Yunus

Tun a khatu malosu kitab ne

Kitab neke ksyalik i ti kitab a iry manety nyano idanare ti Kitab Lanke kralake, kali kisike lema kola iry manety nyanoare wait nyanoke, de cuma mo kihes a Yunus iry manety nyano neke ti ktela madi ti iare, ti kyoat yala ma ila toha Hulasokwe wasi haretke.

Yunus neke yosy a negara Israel a kseri seryabke. Kyoat a Yunus myorif, desikeo iry a Israel nekre ramnisik iry a Asyur-are, kali iry Asyur nekre rahatw ksyalik. Ode iry Asyur nekre wait nus lanke kani Niniwe. Lemadendye Hulasokwe yaso Yunus ma bya ti tyerik iry a Niniwe desikre, ma musti mo rtunik wait lim o sal desikre ba mumu. Dete lema, ana Hulasokwe yukun sir. Keskyede Yunus neke imnisik sir dakun. Lemade Yunus a ibrai tyoha haret a Hulasokwe itanuk tike ma byai Niniwe. De yala ma byai nus a Tarsiske ma ila ma soso i toha Hulasokwe. Yala koldyesy, kali ibrai ma iry a Niniwe nekre rtunik totnyo yabit atyat desikre, de biar ma Hulasokwe yukun sir bo.

Kitab Yunus neke ksyusu ohe, kolkyabei ma Hulasokwe myesan a hyareta wasi nam iala nekre mumu. Keskyede kbyilak lan o, kitab neke ktyanuk Hulasokwe wasi loblobakke ti irkye ode isos irkye wasi lim o sal ne.

Kitab ne kisike kolnye

1. Yunus lema tyoha Hulasokwe wasi haretke (1:1-17).

2. Yunus isesal tenanke ode Hulasokwe yaorif i (2:1-10).

3. Yunus tyoha haret Hulasokwe (3:1-9).

4. Hulasokwe syos iry a Niniwe-nare wait lim o sal ode yaorif a sir (3:10).

5. Yunus a kyeyer kali Hulasokwe lyobak Niniwe-nare (4:1-11).

1

Yunus lema tyoha Hulasokwe wasi haretke

11:1 2Raj. 14:25Sekwe it bonyo, Hulasokwe mya ma byu ti a Yunus, Amitai ananke, ma byu de byohe, 2“Yunus o, adoko mbwai Niniwe nus lan so, ti mataut sir, ode mlwosu ti sir ohe, totat atyat raalanare kyait Yaw ma khwe de.”

3Keskyede Yunus lema tyoha haret desy, de yobak ma ilaa syanyeta ma byai Tarsis, ma soso i toha Hulasokwe.1:3 Myatos peta mamin a kitab ne lyakwe ma mhye o Tarsis ode Niniwe neke kimin o sery kabei. Lemade byai nus Yafoke aduk, ma ti iobak kabal bonyo, yatos o kabalke it a kbyaly ma kyala ma kbyai Tarsis. Dendye syelw tenanke ti kabal desike ma ihnabul, ode byai Tarsis.

4Lemade Hulasokwe yala us o esw ma lan ne ti tasike ma besanare lan, ode kyala kabal desike ma nenma kimrunu-kimrahas. 5Kabal a kebunare ramtaut ma kiseseman sir. Lemade it o it yabuk wasi hulasow, ode ral lan o nam rasosan ti kabal desy ma rotuk ei tasike, ma wait kabalke mran.

Lenla ktela ne kdi ti bonyo, Yunus yorw ei kabalke kletike ti yenah ma tyebti desy. 6Desike bonyo uskwe khatu ti kabal desy yorw ei kabalke kletike desyo itot Yunus ma moluk a yenah. Lemade byu ti i de byohe, “Kyanmwane malmata atyatke kidan ity ode muenaf ne de? Mbwatar ma mswambayan ti wasimw Hulasokwe, anakyai tyomolu ode lyobak ity ma kete tmaty.”

7Lemadendye Yunus yor uskwe khatu desy rsai ei kabalke srake. Desikeo kabal a kebunare it de byu ti it de byohe, “Mmya ma tatubuk tasy ma tseak o esei ne ihury ma nenma tamaty ne de?” Dendye iry desikre ratubuk tasy bonyo klyosu Yunus.

8Lemade rbu ti Yunus de rbohe, “Bain o oi ne muhury ma nenma tamaty ne de? Mosy kabei, ode hnu kabei o de? Kyanmwane mumin hah neke ne de?”

9Yunus hyalas sir de byohe, “Yaw ne Ibrani yaw. Kyalamo kswob ti Hulasow a mamin sra ne, ma I ne iala lait o lasmyer ne.” 10Dendye Yunus ihes ti sir ohe ila toha Hulasokwe ma kete Hulasokwe myatakit a i.

Iry desikre ratomolu nam itanukke bonyo, ramtaut ma kiseseman sir a ksyalik ode rbohe, “Nam sai ne muala ne de?”

11Kyoat desike besanare lan a lan toha, ma khyury iry desikre ma rena i huruk de rbohe, “Ana aramy myala o kolkyabei ma, adoko tasi neke kele rteka de?”

12Lemade Yunus byu ti sir de byohe, “Mkyumak yaw, ode myotuk yaw ei tasike. Ana miotuk yaw ba bonyo, tasike mlin, ode lema ktyabahunw e de. Kali khwe ohe yaw ne kuhury ma, us o esw nenma kitabahunw a ity ne.”

13Keskyede kabal a kebu desikre ral amalkyautare ma rhaya wait kabal desy ei rake, keskye lema rhaya ral, kali besanare ksyai ma lan lahuk de. 14Lemadendye raten toha Hulasokwe de rbohe, “O Hulasow O, aramy miten ma kete mtwabahunw aramy, kali aramy myotuk iry ne ei tasike. Iry neke lema isal ma aramy, keskye O Hulasow O, kyosy a O ma mala sai ta sai ti i bo.”

15Lemade rkumak Yunus ma rotuk i ei tasike kralake. Desike bonyo nenmo kele rteka us o esw, ma tasi desike mlin a mlin. 16Iry desikre ratos a ktela desike bonyo, kelersumuk mait sir ma ramtaut Hulasokwe. Lemade rkotal heal ma rabar ti Hulasokwe, ode rahatetak ti I dakun.

171:17 Mat. 12:40Lemade Hulasokwe yaso masy lan de lan ne it ma mya ma tyel Yunus.1:17 Lema the o masy lan neke yoly kabei, kali lema klyosu ti Kitab Lanke kralake. Ode Yunus imin masy desike hteike kralake sewahke enatelw o msarinke enatelw.

2

Yunus syambayan ti a Hulasokwe

1Ti a maskye hteike krala desy Yunus syambayan ti ity Ebutke 2de byohe,

“O Hulasow O, atyatke kdyan yaw bonyo kabuk O,

desikeo mhwalas yaw.

Ti a wen mamatire ramin tike kkwairury,

desikeo mtwomolu telakkwe.

3Kola motuk yaw bai wen demdemkwe ti a

tasike kditlalan ne, ma kkyahat eta yaw,

ode mala besa lan nekre ma kdyan eta yaw.

4Ode krwekan ti ralakkwe ma kbwohe,

‘O Hulasow O, kola mesak yaw toha O de,

keskyede ana kswukar huruk ti Seimkwe.’

5Kenw tasi ne ma ktwemar ei hahke,

ma matmyatikkwe kyait yaw de;

lkyekare kyaklela i ti usukkwe khatuke.

6Ktwemar ei tasike krala lahuk ne ma,

kumin mamaty rala de,

ode lema khwe morifke de.

Keskye, Oi ne wasikw Hulasow O, ode Oi ne mbwity yaw

ma maditi yaw toha matmyatikkwe de.

7O Hulasow O, kyoat a isnosmwaknakw mdedan bonyo knwenas a O,

ode wasikw sambayanare kyait O ti a Seimkwe kralake.

8Iry a ktemare sir ne iry matohak ti a nitwomatu nekre,

ma khyury ma raditi sir toha Hulasow a maala eras sirke ode maloblobak sirke.

9Klala yaw neke kuora ma klweru Animkwe,

ode ana kkwotal heal ma kabar ti O;

Ode tun kuhatetak ti Oare ana ktwoha,

kali mormyorif neke kyosy O a mmwesan bo.”

10Lemadendye Hulasokwe yaso masy desike ma ti myutak Yunus ei rake.

3

Yunus tyoha haret a Hulasokwe

1Kdi a kla-ruake ma Hulasokwe byu ti Yunus de byohe, 2“Yunus o, mbwai Niniwe nus lan so, ti mtwanuk haret kutanuk ti oare ti sir.”

3Lemade Yunus tyoha haret Hulasokwe itanukare ma byai Niniwe. Niniwe neke nus lan de lanke ma kolnye tlakut tosy hnuke lulkwe ma tbai hnuke lyakwe neke kyal sekwe enatelw (3). 43:4 Mat. 12:41; Luk. 11:32Yunus inait nus desy bonyo, syukar ode lyakut a sekwe sasam ma yarasik hnuke kditlanke, desikeo nenmo yatela de byohe, “E mtyomolu haret manosy Hulasokwe. Ana sekwe hean-at (40) bonyo, Niniwe neke kiskyui-kiskyay.”

5Lemade ratomolu maktei bonyo iry Niniwe desikre mumu rtohak Hulasokwe tun itanuk desy ma rbu ma lema raknam o renw, ode lan o kakan o enmosw o amosw rhonak kadutare ma klyosu ohe rasal ti Hulasokwe.

Ktela ne kdi ti kolnye kali:

6Sew desike Raja Niniweke itomolu tun Yunus itanukare bonyo, yorw toha wasi kaderke, ode yonuk wasi rabit a kmata lanke, maktei o yal kadutke ma hyonak, ode tyaklulw ti ahkwe kralake ma klyosu ohe isal ti Hulasokwe. 7Dendye yal haretke ti nuske ktem desy de byohe,

“Haret neke kbyetik toha Raja Niniweke yor wasi Melare ma rohut kolnye:

Iry o heal o nam nekre myas mumu, ma kete miknam o myenw.

8Ode miktemtem a mtyabal heal o nam nekre mhyonak kadutare mumu,

kbuanke o taktemtem tasal ti Hulasokwe.

Dendye taktemtem a tsambayan ti Hulasokwe neke

tal ity ralat a kralanare bain-bain ma kete kyalamo tala tot atyatare de.

9Esei hye ohe ana Hulasokwe Ralake kyulak i ma lema kyeyer a ity ode lema tyabahunw o yah a ity.”

10Lemadendye Niniwe desikre mumu rtoha haret desy, ode Hulasokwe yatos o iry desikre rotuk wait totnyo yabit atyatare ba de. Dendye Hulasokwe lyobak sir ma lema byu ma tyabahunw a sir ma ktyoha tun itanuk mamunake.

4

Yunus kyeyer kali Hulasokwe lyobak Niniwe-nare

1Yunus lema tyeman a hye a ksyalik ma kyeyer, kali hye o Hulasokwe lema tyabahunw Niniwe-nare.4:1 Yunus kyeyer kali kyalamo Niniwe-nare rahatw ode railir ror Israel-are ma rhareta sir.24:2 Kel. 34:6Lemade syambayan ti Hulasokwe ma byu de byohe, “O Hulasow O, kyalake lenla kala ma kubetik toha ara wasimy hnuke bonyo, khwe ohe ana mlwobak a sir, mane kihury ma kula kbwai Tarsis ne. Kali khwe o Oi ne mulobak iry, ode klatsam a klatsam o nenmo muka keyer, kali mhwe weweanke. Ode mdwakin ma mhwasana rekryekimure ma lema mutabahunw iry. 3O Hulasow O, lemamo mtwabahunw yaw ma kmwaty ma kete kmworif de!”

4Keskye Hulasokwe hyalas i ma byu de byohe, “Nam sai ne kihury ma mukeyer kolnye de?”

5Desike bonyo Yunus byetik toha Niniwe ma byai wenke it ti nus desike kseri timurke. Ti wen desike Yunus ika lasyerkye it ma tyaklulw ti ma kyaoa i. Ode ikita ma ibalmat ohe nam sai ne ana kyala hnu Niniweke ne de. 6Lemadendye Hulasokwe yala akluke ma kilay ei lasyery desy ma kika kmauan ma Yunus ireit, ode imukmuka i kali dyakin aklu desike a ksyalik. 7Keskyede bolbolbol ne bonyo, Hulasokwe yaso ulke it ma mya ma nya aklu desike kawanare ma khyury ma aklu desike kmyalas.

8Sekwe ibetik bonyo, Hulasokwe yala esw ne ma ksyiri kyosy kseri timurke, ktyabal sekwe ranranan manas ma ksyon Yunus usuke khatuke ma nenma myatmyuly. Ode kyala Yunus ralake ma kakan, ma byu ma myaty bo. Lemade byu de byohe, “Lemamo kmwaty lakhidik ma kete kmworif de!”

9Keskyede Hulasokwe byu ti i de byohe, “Muka keyer o aklu ne kmyalas, e?”

Desikeo Yunus hyalas ma byu de byohe, “Ou, kkweyer ande! Kkweyer nini kmwaty bo!”

10Lemade Hulasokwe byu huruk de byohe, “Aklu ne ktyuhw sewahke sasam bo, ode sewahke sasam huruk o kmyalas. Ode oi ne dakun o lema mungkoly ma mtwan o msweak, desyo mlwobak o kmyalas. 11Ode kyanmwane lema kulobak a Niniwe nus lan ne de? Kali kbyenw ti namanare aryaritke ribunke atw ksala hean-ru (120.000) rtabal wait a biby o hahy. Ode naman ribun lan desikre dakun o lenla rrekan a rhe eraske kolkyabei ode atyatke kolkyabei.”