Umanat mahap pasal si Isa Almasi bay sinuwatan meꞌ si
Matiyu
Pahati
Si Matiyu ilay yana disu mulit bay tabeꞌ ni ilooy ma sikasapu-duwa bay peneꞌ si Isa Almasi binuwat siga rasul na. Yaꞌ gi si Matiyu bay mmeꞌ ni si Isa, tukang ninga sukay parinta ya.
Na njawom Kitab Injil luu mpat jama bay nuwat salsila pasal kaallum-kapatoy si Isa Almasi. Ga jama looy siꞌ sika-mpat yana si Matiyu, si Malkus, si Lukas ka si Yahiya.
Ga si Matiyu ilay ka ga si Malkus ka si Yahiya bangsa Yahudi, boꞌ si Lukas sarī bangsa na. Maksud si Matiyu bay nuwat salsila tuu mari pitsayaꞌ na bangsa na si Isa yana Almasi. Hatiyan Almasi, ilooy ma bay inuwakilan meꞌ Tuhan magsultan. Katakka Almasi ilay ndang bay tinunaꞌ meꞌ kanabi-nabihan njawom kitab. Yuk da Almasi pōꞌ man panubuꞌ Sultan Daud. Maka yuk da, iya nalamat pagkahi na bangsa Yahudi mari sila paddus man jawom komkoman siga banta da. Boꞌ matangge lagi ya pamarinta ma yaꞌ luu katapusan na.
Jaman si Isa Almasi ilay ntuu ni junyaꞌ, lay ya maglahat ni Israil, yana paglahat pagkahi na bangsa Yahudi. Jaman looy ilay, Israil pinarintahan meꞌ panghuluꞌ sultan bangsa Rom. Sangkon meka sundalu Rom tamban ni Israil maggos bangsa Yahudi mmeꞌ ni saraꞌ da sampay mayaran sukay tanaꞌ da ni sultan Rom.
Dari kainagon siga bangsa Yahudi luu na lahil Almasi mari tapalahi na na siga banta da, boꞌ na kapatangge pamarinta na. Salla na, pag takka si Isa pa junyaꞌ, kaekahan Yahudi yaꞌ pitsayaꞌ iya Almasi. Dari maksud si Matiyu bay nuwat salsila tuu man na mōꞌ buktiꞌ si Isa tud mattan Almasi. Sangkon lay si Matiyu nabbut jinisan tunaꞌ kanabi-nabihan ma tarang-tarang lay binakbul njataꞌ si Isa.
Kitab tuu itu, yaꞌ tatantu ta bong sumilan bay sinuwatan meꞌ si Matiyu. Meꞌ kaekahan mista ga ni sallangan tallumpūꞌ ka mpatpūꞌ taun paddus si Isa Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ.
1MATIYU
Usuwan si Isa Almasi
1Ituu tu usuwan siga pangkatan kabboꞌ-bboan si Isa Almasi, panubuꞌ Sultan Daud,(1.1) Sultan Daud ilay yana Nabi Daud. Sugaꞌ njawom kitab daran ya inawnan Sultan Daud batan tanyag ya sultan bangsa Israil mattoꞌ. yana disu panubuꞌ Nabi Ibrahim.
2Labba man jaman Nabi Ibrahim ngabut sampay Sultan Daud, ituu na siga pangkatan kabboꞌ-bboan si Isa:
Nabi Ibrahim mmaꞌ si Isahak,
si Isahak mmaꞌ si Yaꞌkub,
si Yaꞌkub mmaꞌ si Juda ka siga danganakan na.
3Si Juda mmaꞌ si Peres maka si Zera, nneꞌ da si Tamal.
Si Peres mmaꞌ si Hesdon,
si Hesdon mmaꞌ si Aram,
4si Aram mmaꞌ si Aminadab,
si Aminadab mmaꞌ si Nasson,
si Nasson mmaꞌ si Salmon,
5si Salmon mmaꞌ si Bowas, nneꞌ na si Rehab.
Si Bowas mmaꞌ si Obed, nneꞌ na si Rut.
Si Obed mmaꞌ si Jesse,
6si Jesse mmaꞌ Sultan Daud.
Na labba man jaman Sultan Daud ngabut sampay pa jaman bangsa Israil bay tasungkub ni bonoꞌ sampay binoo pa Babilon, ituu na siga pangkatan kabboꞌ-bboan si Isa:
Sultan Daud mmaꞌ si Sulayman. Nneꞌ si Sulayman bay nda si Uriyas.
7Si Sulayman mmaꞌ si Robowam,
si Robowam mmaꞌ si Abiya,
si Abiya mmaꞌ si Asa,
8si Asa mmaꞌ si Josapat,
si Josapat mmaꞌ si Joram,
si Joram mmaꞌ si Usiyas,
9si Usiyas mmaꞌ si Jutam,
si Jutam mmaꞌ si Ahaz,
si Ahaz mmaꞌ si Hesakaya,
10si Hesakaya mmaꞌ si Manasse,
si Manasse mmaꞌ si Amon,
si Amon mmaꞌ si Josaya,
11si Josaya mmaꞌ si Jekoneya ka siga danganakan na.
Jaman looy ilay, bangsa Israil bay tasungkub ni bonoꞌ sampay binoo pa Babilon.
12Na labba man jaman bangsa Israil bay tasungkub sampay binoo pa Babilon ngabut sampay si Isa bay pinamaddihan, ituu na siga pangkatan kabboꞌ-bboan si Isa:
si Jekoneya mmaꞌ si Salati,
si Salati mmaꞌ si Sirubabel,
13si Sirubabel mmaꞌ si Abiyud,
si Abiyud mmaꞌ si Eleyakim,
si Eleyakim mmaꞌ si Asol,
14si Asol mmaꞌ si Sadok,
si Sadok mmaꞌ si Akim,
si Akim mmaꞌ si Eliyud,
15si Eliyud mmaꞌ si Eleyasal,
si Eleyasal mmaꞌ si Matan,
si Matan mmaꞌ si Yaꞌkub,
16si Yaꞌkub mmaꞌ si Yusup.
Si Yusup lla si Mariyam ma bay mamaddihan si Isa, ma ginalla Almasi.
17Dari siꞌ, luu sapu-mpat pangkatan labba man jaman Nabi Ibrahim ngkod jaman Sultan Daud. Damikiyan, luu du baw sapu-mpat pangkatan labba man jaman Sultan Daud ngabut sampay pa jaman bangsa Israil bay tasungkub sampay binoo pa Babilon. Maka luu gi du baw sapu-mpat pangkatan labba man jaman bangsa Israil bay binoo pa Babilon ngabut sampay pa jaman man Almasi bay pinamaddihan.
Si Isa Almasi pinamaddihan
18Na si Isa Almasi ilay bay pinamaddihan, meꞌ tuu karuha na. Nneꞌ na, yana si Mariyam, lay sipagtunang ka si Yusup. Sugaꞌ niyaꞌ gi san sila bay takawin, ndang lay na ya battong man kawasa Rū Sutsiꞌ. 19Kuwan si Yusup ilay siꞌ, jama intong maka yaꞌ doman makiyaꞌ si Mariyam. Dari lay tapiki na magpabakkat na jaꞌ, san yaꞌ na ya hiluhalaꞌ. 20Hangat na mamiki, lay ya kapatuli. Pag-anu, lay na ga ya tinammuhan meꞌ malaikat Tuhan njawom upihan. Yuk malaikat looy niiya, “Yusup, panubuꞌ Sultan Daud, daa ko alang-kapalang ngawinan si Mariyam sabap iya ina bay battong man kawasa Rū Sutsiꞌ. 21Pag maddi na ina mintu, lalla anak na. Awnan nu ya si Isa, hati na tukang nalamat, sabap iya na sina mintu nalamat siga sukuꞌ na mari sila yaꞌ minulkaan sabapan bay dusa da.”
22Na pagka si Mariyam bay battong man kawasa Rū Sutsiꞌ, lay na binakbul palman Tuhan ni Nabi Isaya maruhuꞌ-ruhuꞌ, ilooy ma yuk Tuhan,
23“Bbos-bbos luu sina budjang battong yaꞌ san bay pingkaꞌ sitapit ka lalla. Pag pōꞌ anak na, lalla. Bbos-bbos inawnan ya si Emmanuwel.”(1.23) Kitab Nabi Isaya 7.14. (Hatiyan na, Tuhan luu na ntuu mman tabi.)
24Dari pag batiꞌ si Yusup, lay du bean na bay halling malaikat looy niiya sampay lay na kawinan na si Mariyam. 25Sugaꞌ yaꞌ gi sila bay pingkaꞌ ubay ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay pinamaddihan anak na. Pag maddi si Mariyam, lalla du bana anak na. Sampay lay na du bay inawnan si Isa meꞌ si Yusup.
2Katakka siga lalla halul-akka man mataallaw
1Na si Isa ilay bay pinamaddihan ni Betlehem ndooy ni Yahudiya jaman Sultan Herod marinta. Ni waktu looy du siꞌ, luu na baw takka pa Jerusalem siga lalla halul-akka lakka man lahat huwin pa mataallaw. Sila ilay tukang ngadjian potean. 2Ni katakka da, tilaw da ni siga jama ndooy, “Ninggai lay la anak-anak looy ma bay pinamaddihan sultan bangsa Yahudi? Sasang kami ni lahat kami ndooy huwin pa mataallaw, lay na takita kami potean na pōꞌ. Ilooy na silay sipat man kami bay mindoga lay na ya pinamaddihan. Dari ituu na situ kon kami bay pitu supaya ya tasumba kami.”
3Pag taaka meꞌ Sultan Herod luu na sultan bahau pinamaddihan, tud bay gundalaꞌ pamiki na sampay na mimon raayat ndooy ni Jerusalem. 4Dari lay tawag Sultan Herod siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama. Luu jaꞌ siꞌ sila, tilaw Sultan Herod ninsila, “Meꞌ kaam jama lahal ni kitab, njawom tunaꞌ kanabi-nabihan, ninggai ilay konoꞌ man Almasi(2.4) Hatiyan Almasi, ilooy ma bay inuwakilan meꞌ Tuhan magsultan. Katakka na ndang bay tinunaꞌ meꞌ kanabi-nabihan njawom kitab. Njawom tunaꞌ da, Almasi yana disu panubuꞌ Sultan Daud maka pinamaddihan ni Betlehem. Pag takka na, labbos na kawasa mimon banta sukuꞌ na. Maka pamarinta na yaꞌ luu katapusan na. Sangkon lay ya bay inagad meꞌ mimon bangsa Yahudi. pinamaddihan, yana sultan ma inagad meꞌ bangsa bi?”
5Pag tampung da, “Ni kawum Betlehem ntuu du ni Yahudiya, batan ndang luu bay sinuwatan njawom kitab meꞌ Nabi Mayka, ilooy ma yuk Tuhan,
6‘Kaam, siga jama Betlehem nnaa ni Yahudiya, minsan dikiꞌ kawum bi, pabantug du bbos-bbos sabap luu disu panghuluꞌ pōꞌ man naa, tukang ngayaran sukuꞌ ku bangsa Israil.’ ”(2.6) Kitab Nabi Mayka 5.2.
7Pag takale Sultan Herod bay tampung da, lay tawag na siga lalla looy siꞌ ma bay takka man lahat huwin pa mataallaw. Boꞌ subay sila-sila jaꞌ magbitsala. Luu jaꞌ siꞌ, tinilaw na sila meꞌ Sultan Herod bong sumilan sila bay ngita potean looy tulun. 8Lay jaꞌ siꞌ binaan Sultan Herod, ilooy ma lay sohoꞌ na ga lalla halul-akka looy pilay pa Betlehem. Yuk na ninsila, “Pagbuli-bulihan bi miha anak-anak looy. Bong mintu bay tatammu bi, pahatiyun bi sa ku mari ku kapilay du numba iya.”
9-10Pus Sultan Herod bay mitsala, lay na ga lalla looy pawus pilay pa Betlehem. Lān da pilay, takita da na baw ni duhuan da potean looy siꞌ ma bay pōꞌ ni lahat da ndooy ni mataallaw. Sasang potean looy tinuhut meꞌ da, lay na patagong ni tagan lumaꞌ man anak-anak looy. Dari tud bay gāk sila banahan. 11Pag-anu, lay na sila paasok pa jawom lumaꞌ looy. Pag takita da jaꞌ siꞌ anak-anak looy maka nneꞌ na si Mariyam, lay na sila sujud sampay numba anak-anak looy. Pag lupus, inungkad na meꞌ da bay boonan da barang hagaan, boꞌ lay pinamuwan anak-anak looy. Ga barang looy siꞌ yana mmas, bbūg ka insallan hamut inawnan mira. 12Tapit jaꞌ siꞌ sila lakka, lay na baw sila bandaan Tuhan njawom upihan yaꞌ nohoꞌ pabeleng pilay pa mman Sultan Herod. Sangkon pag poleꞌ da, lay na sila nūs lān sarī.
Lahi ga si Yusup pa lahat Ejip
13Lay jaꞌ lakka ga lalla looy siꞌ ma halul-akka, lay na baw tinammuhan si Yusup meꞌ malaikat Tuhan njawom upihan, yuk na, “Sinohoꞌ na sina mintu meꞌ Sultan Herod siga sundalu na miha anak-anak naa supaya tapapatoy da. Bangun na ko! Boonun na anak-anak naa maka nneꞌ na lahi pa Ejip. Maglahat na doꞌ kam ndooy ngkod-ngkoran bi yaꞌ gi bay sohoꞌ ku pabeleng.”
14Dari lay du bangun si Yusup sampay sangom looy du lay na boo na anak-anak looy maka nneꞌ na lahi pa Ejip. 15Dari siꞌ, lay na doꞌ sila maglahat ndooy ni Ejip ngabut sampay lay na matoy Sultan Herod. Na pag taabut da lay na pabeleng pa bay lahat da, lay na binakbul palman ma bay sinuwatan meꞌ Nabi Hoseya, ilooy ma yuk Tuhan,
“Lay na linganan ku Anak ku nohoꞌ lakka man Ejip.”(2.15) Kitab Nabi Hoseya 11.1.
Siga anak-anak lalla pinapatoy ndooy ni Betlehem
16Balik ta pa Sultan Herod jaman na masi llum, pag ndaꞌ na yaꞌ na luu bay kaluwa ga lalla looy siꞌ ma tukang ngadjian potean, tabista na na lay jaꞌ ya inakkahan. Dari biddaꞌ na bay lasu na sampay lay sohoꞌ na pinapatoy ni siga sundalu na mimon anak-anak lalla ndooy ni Betlehem sampay ni sikamimon kawman ni bihing na. Labba man anak-anak ma bahau bay pinamaddihan ngabut sampay ilooy ma gantaꞌ umu duwan taun, lay sohoꞌ na pinapatoy. Maksud na bay ngalapay mimon sila mari siguru lay na tapapatoy anak-anak looy. Batan bay bāꞌ ga lalla looy siꞌ ni Sultan Herod agaꞌ ga duwan taun na bay pingkaꞌ labba man sibuwa da bay ngita potean looy tulun. 17Dari sabap meꞌ looy, lay na binakbul ilooy ma bay tinunaꞌ meꞌ Nabi Jeremaya njawom kitab, ilooy ma yuk na,
18“Luu sina mintu takale jama magtangisan sampay mag-ulawi ndooy ni Rama. Nangis na pin Sitti Rakel maglinduhan ga anak na. Yaꞌ na takoleꞌ pinagamgaman sabap lay kinatisan siga anak na.”(2.18) Kitab Nabi Jeremaya 31.15. Rama ilay yana kawum tapit pa Betlehem. Maka ndooy na man bay ngubu Sitti Rakel, nda Nabi Yaꞌkub. Sangkon karandahan ni lahat looy tamūd pinag-awnan Sitti Rakel.
Kalakka ga si Yusup man Ejip
19Na taabut Sultan Herod matoy, masi gi ga si Yusup ndooy ni Ejip. Pag-anu siꞌ, lay na baw balik si Yusup tinammuhan meꞌ malaikat Tuhan njawom upihan. 20Yuk malaikat looy, “Bangun na ko! Boonun na anak-anak naa maka nneꞌ na pabeleng pa Israil, batan lay na matoy jama looy ma bay doman mapatoy anak-anak naa.”
21Dari lay du bangun si Yusup maka lay na boo na anak-anak looy ka nneꞌ na moleꞌ pa Israil. 22Sugaꞌ pag takka da ndooy, lay na baw taaka si Yusup anak Sultan Herod du, yana si Alkilas, bay nganggantian mmaꞌ na magsultan ni Yahudiya. Dari tawu ya pawus pa bay kawum da. Boꞌ na, lay gi ya pinaupihan balik nohoꞌ pawus pilay pa Jalil. 23Pag takka da ndooy, lay sila maglahat ni disu kawum inawnan Nasaret. Na sabap meꞌ looy, lay na binakbul bay tunaꞌ kanabi-nabihan pasal Almasi, ilooy ma yuk da,
“Iya inawnan jama man Nasaret.”
3Umanat si Yahiya ma Tukang Mandi
(Malkus 1.1-8; Lukas 3.1-18; Yahiya 1.19-28)
1Luu jaꞌ daka dangon taun, takka na baw si Yahiya ma Tukang Mandi masaplag ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ ndooy ni Yahudiya. 2-4Pamakoy na bay pinabuwat ka bū untaꞌ maka kambot na kuwit sapiꞌ.(3.2-4a) Pamakoy si Yahiya sibuꞌ du karuha na ka pamakoy Nabi Eliyas mattoꞌ. Ndaun Salsila ni Kaduwa pasal siga Sultan 1.8. Makanan na tompang ka gowaꞌ buwani. Ndooy siꞌ, wā ya masaplag ni siga jama ma bay pilay pa mman na, yuk na, “Nawbat na kam sabap tapit na katakka pamarinta Tuhan.”
Na sabapan pabuwatan si Yahiya ilay siꞌ, lay na binakbul bay tunaꞌ Nabi Isaya, ilooy ma yuk na,
“Luu sina mintu jama takale ngahowap ni lahat lau-lau, yuk na, ‘Saddiyahun bi na lān ni katakka Papuꞌ. Paintongun bi na mari tahan na patiluꞌ pa mman bi.’ ”(3.2-4b) Hati na, subay sila nawbat ka mōꞌ kawul-piil ayad supaya sila saddiya na mmeꞌ ni Almasi pag takka na. Ndaun Kitab Nabi Isaya 40.3.
5Na manusiyaꞌ siꞌ tu, sakiyan bahuklud pilay pa mman si Yahiya lakka man Jerusalem sampay na man sikaliput Yahudiya ka siga kawum ni tagan Sōng Juldan. 6Ndooy siꞌ, lay na sila magsabanna ni baanan jama bay dusa da sampay nawbat. Pag-anu, boꞌ da pinandi meꞌ si Yahiya ndooy ni Sōng Juldan.
7Maka meka du kapakihan bay pilay man ga palhimpunan Parisi ka Saddusi maimanan si Yahiya mandi jama. Pag takita sila meꞌ si Yahiya, yuk na ninsila, “Kaam bina, subay ga kam baanan sō latsunan! Ongoy subay na pin kam mahusaan dī bi pitu? Bong yaꞌ du tawbatan bi dusa bi, daa kam mista tailagan bi mulkaꞌ Tuhan ma takka bbos-bbos. 8Bong bana tawbatan bi na dusa bi, subay kam mōꞌ buktiꞌ ni kawul-piil bi. 9Daa kam mista sukat kam panubuꞌ Nabi Ibrahim yaꞌ na kam tuwaꞌ mulkaꞌ Tuhan. Bong siꞌ ina tud panubuꞌ Nabi Ibrahim pagpiha Tuhan, san ga buran batu naa, tapadari du meꞌ Tuhan ga panubuꞌ na. 10Bong yaꞌ tasayu bi, saddiya na sina hisab Tuhan meꞌ karuha kapa tahan man nabbongan poon kayu. Batan mimon ina poon kayu ma yaꞌ mahap buwaꞌ da, mastiꞌ tinabbongan jaꞌ boꞌ hiniyakan pa jawom api.”
11Maka yuk si Yahiya lagi, “Luu gi sina pasunuꞌ niyaku tā biddaꞌ na langkaw kawasa-kapatut na man niyaku. Yaꞌ san ku tawop makkasan ingkot tumpaꞌ na. Aku tu mandi kaam ka boheꞌ jaꞌ tandaꞌ lay na kam nawbat. Boꞌ iya ina mintu, man na mandi kaam, Rū Sutsiꞌ ka api.(3.11) Sagannap ma pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa, pinatannaan Rū Tuhan, yana Rū Sutsiꞌ. Inaa na sina hatiyan “pinandi ka Rū Sutsiꞌ.” Meꞌ kasohean ngahati “pinandi ka api” tuwaꞌ pa pabuwatan Rū Sutsiꞌ nutsiꞌ pangatayan tabi meꞌ karuha api ngalakkahan sakot ni mmas. Kuwan kasohean baw, meꞌ da ngahati “pinandi ka api” tuwaꞌ pa mulkaꞌ Tuhan ni jataꞌ sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa.12Iya meꞌ sapantun jama ka tapan na ngahampaan bohas. Isi na inannaꞌ ni jawom buriga na. Kuwan hampaꞌ na, tinunu meꞌ na njawom api ma yaꞌ kuhi pawom saumu-umu.”
Si Isa pinandi meꞌ si Yahiya
(Malkus 1.9-11; Lukas 3.21-22)
13Na sasang si Yahiya masi gi ndooy ni Sōng Juldan mandi jama, luu na baw takka si Isa man Jalil nohoꞌ pinandi. 14Sugaꞌ yaꞌ kuhi si Yahiya. Yuk na ni si Isa, “Ongoy ko subay na pin pandi ku? Sapatut na bina, subay kau ya mandi aku.”
15Sugaꞌ tampung si Isa, “Pilayun na ba. Dari du sina ko mandi aku, batan subay bean ta mimon kahandak Tuhan ningkita.” Dari lay na kuhi si Yahiya mandi si Isa. 16Pag tunga si Isa man jawom boheꞌ, sarunduun takita na langit pabukaꞌ maka luu na Rū Sutsiꞌ duwai meꞌ dagbos atsang, boꞌ na nampi taꞌ baran na. 17Maka luu suwara man sulgaꞌ, yuk na, “Ituu tu Anak ku, kakasi ku. Kasulutan ku banahan niiya.”
4Si Isa sinasat meꞌ Ibilis
(Malkus 1.12-13; Lukas 4.1-13)
1Na paddus meꞌ looy siꞌ, lay na baw si Isa binoo meꞌ Rū Sutsiꞌ pa lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ supaya ya tasuwayan bong ya takoleꞌ sinasat meꞌ Ibilis atawa niyaꞌ. 2Ndooy siꞌ, lay si Isa puwasa mpatpūꞌ ngallaw-mpatpūꞌ bahangi, boꞌ tud kalingantuhan na ya. 3Pag-anu siꞌ, takka na baw Ibilis, yana tukang nasat. Yuk na ni si Isa, “Bong ko bana-bana Anak Tuhan, sōn teꞌ padari tinapay ga batu naa mari luu na kakan nu.”
4Iya tampung si Isa, “Yuk njawom kitab baw ba, ‘Saꞌ sat makanan man manusiyaꞌ llum, arapun sampay mimon ma pinalman meꞌ Tuhan kaallum du.’ ”(4.4) Kitab Tawrat, Duteronomi 8.3.
5Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa binoo meꞌ Ibilis pa Jerusalem. Ndooy siꞌ, lay ya pinatangge meꞌ Ibilis taꞌ buhungan langga mehe. 6Yuk Ibilis niiya, “Bong ko bana-bana Anak Tuhan, kupa teꞌ ko pa diyoꞌ. Ndang-ndang yaꞌ du sina ko kongoy-kongoy, batan saꞌ ba, luu du bay sinuwatan njawom kitab, ‘Sohoꞌ Tuhan sa siga malaikat na nayak kau supaya yaꞌ san sumantuk battis nu ni batu.’ ”(4.6) Kitab Jabul 91.11-12.
7Iya tampung si Isa, “Sugaꞌ yuk njawom kitab baw ba, ‘Daa suway-suwayan bi kawasa Papuꞌ bi Tuhan.’ ”(4.7) Kitab Tawrat, Duteronomi 6.16.
8Pag-anu siꞌ, lay na baw ya binoo meꞌ Ibilis pa taꞌ punsak punu langkaw banahan. Ndooy siꞌ, lay na baw ya pinakitahan mimon kalahat-lahatan ni sikaliput junyaꞌ ddas ka pangaltaꞌ da ka kawasa pa-mmean da. 9Pag-anu, yuk Ibilis niiya, “Mimon inaa dean ku na kau bong ko sujud numba aku.”
10Iya tampung si Isa, “Lakka na ko Ibilis. Yuk njawom kitab, ‘Isu-isu Papuꞌ bi Tuhan sumbahun bi maka iya jaꞌ isbatun bi.’ ”(4.10) Kitab Tawrat, Duteronomi 16.13.
11Dari lay na lakka Ibilis. Pus meꞌ looy, luu na baw takka siga malaikat ngintu si Isa.
Si Isa pabeleng pa Jalil
(Malkus 1.14-15; Lukas 4.14-15)
12Song hallom, lay na baw taaka si Isa lay tasungkub si Yahiya ma Tukang Mandi sampay lay na tajīl. Dari lay na baw ya pabeleng pa Nasaret ndooy ni Jalil. 13Ndooy siꞌ, yaꞌ du ya bay humallom. Lay na baw ya maglayin pa Kapelniyum ndooy ni bihing Danaw Jalil ni lahat siga panubuꞌ ga si Zebulun ka si Naptali.(4.13) Si Zebulun maka si Naptali ilay, yana duwa njawom sapu-duwa anak Nabi Yaꞌkub mattoꞌ.14Dari sabap meꞌ looy, lay na binakbul tunaꞌ ma bay sinuwatan meꞌ Nabi Isaya, ilooy ma yuk na,
15“Ndooy ni lahat panubuꞌ ga si Zebulun ka si Naptali, ndooy ni Jalil ni bihing danaw pa dambilaꞌ man Sōng Juldan, luu jinisan bangsa saꞌ Yahudi. 16Sila ilay awam ni kabanahan pasal Tuhan. Sibuꞌ karuha da ka jama maglahat njawom lindom. Yaꞌ luu sōng da sarī man ngagad kapatoy da. Sugaꞌ luu du sina mintu takka pa lahat da meꞌ karuha sūꞌ dantaꞌ banahan. Iya na silay mintu marantaan pamiki da mari katoonan da na kabanahan.”(4.15-16) Kitab Nabi Isaya 9.1-2.
17Dari pag takka si Isa pa Kapelniyum, labba mandooy lay na ya nagnaꞌ masaplagan jama, yuk na, “Nawbat na kam sabap tapit na katakka pamarinta Tuhan.”
Si Isa meneꞌ mpat lalla nohoꞌ mmeꞌ niiya
18Na disu llaw sasang si Isa lumān ni bihing Danaw Jalil, luu takita na duwa lalla padidilawut ngalambat, yana si Saymon ma pinag-awnan si Pitel ka danganakan na si Andru. 19Yuk si Isa ninsila, “Tu kam. Mmeꞌ na kam niyaku boꞌ bi toan ku bong pooy meꞌ ngalambat manusiyaꞌ.” 20Pag-anu, lay du magti mbanan da lambat da sampay lay na sila mmeꞌ niiya.
21Pag lanja ga si Isa, luu na baw takita na duwa lalla magdanganakan du inawnan si Yaꞌkub maka si Yahiya, ga anak si Sibidi. Bbuwatan da munaan pukut da taꞌ kumpit da ka mmaꞌ da. Pag-anu siꞌ, lay du sila linganan si Isa nohoꞌ mmeꞌ niiya. 22Dari magti du lay mbanan da mmaꞌ da taꞌ kumpit da sampay lay na sila mmeꞌ ni si Isa.
Si Isa magnasihat sampay ngulian jama
23Lakka mandooy siꞌ, lay na baw ga si Isa ngalataan Jalil magnasihat ni kalangga-langgahan ndooy sampay masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan. Maka san gi oy jinis saki jama, lay du inulian meꞌ na. 24Dari siꞌ habal pasal si Isa lay na magkanatan ni sikaliput lahat ngabut sampay pa Siriya. Sangkon, meka na jama bay moo soheꞌ da ma sakihan pa mman na. San gi oy saki da, minsan jama sineytan, jama binilaw-bawi, jama matoy baran da, lay jaꞌ du kaulian meꞌ na sikamimon. 25Dari yaꞌ hallom, luu na patuhut niiya sakiyan jama lakka man Jalil, man Dekapolis, man Jerusalem ka sikaliput Yahudiya, sampay man siga lahat ndooy ni dambilaꞌ Sōng Juldan.
5Nasihat si Isa taꞌ buntuꞌ
1Pag takita meꞌ si Isa ehe baanan ga jama patuhut niiya, ilooy ma lay ya pa taꞌ buntuꞌ boꞌ na ningkōꞌ. Kuwan ga mulit na, lay na kumpo-kumpo ni bihing na. 2Pag-anu, lay na ya nagnaꞌ noan baanan ga jama ndooy, yuk na,
3“Njawom supaat sina sagannap ma kabista tiksaꞌ nyawa da batan kapasila pamarinta Tuhan.
4Njawom supaat sina sagannap ma magkasusahan ni bay dusa da batan pinagamgaman du sina sila meꞌ Tuhan.
5Njawom supaat sina sagannap ma diyoꞌ pangatayan da, batan kapasila na sina junyaꞌ bbos-bbos.
6Njawom supaat sina sagannap ma basag kainagon da intong pa Tuhan, batan nduwan jaꞌ sina sila.
7Njawom supaat sina sagannap ma manimbang ni pagkahi da manusiyaꞌ, batan pinanimbangan du sina sila meꞌ Tuhan.
8Njawom supaat sina sagannap ma sutsiꞌ niyat atay da batan takita da du sina mintu Tuhan.
9Njawom supaat sina sagannap ma tiggo ngulihal kasalassayan, batan inawnan sila anak Tuhan.
10Njawom supaat sina sagannap ma nilaugan sabap meꞌ da mean kahandak Tuhan, batan kapasila na pamarinta Tuhan.
11“Njawom supaat sina kaam ma pinadiyoꞌ, nilaugan sampay pinitnahan sabap meꞌ bi mmeꞌ niyaku. 12Bila ina mintu kam lumangga na meꞌ naa, pagakun bi atay bi batan luu sina mintu tungbas bi mehe ni sulgaꞌ. Intomun bi, ngkon ilay siga kanabi-nabihan pinaehe banahan sabap meꞌ da bay kanaalla natasan jinisan kabinsanaan kalnaꞌ Tuhan.”
Si Isa ngandalil siga mulit na pa timus ka sūꞌ
13Yuk si Isa lagi, “Kaam ina ma mmeꞌ niyaku meꞌ sapantun timus ma muwan hāp lassa ni lawuk, batan kaam moo kaayaran ni manusiyaꞌ. Sugaꞌ bong kam ina meꞌ sapantun timus ma lay lungay maasin na, yaꞌ du luu pūs bi. Timus meꞌ looy ilay, gam na tinimanan sadjaꞌ pa poan pinabiya giniok-giok meꞌ jama.
14“Damikiyan, kaam ina meꞌ sapantun sūꞌ marantaan pamiki jama supaya tatammu da Tuhan. Kaayaran bi takita leꞌ sikamimon meꞌ karuha daira bay pinatangge ni punsak buntuꞌ. 15Kaam ina, katoonan bi na kabanahan. Sangkon daa na tapukun bi. Bong dalil ta pa palitaan, yaꞌ sina luu jama pus na nantikan palitaan, tinangkopan na baw ka undam. Mastiꞌ gowet na jaꞌ sina pa jataꞌ supaya karantaan mimon njawom lumaꞌ. 16Kaam pun ina, subay du kam yaꞌ napuk dantaꞌ bi ni manusiyaꞌ. Hati na, subay kam makitahan jama kawul-piil ayad supaya mudji na sila Mmaꞌ bi Tuhan ni sulgaꞌ sabapan bi.
Tōꞌ si Isa pasal saraꞌ Nabi Musa
17“Na aku itu bay pitu, daa kam mista ga luu maksud ku matoyan saraꞌ Nabi Musa atawa siga suwat kanabi-nabihan. Arapun kon itu ku bay pitu majatu ilooy ma bay tinunaꞌ meꞌ da. 18Baan ta kam banahan, halloman itu luu gi gumi ka langit, bong inawnan saraꞌ Tuhan, yaꞌ sina luu tabaluba. San disu tumbuk atawa pun disu batang suwat siga saraꞌ, yaꞌ sina lungay ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay magjatu garaꞌ Tuhan labbasakayi. 19Sangkon san gi panohoan bantuk yaꞌ puntukan, soysoy bay ngalangga sampay moo-moo lagi ya siga pagkahi na ngalangga, inawnan ya pinakadiyoꞌ ni jawom pamarinta Tuhan. Sugaꞌ soysoy ina ngasip sampay noan siga pagkahi na mari sila ngasip du, malaingkan initung ya langkaw njawom pamarinta Tuhan. 20Baan ta kam banahan, yaꞌ sina kam tumabeꞌ ni pamarinta Tuhan bong yaꞌ lumabi kaintongan bi man ni siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama.”
Tōꞌ si Isa pasal jama lasu
21Maka yuk si Isa lagi, “Kaam ina, saꞌ ba, lay na du takale bi panohoan ni kabboꞌ-bboan tabi, ilooy ma yuk na, ‘Daa kam mapatoy jama, batan soysoy ina mapatoy mastiꞌ kalabuan hukuman.’ 22Sugaꞌ batnaa, ituu jaꞌ meꞌ ku maka kaam: Minsan ina lasu jaꞌ kam ni pagkahi bi, mastiꞌ piligru du kam kalabuan hukuman. Maka soysoy mahallingan pagkahi na, ‘Yaꞌ luu guna nu,’ mastiꞌ piligru du ya binoo pa baanan Sanhidrin(5.22) Sanhidrin yana baanan paki langkaw ni bangsa Yahudi. Sukuꞌ da ngahukum mimon palkalaꞌ mehe ni hāl agama da. Ni baanan da luu pitumpuꞌ-dambuwaꞌ eka da. Takōk da yana panghuluꞌ imam. hinukum. Maka soysoy ngawnan pagkahi na manusiyaꞌ dupang, mastiꞌ piligru du ya pinidjalaꞌ ni api nalkaꞌ.
23“Sangkon, bong kam pilay pa langga nongan kulban bi pa Tuhan, boꞌ taintom bi luu laat atay pagkahi bi ningkaam, 24mbanan bi na doꞌ kulban bi ni langga. Pag-anu, pilay na doꞌ kam duhuꞌ pa mman pagkahi bi maku ampun boꞌ bi pabeleng pa langga nongan kulban bi.
25“Bong luu malkalaꞌ kaam ni huwis, pagbuli-bulihan bi na doꞌ miha kasalassayan ka jama looy padpad yaꞌ gi kam bay nakka saraꞌ. Batan bong ina kam lay na nakka huwis, taggahaꞌ lay na baw kam pina-ntan ni pulis nohoꞌ njīl. 26Baan ta kam banahan, yaꞌ sina kam umōꞌ ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay tapuwasan bi multa bi labbasakayi.
Hāl magjina
27“Maka lay na du takale bi panohoan ilooy ma yuk na, ‘Daa kam magjina.’ 28Sugaꞌ batnaa ituu jaꞌ meꞌ ku maka kaam: Soysoy ina ngita danda boꞌ luu njawom pamiki na magkainagon ubay ka iya, bong pa Tuhan, saliꞌ du ya ka bay magjina ka iya. 29Sangkon pin kam yaꞌ jaꞌ kapagdusa meꞌ looy, lakkahan bi na oy-oy ma moo-moo kaam buwat dusa. Bong bistahan bi mata bi kaboo-boo ningkaam, kuwirian bi na boꞌ timanan bi. Gam na lakkahan bi disu kalangkapan baran bi man na nnaa pabiya bi taggahaꞌ inaa na baw mintu poonan man baran bi labbasakayi hiniyakan pa jawom nalkaꞌ. 30Damikiyan, bong bistahan bi dambilaꞌ tangan bi kaboo-boo ningkaam, kurungan bi na boꞌ timanan bi. Gam na baw kulang dambilaꞌ tangan bi man baran bi labbasakayi hiniyakan pa jawom nalkaꞌ.”
Hāl jama sapeꞌ
(Matiyu 19.9; Malkus 10.11-12; Lukas 16.18)
31Maka yuk si Isa, “Lay na du takale bi tōꞌ ilooy ma yuk na, ‘Soysoy napean nda na subay ya muwanan nda na suwat pasa.’ 32Sugaꞌ batnaa, ituu jaꞌ meꞌ ku maka kaam: Bong nda bi yaꞌ bay magjina, soysoy napean nda na, dari dusa niiya bong nda na bay halla pabalik, batan saliꞌ du ya ka bay nohoꞌ nda na magjina. Damikiyan, soysoy ngawinan bay nda bi, jina du ya.”
Hāl napa
33Maka yuk si Isa lagi, “Lay na du takale bi tōꞌ ni kabboꞌ-bboan tabi, ilooy ma yuk na, ‘Bong kam napa, amay-amay bogbogan bi sapa bi, labi na bong sapa bi pa Tuhan.’ 34-35Sugaꞌ batnaa, ituu jaꞌ meꞌ ku maka kaam: Daa na kam napa samasakali. Bong kam nganjanjiꞌ, daa subay na pin kam napa nabbut oy-oy jaꞌ ni sulgaꞌ atawa ni junyaꞌ. Batan sulgaꞌ ina yana paningkoan Tuhan. Kuwan junyaꞌ, yana panukoran battis na. Intong na, saꞌ kaam dapu junyaꞌ ka sulgaꞌ saula-ula luu kapatut bi napa makoy awon da. Damikiyan, daa du kam napa nabbut Jerusalem, batan inaa ina daira Sultan ninggi taꞌ mimon sultan, saꞌ kaam dapu. 36Minsan bū takōk bi, daa na du subay na pin sinabbut man napa. Batan minsan ina dalamba bū takōk bi, yaꞌ du luu kawasa bi nohoꞌ papoteꞌ atawa paitom. 37Sangkon, ddong na kam napa. Bong kam bay halling, ‘Ohoꞌ,’ saddong ohoꞌ jaꞌ. Atawa bong kam bay halling, ‘Niyaꞌ,’ saddong niyaꞌ jaꞌ. Batan bong sambungan bi lagi ka sapa, malaingkan tumatandaꞌ lay jaꞌ kam takoleꞌ ndupang meꞌ Ibilis.
Daa kita mawos
38“Na ndang lay na du takale bi panohoan njawom saraꞌ, ilooy ma yuk na, ‘Bong luu jama bay mutahan pagkahi na, subay du ya binutahan. Maka bong luu jama ngalompongan impon pagkahi na, subay du ya llompongan.’ 39Sugaꞌ batnaa, ituu jaꞌ meꞌ ku ka kaam: Daa na kam mawos bong jama buwat maat ningkaam. Gam pin bong ya nampa kaam man kawnan, patampahun bi lagi pa kayli. 40Atawa pun, bong luu malkalaꞌ kaam, boꞌ karomanan na badjuꞌ bi ndean iya bilang multa bi, duwanun bi jaꞌ, boꞌ deanun bi lagi iya sampay jaket bi. 41Damikiyan, bong luu ngalogos kaam nohoꞌ moo boonan da ngkod disu batu, boonun bi lagi sampay pa duwa batu. 42Bong luu makuhan kaam, buwanan bi. Damikiyan, bong luu ngindam man bi, paindaman bi.”
Subay kaasean tabi sagannap ma manta kitabi
43Yuk si Isa lagi, “Lay na takale bi tōꞌ jama, ilooy ma yuk da, ‘Subay kaasean bi ga bagay bi, sugaꞌ bong banta bi, subay kalammisan bi.’ 44Sugaꞌ ituu jaꞌ meꞌ ku ka kaam: Kaasean bi sagannap ma manta kaam maka pakuhan bi duwaa sagannap ma ngalaugan kaam. 45Bong siꞌ ina kam maaseꞌ jaꞌ meꞌ naa, tumatandaꞌ na nutu kam Mmaꞌ bi Tuhan ni sulgaꞌ. Batan tabiat Tuhan ina buwat mahap ni mimon manusiyaꞌ. Mindoga jaꞌ kam ni mataallaw. Saꞌ ba, bila pinasilak na meꞌ Tuhan, sibuꞌ du jama karantaan ma mahap ka jama maat? Damikiyan, hāl uwan, saꞌ sat jama mahap buwanan na uwan, arapun sampay jama maat, buwanan na du. 46Daa kam mista luu tungbas ayad man Tuhan ngagad kaam bong ilooy du kaasean bi isu-isu sagannap ma maasean kaam. Minsan ina siga tukang ninga sukay ma tanyag baldusa maaseꞌ du ni sagannap ma maaseꞌ ninsila. 47Bong ina isu-isu bagay bi du hasi bi, malaingkan yaꞌ du luu pagbiddaan bi ka kasohean. Minsan ina siga kapil, biyasa du buwat meꞌ looy. 48Sangkon, subay mahap gi man mahap arat-tabiat bi meꞌ karuha arat-tabiat Mmaꞌ bi Tuhan.”
6Tōꞌ si Isa pasal naraka
1Yuk si Isa lagi, “Paayad-ayad kam. Bila kam magtaat, daa sabtanan bi subay na pin sasang meka jama ngita. Bong ina meꞌ naa maksud bi, yaꞌ sina luu tungbas takoleꞌ bi man Mmaꞌ bi Tuhan ni sulgaꞌ.
2“Sangkon bila kam naraka ni jama miskin, daa na kam ngakig jama ma magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ sutsiꞌ. Jama meꞌ looy ilay naraka du bong meka jama kumpo ni langga atawa ni mayran bong pin sila sinanglitan jaꞌ meꞌ manusiyaꞌ. Sugaꞌ baan ta kam banahan, pag taabut da sinanglitan meꞌ jama, ngkod looy du silay tungbas takoleꞌ da. 3Sangkon bila kam naraka ni jama miskin, daa kam maan jama minsan gi bagay bi banahan 4supaya yaꞌ tasayu jama. Ndang-ndang takita du leꞌ Mmaꞌ bi Tuhan ni sulgaꞌ, maka iya sa nungbasan kaam.
Tōꞌ si Isa pasal maku duwaa
5“Maka bila kam maku duwaa pa Tuhan, daa na du kam ngakig jama ma magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ sutsiꞌ. Sila ina tigiꞌ maku duwaa bila meka na jama kumpo ni langga atawa ni mayran bong pin sila takita leꞌ manusiyaꞌ. Sugaꞌ baan ta kam banahan, pag taabut da takita meꞌ jama, ngkod looy du silay tungbas takoleꞌ da. 6Arapun bila kam maku duwaa, pilay kam pa jawom bilik bi maka tambohun bi lawang gantaꞌ yaꞌ takita meꞌ jama. Batan minsan ina yaꞌ tasayu jama, takita du sina meꞌ Mmaꞌ bi ma yaꞌ takita. Maka iya sa nungbasan kaam.
7“Maka bila kam maku duwaa, daa kam mitsala manunsāp subay na pin pinagsibalik-balik duwaa bi meꞌ karuha jama ma numba tuhan-tuhan. Sila ina, kanna da subay na pin tahaꞌ banahan duwaa da boꞌ da pinaruli meꞌ tuhan-tuhan da. 8Daa na kam ngakig sila batan ndang tasayu du sina meꞌ Mmaꞌ bi bong oy gunahan ningkaam minsan kam yaꞌ gi bay maku niiya. 9Bila kam maku duwaa pa Tuhan, meꞌ tuu hantang na, yuk bi,
‘Tuhan, Mmaꞌ kami ni sulgaꞌ, kamura-murahan pinaehe na pin awon nu meꞌ jama sikamimon.
10Kamura-murahan lillaꞌ na mimon manusiyaꞌ ni pamarinta nu supaya kahandak nu jaꞌ pinabuwat ni junyaꞌ meꞌ ndooy du ni sulgaꞌ.
11Kamura-murahan buwanan nu na pin kami balanjaꞌ llaw pa dangallaw.
12Maka ampunun doꞌ kami ni dusa kami batan lay na du kami ngampun sagannap ma dusahan ningkami.
13Maku kami tabang ningkau mari kami yaꞌ takoleꞌ meꞌ siga sasat seytan. Batan kau du magbayaꞌ ni mimon-mimon, Sangat Kawasa ma pinudji saumu-umu. Amin.’ ”
14Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Bong ina kam ngampun jama ma dusahan ningkaam, inampun du sina kam meꞌ Mmaꞌ bi ni sulgaꞌ. 15Sugaꞌ bong ina kam yaꞌ ngampun jama, yaꞌ du kam inampun meꞌ Mmaꞌ bi.
Lanan meꞌ puwasa
16“Maka bila kam puwasa, daa na du kam ngakig jama ma magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ sutsiꞌ. Jama meꞌ sila ilay, sigi-sigi ngaluraꞌ pilay-pitu man da magpasipat sila jama puwasa. Sugaꞌ baan ta kam banahan, pag taabut da takita meꞌ jama, ngkod looy du silay tungbas takoleꞌ da. 17Arapun bila kam puwasa, daa subay na pin kam magpasipat. 18Batan minsan ina yaꞌ tasayu jama, takita du leꞌ Mmaꞌ bi ma yaꞌ takita. Boꞌ iya sa nungbasan kaam.”
Ngumpo altaꞌ ni sulgaꞌ
19Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Daa kam ngumpohan dī bi altaꞌ ntuu ni junyaꞌ, batan altaꞌ ni junyaꞌ ina tapakaat lagi meꞌ mananap maka ginahaꞌ, boꞌ tatangkaw lagi. 20Arapun buwat kam kaayaran ma nulut ni kahandak Tuhan. Meꞌ looy ilay sibuꞌ du kam ka ngumpo altaꞌ ni sulgaꞌ. Boꞌ altaꞌ ni sulgaꞌ ina, mastiꞌ yaꞌ tapakaat meꞌ mananap maka yaꞌ kuhi ginahaꞌ. Boꞌ na, yaꞌ lagi tatangkaw meꞌ sugaru. 21Indanan bi, nnoy-nnoy ina man altaꞌ bi, ndooy du atay bi.”
Jama ma mahap sambuhan mata na
22Maka yuk si Isa, “Bong siꞌ ina kam mandang jaꞌ meꞌ bi nulut kahandak Tuhan, sibuꞌ du kam ka jama mahap sambuhan mata na. Yaꞌ kam magsiꞌ sabap pamiki bi lay na pinadantaan. 23Sugaꞌ bong ina kam mandang jaꞌ meꞌ bi nulut dī bi, sibuꞌ du kam ka jama sakihan mata da. Yaꞌ tumampak meꞌ bi ngandaꞌ. Sibuꞌ du karuha bi ka jama bagagap jaꞌ njawom lindom. Boꞌ na, bong kam mista na pin mahap meꞌ bi ngandaꞌ, mangkin na kam njawom lindom na saꞌ alang-alang.”
24Yuk si Isa lagi, “Yaꞌ sina luu ata kaintu duwa papuꞌ, batan disu kaasean na, kuwan ilooy disu, niyaꞌ. Atawa disu pinaruli meꞌ na, kuwan ilooy disu, pabiya na jaꞌ. Damikiyan, yaꞌ du sina kam kaisbat Tuhan haboy ka altaꞌ.
Daa kam hanggaw ni hāl meꞌ bi llum
25“Sangkon, daa na kam hanggaw ni hāl meꞌ bi llum, meꞌ sapantun hāl kinakan ka inuman sampay pamakoy bi. Pagka ina Tuhan bay muwanan kaam napas ka baran, labi na baw bong sat kinakan ka pamakoy saꞌ tapamuwan na. 26Pamintangan bi na ga manuk-manuk. Yaꞌ sila pandoy tanom ka ngattom sampay ngannaꞌ balanjaꞌ njawom buriga, malaingkan binalanjaan du sila meꞌ Mmaꞌ bi ni sulgaꞌ. Na bong sila binalanjaan, labi na baw kaam saꞌ binalanjaan salawak-lawak ehe hagaꞌ bi man ga manuk-manuk. 27Sarī gi, yaꞌ du sina tasambungan bi umu bi san lasa danjām san gi pooy meꞌ bi hanggaw.
28“Maka ongoy subay na pin kam hanggaw pasal pamakoy? Pamintangan bi na katumbu-tumbuhan njawom tawun. Yaꞌ sila maghulas-sangsāꞌ nahiꞌ badjuꞌ batan luu du Tuhan muwanan sila sumping-sumping bilang pamakoy da. 29Baan ta kam banahan, minsan Sultan Sulayman mattoꞌ meꞌ looy na eka altaꞌ na yaꞌ na taambat, lingkat pamakoy na yaꞌ du kaatu ni sumping-sumping. 30Na bong katumbu-tumbuhan ma dari jaꞌ llabas sumawung sampay tinunu tapamakoyan meꞌ Tuhan ka sumping-sumping, kaam palagi saꞌ binuwanan pamakoy meꞌ na. Pagka meꞌ looy, ongoy subay na pin kulang pangando bi niiya ngayaran kaam? 31Sangkon, daa na kam hanggaw ni kapasal pooy meꞌ bi koleꞌ kinakan ka inuman atawa pamakoy. 32Na siga jama ma yaꞌ toon Tuhan ina, ndang kinahanggawan meꞌ da bong pooy meꞌ da koleꞌ pakaradjaan meꞌ looy siꞌ. Boꞌ kaam ina, san kam yaꞌ na hanggaw. Ndang-ndang kinatoonan du sina meꞌ Mmaꞌ bi ni sulgaꞌ gunahan ningkaam mimon inaa siꞌ. 33Sangkon pakutuun bi na meꞌ bi mmeꞌ ni pamarinta Tuhan maka akigun bi kaintongan Tuhan. Basta ina inaa numbul satu ningkaam, malaingkan Tuhan sa muwanan kaam mimon ma kagunahan ningkaam. 34Sangkon, daa na kam hanggaw ni hāl ma inabut meꞌ bi sumawung. Saddong na siga problema ma luu ni llaw tuu, san daa na sampunan bi.”
7Daa os-os manding jama pa kalaatan
1Maka yuk si Isa, “Daa kam os-os manding jama pa kalaatan taggahaꞌ kaam na baw pasīng binanding pa kalaatan. 2Batan pooy-pooy jaꞌ ina meꞌ bi manding jama, meꞌ naa du sina meꞌ Tuhan ka pagkahi bi manding kaam. Bong nnaꞌ ta pa sukatan bohas, pooy-pooy sukatan pakoy bi ni pagkahi bi, meꞌ naa du sina sukatan pinakoy ningkaam. 3Ongoy taggahaꞌ takita bi boboꞌ-boboꞌ jawom mata soheꞌ bi, pagka batang ni mata bi yaꞌ san paruli bi? 4Yaꞌ sina sikatuwaꞌ magtuyuꞌ kam ngalakkahan boboꞌ-boboꞌ ni mata soheꞌ bi, bong masi luu batang ni mata bi. 5Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ bina kam sutsiꞌ. Subay siꞌ kaddoan bi doꞌ duhuꞌ batang ni mata bi mari tampak pangandaan bi ngaddoan boboꞌ-boboꞌ man mata soheꞌ bi.”
6Yuk si Isa lagi, “Daa pasensengan bi waktu bi masaplag umanat Tuhan ni jama ma amu-amu madiyoꞌ kabanahan. Batan bong ina kam amu-amu mitsala lagi, sibuꞌ du karuha bi ka nongan bbuwatan sutsiꞌ ni siga idoꞌ. Atawa sibuꞌ du kam ka nongan siga mutsaꞌ bi ni siga bawi. Yaꞌ du sina kaddoꞌ da, gam pin giniok-giok gi. Boꞌ na, kineket gi kam.
Maku pa Tuhan
7“Oy-oy kulang bi, maku jaꞌ kam pa Tuhan. Binuwanan jaꞌ sina kam. Oy-oy gunahan ningkaam, miha kam pa Tuhan. Nammu jaꞌ sina kam. Tuktuk gunahan ningkaam tulung, tugtugun bi jaꞌ lawang Tuhan, boꞌ bi binukisan. 8Batan sagannap ina ma maku pa Tuhan, mastiꞌ binuwanan jaꞌ. Sagannap ma miha, mastiꞌ nammu jaꞌ. Maka sagannap ma nugtug, mastiꞌ binukisan jaꞌ sina lawang ninsila.
9“Bong nnaꞌ ta pa kaam siga induꞌ-mmaꞌ, bong ina anak bi maku tinapay, yaꞌ sina kam muwanan sila batu. 10Damikiyan, bong anak bi maku daying, yaꞌ du sina kam muwanan sila sō. 11Na bong kaam manusiyaꞌ ma ndang dusahan pandoy muwan pabuwatan ayad ni anak bi, labi na Mmaꞌ bi Tuhan ni sulgaꞌ saꞌ pandoy muwan ga pakaradjaan ayad ni sagannap ma maku niiya.
12“Pooy-pooy karomanan bi meꞌ jama buwat kaam, subay meꞌ naa du meꞌ bi buwat sila. Bong siꞌ ina inaa na bean bi, malaingkan sibuꞌ du ka lay na bogbogan bi mimon saraꞌ Nabi Musa sampay siga tōꞌ kanabi-nabihan.”
Kiput lawang pa jawom pamarinta Tuhan
13Yuk si Isa lagi, “Bong kam doman tabeꞌ pa jawom pamarinta Tuhan, talpaksaꞌ subay kam pingkaꞌ man lawang kiput. Batan lawang mehe ina, san luha lān na ka meka jama nūs, tumiluꞌ baw sila pa jawom kabinasahan. 14Boꞌ lawang kiput ina, san dikiꞌ lān na maka dangkitiꞌ du jama nūs, tumiluꞌ baw sila pa jawom kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na.
Ni buwaꞌ na takila ta na bong poon kayu mahap atawa maat
15“Iyakin kam ni siga jama ma magbawuꞌ-bawuꞌ tukang masampay ga umanat man Tuhan. Ndaꞌ mata ina dambuwaꞌ mukalnaꞌ sila ka kaam. Boꞌ ko, sarī njawom atay da. Bong ina kam yaꞌ jaga, sibuꞌ du sina mintu karuha bi ka baanan bili-bili ma bay katis sinalik meꞌ idoꞌ tawun. 16Takila bi jaꞌ sina kadari da ni kawul-piil da meꞌ karuha poon kayu takila ni buwaꞌ na. Yaꞌ sina kam koleꞌ buwaꞌ anggul atawa buwaꞌ igira ni poon kayu itingan. 17Tiyap-tiyap poon kayu mahap, mastiꞌ mahap du buwaꞌ na. Sugaꞌ bong poon kayu maat, mastiꞌ maat du buwaꞌ na. 18Bong poon kayu mahap, yaꞌ luu buwaꞌ na maat. Damikiyan, bong poon kayu maat, yaꞌ du luu buwaꞌ na mahap. 19Boꞌ mimon ina poon kayu ma yaꞌ luu buwaꞌ da mahap, mastiꞌ tinabbongan jaꞌ boꞌ tinunu. 20Damikiyan, meꞌ looy du silay mintu kasongan siga jama ma masampay siga tōꞌ palsu. Sila ina, ndang tumatandaꞌ maat batan takila sila ni kawul-piil da.”
Sagannap ma pinatabeꞌ ni pamarinta Tuhan
21Maka yuk si Isa, “San ina meka jama ngawnan aku ‘Papuꞌ,’ saꞌ du baw sina mintu mimon sila tabeꞌ ni pamarinta Tuhan. Ilooy du ilay mintu tabeꞌ yana sagannap ma mean kahandak Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ. 22Pag ina mintu taabut llaw hukuman Tuhan, meka na sina mintu pasōng pa mman ku sambayan da halling, ‘Papuꞌ, saꞌ ba, lay na kami masampay siga umanat man Tuhan ni awon nu? Maka saꞌ ba, ni kawasa awon nu, lay na kami mapōꞌ siga seytan man jawom baran jama sampay mōꞌ siga pabuwatan kahaylan-haylan? Sangkon sapatut na, tawop du kami tabeꞌ njawom pamarinta Tuhan.’ 23Sugaꞌ pagka wā sila ngalangga kahandak Tuhan, pag halling ku ina mintu ninsila, ‘Yaꞌ bina kam takila ku. Lakka na kam man awpan ku. Kaam ina amu-amu buwat kalaatan.’
Duwan jinis tukang buwat lumaꞌ
24“Na sagannap ma pakale ni siga tōꞌ ku, boꞌ tud bean da du, malaingkan halul-akka sila. Sibuꞌ du karuha da ka jama bay buwat lumaꞌ pagon makoy tehang mehe boꞌ kinalihan palawom sampay sinoksokan lagi batu mehe-mehe. 25Dari minsan lumaꞌ na tuwaꞌ uwan ka baliyu landos haboyan dunuk, yaꞌ du kuhi habbaꞌ sabap siga tehang na bay kinalihan palawom, boꞌ sinoksokan lagi batu. 26Sugaꞌ sagannap ma pakale ni siga tōꞌ ku, boꞌ yaꞌ du bean da, malaingkan kulang pamiki da. Sibuꞌ du karuha da ka jama matangge lumaꞌ na taꞌ ungus sadjaꞌ. 27Pag taabut uwan ka baliyu landos haboyan dunuk, mastiꞌ habbaꞌ jaꞌ lumaꞌ na sampay pulak-palik na.”
28Paddus si Isa magnasihat, tud bay haylan mimon ndooy ma bay kale ni tōꞌ na. 29Batan iya siꞌ nōꞌ, tumatandaꞌ luu kapatut na man Tuhan. Mehe pagbiddaan tōꞌ na ka tōꞌ siga guru saraꞌ agama.
8Si Isa ngulian disu lalla inipu
(Malkus 1.40-45; Lukas 5.12-16)
1Pag lūd si Isa man taꞌ buntuꞌ looy, sakiyan jama patuhut niiya. 2Pag-anu, luu na baw disu lalla inipu pasōng pa mman na, boꞌ na sujud ni awpan na sambayan na halling, “Tuwan, bong siꞌ ko la kuhi, mastiꞌ kaulian jaꞌ ku meꞌ nu.” 3Pag-anu siꞌ, lay tappak si Isa bumbunan na sambayan na halling, “Kuhi ku ba. Kaulian na sina ko.” Dari siꞌ, sarunduun du lanyap ipu na. 4Pag-anu, yuk si Isa niiya, “Amay-amay daa ko maꞌ-māꞌ ni jama ga aku bay ngulian kau. Arapun pilay na ko pa mman imam nohoꞌ maliksaꞌ kuwit nu mari tasaksiꞌ na na yaꞌ na ko inipu. Pag-anu, boꞌ nu nong kulban meꞌ ndang bay tinaat ni saraꞌ Nabi Musa supaya kinatoonan na meꞌ mimon lay na ko kaulian.”
Si Isa ngulian tindog kapitan sundalu
5Pag-anu, lay na baw si Isa pilay pa Kapelniyum. Ndooy siꞌ, luu na baw disu kapitan sundalu, bangsa Rom, pasampang niiya maku aseꞌ, 6yuk na, “Tuwan, tulungun doꞌ ku. Luu la ndooy ni lumaꞌ kami tindog ku matoy baran na. Tud malasahi ya.”
7Tampung si Isa, “Ohoꞌ ba, pilay sa ku ngulian iya.”
8Sugaꞌ pag halling kapitan looy, “Tuwan, san ko ba yaꞌ na pilay. Yaꞌ bitu ku la tawop nohoꞌ kau pilay pa lumaꞌ ku meꞌ naa na langkaw kawasa-kapatut nu. Sugaꞌ bong siꞌ ko lay jaꞌ ngabtang mantuu, mastiꞌ kaulian jaꞌ silay tindog ku. 9Aku tu, tahati ku hāl kapatut, batan aku disu ndiyoan kapatut panghuluꞌ kami; damikiyan, luu du siga sundalu ndiyoan kapatut ku. Dari bong sohoꞌ ku dangan pilay, pilay du. Bong sohoꞌ ku disu pitu, pitu du. Maka bong sohoꞌ ku tindog ku buwat, buwat du. Labi na saꞌ subay inasip bong kau na bay nohoꞌ. Sangkon, tatantu ku bong ko bay jaꞌ ngabtang mantuu, mastiꞌ kaulian jaꞌ tindog ku.”
10Pag takale si Isa halling na, kapajayip ya sampay yuk na ni siga jama ma ngahaboyan iya, “Baan ta kam banahan, minsan ni bangsa Israil, yaꞌ gi ku bay ngita san disu meꞌ ehe pangando kapitan tuu.”
11Maka yuk si Isa, “Bbos-bbos, meka sina jama pōꞌ man sika-mpat pidju alam siharung-harung mangan ka ga Nabi Ibrahim, Nabi Isahak ka Nabi Yaꞌkub ni pamarinta Tuhan. 12Sugaꞌ meka sina mintu bangsa Yahudi ma subay siꞌ tabeꞌ ni jawom pamarinta Tuhan hiniyakan pa jawom lindom tangob-tangoban. Ndooy ilay, mag-ulawi na sila sampay magkattop naggaan paddi.”
13Pag-anu, yuk si Isa ni kapitan looy, “Sigi ba, moleꞌ na ko. Sabapan pangando nu, lay na ko nduwan.” Pag lupus si Isa mitsala, magti du koleꞌ tindog kapitan looy.
Si Isa ngulian matoa si Pitel
(Malkus 1.29-34; Lukas 4.38-41)
14Pag-anu siꞌ, lay na baw palanja si Isa pa lumaꞌ si Pitel. Pag asok na, lay takita na matoa si Pitel ma danda pabāk sabap lammunan. 15Dari siꞌ, lay ntanan na tangan danda looy, boꞌ magti lay na lakka lammun na. Pag-lupus, lay na ya bangun, boꞌ na motangan ga si Isa.
16Pag sangom, meka na jama sineytan bay binoo pa mman si Isa. Dari siꞌ, ni bitsala si Isa sadjaꞌ nohoꞌ siga seytan ni baran da lakka, lay du magti sila pōꞌ. Maka mimon jama ndooy ma sakihan lay na du inulian meꞌ na. 17Sabap meꞌ looy, lay na binakbul ilooy ma bay tinunaꞌ meꞌ Nabi Isaya maruhuꞌ-ruhuꞌ, ilooy ma yuk na,
“Lay tinanggung meꞌ na kasusahan tabi sampay lay ulian na siga saki tabi.”(8.17) Kitab Nabi Isaya 53.4.
Bitsala si Isa ni sagannap ma doman mmeꞌ niiya
18Na pag ndaꞌ si Isa yaꞌ na taambat manusiyaꞌ ngaliput iya, yuk na ni ga mulit na, “Palintas doꞌ kitabi pa dambilaꞌ danaw.” 19Saddong da adak palakka, luu na baw disu guru saraꞌ agama pasōng pa mman si Isa, yuk na, “Tuwan, mmeꞌ ku la ningkau paninggai-paninggai jaꞌ ko.”
20Tampung si Isa, “Mamiki doꞌ ko ba paayad. Gam gi ina ga sattuwa tawun, luu gi katattogan man da patannaꞌ sangom-sangom. Minsan ga manuk-manuk, luu du ka sāng da. Boꞌ aku, Anak Manusiyaꞌ,(8.20) Papuꞌ Isa nganggalla dī na Anak Manusiyaꞌ sabap minsan ya Anak Tuhan lakka man sulgaꞌ, lay baw ya dari manusiyaꞌ. Pamāꞌ kitab Nabi Danyel ni juran 7 ayat 13-14, Anak Manusiyaꞌ yana disu lalla lakka man Tuhan ma bay binuwanan kapatut magsultan ni mimon manusiyaꞌ. Pamarinta na natas saumu-umu maka manusiyaꞌ ni mimon bangsa, luu jaꞌ numba iya. yaꞌ san luu patulihan ku.”
21Pag-anu, luu na baw disu lalla ma mmeꞌ ni si Isa bay muhun, yuk na, “Tuwan, bong-anu, moleꞌ doꞌ ku. Kubu ku na doꞌ mmaꞌ ku, boꞌ ku sa pabeleng mmeꞌ ningkau.”
22Sugaꞌ yuk si Isa niiya, “Mmeꞌ na jaꞌ ko ba niyaku. Bbiyahun na ba sagannap ma matoy ngubu jama matoy.”(8.22) Sila ma inawnan meꞌ si Isa “sagannap ma matoy” yana siga jama ma yaꞌ pitsayaꞌ niiya.
Si Isa mataddoꞌ libut
(Malkus 4.35-41; Lukas 8.22-25)
23Pag-anu siꞌ, lay na dutai si Isa ka ga mulit na taꞌ kumpit. 24Lān da palintas pa dambilaꞌ danaw, lay kapatuli si Isa. Yaꞌ hallom, libut na baw lahat. Ni kabasag lamba nimpok, meka na ga boheꞌ paisi sampay adak na ga tumallob kumpit da. Boꞌ si Isa siꞌ tu yaꞌ san kabatiꞌ. 25Dari lay binatiꞌ meꞌ siga mulit na, yuk da, “Tuwan, tabangun kami! Matoy limbo na situ kitabi!”
26Yuk si Isa, “Ongoy subay na pin kam tawu? Tud kulang bitu pangando bi pa Tuhan.” Dari siꞌ, lay na ya bangun sambayan na nohoꞌ baliyu looy ka siga lamba na patagong. Pag ndaꞌ da, taddoꞌ na lahat saꞌ alang-alang. 27Dari siꞌ, tud bay haylan siga mulit na sampay yuk da, “Uy la! Jama oy doꞌ tu meꞌ tuu? Sampay baliyu ka lamba ngasip jaꞌ niiya!”
Si Isa malakka siga seytan man jawom baran lalla duwa
(Malkus 5.1-20; Lukas 8.26-39)
28Pag takka da pa dambilaꞌ danaw, lay sila parungguꞌ ni lahat jama Gadara. Ndooy siꞌ, luu na baw pasōng pa mman si Isa duwa lalla sineytan. Man da tamban, ndooy ni tagan kakubuhan sadjaꞌ. Tud kamula sila sampay yaꞌ na ga luu jama nawakka pingkaꞌ mandooy. 29Pag takita da si Isa, lay hinowapan meꞌ da, yuk da, “Ū Anak Tuhan, manggoy ina ko luꞌ pitu? Batōy nu kami? Pidjalaꞌ nu na kina kami san yaꞌ gi ngabut waktu bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan ningkami?”
30Na ndooy siꞌ ni katāhan, meka bawi takita magkakanan. 31Dari siꞌ, bbuwatan siga seytan njawom ga baran lalla looy siꞌ nganjunjung ni si Isa, yuk da, “Bong kami palakka nu, pasaynun na jaꞌ kami pa jawom baanan bawi looy.”
32Pag halling si Isa, “Pilay na kam!” Dari lay du pōꞌ siga seytan man jawom ga baran lalla looy boꞌ da pasayin pa jawom baran ga bawi looy. Pag-anu siꞌ, ilooy ma magti magsonsehan baanan ga bawi looy palūd pa jawom danaw sampay lay na katis limbo.
33Pag takita meꞌ siga tukang ngipat bawi looy meꞌ looy, magti sila sonse pa daira. Pag takka da, lay sila nuntut mimon ma bay tasakup da sampay na pasal siga lalla looy ma bay sineytan. 34Dari siꞌ, adak na mimon jama daira looy lay pilay nammuhan si Isa. Takka ndooy, lay sila nganjunjung niiya bong pin ya lakka jaꞌ man lahat da.
9Si Isa ngulian lalla matoy baran na
(Malkus 2.1-12; Lukas 5.17-26)
1Pag-anu siꞌ, dutai na ga si Isa taꞌ kumpit, boꞌ da pabeleng pa kawum na ni dambilaꞌ danaw. 2Pag-anu, luu na baw lalla matoy baran na lay llanggung ka patulihan na pa mman si Isa. Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy na basag pangando da niiya, yuk na ni lalla looy ma matoy baran na, “Daa ko susa Nges, puwas na sina dusa nu labbasakayi.”
3Pag takale siga guru saraꞌ agama ndooy, honaꞌ-honaꞌ da, “Uy, pangka bina la bitsala na pa Tuhan! Isu-isu Tuhan bina luu kapatut na muwasan dusa!”
4Na si Isa siꞌ tu, ndang katoonan na njawom pamiki da. Dari yuk na ninsila, “Marean ta kanna bi yaꞌ luu kawasa-kapatut ku muwasan dusa. 5Sugaꞌ subay siꞌ tabista bi pagka luu kawasa-kapatut ku ngulian jama, mastiꞌ luu du kawasa-kapatut ku muwasan dusa. 6Na supaya katoonan bi luu kapatut Anak Manusiyaꞌ muwasan dusa, pakitahan ta doꞌ kam buktiꞌ.” Dari yuk na ni lalla looy ma matoy baran na, “Nges, nangge na ko, boꞌ boonun na patulihan nu moleꞌ.” 7Dari magti du nangge lalla looy boꞌ na moleꞌ. 8Pag takita leꞌ baanan jama lundooy, takkahan tawu na sila sampay mudji na ga sila Tuhan sabap meꞌ na bay muwanan manusiyaꞌ kapatut meꞌ looy siꞌ.
Si Isa nohoꞌ si Matiyu mmeꞌ niiya
(Malkus 2.13-17; Lukas 5.27-32)
9Pag lakka si Isa mandooy, lay ya ngita disu tukang ninga sukay ningkōꞌ ni upis na, awon na si Matiyu.(9.9) Si Matiyu ilay yana lalla ma bay nuwat kitab tuu pasal si Isa Almasi. Inawnan du ya si Libay ni siga kitab ma bay sinuwatan meꞌ si Lukas ka si Malkus. Yuk si Isa niiya, “Tu ko. Mmeꞌ na ko niyaku.” Dari siꞌ, nangge na ya sampay lay na mmeꞌ ni si Isa.
10Pag-anu siꞌ, lay na baw boo si Matiyu si Isa ka ga mulit na pa lumaꞌ na mangan. Ndooy siꞌ, meka du bay paharung mangan siga tukang ninga sukay ka ga pagkahi da baldusa. 11Ndooy siꞌ, lay na baw si Isa takita meꞌ siga Parisi. Dari yuk da ni siga mulit si Isa, “Ongoy doꞌ ilay guru bi kuhi paharung mangan ni siga tukang ninga sukay ka ga pagkahi da baldusa?”
12Pag lay jaꞌ takale leꞌ si Isa tilaw da, iya na ya bay nampung, yuk na, “Siga baldusa ilay meꞌ karuha jama saki. Boꞌ jama saki ina subay inulian meꞌ duktul. Boꞌ sagannap ma yaꞌ saki, san daa na. 13Intong na, aku itu bay pitu, saꞌ ga maksud ku ngaliyun jama ma mista dī da intong. Arapun aku itu bay pitu ngaliyun sagannap ma mangaku baldusa. Pahamun bi doꞌ paayad palman njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan,
‘Kainagon ku maaseꞌ kam ni pagkahi bi manusiyaꞌ. Saꞌ ga kulban bi karomanan ku.’ ”(9.13) Kitab Nabi Hoseya 6.6.
Si Isa tinilaw pasal puwasa
(Malkus 2.18-20; Lukas 5.33-35)
14Yaꞌ hallom, luu na baw siga mulit si Yahiya ma Tukang Mandi pilay pa mman si Isa, yuk da, “Kami itu ka ga Parisi daran puwasa, boꞌ siga mulit nu, niyaꞌ san. Ongoy lay la meꞌ looy?”
15Pag tampung si Isa, lay ya ngandalil siga mulit na pa jama ngaluruk ni pangawinan, yuk na, “Yaꞌ bilay sikatuwaꞌ bong siga luruk ni pangawinan puwasa halloman pangantin ma lalla masi dambuwaꞌ ka sila. Sugaꞌ luu du sina mintu masa man pangantin ma lalla llakkahan na mman da. Ni masa looy ilay mintu, bohoꞌ da pataꞌ yaꞌ na nginum atawa mangan ni kabasag lindu da.”
Tōꞌ si Isa ka tōꞌ agama Yahudi yaꞌ tapagsilamud
(Malkus 2.21-22; Lukas 5.36-39)
16Pag-anu, lay na baw si Isa ngandalil pasal tōꞌ na yaꞌ dari llamuran ka tōꞌ inantanan meꞌ agama Yahudi, yuk na, “Yaꞌ sina luu jama nupakan badjuꞌ daan ka kakanaꞌ bahau, batan pag ina mintu pakallos tupak na, paehe jaꞌ geseꞌ na. 17Damikiyan, yaꞌ du dari inisi tubaꞌ anggul bahau ni jawom pangannaan daan ma bay pinabuwat ka kuwit kambing pasal yaꞌ pahenet. Pag lappuꞌ na, passaꞌ pangannaan looy sampay lopas jaꞌ isi na. Sangkon, subay pangannaan bahau du man ngisi tubaꞌ anggul bahau supaya yaꞌ senseng sikaduwa.”
Si Isa makallum disu anak-anak ka ngulian disu danda ma katumpahan lahaꞌ
(Malkus 5.21-43; Lukas 8.40-56)
18Sasang si Isa mitsala, luu na baw takka pa mman na disu pa-mmean bangsa Yahudi. Bbuwatan na siꞌ sujud ni awpan si Isa, boꞌ na halling, “Tuwan, luu la anak ku batnaa jaꞌ siꞌ lay matoy, boꞌ isu-isu anak ku danda. Sugaꞌ bong siꞌ ilay mintu bay tappak nu baran na, mastiꞌ llum jaꞌ ya pabalik. Junjung ku na ningkau, mmeꞌ doꞌ ko la pa lumaꞌ kami.” 19Dari siꞌ, lai na si Isa mmeꞌ niiya. Siga mulit na pun lai du mmeꞌ.
20-21Lān da siꞌ pilay, luu bay patuhut ninsila disu danda sapu-duwan taun na halloman na daran katumpahan lahaꞌ. Iya siꞌ tu, honaꞌ-honaꞌ na, basta bay jaꞌ tapurut na juba si Isa, tattap kaulian jaꞌ saki na. Dari lay ya pasōng ni bukut si Isa boꞌ na murut bihing-bihing juba na. 22Pag-anu, pateleꞌ na si Isa. Pag lay jaꞌ takita na danda looy, yuk na, “Daa na ko ba Nang susa. Kaulian na sina ko sabapan pangando nu.” Dari magti du lay koleꞌ danda looy.
23Pag-anu siꞌ, lay na ga si Isa pawus pa lumaꞌ pa-mmean looy. Pag asok na, ngita na ya siga jama nuling maka meka mag-ulawi. 24Pag-anu, yuk si Isa ninsila, “Anak-anak looy bilay yaꞌ du matoy, arapun tuli jaꞌ silay.” Pag takale da meꞌ looy, lay jaꞌ ya pinatattohan meꞌ da. Pag-anu, yuk na ninsila, “Pōꞌ doꞌ kam.” 25Lay jaꞌ siꞌ pinōꞌ baanan ga jama looy, lay na si Isa paasok pa jawom bilik anak-anak looy. Pag lay jaꞌ ntanan na tangan na, magti du bangun anak-anak looy. 26Dari aka pasal bay pabuwatan si Isa magti lay na magkanatan ni sikaliput lahat looy.
Duwa jama buta inulian meꞌ si Isa
27Pag lakka ga si Isa mandooy, luu na baw duwa lalla buta patuhut ngahowapan iya, yuk da, “Ū panubuꞌ Sultan Daud, panimbangan doꞌ kami.” 28Dari pag asok si Isa pa disu lumaꞌ, kuwan siga lalla looy siꞌ ma buta, lay du mmeꞌ paasok. Dari tilaw si Isa ninsila, “Pitsayaꞌ kam kina kaulian meꞌ ku?” Pag tampung da, “Ohoꞌ, Tuwan.” 29Dari siꞌ, lay na pinurut meꞌ si Isa mata da maka yuk na, “Bong ina tud bana-bana du kam pitsayaꞌ niyaku, mastiꞌ kaulian jaꞌ kam.” 30Dari siꞌ, sarunduun du sila ngita. Sugaꞌ yuk si Isa, “Amay-amay daa kam maꞌ-māꞌ ni soysoy pasal ituu ma bay pabuwat ku ningkaam.” 31Sugaꞌ pag pōꞌ da mandooy, lay du sila māꞌ ni sikaliput lahat looy bong oy bay pabuwat si Isa ninsila.
Lalla umaw kaulian meꞌ si Isa
32Paddus jaꞌ bukut ga lalla looy siꞌ ma duwa, luu na baw disu lalla umaw binoo pa mman si Isa. Kon na umaw sabap lay ya inasok meꞌ seytan. 33Dari siꞌ lay na pōꞌ si Isa seytan na sampay kabitsala na ga ya pabalik. Pag ndaꞌ siga baanan jama ndooy meꞌ looy, tud bay inu-inu sila sampay yuk da, “Uy la, halloman tabi llum, yaꞌ gi kitabi bay pingkaꞌ ngita meꞌ naa ntuu ni Israil.” 34Sugaꞌ yuk siga Parisi baw, “Panghuluꞌ seytan(9.34) Panghuluꞌ seytan yana Ibilis. bilay bay muwanan iya kawasa man na mapōꞌ siga seytan.”
Luuy si Isa ni manusiyaꞌ
35Pag-anu, lay na baw si Isa ngalataan siga daira ka kakawum-kawman ni dile magnasihat ni siga kalangga-langgahan ndooy. Lataꞌ na man na masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan. Maka san gi oy jinis saki jama, lay du inulian meꞌ na.
36Pag ndaꞌ na siga baanan manusiyaꞌ ndooy, kapaluuy ya ninsila sabap yaꞌ luu pag-asa da, boꞌ meka gi kasusahan da. Subay ga sila baanan bili-bili ma yaꞌ san luu tukang ngipat sila. 37Dari yuk si Isa ni ga mulit na, “Meka na sina jama ni batnaa sakap na pitsayaꞌ niyaku. Sila ilay meꞌ sapantun pawoy tahan sa kinattom. Salla na, yaꞌ meka tukang ngattom. 38Sangkon subay kam maku duwaa pa Tuhan ma dapu huma. Kamura-murahan luu na jama sohoꞌ na nabang ngattom ni huma na.”
10Siga mulit si Isa sikasapu-duwa
(Malkus 3.13-19; Lukas 6.12-16)
1Pag-anu, lay sohoꞌ si Isa ga mulit na sikasapu-duwa pa bihing na. Luu jaꞌ siꞌ, lay sila buwanan na kawasa-kapatut malakka siga seytan sampay ngulian jama san gi oy saki da. 2Awon siga rasul looy siꞌ sikasapu-duwa yana ituu: Duhuꞌ si Saymon ma pinag-awnan si Pitel maka danganakan na si Andru. Pasunuꞌ, si Yaꞌkub maka danganakan na si Yahiya, siga anak si Sibidi. 3Luu gi si Pilip maka si Baltolome, si Tomas maka si Matiyu ma bay tukang ninga sukay. Pasunuꞌ, si Yaꞌkub, anak si Alpiyus, boꞌ luu gi si Tadiyus 4ka si Saymon ma bay pingkaꞌ ngatuhan parinta Rom. Maka luu gi si Judas Iskariyut ma bay muwan tipu-akka njataꞌ si Isa song hallom.
Siga mulit si Isa sikasapu-duwa sinohoꞌ masaplag
5Pag-anu siꞌ, lay na sohoꞌ si Isa siga lalla looy siꞌ sikasapu-duwa ngalataan lahat masaplag. Sugaꞌ yaꞌ gi sila bay lakka, tugun si Isa ninsila, “Daa na doꞌ kam pilay pa siga kawum jama saꞌ Yahudi atawa pun pa siga daira pinaglahatan meꞌ bangsa Samariya. 6Arapun pilay jaꞌ kam pa mman siga pagkahi tabi bangsa Israil. Sila ina meꞌ karuha siga bili-bili lay magsiꞌ sampay lingu. 7Nnoy-nnoy mman bi masaplag, baan bi sila, ‘Tapit na katakka pamarinta Tuhan.’ 8Kuwan sagannap ma saki, ulian bi, ma lay na matoy, pakallumun bi, ma inipu, pangannoun bi na kuwit da, ma sineytan, papoun bi na seytan da. Maka intomun bi, kawasa bay dean ku kaam libre jaꞌ. Sangkon subay du libre tabang bi ni jama. 9Daa na kam moo sīn minsan pasita. 10San bāg, badjuꞌ atawa tumpaꞌ halliꞌ pasaynan bi atawa tungkud, daa na du kam moo. Ndang-ndang soysoy ina maghulas-sangsāꞌ, tawop du binuwanan oy-oy kulang niiya meꞌ sagannap ma bay tabangan na.
11“Pag takka bi ni disu kawum atawa daira, miha kam jama mahap kasurahan na ma doman ngahasi kaam. Boꞌ ndooy na doꞌ kam pahantiꞌ halloman bi yaꞌ gi palakka man daira da. 12Pag dutai bi pa taꞌ lumaꞌ jama, yuk bi, ‘Kasannangan man Tuhan ningkaam sikamimon.’ 13Na bong ina mintu jama lumaꞌ looy ngahasi kaam, malaingkan koleꞌ du sila kasannangan. Sugaꞌ bong niyaꞌ, malaingkan yaꞌ du luu takoleꞌ da.
14“Bong kam pa disu kawum atawa lumaꞌ, boꞌ bi yaꞌ hinasi atawa yaꞌ pinaruli umanat bi, lakka kam mandooy. Sugaꞌ papasan bi doꞌ duhuꞌ momok tanaꞌ lahat da man sinilas bi tandaꞌ yaꞌ na luu lamud bi ninsila. 15Baan ta kam banahan, pag ina mintu taabut llaw hukuman Tuhan, bohat gi sina mintu mulkaꞌ njataꞌ da man ilooy ma bay katuwaꞌ ni siga jama Sodom ka Gomora.”(10.15) Ndaun Panagnaan ni Awwal Jaman 19.24-28.
Siga mulit si Isa song nilaugan
(Malkus 13.9-13; Lukas 21.12-17)
16“Paayad-ayad kam batan sohoꞌ ta na kam patabbaꞌ pa jawom jama jahat. Sibuꞌ du sina mintu karuha bi ka siga bili-bili njawom baanan idoꞌ tawun ma doman jaꞌ nokob. Sangkon pakoyun bi honaꞌ-honaꞌ bi meꞌ ndang tabiat jama halul-akka maka subay lammaꞌ jaꞌ pangatayan bi ni jama. 17Iyakin kam batan luu sina mintu masa bi sinungkuban sampay binoo gi pa mman baanan kapakihan nohoꞌ hinukum. Boꞌ llagpiꞌ gi sina kam ni pag-awpan siga jamaa ni siga langga da. 18Kasohean ina kam binoo gi pa awpan siga gubnul ka ga sultan nohoꞌ hinukum sabap meꞌ bi mmeꞌ niyaku. Sugaꞌ ingatun bi inaa na sina lawang man bi masaplag umanat mahap ninsila sampay ni siga jinisan bangsa kapil. 19Bila kam mintu sinumariya na, daa na kam hanggaw bong oy tampung bi. Ndang-ndang luu du sina Rū Tuhan ngunungan kaam sampay muwanan kaam bitsala pataꞌ man nampung. 20Dari bitsala bi ina mintu saꞌ na lakka man pamiki bi dī bi, arapun lakka man Rū Mmaꞌ bi Tuhan.
21“Ni sinōng, luu sina jama ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku taaku da minsan danganakan da langgung nohoꞌ pinapatoy sabap meꞌ da mmeꞌ niyaku. Damikiyan, luu du sina mintu siga induꞌ-mmaꞌ ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku taaku da minsan anak da mismu nohoꞌ pinapatoy. Damikiyan, luu du sina mintu siga anak manta induꞌ-mmaꞌ da sampay taaku da du nohoꞌ pinapatoy. 22Kaam ina mintu kinalammisan meꞌ jama ni mimon kalahat-lahatan sabap mmeꞌ kam niyaku. Sugaꞌ soysoy ina natas pangando na ngabut sampay pa katapusan, salamat jaꞌ ya. 23Bila basag laug njataꞌ bi ni disu daira, lakka na kam, boꞌ bi pawus pa disu daira masaplag. Baan ta kam banahan, yaꞌ gi ina mintu bay katis mimon daira ntuu ni Israil taabut bi, luu na du Anak Manusiyaꞌ takka pa mman bi.”
24Maka yuk si Isa, “Indanan bi, yaꞌ sina luu mulit langkaw man guru na. Damikiyan, yaꞌ du luu ata langkaw man papuꞌ na. 25Sangkon na mulit subay yaꞌ jayip bong ya lumangga meꞌ ilooy ma bay talingkaꞌ meꞌ guru na. Ata pun subay yaꞌ du ya jayip bong ya lumangga meꞌ ilooy ma bay talingkaꞌ meꞌ papuꞌ na. Dari meꞌ aku pa-mmean bi, bong itu ku tinawakkahan inawnan Ibilis, labi na kaam siga mulit ku saꞌ pinitnahan.”
26Yuk si Isa lagi, “Daa kam tawuhan siga jama ma lammis ningkaam. Batan mimon pabuwatan da ma sinipuk, luu jaꞌ sina masa bungka kalaatan da. Batan oy-oy ina bay llimbuhan, bbos-bbos tinayang du. Maka oy-oy bay sinipuk, pinalahil du ni sinōng.
27“Kuwan kaam, oy-oy bay rahasiyaan ku ningkaam, pamaun bi na ni sikamimon. Siga tōꞌ ku ma isu-isu kaam bay kale, pasaplagun bi na ni mayran. 28Daa na kam tawu ni jama ma takaya da mapatoy baran bi. Ndang-ndang yaꞌ du sina takaya da mapatoy nyawa bi. Arapun ilooy ya subay katawuhan bi yana Tuhan sabap labba man baran bi sampay nyawa bi ina tapabinasa du meꞌ na njawom nalkaꞌ.
29“Yaꞌ du sina kam pinabiya meꞌ Tuhan. Mindoga jaꞌ kam ni siga maya ma ndagangan ni tabuꞌ. San yaꞌ meꞌ noy hagaꞌ da, njagahan du meꞌ Mmaꞌ tabi Tuhan. Bong luu san lasa disu bay labuꞌ pa taꞌ tanaꞌ, mastiꞌ katoonan na jaꞌ. 30Minsan bū takōk bi, katoonan na du sina itungan na. 31Sangkon daa kam hanggaw. Lawak gi baw sina banahan hagaꞌ bi pa Tuhan man siga maya.”
Sagannap ma mangaku mmeꞌ ni si Isa
32Maka yuk si Isa, “Soysoy māꞌ ni awpan manusiyaꞌ mmeꞌ ya niyaku, malaingkan māꞌ du sina ku mintu ni awpan Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ, sukuꞌ ku ya. 33Sugaꞌ soysoy māꞌ ni awpan manusiyaꞌ niyaꞌ ya mmeꞌ niyaku, malaingkan māꞌ du sina ku mintu ni awpan Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ, saꞌ ya sukuꞌ ku.
Jama magsaggaꞌ sabap kasohean pitsayaꞌ ni si Isa, kasohean niyaꞌ
34“Daa kam mista wā luu kasalassayan sukat ku bay luꞌ pitu pa junyaꞌ. Gam pin sabapan katakka ku, luu sina mintu pagsaggaan. 35-36Sabapan ku, jama dambuwaꞌ lumaꞌ ina mintu banta na, batan luu mmeꞌ niyaku, luu niyaꞌ. Sabapan ku, luu sina mintu ga anak lalla nguntra mmaꞌ da. Damikiyan, luu du anak danda nguntra nneꞌ da. Siga iwan pun nguntra matoa da na du.
37“Soysoy maaseꞌ ni induꞌ mmaꞌ na labi man aku, yaꞌ ya tawop inawnan sukuꞌ ku. Damikiyan, soysoy maaseꞌ ni ga anak na labi man aku, yaꞌ du ya tawop inawnan sukuꞌ ku. 38Maka soysoy doman mmeꞌ niyaku subay atas na manangkit tehang halliꞌ man na nilansang, boꞌ na patuhut niyaku. Hati na, subay atas na lumingkaꞌ njawom jinisan katiksaan ka kabinsanaan san man na matoy kalnaꞌ aku. Bong niyaꞌ, yaꞌ ya tawop inawnan mulit ku. 39Soysoy ina numbul satu niiya meꞌ na nulut dī na halloman na ntuu ni junyaꞌ, mastiꞌ tiksaꞌ jaꞌ nyawa na saumu. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ mean kahandak na bong pin tabean na kahandak ku, sampulnaꞌ nyawa na labba man junyaꞌ sampay pa ahirat.”
Tungbas Tuhan
40Maka yuk si Isa lagi ninsila, “Sagannap ma ngahasi kaam, saliꞌ du sila ka bay ngahasi aku. Damikiyan, sagannap ma ngahasi aku, saliꞌ du sila ka bay ngahasi ilooy ma bay mapitu aku. 41Soysoy ngahasi disu sosohoan Tuhan, koleꞌ jaꞌ sina ya tungbas meꞌ ilooy ma pamuwan Tuhan ni siga sosohoan na. Damikiyan, soysoy ina ngahasi jama intong, koleꞌ du sina ya tungbas meꞌ ilooy ma pamuwan Tuhan ni jama intong. 42Maka soysoy ina muwan san lasa disu sawan boheꞌ ni mulit ku, san du pooy diyoꞌ mulit ku ni bandingan manusiyaꞌ, basta tinungbasan jaꞌ sina ya leꞌ Tuhan.”
11Si Yahiya ma Tukang Mandi nohoꞌ siga mulit na pa mman si Isa
1Pag lupus jaꞌ si Isa bay noan siga mulit na ma sikasapu-duwa, lay na ya lakka mandooy boꞌ na pawus padisu-padisu daira nōꞌ ka masaplag.
2Ni waktu looy siꞌ, kuwan si Yahiya ma Tukang Mandi, lay tajīl. Ndooy siꞌ, lay ya kaakahan pasal pabuwatan si Isa Almasi. Dari lay ya nohoꞌ mulit na kasohean pilay pa mman si Isa nohoꞌ nilaw. 3Pag takka da pilay, yuk da ni si Isa, “Tuwan, lay ko la sohoꞌ Tuwan Yahiya tinilaw. Kau na kina tukang nalamat ma bay tinunaꞌ pinatakka meꞌ Tuhan, atawa luu gi kilay subay agad kami sarī?”
4Tampung si Isa, “Pabeleng na kam boꞌ baan bi jaꞌ si Yahiya bong oy bitsala bay takale bi niyaku sampay ma bay takita bi pabuwat ku. 5Baan bi ya jama buta ngita na, jama tongkaꞌ kapalān na paayad, jama inipu kaulian na, ma bisu kale na, sampay jama bay matoy llum na. Maka jama miskin bohoꞌ da kagamgaman sabap luu na umanat mahap pinasaplag ninsila. 6Maka baan bi ya, njawom supaat sina soysoy yaꞌ paalang pitsayaꞌ niyaku.”
7Lay jaꞌ siꞌ lakka ga mulit si Yahiya, lay na mitsala si Isa ni siga baanan jama ndooy pasal si Yahiya, yuk na, “Jaman bi ilay bay pilay pa mman si Yahiya ndooy ni lahat lau-lau, mastiꞌ saꞌ ga maksud bi pilay ngandaꞌ parang maghapoy-hapoy meꞌ baliyu. 8Damikiyan, saꞌ du silay maksud bi pilay ngandaꞌ jama ma hagaan pamakoy na. Bong siꞌ ilay kam tud doman ngita jama mamakoy meꞌ looy, gam na kam bay pilay pa astanaꞌ, saꞌ ga pa lahat lau-lau. 9Sugaꞌ saꞌ ba, maksud bi pilay supaya kam ngita nabi? Na si Yahiya ilay, bana du baw nabi, sugaꞌ baan ta na kam banahan, patingkat gi ya man nabi. 10Batan luu silay suwat njawom kitab lay na binakbul njataꞌ si Yahiya, ilooy ma yuk Tuhan ni Almasi,
‘Bbos-bbos luu sina sohoꞌ ku duhuꞌ man kau disu sosohoan ku masaplag mari saddiya na jama ni katakka nu.’ ”
11-14Maka yuk si Isa, “Bong kam pitsayaꞌ ni bitsala ku, tahati bi jaꞌ silay si Yahiya ma Tukang Mandi yana Nabi Eliyas ma bay tinunaꞌ pabeleng pitu duhuꞌ man katakka Almasi.(11.11-14) Ndaun Kitab Nabi Malakay 4.5. Baan ta kam banahan, bong inawnan manusiyaꞌ, yaꞌ luu bay pinamaddihan patingkat labi man si Yahiya. Sugaꞌ ni batnaa, soysoy ina tumabeꞌ na ni pamarinta Tuhan, san du pooy diyoꞌ na ni bandingan manusiyaꞌ, malaingkan patingkat gi ya man si Yahiya.
“Na katakka pamarinta Tuhan ina, ndang bay na tinunaꞌ meꞌ mimon kanabi-nabihan sampay bay gi sinabbut ni saraꞌ Nabi Musa. Dari labba man waktu si Yahiya bay nagnaꞌ masaplag ngabut sampay batnaa, bohoꞌ binakbul na katakka pamarinta Tuhan. Salla na, luu na pin baw jama jahat naggaꞌ sagannap ma doman tabeꞌ ni pamarinta Tuhan. 15Na kaam ma pakale ni bitsala ku, pahamun bi paayad.
16“Jama ni angkat-angkatan batnaa, yaꞌ ku pandoy nguwalnaꞌ batan awod sila takoleꞌ sinulut. Sila ina meꞌ karuha siga anak-anak ni tabuꞌ ma yaꞌ doman mmeꞌ kuli-kuli san gi oy kuli-kulihan pinōꞌ meꞌ siga soheꞌ da. Batan yuk kasohean soheꞌ da, 17‘Kaam bitu yaꞌ takoleꞌ sinulut. San kami maglami-lami niyup suling, yaꞌ du kam kuhi mmeꞌ magsayaw. San kami bahasa ngalangan-langan mayat, yaꞌ du kam kuhi mmeꞌ magbawuꞌ-bawuꞌ maglindu.’ 18Na kon ku ilay siꞌ bay halling meꞌ looy batan kuwan si Yahiya, bbuwatan na kansang puwasa maka yaꞌ nginum oy maka oy na makalango. Salla na, baꞌ-bāꞌ jama, sineytan lagi ya. 19Pag sunuꞌ ku, Anak Manusiyaꞌ, sukat ku palamud nginum-mangan ni siga tukang ninga sukay ka siga pagkahi da baldusa, baꞌ-bāꞌ jama, lagak na baw ku, boꞌ na, palalango lagi ku. Sugaꞌ biyahun na luu. San du ina pooy meꞌ jama nuwak tōꞌ kami ka si Yahiya, tumatandaꞌ du sina mintu bong soy ngantanan pamiki tuwaꞌ.”
Siya-siya jama ma yaꞌ nawbat
20Na si Isa ilay siꞌ, meka sipat kahaylan-haylan bay pabuwat na ni Korasin ka Betsayda sampay ni Kapelniyum. Salla na, kuwan kaekahan jama ndooy, yaꞌ bay pitsayaꞌ niiya. Maka yaꞌ du sila kuhi nawbat. Dari lay na baw si Isa nusunan sila, 21yuk na, “Kaam, jama man Korasin ka Betsayda, tud siya-siya kam. San meka na sipat kawasa Tuhan bay pakitahan ku kaam, yaꞌ du kam bay kuhi nawbat. Bong siꞌ ilay ndang bay na pinakitahan ni jama Tayil ka Saydon mattoꞌ, hallom na sila bay nawbat. Ndang lay na silay sila matuk karut kasap sampay ngannaan kōk da abu tandaꞌ da sasso ni bay dusa da. 22Sangkon, baan ta kam banahan, pag ina mintu taabut llaw hukuman Tuhan, bohat gi sina mulkaꞌ njataꞌ bi man mulkaꞌ Tuhan njataꞌ siga jama man Tayil ka Saydon.
23“Maka kaam, jama man Kapelniyum, kanna bi mareꞌ inangkat kam pa sulgaꞌ, boꞌ ko, gam pin hiniyakan kam pa jawom nalkaꞌ. Bong siꞌ ilay bay takita meꞌ jama ndooy ni Sodom siga pabuwatan kahaylan-haylan ma bay pabuwat ku ningkaam, mastiꞌ bay jaꞌ tawbatan da dusa da maka daira da masi luu ngabut sampay batnaa. 24Sangkon, baan ta kam banahan, pag ina taabut llaw hukuman Tuhan, bohat gi sina mintu mulkaꞌ njataꞌ bi man bay mulkaꞌ njataꞌ siga jama Sodom.”
25Pus si Isa halling meꞌ looy, yuk na na baw pa Tuhan, “Maꞌ, meꞌ kau Papuꞌ mimon-mimon taꞌ gumi sampay taꞌ langit, magsuku ku ningkau. Batan kabanahan ma bay limbuhan nu ni siga jama ma milang dī da halul-akka ka lawom pangahati, palahil nu na ni jama ma kuhi tinoan meꞌ karuha anak-anak. 26Kon nu nganggantaꞌ meꞌ naa sabap tud numan ni pamiki nu meꞌ looy.”
27Pag-anu, yuk si Isa na baw ni baanan jama ndooy, “Mimon-mimon lay na hinalap meꞌ Mmaꞌ ku niyaku. Yaꞌ luu toon njawom atay ku sarī man Mmaꞌ ku. Damikiyan, yaꞌ du luu toon njawom atay Mmaꞌ ku sarī man aku ka sagannap ma karomanan ku baan ku.
Si Isa muwanan jama pahaliyan
28“Kaam ma tud lamma sampay kabohatan leꞌ kasusahan, pitu kam pa mman ku, boꞌ bi buwanan ku kasannangan njawom atay bi. 29-30Lillaꞌ kam ka baguru jaꞌ kam niyaku, batan pangatayan ku itu diyoꞌ jaꞌ maka lammaꞌ du. Siga panohoan ku itu yaꞌ du awod inasip maka ma sinukuꞌ meꞌ ku ningkaam maggaan du. Boꞌ na, pag toklas na, nammu gi kam kasannangan njawom atay bi.”
12Pasal buwat ni Llaw Pahali
1Na ni disu Llaw Pahali, lay si Isa ka ga mulit na palintas man tinanom poonan taligu.(12.1) Poonan taligu inawnan “wheat” ni pallun Englis. Buwaꞌ wheat ilay meꞌ dagbos pawoy du. Dari pagka lingantu na ga mulit na, lay sila ngattuꞌ buwaꞌ na dangkitiꞌ boꞌ lay kakan da isi na. 2Pag takita meꞌ siga Parisi ndooy, yuk da ni si Isa, “Ndaun doꞌ ba ga mulit nu. Llaw Pahali bitu batnaa. Yaꞌ dari ngattuꞌ ni llaw tuu.”
3Tampung si Isa, “Uy, hantak bitsala bi, maat pabuwatan siga mulit ku meꞌ naa. Bong siꞌ ina bay bana ningkaam, labi na saꞌ maat bay pabuwatan Sultan Daud mattoꞌ. Yaꞌ gi kilay bay tabatsa bi njawom kitab bong oy bay pabuwat na bay jaman da kalingantuhan ka ga soheꞌ na? 4Saꞌ ba, lay ya bay paasok pa jawom langga boꞌ lay paku na tinapay ma bay sinongan pa Tuhan sampay lay du kakan da ka ga soheꞌ na? Mingkan ilay siꞌ, tinapay meꞌ looy tagga ni saraꞌ kinakan leꞌ soysoy sarī man siga imam. Ulihan mandooy, yaꞌ du ga Sultan Daud bay taawnan magsāꞌ. 5Bong ina bean ta pamiki bi, tuktuk siga imam buwat ni langga mehe sasang Llaw Pahali, mastiꞌ maat du. Sugaꞌ yaꞌ du luu kabāꞌ magsāꞌ sila, batan saꞌ ba, bay du tabatsa bi njawom kitab talpaksaꞌ ninsila buwat taat ni langga mehe sampay ni Llaw Pahali?
6“Na kaam ina, ilooy meꞌ punu njawom atay bi yana langga mehe. Sugaꞌ baan ta kam banahan, luu na situ ntuu batnaa du ma patingkat labi man langga mehe. 7Kaam tu, tatammu bi ga nahawi jama ma yaꞌ luu sāꞌ da. Bong ilay siꞌ ndang bay tahati bi palman Tuhan, yaꞌ kam bay os-os manding jama pa kalaatan. Palman ma bay awnan ku ilay siꞌ yana ilooy ma yuk Tuhan,
‘Kainagon ku maaseꞌ kam ni pagkahi bi manusiyaꞌ. Saꞌ ga kulban bi karomanan ku.’(12.7) Kitab Nabi Hoseya 6.6.
8Boꞌ na, ni hāl Llaw Pahali ina, meꞌ aku itu Anak Manusiyaꞌ, luu kapatut ku magbayaꞌ bong oy pataꞌ pinabuwat atawa niyaꞌ ni Llaw Pahali.”
Si Isa ngulian lalla kimoy tangan na
9Pag lakka ga si Isa mandooy, lay sila pilay pa disu langga. 10Ndooy siꞌ, luu disu lalla kimoy tangan na. Dari bbuwatan siga Parisi ndooy maimanan si Isa. Doman sila kasakup bong ya nguliꞌ ni Llaw Pahali mari luu sangdanan man da malkalaꞌ iya. Sangkon tilaw da ni si Isa, “Tuwan, bong kau, dari kitu kitabi ngulian jama sasang Llaw Pahali?”
11Pag tampung si Isa, “Bong kaam, oy pabuwat bi bong luu bili-bili bi bay labuꞌ pa jawom lowang sasang Llaw Pahali? Saꞌ ba, magti angkat bi pa jataꞌ? 12Na baan ta kam banahan, pooy-pooy jaꞌ ina hagaꞌ bili-bili, mas hagaan gi manusiyaꞌ. Sangkon, mastiꞌ pinadari jaꞌ kitabi buwat mahap ni pagkahi tabi manusiyaꞌ minsan ni Llaw Pahali.” 13Dari yuk si Isa man lalla looy ma kimoy tangan na, “Pa-nnatun na tangan nu.” Pag nnat na, sarunduun du ya kasay sampay sibuꞌ na tangan na sikaduwambilaꞌ. 14Pag ndaꞌ siga Parisi meꞌ looy, lay sila lakka man langga, boꞌ da isun bong pooy meꞌ da mapatoy si Isa.
Si Isa sosohoan Tuhan
15Pagka katoonan si Isa niyat siga Parisi looy, lay ya lakka man lahat looy. Jama siꞌ tu sakiyan patuhut niiya. Boꞌ lay gi ya ngulian mimon ma sakihan. 16Sugaꞌ lay sila sinupali meꞌ na yaꞌ nohoꞌ māꞌ bong oy bay pabuwat na ninsila. 17Dari sabap meꞌ looy, lay na binakbul njataꞌ na palman ma ndang bay sinuwatan meꞌ Nabi Isaya pasal Almasi, ilooy ma yuk Tuhan,
18“Ituu itu sosohoan ku ma bay peneꞌ ku. Iya ina kakasi ku ma kasulut banahan niyaku. Patannaꞌ ku sina Rū ku niiya. Maka iya ina mintu masaplag bong pooy meꞌ mimon kabangsa-bangsahan taitung meꞌ ku intong.
19Yaꞌ ya magjawap ka jama. Pag pasampay na umanat na, yaꞌ ya ngahowap atawa mitsala pahaddo ni mayran meꞌ kasohean.
20Manimbang ya ni jama ma kaluuy-luuy. Nabang ya jama ma yaꞌ luu pag-asa da. Yaꞌ ya patagong ngkod-ngkoran yaꞌ gi tumanjataꞌ kaintongan ni sikaliput junyaꞌ.
21Iya na sina mintu inasahan meꞌ jama ni mimon bangsa.”(12.18-21) Kitab Nabi Isaya 42.1-4.
Si Isa maka Belsibul
(Malkus 3.20-30; Lukas 11.14-23)
22Pag-anu siꞌ, luu na baw disu lalla buta ka umaw leꞌ seytan binoo pa mman si Isa. Iya siꞌ tu lay du kaulian meꞌ si Isa sampay ngita na ya maka kabitsala na. 23Pag ndaꞌ siga baanan jama ndooy pabuwatan si Isa, ilooy ma tud inu-inu sila labbasakayi sampay yuk dangan-padangan, “Batiꞌ ta iya na panubuꞌ Sultan Daud ilooy ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan pinapitu.”
24Pag takale siga Parisi bitsala ga jama looy, yuk da, “Ē, kon na bina kapōꞌ seytan man jawom baran jama batan bay ya binuwanan kawasa meꞌ Belsibul,(12.24) Belsibul itu yana Ibilis. panghuluꞌ siga seytan.”
25Sugaꞌ tasayu si Isa du bong oy njawom pamiki da taggahaꞌ lay sila kapahalling meꞌ looy. Dari man na makitahan sila bitsala da yaꞌ luu katuwaꞌ-tuwaan na, yuk na ninsila, “Bong sawpama luu disu sultan, boꞌ raayat na wā sibonoꞌ, saꞌ ba, song hallom yaꞌ na luu takapin raayat na? Atawa pun, bong nnaꞌ ta pa daira, bong mayul na wā magsaggaꞌ ka siga kunsihal na, saꞌ ba, yaꞌ du natas pagkamayul na? Damikiyan, minsan dampalūng, bong buwatan da wā sasaꞌ-manasaꞌ, malaingkan yaꞌ du luu kasongan da. 26Belsibul pun ina, bong ya mapōꞌ pagkahi na seytan, sibuꞌ du ya ka naggaꞌ dī na. Dari yaꞌ du sina natas parinta na.
27“Bong bana bitsala bi Belsibul bay muwanan aku kawasa man ku mapōꞌ siga seytan, soy baw lay muwanan siga mulit bi kawasa man da mapōꞌ seytan? Bong ina meꞌ naa akka bi, san sina siga mulit bi, tabanding da du yaꞌ tuwaꞌ pamiki bi. 28Na sabap Rū Tuhan bay muwanan aku kawasa-kapatut man ku mapōꞌ siga seytan, tumatandaꞌ luu na takka pamarinta Tuhan pa mman bi.
29“Belsibul ilay meꞌ sapantun lalla basag kawasa na wā nganjagahan lumaꞌ na paayad. Yaꞌ luu kaasok lumaꞌ na ngahawasan altaꞌ na bong yaꞌ du bay kalabihan kawasa na. Sugaꞌ bong luu ngantanan kawasa mas mehe man lalla looy, taingkot na lalla looy sampay tahawasan na altaꞌ na.(12.29) Hantak bitsala si Isa, basag gi kawasa na man ni Belsibul. Sangkon tapōꞌ na siga seytan man jawom baran jama.
30“Soysoy yaꞌ mmeꞌ niyaku, mastiꞌ nguntra aku. Maka soysoy yaꞌ nabangan aku ngaliyun jama pa jawom okoman Tuhan, malaingkan malawak sila jama mman na.
31“Baan ta kam banahan, san gi sina oy dusa manusiyaꞌ sampay bitsala da pangka pa Tuhan, dari gi pinuwasan. Sugaꞌ soysoy ina māꞌ pabuwatan Rū Sutsiꞌ yana pabuwatan seytan, mastiꞌ yaꞌ na ya koleꞌ kaampunan. 32Damikiyan, soysoy ina mitsala pangka ni kapasal Anak Manusiyaꞌ, taampun gi du meꞌ Tuhan. Sugaꞌ soysoy ina māꞌ pabuwatan Rū Sutsiꞌ yana pabuwatan seytan, mastiꞌ yaꞌ na ya koleꞌ kaampunan saumu-umu.”
Ni buwaꞌ na takila ta na bong poon kayu mahap atawa maat
33Yuk si Isa lagi ninsila, “Manusiyaꞌ ina meꞌ karuha poon kayu. Tiyap-tiyap poon kayu mahap, mastiꞌ buwaꞌ na ina mahap du. Sugaꞌ bong ina poon kayu maat, mastiꞌ buwaꞌ na maat du. Sangkon ni buwaꞌ na takila bi jaꞌ sina bong poon kayu mahap atawa maat.
34“Kaam tu siga Parisi, subay ga baanan sō latsunan. Yaꞌ kam kabitsala mahap sabap maat jaꞌ pangatayan bi. Batan oy-oy ina njawom atay manusiyaꞌ, inaa du sina pōꞌ man jawom behe da. 35Jama mahap ina, mahap du kawul-piil da sabap kahapan jaꞌ kinanna njawom atay da. Boꞌ jama maat ina, maat du kawul-piil da sabap pannoꞌ atay da leꞌ kalaatan. 36Baan ta kam banahan, pag taabut llaw hukuman, mimon ina mintu manusiyaꞌ paawop na pa Tuhan magsabanna ni mimon bitsala da ma yaꞌ bay pataꞌ pinōꞌ. 37Ni llaw looy ilay mintu, bay bitsala bi yana pindoga man bi initung meꞌ Tuhan intong atawa kalabuan hukuman.”(12.37) Ndaun Rom 10.9-10.
Si Isa sinohoꞌ mōꞌ sipat kawasa Tuhan
(Malkus 8.11-12; Lukas 11.29-32)
38Pag-anu, kuwan siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi, yuk da ni si Isa, “Tuwan Guru, pakitahan teꞌ kami sipat kawasa mari luu buktiꞌ kau bay pinapitu meꞌ Tuhan.”
39Sugaꞌ tampung si Isa, “Tud maat jama angkat-angkatan batnaa. Yaꞌ sila kanaalla pa Tuhan. Yaꞌ sila kuhi pitsayaꞌ bong sila yaꞌ bay pinakitahan sipat kawasa. Sugaꞌ yaꞌ du sila pinakitahan sipat sarī man meꞌ ilooy ma bay katuwaꞌ ni Nabi Yunus mattoꞌ. 40Batan yana meꞌ iya tallum bahangi tallu ngallaw bay njawom battong daying mehe, boꞌ na pōꞌ, damikiyan Anak Manusiyaꞌ pun itu mintu, tallum bahangi tallu ngallaw du njawom kubu, boꞌ na pōꞌ du.
41“Na jama angkat-angkatan batnaa itu, pag taabut llaw hukuman Tuhan, luu na sina mintu siga jama man Niniba naksi sila. Kon da naksi batan pag bay jaꞌ takale da umanat Nabi Yunus mattoꞌ, tud bay paruli da sampay lay na tawbatan da dusa da. Boꞌ jama angkat-angkatan batnaa itu, luu na ntuu ni awpan da patingkat gi man Nabi Yunus, sugaꞌ yaꞌ san paruli da bitsala na. 42Maka ni llaw hukuman ina, luu gi sina mintu danda mattoꞌ, yana bay panghuluꞌ ni lahat Seba naksi angkat-angkatan batnaa du. Kon na ilay mintu naksi sila batan iya, atas na bay palintas luꞌ pitu pa Israil lakka man dambilaꞌ junyaꞌ bong pin ya kale jaꞌ tōꞌ Sultan Sulayman. Boꞌ angkat-angkatan batnaa itu, luu na batnaa ni awpan da patingkat labi man Sultan Sulayman, sugaꞌ yaꞌ san paruli da bitsala na.”
Tabiat siga seytan pag lay pinōꞌ
43Maka yuk si Isa lagi, “Bong luu seytan bay pinōꞌ man jawom baran jama, magti sina ya pa lahat yaꞌ maglumaꞌ ma yaꞌ bohean miha pahaliyan na. Sugaꞌ bong ina ya yaꞌ nammu, 44honaꞌ-honaꞌ na, gam na ya pabeleng pa bay limpaꞌ na njawom baran jama looy. Dari pag takka na, takita na na jama looy meꞌ sapantun lumaꞌ lassa, bay na pinatimmos boꞌ yaꞌ lagi magjama.(12.44) Jama looy ilay siꞌ ma bay pinōꞌ seytan na kaulian na. Sugaꞌ bong ya yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, yaꞌ luu Rū Sutsiꞌ njawom baran na. Dari baran na meꞌ sapantun lumaꞌ yaꞌ magjama. Sangkon luu gi dapat seytan pabeleng pa jawom baran na.45Dari magti seytan looy ngaddoꞌ siga pagkahi na pituꞌ seytan maat gi man iya, boꞌ boo na balik pa bay limpaꞌ na maglumaꞌ. Pag toklas na, jama looy ma bay sineytan, malasahi gi man sibuwa. Bong nnaꞌ ta pa jama ni angkat-angkatan batnaa, tud malasahi sina mintu sila sabap yaꞌ sila bay kuhi pitsayaꞌ ni kabanahan.”
Sagannap ma inawnan paglūng si Isa
(Malkus 3.31-35; Lukas 8.19-21)
46Sasang si Isa masi na pin mitsala ni jama njawom disu lumaꞌ, takka na baw nneꞌ na ka ga danganakan na. Ngagad na pin sila ni poan batan doman sila magbitsala ka iya. 47Dari luu bay maan si Isa, yuk na, “Tuwan, alay la nneꞌ nu ka ga danganakan nu nangge ni poan. Doman konoꞌ sila magbitsala ka kau.”
48Pag tampung si Isa, “Ohoꞌ, sugaꞌ meꞌ ku ngingat, saꞌ sat sila nneꞌ ku ka ga danganakan ku.” 49Pag-anu siꞌ, lay tinōꞌ meꞌ na ga mulit na maka yuk na, “Siga jama tuu pun itu bilang ku du nneꞌ ku ka ga danganakan ku. 50Batan sagannap ma mean kahandak Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ, sila pun ina bilang ku du ga danganakan ku ka nneꞌ ku.”
13Dalil pasal jama naburan bani
1Ni llaw looy du siꞌ, lay na baw si Isa duwai man taꞌ lumaꞌ, boꞌ na pilay pa bihing Danaw Jalil. 2Na ndooy siꞌ, pagka sakiyan na jama kumpo ni bihing na, lay ya dutai sampay ningkōꞌ taꞌ bagung ma tapit ni bihing. Kuwan baanan ga jama looy siꞌ tu, lay na jaꞌ ndooy ni tapiyan pakale niiya. 3Iya siꞌ bay nōꞌ, meka dalil bay pakoy na. Disu meꞌ tuu, yuk na,
“Pakale doꞌ kam. Luu disu jama lay naburan bani ni huma na. 4Pag sabud na, kasohean lay tumiluꞌ pa tangngaꞌ lān sampay lay katis kinakan meꞌ siga manuk-manuk. 5Kuwan kasohean bani, lay tumiluꞌ pa jawom kabatuhan, dangkitiꞌ du tanaꞌ na. Dari lay pasapput deꞌ-dēꞌ tomoꞌ bani looy sabap yaꞌ bay lawom man da njawom tanaꞌ. 6Sugaꞌ pag pasuꞌ jaꞌ llaw, yaꞌ hallom lay du lūs tinanom looy sampay lay na ngalayu sabap yaꞌ bay nganggamut pa lawom. 7Kuwan kasohean bani lay tumiluꞌ pa jawom lumput itingan. Pag tomoꞌ na, pasulig du lumput looy sampay lay jaꞌ limbo meꞌ lumput. 8Kuwan kasohean bani lay tuwaꞌ ni tanaꞌ mahap. Dari siꞌ, mahap meꞌ da sulig sampay lay na buwaꞌ. Kasohean, eka buwaꞌ na njawom dampoon lipat min tallumpūꞌ, kasohean lipat min nnompūꞌ, kuwan kasohean, sampay lipat min dahatus.” 9Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Kaam ma pakale ni bitsala ku, pahamun bi paayad.”
Maksud si Isa ngandalil
(Malkus 4.10-12; Lukas 8.9-10)
10Pag-anu siꞌ, pasōng na baw pa mman si Isa siga mulit na nilaw, yuk da, “Tuwan, ongoy ko lay la ngandalil man nu noan sila?”
11Tampung si Isa, “Kon meꞌ looy sabap pangahati pasal pamarinta Tuhan ma yaꞌ gi bay lahil maruhuꞌ, ndean na ningkaam, saꞌ ninsila. 12Batan soysoy ina pitsayaꞌ niyaku sampay nganna bitsala ku, mastiꞌ sinampunan na pin pangahati na paeka. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ doman pitsayaꞌ niyaku, san luu pangahati na dangkitiꞌ, song hallom llakkahan du. 13Sangkon ngandalil jaꞌ ku man ku noan sila, batan san luu mata da, yaꞌ du sila ngandaꞌ. San luu tinga da, yaꞌ du sila pakale maka yaꞌ du sila ngahati. 14Dari njataꞌ da lay na binakbul palman ma bay sinuwatan meꞌ Nabi Isaya maruhuꞌ-ruhuꞌ, ilooy ma yuk Tuhan,
‘Sigi-sigi sila pakale sugaꞌ yaꞌ du sila kuhi kahati. Wā sila ngandaꞌ sugaꞌ yaꞌ du sila kakila.
15Batan ni katohas kōk da, lay na sompong da tinga da maka lay na pakaddom da mata da. Bong siꞌ saꞌ meꞌ looy, mastiꞌ ngita na sila, kale sila sampay kahati sila. Boꞌ na, mastiꞌ nawbat jaꞌ sila, boꞌ taulian ku pangatayan da.’ ”(13.15) Kitab Nabi Isaya 6.9-10.
16Pag-anu, yuk si Isa lagi ni ga mulit na, “Boꞌ kaam ina, njawom supaat kam sabap tahati bi inaa ma takale bi maka takita bi. 17Baan ta kam banahan, meka silay nabi ka ga jama intong mattoꞌ tud bay doman ngita ituu ma takita bi batnaa, sugaꞌ yaꞌ gi bay luu dapat da. Tud bay sila doman kale ituu ma takale bi batnaa sugaꞌ yaꞌ gi du bay luu dapat da.”
Si Isa makkasan kamaatunan dalil looy pasal jama naburan bani
(Malkus 4.13-20; Lukas 8.11-15)
18Pag-anu yuk na, “Pakale kam paayad mari tahati bi kamaatunan bay dalil looy siꞌ pasal jama naburan bani. 19Bani looy ilay siꞌ yana umanat Tuhan pinasaplag. Kuwan tanaꞌ ni tangngaꞌ lān man bani looy bay tumiluꞌ, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan sugaꞌ yaꞌ tahati da. Dari takka du Ibilis boꞌ na ngandagmit umanat looy man jawom atay da.
20“Kuwan tanaꞌ looy ma njawom kabatuhan man bani looy bay tumiluꞌ, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan sampay magti pitsayaꞌ ni kagāk da. 21Sugaꞌ pagka yaꞌ bay nganggamut pa lawom umanat looy njawom atay da, yaꞌ du hallom tatasan da pitsayaꞌ. Pag luu jaꞌ kabinsanaan atawa laug tuwaꞌ njataꞌ da sabap meꞌ da pitsayaꞌ ni umanat Tuhan, siglaꞌ du sila patatak.
22“Kuwan tanaꞌ looy ma meka lumput itingan na man bani looy bay tumiluꞌ, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan sampay pitsayaꞌ, sugaꞌ wā sila hanggaw ni hāl meꞌ da llum ni junyaꞌ. Taboo-boo sila magsiꞌ meꞌ napsu da ni sīn. Dari song hallom, umanat Tuhan njawom atay da, bong dalil ta pa tinanom, lay na limbo leꞌ lumput sampay yaꞌ du buwaꞌ.
23“Boꞌ tanaꞌ looy ma mahap man bani looy bay sinaburan, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan, boꞌ tahati da sampay kinanna meꞌ da. Pag toklas na, jinisan kaayaran takita ni kaallum da. Kaayaran da ina, bong dalil ta pa tinanom, kasohean buwaꞌ lipat min tallumpūꞌ, kasohean lipat min nnompūꞌ, kuwan kasohean sampay lipat min dahatus.”
Lumput ka bani mahap
24Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa ngandalil pabalik, yuk na, “Luu disu lalla lay naburan bani mahap ni jawom huma na. 25Pag disu sangom njawom na tuli, luu na baw banta na lay naburan bigi lumput ni jawom huma na. 26Pag tomoꞌ jaꞌ siꞌ tinanom na, meka na du lumput bay tomoꞌ. 27Dari yuk ga tindog jama looy ma dapu huma, ‘Tuwan, saꞌ ba, bani mahap jaꞌ bay saburan tabi ni huma nu? Ongoy lay la meka na lumput na?’
28“Tampung jama looy ma dapu huma, ‘Inaa bina man kapandoyan banta ku.’
“Yuk ga tindog na, ‘Tuwan, pooy karomanan nu, lumputan kami na?’
29“Pag tampung jama dapu huma looy, ‘Daa na ba lumputan bi taggahaꞌ tabeꞌ jaꞌ ga tinanom ku. 30Bbiyahun bi na doꞌ paehe saliꞌ-saliꞌ. Dari pag mintu taabut ngattom, sohoꞌ ku sa pinaduhuꞌ llumputan ni siga tukang ngattom, boꞌ sohoꞌ ku kinumpo lumput na tinunu. Pag-anu, boꞌ sohoꞌ ku na kinattom buwaꞌ na boꞌ inannaꞌ ni jawom buriga ku.’ ”
Pamarinta Tuhan ndalil pa bigi mustard tinanom
(Malkus 4.30-32; Lukas 13.18-19)
31Pag-anu, lay na baw si Isa ngandalil pabalik, yuk na, “Pamarinta Tuhan ina meꞌ karuha bigi mustard bay tinanom njawom huma. 32Minsan lannik bigi looy man sikamimon, pag sulig na, iya gi pinakamehe man mimon jambangan ndooy sampay lay na dari kayu. Maka pinagsangan na meꞌ siga manuk-manuk engas na.”
Pamarinta Tuhan ndalil pa pasulig
(Malkus 4.33-34; Lukas 13.20-21)
33“Damikiyan,” yuk si Isa, “pamarinta Tuhan ina meꞌ karuha pasulig pinalamud meꞌ danda njawom disu undam taligu. Minsan dangkitiꞌ du bay inannaꞌ, pag ngassob na, pasulig du mimon addunan na.”
34Na siga dalil meꞌ looy ilay siꞌ, meka bay pinōꞌ meꞌ si Isa man noan baanan jama ndooy. Tuktuk na noan sila, wā ya ngandalil. 35Sabap meꞌ looy, lay na binakbul palman Tuhan ma bay sinuwatan meꞌ disu nabi njawom kitab, ilooy ma yuk na,
“Bbos-bbos ngandalil jaꞌ ku man ku noan sila siga pakaradjaan ma ndang bay llimbuhan labba man jaman junyaꞌ bay pinapayak.”(13.35) Kitab Jabul 78.2.
Kamaatunan dalil looy pasal lumput ka bani mahap
36Pag lupus si Isa magnasihat, lai na mbanan na siga baanan jama ndooy boꞌ na paasok pa jawom disu lumaꞌ. Kuwan siga mulit na, lay du mmeꞌ niiya boꞌ da nohoꞌ binaan, yuk da, “Tuwan, bong dari, pahatiyan doꞌ kami kamaatunan dalil looy siꞌ pasal lumput ni huma.”
37Tampung si Isa, “Jama looy ilay siꞌ ma naburan bani mahap yana aku, Anak Manusiyaꞌ. 38Huma looy yana junyaꞌ tuu. Siga bani ma mahap, yana sukuꞌ Tuhan njawom pamarinta na. Kuwan lumput looy, yana jama ma sukuꞌ Ibilis. 39Banta ma naburan lumput yana Ibilis. Timpu ngattom, yana llaw dambuli. Maka sagannap ma tukang ngattom yana siga malaikat. 40Yana meꞌ siga lumput kinumpo boꞌ tinunu, meꞌ naa du sina mintu katuwaꞌ ni mimon jama ma bay takawum meꞌ Ibilis pag taabut llaw dambuli. 41Bbuwatan Anak Manusiyaꞌ itu mintu nohoꞌ siga malaikat na pitu pa junyaꞌ ngumpo sikamimon ma bay moo-moo pagkahi da buwat dusa sampay mimon ma yaꞌ mean siga panohoan na. 42Pag-anu, hiniyakan na sila pa jawom api nalkaꞌ. Boꞌ ndooy na sila mag-ulawi sampay magkattop naggaan paddi. 43Boꞌ sagannap ma intong, nahayaꞌ na sina mintu meꞌ karuha mataallaw njawom pamarinta Mmaꞌ da Tuhan. Na kaam ma pakale ni bitsala ku, pahamun bi paayad.”
Pamarinta Tuhan ndalil pa altaꞌ hagaan
44Pag-anu, ngandalil na baw si Isa pabalik, yuk na, “Pamarinta Tuhan ina meꞌ sapantun altaꞌ hagaan bay llabbong ni jawom tanaꞌ. Pag lay tatammu jama, lay na baw llabbong meꞌ na pabalik. Dari ni kaehe gāk na, lay na paballihan na altaꞌ na sikamimon boꞌ lay balli na tanaꞌ looy.
Pamarinta Tuhan ndalil pa mutsaꞌ
45“Damikiyan, pamarinta Tuhan ina meꞌ tuu karuha na: Luu disu tukang malli mutsaꞌ, bbuwatan na ngalataan lahat miha siga mutsaꞌ mahap. 46Pag lay jaꞌ ya nammu disu ma biddaꞌ na ayad na, lay na bballihan na altaꞌ na sikamimon, boꞌ lay du balli na mutsaꞌ looy.
47“Maka Pamarinta Tuhan ina meꞌ tuu karuha na: Luu siga jama mukut njawom danaw, boꞌ meka jinisan daying lay takoleꞌ da. 48Lapat jaꞌ siꞌ pukut da meꞌ daying, lay na jaꞌ guyud da pa tapiyan. Pag-anu, boꞌ lay na penean da daying da. Sagannap ma mahap, lay inisi njawom siga bakaꞌ, kuwan ma maat, lay jaꞌ tinimanan meꞌ da. 49Na meꞌ naa du sina mintu pag taabut llaw dambuli. Pag takka siga malaikat, sinakkat na meꞌ da manusiyaꞌ ma maat ka ma intong. 50Kuwan ma maat, hiniyakan na meꞌ malaikat pa jawom api nalkaꞌ. Maka ndooy na sila mag-ulawi sampay magkattop naggaan paddi.”
51Pag-anu siꞌ, tinilaw na baw meꞌ si Isa ga mulit na, yuk na, “Tahati bi kilay siꞌ sikamimon bay halling ku?”
Tampung da, “Ohoꞌ, Tuwan.”
52Pag-anu, yuk si Isa, “Soysoy ina guru lahal ni kitab kanabi-nabihan, boꞌ isbat na lagi tōꞌ ku pasal pamarinta Tuhan, sibuꞌ du ya ka jama dayahan. Bila ya magnasihat, dansusun du ya ka jama makitahan siga pagkahi na altaꞌ na ma bahau ka altaꞌ na man maruhuꞌ-ruhuꞌ lagi.”
Jama Nasaret yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa
53Pag lupus si Isa bay ngandalil, lay na ya lakka 54boꞌ na pilay pa daira man na bay sulig. Ndooy siꞌ, lay ya magnasihat njawom langga da. Pag lay jaꞌ takale ga jamaa ndooy, tud bay inu-inu sila. Yuk da padisu-padisu, “Ninggai na la man na bay koleꞌ pangahati lawom meꞌ naa ka kawasa na mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan? 55Iya bina anak tukang kayu looy sadjaꞌ maka katoonan tabi du nneꞌ na si Mariyam maka siga danganakan na si Yaꞌkub, si Yusup, si Saymon maka si Judas. 56Sampay ga danganakan na ma danda dambuwaꞌ du tabi lahat. Pooy lay la meꞌ na bay kapabuwat meꞌ looy siꞌ labbasakayi?” 57Dari labba man waktu looy na siꞌ, sarī na jaꞌ parasahan da niiya.
Pag-anu, ilooy ma yuk si Isa ninsila, “Bong inawnan nabi, mastiꞌ binantug jaꞌ sina paninggai-paninggai jaꞌ ya. Sugaꞌ bong kinawnan jama ni daira man na bay sulig, minsan paglūng na mismu, yaꞌ du mag-arat niiya.” 58Dari yaꞌ na meka pakaradjaan kahaylan-haylan bay pabuwat na ndooy sabap yaꞌ sila pitsayaꞌ niiya.
14Kapatoy si Yahiya ma Tukang Mandi
1Na jaman looy du siꞌ, kuwan si Herod,(14.1) Gubnul Herod ilay pinag-awnan Gubnul Herod Antipas. Iya anak Sultan Herod ma bay marinta ni bay waktu si Isa bay pinamaddihan. yana gubnul ndooy ni Jalil, lay du kaakahan pasal siga pakaradjaan bay pabuwat si Isa. 2Dari yuk na ni siga tindog na, “Kumpas ku si Isa ilay, ilooy na si Yahiya ma Tukang Mandi llum na baw pabalik. Ilooy na silay man na ngantanan kawasa mōꞌ ga pabuwatan kahaylan-haylan.”
3Ngkon ilay Gubnul Herod bay mitsala meꞌ looy sabap hanggaw na ya pagka iya bay nohoꞌ si Yahiya sinungkuban sampay iningkotan boꞌ njīl. Kon na ilay bay nungkub sabap daran ya bay sinahawi meꞌ si Yahiya pasal kalaatan na bay ngagaw nda ariꞌ na si Pilip binuwat nda na. Awon danda looy siꞌ si Herodiyas. 4Dari bay halling si Yahiya ni Gubnul Herod, “Tagga bina ni saraꞌ bong ko sitampu ka nda danganakan nu.” 5Dari labba mandooy, doman na jaꞌ Gubnul Herod mapatoy si Yahiya. Sugaꞌ hanggaw ya taggahaꞌ hiluhalaꞌ na baw siga raayat na batan pitsayaꞌ sila si Yahiya disu nabi.
6Sugaꞌ meꞌ tuu silay bay kadari na. Pag taabut haliyan buwan man Gubnul Herod bay pinamaddihan, lay ya ballang mehe. Ni paballangan looy siꞌ, kuwan anak si Herodiyas ma budjang, lay ngiluk ni awpan Gubnul Herod ka ga bisita na. Dari siꞌ, ni kagāk Gubnul Herod ni ilukan na, 7lay na ga ya nganjanjiꞌ muwanan budjang looy oy-oy paku na, boꞌ lay lagi sinapahan. 8Dari siꞌ, ilooy bay sohoꞌ si Herodiyas pinaku ni anak na yana takōk si Yahiya. Dari yuk budjang looy ni Gubnul Herod, “Tuwan, deanun na aku takōk si Yahiya ma Tukang Mandi binoo pitu taꞌ tām.”
9Pag takale jaꞌ meꞌ Gubnul Herod paku na, tud bay sasso ya. Sugaꞌ pagka bay ya napa ni awpan siga bisita na, lay du sohoꞌ na nduwan budjang looy. 10Dari lay du sohoꞌ na pinonggolan kallong si Yahiya ndooy njawom jīl. 11Pag-anu siꞌ, lay na inannaꞌ kōk na njataꞌ tām boꞌ binoo pa mman budjang looy. Luu jaꞌ siꞌ mman na, lay na dean na pa mman nneꞌ na. 12Taaka jaꞌ siꞌ meꞌ ga mulit si Yahiya, ilooy ma lay na kaddoꞌ da mayat na sampay lay na kinubu. Pag lupus, lay na sila pilay maan si Isa.
Si Isa makan jama labi lima libu
(Malkus 6.30-44; Lukas 9.10-17)
13Na pag taaka si Isa lay na pinapatoy si Yahiya, lay ya song pilay taꞌ kumpit ka ga mulit na pa lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ supaya sila-sila jaꞌ ndooy. Sugaꞌ pag taaka jaꞌ siꞌ meꞌ siga baanan jama lay na ga si Isa lakka, lay du sila patuhut lumān nusu bihing danaw jaꞌ. 14Pag dungguꞌ ga si Isa, ngita na ya sakiyan jama ngagad iya. Dari siꞌ, kapaluuy ya ninsila sampay lay na ulian na sagannap ma sakihan.
15Pag taabut kohap, pasōng na siga mulit si Isa pa mman na, yuk da, “Tuwan, kohap na bitu la lahat. Boꞌ lahat tuu bitu lau-lau. Daa busung, sohoun na ga jama looy pilay pa kakawum-kawman lahat tuu mallihan dī da kinakan.”
16Sugaꞌ yuk si Isa, “San bina sila yaꞌ na lakka. Kaam sa makan sila.”
17Yuk siga mulit na, “Uy la, limam batang du bitu tinapay tabi ka duwa lisu du daying!”
18Yuk si Isa ninsila, “Boonun bi pitu tinapay looy maka daying na.” 19Pag-anu siꞌ, lay sohoꞌ na ga baanan jama looy ningkōꞌ ni jataꞌ kuhun. Lay jaꞌ siꞌ sila ningkōꞌ, lay kaddoꞌ na tinapay looy sikalimam batang ka daying looy sikaduwa, boꞌ na pahangad pa taꞌ langit sambayan na muwan pagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, pinong-pōng na meꞌ na ga tinapay looy ka ga daying na, boꞌ lay songan na pa mman siga mulit na nohoꞌ ndean ga baanan jama looy. 20Dari siꞌ, lay na sila sikamimon mangan sampay sso na ga sila. Pag lupus, luu gi bay pumpung da sapu-duwa bakaꞌ pannoꞌ leꞌ pisan tinapay ka daying bay takapin. 21Boꞌ eka ga jama looy siꞌ bay mangan, luu ga lima libu kalallahan, sarī gi karandahan ka ga anak-anak.
Si Isa lumān taꞌ kuwit boheꞌ
(Malkus 6.45-52; Yahiya 6.15-21)
22Paddus na pin sila mangan, lay na baw sohoꞌ si Isa ga mulit na dutai taꞌ kumpit nohoꞌ duhuꞌ man iya palintas pa dambilaꞌ danaw. Kuwan iya, lay doꞌ tamban mapoleꞌ ga baanan jama looy. 23Lay jaꞌ siꞌ moleꞌ siga jama looy, lay na baw si Isa patukad pa taꞌ punu dangan-dangan na maku duwaa pa Tuhan. Pag taabut sangom, masi du ya lundooy dangan-dangan na. 24Kuwan ga mulit na ma taꞌ kumpit, lawak na man bihing. Kaawran na sila sabap landos na baliyu ndooy maka mehe na lamba nimpok kumpit da.
25Pag deꞌ subu, lay na si Isa patuhut ninsila lumān jaꞌ taꞌ kuwit boheꞌ. 26Pag takita da si Isa lumān taꞌ kuwit boheꞌ, tud bay kaumagaran sila sabap panganna da tubangkit ya sampay killahap na ga sila.
27Sugaꞌ magti ya mitsala, yuk na, “Daa na kam ba tawu. Aku bitu. Njawom iman kam.”
28Dari ilooy ma ngalingan na si Pitel, yuk na, “Tuwan, bong tud bana du kau na, sohoun doꞌ ku lumān taꞌ kuwit boheꞌ pa mman nu.”
29Tampung si Isa, “Tu na ko.” Pag-anu, duwai na si Pitel boꞌ na lumān taꞌ kuwit boheꞌ tiluꞌ pa mman si Isa. 30Sugaꞌ pag ndaꞌ na landos baliyu, takkahan tawu du ya sampay tumallob na ya sambayan na killahap, yuk na, “Tuwan, tabangun ku!” 31Dari magti du si Isa ngahelaꞌ iya, boꞌ na halling, “Kulang bitu pangando nu. Ongoy ko lay siꞌ hawal-hawalan?”
32Pag dutai da pa taꞌ kumpit, sarunduun du lay patagong baliyu looy. 33Pag-anu, ilooy ma lay si Isa sinumba meꞌ siga mulit na, yuk da, “Tud bana-bana du kau Anak Tuhan.”
Si Isa ngulian jama ndooy ni Genesaret
34Takka jaꞌ siꞌ sila pa dambilaꞌ danaw, lay sila parungguꞌ ndooy ni Genesaret. 35Pag duwai si Isa man taꞌ kumpit, takila ya meꞌ siga jama ndooy. Dari lay sila ngalataan lahat mahati luu na takka si Isa. Dari mimon jama ma sakihan ndooy lay na binoo pa mman na. 36Boꞌ lay gi sila muhun niiya bong ya dari pinurut san lasa ni bihing-bihing juba na. Dari siꞌ, soysoy bay kapurut juba na, magti du kaulian.
15Si Isa nahawi siga Parisi
1Na disu llaw, luu na baw bay pilay pa mman si Isa baanan ga Parisi ka ga guru saraꞌ agama lakka man Jerusalem. Tilaw da niiya, 2“Ga mulit nu mangan, ongoy doꞌ ina lanan meꞌ da ngosoan tangan da, yaꞌ san ikut da aturan kabboꞌ-bboan tabi?”
3Tampung si Isa, “Kaam tu, basag baw kam mean siga aturan ma bay jaꞌ tinulun-tulun meꞌ manusiyaꞌ, sugaꞌ bong baw panohoan Tuhan, baꞌ-bāꞌ bi, dari san langga tabi. 4Saꞌ ba, luu panohoan Tuhan, ilooy ma yuk na, ‘Pag-aratan bi induꞌ-mmaꞌ bi?’ Maka, ‘Soysoy bay mitsala pangka ni mmaꞌ na atawa nneꞌ na subay pinapatoy.’ 5Boꞌ ningkaam, sarī na baw meꞌ bi nōꞌ. Baꞌ-bāꞌ bi, bong induꞌ-mmaꞌ maku tulung man anak da, dari san anak da maan sila, ‘Yaꞌ luu sīn ku man nabangan kaam batan ilooy ma luu, lay na pinasarī meꞌ ku para ni Tuhan.’ 6Dari sabapan tōꞌ bi ina, luu na sina jama yaꞌ na mag-arat ni induꞌ-mmaꞌ da. Pagka meꞌ naa, saꞌ ga bina oy, talloban bi palman Tuhan bong pin tapaantup bi jaꞌ aturan bi. 7Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ bina kam sutsiꞌ. Tud lay bana tuwaꞌ pa kaam palman ma bay sinuwatan meꞌ Nabi Isaya, ilooy ma yuk Tuhan,
8‘Ga jama tuu maehe aku ni behe da sadjaꞌ. Sugaꞌ njawom atay da, yaꞌ luu aseꞌ da niyaku.
9Yaꞌ du luu pūs sumba da niyaku. Baꞌ-bāꞌ da tōꞌ da lakka man aku, boꞌ ko, lay jaꞌ pinabuwat-buwat meꞌ manusiyaꞌ.’ ”(15.8-9) Kitab Nabi Isaya 29.13.
Oy mattan makatamak ni jama?
10Pag-anu, lay na baw sohoꞌ si Isa baanan ga jama ndooy patapit. Luu jaꞌ siꞌ, yuk na ninsila, “Pakale doꞌ kam ka hatiyun bi banahan bitsala ku. 11Saꞌ ba, luu halling jama, ‘Daa ko mangan inaa batan katamak sina ningkau?’ Sugaꞌ meꞌ tuu baw meꞌ ku ka kaam: Saꞌ sina ilooy ma inisi njawom behe makatamak ni jama. Arapun ilooy ya makatamak yana siga pakaradjaan ma pōꞌ man behe da.”
12Pag lupus si Isa mitsala, pasōng na baw siga mulit na pa mman na, yuk da, “Tuwan, tabista nu kilay siꞌ dugahan siga Parisi looy ni bay bitsala nu nsiniꞌ?”
13Pag tampung si Isa, “Sila ina meꞌ sapantun tinanom ma saꞌ Mmaꞌ ku bay nanom. Dari bbos-bbos ina llugutan du meꞌ na. 14Sila ina guru awam noan jama awam. Sibuꞌ du sina karuha da ka jama buta nondaꞌ jama buta. Boꞌ jama buta ina, bong nondaꞌ pagkahi na buta, mastiꞌ labuꞌ pa jawom lowang jaꞌ sikaduwa.”
15Dari yuk si Pitel ni si Isa, “Tuwan, pahatiyan doꞌ kami la bitsala nu ni kapasal pakaradjaan ma katamak ni jama.”
16Yuk si Isa, “Hati, sampay kaam, yaꞌ gi du kahati? 17Yaꞌ kina tahati bi oy-oy inisi pa jawom behe jama yaꞌ katamak niiya? Batan inaa du katiluan na battong, boꞌ na pōꞌ du man jawom baran. 18Sugaꞌ inaa ma pōꞌ man behe jama meꞌ sapantun bitsala maat, inaa ya makatamak niiya, batan poonan na yana atay na. 19Batan luu du lakka man jawom atay jama pamiki maat ma moo jama mapatoy maka magjina, buwat kasabuhan danda-lalla, nangkaw, ngandustaꞌ maka mitna. 20Siga pabuwatan meꞌ looy ilay, ilooy ya katamak ni jama. Sugaꞌ bong jama mangan yaꞌ bay ngosoan tangan na ni lanan kabboꞌ-bboan, yaꞌ du makatamak niiya.”
Pangando danda saꞌ bangsa Yahudi ni si Isa
21Pag-anu, lay na baw ga si Isa lakka mandooy, boꞌ da pilay pa bihing siga daira inawnan Tayil maka Saydon. 22Ndooy siꞌ, luu disu danda bangsa Kanan lay pilay pa mman si Isa nganjunjung, yuk na, “Ū Tuwan, panubuꞌ Sultan Daud, panimbangan doꞌ ku sabap tud malasahi la anak ku bay inasok meꞌ seytan.” 23Sugaꞌ yaꞌ san nampung si Isa. Dari pagka amu-amu danda looy patuhut boꞌ hibuk lagi ngalingan, yuk siga mulit si Isa, “Tuwan, danda naa la nasat jaꞌ. Daa busung, sohoun na ba ya lakka.”
24Pag-anu yuk si Isa ni danda looy, “Aku itu bay pinapitu meꞌ Tuhan nabang bangsa Israil jaꞌ. Sila ina sibuꞌ du ka baanan bili-bili lay lingu.”
25Sugaꞌ gam pin lay gi pasōng danda looy pa mman si Isa, boꞌ na sujud ni awpan na sambayan na halling, “Ndūꞌ Tuwan, tulungun doꞌ ku ba!”
26Dari pagka doman si Isa nongkad bong pooy basag pangando danda looy niiya, yuk na, “Subay bangsa Yahudi doꞌ paruhuꞌ ku tinabang. Bong ina kau ya paruhuꞌ ku, sibuꞌ du ka bay kaddoꞌ ku kinakan sinukuꞌ ni siga anak ku, boꞌ ndean na baw siga idoꞌ.
27“Bana sina Tuwan,” yuk danda looy, “sugaꞌ minsan siga idoꞌ ndiyoꞌ lumaꞌ, luu du bahagiꞌ da san lasa mimis labuꞌ man taꞌ lamisahan papuꞌ da.”
28Yuk si Isa ni danda looy, “Nang, biddaꞌ na baw bitu basag pangando nu. Duwan ta na ko.” Dari paddus na pin halling na, magti du kaulian anak na.
Meka jama kaulian meꞌ si Isa
29Na pag lakka ga si Isa man lahat looy, lay na baw sila lumān nusu bihing Danaw Jalil, boꞌ da patukad taꞌ disu punu. Takka ndooy, lay si Isa ningkōꞌ. 30Sasang da ndooy, sakiyan na baw jama patiluꞌ pa mman na moo ga jama tongkaꞌ, ka jama buta, jama pengkol ka jama umaw, sampay jama saki leꞌ kajinisan. Pag takka da pa mman si Isa, lay nnaꞌ da sagannap ma saki ni awpan na. Dari siꞌ lay du ulian si Isa sikamimon. 31Pag takita leꞌ baanan jama ndooy ga jama bay umaw kabitsala na, ma pengkol ka tongkaꞌ kapalān na paayad, maka jama buta ngita na, tud bay haylan sila. Dari lay na ga sila mudji Tuhan. Yuk da, “Pudji tabi Tuhan bangsa Israil.”
Si Isa makan jama mpat libu
32Pag-anu siꞌ, lay na baw linganan si Isa ga mulit na pa mman na. Luu jaꞌ siꞌ, yuk na, “Luuy ku la ni siga jama naa. Tallu ngallaw na sila ntuu mman ku, boꞌ lay na katis lutuꞌ da. Gampang ku mapoleꞌ sila, taggahaꞌ lay na baw mintu sila kappisan ni tangngaꞌ lān ni kalingantu da.”
33Yuk siga mulit na niiya, “Noy baw tu la man tabi ngaddoꞌ sukup man makan sila, meꞌ naa na eka da, boꞌ ni lahat yaꞌ maglumaꞌ lagi?”
34Tilaw si Isa ninsila, “Dangom batang gi tinapay bi?” Pag tampung da, “Pituꞌ sa, ka luu gi baw daying dangkitiꞌ.”
35Pag-anu, lay sohoꞌ na ga baanan jama looy ningkōꞌ taꞌ tanaꞌ. 36Pag-anu, kinaddoꞌ na meꞌ na ga tinapay looy sikapitum batang maka daying na, boꞌ pinagsukuhan meꞌ na pa Tuhan. Pag lupus, pinong-pōng na meꞌ na, boꞌ sinongan pa mman ga mulit na nohoꞌ man makan ga baanan jama looy. 37Dari siꞌ, lay na sila sikamimon mangan sampay sso na ga sila. Pag lupus, luu gi bay pumpung ga mulit na pituꞌ bakaꞌ pannoꞌ leꞌ pisan tinapay ka daying bay takapin. 38Boꞌ eka ga jama looy siꞌ bay mangan, luu ga mpat libu kalallahan sarī gi karandahan ka anak-anak.
39Pag-anu, lay na pinapoleꞌ meꞌ si Isa baanan jama looy mimon, boꞌ na dutai taꞌ kumpit ka ga mulit na palintas pa Magadan.
16Siga Parisi ka ga Saddusi nohoꞌ pinakitahan sipat kawasa Tuhan
(Malkus 8.11-13; Lukas 12.54-56)
1Na disu llaw, luu na baw siga Parisi ka Saddusi pilay pa mman si Isa nuway-nuwayan iya. Yuk da niiya, “Pakitahan teꞌ kami sipat kawasa mari luu buktiꞌ kau bay pinapitu meꞌ Tuhan.”
2-3Iya tampung si Isa, “Kaam tu, bong hāl meꞌ mindogahan bū lahat, kamurahan jaꞌ kam. Sugaꞌ bong baw hāl meꞌ mindoga bong oy pabuwat Tuhan ni batnaa, kaawran kam. Bong takita bi na akket na langit pag sumaddop llaw, yuk bi, ‘Tallak lahat sumawung.’ Atawa pag sayu, bong kam ngita andom, yuk bi, ‘Uwan na sina mintu.’ Sugaꞌ ni hāl meꞌ mindoga bong oy pabuwat Tuhan ni batnaa, masi yaꞌ tabistu bi san meka na sipat kahaylan-haylan bay pinōꞌ ningkaam. 4Tud maat jama angkat-angkatan batnaa. Yaꞌ sila kanaalla pa Tuhan. Yaꞌ sila kuhi pitsayaꞌ bong sila yaꞌ bay pinakitahan sipat kawasa. Sugaꞌ yaꞌ du sila pinakitahan sipat sarī man meꞌ ilooy ma bay katuwaꞌ ni Nabi Yunus mattoꞌ.” Pag-anu siꞌ, lay na si Isa palakka mandooy.
Subay jama iyakin ni tōꞌ siga Parisi ka ga Saddusi
5Na yaꞌ hallom, lay si Isa ka ga mulit na dutai taꞌ kumpit palintas pa dambilaꞌ danaw. Lān da pilay, bohoꞌ tasayu ga mulit na lay takupan da moo tinapay lutuꞌ da. 6Pag-anu, yuk si Isa ninsila, “Paayad-ayad kam. Iyakinan bi pasulig siga Parisi ka ga Saddusi.”
7Na siga mulit na siꞌ tu, yaꞌ tabista da iya ngandalil. Dari yuk da padisu-padisu, “Mahapsaꞌ la ngkon na halling meꞌ naa sabap yaꞌ tabi bay kaboo tinapay.”
8Na si Isa siꞌ tu, tasayu na du bong oy binitsala meꞌ da. Dari yuk na ninsila, “Ongoy na inaa na pagbitsalahan bi sat ga hāl tinapay yaꞌ luu? Kulang bitu pangando bi niyaku. 9Amu-amu kam kitu yaꞌ kahati? Marean ta lay na takupan bi limam batang du tinapay looy man ku bay makan ga jama looy lima libu. Intomun bi doꞌ bong dangoy bakaꞌ gi takapin bay pumpung bi. 10Maka intomun bi doꞌ tinapay looy pitum batang du man ku bay makan ga jama looy mpat libu. Dangoy bakaꞌ gi takapin bay pumpung bi? 11Tud jayip ku yaꞌ san bay tahati bi saꞌ tinapay bay awnan ku ni bay halling ku nsiniꞌ, ‘Iyakin kam ni pasulig siga Parisi ka ga Saddusi.’ ” 12Dari siꞌ, bohoꞌ tahati meꞌ da tud saꞌ du pasulig tinapay inawnan. Ilooy ya inawnan meꞌ na nohoꞌ sila iyakin ni tōꞌ siga Parisi ka ga Saddusi.
Si Pitel māꞌ bong soy si Isa
(Malkus 8.27-30; Lukas 9.18-21)
13Pag-anu, lay na baw pawus ga si Isa pa bihing daira inawnan Sesariya Pilipi. Sasang da ndooy, tilaw si Isa ni ga mulit na, “Na kuwan aku, Anak Manusiyaꞌ, bong ni bitsala jama, soy tu ku?”
14Tampung da, “Pamāꞌ kasohean, kau na konoꞌ si Yahiya ma Tukang Mandi lay na llum pabalik. Yuk kasohean baw, kau na konoꞌ Nabi Eliyas. Boꞌ yuk kasohean baw, kau na konoꞌ Nabi Jeremaya atawa disu nabi sarī man maruhuꞌ-ruhuꞌ bay pinakallum pabalik.”
15“Na bong kaam,” yuk si Isa, “soy baw itu ku?”
16Tampung si Saymon Pitel, “Kau na bina Almasi, tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan sabanna ma llum saumu-umu. Kau na Anak Tuhan.”
17Yuk si Isa niiya, “Saymon, anak si Yahiya, sinupaatan ko batan pangahati nu pasal aku lay na pinalahil ningkau meꞌ Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ, saꞌ man kapandoyan manusiyaꞌ. 18Batnaa, awnan ta na ko si Pitel, hatiyan na batu. Batan bitsala nu ilay siꞌ pasal aku meꞌ sapantun batu man ku matangge lumaꞌ ku. Lumaꞌ ma awnan ku itu yana mimon manusiyaꞌ ma pitsayaꞌ niyaku. Boꞌ yaꞌ na sina sila ā meꞌ Ibilis ka ga pagkahi na seytan. 19Maka Pitel, buwanan ta na ko kapatut meꞌ sapantun kunsiꞌ man mukisan lawang pa jawom pamarinta Tuhan. Dari oy-oy tinagga meꞌ nu ntuu ni junyaꞌ, tinagga du sina meꞌ Tuhan. Oy-oy padari nu ntuu ni junyaꞌ, pinadari du sina meꞌ Tuhan.” 20Pag-anu siꞌ, lay supali si Isa siga mulit na yaꞌ nohoꞌ māꞌ ni soysoy ga iya na Almasi.
Si Isa nunaꞌ kapatoy na
(Malkus 8.31; 9.1; Lukas 9.22-27)
21Na pus meꞌ looy, nagnaꞌ na baw si Isa mahati siga mulit na bong oy katuwaꞌ niiya ni sinōng. Yuk na, “Aku itu, talpaksaꞌ niyaku pilay na pa Jerusalem. Ndooy ilay mintu, subay ku natasan jinisan kabinsanaan meꞌ siga matatoa ni agama ka ga imam langkaw sampay ga guru saraꞌ agama, boꞌ pinapatoy lagi ku. Sugaꞌ pag ina mintu taabut ni katallu ngallaw, llum na du sina ku pabalik.”
22Pag takale si Pitel bitsala si Isa, ilooy ma lay doꞌ boo na si Isa palawak-lawak, boꞌ na naggong, yuk na, “Uy, Tuwan, daa ko ba halling meꞌ naa. Sipais du pin ko! Niyaꞌ bina dari meꞌ naa katuwaꞌ ningkau.”
23Pag-anu, ilooy ma paawop si Isa ni si Pitel sambayan na halling, “Lakka na ko man bihing ku Ibilis! Pamiki nu ina kahandak manusiyaꞌ, saꞌ ga kahandak Tuhan.”
24Pag-anu, yuk si Isa ni ga mulit na, “Soysoy doman mmeꞌ niyaku subay tikutan na kahandak na bong pin taduwan na jaꞌ kahandak ku. Subay atas na manangkit tehang halliꞌ man na nilansang, boꞌ na patuhut niyaku. Hati na, subay atas na lumingkaꞌ njawom jinisan katiksaan ka kabinsanaan kalnaꞌ aku san man na matoy, boꞌ na kapa-mmeꞌ niyaku. 25Soysoy ina yaꞌ mean kahandak na bong pin tabean na kahandak ku, mastiꞌ sampulnaꞌ jaꞌ nyawa na labba man junyaꞌ sampay pa ahirat. Sugaꞌ soysoy ina numbul satu niiya meꞌ na nulut dī na halloman na ntuu ni junyaꞌ, tiksaꞌ nyawa na saumu. 26San du sina lay katis mimon altaꞌ njawom junyaꞌ lay takoleꞌ bi, oy pūs na bong tiksaꞌ du nyawa bi njawom nalkaꞌ? San ina pooy eka altaꞌ bi, yaꞌ du dari man ngalakkat nyawa bi man jawom katiksaan. 27Ni sinōng, pabeleng du situ Anak Manusiyaꞌ ka ga malaikat na pa junyaꞌ liput meꞌ sahayaꞌ Mmaꞌ na. Pag-anu, boꞌ na nungbasan mimon manusiyaꞌ ni oy-oy bay pabuwat da, mahap-maat. 28Maka baan ta kam banahan, kasohean kam ma luu nangge ntuu, yaꞌ gi situ kam mintu bay matoy, ndang takita bi na katakka Anak Manusiyaꞌ ddas ka pamarinta na.”
17Halin bantuk si Isa taꞌ punu
(Malkus 9.2-13; Lukas 9.28-36)
1Na luu jaꞌ siꞌ bay pingkaꞌ nnom ngallaw, lay na baw boo si Isa ga si Pitel ka ilooy duwa magdanganakan, yana ga si Yaꞌkub ka si Yahiya, pa taꞌ punu langkaw, sila-sila jaꞌ. 2Lay jaꞌ siꞌ sila ndooy, ilooy ma halin na bantuk si Isa ni awpan da. Sahayaꞌ luwa na meꞌ mataallaw na sampay pakayan na lay na ga papoteꞌ malaas na maka nahayaꞌ na. 3Maka pag ndaꞌ ga mulit na, luu na tulun duwa nabi mattoꞌ magbitsala ka si Isa, yana Nabi Musa ka Nabi Eliyas. 4Dari halling si Pitel ni si Isa, “Tuwan, tud kahapan la luu kami ntuu. Bong ko doman, buwatan ta na kam bawung-bawung tallu ntuu, disu ningkau, disu ni Nabi Musa, ka disu ni Nabi Eliyas.”
5Pag-anu, sasang si Pitel siꞌ mitsala, liput na sila meꞌ tayiꞌ baliyu poteꞌ malaas, ninag na. Maka luu gi suwara pōꞌ man jawom tayiꞌ baliyu looy, yuk na, “Inaa ina Anak ku, kakasi ku. Kasulutan ku banahan niiya. Indanan bi bitsala na.”
6Pag takale meꞌ siga mulit si Isa suwara looy, magti sila pahangkop taꞌ tanaꞌ ni katawu da. 7Pag-anu, pasōng si Isa pa mman da, boꞌ na murut sila sambayan na halling, “Bangun na kam. Daa na kam tawu.” 8Pag dongaꞌ da, niyaꞌ na luu takita da sarī man si Isa.
9Na sasang da palūd man taꞌ punu looy, ilooy ma lay sila sinupali meꞌ si Isa, yuk na, “Daa kam māꞌ ni soysoy bong oy bay tasakup bi ngkod-ngkoran yaꞌ gi ku, yana Anak Manusiyaꞌ, bay pinakallum pabalik.”
10Pag-anu siꞌ, pakiyaka na baw siga mulit na niiya, yuk da, “Tuwan, baꞌ-bāꞌ siga guru saraꞌ agama mastiꞌ duhuꞌ doꞌ Nabi Eliyas pōꞌ nohoꞌ jama saddiya ni katakka Almasi. Bana kilay bitsala da? Na pasal kau, katoonan kami baw luu na ko, sugaꞌ yaꞌ gi baw bay tumatandaꞌ ga luu na Nabi Eliyas bay duhuꞌ pitu man kau.”(17.10) Kitab Nabi Malakay 4.5.
11Tampung si Isa, “Ohoꞌ, bana silay yuk njawom kitab mastiꞌ duhuꞌ doꞌ pōꞌ Nabi Eliyas noan jama mari sila saddiya ni katakka Almasi. 12Sugaꞌ baan ta kam banahan, luu na silay bay pitu Nabi Eliyas sugaꞌ yaꞌ ya bay takila. Sarī gi, lay jaꞌ du manusiyaꞌ nganduwan dī da pooy-pooy karomanan da meꞌ buwat iya. Damikiyan, meꞌ naa du sina mintu meꞌ da buwat aku, yana Anak Manusiyaꞌ.” 13Dari bohoꞌ tahati meꞌ siga mulit na si Yahiya ma Tukang Mandi hati bay awnan na Nabi Eliyas.
Si Isa ngulian disu anak-anak sineytan
(Malkus 9.14-29; Lukas 9.37-43)
14Na pag beleng ga si Isa pa jawom baanan jama ndooy, luu na baw disu lalla pasōng pa mman na, boꞌ na pakokoꞌ 15sambayan na halling, “Tuwan, panimbangan doꞌ anak ku. Tud malasahi ya meꞌ bilaw-bawi na. Kansang na ga ya habbaꞌ ni jawom api atawa labuꞌ pa jawom boheꞌ. 16Bay na silay ya boo ku pa mman ga mulit nu sugaꞌ yaꞌ du bay takoleꞌ da.”
17Tampung si Isa, “Uy la! Angkat-angkatan batnaa tud kulang bitu pangando da pa Tuhan maka tud bingkok pamiki da. Subay meꞌ noy gi doꞌ tu hallom ku dambuwaꞌ ka kaam boꞌ bi pitsayaꞌ niyaku? Agon yaꞌ na bitu tatatas ku arat bi.” Pag-anu, yuk na ni mmaꞌ anak-anak looy, “Bōn na pitu anak nu.” 18Luu jaꞌ siꞌ, lay na sohoꞌ si Isa seytan njawom baran anak-anak looy pōꞌ. Dari lay du pōꞌ sampay magti kaulian na anak-anak looy.
19Na yaꞌ jaꞌ siꞌ luu jama, lay na baw pasōng ga mulit si Isa pa mman na. Tilaw da, “Tuwan, ongoy lay la yaꞌ bay tapōꞌ kami seytan looy man baran anak-anak looy?”
20Tampung si Isa, “Sabap kulang pangando bi niyaku. Baan ta kam banahan, bong ina luu pangando bi san lasa bateheꞌ bigi mustard, minsan punu naa tahalin bi du bong sohoꞌ bi halin. Yaꞌ sina luu saꞌ tapabuwat bi bong tud luu du pangando bi niyaku. 21Sugaꞌ jinis seytan meꞌ looy ilay, yaꞌ tapōꞌ meꞌ bi bong kam yaꞌ doꞌ duhuꞌ maku duwaa maka puwasa.”
Kaminduwa si Isa nunaꞌ kapatoy na
(Malkus 9.30-32; Lukas 9.43-45)
22Na disu llaw, sasang si Isa ka ga mulit na kumpo ndooy ni Jalil, yuk si Isa ninsila, “Yaꞌ na hallom, tinipu na situ ku, yana Anak Manusiyaꞌ, boꞌ pina-ntan ni saraꞌ 23sampay pinapatoy. Sugaꞌ pag ina mintu taabut ni katallu ngallaw, llum du ku pabalik.” Pag takale siga mulit na bitsala na, tud bay susa sila.
Si Isa maka si Pitel mayad sukay langga mehe
24Pag-anu, lay na baw takka si Isa ka ga mulit na pa Kapelniyum. Sasang da ndooy, luu pasōng pa mman si Pitel siga tukang maku sukay man ngayaran langga mehe. Tilaw da niiya, “Mayad du kina guru bi sukay ni langga mehe?”
25Tampung si Pitel, “Ohoꞌ, mayad bilay.”
Na pag asok si Pitel pa jawom lumaꞌ man da pahantiꞌ, yaꞌ gi ya bay kabitsala, magti si Isa nilaw, yuk na, “Saymon, kumpasan nu? Ni hāl sukay pa parinta, soy sininga meꞌ siga sultan, anak da atawa jama sarī?”
26Yuk si Pitel, “Jama sarī bilay.”
“Bong meꞌ looy,” yuk si Isa, “sagannap anak Tuhan san yaꞌ na mayaran sukay ni lumaꞌ Mmaꞌ da. 27Sugaꞌ supaya yaꞌ maat atay da ningkita, mahambu ko pilay pa jawom danaw. Daying ma duhuꞌ takoleꞌ nu, bangaun behe na. Pag-anu, ngita sina ko njawom behe na pilak sukup man mayaran sukay ta sikaduwa. Kaddoun pilak looy, boꞌ deanun siga tukang maku sukay ni langga mehe.”
18Jama ma patingkat ni pamarinta Tuhan
(Malkus 9.33-37; Lukas 9.46-48)
1Ni waktu looy du siꞌ, lay pilay siga mulit si Isa pa mman na, yuk da, “Tuwan, ni mimon manusiyaꞌ njawman pamarinta Tuhan, soy lay la patingkat?”
2Pag lupus da nilaw, lay si Isa ngalinganan disu anak-anak pa mman na, boꞌ lay boo na pa tangngaan da. 3Pag-anu, yuk na, “Ddong na kam ba ngulihal meꞌ bi patingkat. Baan ta kam banahan, bong ina yaꞌ halin bi pamiki bi supaya diyoꞌ pangatayan bi meꞌ karuha anak-anak tuu, malaingkan yaꞌ kam kapatabeꞌ ni pamarinta Tuhan. 4Sugaꞌ soysoy ina magpadiyoꞌ sampay ngakig diyoꞌ pangatayan anak-anak tuu, iya na patingkat ni pamarinta Tuhan.
5“Lagiꞌ na,” yuk si Isa, “soysoy ina ngahasi disu anak-anak meꞌ tuu kalnaꞌ aku, saliꞌ du ka aku bay hasi na. 6Sugaꞌ soysoy ina buwat oy maka oy na ma kalangkat ni pangando anak-anak meꞌ tuu ma pitsayaꞌ niyaku, gam na bay ginantungan kallong na ka batu mehe, boꞌ na llabuhan ni tangngaꞌ sallang. 7Baan ta kam banahan, siya-siya sina manusiyaꞌ ma mandang hāl junyaꞌ sabap wā sila takoleꞌ sinasat. Ni junyaꞌ tuu itu ndang yaꞌ taambat sasat ma moo jama buwat dusa. Sugaꞌ tud siya-siya sina mintu sagannap ma bay moo sasat meꞌ looy. 8Sangkon ilagan bi dī bi. Bong sawpama dambilaꞌ tangan bi atawa dambilaꞌ battis bi kaboo-boo ningkaam buwat dusa, kurungan bi na boꞌ tinimanan. San ina langkap battis-tangan bi sikaduwambilaꞌ, bong man bi taisi pa jawom api nalkaꞌ ma yaꞌ tapawman, gam na baw dambilaꞌ sa tangan bi atawa battis bi bong pin kam koleꞌ jaꞌ kasampulnaan nyawa saumu-umu. 9Minsan mata bi, bong luu dambilaꞌ ma kaboo ningkaam buwat dusa, kuwirian bi na boꞌ tinimanan. Gam na kam koleꞌ kasampulnaan nyawa saumu ka mata bi dambilaꞌ sa, man bi nnaa hiniyakan pa jawom api nalkaꞌ ddas ka mata bi sikaduwambilaꞌ.
10“Paayad-ayad kam taggahaꞌ meꞌ bi mista yaꞌ puntukan disu anak-anak meꞌ tuu. Batan baan ta kam banahan, luu sina siga malaikat para ninsila wā ni awpan Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ.”
Bili-bili lungay
11Pag-anu, yuk si Isa, “Anak Manusiyaꞌ itu bay pitu pa junyaꞌ miha jama ma lawak man Tuhan maka nalamat sila. 12Bong sawpama luu jama magbili-bili dahatus, boꞌ lay lungay disu, saꞌ ba, mbanan na doꞌ ilooy ma siyampuꞌ-siyam mangan taꞌ buntuꞌ, boꞌ na miha ilooy disu ma bay lungay? 13Bong mintu lay na tatammu na, baan ta kam, tud gāk silay ya banahan. Gāk gi ya ni ilooy disu man ni ilooy ma siyampuꞌ-siyam ma yaꞌ bay lungay. 14Damikiyan, meꞌ naa du sina parasahan Mmaꞌ bi ni sulgaꞌ. Yaꞌ du ya doman minsan disu jama meꞌ anak-anak tuu lungay man jawom okoman na sampay man na binasa.”
Bong pagkahi bi sukuꞌ si Isa buwat dusa ningkaam
15Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Bong luu disu jama ma pitsayaꞌ niyaku bay buwat maat ningkau, pilay ko pa mman na. Baan nu ya bong oy kasaan na. Sugaꞌ subay duwang-duwangan jaꞌ kam. Bong ina ya pakale sampay mangaku sāꞌ na, malaingkan sikahāp na sina kam pabalik. 16Sugaꞌ bong ina tuwak na bitsala nu, subay ko moo disu duwa pagkahi nu ma pitsayaꞌ niyaku pa mman na. Batan talpaksaꞌ subay luu duwa tallu saksiꞌ ni bay pagsaggaan bi. 17Bong yaꞌ hasi na palbiatan saksiꞌ nu, pasahid ko ni baanan pagkahi bi ni langga. Na bong masi gi ya yaꞌ mmeꞌ ni palbiatan siga pagkahi bi, bilangun bi na ya jama yaꞌ pitsayaꞌ ni Tuhan ka baldusa meꞌ karuha siga tukang ninga sukay.
Kapatut siga sukuꞌ si Isa
18“Baan ta kam banahan, oy-oy ina tinagga meꞌ bi ntuu ni junyaꞌ, tinagga du sina meꞌ Tuhan. Oy-oy padari bi ntuu ni junyaꞌ, pinadari du sina meꞌ Tuhan. 19Maka luu gi bāꞌ ku ningkaam. Bong luu san lasa duwa jaꞌ kam ma mmeꞌ niyaku magbēꞌ pikilan pasal oy-oy paku bi man Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ, nduwan jaꞌ sina kam. 20Batan bila ina luu duwa tallu jama kumpo ma pitsayaꞌ niyaku, mastiꞌ luu du ku ni bihing da.”
Tindog yaꞌ ngampun
21Pag-anu siꞌ, lay na baw pasōng si Pitel pa mman si Isa nilaw, yuk na, “Tuwan, subay ilay min dangoy ampun ku pagkahi ku bong ya amu-amu buwat dusa niyaku? Sukup na kilay min pituꞌ?”
22Pag tampung si Isa, “Saꞌ sina sat min pituꞌ, arapun subay min pitumpūꞌ llipat pituꞌ, 23batan pamarinta Tuhan ina, meꞌ tuu karuha na: Luu disu sultan ninga siga tindog na ma utangan niiya. 24Sasang na maliksaꞌ utang da, luu disu tindog na binoo pa awpan na utangan niiya salaksaꞌ pilak. 25Boꞌ yaꞌ luu sīn na man na mayaran sultan looy. Dari lay ya sohoꞌ sultan looy pinaballihan ka altaꞌ na mimon sampay anak-nda na man mayaran utang na. 26Sugaꞌ bbuwatan tindog looy, lay nangge ka tuut na maku aseꞌ niiya, yuk na, ‘Ampun Sultan, panimbangan doꞌ ku maka tangguhan doꞌ ku, boꞌ sa bayaran ku utang ku sikamimon.’ 27Dari siꞌ kapaluuy sultan looy niiya sampay lay na pawman na utang na labbasakayi, boꞌ na lay na sinohoꞌ moleꞌ.
28“Pag poleꞌ na, sitammu na baw ya ka disu pagkahi na tindog utangan dangkitiꞌ du niiya. Pag-anu, magti sungkuban na boꞌ na sinakko-sakko sambayan na halling, ‘Bayaran nu na utang nu niyaku!’ 29Dari kuwan ilooy siꞌ ma utangan, lay nangge ka tuut na ni awpan na maku aseꞌ, yuk na, ‘Panimbangan doꞌ ku maka tangguhan doꞌ ku, boꞌ sa bayaran ku utang ku ningkau.’ 30Sugaꞌ yaꞌ ya bay kuhi, gam pin lay gi sohoꞌ na nijīl ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay kabayad utang na.
31“Pag takita leꞌ siga pagkahi na tindog meꞌ na bay buwat lalla looy, tud bay susa atay da sampay lay na sila pa mman sultan māꞌ mimon ma bay takita da. 32Lay jaꞌ siꞌ kabaan sultan, lay tawag na tindog na ilooy siꞌ ma bay utangan mehe niiya. Luu jaꞌ siꞌ, yuk sultan niiya, ‘Kau na bina tindog biddaꞌ na dahulakaꞌ nu. San kau meꞌ looy na ehe utang nu, pagka ko lay maku aseꞌ niyaku, lay gi du ko ampun ku. 33Dapat siꞌ lay du panimbangan nu pagkahi nu tindog meꞌ kadari bay pabuwat ku ningkau.’ 34Dari ni kaehe lasu sultan looy, lay sohoꞌ na lalla looy njīl boꞌ bininsanaꞌ ngkod-ngkoran yaꞌ gi puwas utang na sikamimon. 35Damikiyan,” yuk si Isa, “meꞌ naa du sina meꞌ Mmaꞌ ku ni sulgaꞌ buwat kaam bong kam yaꞌ ngampun siga pagkahi bi ni kahilas atay bi.”
19Hāl jama sitampu ka sapeꞌ
1Pag lupus si Isa nōꞌ, lay na baw ya palakka man Jalil, boꞌ na pilay pa Yahudiya ni dambilaꞌ Sōng Juldan. 2Manusiyaꞌ siꞌ tu, sakiyan patuhut niiya maka mimon ma sakihan lay du kaulian meꞌ na.
3Ndooy siꞌ, luu na baw takka siga Parisi pa mman na nual man da niit iya. Tilaw da niiya, “Bong ni saraꞌ agama tabi, dari kilay lalla napean nda na san gi oy sabapan na?”
4Tampung si Isa ninsila, “Ongoy, yaꞌ kam kina bay matsa jawom kitab jaman Tuhan bay mapayak manusiyaꞌ? Lay silay ya buwat disu lalla ka disu danda. 5Pag lupus, lay na baw Tuhan magpalman, yuk na, ‘Subay lalla pasakkat man induꞌ-mmaꞌ na, boꞌ na nibuuk dī na na ka nda na. Dari bay duwa gi sila, lay na dari disu baran sa.’ 6Dari ni mata Tuhan, bong jama sitampu, saꞌ na duwa baran da, arapun disu sa sabap tibuuk na sila. Sangkon, ma lay na tinibuuk meꞌ Tuhan, daa na sinalay meꞌ manusiyaꞌ.”
7Pag-anu, nilaw na baw ga Parisi ni si Isa, yuk da, “Bong meꞌ naa, ongoy lay bay pinadari meꞌ Nabi Musa lalla napean nda na bong luu suwat pasa?”
8Sambung si Isa, “Bana bilay bay tinugutan leꞌ Nabi Musa kabboꞌ-bboan tabi napean nda da. Sugaꞌ kon meꞌ looy sabap tohas atay da, saliꞌ du ka kaam batnaa. Boꞌ Tuhan ina, saꞌ meꞌ naa karomanan na labba man tagnaꞌ na bay mapayak lalla maka danda. 9Sugaꞌ ituu jaꞌ meꞌ ku maka kaam: Soysoy ina napean nda na, boꞌ nda na yaꞌ bay magjina, bong ya handa na pa sarī, saliꞌ du ya ka magjina.”
10Yuk siga mulit na niiya, “Uy la, bong bilay meꞌ looy kahalan jama ka nda na, gam na daa na jama sitampu.”
11Tampung si Isa, “Yaꞌ baw bina sikamimon jama katatas yaꞌ sitampu. Kamasaꞌ luu du baw ina jama ma bay binuwanan meꞌ Tuhan gaos man da gāk san yaꞌ luu soheꞌ da sitampu. 12Meka sina danan man kasohean lalla yaꞌ handa. Disu, ndang luu na salla ni baran da labba man kūn induꞌ da lagi. Kuwan kasohean, kon da yaꞌ handa sabap bay pinakaat meꞌ jama baran da. Kuwan kasohean, ndang yaꞌ doman handa sabap yaꞌ sila doman luu gi kasanggalang ninsila malān pamarinta Tuhan. Na soysoy ina doman nūs limpaꞌ da, pilayun bi.”
Si Isa makuhan ga anak-anak duwaa
(Malkus 10.13-16; Lukas 18.15-17)
13Pag-anu siꞌ, luu na baw ndooy kasohean moo siga anak da pa mman si Isa nohoꞌ tinappak niiya bumbunan da sampay makuhan sila duwaa. Sugaꞌ kuwan ga mulit na baw siꞌ tu, bbuwatan da naggong ga jama looy. 14Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy, yuk na ni ga mulit na, “Pabiyahun bi na ba pitu siga anak-anak naa pa mman ku. Daa na saggongun bi, batan pamarinta Tuhan ina ndang para ni jama diyoꞌ pangatayan meꞌ karuha ga anak-anak naa.” 15Pag-anu siꞌ, lay na tinappak meꞌ si Isa bumbunan ga anak-anak looy pinakuhan duwaa. Pag lupus, lay na si Isa lakka ka ga mulit na.
Awod jama dayahan koleꞌ kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na
(Malkus 10.17-31; Lukas 18.18-30)
16Yaꞌ gi hallom, luu na baw disu lalla pa mman si Isa, yuk na, “Tuwan Guru, oy tu la pabuwatan mahap subay pabuwat ku mari sampulnaꞌ nyawa ku saumu-umu?”
17Yuk si Isa, “Ongoy ko nilaw aku bong oy mahap? Isu-isu Tuhan bina mahap. Sangkon bong ko doman koleꞌ kasampulnaan nyawa saumu-umu, subay bogbogan nu siga panohoan na.”
18Tilaw lalla looy, “Siga panohoan mamooy?”
Yuk si Isa, “Daa ko mapatoy jama, daa ko magjina, daa ko nangkaw, bong ko naksiꞌ, subay bana, 19maka pag-aratan nu induꞌ-mmaꞌ nu sampay kaasean nu pagkahi nu manusiyaꞌ sibuꞌ du ka aseꞌ nu ni dī nu.”
20Pag halling lalla looy, “Lay na bilay bogbogan ku panohoan looy siꞌ sikamimon. Oy na pin subay pabuwat ku?”
21Yuk si Isa niiya, “Bong ko doman yaꞌ luu kulang nu pa Tuhan, moleꞌ na ko, paballihan nu na altaꞌ nu sikamimon boꞌ pagdeanun na jama miskin ballihan na. Bong siꞌ ina ko buwat meꞌ naa, luu na ladjikiꞌ nu mehe ni sulgaꞌ. Pag lupus, boꞌ nu pabeleng pitu mmeꞌ niyaku.”
22Pag takale meꞌ lalla looy panohoan si Isa, lay halin parasahan na sabap sēng ya ni altaꞌ na yaꞌ taambat. Dari lay na jaꞌ ya lakka ni kasusa na.
23Pag-anu, yuk si Isa ni ga mulit na, “Baan ta kam banahan, awod sina jama dayahan tumabeꞌ ni pamarinta Tuhan. 24Kamurahan gi untaꞌ papassūt ni lowang panahiꞌ man jama dayahan patabeꞌ ni pamarinta Tuhan.”
25Pag takale meꞌ siga mulit na bay bitsala na siꞌ, tud bay jayip sila sabap kanna da poonan jama altaan sabap kinahopan sila meꞌ Tuhan. Sangkon yuk da, “Bong meꞌ naa, soy baw ilay tasalamat?”
26Pag-anu siꞌ, ilooy ma lay si Isa ngandaꞌ ninsila sambayan na halling, “Ndang tunmanūn sina meꞌ manusiyaꞌ nalamat dī da, sugaꞌ bong Tuhan, yaꞌ luu tunmanūn niiya.”
27Pag-anu, yuk si Pitel, “Pooy baw tu la meꞌ kami lay na ngambanan mimon-mimon supaya kami kapa-mmeꞌ ningkau? Oy baw tungbas ningkami?”
28Yuk si Isa, “Baan ta kam banahan, pag ina mintu pinabahauwan na junyaꞌ, Anak Manusiyaꞌ itu mintu ningkōꞌ na ni tingkoan man na magsultan ni kaehe kawasa na. Kaam pun, siga mulit ku, pinatingkōꞌ na du kam mintu ni sapu-duwa tingkoan marintahan mimon panubuꞌ lakka man siga anak si Israil sikasapu-duwa. 29Maka soysoy ina bay ngambanan lumaꞌ na, siga danganakan na, induꞌ-mmaꞌ na, siga anak na, atawa tanaꞌ na supaya ya kapa-mmeꞌ niyaku, lipat min dahatus gi tungbas Tuhan niiya. Boꞌ na, koleꞌ gi ya kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. 30Indanan bi. Meka sina jama ma ni duhuan batnaa, pag taabut mintu ni ahirat, lay na sila ni dambulihan. Damikiyan, meka du sina jama ma ni dambulihan batnaa, pag ndooy mintu, lay ni duhuan.”
20Pamintangan pasal meꞌ Tuhan nungbasan jama njawman pamarinta na
1Pag-anu, yuk si Isa, “Buwanan ta doꞌ kam pamintangan pasal pamarinta Tuhan. Luu disu lalla dapu kabbun anggul luha. Sayu alab lagi, lay ya lumān miha jama buwat ni jawom kabbun na. 2Pag nammu jaꞌ ya, lay sila magsulut ni gadji pataꞌ ka pabuwatan dangallaw. Dari lay na sila sinohoꞌ buwat ni kabbun na.
3“Pag ga lisag siyam sayu, lumān na baw pabalik dapu kabbun looy pa tabuꞌ. Ndooy siꞌ, lay ya ngita siga jama nangge-nangge jaꞌ. 4Dari yuk na, ‘Bong yaꞌ luu buwatan bi, boꞌ kam doman buwat, pilay kam pa kabbun ku. Pagsipataꞌ ku sa gadji bi ka halloman man bi bay buwat.’ 5Dari lay na sila pilay.
“Pag taabut tangngaꞌ llaw, lay na baw ya nammu jama ni tabuꞌ boꞌ sinohoꞌ buwat ni kabbun na. Damikiyan, pag lisag tallu kohap, meꞌ looy du. 6Tapit jaꞌ siꞌ lisag lima, pag beleng na balik pa tabuꞌ, ngita na baw ya balik jama nangge-nangge sadjaꞌ ndooy. Dari yuk na, ‘Ongoy kam nangge-nangge sadjaꞌ ntuu dangallaw na?’
7“Pag halling da, ‘Yaꞌ ba la kami nammu buwatan.’
“Dari yuk na ninsila, ‘Bong meꞌ looy, pilay na kam buwat ni kabbun ku.’
8“Pag sangom, yuk lalla looy ma dapu kabbun ni pa-mmean siga tindog na, ‘Sōn na pitu sila ma bay buwat. Gadjihan nu na. Sugaꞌ ilooy doꞌ ma dambuli paruhuun ginadjihan.’
9“Pag takka sagannap ma bay nagnaꞌ lisag lima kohap, lay sila binuwanan gadji halliꞌ dangallaw. 10Dari pag luu jaꞌ sagannap ma bay duhuꞌ buwat, holat da langkaw gadji da man ilooy ma dambuli, sugaꞌ pag ndaꞌ da, saliꞌ du eka gadji da. 11Pag timaꞌ da gadji da, bbuwatan da magdubdub ni jama dapu kabbun. 12Yuk da, ‘Uy la, timpus banahan dangallaw kami bay buwat njawom pasuꞌ llaw, taggahaꞌ saliꞌ du gadji kami ka sila ma danjām du bay buwat.’
13“Pag tampung ilooy ma dapu ni disu ninsila, ‘Pakale doꞌ ko ba Nges. Yaꞌ ko bilay bay lilu ku. Saꞌ ba, bay pagsulutan ta gadji nu ni pabuwatan dangallaw, halliꞌ gadji dangallaw du? 14Sangkon, kaddoun na gadji nu boꞌ nu moleꞌ na. Bong ku doman magsisibuꞌ gadji nu ka ga jama looy ma dambuli bay buwat, 15yaꞌ kitu ku kapagbayaꞌ ka sīn ku? Marean ta dangkiꞌ ko sukat ku yaꞌ tingot muwanan jama sīn ku.’ ”
16Yuk si Isa lagi, “Dari meꞌ halling sambat ku na siꞌ, meka sina jama ma ni dambulihan batnaa, pag taabut mintu ni ahirat, lay na sila ni duhuan. Damikiyan, meka du sina jama ma ni duhuan batnaa, pag ndooy mintu, lay na ni dambulihan.”
Kamintallu na si Isa nunaꞌ kapatoy na
(Malkus 10.32-34; Lukas 18.31-34)
17Pag-anu, sasang ga si Isa patukad lān song pilay pa Jerusalem, lay sohoꞌ na mulit na sikasapu-duwa pa bihing na supaya sila jaꞌ kale bitsala na. 18Yuk na ninsila, “Pakale kam. Batnaa pilay na kitabi pa Jerusalem. Ndooy ilay mintu, sinungkuban na ku, Anak Manusiyaꞌ, boꞌ ku pina-ntan ni siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama. Pus meꞌ looy, boꞌ ku binotangan hukuman kapatoy. 19Pag-anu, boꞌ ku pina-ntan na baw ni bangsa Rom binuwat kalabbiyan, boꞌ llagpiꞌ ka llansang gi taꞌ tehang sampay matoy. Sugaꞌ pag ina mintu taabut ni katallu ngallaw, pinakallum du ku.”
Paku nneꞌ ga si Yaꞌkub ka si Yahiya
20Pag-anu siꞌ, pasōng na baw nda si Sibidi ka ga anak na si Yaꞌkub ka si Yahiya pa mman si Isa. Luu jaꞌ siꞌ sila ni awpan na, kuwan danda looy lay pakokoꞌ maka yuk na, “Tuwan, bong siꞌ kadarihan ningkau, luu la paku ku ningkau.”
21Yuk si Isa niiya, “Oy siꞌ tu paku nu?”
Tampung danda looy, “Tuwan, pag taabut nu mintu magsultan ni mimon-mimon, bong siꞌ kadarihan ningkau, patingkoun na ga anak ku ni bihing nu, disu ni kawnan nu, disu ni kayli nu.”
22Tampung si Isa, “Yaꞌ san bitu tasayu bi bong oy paku bi. Tatatas bi kina kabinsanaan meꞌ ilooy ma song lingkaan ku?”
Pag tampung da, “Ohoꞌ Tuwan, takaya kami.”
23Yuk si Isa, “Bana sina, takissa bi du mintu kabinsanaan meꞌ karuha ilooy mintu ma sinōng meꞌ ku. Sugaꞌ bong baw hāl meꞌ meneꞌ bong soy ningkōꞌ ni kawnan ku ka kayli ku marinta, saꞌ inaa sukuꞌ ku. Siga paningkoan looy ilay ndang lay na hinalliꞌ meꞌ Mmaꞌ ku para ni jama ma karomanan na pinatingkōꞌ ndooy.”
24Pag takale jaꞌ siꞌ tu meꞌ siga mulit si Isa ilooy ma sapū bay puhung si Yaꞌkub ka si Yahiya, tud bay dugahan sila. 25Dari lay linganan si Isa ga mulit na sikasapu-duwa pa bihing na maka yuk na, “Sāꞌ bina pamiki bi. Kainagon bi patingkat na kam man pagkahi bi. Daa kam ba ngakig tabiat siga pa-mmean ni junyaꞌ ma yaꞌ ngisbat Tuhan. Sila ina ka ga pagkahi da ma langkaw ntan da, meꞌ da buwat raayat da subay ga ata da. 26Sugaꞌ kaam, amay-amay daa kam ngakig meꞌ looy. Soysoy kam doman patingkat subay buwat dī na tindog siga pagkahi na. 27Atawa soysoy kam doman pinaehe banahan subay buwat dī na ata sikamimon. 28Minsan aku, Anak Manusiyaꞌ, yaꞌ du ga kon ku bay pitu muhung inintu. Arapun kon ku itu bay pitu mari ku kaintu manusiyaꞌ sampay nongan umu ku mari meka na jama pinaddusan man hukuman ni dusa da.”
Si Isa ngulian duwa jama buta
(Malkus 10.46-52; Lukas 18.35-43)
29Pag lakka si Isa ka ga mulit na man Jeriko, sakiyan na baw jama patuhut niiya. 30Na ni bihing lān tinūs meꞌ da, luu duwa lalla buta ningkōꞌ. Pag tasayu da si Isa pingkaꞌ, ilooy ma hinowapan meꞌ da, yuk da, “Ū Tuwan, panubuꞌ Sultan Daud, panimbangan doꞌ kami la!” 31Sugaꞌ bbuwatan baanan ga jama ndooy baw siꞌ tu naggong sila yaꞌ nohoꞌ hibuk. Sugaꞌ gam pin pinahaddo gi meꞌ da ngahowap, yuk da, “Ndūꞌ Tuwan, panubuꞌ Sultan Daud, panimbangan doꞌ kami!”
32Dari lay na patagong si Isa boꞌ sohoꞌ na binoo ga lalla looy ma buta pa mman na. Pag-anu, yuk na ninsila, “Oy siꞌ tu karomanan bi pabuwat ku ningkaam?”
33Pag halling da siꞌ tu, “Tuwan, doman na kami la ngita.”
34Dari ni kaluuy si Isa ninsila, lay na purut na mata da sampay sarunduun du sila ngita. Maka lay na sila mmeꞌ niiya.
21Si Isa pinudji pag takka na pa Jerusalem
(Malkus 11.1-11; Lukas 19.28-40; Yahiya 12.12-19)
1Na tapit jaꞌ siꞌ ga si Isa pa Jerusalem, takita da na kawum Betpaji ni bihing Punu Jaytun. Pag-anu siꞌ, lay doꞌ si Isa maduhuꞌ mulit na duwa, 2yuk na, “Pilay kam pa kawum looy ni duhuan. Ndooy ngita sina kam kuraꞌ iningkotan. Maka anak na luu du ndooy ni bihing na. Lakkahan bi ingkot na boꞌ boonun bi sikaduwa pitu. 3Bong luu nilaw kaam bong ongoy kam buwat meꞌ naa, baan bi ya, gunahan ni Papuꞌ. Magti du sina nohoꞌ binoo ningkaam.”
4-7Dari lay jaꞌ siꞌ lumān ga mulit si Isa ilooy ma duwa, takita da na kuraꞌ looy ka anak na. Luu jaꞌ siꞌ bay taboo da pa mman si Isa, lay na inampihan meꞌ da anak kuraꞌ looy ka sammek boꞌ lay na bakuraꞌ si Isa. Dari lay na binakbul palman ma ndang bay sinuwatan meꞌ disu nabi, ilooy ma yuk na,
“Baan nu siga jama ni Zayon, ‘Ndaun bi ba, alu na Sultan bi takka pa mman bi. Diyoꞌ sina pangatayan na. Iya ina takka bakuraꞌ taꞌ anak kuraꞌ jaꞌ.’ ”
8Na sasang si Isa pasōng taꞌ kuraꞌ looy, meka na jama ni duhuan natag pakayan da ni lān man ngalak iya. Kuwan kasohean lay nappeꞌ engas katumbu-tumbuhan ndooy boꞌ lay du tinatag ni lān. 9Kuwan baanan ga jama ma lumān ni duhuan si Isa sampay ilooy ma ni dambulihan na, maghowapan na pin, yuk da,
“Pudji tabi panubuꞌ Sultan Daud! Sinupaatan jama naa ma pitu ni kawasa-kapatut Papuꞌ tabi Tuhan! Pudji tabi Tuhan ni sulgaꞌ!”
10Ni katakka ga si Isa pa Jerusalem, maghiposan na jama ndooy sitilaw-tilaw, yuk da, “Soy doꞌ ina jama naa?”
11Pag tampung baanan jama ma ngahaboyan si Isa, “Iya na sina si Isa, nabi looy man Nasaret ndooy ni Jalil.”
Si Isa malakka siga padadagang man langga mehe
(Malkus 11.15-19; Lukas 19.45-48; Yahiya 2.13-22)
12Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa paasok pa haman langga mehe. Ndooy siꞌ, ngita na ya siga tukang dagang ka jama malli. Ni kalasu na, lay sila palakka na. Boꞌ lay gi bulikad na ga lamisahan siga tukang nambian sīn sampay ga paningkoan siga jama dagang atsang man ngulban. 13Maka yuk na ninsila, “Luu bilay palman njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan, ‘Lumaꞌ ku ina lugar halliꞌ man maku duwaa.’(21.13) Kitab Nabi Isaya 56.7. Sugaꞌ kaam tu, lay na pabuwat bi subay ga lumaꞌ baanan sugaru.”
14Sasang si Isa masi ni haman langga mehe, luu na baw pa mman na ga jama buta ka ga jama tongkaꞌ. Pag-anu siꞌ, lay na sila inulian meꞌ na. 15Sugaꞌ pag takita siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama ndooy siga pakaradjaan kahaylan-haylan bay pabuwat si Isa, tud bay dugahan sila. Boꞌ lay gi magdaruhun duga da pag takale da siga anak-anak ni langga mehe howap lagi nohoꞌ pinudji panubuꞌ Sultan Daud. 16Dari yuk siga imam ka ga guru looy ni si Isa, “Yaꞌ kina takale nu bong oy bitsala ga anak-anak naa?”
Yuk si Isa, “Takale ku bina. Ongoy, yaꞌ kilay bay batsa bi suwat jawom kitab? Yuk na, ‘Minsan siga anak-anak, mehe-dikiꞌ, pinabadja meꞌ Tuhan mudji iya.’ ”(21.16) Kitab Jabul 8.2.17Lupus si Isa mitsala, lay na sila mbanan na boꞌ na pilay pa Betani. Maka ni kawum looy na ya bay tuli sangom looy.
Si Isa numpaan poon kayu igira
18Na sayu alab lagi, lān ga si Isa pabeleng pa Jerusalem, lingantu na ya. 19Pag ngita ya disu poon kayu igira yaꞌ du tā man bihing lān, lay ya pilay miha buwaꞌ na sugaꞌ yaꞌ ya bay nammu, isu-isu dawun. Pag-anu, yuk na ni kayu looy, “Labba man batnaa, yaꞌ na sina ko buwaꞌ pabalik.” Paddus na pin halling na, magti du ngalayu kayu looy. 20Pag takita jaꞌ siꞌ tu meꞌ ga mulit na, kapajayip sila. Dari yuk da, “Pooy doꞌ ina meꞌ kayu naa magti du ngalayu?”
21Yuk si Isa, “Baan ta kam banahan, bong ina luu pangando bi pa Tuhan maka yaꞌ kam hawal-hawalan, tapabuwat bi du sina meꞌ ilooy ma bay pabuwat ku siꞌ ni poon igira looy. Maka san labi gi man ilooy siꞌ. Nduwan jaꞌ sina kam san gi sohoꞌ bi punu naa pungkad boꞌ na nohoꞌ ngahiyakan dī na pa dilawut. 22Oy-oy paku bi njawom duwaa bi pa Tuhan, nduwan jaꞌ sina kam basta kam pitsayaꞌ jaꞌ.”
Tinilaw si Isa bong lakka man ninggai kapatut na
(Malkus 11.27-33; Lukas 20.1-8)
23Pag-anu, lay na baw si Isa pabeleng pa langga mehe boꞌ na nagnaꞌ noan jama ndooy. Sasang na ndooy, luu siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama pasōng pa mman na, yuk da, “Soy doꞌ ina bay muwanan kau kapatut, taggahaꞌ ilu na ko pabasa-basa buwat kajinisan ni langga tuu?”
24Iya tampung si Isa, “Doꞌ kam bi. Tilaw ta doꞌ kam duhuꞌ. Bong tatampungan bi tilaw ku, malaingkan baan ta kam bong soy bay muwanan aku kapatut buwat mimon meꞌ looy siꞌ. 25Ituu tilaw ku: Soy ilay bay muwanan si Yahiya kapatut na mandi jama? Tuhan kilay, atawa manusiyaꞌ sadjaꞌ?”
Sila baw siꞌ tu, lay doꞌ duhuꞌ isun bong oy pataꞌ tampung da. Yuk da padisu-padisu, “Yaꞌ bitu la luu dapat tabi tumanjataꞌ. Bong itu tabi māꞌ lakka man Tuhan, yuk na na baw, ‘Bong meꞌ looy, ongoy baw kam yaꞌ bay pitsayaꞌ ni umanat na?’ 26Bong baw itu yuk tabi, ‘Kapatut na lakka man manusiyaꞌ sadjaꞌ,’ piligru ningkitabi sabap mimon jama ntuu pitsayaꞌ si Yahiya bay disu nabi.” 27Dari siꞌ, tampung da niiya, “Yaꞌ la katoonan kami.”
Pag halling si Isa, “Bong meꞌ naa, yaꞌ du kam baan ku bong soy bay muwanan aku kapatut.”
Daa sat ni kuwit tōng ta sadjaꞌ meꞌ ta mean kahandak Tuhan
28Pag-anu, yuk si Isa ni siga pa-mmean agama ndooy, “Baan ta doꞌ kam pasal disu jama anakan duwa lalla. Pag-lupus, boꞌ ku baan bi bong oy bistahan bi. Na luu disu llaw, yuk jama looy ni anak na ma siyaka, ‘Pilay ko Toꞌ, intuhun doꞌ kabbun tabi.’
29“Sugaꞌ yuk anak na siꞌ tu, ‘Yaꞌ ku la kuhi.’ Sugaꞌ yaꞌ hallom, lay du halin na pikilan na sampay lay na ya pilay pa kabbun da.
30“Pag-anu siꞌ, lay na baw ya nohoꞌ anak na ilooy ma siyali patuhut buwat ni kabbun da. Pag tampung anak na siꞌ tu, ‘Ohoꞌ Maꞌ, pilay sa ku.’ Sugaꞌ yaꞌ san ya bay pilay.”
31Pag-anu, tilaw si Isa ni siga pa-mmean looy, “Bong kaam, mamooy ilay bay ngasip mmaꞌ da?”
Pag tampung da, “Ilooy bilay ma siyaka.”
Yuk si Isa, “Dari ongoy baw ilay ilooy ya disu akig bi? Baan ta kam banahan, siga tukang ninga sukay sampay siga puta, luu na paasok pa jawom pamarinta Tuhan duhuꞌ gi man kaam. 32Batan kaam ina, jaman si Yahiya ma Tukang Mandi bay pitu makitahan kaam lān intong tinūs pa Tuhan, yaꞌ kam bay kuhi pitsayaꞌ niiya. Gam gi siga tukang ninga sukay ka ga puta pitsayaꞌ lagi. Boꞌ ilooy gi laat na, san lay na takita bi lay na paayad kawul-piil da, masi du kam yaꞌ pitsayaꞌ ni umanat si Yahiya sampay nawbat.”
Dalil pasal siga panungguꞌ ma yaꞌ tapangandohan
(Malkus 12.1-12; Lukas 20.9-19)
33Yuk si Isa lagi, “Pakale doꞌ kam. Luu lagi disu dalil dean ku kaam. Luu disu jama bay ngabbun poon anggul. Pag-lupus, lay pinaga, boꞌ na lay buwat tapaggaꞌ buwaꞌ anggul man maggaan boheꞌ na. Maka bay gi ya buwat lumaꞌ-lumaꞌ langkaw man nganjaga. Pag-anu, lay sohoꞌ na tinungguan ni jama boꞌ na lay lome pa lahat disu.
34“Pag taabut kakattuan buwaꞌ anggul looy, lay na sohoꞌ dapu kabbun looy ga ata na kasohean pilay ngaddoꞌ bahagiꞌ na. 35Sugaꞌ pag takka ga ata na, gam pin lay sila sinungkuban meꞌ siga panungguꞌ kabbun looy. Kuwan disu lay llagpiꞌ, disu lay hiniyak ka batu, maka disu lay pinapatoy.
36“Pag-anu, lay na baw dapu kabbun looy nohoꞌ ga ata na sarī pilay, meka gi man maruhuꞌ. Sugaꞌ damikiyan, meꞌ looy du balik meꞌ siga panungguꞌ kabbun looy buwat sila.
37“Katapusan, anak dapu kabbun looy na mismu bay sohoꞌ na pilay. Honaꞌ-honaꞌ dapu kabbun looy, ‘Bong itu anak ku na mismu sohoꞌ ku, mastiꞌ magmaltabat na sila niiya.’ 38Sugaꞌ pag takita leꞌ ga panungguꞌ kabbun looy, gam pin lay sila isun, yuk da, ‘Inaa na sina lalla kapusakahan kabbun tuu. Tu kam, papatoy tabi na mari kapakitabi na kabbun tuu.’ 39Dari lay du ya bay sinungkuban sampay binoo pa poan kabbun looy boꞌ na lay pinapatoy.”
40Pag-anu, yuk si Isa ni siga pa-mmean agama, “Na pag mintu takka jama looy ma dapu kabbun, bong kaam, batōy ilay mintu meꞌ na ga panungguꞌ kabbun looy?”
41Tampung da, “Mastiꞌ pinapatoy jaꞌ silay meꞌ na ga jama jahat looy siꞌ, boꞌ pina-ntan na meꞌ na kabbun na ni jama sarī ma kuhi ngandean bahagiꞌ na.”
42Pus meꞌ looy siꞌ, yuk si Isa ninsila, “Yaꞌ kilay kam bay kabatsa suwat njawom kitab, ilooy ma yuk na,
‘Batu ma bay tinimanan meꞌ siga tukang buwat lumaꞌ batu, ilooy ya bay dari patingkat kapansahaliyan na man sikamimon. Ilooy ilay siꞌ man gantaan Tuhan na du, boꞌ tud kainu-inu ningkitabi.’(21.42) Kitab Jabul 118.22-23.
43“Hantak bitsala looy ilay siꞌ, pagka yaꞌ kam kuhi pitsayaꞌ ni kabanahan, kinaddoan na sina mintu sukuꞌ bi ni pamarinta Tuhan, boꞌ ndean jama sarī ma taasahan mmeꞌ ni kahandak Tuhan. 44Indanan bi ituu. Batu looy ilay siꞌ tuwaꞌ pa aku. Sagannap ma nuwak aku, bbos-bbos sibuꞌ du sina karuha da ka labuꞌ taꞌ batu looy siꞌ. Maka soysoy ina labuꞌ taꞌ batu looy, mastiꞌ pong-mamōng jaꞌ sina. Maka sagannap ma kalabuan meꞌ batu looy, mastiꞌ pipis jaꞌ sina.”
45Na pag tabista meꞌ siga imam langkaw ka ga Parisi sila na siꞌ bay awnan si Isa ni dalil looy siꞌ, 46kainagon da sungkuban da na ya. Sugaꞌ hanggaw baw sila batan baanan ga jama ndooy manganna iya nabi man Tuhan.
22Meka jama kinaddoꞌ tumabeꞌ ni pamarinta Tuhan, sugaꞌ dangkitiꞌ du paasok
1Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa ngandalil, yuk na, 2“Pamarinta Tuhan ina meꞌ tuu karuha na: Luu disu sultan bay nohoꞌ nakap pangawinan para ni anak na pangantin ma lalla. 3Sakap jaꞌ siꞌ mimon, ilooy ma lay na sohoꞌ sultan looy siga tindog na ngaddoꞌ sagannap ma bay pahati na. Sugaꞌ yaꞌ sila kuhi mmeꞌ. 4Pag yaꞌ jaꞌ sila kuhi, sarī na baw ga tindog na bay sohoꞌ na ngaddoꞌ sila. Tugun na, ‘Baan bi siga jama looy, lai na sinumbaliꞌ siga sapiꞌ ku ma lammok, sakap na mimon. Amay-amay subay sila pitu.’ 5Sugaꞌ yaꞌ du sila bay paruli. Gam pin disu lay buwat pa huma na, kuwan disu lay dagang ni kadday na. 6Kuwan kasohean, lay gi sungkuban da siga tindog sultan looy boꞌ pinawu-pawu lagi sampay pinapatoy. 7Dari tud bay lasu sultan looy. Maka lay na ga sohoꞌ na sundalu na mapatoy siga jama looy ma bay monoꞌ siga tindog na, boꞌ lay sohoꞌ na tinunu daira da.
8“Pag-anu, lay na baw sultan looy nawag siga tindog na, yuk na, ‘Pangawinan ku itu sakap na, sugaꞌ ga jama looy ma bay kinaddoꞌ yaꞌ na tawop mmeꞌ ni pangawinan tuu. 9Sangkon, lataan bi na lahat boꞌ bi ngaddoꞌ soysoy takita bi.’ 10Dari lai na siꞌ tu ga tindog na ngalataan lahat boꞌ da ngaddoꞌ mimon ma takita da mahap-maat. Sampay pannoꞌ na pangawinan looy meꞌ jama.
11“Pag paasok sultan ngandaꞌ siga jama bay ngaluruk, ngita ya disu jama bay matuk badjuꞌ yaꞌ tawop man mmeꞌ ngawin. 12Dari yuk sultan niiya, ‘Uy Nges, ongoy taggahaꞌ ko bay paasok pitu yaꞌ san bay matuk badjuꞌ man mmeꞌ ngawin?’ Sugaꞌ yaꞌ san ya nammu halling. 13Pag meꞌ looy jaꞌ, yuk sultan ni siga tindog na, ‘Ingkotan bi battis-tangan lalla tuu boꞌ hiyakan bi pa poan ni jawom kalindoman. Boꞌ ndooy na ya mag-ulawi sampay magkattop naggaan paddi.’ ”
14Pus meꞌ looy, yuk si Isa, “Meka sina jama kinaddoꞌ tumabeꞌ ni jawom pamarinta Tuhan, sugaꞌ dangkitiꞌ du pineneꞌ.”
Pataꞌ kina binayaran sukay parinta bangsa Rom atawa niyaꞌ?
(Malkus 12.13-17; Lukas 20.20-26)
15Pag lupus meꞌ looy, lay lakka siga Parisi boꞌ da isun bong pooy meꞌ da niit si Isa ni bitsala na. 16Dari siꞌ, lay sohoꞌ da kasohean mulit da ka kasohean raayat Gubnul Herod pilay nohoꞌ nual si Isa. Pag takka da, yuk da, “Tuwan Guru, katoonan kami bonto ko maka wā ko noan jama kabanahan pasal kahandak Tuhan. Yaꞌ ko minig jama maka yaꞌ ko loman ni jama san gi pooy langkaw ntan da. 17Sangkon, Tuwan Guru, luu situ siꞌ la tilaw kami ningkau. Bong ningkau, sikatuwaꞌ kilay ni saraꞌ bangsa tabi mayaran sukay pa mman panghuluꞌ sultan bangsa Rom, atawa niyaꞌ?”
18Na si Isa baw siꞌ tu tasayu na du maksud da niit bitsala na. Dari yuk na, “Kaam tu, magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ bina kam hilas nilaw. Ongoy kam nallok-nallok aku? 19Boonan bi teꞌ ku pitu disu pasita pilak porol ma pinakoy man mayaran sukay parinta Rom.” Luu jaꞌ siꞌ, 20yuk na, “Limbagan soy tu ni pasita tuu ddas ka awon na?”
21Tampung da, “Sultan Sisal, panghuluꞌ sultan bangsa Rom.”
Dari yuk si Isa, “Pagka meꞌ naa, oy-oy sukuꞌ Sultan Sisal, deanun bi iya. Damikiyan, oy-oy sukuꞌ Tuhan, deanun bi du Tuhan.”(22.21) Sukuꞌ Sultan Sisal yana sukay parinta. Sukuꞌ Tuhan yana aseꞌ tabi niiya.
22Pag takale da bitsala na, tud bay haylan sila ni tampung na sampay lay na jaꞌ sila lakka mandooy.
Sinual si Isa pasal jama pinakallum
(Malkus 12.18-27; Lukas 20.27-40)
23Ni llaw looy du siꞌ, luu na baw pasōng pa mman si Isa baanan siga Saddusi. Maksud da pilay nual si Isa. Njawom tōꞌ da, bong jama matoy, yaꞌ na luu masa da pinakallum. 24Dari yuk da, “Tuwan Guru, njawom saraꞌ Nabi Musa bong luu lalla ndahan boꞌ lay na matoy yaꞌ gi bay anakan, talpaksaꞌ konoꞌ pinūt bawu na meꞌ danganakan na supaya tabangunan na awon danganakan na bong sila bay hanak. 25Na ntuu konoꞌ bay luu pituꞌ lalla magdanganakan. Pag-anu siꞌ, kuwan ma siyaka, lay na ndahan sugaꞌ yaꞌ gi san sila anakan, lay na ya matoy. Dari lay na baw pinūt bay nda na meꞌ danganakan na ma pasunuꞌ niiya. 26Sugaꞌ yaꞌ gi san sila bay anakan, lai na du matoy lla na. Damikiyan, pag ni katallu na ngabut sampay ilooy ni kapituꞌ na sibuꞌ du karuha da. Yaꞌ gi du san bay hanak sampay lay na jaꞌ matoy sikamimon. 27Song hallom, sampay danda looy, lay na du bay matoy. 28Na bong mattan luu gi llaw jama matoy pinakallum pabalik, pagka sila sikapituꞌ bay pingkaꞌ sitampu ka danda looy, mamooy na lay la mintu lla na?”
29Dari yuk si Isa ninsila, “Tud magsāꞌ kam sabap yaꞌ san tahati bi suwat njawom kitab maka yaꞌ du katoonan bi ehe kawasa Tuhan. 30Batan pag taabut ina mintu jama matoy pinakallum, yaꞌ na sila halla atawa handa. Sibuꞌ na du karuha da ka siga malaikat ni sulgaꞌ. 31Na ni kapasal jama pinakallum, mastiꞌ lay na du bay tabatsa bi njawom kitab ilooy ma yuk Tuhan,
32‘Aku na situ Tuhan ma sinumba meꞌ Nabi Ibrahim, Nabi Isahak ka Nabi Yaꞌkub.’
“Na san ilay hallom na ga Nabi Ibrahim bay matoy, llum na sila pabalik. Batan yaꞌ sina luu jama matoy kasumba Tuhan. Ilooy du kasumba, sagannap ma llum.”
33Pag takale meꞌ baanan manusiyaꞌ ndooy bay tampung si Isa ni siga Saddusi, tud bay jayip sila.
Panohoan numbul satu
(Malkus 12.28-34; Lukas 10.25-28)
34Pag takale meꞌ siga Parisi yaꞌ na bay nammu halling baanan Saddusi, sila na baw bay isun-isun pasīng nual si Isa. 35Dari siꞌ, ilooy ma bay nual iya yana disu guru lahal ni saraꞌ agama da. Maksud na niit bitsala si Isa. 36Dari yuk na, “Tuwan Guru, ni saraꞌ agama tabi, bong ningkau, mamooy lay la panohoan patingkat man sikamimon?”
37Tampung si Isa, “ ‘Subay kaasean bi Papuꞌ bi Tuhan ni pupus hilas atay bi sampay pa bigi-bigi jantung bi. Maka mimon pamiki bi subay magbēꞌ ka aseꞌ bi niiya.’ 38Inaa sina panohoan patingkat man sikamimon. Inaa numbul satu ni saraꞌ. 39Ni kaduwa panohoan ma puntukan banahan dak sibuꞌ du, ilooy ma yuk na, ‘Subay kaasean bi pagkahi bi manusiyaꞌ sibuꞌ ka aseꞌ bi ni dī bi.’ 40Na mimon ilay saraꞌ Nabi Musa ka ga tōꞌ kanabi-nabihan bay ndean meꞌ Tuhan man mabadja manusiyaꞌ mmeꞌ ni panohoan looy siꞌ sikaduwa.”
Papuꞌ Sultan Daud yana panubuꞌ na
(Malkus 12.35-37; Lukas 20.41-44)
41Sasang ga Parisi ndooy kumpo-kumpo, tinilaw na baw sila meꞌ si Isa, yuk na, 42“Oy ina la bistahan bi pasal Almasi? Njawom kitab, panubuꞌ soy ya?”
Tampung da, “Panubuꞌ Sultan Daud.”
43Yuk si Isa, “Bana ningkaam. Sugaꞌ ongoy baw lay awnan Sultan Daud panubuꞌ na yana Papuꞌ na? Batan saꞌ ba, sasang Sultan Daud ssob meꞌ Rū Sutsiꞌ, yuk na njawom kitab,
44‘Yuk Tuhan ni Papuꞌ ku: Ningkōꞌ ko ni bihing ku huwin pa kawnan, boꞌ nnaꞌ ku mimon banta nu ni diyoꞌ pāt battis nu.’(22.44) Kitab Jabul 110.1.
45“Na bong lay awnan Sultan Daud Almasi yana Papuꞌ na, baan bi teꞌ ku bong pooy meꞌ Almasi dari Papuꞌ Sultan Daud magsabtan ka iya panubuꞌ na?”
46Pag meꞌ looy jaꞌ bay halling si Isa, minsan disu yaꞌ luu bay nammu halling. Maka labba man llaw looy, yaꞌ na luu bay nawakka nual si Isa pabalik.
23Bandingan si Isa pasal siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama
(Malkus 12.38-39; Lukas 11.43-46; 20.45-46)
1Pus meꞌ looy siꞌ, binaan na baw meꞌ si Isa ga mulit na sampay ga baanan jama ndooy, 2yuk na, “Siga guru saraꞌ agama ina ka ga Parisi bay inuwakilan noan jama saraꞌ Nabi Musa. 3Sangkon subay bean bi tōꞌ da. Sugaꞌ daa jaꞌ kam ngakig tangge-tingkōꞌ da sabap yaꞌ sila mmeꞌ ni tōꞌ da. 4Bbuwatan da ina ngalogos jama mogbogan jinisan aturan awod. Bong dalil ta pa boonan bohat, jama jaꞌ sohoꞌ da manangkit. Kuwan sila, yaꞌ san nabang moo san lasa dangkitiꞌ.
5“Sikamimon tangge-tingkōꞌ da man magpakita-kita sadjaꞌ mari sila sinanglitan. Ndaun bi doꞌ ba pangannaan suwat man jawom kitab bay kinabit ni tundun da ka langngon da. Maka ndaun bi doꞌ ba tahaꞌ jambu ni battis juba da man da magpakita-kita. 6Bong ni paballangan atawa ni langga, kainagon da pinatingkōꞌ ni paningkoan balbangsa. 7Kainagon da subay sila inalak ni mayran sampay ginalla ‘Tuwan Guru.’
8-10“Sugaꞌ kaam, daa kam magsitingka pagkahi bi ma pitsayaꞌ niyaku. Daa subay na pin kam nganggalla pagkahi bi ‘Tuwan Guru,’ atawa ‘Maꞌ,’ atawa ‘Papuꞌ,’ batan saliꞌ-saliꞌ du kam magdanganakan, boꞌ disu du guru bi ka Papuꞌ bi, yana aku, Almasi. Damikiyan, disu du Mmaꞌ bi sikamimon, yana Tuhan ni sulgaꞌ.
11“Na soysoy kam doman patingkat, subay ya buwat dī na tindog sikamimon. 12Batan soysoy ina magpadiyoꞌ, pinalangkaw du sina. Sugaꞌ soysoy ina malangkaw dī na, pinadiyoꞌ du sina.”
Si Isa mahallingan siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama
(Malkus 12.40; Lukas 11.39-44; 20.47)
13Maka yuk si Isa, “Siya-siya kam la, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Bong luu na jama doman paasok pa jawom pamarinta Tuhan, bbuwatan bi pagapa ninsila ka tōꞌ bi bingkok. Yaꞌ gi kam kuhi nūs lān pa jawom pamarinta Tuhan, gam pin sinaggaꞌ gi meꞌ bi jama ma doman.
14“Siya-siya kam la, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Ngandupang jaꞌ kam ga bawu danda supaya takoleꞌ bi altaꞌ da sampay lumaꞌ da. Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Bbuwatan bi nganduwaa pa tahaꞌ ni mayran mari kam binista meꞌ jama tud basag ngisbat Tuhan. Baan ta kam banahan, tud bohat sina mintu hukuman Tuhan ningkaam!
15“Siya-siya kam, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Padile padilawut na kam maglanan bong pin kam nammu jaꞌ san lasa disu jama binuwat mulit bi. Pag lay jaꞌ kam nammu, sabapan tōꞌ bi, magdaruhun gi kalaatan na. Pag toklas na, mangkin na ya pataꞌ pinidjalaꞌ ni nalkaꞌ labi gi man kaam.
16“Siya-siya kam, siga pa-mmean agama! Ni kaawam bi, subay ga kam jama buta nondaꞌ jama buta. Baꞌ-bāꞌ bi bong jama napa makoy awon langga mehe binuwat saksiꞌ na, yaꞌ dari oy na san ya yaꞌ mogbogan bay sapa na. Sugaꞌ bong ya napa makoy awon mmas ni jawom langga looy binuwat saksiꞌ na, baꞌ-bāꞌ bi talpaksaꞌ subay ya mogbogan bay sapa na. 17Kulang pamiki bitu kam, subay ga kam jama buta. Mamooy lay sila hagaan, mmas ni langga mehe atawa langga mehe ma kaboo mmas looy pinamulliya? 18Baꞌ-bāꞌ bi, bong jama napa makoy awon pangulbanan binuwat saksiꞌ na, yaꞌ dari oy na san ya yaꞌ kanaalla ni bay sapa na. Sugaꞌ bong ya napa makoy awon kulban taꞌ pangulbanan binuwat saksiꞌ na, baꞌ-bāꞌ bi, talpaksaꞌ subay ya mogbogan bay sapa na. 19Buta kam! Yaꞌ san tasayu bi mas puntukan gi pangulbanan man kulban. Subay siꞌ katoonan bi danan kulban sutsiꞌ pa Tuhan sabap lay na inannaꞌ taꞌ pangulbanan. 20Sangkon bong luu jama napa makoy awon pangulbanan binuwat saksiꞌ na, tabeꞌ na du silay siga kulban taꞌ pangulbanan looy. 21Damikiyan, bong jama napa makoy awon langga mehe binuwat saksiꞌ na, tabeꞌ na du Tuhan sabap inaa lumaꞌ na. 22Damikiyan, bong jama napa makoy awon sulgaꞌ binuwat saksiꞌ na, tabeꞌ na du Tuhan batan sulgaꞌ ina yana paningkoan na.
23“Siya-siya kam la, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Pandoy baw kam nong sabahagiꞌ sapū ni sikamimon altaꞌ bi pa Tuhan sampay na ni mimon lampa-lampahan bi. Sugaꞌ yaꞌ san baw paruli bi ilooy ma hagaan banahan ni saraꞌ, yana buwat kaintongan, manimbang ni manusiyaꞌ, maka magkanaalla mmeꞌ ni lapa bi. Subay siꞌ inaa doꞌ duhuꞌ pakutuun bi, boꞌ bi mogbogan siga saraꞌ dikiꞌ meꞌ sapantun muwan sabahagiꞌ sapū. 24Kaam ina subay ga pa-mmean buta nondaꞌ jama buta. Magtuyuꞌ baw kam mean siga aturan ma yaꞌ puntukan. Sugaꞌ bong panohoan ma hagaan, yaꞌ san paruli bi. Kaam ina, tigiꞌ baw kam ngalakkahan taliyaw man jawom inuman bi, sugaꞌ nallon baw kam untaꞌ katibuukan na.
25“Siya-siya kam, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Inaa du jagahan bi kasutsian ni poan. Bong siꞌ ibaratan sawan atawa pinggan, ni poan du kosoan bi. Sugaꞌ njawom, pabiya bi jaꞌ pannoꞌ meꞌ jinisan kalalamaan. Meꞌ naa du sina karuha njawom atay bi, masi du pannoꞌ meꞌ napsu mulakab batan isu-isu parasahan bi du pinaruli meꞌ bi. 26Kaam siga Parisi subay ga kam jama buta. Sutsiun bi doꞌ ba duhuꞌ njawom atay bi supaya sutsiꞌ na du kam ni poan.
27“Siya-siya kam, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Kaam ina meꞌ sapantun kubu bay inari-arihan, lingkatan inandaꞌ, sugaꞌ ni jawom na pannoꞌ meꞌ towang jama matoy maka kajinisan kalalamaan. 28Bong ndaꞌ mata, kaam jama intong, sugaꞌ njawom atay bi pannoꞌ leꞌ dustaꞌ ka dusa.
29“Siya-siya kam, siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi! Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ kam sutsiꞌ. Tigiꞌ baw kam buwat lumaꞌ-lumaꞌ taꞌ kubu kanabi-nabihan mattoꞌ sampay ngari-ngarihan kubu jama tanyag intong. 30Baꞌ-bāꞌ bi, bong siꞌ kam bay siabut ka bay timpu kabboꞌ-bboan bi, yaꞌ kam bay mmeꞌ-mmeꞌ meꞌ bay uwahan da mapatoy kanabi-nabihan. 31Sugaꞌ bong pinindogahan ni bay bitsala bi nsiniꞌ ni hāl meꞌ bi nulang aku, tumatandaꞌ na sibuꞌ du akka bi ka bay jaman kabboꞌ-bboan bi bay mapatoy kanabi-nabihan. 32Pagka inaa du taabut-abut pamiki bi, pilayun bi na, pupusun bi na kalaatan bay tinagnaan meꞌ kabboꞌ-bboan bi!
33“Kaam ina, sibuꞌ du kam ka bay jaman kabboꞌ-bboan bi, subay ga baanan sō latsunan. Daa na kam ngaholat ga tailagan bi lagi hukuman nalkaꞌ. 34Batan luu-luu ina mintu sohoꞌ ku pitu pa mman bi siga nabi ka ga jama halul-akka ka ga guru, kasohean llansang jaꞌ du meꞌ bi taꞌ tehang. Kuwan kasohean, pinawu-pawu meꞌ bi ni siga langga bi sampay inonse meꞌ bi padisu-padisu lahat. 35Sangkon, kalabuan jaꞌ sina kam mulkaꞌ Tuhan. Batan meꞌ Tuhan mista, kaam na ina bay mapatoy mimon jama intong ma bay mean kahandak na, labba man anak Boꞌ Adam, yana si Habil, ngabut sampay anak si Baraki, yana Nabi Zekaraya ma bay papatoy bi ni sallangan langga ka pangulbanan. 36Baan ta kam banahan, mulkaꞌ ma bay sabbut ku ilay siꞌ, mastiꞌ labuꞌ du sina mintu pa jataꞌ bi siga Yahudi ni angkat-angkatan batnaa.”
Si Isa susahan jama Jerusalem
37Pag-anu, sabap susa atay si Isa ni siga Yahudi ndooy, yuk na, “Ag-agan kam la jama Jerusalem. Bbuwatan bi mapatoy kanabi-nabihan. Maka bila pin luu na pōꞌ siga sosohoan Tuhan, hiyak bi ka batu ngabut sampay matoy. Daran na ku bay doman ngaliyun kaam pa jawom okoman ku meꞌ sapantun induꞌ manuk ngokoman anak na, sugaꞌ yaꞌ du kam kuhi. 38Sangkon tinikutan na paglahat bi meꞌ Tuhan. 39Maka yaꞌ na sina ku takita bi pabalik ngkod-ngkoran bi yaꞌ gi kapahalling, ‘Bana-bana du sinupaatan ilooy ma bay pitu ni kapatut Tuhan!’ ”(23.39) Meꞌ kaekahan ngahati ayat tuu, bong siga Yahudi, awla na siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama yaꞌ nawbatan bay dusa da ka mangaku si Isa Anak Tuhan, saumu yaꞌ sila pinatabeꞌ njawom okoman si Isa.
24Langga mehe ni Jerusalem tinunaꞌ lluntu
1Pag pōꞌ si Isa man langga mehe, pasōng na baw siga mulit na pa mman na, yuk da, “Tuwan, ndaun doꞌ ba lingkat langga naa.” 2Yuk si Isa siꞌ tu, “Ohoꞌ, pakaruwan na kam ngandaꞌ batan baan ta kam banahan, luu sina waktu ni sinōng lluntu na labbasakayi. Yaꞌ na sina mintu luu takapin nangge san lasa duwa batu magpangkat.”
Si Isa nunaꞌ kahalan ni sinōng
(Malkus 13.3-13; Lukas 21.7-19)
3Pag-anu siꞌ, lay na baw patukad ga si Isa pa taꞌ Punu Jaytun. Sasang na ndooy ningkōꞌ, luu na baw pasōng siga mulit na pa mman na sila-sila jaꞌ, maka yuk da, “Bong siꞌ dari, baan doꞌ kami bong sumilan binakbul ilooy ma bay bitsala nu siꞌ. Maka oy lay la mintu siga sipat man jama mindoga tapit na ko pabeleng maka tapit na katapusan junyaꞌ?”
4Tampung si Isa, “Iyakin kam mari kam yaꞌ takoleꞌ binoo magsiꞌ. 5Batan bbos-bbos, meka sina mintu pasunuꞌ māꞌ bahasa sila na Almasi ma bay sinohoꞌ meꞌ Tuhan nalamat manusiyaꞌ. Boꞌ meka jama taboo da magsiꞌ. 6Pag taabut bi ina mintu kaakahan meka na bonoꞌ mehe ni kalahat-lahatan, matā-matapit, daa doꞌ gundalaꞌ pamiki bi batan ndang bay silay ginantaꞌ subay doꞌ magkadarihan meꞌ looy. Sugaꞌ saꞌ gi baw lay katapusan junyaꞌ. 7Bbos-bbos ina, meka na kabangsa-bangsahan ka ga sultan sibonoꞌ-bonoꞌ. Maka meka na sina mintu kalahat-lahatan tuwaꞌ gotom maka linug. 8Sugaꞌ mimon balaꞌ meꞌ looy ilay mintu bohoꞌ panagnaan kamalasahiyan ma magkadarihan ni manusiyaꞌ bbos-bbos. Bong siꞌ dalil ta pa danda maddi, bohoꞌ nagnaꞌ paddi battong na.
9“Masa looy ilay mintu, kuwan kaam, kinagigitan meꞌ sikamimon bangsa sabapan ku. Sinungkuban du sina kam boꞌ bi pina-ntan ni jama supaya kam bininsanaꞌ sampay pinapatoy. 10Pag ina mintu taabut meꞌ looy, meka na sina jama patatak mmeꞌ niyaku. Atas da na sina mintu nipu pagkahi da ma masi pitsayaꞌ niyaku sampay lammis ninsila. 11Meka sina mintu nabi palsu pōꞌ, boꞌ meka du takoleꞌ da binoo magsiꞌ. 12Dari sabap pasōng eka jama ngalangga saraꞌ ni junyaꞌ bbos-bbos, maglumba na aseꞌ kaekahan. 13Sugaꞌ soysoy ina natas pangando na niyaku ngabut sampay pa katapusan, malaingkan salamat jaꞌ sina ya. 14Na inawnan umanat mahap pasal pamarinta Tuhan, pinasaplag na pin sina mintu ni sikaliput junyaꞌ supaya luu na dapat mimon kabangsa-bangsahan ngahasi. Pag-anu, boꞌ takka na katapusan junyaꞌ.”
Ilooy ma tud sinukang meꞌ Tuhan
15Maka yuk si Isa, “Ni sinōng, luu sina takita bi ilooy ma kabinasa ma tud sinukang meꞌ Tuhan pinatangge ni langga sutsiꞌ. Ilooy ilay siꞌ ndang bay tinunaꞌ meꞌ Nabi Danyel njawom kitab mattoꞌ.(24.15) Kitab Nabi Danyel 9.27, 11.31, 12.11. (Soysoy matsa tunaꞌ looy, pahamun bi paayad.) 16Pag mintu kam ngita meꞌ looy, kuwan sagannap ma maglahat ni Yahudiya, subay magti lahi deꞌ-dēꞌ pa kapunu-punuhan. 17Ma luu na taꞌ pantān lumaꞌ da, daa na san sila paasok pa jawom ngaddoꞌ oy maka oy na. Subay sila lahi magti. 18Damikiyan, sagannap ma njawom huma, san daa na sila pabeleng pa lumaꞌ ngaddoꞌ pamakoy da. 19Pag ina mintu magkadarihan na meꞌ looy, tud kaluuy-luuy jama, awla na sagannap karandahan ma battong atawa ma anakan dikiꞌ masi gi duruꞌ. 20Sugaꞌ pakuhan bi na pin duwaa pa Tuhan, kamura-murahan pag taabut bi maglahiyan, yaꞌ du sumapaꞌ ni timpu tanne atawa ni Llaw Pahali. 21Ni masa looy ilay mintu, kamalasahiyan njataꞌ manusiyaꞌ mas maat gi man mimon ma bay takissa da labba man junyaꞌ bay pinapayak sampay batnaa. Kahapan yaꞌ na du baw lay mintu kabalikan saumu. 22Bong siꞌ ilay mintu yaꞌ bay kulangan Tuhan halloman kamalasahiyan meꞌ looy, mastiꞌ katis jaꞌ manusiyaꞌ man taꞌ babaw junyaꞌ. Lipara, kalnaꞌ sagannap ma bay peneꞌ Tuhan sukuꞌ na, kulangan na du sina mintu halloman kamalasahiyan meꞌ looy.”
23Maka yuk si Isa, “Ni waktu looy ilay mintu, bong luu maan kaam, ‘Ndaun ba, atu na Almasi,’ atawa ‘Alay na ndooy,’ amay-amay daa kam pitsayaꞌ 24batan luu sina mintu pōꞌ siga pangandustaꞌ māꞌ bahasa sila na Almasi atawa nabi. Boꞌ pandoy gi sina mintu mōꞌ siga pabuwatan kahaylan-haylan bong pin meka jaꞌ jama takoleꞌ da binoo magsiꞌ. Bong siꞌ ilay mintu takaya da, kainagon da sampay sagannap ma bay peneꞌ Tuhan sukuꞌ na taboo da du magsiꞌ. 25Indanan bi bay bitsala ku siꞌ. Ndang kawalan ta na kam padpad yaꞌ gi taabut masa meꞌ looy.
26“Sangkon, meꞌ bay halling ku na siꞌ, bong luu jama māꞌ luu na Almasi ndooy ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ, daa kam pilay. Atawa bong yuk jama luu na ya njawom lumaꞌ, daa kam hidjab. 27Batan pag ina mintu pabeleng na ku, yana Anak Manusiyaꞌ, tumatandaꞌ na ni sikamimon katakka ku, meꞌ karuha mangirat ninag taꞌ langit man mataallaw pa saddopan.” 28Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa makoy sambatan, yuk na, “Ndang bong ina luu sumpatoy, mastiꞌ luu du sina pumpung siga manuk-manuk ma mangan sumpatoy.”(24.28) Meꞌ kasohean ngahati sambatan si Isa meꞌ tuu: Yana meꞌ siga manuk-manuk ma mangan sumpatoy siguru kumpo ni sumpatoy, siguru du binakbul mimon ma bay tinunaꞌ meꞌ si Isa.
Katakka Anak Manusiyaꞌ pa junyaꞌ pabalik
(Malkus 13.24-27; Lukas 21.25-28)
29Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Paddus jaꞌ ilay mintu kamalasahiyan ma bay sabbut ku siꞌ, pinapandom na baw mataallaw maka buwan pun yaꞌ na du dantaꞌ. Sikamimon taꞌ langit njogjog na sampay maglatakan na ga siga potean. 30Pag-anu, luu na pōꞌ man taꞌ langit sipat ni katakka Anak Manusiyaꞌ. Maka takita na sina ya duwai taꞌ tayiꞌ baliyu nahayaꞌ na ni kaehe kawasa na. Dari sikamimon manusiyaꞌ ma yaꞌ mmeꞌ niiya magkarukkaan na sina. 31Ni waktu ilooy du ilay mintu, luu pōꞌ halling tabuliꞌ tiniyup pahaddo. Ilooy ilay mintu sinyal para siga malaikat Anak Manusiyaꞌ pōꞌ na ngumpo mimon manusiyaꞌ ma sukuꞌ na. Pag-anu, boꞌ da ngalataan sika-mpat pidju alam ngumpo sila.”
Pamintangan ni poon igira
(Malkus 13.28-31; Lukas 21.29-33)
32Yuk si Isa lagi, “Na ni kapasal katakka ku ina mintu, ngaddoꞌ jaꞌ kam pamintangan man poon igira. Pag takita bi pasapput na dawun na, inaa na sipat man bi toon tapit na timpu pangallaw. 33Damikiyan, pag takita bi mintu luu na magkadarihan siga balaꞌ ma bay sabbut ku siꞌ, malaingkan katoonan bi na du sina tapit na banahan katakka ku.
34“Baan ta kam banahan, yaꞌ gi sina mintu katis matoy jama angkat-angkatan batnaa, ndang nagnaꞌ na binakbul ilooy ma bay sabbut ku siꞌ. 35Indanan bi. Lanyap jaꞌ sina mintu gumi ka langit, sugaꞌ bong bitsala ku, yaꞌ baw situ kuhi baluba saumu-umu.
Yaꞌ kinatoonan bong sumilan takka Papuꞌ Isa
(Malkus 13.32-37; Lukas 17.26-36)
36“Katakka ku ina mintu, yaꞌ kinatoonan meꞌ manusiyaꞌ bong llaw oy atawa lisag dangoy. San ga malaikat ndooy ni sulgaꞌ sampay aku, Anak Tuhan, yaꞌ du toon. Ilooy du toon yana Mmaꞌ ku. 37Kahalan manusiyaꞌ ina mintu pag taabut Anak Manusiyaꞌ pabeleng pa junyaꞌ sibuꞌ du ka kahalan jama maruhuꞌ-ruhuꞌ ni bay jaman Nabi Nū.(24.37) Ndaun Panagnaan ni Awwal Jaman 6.5-8.38Batan ni jaman looy, halloman junyaꞌ yaꞌ gi ndunukan, yaꞌ san bay taingat manusiyaꞌ njawom bahaya mehe sila. Bbuwatan da llaw pa dangallaw masi na pin maglami-lami nginum-mangan, maghanda-halla, meꞌ naa, meꞌ naa ngabut sampay llaw ga Nabi Nū bay dutai taꞌ bahitlaꞌ. 39Yaꞌ san bay tasayu manusiyaꞌ bong oy song katuwaꞌ ninsila ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay takka dunuk mehe looy sampay lai na ga sila limbo sikamimon. Damikiyan, pag ina mintu pabeleng na Anak Manusiyaꞌ, meꞌ looy du silay mintu kadari manusiyaꞌ, yaꞌ du taingat da. 40Ni katakka ku ina mintu, sasang jama duwa buwat ni huma, sakayi da matiꞌ, disu lay na binoo, kuwan disu inambanan. 41Atawa sasang danda magginduwa nappa, disu lay na binoo, kuwan disu lay inambanan. 42Sangkon, iyakin kam mari kam sakap batan yaꞌ tatunaꞌ bi llaw mamooy man Papuꞌ bi takka.
43“Indanan bi ituu: Bong ina katoonan jama ma dapu lumaꞌ bong lisag dangoy jama panangkaw takka, yaꞌ sina ya tuli, gam pin jaga ya paayad mari yaꞌ katangkawan lumaꞌ na. 44Damikiyan kaam pun, subay du kam saddiya batan yaꞌ katoonan bi bong sumilan ku, yana Anak Manusiyaꞌ, pabeleng.
Ata ma kanaalla
45“Indanan bi. Bong ina luu ata magkanaalla sampay makoy honaꞌ-honaꞌ na, malaingkan iya na sina pineneꞌ meꞌ papuꞌ na magtakōk ni siga pagkahi na ata. Iya na mangatas makan sila tiyap-tiyap waktu. 46Ata meꞌ looy ilay, pag takka papuꞌ na, kaayaran mehe niiya bong ya bay taabut buwat ilooy ma bay hinalap niiya. 47Baan ta kam banahan, ata ma tapangandohan meꞌ looy ilay, iya na silay sinohoꞌ magmalim ni altaꞌ papuꞌ na labbasakayi. 48-49Sugaꞌ bong ilay ya ata maat, bbuwatan na minsanaꞌ pagkahi na ata maka nginum-mangan jaꞌ ya ka jama palalango. Njawom honaꞌ-honaꞌ na, hallom gi du takka papuꞌ na. 50Sugaꞌ sasang na buwat meꞌ looy, sarunduun du takka na papuꞌ na ni llaw yaꞌ bay taingat na. 51Dari pinidjalaꞌ ya pabasag saꞌ alang-alang sampay inannaꞌ gi ni lugar sagannap ma magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ sutsiꞌ. Boꞌ ndooy na sila mag-ulawi sampay magkattop naggaan paddi.”
25Dalil pasal budjang sapū
1Yuk si Isa lagi, “Pag beleng Anak Manusiyaꞌ pa junyaꞌ magsultan, meꞌ tuu karuha na: Luu budjang sapū kaniya-kaniya ka palitaan da lay pōꞌ sangom nampang pangantin ma lalla. 2Kuwan lima, kulang pamiki da, boꞌ ilooy ma lima makoy honaꞌ-honaꞌ da. 3Ilooy siꞌ ma kulang pamiki yaꞌ bay moo halliꞌ insallan bong kumattaꞌ palitaan da. 4Boꞌ ilooy lima ma makoy honaꞌ-honaꞌ da lay moo halliꞌ man da mohean palitaan da. 5Dari sabap lay lantan katakka pangantin ma lalla, song hallom tintōꞌ na sila mimon sampay lay na ga kapatuli.
6“Pag taabut tangngaꞌ bahangi, luu na ngingan, yuk na, ‘Alu na pangantin ma lalla. Pōꞌ na kam nampang.’ 7Pag-anu siꞌ tu, bangun du ga kabudjangan looy sikasapū boꞌ da ngintu palitaan da. 8Yuk ilooy sikalima ma kulang pamiki ni siga soheꞌ da, ‘Buwanan bi doꞌ kami insallan. Adak na la kumattaꞌ palitaan kami.’
9“Sugaꞌ iya tampung da, ‘Yaꞌ kami la kabuwan taggahaꞌ yaꞌ na baw mintu sukup ningkami. Pa kadday na doꞌ kam malli.’
10“Na likutan da siꞌ bay malli insallan, ilooy ma takka na pangantin ma lalla. Kuwan ilooy sikalima ma ndang sakap na, lay na pahaboy ni pangantin ma lalla paasok pa lumaꞌ pangawinan. Lay jaꞌ siꞌ sila njawom, lay na tinambo lawang.
11“Pag takka jaꞌ siꞌ kabudjangan looy kasohean, yuk da, ‘Ū Tuwan, bukisan doꞌ kami!’
12“Sugaꞌ tampung pangantin ma lalla, ‘Yaꞌ dari batan yaꞌ kam takila ku.’
13“Sangkon,” yuk si Isa, “subay ndang saddiya na kam, batan yaꞌ tatunaꞌ bi bong llaw oy atawa lisag dangoy katakka ku ni sinōng.”
Siga tindog ma kanaalla ka niyaꞌ
14Pag-anu, lay na baw si Isa ngandalil pasal siga sukuꞌ na ma nulut ni kahandak na maka niyaꞌ, yuk na, “Luu disu jama song lome pa lahat disu. Yaꞌ gi ya bay lome, lay ya nawag ga tindog na, boꞌ da pina-ntanan sīn na nohoꞌ pinalān likut na. 15Ilooy disu bay inambanan limampūꞌ libu, kuwan disu, duwampūꞌ libu maka ilooy disu, sapū libu. Bōs da siꞌ tu bay ma-ntan sīn, lay jaꞌ pinagsitawop meꞌ na ka kapandoyan da. Pag-anu, boꞌ na lome. 16Likutan bōs da, kuwan ilooy ma bay inambanan limampūꞌ libu, magti du pinalān meꞌ na sampay lay ya nguntung limampūꞌ libu. 17Damikiyan, ilooy ma bay inambanan duwampūꞌ libu, meꞌ looy du meꞌ na bay buwat sampay lay ya nguntung duwampūꞌ libu. 18Sugaꞌ kuwan ilooy ma bay inambanan sapū libu, lay jaꞌ ngali lowang, boꞌ tinapuk meꞌ na sīn bōs na njawom tanaꞌ.
19“Sōng hallom, luu na takka bōs looy. Pag-anu, lay na tawag na siga tindog na boꞌ da nohoꞌ māꞌ bong pooy meꞌ da bay buwat sīn na. 20Yuk ilooy ma bay inambanan limampūꞌ libu, ‘Tuwan, atu na sīn nu bay mbanan nu, limampūꞌ libu maka luu gi untung na limampūꞌ libu.’
21“Tampung bōs na, ‘Tud bay mahap meꞌ nu buwat. Kau na tindog mahap maka kanaalla. Pagka ko bay kanaalla ni pabuwatan dangkitiꞌ, batnaa paeka ku na altaꞌ ku hinalap ningkau. Tu ko. Patabeꞌ ta na ko ni kagakan ku.’
22“Pag-anu, pasunuꞌ na baw ilooy ma bay inambanan duwampūꞌ libu, yuk na, ‘Tuwan, atu na sīn nu bay mbanan nu, duwampūꞌ libu maka luu gi untung na duwampūꞌ libu.’
23“Dari meꞌ looy du siꞌ baw sambatan bōs looy, yuk na, ‘Tud bay mahap meꞌ nu buwat. Kau na tindog mahap ka kanaalla. Pagka ko bay kanaalla ni pabuwatan dangkitiꞌ, batnaa paeka ku na altaꞌ ku hinalap ningkau. Tu ko. Patabeꞌ ta na ko ni kagakan ku.’
24“Pag taabut liu ilooy ma bay inambanan sapū libu, yuk na, ‘Tuwan, katoonan ku kau jama tohas. Tigiꞌ ko ngattom tinanom jama san saꞌ kau bay tanom. 25Sangkon bay jaꞌ tapuk ku sīn nu njawom tanaꞌ sabap tawu ku tapalkalaꞌ meꞌ nu bong bay lugiꞌ. Atu na sīn bay halap nu niyaku.’
26“Tampung bōs na, ‘Kau na bitu tindog maat maka hūk ko. Baꞌ-bāꞌ nu aku tigiꞌ ngattom tinanom jama san saꞌ aku bay tanom. 27Bong meꞌ naa pamiki nu, subay siꞌ bay nnaꞌ nu sīn ku ni bangku supaya pag beleng ku luu gi ka anak na.’
28“Pag-anu, yuk bōs looy ni ga tindog na kasohean, ‘Kaddoun bi na sīn ku man lalla tuu boꞌ deanun bi pa mman ilooy ma ngantanan limampūꞌ libu. 29Batan soysoy ina kanaalla makoy ilooy ma bay hinalap niiya, mastiꞌ sinampunan gi sina. Pag toklas na, tamba-manamba na ilooy ma luu niiya. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ kanaalla makoy ilooy ma bay hinalap niiya, san sawpama dangkitiꞌ du bay pina-ntan niiya, mastiꞌ llakkahan du sina. 30Na kaddoan bi na tindog tuu ma yaꞌ luu kapansahaliyan na. Hiyakan bi na ya pa poan njawom kalindoman man jama mag-ulawi sampay magkattop naggaan paddi.’ ”
Hukuman ni llaw dambuli
31Yuk si Isa lagi, “Pag ina mintu takka Anak Manusiyaꞌ ni kaehe sahayaꞌ na haboyan mimon malaikat, ningkōꞌ na ya ni paningkoan kawasa-kapatut magsultan. 32Maka luu na ni awpan na bay kinumpo sikamimon manusiyaꞌ lakka man mimon kabangsa-bangsahan. Pag-anu, boꞌ na nakkat sila binuwat duwa baanan meꞌ karuha tukang ngipat hayop nakkat siga bili-bili na ka ga kambing na. 33Kuwan sagannap ma meꞌ sapantun bili-bili, nnaꞌ na huwin pa kawnan na. Kuwan sagannap ma meꞌ sapantun kambing, nnaꞌ na huwin pa kayli na.
34“Pag-anu, yuk Sultan ninsila ni kawnan na, ‘Kaam ina sikamimon sinupaatan meꞌ Mmaꞌ ku. Pitu kam. Timaun bi na mimon kaayaran ni pamarinta ma bay hinalliꞌ ningkaam man awwal tagnaꞌ lagi junyaꞌ bay pinapayak. 35Tawop kam sinupaatan meꞌ tuu batan pag taaka bi lingantu ku, lay ku pakan bi. Pag tabista bi bay tohoꞌ kallong ku, lay du ku painum bi. Maka jaman ku bay sampi ni lahat bi, lay du ku bay hulmat bi. 36Pag taaka bi yaꞌ luu pakayan ku, lay du ku buwanan bi. Pag taaka bi bay ku saki, lay du ku ndaꞌ-ndaꞌ bi, maka waktu ku bay njawom jīl, meꞌ naa du.’
37“Dari pag halling sagannap ma intong, yana jama huwin pa kawnan na, ‘Papuꞌ, sumilan ko lay la bay takita kami lingantu boꞌ nu bay pakan kami, atawa tohoꞌ kallong nu boꞌ nu bay painum kami? 38Maka sumilan ko bay sampi ni lahat kami boꞌ nu bay hulmat kami? Maka sumilan yaꞌ bay luu pakayan nu boꞌ nu bay buwanan kami? 39Maka sumilan ko bay saki atawa njawom jīl boꞌ nu bay ndaꞌ-ndaꞌ kami?’
40“Pag tampung Sultan ilay mintu, ‘Baan ta kam banahan, waktu bi ilay bay buwat meꞌ looy ni soysoy danganakan ku san du pooy diyoꞌ na ni bandingan manusiyaꞌ, saliꞌ du ka aku bay pabuwat bi meꞌ looy.’
41“Pag-lupus, halling na baw Sultan ni sagannap ma huwin pa kayli na, ‘Kaam ina, basta pinagmulkaan sina kam. Lakka na kam man bihing ku. Pilay na kam pa jawom api ma yaꞌ kuhi pawom saumu-umu, ma hinallian Ibilis ka ga sosohoan na. 42Batan pag ku bay takita bi lingantu, yaꞌ ku bay pakan bi. Maka pag ku bay tabista bi tohoꞌ kallong ku, yaꞌ ku bay painum bi. 43Jaman ku sampi ni lahat bi, yaꞌ ku bay hulmat bi. Ni waktu yaꞌ luu pakayan ku, yaꞌ ku bay buwanan bi. Waktu ku bay saki atawa njawom jīl, yaꞌ ku bay ndaꞌ-ndaꞌ bi.’
44“Pag-anu, sila pun ina mintu nilaw du, yuk da, ‘Uy la Papuꞌ, sumilan ko bay takita kami lingantu atawa tohoꞌ kallong nu? Maka sumilan ko bay sampi ni lahat kami, atawa yaꞌ luu pakayan nu, atawa saki, atawa njawom jīl, boꞌ nu yaꞌ bay tabangan kami?’
45“Pag tampung ku ina mintu, ‘Baan ta kam banahan, waktu bi ilay yaꞌ bay nulung ni soysoy danganakan ku san du pooy diyoꞌ na ni bandingan manusiyaꞌ, sibuꞌ du ka aku yaꞌ bay tulung bi.’ ”
46Pag-anu, yuk si Isa, “Na siga jama meꞌ looy ilay ma bay sabbut ku siꞌ dambuli, llakkahan na silay mintu sampay minulkaan saumu-umu. Boꞌ siga jama looy ma intong, binuwanan na kasampulnaan nyawa njawom okoman Tuhan saumu-umu.”
26Siga Yahudi bagaraꞌ mapatoy si Isa
(Malkus 14.1-2; Lukas 22.1-2; Yahiya 11.45-53)
1Pag lupus jaꞌ siꞌ si Isa bay nabbut pakaradjaan meꞌ looy siꞌ, yuk na ni siga mulit na, 2“Ndang katoonan bi na du, njawom duwa ngallaw taabut na paballangan Ngalingkaꞌ.(26.2) Paballangan Ngalingkaꞌ yana pangintoman ni waktu siga Yahudi bay tinabang meꞌ Tuhan pōꞌ man Ejip ni bay jaman Nabi Musa. Jaman looy ilay siꞌ, bangsa Yahudi bay pinahata meꞌ bangsa Ejip. Dari disu sangom, luu disu malaikat lakka man Tuhan bay mapatoy mimon anak lalla ma siyaka ni sikaliput Ejip. Ilooy du yaꞌ bay kapatoyan, siga Yahudi ma bay ngasip sohoꞌ Nabi Musa ngannaꞌ lahaꞌ bili-bili ni siga papagan lawang da. Dari pag takita malaikat looy lahaꞌ looy, lay jaꞌ lingkaan na siga lumaꞌ da. Sangkon luu inawnan paballangan Ngalingkaꞌ (ndaun Kalakka 12:1-39). Ni waktu looy ilay mintu sinungkuban na Anak Manusiyaꞌ boꞌ llansang taꞌ tehang sampay matoy.”
3Na sasang si Isa mitsala ni siga mulit na, kuwan ga imam langkaw ka ga matatoa ni agama lay kumpo ni lumaꞌ Imam Kayapas, yana panghuluꞌ imam. 4Maksud da isun bong pooy meꞌ da nungkuban si Isa gantaꞌ yaꞌ tasayu jama, boꞌ na nohoꞌ pinapatoy. 5Sugaꞌ pag-isunan da, bong sila nungkub, subay yaꞌ sinabuhan ni timpu paballangan looy taggahaꞌ hiluhalaꞌ na baw jama.
Disu danda numpahan kōk si Isa insallan hamut
(Malkus 14.3-9; Lukas 7.36-50; Yahiya 12.1-8)
6Na sasang ga si Isa ndooy ni Betani, lay sila pa lumaꞌ disu lalla bay pingkaꞌ inipu inawnan si Saymon. 7Pag-anu siꞌ, sasang si Isa ningkōꞌ ni lamisahan, luu disu danda pasōng pa mman na moo katsaꞌ-katsaꞌ isihan insallan hamut hagaan banahan. Pag-anu, boꞌ tinumpahan meꞌ na taꞌ kōk si Isa man maehe iya.
8Pag takita leꞌ siga mulit na, tud yaꞌ sila kasulutan sampay yuk da padangan-padangan, “Ongoy doꞌ ilay pasensengan danda looy jaꞌ insallan hamut looy? 9Hagaan bilay la! Gam na bay pinaballihan boꞌ ndean jama miskin ballihan na.”
10Na si Isa siꞌ tu, katoonan na du bong oy binitsala meꞌ da. Dari yuk na ninsila, “Ongoy doꞌ ina kam ngalingog danda tuu? Tud mahap bitu bay pabuwat na niyaku. 11Jama miskin ina, mastiꞌ luu jaꞌ ninggai-ninggai mman bi. Boꞌ aku tu, yaꞌ na humallom ntuu mman bi. 12Tuwaꞌ na du situ siꞌ danda tuu bay numpahan baran ku insallan hamut batan sibuꞌ na du ya ka bay manyapan baran ku duhuꞌ para ni llaw ku kinubu. 13Baan ta kam banahan, nnoy-nnoy jaꞌ ina mintu man umanat mahap pinasaplag ni sikaliput junyaꞌ, tasabbut jaꞌ sina danda tuu pangintoman ni bay pabuwat na niyaku.”
Si Judas nipu si Isa
(Malkus 14.10-11; Lukas 22.3-6)
14Pus meꞌ looy siꞌ, kuwan si Judas Iskariyut, san ya tabeꞌ ni mulit si Isa sikasapu-duwa, lay pilay pa mman siga imam langkaw 15nilaw bong dangoy dean da iya bong ya nabangan sila nungkuban si Isa. Dari pagsulutan da, bay ya binuwanan tallumpūꞌ dublun pilak porol. 16Dari siꞌ, mandooy na si Judas lay miha lawang man na ma-ntan si Isa ninsila.
Siga mulit si Isa manyap ni paballangan Ngalingkaꞌ
(Malkus 14.12-21; Lukas 22.7-23; Yahiya 13.21-30)
17Pag taabut llaw sibuwa ni paballangan Tinapay Yaꞌ Magpasulig, pasōng na baw mulit si Isa pa mman na, yuk da, “Tuwan, nnoy tu la karomanan nu man kami manyap leꞌ tabi mangan para ni paballangan Ngalingkaꞌ?”
18Tampung si Isa, “Pilay kam pa mman jama looy bay sabbut ku nsiniꞌ ndooy ni Jerusalem boꞌ baan bi ya, ‘Tugun Tuwan Guru nohoꞌ ko binaan tapit na waktu bay ginantaꞌ niiya. Maka doman konoꞌ ya mangan para paballangan Ngalingkaꞌ ka ga mulit na ni lumaꞌ nu.’ ” 19Dari lay na pilay ga mulit na mean bay sohoꞌ na sampay lay na sila buwat leꞌ mangan halliꞌ paballangan looy.
20Na pag sangom jaꞌ siꞌ tu, siharung-harung na si Isa ka ga mulit na sikasapu-duwa mangan. 21Sasang da mangan, yuk si Isa, “Baan ta kam banahan, luu situ kam mintu disu nipu aku.”
22Lay jaꞌ takale meꞌ mulit na, tud susa sila sampay magsing-sīng na sila nilaw, “Saꞌ bilay aku awnan nu Tuwan, saꞌ ba?”
23Tampung si Isa, “Ilooy ma soheꞌ ku sawu mangan, iya na sina nipu aku. 24Anak Manusiyaꞌ itu ndang bay tinunaꞌ njawom kitab, mastiꞌ pinapatoy jaꞌ. Sugaꞌ tud siya-siya silay mintu ilooy ma nipu iya. Gam na ya yaꞌ bay pinamaddihan.”
25Pag-anu siꞌ, nilaw na baw si Judas, ilooy ma nipu iya, yuk na, “Saꞌ kina aku awnan nu Tuwan?”
Tampung si Isa, “Kau na bina.”
Katapusan waktu si Isa siharung-harung mangan ka ga mulit na
(Malkus 14.22-26; Lukas 22.14-20; 1 Korin 11.23-25)
26Na sasang da siꞌ mangan, lay si Isa ngaddoꞌ dambatang tinapay boꞌ pinagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, pinong-pōng meꞌ na boꞌ sinongan ni siga mulit na sambayan na halling, “Atu, ngaddoꞌ kam boꞌ kakanun bi. Ingatun bi ituu baran ku.”
27Pag-anu, lay na baw si Isa ngaddoꞌ sawan tubaꞌ anggul boꞌ pinagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, lay du sinongan ni ga mulit na sambayan na halling, “Nginum kam sikamimon. 28Ingatun bi inaa lahaꞌ ku song tinumpahan supaya meka na jama taampun sampay puwas na dusa da labbasakayi. Batan lahaꞌ ku ina, inaa na muwan kasāhan ni pagsulutan bahau ni antaraꞌ Tuhan ka manusiyaꞌ. 29Baan ta kam, ituu sa situ katapusan waktu ku nginum tubaꞌ anggul ka kaam. Sakayi ku itu nginum ka kaam pabalik, noy bahau na kahalan tabi njawom pamarinta Mmaꞌ ku.”
30Pag-anu, lay sila ngalang kalangan pudji pa Tuhan boꞌ da pōꞌ song pilay pa Punu Jaytun.
Si Isa nunaꞌ si Pitel song maylu
(Malkus 14.27-31; Lukas 22.31-34; Yahiya 13.36-38)
31Lān da pilay, yuk si Isa ninsila, “Sangom tuu du pinasonsehan na sina ku meꞌ bi sikamimon. Song binakbul na suwat njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan,
‘Ndang bay na silay gantaꞌ ku ilooy ma tukang ngipat baanan bili-bili pinapatoy. Kuwan siga bili-bili na magkanatan na sonse.’(26.31) Kitab Nabi Zekaraya 13.7.
32“Sugaꞌ,” yuk si Isa, “pag mintu lay na ku pinakallum pabalik, duhuꞌ na ku man kaam pilay pa Jalil. Ndooy sa kitabi sitammu.”
33Pag-anu, yuk si Pitel niiya, “Minsan sikamimon ngambanan kau Tuwan, bong aku, basta yaꞌ baw ku kuhi ngamban.”
34Sugaꞌ yuk si Isa, “Baan ta ko banahan Pitel, sangom tuu du situ, yaꞌ gi bay tingkauk manuk, ndang min tallu na ko bay maylu bahasa yaꞌ ku takila nu.”
35Sugaꞌ si Pitel siꞌ tu, gam pin amu-amu magsambatan, yuk na, “San gi man ku matoy, basta yaꞌ du ku maylu!” Damikiyan, ga mulit si Isa siꞌ tu ilooy kasohean, meꞌ looy du halling da.
Si Isa maku duwaa ndooy ni Getsemani
(Malkus 14.32-42; Lukas 22.39-46)
36Pag-anu, lay na ga si Isa palanja pa Getsemani. Takka ndooy, yuk na ni ga mulit na, “Ningkōꞌ doꞌ kam ntuu. Pilay doꞌ ku ndē maku duwaa.” 37Sugaꞌ lay gi baw boo na si Pitel ka ga anak si Sibidi sikaduwa. Pag-anu, takkahan susa na si Isa maka yaꞌ na katoon-toonan na parasahan na. 38Dari yuk na ninsila sikatallu, “Biddaꞌ na baw tu susa jawom atay ku. Agon dak kapatoy na niyaku. Ntuu jaꞌ doꞌ kam maka unungan bi na doꞌ ku matiꞌ.”
39Pag-anu siꞌ, lay na ya palawak-lawak dangkitiꞌ man bihing da boꞌ na pahangkop taꞌ tanaꞌ maku duwaa, yuk na, “Maꞌ, bong siꞌ luu dapat, hawasan nu na kabinsanaan ma bay gantaꞌ nu njataꞌ ku. Sugaꞌ subay kahandak nu binean, saꞌ ga niyaku.”
40Pag-anu siꞌ, lay na ya pabeleng pa mman ga mulit na, ilooy ma tallu. Pag ndaꞌ na, tuli jaꞌ sila. Dari yuk na ni si Pitel, “Ongoy doꞌ ina yaꞌ san kam katatas ngunungan aku magpajaga san lasa danjām? 41Daa kam ba tuli, arapun maku na pin kam duwaa pa Tuhan mari yaꞌ tungkas iman bi. Batan san ina njawom atay bi doman kam buwat kahandak Tuhan, yaꞌ baw takaya bi ni dī bi.”
42Pag-anu siꞌ, lakka na baw si Isa pabalik, boꞌ na maku duwaa ni kaminduwa na, yuk na, “Maꞌ, bong yaꞌ na luu dapat man ngalakkahan kamalasahiyan mehe ma song tuwaꞌ njataꞌ ku, mastiꞌ subay kahandak nu binean.”
43Pag luu jaꞌ ya bay pabeleng pa mman siga mulit na, pag ndaꞌ na, tuli na baw sila pabalik batan tud kajagahan sila. 44Pag-anu, lakka na baw ya pabalik, boꞌ na maku duwaa kamintallu na meꞌ bay bitsala na du sibuwa.
45Pag beleng na pabalik pa mman siga mulit na, yuk na ninsila, “Uy! Ongoy doꞌ kam ina amu-amu tuli? Saꞌ bitu ituu waktu man pahali-hali. Taabut na situ waktu Anak Manusiyaꞌ tinipu, boꞌ pina-ntan pa mman siga baldusa. 46Bangun na kam. Alu na lalla ma nipu aku.”
Si Isa sinungkuban
(Malkus 14.43-50; Lukas 22.47-53; Yahiya 18.3-12)
47Yaꞌ gi siꞌ lupus si Isa mitsala, ilooy ma takka du si Judas, yana disu mulit ni ilooy ma sikasapu-duwa. Maka meka du jama bay boo na ddas ka kataliꞌ da maka takaka da. Sila siꞌ tu bay pilay nungkuban si Isa man panohoan siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama. 48Na si Judas siꞌ tu, ndang bay isun ka ga soheꞌ na muwanan sila sinyal, yuk na, “Lalla ma ūk ku, ilooy na mintu sungkuban bi.” 49Dari magti pasōng si Judas pa mman si Isa sambayan na halling, “Tuwan Guru,” boꞌ inūk meꞌ na si Isa.
50Yuk si Isa niiya, “Gay, pilayun na. Darahan nu na maksud nu.” Pag-anu siꞌ, ilooy ma sinungkuban na ya meꞌ baanan soheꞌ si Judas. 51Sugaꞌ kuwan disu soheꞌ si Isa, lay magti ngurus bariꞌ na sampay lay tigad na tindog panghuluꞌ imam, boꞌ lay na ga latak tinga na.
52Pag-anu, yuk si Isa niiya, “Asokun ba bariꞌ nu. Soysoy ina monoꞌ ka bariꞌ, malaingkan matoy du ya meꞌ bariꞌ. 53Yaꞌ kina tabista nu bong ku maku tabang man Mmaꞌ ku, mastiꞌ sarunduun du sohoꞌ na pūan libu malaikat pa mman ku? 54Sugaꞌ bong itu ku nohoꞌ na baw tinabang, pooy gi baw meꞌ na binakbul tunaꞌ njawom kitab ma bay ginantaꞌ niyaku?”
55Maka yuk si Isa ni siga jama looy, “Ongoy doꞌ kam ina pitu na ka ga kataliꞌ sampay ga takaka? Ongoy kanna bi, mundu kitu ku? Aku bitu, llaw pa dangallaw na ku bay magpanoan kaam ni langga mehe. Ongoy taggahaꞌ yaꞌ gi ku bay sungkuban bi ndooy? 56Sugaꞌ biyahun na, nduwan jaꞌ sina kam supaya binakbul na siga tunaꞌ ma bay sinuwatan meꞌ kanabi-nabihan.” Pag-anu siꞌ, ilooy ma lay na ya pinasonsehan meꞌ siga mulit na sikamimon.
Si Isa binoo pa mman baanan Sanhidrin sinumariya
(Malkus 14.53-65; Lukas 22.54-55; 22.63-71; Yahiya 18.13-24)
57Pag-anu siꞌ, lay na si Isa binoo meꞌ siga jama looy siꞌ ma bay nungkuban iya pa lumaꞌ Imam Kayapas, yana panghuluꞌ imam. Ndooy siꞌ, ndang luu na siga guru saraꞌ ka ga matatoa ni agama lay kumpo. 58Kuwan si Pitel siꞌ tu, luu na pin patuhut man katāhan sampay lay na du ya nakka bihing haman lumaꞌ Imam Kayapas. Pag-anu, lay ya paasok pa jawom haman ningkōꞌ ni bihing ga tukang jaga supaya katoonan na bong oy katuwaꞌ si Isa.
59Na kuwan siga imam langkaw ka mimon pagkahi da paki njawom baanan Sanhidrin, miha na pin saksiꞌ nohoꞌ mitnahan si Isa supaya tasohoꞌ da na pinapatoy. 60Sugaꞌ san meka na bay pasōng mitnahan si Isa, yaꞌ du sila bay nammu buktiꞌ pataꞌ man na pinapatoy. Pag-anu siꞌ, luu na baw duwa bay pasōng, 61yuk da, “Lalla tuu tu, lay takale kami bitsala na. Baꞌ-bāꞌ na, luu kawasa na ngahansu langga mehe, sugaꞌ njawom tallu ngallaw, patangge na du konoꞌ pabalik.”
62Pag meꞌ looy jaꞌ, magti nangge panghuluꞌ imam sambayan na nilaw si Isa, yuk na, “Oy tapahalling nu pasal sumbung ma bay takale kami siꞌ sikamimon?”
63Pag yaꞌ jaꞌ siꞌ nampung si Isa, mitsala na baw bbalik panghuluꞌ imam, yuk na, “Sapahan nu teꞌ ba batnaa ni awpan Tuhan sabanna ma llum saumu-umu bong bana kau na Almasi, yana Anak Tuhan.”
64Iya tampung si Isa niiya, “Meꞌ halling sambat nu na du bilay siꞌ. Maka baan ta kam banahan, luu du sina masa ni sinōng, takita bi Anak Manusiyaꞌ ningkōꞌ huwin pa kawnan man Tuhan Sangat Kawasa. Maka bbos-bbos takita bi du sina ya takka man sulgaꞌ taꞌ tayiꞌ baliyu.”
65Pag takale jaꞌ meꞌ panghuluꞌ imam bitsala si Isa, magti ya nganggeret juba na mismu ni kalasu na sambayan na halling, “Uy, hantak bitsala na bilay siꞌ, saliꞌ du ya ka Tuhan. San bitu yaꞌ na tabi miha jama bay kasakup ni bitsala na pangka pa Tuhan. Ndang-ndang lai na du takale tabi pōꞌ man jawom behe na mismu. 66Bong ningkaam, pooy bandingan bi?”
Iya tampung da, “Subay bina ya pinapatoy.”
67Pag lupus meꞌ looy, bbuwatan da ngaluraꞌ ni luwa na. Pag-anu, lay gi pakkos da mata na boꞌ na tinampa sampay sinuntuk 68sambayan da halling, “Bong mattan kau Almasi, tunaun teꞌ bong soy bay nuntuk kau!”
Si Pitel maylu bahasa saꞌ iya soheꞌ si Isa
(Malkus 14.66-72; Lukas 22.56-62; Yahiya 18.15-27)
69Sasang si Isa sinumariya, luu disu tindog danda pasōng pa mman si Pitel sasang na ningkōꞌ ni haman lumaꞌ looy, yuk na, “Kau pun bitu dansoheꞌ du kam ka si Isa, lalla looy man Jalil.”
70Sugaꞌ bbuwatan si Pitel maylu ni awpan da sikamimon, yuk na, “Yaꞌ bilay katoonan ku bong soy awnan nu.”
71Pag beleng na pa lawang haman looy, takita na baw ya meꞌ disu tindog danda sarī sambayan na māꞌ ni ga kasohean, “Lalla naa ina dansoheꞌ du ka si Isa, lalla looy man Nasaret.”
72Sugaꞌ lay du bay maylu si Pitel pabalik, yuk na, “Sapahan ku baw basta yaꞌ takila ku jama looy.”
73Yaꞌ hallom, pasōng na baw kasohean ma nangge-nangge ndooy pa mman si Pitel, halling da, “Mattan du bitu ko haboyan si Isa batan hangpas bitsala nu sibuꞌ du ka jama Jalil.”
74“Ā ssaꞌ ba,” yuk si Pitel. “Yaꞌ san katoonan ku bong soy jama looy. Minulkaan na ku meꞌ Tuhan bong yaꞌ bay bana bitsala ku!”
Pag-anu, magti tingkauk na manuk, 75sampay taintom si Pitel na bay tunaꞌ si Isa, ilooy ma yuk na, “Yaꞌ gi san ina mintu bay tingkauk manuk, ndang min tallu na ko bay maylu bahasa yaꞌ ku takila nu.” Pag-anu, lay magti pōꞌ si Pitel man jawom haman looy sampay tud bay ya nangis banahan ni kasasso na.
27Si Isa binoo pa mman Gubnul Pilatu
(Malkus 15.1; Lukas 23.1-2; Yahiya 18.28-32)
1Pag kallat subu, lay na isun siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama bong pooy meꞌ si Isa kalabuan hukuman kapatoy. 2Dari lay na ya iningkotan boꞌ na binoo pa mman Gubnul Pilatu.
Kapatoy si Judas
3Pag tasayu meꞌ si Judas si Isa song pinapatoy na, tud bay sasso ya bay nipu. Dari lay na ya pilay pa mman siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama mapoleꞌ tallumpūꞌ dublun pilak porol looy ninsila. 4Luu jaꞌ siꞌ, yuk na ninsila, “Ndusa ku batan bay ku nipu jama yaꞌ dusahan.”
Sugaꞌ yuk ga imam ka ga matatoa looy, “Bahalaꞌ nu. Batōy kami inaa?”
5Dari bbuwatan si Judas, lay ngahiyakan ga dublun pilak porol looy pa jawom langga mehe boꞌ na lakka. Pag-anu, lay na ga ya nganggantung dī na.
6Kuwan ga pilak looy siꞌ, lay na pinūt meꞌ siga imam langkaw sambayan da halling, “Pooy na tu la? Haram situ sīn tuu. Yaꞌ dari pinatabeꞌ ni sīn para langga mehe pagka ituu ballihan lahaꞌ jama.” 7Pag-anu siꞌ, ni bay pag-isunan da, mahap bong sīn looy pinakoy man malli tanaꞌ halliꞌ man ngubu jama sampi. Dari lay sila kaballi tanaꞌ man disu tukang buwat kibut. 8Kuwan tanaꞌ looy siꞌ, pinag-awnan na Tanaꞌ Lahaꞌ ngabut sampay batnaa. 9-10Dari lay na binakbul tunaꞌ Nabi Jeremaya, ilooy ma yuk na,
“Ituu bay bāꞌ Tuhan niyaku: ‘Bay kinaddoꞌ meꞌ da tallumpūꞌ dublun pilak porol, yana hagaꞌ bay ginantaꞌ meꞌ bangsa Israil niiya, boꞌ pinakoy man malli tanaꞌ disu tukang buwat kibut.’ ”
Si Isa sinumariya meꞌ Gubnul Pilatu
(Malkus 15.2-5; Lukas 23.3-5; Yahiya 18.33-38)
11Pag luu jaꞌ siꞌ tu si Isa ni awpan Gubnul Pilatu, sinumariya na ya. Tilaw gubnul, “Kau na kina sultan bangsa Yahudi?”
Tampung si Isa, “Meꞌ bay halling sambat nu na siꞌ.”
12Na pag lay pinōꞌ mimon sumbung njataꞌ na meꞌ siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama, yaꞌ san ya bay halling-halling. 13Dari halling Gubnul Pilatu niiya, “Ongoy, yaꞌ kilay bay takale nu mimon sumbung bay uwan da njataꞌ nu?” 14Sugaꞌ masi du si Isa yaꞌ bay nampung san dakabtang. Dari tud bay jayip gubnul niiya.
Si Isa binotangan hukuman kapatoy
(Malkus 15.6-15; Lukas 23.13-25; Yahiya 19.16)
15Na taun-taun taabut paballangan Ngalingkaꞌ, ndang luu tabiat gubnul mapeneꞌ baanan jama ndooy disu pilisu pinōꞌ. 16Ni jaman looy, luu disu pilisu tanyag baldusa inawnan si Barabas. 17Pagka meka jama kumpo-kumpo ni awpan Gubnul Pilatu, tilaw na, “Pilisu mamooy karomanan bi pinōꞌ, si Barabas ka atawa si Isa ma inawnan meꞌ kasohean Almasi?” 18Kon Gubnul Pilatu nilaw batan kainagon na maddusan si Isa. Batan katoonan na danan siga pa-mmean agama bay ma-ntan si Isa niiya sabap dangkiꞌ sila.
19Na sasang Gubnul Pilatu ningkōꞌ numariya, takka na baw umanat man nda na, yuk na, “Daa ko buwat oy maka oy na ni jama looy ma intong batan tud bay malasahi ku ni upihan ku pasal iya dabuhiꞌ.”
20Sugaꞌ meka jama ndooy inoyo-oyohan na pin meꞌ siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama nohoꞌ mogos si Barabas pinōꞌ. Kuwan si Isa nohoꞌ na pinapatoy.
21Pag-anu siꞌ, nilaw na pin Gubnul Pilatu pabalik ni ga jama ndooy, yuk na, “Ni ga lalla tuu ma duwa, mamooy karomanan bi pinōꞌ?”
Pag tampung da, “Si Barabas na!”
22Dari tilaw Gubnul Pilatu, “Hati, batōy ku na baw si Isa, ilooy ma inawnan Almasi?”
Tampung da sikamimon, “Lansangun na taꞌ tehang mari ya matoy.”
23Tilaw gubnul, “Ongoy, oy tu dusa na?”
Sugaꞌ amu-amu hinowapan meꞌ da pa haddo, yuk da, “Lansangun na taꞌ tehang!”
24Pag tabista Gubnul Pilatu yaꞌ na du tapaling manusiyaꞌ ndooy, gam pin song hiluhalaꞌ na, magti ya ngaddoꞌ boheꞌ, boꞌ na ngosoan tangan na ni awpan ga jama looy. Yuk na, “Bahalaꞌ bi na. Lay na kosoan ku tangan ku mari yaꞌ na ku talapay ndusa ni kapatoy jama tuu.”
25Pag tampung ga jama sikamimon ndooy, “Kami sa bahalaꞌ ni kapatoy na sampay ga anak-mpu kami.”
26Dari siꞌ, lay na pinōꞌ si Barabas ninsila meꞌ gubnul. Kuwan si Isa, lay na sinohoꞌ llagpiꞌ ni sundalu na, boꞌ nohoꞌ llansang taꞌ tehang.
Si Isa binuwat kalabbiyan meꞌ siga sundalu
(Malkus 15.16-20; Yahiya 19.2-3)
27Pag binoo si Isa leꞌ siga sundalu gubnul pa jawom kampu da, lay tawag da mimon pagkahi da sundalu sampay liput na si Isa meꞌ da. 28Pag-anu, lay na baw urusan da pamakoy na boꞌ na pinapatukan juba tawuk bahasa juba sultan. 29Maka lay gi sinangonan taꞌ kōk na bahasa karuna bay pabuwat da ka bahan itingan. Pag-anu, boꞌ na pina-ntanan pongan buway ni kawnan na bahasa bastun sultan. Maka lay gi sila nangge ka tuut da bahasa maehe iya man da buwat iya kalabbiyan sambayan da halling, “Kasannangan ningkau Ampun Sultan bangsa Yahudi.” 30Pag-anu, lay na baw ya lluraan, boꞌ lay kinaddoꞌ pongan buway looy ni tangan na man mangkung kōk na. 31Paddus jaꞌ siꞌ sila bay buwat si Isa kalabbiyan, lay na urusan da juba tawuk looy boꞌ lay pinapatuk meꞌ da balik bay ndang pakayan na. Pag lupus, lay na ya boo da pōꞌ lān llansang na taꞌ tehang.
Si Isa llansang taꞌ tehang
(Malkus 15.21-32; Lukas 23.26-43; Yahiya 19.17-27)
32Sasang da pōꞌ man daira, sitammu na baw sila ka disu lalla man Sayrin inawnan si Saymon. Pag-anu, lay na baw ya pinaggos meꞌ siga sundalu looy nohoꞌ ningan si Isa manangkit tehang na. 33Pag takka da taꞌ buntuꞌ inawnan Golgota, hatiyan na Lugar Baung Kōk, 34lay na baw si Isa sinongan tubaꞌ anggul bay sinakotan uliꞌ pait. Sugaꞌ pag lay jaꞌ takissa na, yaꞌ na ya kuhi nginum. 35Pag-anu, lay na ya llansang taꞌ tehang. Kuwan pakayan na, lay na pinagsarī-sarī meꞌ siga sundalu boꞌ pinagkimbuan meꞌ da bong mamooy sukuꞌ ni dangan. 36Pag lupus, boꞌ da ningkōꞌ nganjaga sasang si Isa taꞌ tehang. 37Pa jataꞌ man takōk si Isa, luu gi papan bay llansang. Ni papan looy luu suwat man mahati bong oy palkalaꞌ njataꞌ na. Batsahan na, “Ituu itu si Isa, Sultan bangsa Yahudi.” 38Maka luu gi duwa mundu bay du llansang taꞌ tehang ndooy, disu huwin pa kawnan man si Isa, kuwan disu, huwin pa kayli. 39Jama baw siꞌ tu, luu-luu pingkaꞌ, bbuwatan da eleng-eleng sambayan da ngaludjum iya. 40Yuk da, “Baꞌ-bāꞌ nu, talangkat nu langga mehe boꞌ pinatangge bbalik njawom tallu ngallaw du. Bong mattan takaya nu meꞌ looy, tabangun teꞌ dī nu! Bong bana kau Anak Tuhan, duwai na ko ba man taꞌ tehang naa!”
41Damikiyan, siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ sampay ga matatoa ni agama lay du buwat iya kalabbiyan. 42Sambat da, “Bay baw ya katabang jama, pagka dī na, niyaꞌ san tatabang na. Bong siꞌ ina mattan iya sultan bangsa Israil, subay ya duwai man taꞌ tehang naa boꞌ kami pitsayaꞌ niiya. 43Baꞌ-bāꞌ na, mangando ya pa Tuhan maka mangaku ya Anak Tuhan. Bong ina ya kinaasean meꞌ Tuhan, mastiꞌ tinabang jaꞌ ya batnaa.” 44Sarī man sila, sampay ga mundu looy ma bay llansang haboy ka si Isa, lay du mmeꞌ-mmeꞌ ngaludjum iya.
Kapatoy si Isa
(Malkus 15.33-41; Lukas 23.44-49; Yahiya 19.28-30)
45Na pag taabut tangngaꞌ llaw, ngalindom na ni sikaliput lahat ngabut sampay lisag tallu kohap. 46Tapit jaꞌ siꞌ lisag tallu kohap, ilooy ma ngingan na si Isa pahaddo, yuk na, “Eli, Eli, lama sabaktani?” Hatiyan na, “Tuhan ku, Tuhan ku, ongoy ku lay mbanan nu?”(27.46) Kitab Jabul 22.1.
47Kuwan kasohean jama ma nangge-nangge ndooy, magsāꞌ meꞌ da kale. Kanna da ngalinganan Nabi Eliyas ya.
48Pag-anu, magti lay sonse disu ninsila ngaddoꞌ sammek boꞌ iningkotan ni tōng kayu-kayu. Pag-anu, boꞌ tinalloban ni jawom tubaꞌ anggul bahal boꞌ inangkat pa behe si Isa pinasassop. 49Sugaꞌ yuk kasohean, “Bbiyahun bi na doꞌ. Ndaꞌ tabi teꞌ bong tulun du Nabi Eliyas nabang iya.”
50Pag-anu, lay na baw si Isa ngingan pahaddo balik sampay bakkat na napas na. 51Maka ni sasangan waktu looy du siꞌ, sarunduun du salik duwa man jataꞌ pa diyoꞌ kultina kapa ma nallang Bilik Pinakasutsiꞌ ka Bilik Sutsiꞌ ni langga mehe. Maka linug na ga lahat sampay sobak na siga batu mehe. 52Maka meka na kubu pungkad boꞌ na meka na du sukuꞌ Tuhan llum na pabalik. 53Sampay lay na sila pōꞌ man jawom kubu da. Pag-anu, paddus si Isa bay pinakallum pabalik, lay na baw sila pilay pa Jerusalem, boꞌ meka du jama bay ngita sila ndooy.
54Na kuwan kapitan sundalu ka ga soheꞌ na siꞌ ma nganjagahan si Isa, pag ndaꞌ da linug na lahat sampay mimon ma bay tasakup da ndooy, tud bay tawu sila. Dari yuk da, “Tud bana du la lalla tuu Anak Tuhan.”
55Ndooy siꞌ, luu gi baanan karandahan maimanan si Isa na pin man katāhan. Sila ilay ndang bay haboy ka si Isa lakka man Jalil batan ndang sila nabangan iya. 56Ni baanan ga karandahan looy, luu si Mariyam man Magdala ka nneꞌ si Yaꞌkub ka Yusup inawnan du si Mariyam sampay nda si Sibidi.
Si Isa kinubu
(Malkus 15.42-47; Lukas 23.50-56; Yahiya 19.38-42)
57Pag kohap, luu na takka disu mulit si Isa ma dayahan inawnan si Yusup, lalla man Aramatiya. 58Iya siꞌ tu lay pilay pa mman Gubnul Pilatu maku mayat si Isa mari takubu na. Sampay lay du sohoꞌ Gubnul ndean iya. 59Dari lay na kaddoꞌ si Yusup mayat si Isa boꞌ na tinungkus ka kuku poteꞌ. 60Si Yusup ilay ndang luu na kubu na bahau bay sohoꞌ na pinabuwat ni battisan pampang halliꞌ ni dī na. Dari ndooy na man na bay nampat si Isa. Pag lupus, lay na baw sohoꞌ na lligiran batu mehe man nambo behe kubu looy, boꞌ na lay lakka. 61Kuwan si Mariyam man Magdala ka si Mariyam looy disu, bbuwatan da ningkōꞌ jaꞌ ndooy paatag man kubu na maiman.
Tukang jaga ni kubu si Isa
62Na llaw looy siꞌ yana llaw bangsa Yahudi manyap ni Llaw Pahali. Pag taabut llaw disu, yana Llaw Pahali, lay na baw pilay siga imam langkaw ka ga Parisi pa mman Gubnul Pilatu, 63yuk da, “Tuwan, baꞌ-bāꞌ lalla looy ma pangandustaꞌ jaman na llum, paddus tallu ngallaw, llum du ya konoꞌ pabalik. 64Sangkon, bong siꞌ kadarihan ningkau, sōn doꞌ njagahan kubu na ngkod tallu ngallaw taggahaꞌ lay na baw mintu tinangkaw mayat na meꞌ siga mulit na. Batiꞌ ta mintu, māꞌ na baw sila ga lay na ya pinakallum pabalik. Bong ilay mintu bay magkadarihan meꞌ looy, pag toklas na, magdaruhun na meꞌ da ngandupang jama.”
65Pag tampung Gubnul Pilatu, “Sigi ba, moo na kam siga sundalu nohoꞌ nganjagahan kubu looy paayad.” 66Pag takka da ni kubu looy, lay gi tinandaan meꞌ da batu mehe man bay nambo behe kubu looy supaya kinatoonan bong lay inusik atawa niyaꞌ. Pag-anu, lay na mbanan da ga sundalu looy ndooy nohoꞌ nganjaga.
28Si Isa pinakallum
(Malkus 16.1-10; Lukas 24.1-12; Yahiya 20.1-10)
1Na paddus jaꞌ siꞌ Llaw Pahali, sayu alab lagi ni llaw Ahad, kuwan si Mariyam man Magdala ka Mariyam looy disu lay pilay ngandaꞌ kubu si Isa. 2Sarunduun du luu linug basag batan luu na takka malaikat Tuhan duwai man taꞌ langit. Pag-anu siꞌ, lay ligiran na batu mehe man bay nambo behe kubu si Isa, boꞌ na ningkōꞌ njataꞌ na. 3Dagbos malaikat looy meꞌ hantang dantaꞌ mangirat maka pakayan na poteꞌ malaas. 4Kuwan ga sundalu looy ma nganjaga, mipig na ga ni katawu da ni malaikat looy sampay lay na ga kappisan.
5Yuk malaikat looy ni ga danda looy, “Daa kam ba tawu. Katoonan ku du miha kam si Isa ma bay llansang taꞌ tehang. 6Sugaꞌ yaꞌ na ya luntuu, batan lay na ya pinakallum pabalik meꞌ bay halling sambat na du. Tu kam. Ndaun bi na limpaꞌ man na bay pinabāk, 7boꞌ bi pilay na deꞌ-dēꞌ mahati siga mulit na. Baan bi sila lay na ya pinakallum maka duhuꞌ gi silay ya mintu takka man kaam pilay pa Jalil. Ndooy sa kam sitammu. Indanan bi bay bitsala ku siꞌ.”
8Dari siꞌ, lay na sila lakka deꞌ-dēꞌ man kubu looy. Sila siꞌ tu maglamud na tawu ka gāk da sasang da sonse mahati siga mulit si Isa. 9Sasang ga danda looy siꞌ ni tangngaꞌ lān, luu na baw si Isa patammu sambayan na nagina sila. Dari ilooy ma pasōng sila pa mman na, boꞌ da nguwangkutan battis na sampay numba iya.
10Yuk si Isa ninsila, “Daa kam ba tawu. Pilay na kam. Sōn bi na siga danganakan ku pilay pa Jalil. Sitammu sa kami ndooy.”
Tuntut tukang jaga
11Sasang ga danda looy pilay pa mman mulit si Isa, kuwan kasohean sundalu ma bay nganjagahan kubu si Isa lay pabeleng pa jawom daira, boꞌ da nuntut ni siga imam langkaw mimon bay tasakup da ni kubu looy. 12Dari lay kumpo siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama isun. Katappakan pag-isunan da, subay suap da ga sundalu looy ka sīn paeka mari yaꞌ paintong nuntut ilooy ma bay tasakup da. 13Dari yuk da ni siga sundalu looy, “Baan bi jama pag sangom sasang bi tuli, lay tinangkaw mayat looy meꞌ mulit na. 14Bong sawpama taaka meꞌ gubnul lay jaꞌ kam tuli, daa kam susa. Kami sa mitsalahan iya mari kam yaꞌ tapalkalaꞌ.”
15Dari siꞌ lay na kaddoꞌ ga sundalu looy sīn looy sampay lay na du bay bean da ilooy ma bay sinohoꞌ ninsila. Dari labba man waktu looy sampay batnaa, bay tuntut ga sundalu looy tinanyagan na pin meꞌ bangsa Yahudi.
Si Isa nammuhan siga mulit na
(Malkus 16.14-18; Lukas 24.36-49; Yahiya 20.19-23)
16Na kuwan mulit si Isa siꞌ ma sapu-dambuwaꞌ, lay na pilay pa Jalil, boꞌ da pa taꞌ punu man da bay sinohoꞌ meꞌ Isa pilay. 17Luu jaꞌ siꞌ si Isa takita meꞌ siga mulit na, magti du ya sinumba meꞌ da. Sugaꞌ kasohean sila hawal-hawalan lagi taggahaꞌ saꞌ iya si Isa.
18Pag-anu, yuk si Isa ninsila, “Sikamimon kapatut ni sulgaꞌ sampay ni junyaꞌ lay na ndean aku. 19Sangkon, lataan bi na junyaꞌ boꞌ toan bi na sikamimon bangsa pasal aku supaya sila mmeꞌ niyaku. Maka pandihun bi na sila ni awon Mmaꞌ ku, Anak na, ka Rū Sutsiꞌ. 20Pabadjahun bi na sila mmeꞌ ni mimon bay panohoan ku ningkaam. Intomun bi, luu na pin sina ku ngunungan kaam ngabut sampay llaw dambuli.”