Yesuske, keskyede Yesuske lema hyalas namit-namit.23:9 Yes. 53:7

10Ti desike dakun o iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror iry a mahe snurat o tnyetak Musake, neke ramdiry ti desy ma ralkyaw sir ma rudu salke ti Yesuske. 11Lemade raja Herodes yor wasi suldatare rakanak Yesuske, ode rahmway I. Maktei o ral rabit narnarw eras maola rajake wasi ne ti hyonak. Rala koldyesy ma ramahis a I. Lemade raja Herodes yaso ma ror Yesuske ma rulak sir bai gubernur Pilatus huruk. 12Khyehyeike neke raja Herodes yor gubernur Pilatus it de imnisik a it, keskye kyala kyosy sew desike dakun o deruke raka eras ma it de yor eras it.

Gubernur Pilatus tyunik a tnyetak matmyatkye ti Yesuske

(Mat. 27:15-26; Mrk. 15:6-15; Yoh. 18:38–19:16)

13Lemade gubernur Pilatus yabuk iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror iry manety lulw ti Yahudi-nare, rtabal iry ribunke ma rawahuk sir. 14Ode tyanuk ti sir ma byohe, “Iry ne dai myor I ma yaw de, kali mbyohe I ne isuy a iry Yahudi-nare ma lema ratoha haret Romawike ne. Desikeo dai kbwihy a I ma myatos mumu deny ode? Keskyede lema kutot salke sasasam toha I dakun, kola dene sal miudu ti I ne. 15Ode raja Herodes dakun o byihy a I de, desikeo lema itot salke it toha I dakun, mane yaso ma myor a I mai ne huruk. Lemade iry ne mlay bain o lema yala ktela salke it ma kdeda tnyetak kuohut matmyatkye ti I ne. 16Koldyesikemo ana kaso ma roban a I bo, maktei o ktwunik a I.”

[17Kali kyalamo ktyoha ktelake ma kolnye kyait sew lan Paskahke mo iry a raluk sir ti sey metmetke neke gubernur Pilatus musti mo tyunik irkye sasam ma byetik.]

18Keskyede iry ribun desikre raktemtem a rboran ma rbohe, “Mtwabahunw a I! Ode mtwunik Barabas ma aramy!” 19Barabas neke, haretke ral i ei sey metmetke kralake, kali hyury ma iry mamin nuske krala desy rsorw haretke, ode itabahunw iry dakun.

20Gubernur Pilatus tyanuk huruk ti iry desikre, kali byu ma tyunik a Yesuske. 21Keskyede iry desikre rboran ma rbohe, “Mbwakw a I ti tul masanwalw ike! Mbwakw a I ti tul masanwalw ike!”

22Lemade kdi a kla-telkwe ma gubernur Pilatus tyanuk ti iry desikre ma byohe, “Kali iry ne yala sal sai de? Lema kika ktela salke it ma kutot toha iry ne, ma kdeda tnyetak kuohut matmyatkye ti I ne! Koldyesikemo ana kaso ma roban a I, maktei o ktwunik a I bo.”

23Keskyede iry desikre ralkyaw sir ode rboran ma rbohe, “Yesuske musti mo mbwakw a I ti tul masanwalw ike!”

Lemadendye gubernur Pilatus you tyoha iry desikre tun ratanukke, 24ode yohut ma tyunik tnyetak matmyatkye ti Yesuske. 25Lemade gubernur Pilatus yal haretke ti wasi suldatare ma rtunik Barabas ma byetik toha sey metmetke, ma ktyoha iry desikre tun ratenke, biar ma iry neke itabahunw iry ode hyury ma iry mamin nuske krala desy rsorw haretke. Klala yal Yesuske ti wasi suldatare ma rala I kolkyabei ta kabei bo ma kola iry desikre radakinke.

Yesuske ror I ba ti rtabahunw a I

26Kyoat suldatare rbetik ror Yesuske toha Yerusalem, desikeo ranal a ror irkye it, ma ani Simon. Simon neke yosy nus Kirene-ke, ode yala ma syukar ei Yerusalem. Dendye rkumak a i, ode rpaksa i ma hyar tul masanwalw desy, ma tyoha Yesuske.

27Kyoat desyo iry ribunke rtoha Yesuske, neke wamfwetare dakun, ma ralatare ksyal a ksyalik ti ratos Yesuske ne, dendye rsera Yesuske. 28Lemade Yesuske yulak matake ma yatos sir, ode tyanuk ti sir de byohe, “Eei warar Yerusalem e, kete msyer a Yaw, de lemamo msyer a tenamire ode anamire!29Kali ana kyait a kseunare o irire rtanuk ma rbohe, ‘Edo! Ksunw ksyalik! Lemamo lema taka ity anat, de tola wamfwet a mamakw ne, ode lema tasuswaw dakun!’3023:30 Hos. 10:8; Why. 6:16Kali kyoat desike masunkwe ksunw ksyalik ma irire ratelat ti huar o kususwan ma rbohe,

‘O huar o kususwan e! Mitbuy ma mkyahat eta aramy!’

31Kali aw mamorifke o rala ti kolnye de, ode ana kolkyabei ti aw mamrau nekre de?”23:31 Tun inahliak neke kbuanke o, “Kali dai lema kuka wasikw lim o sal o, rala ma Yaw kolnye, ode ei neke ana rala ti e o ksunw ksyalik, kali wasimy lim o sal nekre ribun.”

32Kyoat desike suldat desikre rba o rhait iry mahatkwe enaru, ma ti rtabahunw a sir ma ktyoha tnyetak matmyatkye, ma raktem a Yesuske.

Yesuske rbakw a I ti tul masanwalw ike

(Mat. 27:33-44; Mrk. 15:22-32; Yoh. 19:17-24)

33Kyoat iry desikre ranait wenke ma kani a Uskwe Keburake,23:33 Neke kususwan Tengkorakke. Ti tel Yunanike rbohe Golgota. (Matos ti Mat. 27:33.) desike bonyo rbakw a Yesuske ti tul masanwalw ike, maktei o rsadiri ti desy. Ode iry deru mahatw desike rbakw a sir dakun ti tul masanwalure. Maktei o rsadiri tul masanwalw deru desike ma it a kimin ti Yesuske seri wisalke, ode idake kimin ti Yesuske seri wanke. 3423:34 Mzm. 22:19Lemade Yesuske syambayan ma byohe, “O Amo, mswos iry desikre salatare, kali lema rhe o sai ne raala ne.”

Ode suldat mabakw a Yesuske neke rhuty aluri ma rasakar wasi simbol o rabit. 35Ti desike dakun o iry ribunke ramdiry ma ratos a ktela desike mumu. Ode iry manety lulw ti Yahudi-nare ramdiry ti desy dakun ma ramahis Yesuske ma it de byu ti it de rbohe, “Kolnye mlay bain o, I neke Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif irkye ne, desikemo tseak o, I neke bisa ma myesan a yaorif yal tenanke, kola dene iaorif iry salikare dakun ne.”

36Ode suldatare dakun o ramahis o rahmway I, ode reta tasy maiskye kwen a makity maola itkye ne ti Yesuske, 37ode rbohe, “Kolnye Oi neke Yahudi-nare wait raja O, desikemo maorif tenamkwe bo.”

38Ode rkesy ti tul masanwalw ike wasi sra ne kolnye: i neke raja iry yahudi-nare.

39Ode iry deru mahatw a rabakw daku tul masanwalw desike it a ikanak Yesuske ma byohe, “Ha! Oi neke Iry a Hulasokwe isusu ma muka Raja ode muaorif irkye ne e? Lemamo maorif tenamkwe ode aramy dakun!”

40Keskye iry mahatw desike lianke tyerik a i ma byohe, “Lema mumtaut a Hulasokwe e? Oi neke rtunik tnyetak matmyatkye ti o, kola I dakun! 41Ituru neke mlay bain ma rtunik a tnyetakke ma ity, ma kdeda ity totnyo yabit, keskyede iry neke lema yala ktela salke it elik!”

42Lemade tyanuk sara Yesuske ma byohe, “Yesus O, kolnye ana mmwa ma muka Raja, desikeo mnwenas a yaw dakun.”

43Lemade Yesuske hyalas i ma byohe, “Nde! Ode klwosu ti o, senwe dakun, ana mumin ma mor Yaw ti wen eraske kralake.”

Yesuske myaty

(Mat. 27:45-46; Mrk. 15:33-41; Yoh. 19:28-30)

44-4523:44-45 Kel. 26:31-33Kyoat desike sekwe dyutw mais-mais, keskye kelerkok ti nuske ktem desy, kali Hulasokwe yala sekwe ma lema ryan, nini kyal jamke enatelw. Ode kain mal ratola ma kyeteta wen nelnyely mamin ti Hulasokwe Seike kralake kele rahy ti kbya enaru. 4623:46 Mzm. 31:6Lemade Yesuske yatela ti Ama Hulasokwe ma byohe, “O Amo, ti simamkwe kralake ne, kal isnosmwaknakw ti O.” Ode itanuk tun desy maktei bonyo myaty.

47Kyoat suldatare wait uskwe khatu desike yatos a ktela desy ma kidi ti bonyo, lyeru Hulasokwe Anike ma byohe, “Mlay bain! Iry neke iry a mlakye!”

48Ode kyoat iry ribun mama ma mawahuk sir ti desike ratos ktela desy bonyo, rulak sir bai wenatare ma rasesal a ktela desy. 4923:49 Luk. 8:2-3Klala iry mahe Yesuske mumu, ti kyal wamfwetare dakun ma rtoha Yesuske rosy a propinsi Galileake, ramdiry ma sososo a sir, ode ratos a ktela desikre mumu bo.

Yesuske ramlin a I

(Mat. 27:57-61; Mrk. 15:42-47; Yoh. 19:38-42)

50-51Irkye it ma ani Yusuf yosy a nus Arimateake ti propinsi Yudeake. Yusuf neke eras a i, ode iry a mlay i dakun, ma ikita sew Hulasokwe ima ma ihareta kola Rajake ne. I neke Yahudi-nare wait Iry Lan Maohut Tunke it ne dakun, keskye lema you tnyetak raohut desy ti ktela ratabahunw Yesuske ne. 52Yusuf neke bya ti yait gubernur Pilatus, ma iten Yesuske tbunanke. 53Lemade Yusuf yulak i ba ti nyauk Yesuske tbunanke toha tul masanwalw ike, maktei o yal kain bokbok malilikwe ma yal ma hyul a Yesuske tbunan desy. Maktei bonyo ti yamlin I ti bobke kuranke, neke rhak hatkwe ksouke ma kuran. Bobke kuran desike knani ma lenla ral irkye tbunanke it ti dakun. 54Sew desike dakun o, sew rasosan sir ma rakita sew Inamreske, ode sekwe bya ma sew Inamreske kyala ma kyait mane.

55Kyoat desy dakun o wamfwet matoha Yesuske, ti ranosy propinsi Galileake ne, rtoha Yusuf ma ti rseak Yesuske tbunanke o Yusuf a isosan kolkyabei ti bobke kuran desy. 5623:56b Kel. 20:10; Ul. 5:14Maktei o wamfwet desikre rulak sir ba ti rsosan nyatasanare, ktyabal nul mahon a mtelas a khesi lanke, ma ana rkasa ti Yesuske tbunanke. Keskyede kyait sew Inamreske, lemadendye wamfwet desikre ramres ma lema rala namit-namit, ma ktyoha tnyetak Musake.

24

Yesuske myorif huruk

(Mat. 28:1-10; Mrk. 16:1-8; Yoh. 20:1-10)

1Kyait sew Mingguke24:1 Ti taras Yesuske, sew Inamreske neke sew a Sabtuke, ode sew Mingguke neke sew matoha sew Inamreske. wasi bolbolbol ne, wamfwet desikre rbai bobke kuran Yesuske ramlin I tike, rba o rety a nyatasa o nul mahon a mtelas rasosanare. 2Kyoat ranait bobke kuran desy bonyo, ratos ti o hatw ranal ma rakahat bobke kuran desike kiblily ei kserike de.

3Lemade wamfwet desikre rsukar bai bobke krala desy ma rkasa nyatasa o nul ti Yesuske tbunanke, keskyede ity Ebut Yesuske tbunanke lema kimin. 4Lemade rrekan a ktela desy, desikeo lema rhe o rala sai. Malmata ramdiry ti bobke krala desy, kyala mait bonyo, irkye enaru ma rhonak rabit bokbokbok nekre ma knyely malay, ma ramdiry ma rney a sir ti desy. 5Ma wamfwet desikre ramtaut ma ksyeman sir, dendye rtan suskwatut ma rabobob bo.

Lemade iry deru desike rtanuk ti wamfwet desikre ma rbohe, “Kyanmwane miobak iry mamorifke ti wen iry mamatire ne de? 624:6-7 Mat. 16:21; 17:22-23; 20:18-19; Mrk. 8:31; 9:31; 10:33-34; Luk. 9:22; 18:31-33Lema imin ne de. De myorif de! Mnyenas tun kola itanuk ti e, kyoat inor e ma mimin ti Galilea desy. 7Neke tyanuk ohe, ‘Irkye Ananke24:7 Ti ayat ne kbyohe, Irkye Ananke, neke klyosu ohe Yesuske. (Matos ti Dan. 7:13-14.)musti mo ral I ti iry maka wait lim o sal nekre ma rhareta I, ode rbakw a I ti tul masanwalw ike ma myaty, ode sekwe enatelw bonyo myorif huruk.’8Dendye wamfwet desikre rnenas ral tun Yesuske itanukare.

9Lemade wamfwet desikre rulak sir toha bobke kuran desy bonyo, rahes ktela ribun ramatakit ode rahe desy, ti Yesuske wasi nyaso iry dehean a kresi sasam desy, rtabal iry ribun a matoha Yesuske ne dakun. 10Wamfwet a mahes nam ribun desikre, neke Maria Magdalena, ode Yohana, rtabal Maria, Yakobus ena, ror wamfwet salno salik nekre, sir ne rahes ti Yesuske wasi nyasoare ne.

11Keskyede Yesuske wasi nyasoare lema rtohak wamfwet desikre, kali rrekan ohe wamfwet desikre rtanuk wait sai bony ne de. 12Lemadendye Petrus a byitil i ode lyahlaha mety ma byai Yesuske wen a ramlin I tike. Ti inait bonyo, tyukar ma yatos ei kralake, desikeo myatakit a kain bokbok a ranal ma rahul eta Yesuske tbunanke neke kmyesan ti desy bo. Lemade Petrus yulak a i, ode ryekan ti ralake kralake ti ktela madi ti desy.

Yesuske syusu tenanke ti iry deru mabai Emauske

1324:13-15 Mrk. 16:12Sew desike dakun o Yesuske wasi matoha Ike irkye enaru neke rlakut bai hnuke it, ma kani a Emaus. Neke kasonanakke ti kinor a Yerusalem ne anakyai kiloke hean a kresi sasam. 14Ti salke krala desike, iry deru desy rahes a ktela nenmo madi ti Yesuske mumu ti a Yerusalem ne. 15Kyoat iry desikre malmata it de yena it ti ktela madi ti desikre, desikeo Yesuske mya ma yait a sir ma raktem a rlakut mais. 16Ma iry desikre ratos Yesuske, keskye lema rhe o dene Yesuske I ne, kali nam dum a kkyahat eta matatare ma lema rhe I. 17Lemade Yesuske tyanuk ma byohe, “Nam sai ne moluk a mlyakut ode mihes ne de?”

Dendye iry desikre ramres mait, ode matatare lolyolyoy. 18Iry deru desike it a ani Kleopas, neke hyalas Yesuske ma byohe, “Wah liakw, oi neke nenmo mmwai Yerusalem ne e? Mane lema mhwe ktela madi ti liah o heit nekre e?”

19Dendye Yesuske yena sir de byohe, “Ktela sai de?”

Iry deru desy rhalas ma rbohe, “Ktela madi ti Yesus, iry Nazaret desy! I neke iry manety Hulasokwe wasi nyanoke, ode wasi haretke lan ma yala ktela masalsyalik iare ode yajar irire dakun. Ode Hulasokwe dyakin I, ode iry ribunke rbitil o radedan anike dakun. 20Keskyede iry mabaa klen ti irkye yor Hulasokwe neke wait usu khatunare, ror iry manety lulw ti Yahudi-nare ral I ti haret Romawike, ma rtunik tnyetak a matmyatkye ti I, ma rbakw a I ti tul masanwalw ike ma myaty de. 21Klala aramy mtyes umamy ohe, I neke I ne ima ma ioryeta iry a Israel-are ode iaditi sir toha iry mamnisik sirare ne. Keskyede nam aramy mirekanke lema kdi ti, kali rtabahunw a I ti sew maba sokre, ode sekwe kla-teluke ne senwe. 22Lemade, kelersumuk mait aramy, kali wamfwetare dum ti ara wasimy luike ne, nyamomo neke rbai Yesuske wen a ramlin I tike, 23desikeo lema ratot tbunanke. Lemade rma ma rabrita ohe, rmatakit nyasoare ma rosy laitke, ma rtanuk de rbohe, ‘Yesuske myorif de.’ 24Lemade ara liamire dum a rbai wen desy ma ti rseak dakun. Kyoat ranait bonyo, mlay bain o rseak o kola ne brit wamfwet desikre rabritake, neke lema ratos Yesuske tbunanke dakun.”

25Lemade Yesuske tyanuk ti iry deru desy de byohe, “Hei ktem e lan ko! Kyanmwane lenla mtyohak nam heitlulswo iry manety Hulasokwe wasi nyanoke rakesy nekre mumu ne de? 26Ode lema mhye ohe Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif irkye ne, musti mo yety ti de yety ma a kmuna ti masunw nekre mumu, maktei o nenmo Hulasokwe yal wasi madelahke ti I e?”

27Lemade Yesuske yaklol nam ribun a rakesy ti Kitab Lanke khyali I mumu, ode lyosu kbuanare ti iry deru desy, ti kyala kyosy Musa wasi kitabare, ma ti kyait iry manety Hulasokwe wasi nyanoare mumu neke wait kitabare dakun.

28Kyoat rala ma rait a hnu raba tike bonyo, ratos mo Yesuske lyakut loran ba bo, 29keskye rluan malkyakaw I ma rbohe, “Mbwai ka? Kete mbwa, de mor aramy ti ne aduk, kali sekwe bya de, ode kyala ma kelerkok mane.” Lemade Yesuske syukar ma yor sir ti desy.

30Kyoat rtaklulw ma raknam bonyo, Yesuske yal rotkye, ode syambayan ma syalak eraske ba ti Hulasokwe, maktei o byiny ode yal ti sir. 31Kyoat desike bonyo nenmo matatare khyela i ma rhe ohe Yesuske I ne ranor I ne, keskyede kyala mait bonyo, lema rmatakit a I, kali lema imin de. 32Lemadendye it de byu ti it de rbohe, “De kyoat ihes tun a yor ity ti salke kralake, ma lyosu Kitab Lanke kisike ma ity, desikeo lema mkwoman a ralamkwe o kimukmuka i a ksyalik e?”

3324:33-35 Mrk. 16:13Lemade deruke ramdiry ode rulak sir bai Yerusalem. Ti soke ranal a ror Yesuske wasi nyaso dehean a kresi sasam desy, neke malmata rawahuk sir a ror iry matoha Yesuske ne dakun. 34Dendye iry mawahuk i desikre rtanuk ti iry deru desy de rbohe, “Ity Ebut Yesuske myorif de! Syusu tenanke ti Simon Petrus de!”

35Lemadendye iry deru desike rahes a ktela madi ti sir ti salke krala mabai Emauske, ti iry mawahuk i desikre. Ode rlosu ohe rhe Yesuske ne, ti kyoat ibiny rotkye ti sir ma rana ne.

Yesuske syusu tenanke ti wasi matoha Iare mumu

(Yoh. 20:19-23)

36Malmata deruke rahes ktela nekre bonyo, Yesuske imdiry mait yor sir ti wen rawahuk sir tike, ode tyanuk ti raktemtem ma byohe, “Kuten ma Hulasokwe ika eras yor e!”

37Lemade kelersumuk mait sir mumu, ma ramtaut a ksyalik, kali rrekan o ratos irkye isnosmwaknan ma kitun. 38Keskyede Yesuske tyanuk ti sir ma byohe, “Kete mimtaut, ode kete mitartaur ralamy.39Myatos simakw o lwaukw, ma mhye o Yaw ne. Ode myamas tenakkwe ma mhye, kali irkye isnosmwaknan lema kika kisi ode kluri, kola dene miatos Yaw ne.”

40Itun maktei bonyo, syusu sima o lwau ti sir. 41Lemade ratos I bonyo, wasi matoha Iare ramukmuka ramarmara sir, keskye rmetratw, kali lenla rtohak bain. Lemade Yesuske yena sir de byohe, “Mika hinamy kotw ti ne ta lema de?”42Lemade ral masy ratunkwe kdewake sasam ti I. 43Dendye yal ma nya, ma sir ne mumu ratos, ma rhe o lema irkye isnosmwaknanke ne.

44Lemade tyanuk ti sir ma byohe, “Kyalake kunor eke, desikeo klwosu ti e de, ohe ti kitab tnyetak Musake, ode kitab iry manety Hulasokwe wasi nyanoare, ktyabal kitab Mazmurke, neke nam rakesy khyali Yaw nekre mumu musti mo kdi ti.”

45Lemade Yesuske lyakat huhutare, ma rhe Kitab Lanke kbuanke, 46ode tyanuk tun nekre huruk ti sir ma byohe, “Rkesy ti Kitab Lanke o, Iry a Hulasokwe isusu ma ika Raja ode iaorif a irkye neke ana yety ti de yety ma ti masunkwe nini myaty, keskyede sekwe enatelw bonyo, myorif huruk.47Maktei o, irire ana ral Anikkwe ma rabrita Brit Eraske ti irire mumu, neke kyala kyosy a Yerusalem, ma ti kyal nuske ktem ne mumu, ma irkye musti mo tyunik tota atyatare, ma Hulasokwe syos wasi lim o sal desikre ba.48Ode ei neke msyeak a kmuna ktela nekre mumu de. Lemade mbya, ode myabrita Brit Eras ne ti kabei ta kabei bo.4924:49 Kis. 1:4Ode mtyomolu. Ana kosa Hulasokwe Memeanke ti e, kola dene Amaku itetakke. Lemadendye musti mo mimin ti Yerusalem, ma mikita nini Hulasokwe yal amalkyauke ti e.”

Yesuske syai ei wen sra eras Hulasokwe imin tike

5024:50-51 Kis. 1:9-11Lemade Yesuske yor wasi matoha Iare ma rbetik toha nus Yerusalem desy ti rney a hnu Betaniake. Kyoat a ranait wen desike bonyo, Yesuske byitil sima ma yal eraske ti sir. 51Malmata yal eraske ti sir bonyo, Hulasokwe syalak I bai wen sra eras Hulasokwe imin tike, ode wasi matoha Iare ramin ti desy bo.

52Lemade rsakitil ode rou ti I, maktei bonyo rulak sir bai Yerusalem, ode ramukmuka ramarmara sir a ksyalik. 53Ode sew kyaki nekre rleru Hulasokwe Anike ti Hulasokwe Seike.