Lukas

Umanat mahap pasal si Isa Almasi bay sinuwatan meꞌ si

Lukas

Pahati

Si Lukas ilay ma bay nuwat kitab tuu yana disu duktul, bangsa Greek, ma pitsayaꞌ ni si Isa Almasi. Kitab tuu yana suwat si Lukas pa mman bagay na si Tiyopilus. Kon na nuwat niiya supaya katoonan na kabanahan pasal si Isa.

Njawom kitab tuu, tinalitib meꞌ si Lukas salsila si Isa labba man jaman na bay pinamaddihan ngabut sampay man na bay pinapatoy boꞌ pinakallum sampay inangkat pa sulgaꞌ.

Njawom kitab tuu, si Lukas māꞌ bong oy maksud si Isa bay pitu pa junyaꞌ. Iya bay pitu miha sagannap ma bay magsiꞌ man Tuhan bong pin sila tasalamat na. (Ndaun juran 19 ayat 10).

Numbul satu njawom kitab tuu yana pasal aseꞌ Tuhan ni manusiyaꞌ. Sangkon luu du tabatsa tabi njawom kitab tuu pasal si Isa binuwanan meꞌ Tuhan kawasa ngulian jama saki, buta, sineytan, sampay makallum jama matoy. Maka tabatsa tabi du ntuu lay gi pinaglillaꞌ meꞌ Tuhan umu Anak na, yana si Isa, kalnaꞌ manusiyaꞌ. Ngkon na ilay talpaksaꞌ si Isa nongan umu na mari tatanggung na pidjalaꞌ ni mimon dusa tabi. Dari siꞌ salamat na kitabi basta tabi pitsayaꞌ jaꞌ niiya.

Bong itu tabatsa tabi tōꞌ si Isa ni kitab tuu, tabista tabi na sohoꞌ na na mimon manusiyaꞌ nawbat ka pitsayaꞌ niiya mari sila kapatabeꞌ na njawom okoman pamarinta Tuhan.

Kitab tuu itu, yaꞌ tatantu ta bong sumilan bay sinuwatan. Meꞌ kaekahan mista, luu na ga tallumpūꞌ pa tallumpuꞌ-tallun taun bay pingkaꞌ paddus si Isa Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ.

LUKAS

^1-3Tuwan Tiyopilus, bagay ku ma tawop pinagmaltabatan, itu suwat ku pa mman nu. Kon ku nuwat mari katoonan nu salsila pasal si Isa Almasi.

Meka na sina jama bay kasakup kadarihan si Isa labba man jaman na bay nagnaꞌ nōꞌ ngabut sampay na lakka man junyaꞌ. Boꞌ lay gi sila masaplag umanat mahap pasal iya ningkami. Maka meka na jama ma bay kale umanat da, bay na du nuwat pasal iya. Dari pagka bay pinaliksaꞌ meꞌ ku paayad salsila pasal si Isa labba man panagnaan, meꞌ ku mista mahap bong tinalitib na baw meꞌ ku mimon njawom suwat tuu ningkau. ⁴Meꞌ looy ilay, tatantu nu na bong mattan du ilooy ma bay tinōꞌ ningkau.

Si Yahiya ma Tukang Mandi song pinamaddihan

⁵Dari meꞌ tuu silay: Jaman si Herod magsultan ntuu ni Yahudiya, luu disu imam Yahudi inawnan si Jakariya. Iya ilay bay tabeꞌ ni baanan imam inawnan Baanan Imam Abidja. Nda si Jakariya yana si Elisabet. Sikaduwa sila panubuꞌ Imam Harun.(1.5) Imam Harun ilay yana imam bay duhuꞌ-duhuꞌ ni bangsa Israil. Siyali na yana Nabi Musa.⁶Ga si Jakariya siꞌ tu ka nda na intong ni mata Tuhan. Mmeꞌ jaꞌ sila ni siga saraꞌ ka panohoan Tuhan labbasakayi maka yaꞌ luu sutsutan njataꞌ da. ⁷Sila siꞌ tu yaꞌ anakan batan man si Elisabet yaꞌ hanak. Boꞌ toa na sila sikaduwa.

⁸Na disu llaw, taabut na baw liu ga si Jakariya ka baanan pagkahi na imam magtaat pa Tuhan ni langga mehe. ⁹Ni arat kaimaman, subay luu dangan pineneꞌ paasok pa jawom Bilik Pinakasutsiꞌ ni langga mehe nunu bbūg. Dari awon si Jakariya lay takoot.

¹⁰Na sasang na siꞌ masi gi njawom langga nunu bbūg, meka du jamaa ni haman langga looy maku duwaa. ¹¹Mindangoy ko, luu na tulun malaikat man Tuhan pa mman si Jakariya nangge huwin pa kawnan man lamisahan panunuhan bbūg. ¹²Dari si Jakariya siꞌ tu, magkabba-kabba na atay na pag takita na malaikat looy sampay sinawan na ga ya.

¹³Sugaꞌ yuk malaikat looy niiya, “Daa ko ba tawu Jakariya. Aku itu bay sinohoꞌ mahati kau kinabbul na meꞌ Tuhan bay duwaa nu maku anak. Battong na sina mintu nda nu. Pag maddi na, lalla anak na. Awnan bi sa ya si Yahiya. ¹⁴Gāk na sina kam mintu sabapan na. Jama pun, meka na du sina mintu gāk man sabapan na bay pinamaddihan. ¹⁵Iya ina mintu mehe hagaꞌ na ni bandingan Tuhan. Ndang ssob na ya meꞌ Rū Sutsiꞌ labba man kūn induꞌ na lagi. Subay ya yaꞌ nginum tubaꞌ anggul atawa oy-oy na pin inuman makalango. ¹⁶Pag mehe na ina, bbuwatan na mitsalahan siga pagkahi na bangsa Israil supaya tawbatan da na dusa da boꞌ da pabeleng na pa Tuhan ngisbat iya. ¹⁷Luu na pin sina mintu kawasa Rū Sutsiꞌ njataꞌ na meꞌ bay karuha kawasa njataꞌ Nabi Eliyas. Maka anak nu ina mintu paruhuꞌ man Papuꞌ manyap ni katakka na. Man sabapan tōꞌ anak nu, pinagsidambuwaꞌ atay na sina mintu siga mmaꞌ ka ga anak da. Maka sabapan tōꞌ anak nu ina mintu, meka na jama ma yaꞌ kuhi ngasip ni kahandak Tuhan, taboo na na ngikut pamiki jama intong tawhid da. Dari meka na jama saddiya ni katakka Papuꞌ.”

¹⁸Yuk si Jakariya ni malaikat looy, “Pooy tu la meꞌ ku katantu mawjud bitsala nu siꞌ? Aku bitu toa na. Nda ku pun, iya du.”

¹⁹Tampung malaikat looy, “Aku itu Jibrail. Wā ku ni awpan Tuhan ngagad-ngagad sohoꞌ na. Iya silay siꞌ bay nohoꞌ aku pitu masampay umanat mahap tuu siꞌ pa mman nu. ²⁰Mimon ilay siꞌ ma bay bāꞌ ku ningkau, yaꞌ luu saꞌ yaꞌ binakbul. Sugaꞌ pagka ko yaꞌ pitsayaꞌ, ndaun sa. Niyaꞌ na sina ko kabitsala ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay binakbul bay bitsala ku siꞌ.”

²¹Na siga jamaa ni poan langga mehe baw siꞌ tu, tud gampang sila ni si Jakariya sabap kalanduꞌ na hallom na njawom. ²²Pag pōꞌ na, yaꞌ na ya kabitsala. Ngisalat na jaꞌ ya ka tangan na. Dari ilooy ma tabista da na luu bay takita na tulun ndooy ni jawom.

²³Na pag paddus siga llaw man si Jakariya buwat taat ni langga mehe, lay na ya moleꞌ. ²⁴Dari yaꞌ gi siꞌ hallom, lay na battong nda na si Elisabet. Njawom limam buwan yaꞌ na san ya bay usik man lumaꞌ da. ²⁵Yuk na, “Tud mehe la timbang Papuꞌ niyaku batan lay na tambunan na kaiyaan ku pa manusiyaꞌ yaꞌ hanak.”

Si Mariyam tinammuhan meꞌ malaikat

²⁶Na pag taabut nnom buwan battong si Elisabet, lay na baw sohoꞌ Tuhan malaikat looy siꞌ, yana Jibrail, pilay pa disu kawum inawnan Nasaret ndooy ni Jalil. ²⁷Ndooy siꞌ, lay ya nammuhan disu budjang inawnan si Mariyam. Iya ilay magtunang ka disu lalla inawnan si Yusup, disu panubuꞌ Sultan Daud. ²⁸Yuk Jibrail ni si Mariyam, “Ū Nang, sinupaatan sina ko meꞌ Tuhan. Maka luu na pin ya ngunungan kau.”

²⁹Si Mariyam baw siꞌ tu, yaꞌ na katoon-toonan na pamiki na sampay papiha-piha na ga ya bong ongoy ya bay binaan meꞌ looy.

³⁰Pag-anu yuk Jibrail, “Daa ko ba tawu Mariyam. Kau ina lay pineneꞌ meꞌ Tuhan sinupaatan. ³¹Pakale ko. Song battong na sina ko. Pag maddi nu ina mintu, lalla anak nu. Awnan nu sa ya si Isa. ³²Anak nu ina mintu jama langkaw banahan ntan na sampay ginalla lagi Anak Tuhan Mahatinggi. Maka ndean iya na sina mintu meꞌ Tuhan pagkasultan bboꞌ na mattoꞌ yana Sultan Daud. ³³Maka anak nu ina mintu magbayaꞌ ni siga pagkahi nu panubuꞌ si Yaꞌkub saumu. Boꞌ na, pamarinta na ina yaꞌ na luu katapusan na.”

³⁴Pag halling si Mariyam niiya, “Pooy doꞌ lay la meꞌ looy? Aku bitu budjang gi. Yaꞌ san ku bay pingkaꞌ sitapit ka lalla!”

³⁵Pag tampung malaikat looy, “Luu du sina mintu Rū Sutsiꞌ takka pitu pa mman nu. Maka liput du sina ko meꞌ kawasa Tuhan Mahatinggi nganggaosan kau mari ko battong na. Sangkon anak nu ina mintu sutsiꞌ maka ginalla Anak Tuhan. ³⁶Maka luu gi situ bāꞌ ku ningkau ni kapasal kampung nu si Elisabet. Minsan ya toa na, batnaa nnom buwan na battong na. Maka anak na ilay mintu, meꞌ ningkau du lalla. Bong ni bay bistahan jama, yaꞌ na konoꞌ luu masa na hanak, ³⁷sugaꞌ bong Tuhan, yaꞌ luu tunmanūn niiya.”

³⁸Pag tampung si Mariyam, “Aku itu ata Tuhan sadjaꞌ. Kamura-murahan binakbul du bay bitsala nu siꞌ.”

Pus meꞌ looy, lay na lakka malaikat looy.

Si Mariyam ngandaꞌ-ngandaꞌ si Elisabet

³⁹Na luu jaꞌ siꞌ daka dangoy ngallaw, lay na baw sakap si Mariyam, boꞌ na pilay deꞌ-dēꞌ pa lumaꞌ ga si Jakariya ndooy ni kabuntuꞌ-buntuan Yahudiya. ⁴⁰Takka jaꞌ siꞌ ni lumaꞌ da, lay na ya nginganan si Elisabet sambayan na muwan salam duwaa.

⁴¹Na pag takale si Elisabet halling si Mariyam, magti usik pabasag anak-anak njawom battong na. Maka inassob na ga si Elisabet meꞌ Rū Sutsiꞌ. ⁴²Sangkon, lay na ya mitsala pahaddo, yuk na, “Uy Mariyam, lay na bitu ko sinupaatan meꞌ Tuhan labi man mimon karandahan! Damikiyan, anak-anak naa pun njawom battong nu sinupaatan du. ⁴³Jama oy doꞌ tu meꞌ aku taggahaꞌ luu na ga nneꞌ Papuꞌ ku takka pitu pa mman ku? ⁴⁴Kon ku tau kau nneꞌ na batan pag bay jaꞌ siꞌ takē ku halling nu nsiniꞌ, sarunduun du usik pabasag anak njawom battong ku ni kagāk na. ⁴⁵Sarī gi,” yuk si Elisabet, “inaa ina man nu njawom supaat mehe sabap meꞌ nu pitsayaꞌ mastiꞌ binakbul jaꞌ umanat man Tuhan ma bay pinasampay ningkau.”

Si Mariyam mudji Tuhan

⁴⁶Yuk si Mariyam baw siꞌ tu, “Pupus hilas njawom atay ku muwan pudji pa Tuhan. ⁴⁷Tud gāk ku ni Tuhan, yana tukang nalamat aku. ⁴⁸Meꞌ aku disu ata na, san ku jama pilay-pitu jaꞌ, lay gi du ku paruli na. Labba man batnaa, pangkat-mamangkat na jama ngawnan aku na situ danda sinupaatan. ⁴⁹Batan kahaylan-haylan baw bitu ituu ma bay tinakdil meꞌ Tuhan Sangat Kawasa niyaku. Bana-bana du iya Mahasutsiꞌ. ⁵⁰Manimbang ya ni sagannap ma ngisbat iya pangkat-mamangkat. ⁵¹Wā ya makitahan manusiyaꞌ ehe kawasa na ni jinisan pabuwatan na kahaylan-haylan. Pinalahi meꞌ na man bihing na sagannap ma abbuhan, ma mista dī da pandoy. ⁵²Maka llabbos meꞌ na sagannap sultan ma karomanan na llabbos. Sugaꞌ soysoy diyoꞌ pangatayan na, mastiꞌ inangkat jaꞌ meꞌ na. ⁵³Sagannap ma lingantu, pinaasso leꞌ na ka jinisan kaayaran. Boꞌ jama dayahan ina, palakka na na limboy-limboy tangan sadjaꞌ. ^54-55Batnaa, luu na takka tabang Tuhan ningkitabi siga ata na bangsa Israil. Tud yaꞌ du bay takupan Tuhan janjiꞌ na ni kabboꞌ-bboan tabi Nabi Ibrahim ka ga panubuꞌ na manimbang ningkitabi saumu.”

⁵⁶Na si Mariyam siꞌ tu, lay na doꞌ ndooy man si Elisabet ga tallum buwan boꞌ na bay moleꞌ.

Si Yahiya ma Tukang Mandi pinamaddihan

⁵⁷Na pag taabut waktu man si Elisabet maddi, pag pōꞌ anak na, lalla du bana. ⁵⁸Pag taaka meꞌ siga jama ni bihing lumaꞌ da ka siga lūng-kampung da pasal ehe timbang Tuhan njataꞌ si Elisabet, tabeꞌ na du sila gāk niiya.

⁵⁹Pag taabut wawuꞌ ngallaw umu anak-anak looy, lay na baw sila kumpo-kumpo ballang ngislam iya man da mean saraꞌ agama Yahudi. Na ga jama ndooy baw siꞌ tu doman na ngawnan anak-anak looy meꞌ awon mmaꞌ na du, si Jakariya. ⁶⁰Sugaꞌ yuk nneꞌ na, “Daa ba. Si Yahiya sina awon na.”

⁶¹Yuk da baw siꞌ tu sikamimon, “Uy, yaꞌ gi baw bina la luu bay pingkaꞌ awon meꞌ naa ni lūng-kampung bi.” ⁶²Dari lay na pin sila ngisalat ni mmaꞌ na nilaw bong soy awon karomanan na.

⁶³Bbuwatan si Jakariya baw siꞌ tu, lay ngisalat maku man na nuwat. Pag suwat na, “Si Yahiya sina awon na.” Pag batsa da, tud bay jayip sila. ⁶⁴Boꞌ ilooy gi man magdaruhun jayip da batan sarunduun du kabitsala si Jakariya sampay lay na ya mudji Tuhan. ⁶⁵Dari siꞌ, sampay mimon jama ni kawum da, pag taaka da kahalan anak-anak looy bay inislam, tud bay haylan sila. Boꞌ habal na ilay siꞌ, lay na lataꞌ ni sikaliput kakawum-kawman ndooy ni kabuntuꞌ-buntuan Yahudiya. ⁶⁶Dari sagannap ma bay kaakahan meꞌ looy siꞌ, papiha-piha na pin bong oy na ilay mintu kadarihan anak-anak looy pag mehe na. Batan tumatandaꞌ na ninsila, mastiꞌ luu jaꞌ Tuhan ngunungan iya.

Si Jakariya nunaꞌ

⁶⁷Na balik ta pa llaw anak si Jakariya bay inislam, lay inassob si Jakariya meꞌ Rū Sutsiꞌ sampay lay na ya masampay umanat Tuhan, yuk na,

⁶⁸“Pudji tabi Papuꞌ tabi Tuhan, ilooy ma sinumba meꞌ bangsa tabi Israil. Ituu na situ masa man na pitu maddusan kitabi sukuꞌ na man jawom komkoman siga banta tabi.

^69-70Tinuman na situ meꞌ Tuhan bay janjiꞌ na ni awwal jaman, ilooy ma bay sohoꞌ na sinuwatan ni kanabi-nabihan. Batan luu na du sina papitu na pa mman tabi disu tukang nalamat. Iya ilay sukup kawasa maka panubuꞌ Sultan Daud.

⁷¹Iya na sina mintu maddusan kitabi man siga banta tabi sampay na mimon ma lammis ningkitabi.

⁷²Batan yaꞌ takupan Tuhan bay pagsulutan na ka kabboꞌ-bboan tabi manimbang ningkitabi siga panubuꞌ da.

⁷³Janjiꞌ ma bay sinapahan meꞌ na ni bboꞌ tabi Nabi Ibrahim, mastiꞌ tinuman na sina meꞌ na.

⁷⁴Batan pinaddusan na situ kitabi meꞌ na man komkoman siga banta tabi supaya sumunsayaꞌ na kitabi numba iya, yaꞌ na luu kahanggawan tabi,

⁷⁵maka supaya kitabi sutsiꞌ ka intong ni awpan na halloman tabi llum.”

⁷⁶Pag-anu siꞌ, yuk si Jakariya ni anak na,

“Kau ina Toꞌ, bbos-bbos inawnan sina ko nabi Tuhan Mahatinggi. Duhuꞌ gi sina ko man Papuꞌ naddiya pangatayan manusiyaꞌ supaya pitsayaꞌ na sila niiya pag takka na.

⁷⁷Kau na sina mintu mahati jama bong pooy meꞌ da koleꞌ kaampunan man Tuhan ni mimon dusa da supaya sila paddus man hukuman na.

⁷⁸Kon ina Tuhan bay nganggantaꞌ meꞌ naa sabap mehe timbang na ka aseꞌ na ni manusiyaꞌ. Sangkon luu na sina mintu papitu na Almasi, yana tukang nalamat man sulgaꞌ. Katakka na ina mintu meꞌ karuha mataallaw pakallat muwan dantaꞌ ni manusiyaꞌ.

⁷⁹Batan iya ina yana sūꞌ para ni manusiyaꞌ ma njawom lindom, yana sagannap ma awam ni kabanahan sampay tawu ni kapatoy. Maka iya na sina magmundaan kitabi supaya mahap na kitabi pa Tuhan maka supaya tatammu tabi na lān kasalassayan ka pagkahi tabi manusiyaꞌ.”

⁸⁰Na anak si Jakariya siꞌ tu, song paehe song pataggu na pin iman na. Pag mehe na, ndooy na jaꞌ ya maglahat ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay taabut masa man na nagnaꞌ masaplag ni bangsa Israil.

Si Isa Almasi pinamaddihan

(Matiyu 1.18-25)

¹Na jaman looy ilay, luu aturan bay pinōꞌ meꞌ panghuluꞌ parinta Rom, yana Sultan Agustus. Njawom aturan looy, mimon raayat ni kalahat-lahatan njawom ntanan na subay magrejistel pa parinta supaya kinatoonan bong dangoy eka raayat ni sakup na. ²Na ilooy ilay siꞌ yana sinsus sibuwa ni kalahat-lahatan looy. Maka ilooy na du silay masa man Gubnul Kiriniyus marinta ndooy ni Siriya.

³Dari mimon siꞌ tu raayat saliꞌ-saliꞌ na patiluꞌ pa lahat kabboꞌ-bboan da magrejistel. ^4-5Si Yusup pun ka tunang na si Mariyam, lai na du lakka man Nasaret ndooy ni Jalil magrejistel pilay pa Betlehem ndooy ni Yahudiya. Waktu looy ilay siꞌ ndang battong na si Mariyam. Ngkon da bay magrejistel pilay batan si Yusup disu panubuꞌ Sultan Daud. Boꞌ ndooy na silay man Sultan Daud bay pinamaddihan.

^6-7Na sasang da ndooy ni Betlehem, magkamaddi-maddi na si Mariyam. Salla na, yaꞌ na luu lumaꞌ sinukayan batan pannoꞌ na mimon. Dari lay sila pahantiꞌ ni pasindungan hayop sadjaꞌ. Pag maddi si Mariyam, anak na lalla du bana. Pus na bay binarung, lay pinabāk ni jawom tuung man makan hayop.

Siga tukang ngipat bili-bili ka siga malaikat

⁸Na ni sangom looy du siꞌ, luu siga tukang ngipat bili-bili nganjagahan baanan ipatan da njawom kahayangan tapit pa Betlehem. ⁹Sasang da ndooy, luu na tulun ni awpan da disu malaikat maka liput na sila meꞌ sinag sahayaꞌ Tuhan. Pag ndaꞌ da meꞌ looy, takkahan tawu na ga sila. ¹⁰Sugaꞌ yuk malaikat looy ninsila, “Daa kam ba tawu. Aku itu bay pitu masampay umanat mahap ningkaam ma kagak-gāk saꞌ alang-alang ni bangsa sikamimon. ¹¹Sangom tuu du siꞌ, luu na tukang nalamat bahau jaꞌ bay pinamaddihan ndooy ni bay daira Sultan Daud. Anak-anak looy ilay yana Almasi, Papuꞌ ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan. ¹²Ndaun bi teꞌ pilay. Meꞌ tuu meꞌ bi ngila iya: Pag mintu kam nammu anak-anak akket gi bay binarung, lay pinabāk jawom tuung man makan hayop, iya na silay.”

¹³Mindangoy ko, sarunduun du luu na baw tulun sakiyan malaikat man sulgaꞌ pa bihing malaikat looy ma duhuꞌ sambayan da mudji Tuhan, yuk da, ¹⁴“Pudji mehe pa Tuhan ni sulgaꞌ! Luu na kasalassayan bay papitu na pa junyaꞌ ni kaehe timbang na pa manusiyaꞌ.”

¹⁵Pus meꞌ looy, lai na pabeleng ga malaikat looy siꞌ pa sulgaꞌ. Pag-anu, yuk siga tukang ngipat bili-bili looy baw siꞌ tu padisu-padisu, “Anu kam, pilay kitabi pa Betlehem. Ndaꞌ tabi teꞌ ilooy siꞌ ma bay palahil Tuhan ningkitabi.” ¹⁶Dari siꞌ, lay na sila pilay deꞌ-dēꞌ sampay tatammu da na si Mariyam ka si Yusup. Maka meꞌ bay halling sambat malaikat looy du siꞌ, takita da na anak-anak looy lay bay pinabāk njawom tuung man makan hayop.

¹⁷Pag-anu siꞌ, lay na sila nuntutan ga jama ndooy bay halling malaikat looy siꞌ ninsila pasal anak-anak looy. ¹⁸Dari siꞌ, sagannap ma bay kale aka ni bay tuntut siga tukang ngipat bili-bili looy, tud bay haylan.

¹⁹Kuwan si Mariyam baw siꞌ tu, kinanna na pin meꞌ na mimon pakaradjaan looy siꞌ. Tud yaꞌ na lakka-lakka man jawom pamiki na.

²⁰Pag-anu, lay na pabeleng ga tukang ngipat bili-bili looy siꞌ pa baanan ipatan da. Lān da siꞌ pilay, bbuwatan da maehe Tuhan ka mudji iya sabapan mimon ma bay tasakup da. Mimon ilay siꞌ ma bay takita da, sikatuwaꞌ jaꞌ banahan ka bay umanat malaikat looy siꞌ.

Si Isa sinongan pa Tuhan

²¹Na ngabut jaꞌ siꞌ wawuꞌ ngallaw umu anak-anak looy, lay na inislam. Maka lai na du inawnan si Isa, yana awon ma bay ndean leꞌ malaikat looy waktuhan na yaꞌ gi bay pinabattongan meꞌ nneꞌ na.

^22-24Na njawom saraꞌ Nabi Musa ilay, pus danda maddi, pag taabut ni ka-mpatpūꞌ ngallaw, subay ya nutsiꞌ. Taat niiya nutsiꞌ, subay ya muwan duwa atsang atawa duwa takukkul ni imam nohoꞌ kinulban. Dari lay na du pilay si Yusup ka si Mariyam pa langga mehe ni Jerusalem nohoꞌ sinutsiꞌ. Anak da pun, luu na du bay boo da pilay batan luu du baw taat njawom saraꞌ meꞌ tuu: Sagannap anak lalla ma siyaka subay binoo pa mman imam. Maka subay induꞌ-mmaꞌ na mangaku ni awpan imam anak da yana bahagiꞌ Tuhan. Batan bay sinuwatan njawom saraꞌ Tuhan, sagannap anak lalla ma siyaka yana bahagiꞌ Tuhan.(2.22-24) Kalakka 13.2,12.

²⁵Na ndooy ni Jerusalem, luu disu lalla inawnan si Simiyun. Iya ilay intong maka tud ngisbat Tuhan. Ndang hallom na ya magdautan katakka tukang nalamat bangsa Israil. Maka luu na pin Rū Sutsiꞌ ngunungan iya. ²⁶Lay gi pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ niiya, yaꞌ gi ya matoy ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay takita na tukang nalamat, yana Almasi ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan.

²⁷Na disu llaw, lay si Simiyun pinagmundaan meꞌ Rū Sutsiꞌ nohoꞌ pilay pa langga mehe. Luu jaꞌ siꞌ ya ndooy, luu du takka si Yusup ka si Mariyam moo anak da lān da majatu ilooy ma tinaat ni saraꞌ agama pasal anak siyaka. ²⁸Pag takita sila meꞌ si Simiyun, lay kaddoꞌ na anak-anak looy, boꞌ tinayak meꞌ na sambayan na muwan pagsukuhan pa Tuhan, yuk na,

²⁹“Tuhan, Papuꞌ ku, meꞌ aku disu ata nu, san situ ku matoy na, sannang na pikilan ku sabap itu na tuman nu bay janjiꞌ nu niyaku.

³⁰Itu na manyatakan ni mata ku ma duwa tukang nalamat

³¹ma bay ginantaꞌ meꞌ nu ni sikamimon bangsa.

³²Iya na situ sūꞌ man kabangsa-bangsahan ngita kabanahan pasal kau. Maka man sabapan na, binantug na sina mintu siga sukuꞌ nu bangsa Israil.”

³³Pag takale meꞌ siga induꞌ-mmaꞌ si Isa bay bitsala si Simiyun pasal anak da, tud bay inu-inu sila. ³⁴Pus meꞌ looy, lay doꞌ sila pakuhan si Simiyun supaat. Maka yuk na ni si Mariyam, “Gantaan man Tuhan, sabapan anak-anak tuu, meka sina mintu bangsa Israil binasa sabap meꞌ da yaꞌ pitsayaꞌ niiya. Sugaꞌ meka du baw sina salamat man sabapan na du. Iya ina mintu yana padduman ma magmundaan manusiyaꞌ pa Tuhan. Salla na, meka jama nuwak iya. ³⁵Pag toklas na, bungka na kalaatan njawom atay da. Kuwan kau Mariyam, ni kaehe susa atay nu ina mintu ni anak nu, meꞌ lassa kataliꞌ pinantokan na sina njawom jantung nu.”

³⁶Na ndooy siꞌ ni langga mehe, luu du disu bawu danda tud toa na. Awon na si Anna. Iya ilay tukang masampay siga umanat man Tuhan. Mmaꞌ na si Panuwel, disu panubuꞌ si Asel. Jaman si Anna masi baddung, lay na matoy lla na bohoꞌ pitun taun halloman da bay kinawin. ³⁷Boꞌ yaꞌ na san ya bay llahan pabalik. Iya siꞌ tu mag-umu na umpuꞌ-mpat taun. Sangom-llaw luu na pin ya ndooy ni langga mehe numba Tuhan. Boꞌ daran gi ya puwasa sampay maku duwaa pa Tuhan.

³⁸Na sasang si Simiyun mitsala ni si Mariyam ka si Yusup, lay pasōng si Anna pa mman da sambayan na mudji Tuhan sabapan anak da. Pus meꞌ looy, lataꞌ na man na nuntut pasal anak-anak looy ni mimon ma ndang ngagad Tuhan maddusan jama Jerusalem man ga banta da.

³⁹Pag lupus si Yusup ka si Mariyam bay magtaat mean saraꞌ Tuhan, lay na sila moleꞌ pa Nasaret ndooy ni Jalil. ⁴⁰Kuwan anak-anak looy siꞌ, song paehe song pataggu na pin iman na, boꞌ song palawom na pin pangahati na. Maka luu na pin supaat Tuhan ni jataꞌ na.

Si Isa tamban ni langga mehe

⁴¹Na taun-taun, bbuwatan ga induꞌ-mmaꞌ si Isa siꞌ tu, pilay pa Jerusalem mmeꞌ ni paballangan mehe inawnan paballangan Ngalingkaꞌ. ⁴²Dari siꞌ, jaman si Isa mag-umu na sapu-duwan taun, lay na induꞌ-mmaꞌ na pilay pa Jerusalem ngikut ndang bay tabiat da mmeꞌ ni paballangan looy siꞌ. Maka lay du boo da si Isa.

⁴³Na paddus jaꞌ siꞌ paballangan looy, moleꞌ na sila. Sugaꞌ yaꞌ san bay tasayu ga induꞌ-mmaꞌ si Isa lay ya tamban ni Jerusalem. ⁴⁴Kanna da, luu na pin ya patuhut ni baanan lūng-kampung da. Pag-anu siꞌ, dangallaw na sila bay lumān, bohoꞌ tasayu da yaꞌ luu si Isa. Dari lay na piha da ni baanan kakampungan da ka kabagayan da. ⁴⁵Pag yaꞌ jaꞌ ya tatammu, lay na baw sila pabeleng pa Jerusalem miha iya. ⁴⁶Pag taabut ni katallu ngallaw na, bohoꞌ na luu tatammu da ndooy ni langga mehe ningkōꞌ ni baanan siga guru saraꞌ agama. Bbuwatan na pakale ni tōꞌ da sampay nilaw hāl agama. ⁴⁷Na sagannap ma bay kale bitsala na ndooy tud bay kapajayip sila ni kalawom pangahati na ka ni kaalistu na nampung.

⁴⁸Pag takita jaꞌ siꞌ ya meꞌ ga induꞌ-mmaꞌ na, tud bay jayip sila ngita iya lay pasakot ni baanan guru. Pag tilaw nneꞌ na, “Ongoy doꞌ tu Toꞌ meꞌ tuu meꞌ nu bay buwat induꞌ-mmaꞌ nu? Lataꞌ na man kami bay miha kau ni kagawa kami!”

⁴⁹Tampung na, “Ongoy lay Neꞌ lataꞌ gi lahat man bi miha aku? Subay siꞌ ndang lay na tasayu bi mastiꞌ luu ku ntuu ni lumaꞌ Mmaꞌ ku.” ⁵⁰Sugaꞌ sila baw siꞌ tu, yaꞌ bay takoleꞌ da hantak bitsala na.

⁵¹Pag-anu siꞌ, lay na ya mmeꞌ ni induꞌ-mmaꞌ na moleꞌ pa Nasaret. Halloman na njawman da, mmeꞌ jaꞌ ya ni kahandak da. Na mimon bay kadarihan na siꞌ yaꞌ na lakka-lakka man jawom atay nneꞌ na. ⁵²Si Isa siꞌ tu, song paehe song palawom na pin pangahati na. Maka labba man Tuhan sampay na manusiyaꞌ, tud kasulutan niiya.

Umanat si Yahiya ma Tukang Mandi

(Matiyu 3.1-12; Malkus 1.1-8; Yahiya 1.19-28)

^1-2Na luu jaꞌ daka dangon taun bay pingkaꞌ, kuwan si Yahiya, yana anak si Jakariya, lay binuwanan meꞌ Tuhan umanat waktu na maglahat ndooy ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ. Ilooy siꞌ bay magkadarihan meꞌ looy sasang si Tiberius panghuluꞌ sultan ni bangsa Rom luu na sapu-liman taun. Boꞌ ilooy na du silay masa man si Puntus Pilatu maggubnul ni Yahudiya. Si Herod Antipas pun, maggubnul du ndooy ni Jalil. Maka danganakan na si Pilip maggubnul du ndooy ni Ituriya ka Tarakuniti. Maka luu gi gubnul ni Abilin inawnan si Lisani. Lay du magsabtan ka jaman si Kayapas gantiꞌ si Annas binuwat panghuluꞌ imam.

³Dari poonan bay umanat Tuhan siꞌ ni si Yahiya, lay na ya ngalataan lahat ni sikaduwambilaꞌ Sōng Juldan masaplag. Halling na ni jama, “Tawbatan bi na mimon dusa bi, boꞌ bi pinandi mari kam inampun na meꞌ Tuhan.”

⁴Na sabapan pabuwatan si Yahiya, lay na binakbul bay tunaꞌ Nabi Isaya mattoꞌ njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Luu sina mintu jama takale ngahowap ni lahat lau-lau, yuk na, ‘Saddiyahun bi na lān ni katakka Papuꞌ. Paintongun bi na mari tahan na patiluꞌ pa mman bi.

⁵Mimon labbak na lapatun bi na. Mimon punu na ka buntuꞌ na pantayun bi na. Ma libod, paintongun bi na. Ma batuhan, lassahan bi na.

⁶Pag lupus, takita na sina meꞌ mimon manusiyaꞌ kasalamatan lakka man Tuhan.’ ”(3.4-6) Kitab Nabi Isaya 40.3-5.

⁷Na ndooy siꞌ, sakiyan na jama lay bahuklud pilay pa mman si Yahiya nohoꞌ pinandi. Sugaꞌ tabistu si Yahiya du meka sila yaꞌ hilas. Dari yuk na ninsila, “Tud maat kam. Sibuꞌ du kam ka sō latsunan. Kanna bi mareꞌ bong kam bay na tapandi, yaꞌ na kam tuwaꞌ mulkaꞌ Tuhan ma takka bbos-bbos. ⁸Bong bana-bana hilas meꞌ bi nawbat, subay paayarun bi kawul-piil bi. Daa kam mista sukat kam panubuꞌ Nabi Ibrahim salamat na kam pa Tuhan. Saꞌ sina inaa katabang ningkaam. Baan ta kam, minsan ina ga buran batu naa tapadari du meꞌ Tuhan panubuꞌ Nabi Ibrahim bong siꞌ tud inaa puntukan niiya. ⁹Bong yaꞌ tasayu bi, tapit na sina hisab Tuhan njataꞌ bi bong kam yaꞌ kuhi nawbat ka mōꞌ kawul-piil mahap. Tuhan ina sibuꞌ du karuha na ka jama saddiya ka kapa na nabbongan ga poon kayu ma yaꞌ kuhi buwaan, boꞌ hiniyakan pa jawom api.”

¹⁰Dari pag takale baanan ga jama looy bitsala na, yuk da, “Tuwan, oy tu la pataꞌ subay pabuwat kami mari tumatandaꞌ lay na tawbatan kami dusa kami?”

¹¹Pag tampung si Yahiya ninsila, “Soysoy kam duwa badjuꞌ bi, deanun bi na disu ni jama ma yaꞌ luu niiya. Damikiyan, soysoy kam maglabi makanan bi, subay kam mahagian sagannap ma kabus balanjaꞌ.”

¹²Na ndooy siꞌ, luu du siga tukang ninga sukay parinta nohoꞌ du pinandi, yuk da, “Kami baw Tuwan Guru, oy baw tu pataꞌ subay pabuwat kami?”

¹³Pag tampung si Yahiya, “Daa kam ngalabi bong kam bay sohoꞌ parinta ninga sukay jama.”

¹⁴Maka luu gi du ndooy siga sundalu nohoꞌ binaan bong pooy ninsila. Tilaw da, “Hati, kuwan kami baw, pooy lay la Tuwan?”

Pag tampung si Yahiya, “Daa kam mitna atawa makitawu jama bong pin kam sinuap ka pilak. Magsuku jaꞌ kam ni gadji bi.”

¹⁵Pag takale leꞌ siga jama ndooy tōꞌ si Yahiya, njawom atay da, “Marean ta la si Yahiya na tukang nalamat, yana Almasi ma ndang inagad meꞌ tabi.”

¹⁶Sugaꞌ yuk si Yahiya, “Luu gi sina mintu pasunuꞌ niyaku tā biddaꞌ na langkaw kawasa-kapatut na man niyaku. Yaꞌ san ku tawop makkasan ingkot tumpaꞌ na. Aku tu mandi kaam ka boheꞌ jaꞌ. Boꞌ iya ina mintu, man na mandi kaam, Rū Sutsiꞌ ka api.(3.16) Sagannap ma pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa pinatannaan Rū Tuhan, yana Rū Sutsiꞌ. Inaa na sina hatiyan “pinandi ka Rū Sutsiꞌ.” Meꞌ kasohean ngahati “pinandi ka api” tuwaꞌ pa pabuwatan Rū Sutsiꞌ nutsiꞌ atay tabi meꞌ karuha api ngalakkahan sakot ni mmas. Kuwan kasohean baw, meꞌ da ngahati “pinandi ka api” tuwaꞌ pa mulkaꞌ Tuhan ni jataꞌ sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa.¹⁷Iya ina mintu meꞌ sapantun jama ka tapan na ngahampaan bohas. Isi na inannaꞌ ni jawom buriga na. Kuwan hampaꞌ na, tinunu meꞌ na njawom api ma yaꞌ kuhi pawom saumu-umu.”

¹⁸Dari meꞌ looy na silay siꞌ meꞌ si Yahiya bay masaplag umanat mahap pasal Almasi ni siga jama ndooy. Boꞌ meka gi bitsala na bay pinōꞌ meꞌ na man mitsalahan ga jama ndooy nohoꞌ mmeꞌ ni kahandak Tuhan.

¹⁹Pus mandooy, lay gi si Yahiya nahawi Gubnul Herod Antipas pasal dusa na bay ngagaw ipa na si Herodiyas binuwat nda na. Boꞌ meka gi jinisan kalaatan na bay binungka meꞌ si Yahiya. ²⁰Sugaꞌ Gubnul Herod baw si tu yaꞌ gi bay patagong. Gam pin lay gi duhunan na dusa na batan lay gi njīl leꞌ na si Yahiya.

Si Isa pinandi meꞌ si Yahiya

(Matiyu 3.13-17; Malkus 1.9-11)

²¹Na halloman si Yahiya yaꞌ gi bay tajīl, masi meka jama nohoꞌ pinandi niiya. Sampay si Isa lay du pa mman na nohoꞌ pinandi. Na lupus jaꞌ siꞌ si Isa bay pinandi, sasang na maku duwaa, bukaꞌ na langit, ²²maka luu na Rū Sutsiꞌ duwai meꞌ dagbos atsang boꞌ na nampi taꞌ baran na. Boꞌ luu gi suwara man sulgaꞌ, yuk na, “Kau ina Anak ku, kakasi ku. Kasulutan ku banahan ningkau.”

Siga kabboꞌ-bboan si Isa Almasi

(Matiyu 1.1-17)

²³Na pag taabut jaꞌ siꞌ ga tallumpūꞌ taun umu si Isa, lay na ya bay nagnaꞌ magnasihat. Kanna jama anak si Yusup ya rahasiyaꞌ.

Na si Yusup ilay yana anak si Heli.

²⁴Si Heli yana anak si Mattat.

Si Mattat yana anak si Libay.

Si Libay yana anak si Malki.

Si Malki yana anak si Janni.

Si Janni yana anak si Yusup.

²⁵Si Yusup yana anak si Mattati.

Si Mattati yana anak si Amos.

Si Amos yana anak si Nahum.

Si Nahum yana anak si Esli.

Si Esli yana anak si Nagge.

²⁶Si Nagge yana anak si Mahat.

Si Mahat yana anak si Matatiyas.

Si Matatiyas yana anak si Semain.

Si Semain yana anak si Yusek.

Si Yusek yana anak si Joda.

²⁷Si Joda yana anak si Jowanan.

Si Jowanan yana anak si Resa.

Si Resa yana anak si Sirubabel.

Si Sirubabel yana anak si Salati.

Si Salati yana anak si Neri.

²⁸Si Neri yana anak si Malki.

Si Malki yana anak si Addi.

Si Addi yana anak si Kosam.

Si Kosam yana anak si Elmadam.

Si Elmadam yana anak si El.

²⁹Si El yana anak si Jasuwa.

Si Jasuwa yana anak si Elisel.

Si Elisel yana anak si Jurim.

Si Jurim yana anak si Mattat.

Si Mattat yana anak si Libay.

³⁰Si Libay yana anak si Simiyun.

Si Simiyun yana anak si Juda.

Si Juda yana anak si Yusup.

Si Yusup yana anak si Jonam.

Si Jonam yana anak si Elikim.

³¹Si Elikim yana anak si Melea.

Si Melea yana anak si Menna.

Si Menna yana anak si Mattata.

Si Mattata yana anak si Natan.

Si Natan yana anak Sultan Daud.

³²Sultan Daud yana anak si Jesse.

Si Jesse yana anak si Obed.

Si Obed yana anak si Bowas.

Si Bowas yana anak si Salmon.

Si Salmon yana anak si Nasson.

³³Si Nasson yana anak si Aminadab.

Si Aminadab yana anak si Admin.

Si Admin yana anak si Hesdon.

Si Hesdon yana anak si Peres.

Si Peres yana anak si Juda.

³⁴Si Juda yana anak si Yaꞌkub.

Si Yaꞌkub yana anak si Isahak.

Si Isahak yana anak Nabi Ibrahim.

Nabi Ibrahim yana anak si Tera. Si Tera yana anak si Nahol.

³⁵Si Nahol yana anak si Serug.

Si Serug yana anak si Reyu.

Si Reyu yana anak si Peleg.

Si Peleg yana anak si Ebel.

Si Ebel yana anak si Sela.

³⁶Si Sela yana anak si Kenan.

Si Kenan yana anak si Alpaksad.

Si Alpaksad yana anak si Sem.

Si Sem yana anak Nabi Nū.

Nabi Nū yana anak si Lamek.

³⁷Si Lamek yana anak si Metusela.

Si Metusela yana anak si Idris.

Si Idris yana anak si Jared.

Si Jared yana anak si Mahalalel.

Si Mahalalel yana anak si Kenan.

³⁸Si Kenan yana anak si Enos.

Si Enos yana anak si Set.

Si Set yana anak Boꞌ Adam.

Kuwan Boꞌ Adam, binilang anak Tuhan.

Si Isa sinasat meꞌ Ibilis

(Matiyu 4.1-11; Malkus 1.12-13)

¹Na pus si Isa bay pinandi, lay na ya lakka man Sōng Juldan. Maka inassob ya meꞌ Rū Sutsiꞌ. Pag-anu siꞌ, lay na baw ya pinagmundaan meꞌ Rū Sutsiꞌ pa lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ. ²Sasang na ndooy njawom mpatpūꞌ ngallaw, luu na pin Ibilis nasat iya. Na halloman si Isa siꞌ ndooy, yaꞌ na san ya bay mangan oy maka oy na sampay kalingantuhan na ga.

³Dari yuk Ibilis niiya, “Bong ko bana-bana Anak Tuhan, sōn teꞌ padari tinapay ga batu naa mari luu na kakan nu.”

⁴Iya tampung si Isa, “Yuk njawom kitab baw ba, ‘Saꞌ sat makanan man manusiyaꞌ llum.’ ”(4.4) Kitab Tawrat, Duteronomi 8.3.

⁵Pag-anu siꞌ, lay na baw binoo si Isa meꞌ Ibilis pa taꞌ punsak punu langkaw banahan, boꞌ na pinakitahan mimon paglahat njawom junyaꞌ sakayi mata pakiraw du. ⁶Yuk Ibilis niiya, “Mimon pamarinta ka mimon pangaltaꞌ njawom junyaꞌ lay na sina pina-ntan niyaku sampay aku na magbayaꞌ ninsila. Ilooy ilay siꞌ labbasakayi dari dean ku ni soysoy pineneꞌ meꞌ ku. ⁷Na bong ko sujud numba aku, malaingkan dean ku na kau labbasakayi.”

⁸Iya tampung si Isa, “Yuk njawom kitab baw ba, ‘Isu-isu Papuꞌ bi Tuhan sumbahun bi maka iya jaꞌ isbatun bi.’ ”(4.8) Kitab Tawrat, Duteronomi 6.13.

⁹Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa binoo meꞌ Ibilis pa Jerusalem. Ndooy siꞌ, lay ya pinatangge meꞌ Ibilis taꞌ buhungan langga mehe. Yuk Ibilis niiya, “Bong ko bana-bana Anak Tuhan, kupa teꞌ ko pa diyoꞌ. ¹⁰Ndang-ndang luu du bay sinuwatan njawom kitab, ‘Tuhan nohoꞌ siga malaikat na nganjaga mari ko yaꞌ kongoy-kongoy. ¹¹Sila sa nayak kau supaya yaꞌ san sumantuk battis nu ni batu.’ ”(4.10-11) Kitab Jabul 91.11-12.

¹²Iya tampung si Isa, “Sugaꞌ yuk njawom kitab baw ba, ‘Daa suway-suwayan bi kawasa Papuꞌ bi Tuhan.’ ”(4.12) Kitab Tawrat, Duteronomi 6.16.

¹³Na pag ndaꞌ Ibilis yaꞌ na takoleꞌ na si Isa sinasat, lay na doꞌ ya palakka halloman na yaꞌ gi bay kasipi nasat pabalik.

Si Isa pabeleng pa Jalil

(Matiyu 4.12-17; Malkus 1.14-15)

¹⁴Na paddus meꞌ looy, lay na pabeleng si Isa pa Jalil. Boꞌ luu na pin kawasa Rū Sutsiꞌ njataꞌ na. Dari song hallom, habal pasal iya lataꞌ na ni sikaliput Jalil sampay ni mimon lahat ma ngaliput ndooy. ¹⁵Bbuwatan na magnasihat ni kalangga-langgahan ndooy sampay sinanglitan na ya meꞌ sikamimon.

Jama Nasaret yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa

(Matiyu 13.53-58; Malkus 6.1-6)

¹⁶Song hallom, lay na si Isa takka pa Nasaret, yana kawum man na bay sulig. Pag taabut Llaw Pahali, lay ya pa langga meꞌ ndang tabiat na man sibuwa. Taabut magbatsa kitab, iya bay nangge matsahan sila. ¹⁷Ilooy siꞌ bay sinongan niiya yana logoran kitab bay sinuwatan leꞌ Nabi Isaya mattoꞌ. Pag ungkad na, lay jaꞌ tangngad na suwat ma karomanan na binatsa. Batsahan na yana meꞌ tuu:

¹⁸“Inassob na ku meꞌ Rū Sutsiꞌ batan lay ku pineneꞌ meꞌ na masaplag umanat mahap pa mman siga jama miskin. Sinohoꞌ ku meꞌ na mahati sagannap ma tapalisu njawom komkoman Ibilis, inaa, bukaꞌ na lawang man da pōꞌ. Maka sinohoꞌ ku pitu masaplag ni sagannap ma buta supaya sila ngita na maka ni sagannap ma tinakkon mari sila kapaddus na.

¹⁹Maka aku itu bay pinapitu nohoꞌ masaplag, inaa, taabut na masa man Tuhan nalamat siga sukuꞌ na.”(4.18-19) Kitab Nabi Isaya 61.1-2.

²⁰Pag lupus si Isa matsa, lay na logoran na balik kitab looy, boꞌ lay na papoleꞌ na pa mman jama ma tukang ngintu ni langga, boꞌ na ningkōꞌ. Na mimon siꞌ tu jamaa ndooy, bbuwatan da maimanan iya na sadjaꞌ. ²¹Dari yuk si Isa ninsila, “Suwat njawom kitab looy ilay siꞌ ma bahau jaꞌ bay takale bi binatsa, binakbul na ntuu ni llaw tuu du.”

²²Pag-anu, siga jamaa ndooy baw siꞌ tu, bbuwatan da nanglitan iya. Tud bay inu-inu sila ni kaayad bitsala na. Sugaꞌ kasohean baw sila kaawran pitsayaꞌ niiya sampay yuk da, “Saꞌ ba, anak si Yusup jaꞌ ya?”

²³Pag-anu, yuk si Isa ninsila, “Tatantu ku yuk bi ina mintu niyaku, ‘Bong ko bana-bana panganguliꞌ, subay du ulian nu jama ntuu ni kawum nu mismu meꞌ karuha taaka kami bay pabuwat nu ndooy ni Kapelniyum.’

²⁴“Sugaꞌ baan ta kam banahan, san gi ina oy pabuwat ku ningkaam, yaꞌ du kam pitsayaꞌ niyaku. Batan tabiat manusiyaꞌ, bong ina inawnan nabi, yaꞌ hinasi ni daira man da bay sulig. Sangkon tamūd sohoꞌ Tuhan sila pa siga bangsa sarī. ²⁵Pamintangan bi na bay jaman Nabi Eliyas. Jaman looy, gotom lahat sabap yaꞌ bay uwan tallun taun ka tongaꞌ. Boꞌ meka na bawu danda ntuu ni Israil yaꞌ na luu kinakan da. ²⁶Sugaꞌ saꞌ du sila bay sohoꞌ Tuhan tinabang ni Nabi Eliyas. Iya bay sohoꞌ Tuhan tinabang niiya, yana disu bawu danda ni Saripat ndooy ni Saydon, lahat bangsa kapil lagi.(4.26) Ndaun Salsila Sibuwa pasal siga Sultan 17.7-16.²⁷Damikiyan, bay jaman Nabi Elisa, san meka pagkahi na bangsa Israil inipu, saꞌ du sila bay inulian meꞌ na. Ilooy ya bay ulian na disu lalla bangsa Siriya, yana si Nayman.”(4.27) Ndaun Salsila ni Kaduwa pasal siga Sultan 5.1-14.

²⁸Dari pag takale jaꞌ meꞌ siga jamaa ni langga looy bay bitsala si Isa, tud bay sinalaputan tabbuk da labbasakayi niiya. ²⁹Dari magti helaꞌ-helaꞌ da si Isa pa poan daira da. Pag-anu, boꞌ na binoo pa taꞌ pampang langkaw. Angan-angan da ngahiyakan iya pa diyoꞌ. ³⁰Sugaꞌ takka ndooy, lay jaꞌ si Isa palakka pingkaꞌ man tangngaan da.

Si Isa malakka seytan man jawom baran jama

(Malkus 1.21-28)

³¹Pus meꞌ looy, lay na baw palūd si Isa pa Kapelniyum ndooy ni Jalil. Pag taabut Llaw Pahali, lay ya magnasihat ni langga ndooy. ³²Takale jaꞌ siꞌ meꞌ jama ndooy tōꞌ na, tud jayip sila batan tumatandaꞌ luu kapatut na man Tuhan.

³³Pag-anu, ndooy ni langga looy siꞌ, luu na baw disu lalla sineytan, boꞌ magti ngahowapan si Isa, yuk na, ³⁴“Aha! Kau na hati si Isa, lalla looy man Nasaret, hāꞌ? Manggoy ko pitu? Pakaat nu na baw kami? Katoonan ku du bina bong soy ko. Kau na sina ilooy ma Mahasutsiꞌ lakka man Tuhan.”

³⁵Pag-anu siꞌ, ilooy ma sinaggong na seytan looy meꞌ si Isa, yuk na, “Daa ko hibuk! Pōꞌ na ko man jawom baran lalla naa!” Dari ilooy ma magti lalla looy humantak meꞌ seytan na ni awpan da sambayan seytan na lay na pōꞌ lahi. Sugaꞌ yaꞌ du baw bay kongoy-kongoy lalla looy.

³⁶Ni kahaylan ga jama ndooy, yuk dangan pa dangan, “Jama oy doꞌ tu meꞌ tuu? Tud basag la kawasa-kapatut na. Sampay siga seytan, ngasip jaꞌ ni bitsala na. Bong karuhung sohoꞌ na pōꞌ, sarunduun du pōꞌ!” ³⁷Dari aka siꞌ pasal kadarihan si Isa lataꞌ na ni sikaliput lahat looy.

Si Isa ngulian matoa si Saymon

(Matiyu 8.14-17; Malkus 1.29-34)

³⁸Na pag lakka ga si Isa man langga looy, lay sila pilay pa lumaꞌ si Saymon. Pag asok da, luu ndooy matoa si Saymon ma danda biddaꞌ na basag lammun na. Dari lay sila maku tulung ni si Isa nohoꞌ ngulian iya. ³⁹Dari siꞌ, lay na si Isa pasōng pa bihing danda looy, boꞌ na nohoꞌ lammun na lakka, sampay koleꞌ du ya magti. Dari siꞌ, lay na ya bangun sampay iya na bay motangan ga si Isa.

⁴⁰Na tapit jaꞌ siꞌ sumaddop llaw, meka na jama lay moo pagkahi da ma sakihan pilay pa mman si Isa. Dari san gi oy saki da, pag lay jaꞌ tinappak meꞌ si Isa bumbunan da saliꞌ-saliꞌ, lay du sila kaulian labbasakayi. ⁴¹Kasohean jama ndooy sineytan. Sugaꞌ paddus na pin si Isa nohoꞌ siga seytan da pōꞌ, magti du sila lakka man jawom baran ga jama looy. Pag pōꞌ da, kakillahapan howap, yuk da, “Kau ina Anak Tuhan!” Sugaꞌ lay sila sinaggong meꞌ si Isa yaꞌ nohoꞌ mitsala. San katoonan da iya na Almasi ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan, yaꞌ baw ya doman pinamāꞌ meꞌ da bong soy ya.

Magnasihat si Isa ni kalangga-langgahan

(Malkus 1.35-39)

⁴²Pag deꞌ subu, lay lakka si Isa mandooy dangan-dangan na boꞌ na pilay pa lugar yaꞌ magjama. Dari jama siꞌ tu lay na miha iya. Tatammu jaꞌ siꞌ ya meꞌ da, lay ya njunjung yaꞌ nohoꞌ palakka man lahat da. ⁴³Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Daa na doꞌ kam ha tarawom. Mastiꞌ subay du situ ku pawus pa siga daira kasohean masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan, batan ituu na situ ngkon ku bay pinapitu.” ⁴⁴Dari siꞌ, lay na ya ngalataan Yahudiya magnasihat ni kalangga-langgahan.

Siga mulit si Isa ma bay duhuꞌ mmeꞌ niiya

¹Na luu disu llaw, lay si Isa magnasihat ni bihing Danaw Genesaret. Manusiyaꞌ siꞌ tu, magdogsog-dogsog na bong pin kapatapit jaꞌ niiya mari mahap meꞌ da kale umanat Tuhan. ²Pag-anu siꞌ, luu takita si Isa ndooy duwa bagung ni bihing tapiyan. Kuwan jama ma dapu, lay duwai ngosoan pukut da. ³Disu bagung, si Saymon dapu. Dari lay dutai si Isa taꞌ bagung looy boꞌ sohoꞌ na sinugan ni si Saymon dangkitiꞌ man bihing. Pag-anu, lay na ya ningkōꞌ ndooy magnasihat ni baanan jama ni tapiyan.

⁴Pag lupus na magnasihat, yuk na man si Saymon, “Pilay doꞌ kitabi ndē njawom kalawman mukut.”

⁵Iya tampung si Saymon, “Uy la Tuwan, dabuhiꞌ dambahangi banahan kami bay mukut. San sisik yaꞌ san kami bay koleꞌ. Sugaꞌ pagka kau bay nohoꞌ, suwayan ku na pin.”

⁶Lai jaꞌ siꞌ sila ngalabuꞌ pukut da, oy doꞌ ba, landuꞌ na eka daying da, yaꞌ na taambat sampay adak geseꞌ na ga pukut da pag helaꞌ da. ⁷Dari siꞌ, lay na kambay da siga soheꞌ da ma ni taꞌ bagung looy disu nohoꞌ nabang ngahelaꞌ pukut. Pag takka da, lay na pannoan da bagung da sikaduwa ka daying sampay agon-agon tumallob na ga.

^8-10Pag ndaꞌ si Saymon Pitel ka ga soheꞌ na biddaꞌ na eka daying bay takoleꞌ da, tud bay haylan sila. Sampay siga soheꞌ si Saymon ni bagung looy disu, yana si Yaꞌkub ka si Yahiya, ga anak si Sibidi, tud bay du haylan. Pag tabista si Saymon meꞌ looy na kawasa-kapatut si Isa, ilooy ma lay ya nangge ka tuut na ni awpan na sambayan na halling, “Papuꞌ, san bitu ku mbanan nu na. Yaꞌ san ku pataꞌ dambuwaꞌ ka kau batan aku itu baldusa.”

Pag-anu, yuk si Isa ni si Saymon, “Daa ko ba tawu. Labba man batnaa, manusiyaꞌ na sina pinukut meꞌ nu.”

¹¹Pag lay jaꞌ sinallaran meꞌ da ga bagung da, lay jaꞌ mbanan da ga kalangkapan da labbasakayi ni tapiyan, sampay lay na sila mmeꞌ ni si Isa.

Si Isa ngulian disu lalla inipu

(Matiyu 8.1-4; Malkus 1.40-45)

¹²Na disu llaw, sasang si Isa lay ni daira disu, luu pasōng pa mman na disu lalla lapat baran na meꞌ ipu. Pag-anu, boꞌ na sujud ni awpan si Isa nganjunjung, yuk na, “Tuwan, bong siꞌ ko la kuhi, mastiꞌ kaulian jaꞌ situ ku meꞌ nu.”

¹³Dari siꞌ, lay na tappak si Isa bumbunan na sambayan na halling, “Kuhi ku ba. Kaulian na sina ko.” Dari siꞌ, sarunduun du lanyap ipu na. ¹⁴Pag-anu, yuk si Isa niiya, “Amay-amay daa ko maꞌ-māꞌ ni jama aku bay ngulian kau. Arapun pilay na ko pa mman imam nohoꞌ maliksaꞌ kuwit nu mari tarang na niiya yaꞌ na ko inipu. Pag-anu, boꞌ nu nong kulban meꞌ ndang bay tinaat ni saraꞌ Nabi Musa supaya kinatoonan na meꞌ mimon lay na ko kaulian.”

¹⁵Sugaꞌ san lalla looy bay sinupali yaꞌ nohoꞌ maꞌ-māꞌ, masi du lataꞌ na lahat habal pasal kawasa si Isa. Dari yaꞌ na taambat baanan manusiyaꞌ bahuklud pa mman na pakale ni umanat na sampay nohoꞌ inulian. ¹⁶Sugaꞌ daran ya palakka dangan-dangan na pa lugar yaꞌ magjama maku duwaa pa Tuhan.

Si Isa ngulian lalla matoy baran na

(Matiyu 9.1-8; Malkus 2.1-12)

¹⁷Na disu llaw sasang si Isa nōꞌ njawom lumaꞌ, luu du siga paki man palhimpunan Parisi ka ga guru saraꞌ agama ningkōꞌ ndooy pakale. Sila siꞌ tu lakka man kakawum-kawman ni Jalil ka Yahudiya, sampay man Jerusalem.

Na si Isa siꞌ tu, luu na pin kawasa na man Tuhan nguliꞌ. ¹⁸Dari luu na baw jama takka ngalanggung disu lalla matoy baran na ddas ka patulihan na. Kainagon da ta-nnaꞌ da na ni awpan si Isa nohoꞌ inulian, ¹⁹sugaꞌ yaꞌ san sila kapassut ni kaeka jama ni lumaꞌ looy. Dari bbuwatan da, lay dutai pa taꞌ sapaw ngalakkahan kasohean lambahan sapaw buwat lowang. Pag-lupus, lay na tonton da lalla looy ddas ka patulihan na pa tangngaꞌ baanan jama ni awpan si Isa. ²⁰Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy na basag pangando da niiya, yuk na ni lalla looy ma matoy baran na, “Nges, puwas na sina dusa nu labbasakayi.”

²¹Pag lay jaꞌ takale bitsala na meꞌ siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi, tud bay dugahan sila. Honaꞌ-honaꞌ da, “Uy, lalla naa la, tatammu na ga mitsala pangka pa Tuhan! Isu-isu Tuhan bina luu kapatut na muwasan dusa!”

²²Na si Isa siꞌ tu, ndang katoonan na du njawom pamiki da. Dari yuk na ninsila, “Marean ta kanna bi yaꞌ luu kawasa-kapatut ku muwasan dusa. ²³Sugaꞌ subay siꞌ tabista bi pagka luu kawasa-kapatut ku ngulian jama, mastiꞌ luu du kawasa-kapatut ku muwasan dusa. ²⁴Na supaya katoonan bi luu kapatut ku, yana Anak Manusiyaꞌ, muwasan dusa, pakitahan ta doꞌ kam buktiꞌ.” Dari yuk na ni lalla looy ma matoy baran na, “Nges, nangge na ko, boꞌ boonun na patulihan nu moleꞌ.”

²⁵Dari magti du nangge lalla looy ni awpan da sikamimon. Maka lay na ya mūt patulihan na boꞌ na moleꞌ sambayan na mudji Tuhan. ²⁶Dari sikamimon siꞌ ndooy tud bay haylan sampay lay na ga sila mudji Tuhan. Maka yuk da, “Tud kainu-inu la siga pakaradjaan bay takita tabi llaw tuu.”

Si Isa nohoꞌ si Libay(5.27) Si Libay pinag-awnan si Matiyu. mmeꞌ niiya

(Matiyu 9.9-13; Malkus 2.13-17)

²⁷Pag lakka si Isa mandooy, lay ya ngita disu tukang ninga sukay ningkōꞌ ni upis na, awon na si Libay. Yuk si Isa niiya, “Tu ko. Mmeꞌ na ko niyaku.” ²⁸Dari siꞌ, lay na ya nangge sampay lay jaꞌ mbanan na pabuwatan na labbasakayi, boꞌ na mmeꞌ ni si Isa.

²⁹Na song hallom, lay na baw si Libay ballang mehe ni lumaꞌ na man na ngalak si Isa. Ndooy siꞌ, meka du tukang ninga sukay ka ga jama sarī bay mmeꞌ paharung mangan. ³⁰Pag tasayu siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama, lay sila nahawi siga mulit si Isa, yuk da, “Ongoy doꞌ ilay kam kuhi paharung nginum-mangan ni siga tukang ninga sukay ka ga pagkahi da baldusa?”

³¹Pag lay jaꞌ takale leꞌ si Isa tilaw da, iya na ya bay nampung, yuk na, “Siga baldusa ilay meꞌ karuha jama saki. Boꞌ jama saki ina subay inulian meꞌ duktul. Boꞌ sagannap ma yaꞌ saki, san daa na. ³²Intong na, aku itu bay pitu, saꞌ ga maksud ku ngaliyun jama ma mista dī da intong. Arapun aku itu bay pitu ngaliyun sagannap ma mangaku baldusa supaya nawbat na sila.”

Si Isa tinilaw pasal puwasa

(Matiyu 9.14-15; Malkus 2.18-20)

³³Yaꞌ hallom, yuk kasohean ni si Isa, “Tuwan, siga mulit si Yahiya la ka ga mulit siga Parisi daran puwasa ka maku duwaa. Sugaꞌ ni lilingan kami, bong siga mulit nu, nginum-mangan na pin. Ongoy doꞌ lay meꞌ looy?”

³⁴Pag tampung si Isa, lay ya ngandalil siga mulit na pa jama ngaluruk ni pangawinan, yuk na, “Yaꞌ bilay sikatuwaꞌ bong siga luruk ni pangawinan puwasa halloman pangantin ma lalla masi dambuwaꞌ ka sila. ³⁵Sugaꞌ luu du sina mintu masa man pangantin ma lalla llakkahan na mman da. Ni masa looy ilay mintu, bohoꞌ da pataꞌ yaꞌ na nginum atawa mangan ni kabasag lindu da.”

Tōꞌ si Isa ka tōꞌ agama Yahudi yaꞌ tapagsilamud

(Matiyu 9.16-17; Malkus 2.21-22)

³⁶Pag-anu, lay na baw si Isa ngandalil pasal tōꞌ na yaꞌ dari llamuran ka tōꞌ inantanan meꞌ agama Yahudi, yuk na, “Yaꞌ sina sikatuwaꞌ gineret badjuꞌ bahau man nupakan badjuꞌ daan sabap senseng ilooy ma bahau. Sarī gi, yaꞌ magbēꞌ walnaꞌ tupak looy ka badjuꞌ looy ma daan.

³⁷“Damikiyan, yaꞌ du dari inisi tubaꞌ anggul bahau ni jawom pangannaan daan ma bay pinabuwat ka kuwit kambing pasal yaꞌ pahenet. Batan pag lappuꞌ na, mastiꞌ passaꞌ jaꞌ pangannaan looy sampay lopas jaꞌ isi na. ³⁸Sangkon, subay du sina pangannaan bahau man ngisi tubaꞌ anggul bahau. ³⁹Sugaꞌ ilooy salla na, bong karuhung kabiyasahan jama tubaꞌ anggul ma hallom na, pag sila sinongan ilooy ma bahau, yuk da, ‘Mas kamahapan kami ni ilooy ma hallom na.’ ”

Pasal buwat ni Llaw Pahali

(Matiyu 12.1-8; Malkus 2.23-28)

¹Na ni disu Llaw Pahali, lay si Isa ka ga mulit na palintas man tinanom poonan taligu. Sasang da siꞌ lumān, kuwan ga mulit na, lay ngattuꞌ buwaꞌ na dangkitiꞌ boꞌ lay kakan da isi na. ²Pag takita meꞌ siga Parisi ndooy, yuk da ni si Isa, “Uy, Llaw Pahali bitu batnaa! Yaꞌ dari ngattuꞌ ni llaw tuu.”

³Tampung si Isa, “Uy, hantak bitsala bi, maat pabuwatan siga mulit ku meꞌ naa. Bong siꞌ ina bay bana ningkaam, labi na saꞌ maat bay pabuwatan Sultan Daud mattoꞌ. Yaꞌ gi kilay bay tabatsa bi njawom kitab bong oy bay pabuwat na bay jaman da kalingantuhan ka ga soheꞌ na? ⁴Saꞌ ba, lay ya bay paasok pa jawom langga boꞌ na mangan tinapay ma bay sinongan pa Tuhan? Sampay lay gi buwanan na siga soheꞌ na. Mingkan ilay siꞌ, tinapay meꞌ looy tagga ni saraꞌ kinakan leꞌ soysoy sarī man siga imam. Sugaꞌ san meꞌ looy, yaꞌ du bay dari man na ndusa.” ⁵Yuk si Isa lagi, “Boꞌ na, meꞌ aku itu Anak Manusiyaꞌ, luu situ kapatut ku magbayaꞌ bong oy pataꞌ pinabuwat atawa niyaꞌ ni Llaw Pahali.”

Si Isa ngulian lalla kimoy tangan na

(Matiyu 12.9-14; Malkus 3.1-6)

⁶Pag luu na baw disu Llaw Pahali, lay na baw si Isa magnasihat ni disu langga. Ndooy siꞌ, luu disu lalla kimoy tangan na huwin pa kawnan. ⁷Bbuwatan siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi baw siꞌ tu, maimanan si Isa bong ya ngulian lalla looy. Batan bong bay takita da si Isa nguliꞌ, luu na sangdanan man da malkalaꞌ iya sabap meꞌ na buwat ni Llaw Pahali.

⁸Kuwan si Isa baw siꞌ tu, tasayu na du bong oy njawom pamiki da. Dari yuk na ni lalla looy ma kimoy tangan na, “Tu ko, Nges. Nangge doꞌ ko ntuu ni duhuan.”

Lai jaꞌ siꞌ, ⁹yuk si Isa ninsila sikamimon ndooy, “Tilaw ta teꞌ kam. Mamooy lay la numan ni saraꞌ pasal Llaw Pahali, buwat mahap atawa buwat maat? Nalamat pagkahi tabi manusiyaꞌ atawa makaat?” ¹⁰Pus na nilaw, lay ya ngandaꞌ ninsila sikamimon. Pag-anu, yuk na ni lalla looy, “Pa-nnatun na tangan nu.” Pag nnat na, sarunduun du ya kasay.

¹¹Pag ndaꞌ siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama meꞌ looy, tud bay sinalaputan tabbuk da. Dari lay na ga sila isun bong pooy meꞌ da makaat si Isa.

Sapu-duwa jama pineneꞌ meꞌ si Isa binuwat rasul na

(Matiyu 10.1-4; Malkus 3.13-19)

¹²Na luu jaꞌ daka dangoy ngallaw, lay si Isa nukad punu boꞌ na maku duwaa pa Tuhan pupus dambahangi. ¹³Pag kallat llaw, lay linganan na sagannap ma mmeꞌ niiya boꞌ na meneꞌ sapu-duwa binuwat rasul na. ¹⁴Siga rasul na ilay siꞌ yana ga:

si Saymon ma inawnan du meꞌ si Isa si Pitel,

si Andru, yana danganakan si Saymon,

si Yaꞌkub,

si Yahiya,

si Pilip,

si Baltolome,

¹⁵si Matiyu,

si Tomas,

si Yaꞌkub, yana anak si Alpiyus,

si Saymon ma bay pingkaꞌ ngatuhan parinta Rom,

¹⁶si Judas,(6.16) Si Judas itu inawnan si Tadiyus ni Matiyu 10.3 maka ni Malkus 3.18. yana anak si Yaꞌkub, maka

si Judas Iskariyut ma bay muwan tipu-akka njataꞌ si Isa song hallom.

Si Isa magnasihat sampay ngulian jama

(Matiyu 4.23-25)

¹⁷Pag lupus, lay na ga si Isa ka ga rasul na palūd. Pag takka da ni kapantayan, meka na mulit na bay nampang iya ndooy. Maka luu na du ndooy sakiyan jama lakka man sikaliput Yahudiya ka Jerusalem. Maka luu du jama man Tayil ka Saydon, yana duwa daira ndooy ni bihing tapiyan. ¹⁸Kon da ilay bay pilay, doman sila pakale ni tōꞌ si Isa sampay nohoꞌ inulian jinisan saki da. Maka sila ma malasahi meꞌ siga seytan, lay du inulian meꞌ na. ¹⁹Dari sikamimon siꞌ ndooy magtuyuꞌ na pin papassūt murut iya sabap luu kawasa pōꞌ man baran na ngulian sila sikamimon.

Si Isa mahati bong soy sinupaatan maka soy siya-siya

(Matiyu 5.1-12)

²⁰Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa paawop pa mman sagannap ndooy ma mmeꞌ niiya, boꞌ na halling,

“Njawom supaat kaam ma miskin(6.20) Meꞌ kaekahan ngahati sagannap ma inawnan miskin ntuu, yana soysoy ma mangaku tiksaꞌ nyawa da maka gunahan ninsila tukang nalamat. batan kapakaam pamarinta Tuhan.

²¹Njawom supaat kaam ma lingantu,(6.21a) Meꞌ kaekahan ngahati sagannap ma inawnan lingantu ntuu, yana mimon jama ma doman paintong ka doman lungbid ka Tuhan. batan pinaasso du sina kam bbos-bbos.

Njawom supaat kaam ma nangis(6.21b) Sagannap ma inawnan nangis ntuu, yana sagannap ma sasso ni bay dusa da atawa susahan jama ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa. ni batnaa, batan gāk du sina kam bbos-bbos.

²²“Bong ina kam kinalammisan, tinuwak, pinadiyoꞌ sampay pinitnahan sabap meꞌ bi mmeꞌ niyaku, yana Anak Manusiyaꞌ, njawom supaat du sina kam. ²³Bila ina kam mintu lumangga na ni kabinsanaan meꞌ looy siꞌ, gam pin pupusan bi na kagakan njawom atay bi, batan luu du sina tungbas ayad para ningkaam ni sulgaꞌ. Sibuꞌ du sina kadari bi ka bay jaman kanabi-nabihan nilaugan meꞌ kabboꞌ-bboan tabi.

²⁴“Boꞌ kaam ina ma dayahan, ma masannang dī bi sadjaꞌ ka altaꞌ bi, tud siya-siya sina kam. Lay na takoleꞌ bi kasannangan bi ntuu ni junyaꞌ, pag ni sinōng, yaꞌ na luu. ²⁵Damikiyan, kaam ma maabak meꞌ bi maasso dī bi sadjaꞌ, siya-siya du sina kam. Batan bbos-bbos kalingantuhan du sina kam. Maka siya-siya du sina kam ma tatto-tatto ngisbat jaꞌ kagakan ni hāl junyaꞌ, batan bbos-bbos ina, magkarukkaan du kam sampay nangis.

²⁶“Kaam ma sinanglitan meꞌ sikamimon manusiyaꞌ, siya-siya du sina kam batan yaꞌ kam kuhi nanggehan kabanahan. Sibuꞌ du kam ka siga nabi palsu mattoꞌ ma bay pinagsanglitan meꞌ kabboꞌ-bboan tabi.

Subay kaasean tabi sagannap ma manta kitabi

(Matiyu 5.43-48)

²⁷“Na kaam ma pakale batnaa, ituu jaꞌ meꞌ ku ka kaam: Kaasean bi sagannap ma manta kaam. Maka buwat kam mahap ni jama ma lammis ningkaam. ²⁸Sagannap ma numpaan kaam, pakuhan bi sila supaat pa Tuhan. Sagannap ma minsanaꞌ kaam, pakuhan bi sila duwaa. ²⁹Bong luu nampa luwa bi ni dambilaꞌ, patampahun bi lagi pa dambilaꞌ. Maka bong luu ngaddoꞌ jaket bi, deanun bi lagi sampay badjuꞌ bi. ³⁰Bong luu maku mman bi, buwanan bi. Bong luu ngaddoꞌ pabuwatan bi, daa na sohoun bi pinapoleꞌ. ³¹Pooy-pooy karomanan bi meꞌ jama buwat kaam, subay meꞌ naa du meꞌ bi buwat sila.

³²“Bong ya du sat kaasean bi sagannap ma maaseꞌ ningkaam, yaꞌ du ina man bi sinanglitan. Minsan ina siga baldusa, maaseꞌ du ni sagannap ma maaseꞌ ninsila. ³³Damikiyan, bong ya du sat inaa jaꞌ pahāp bi sagannap ma buwat mahap ningkaam, yaꞌ du ina man bi sinanglitan. Minsan ina siga baldusa buwat du meꞌ naa. ³⁴Bong ya du sat inaa jaꞌ paindaman bi sagannap ma katoonan bi kabayaran utang da, yaꞌ du ina man bi sinanglitan. Minsan ina siga baldusa maindam du ni pagkahi da baldusa bong katoonan da luu du dapat da mayad.

³⁵“Sangkon, bong kam bana-bana mulit ku, subay kaasean bi sagannap ma manta kaam. Maka buwat jaꞌ kam mahap ninsila. Mautang kam ni jama san kam yaꞌ ngaholat binayaran. Bong bean bi inaa, luu du sina mintu tungbas mehe takoleꞌ bi. Boꞌ na, tumatandaꞌ na sina anak Tuhan Mahatinggi na kam sabap meꞌ bi nutu arat-tabiat na. Intomun bi, Tuhan ina buwat mahap san ni jama maat sampay ni sagannap ma yaꞌ kaintom buddi. ³⁶Sangkon, subay du kam manimbang ni jama meꞌ karuha Mmaꞌ bi Tuhan.”

Daa os-os manding jama pa kalaatan

(Matiyu 7.1-5)

³⁷Maka yuk si Isa, “Daa kam os-os manding jama pa kalaatan, taggahaꞌ kaam na baw binanding pa kalaatan. Damikiyan, daa kam os-os nusunan jama, taggahaꞌ sinusunan du kam. Ampunun bi sagannap ma buwat maat ningkaam, boꞌ bi binuwanan du kaampunan.

³⁸“Muwan kam ni pagkahi bi manusiyaꞌ, boꞌ bi sa binuwanan. Yaꞌ du sina kam lugiꞌ batan taabut bi binuwanan, bong nnaꞌ ta pa bohas inisi njawom bakaꞌ, ndasokan gi, binubungan gi, sampay ngalilip na. Intomun bi, pooy-pooy ina meꞌ bi muwan ni jama, meꞌ looy du sina meꞌ bi binuwanan.”

³⁹Pag-anu, lay na baw si Isa ngandalil mari sila yaꞌ mmeꞌ ni soysoy guru awam ni kabanahan, yuk na, “Bong ina jama buta nondaꞌ pagkahi na buta, pag toklas na, labuꞌ sila pa jawom lowang sikaduwa. ⁴⁰Sarī gi, bong luu mulit baguru ni guru awam, mastiꞌ kapandoyan na yaꞌ du lumabi man guru na. San ina lay na takoleꞌ na mimon kapandoyan guru na, sibuꞌ du kaawaman da.

⁴¹“Na kaam ma tigiꞌ nahawi, ongoy taggahaꞌ takita bi boboꞌ-boboꞌ jawom mata soheꞌ bi, pagka batang ni mata bi yaꞌ san paruli bi. ⁴²Yaꞌ sina sikatuwaꞌ bong kam magtuyuꞌ ngalakkahan boboꞌ-boboꞌ ni mata soheꞌ bi, bong masi luu batang ni mata bi. Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ sina kam sutsiꞌ bong kam buwat meꞌ looy. Subay siꞌ kaddoan bi doꞌ duhuꞌ batang ni mata bi mari tampak pangandaan bi ngaddoan boboꞌ-boboꞌ man mata soheꞌ bi.”

Ni buwaꞌ na takila ta bong poon kayu mahap atawa maat

(Matiyu 7.15-20; 12.33-35)

⁴³Pag-anu, lay na baw si Isa ngandalil manusiyaꞌ pa poon kayu, yuk na, “Bong luu poon kayu mahap, mastiꞌ buwaꞌ na ina mahap du. Sugaꞌ bong ina poon kayu maat, mastiꞌ buwaꞌ na maat du. ⁴⁴Sangkon ni buwaꞌ na, tasilang bi jaꞌ sina bong kayu mahap atawa niyaꞌ. Yaꞌ luu takattuꞌ bi buwaꞌ ayad meꞌ sapantun buwaꞌ anggul atawa buwaꞌ igira ni poon kayu-kayu sumpot itingan atawa poon puhung. ⁴⁵Manusiyaꞌ pun ina meꞌ naa du. Bong jama mahap, mahap du kawul-piil na sabap kaayaran jaꞌ kinanna njawom atay na. Sugaꞌ bong jama maat, maat du kawul-piil na sabap kalaatan jaꞌ kinanna njawom atay na. Oy-oy ina kinanna njawom atay manusiyaꞌ, inaa du sina pōꞌ man jawom behe da.”

Duwan jinis tukang buwat lumaꞌ

(Matiyu 7.24-27)

⁴⁶Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Kannahun bi bitsala ku. Yaꞌ sina sikatuwaꞌ bong kam ngawnan aku ‘Papuꞌ,’ boꞌ yaꞌ baw kam mmeꞌ ni tōꞌ ku. ⁴⁷Jama ina ma mmeꞌ niyaku, ma pakale ni tōꞌ ku sampay bean na na du, meꞌ tuu kadari na: ⁴⁸Iya meꞌ sapantun jama bay buwat lumaꞌ pagon makoy tehang mehe boꞌ kinalihan palawom sampay sinoksokan lagi batu mehe-mehe. Pag luu dunuk, san tuwaꞌ liyud basag lumaꞌ na, yaꞌ san kuhi jadjuꞌ sabap takkoꞌ meꞌ na bay buwat. ⁴⁹Sugaꞌ bong ina luu bay pakale ni tōꞌ ku, boꞌ yaꞌ du bean na, tadalil ya pa jama bay buwat lumaꞌ taꞌ tanaꞌ sadjaꞌ. Pag taabut dunuk, magti langkat meꞌ liyud boheꞌ sampay magkanatan na kalangkapan na labbasakayi.”

Si Isa ngulian tindog kapitan sundalu

(Matiyu 8.5-13)

¹Paddus jaꞌ siꞌ si Isa bay mitsala ni ga jama ndooy, lay na baw ya pilay pa Kapelniyum. ²Ndooy siꞌ, luu disu kapitan sundalu, bangsa Rom, boꞌ luu disu tindog na saki ma kasengan na banahan, agon magkamatoy-matoy na. ³Pag taaka kapitan looy siꞌ luu na si Isa ni daira na, lay ya nohoꞌ kasohean matatoa bangsa Yahudi maku tulung ni si Isa nohoꞌ pa lumaꞌ na ngulian tindog na.

⁴Pag takka ga matatoa looy siꞌ pa mman si Isa, lay na sila maku junjung, yuk da, “Tuwan, luu la kapitan bay nohoꞌ kami pitu. Bong siꞌ kadarihan ningkau, tulungun doꞌ ya. San ilay ya saꞌ bangsa tabi, pataꞌ du ya tinulung batan jama mahap du ya. ⁵Iya ilay maaseꞌ du ningkitabi bangsa Yahudi sampay lay gi ya matanggehan kami langga.”

⁶Dari siꞌ, lay na si Isa mmeꞌ ninsila. Sugaꞌ tapit jaꞌ siꞌ sila pa lumaꞌ kapitan, luu na baw kabagayan kapitan looy nampang si Isa, yuk da, “Tuwan, tugun kapitan, san ko konoꞌ daa na mahusaan dī nu pawus sabap yaꞌ san konoꞌ ya tawop nohoꞌ kau pilay pa lumaꞌ na. ⁷Yuk na siꞌ, ni kaehe kawasa-kapatut nu, yaꞌ san ya konoꞌ tawop sitammu ka kau balharapan. Sugaꞌ yuk na siꞌ, basta lay jaꞌ ko konoꞌ ngabtang mantuu, kaulian jaꞌ du silay tindog na. ⁸Ndang tahati na du konoꞌ hāl kapatut, batan iya disu ndiyoan kapatut panghuluꞌ na; damikiyan, luu du siga sundalu ndiyoan kapatut na. Dari bong sohoꞌ na konoꞌ dangan pilay, pilay du. Bong sohoꞌ na disu pitu, pitu du. Maka bong sohoꞌ na tindog na buwat, buwat du. Dari yuk na siꞌ, labi na saꞌ subay inasip bong kau na bay nohoꞌ. Sangkon tatantu na konoꞌ bong ko bay jaꞌ ngabtang mantuu, mastiꞌ kaulian jaꞌ tindog na.”

⁹Pag takale si Isa bitsala da siꞌ, kapajayip ya sampay lay ya paawop pa baanan jama ma ngahaboyan iya, boꞌ na halling, “Baan ta kam banahan, ni sikaliput Israil, yaꞌ gi ku bay ngita san disu Yahudi meꞌ basag pangando kapitan looy.”

¹⁰Na pag beleng ga sosohoan kapitan looy siꞌ pa lumaꞌ na, pag ndaꞌ da, koleꞌ na tindog na.

Si Isa makallum disu anak bawu danda

¹¹Yaꞌ hallom, lakka na baw si Isa ka ga mulit na mandooy song pa disu daira inawnan Nain. Boꞌ tud meka gi jama mmeꞌ ninsila. ¹²Tapit jaꞌ siꞌ sila pa behe lawang kutaꞌ ma ngaliput daira looy, lay sila sitammu ka baanan jama pōꞌ man daira looy nuhiyan mayat pa kubu. Mayat looy ilay yana disu lalla anak tungga, boꞌ bawu lagi nneꞌ na. Maka meka du jama daira looy bay mmeꞌ ni bawu looy nuhi sasang na patuhut ni pangkaꞌ anak na.

¹³Pag takita jaꞌ bawu looy meꞌ Papuꞌ Isa, kapaluuy ya. Dari yuk na, “Daa na ko Daꞌ nangis.” ¹⁴Pag-anu siꞌ, pasōng na si Isa pa pangkaꞌ looy, boꞌ pinurut meꞌ na. Sampay lay na patagong ga jama ma ngalanggung. Pag-anu, yuk si Isa ni mayat looy, “Toꞌ, bangun na ko.” ¹⁵Pag-anu, ilooy ma bangun du lalla looy sampay mitsala na ga. Dari siꞌ, yuk si Isa ni nneꞌ na, “Atu na Daꞌ anak nu.”

¹⁶Pag takita leꞌ baanan jama ndooy, takkahan tawu na sila labbasakayi sampay mudji na ga sila Tuhan, yuk da, “Luu na bitu Tuhan pitu nabang kitabi sukuꞌ na. Batan luu na bay papitu na disu nabi biddaꞌ na ehe kawasa na pa mman tabi.” ¹⁷Dari habal pasal bay kadarihan si Isa siꞌ lataꞌ na ni sikaliput Yahudiya sampay ni siga lahat ma ni bihing-bihing na.

Si Yahiya ma Tukang Mandi nohoꞌ siga mulit na pa mman si Isa

(Matiyu 11.2-19)

¹⁸Na siga mulit si Yahiya ma Tukang Mandi siꞌ tu, lay du taaka da bay kadarihan si Isa. Dari lay sila pilay pa mman si Yahiya njawom jīl nuntutan iya. Pag lupus, lay si Yahiya nohoꞌ mulit na duwa, ¹⁹yuk na, “Pilay doꞌ kam pa mman si Isa. Tilawun bi teꞌ bong tud iya na tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan pinapitu, atawa luu gi ka sarī subay agad tabi.”

^20-21Dari siꞌ, lay na sila pilay. Pag takka da pa mman si Isa, magsabtan baw ka sasang na ngulian jinisan saki jama ka ga jama sineytan sampay jama buta. Pag-anu, yuk mulit si Yahiya ilooy siꞌ sikaduwa, “Tuwan, lay siꞌ kami la sohoꞌ Tuwan Yahiya nilaw kau bong tud kau na tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan pinapitu atawa luu gi ka sarī subay agad kami.”

²²Tampung si Isa, “Pabeleng na kam, boꞌ baan bi jaꞌ si Yahiya bong oy bitsala bay takale bi niyaku sampay ma bay takita bi pabuwat ku. Baan bi ya jama buta ngita na, jama tongkaꞌ kapalān na paayad, jama inipu kaulian na, ma bisu kale na, sampay jama matoy pinakallum na. Maka luu na umanat mahap pinasaplag ni jama miskin. ²³Baan bi ya, njawom supaat soysoy yaꞌ hawal-hawalan niyaku.”

²⁴Lay jaꞌ siꞌ lakka ga mulit si Yahiya, lay na mitsala si Isa ni siga baanan jama ndooy pasal si Yahiya, yuk na, “Jaman bi ilay bay pilay pa mman si Yahiya ndooy ni lahat lau-lau, kumpas ku saꞌ ga maksud bi pilay ngandaꞌ parang maghapoy-hapoy meꞌ baliyu. ²⁵Maka kumpas ku saꞌ du maksud bi pilay ngandaꞌ jama hagaan pamakoy na. Batan bong ina kita doman ngandaꞌ jama ma mamakoy meꞌ looy sampay ma lakkop meꞌ altaꞌ, subay kita pilay pa astanaꞌ, saꞌ ga ni lahat yaꞌ maglumaꞌ. ²⁶Saꞌ ba, maksud bi pilay sabap doman kam ngita nabi? Tud bana du baw silay si Yahiya nabi. Sugaꞌ ni sabana na, patingkat gi ya man nabi. ²⁷Batan iya na silay sosohoan looy ma bay awnan Tuhan njawom kitab ma pōꞌ duhuꞌ man Almasi. Yuk Tuhan ni Almasi,

‘Bbos-bbos luu sina sohoꞌ ku duhuꞌ man kau disu sosohoan ku masaplag mari saddiya na jama ni katakka nu.’ ”(7.27) Kitab Nabi Malakay 3.1.

²⁸Yuk si Isa lagi, “Baan ta kam banahan, bong inawnan manusiyaꞌ, yaꞌ luu bay pinamaddihan patingkat labi man si Yahiya. Sugaꞌ ni batnaa, soysoy ina tumabeꞌ na ni pamarinta Tuhan, san du pooy diyoꞌ na ni bandingan manusiyaꞌ, malaingkan patingkat gi ya man si Yahiya.”

²⁹Na pag takale ga jama ndooy sampay ga tukang ninga sukay bitsala si Isa, honaꞌ-honaꞌ da, “Tud yaꞌ la luu sibuꞌ sabanding ayad kahandak Tuhan!” Ga jama looy ilay siꞌ ma bay mantug Tuhan meꞌ looy, ndang lay na du tabeꞌ ni sagannap ma mean kahandak Tuhan jaman da bay nohoꞌ pinandi ni si Yahiya. ³⁰Boꞌ siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama lay jaꞌ nuwak kahandak Tuhan batan yaꞌ sila bay kuhi pinandi meꞌ si Yahiya.

³¹Pag-anu, yuk si Isa, “Jama ni angkat-angkatan batnaa, yaꞌ ku pandoy nguwalnaꞌ batan awod sila takoleꞌ sinulut. ³²Sila ina meꞌ karuha siga anak-anak ni tabuꞌ ma yaꞌ doman mmeꞌ kuli-kuli san gi oy kuli-kulihan pinōꞌ meꞌ siga soheꞌ da. Bong sawpama siga soheꞌ da maglami-lami niyup suling, yaꞌ du sila kuhi mmeꞌ magsayaw. Bong siga soheꞌ da bahasa ngalangan-langan mayat, yaꞌ du sila kuhi mmeꞌ magbawuꞌ-bawuꞌ maglindu.

³³“Na kaam ina, sibuꞌ karuha bi ka ga anak-anak meꞌ looy siꞌ. Luu na si Yahiya bay pinapitu meꞌ Tuhan pa mman bi, sugaꞌ yaꞌ du kam bay kuhi mmeꞌ niiya. Gam pin sukat makanan na saꞌ meꞌ ningkaam, boꞌ yaꞌ lagi ya nginum oy maka oy na makalango, baꞌ-bāꞌ bi sineytan na baw ya. ³⁴Pag sunuꞌ Anak Manusiyaꞌ, yana aku, san ku mangan kinakan biyasa sampay nginum tubaꞌ anggul meꞌ karuha kaekahan manusiyaꞌ, baꞌ-bāꞌ bi lagak na baw ku maka palalango lagi. Maka sukat ku palamud ni siga tukang ninga sukay ka ga pagkahi da baldusa, pinalaat na baw ku meꞌ bi. ³⁵Sugaꞌ biyahun na luu. Bong ina jama tud katuwaꞌ du mamiki, tasayu da du kami ka si Yahiya saliꞌ-saliꞌ bay pinapitu meꞌ Tuhan.”

Disu danda numpahan battis si Isa insallan hamut

³⁶Na luu disu llaw, lay na baw si Isa kinaddoꞌ mmeꞌ mangan meꞌ disu Parisi inawnan si Saymon. Dari siꞌ, lay na du ya mmeꞌ pilay pa lumaꞌ na mangan. ³⁷Na ni daira man Parisi looy siꞌ, luu disu danda tanyag baldusa. Pag taaka na luu si Isa ni lumaꞌ Parisi looy, lay ya pilay moo katsaꞌ-katsaꞌ insallan hamut. ³⁸Takka ndooy, lay ya nangge ka tuut na ni bihing battis si Isa sambayan na nangis. Sampay lay na ga baseꞌ battis si Isa kakattapan meꞌ boheꞌ mata na. Pag-anu siꞌ, lay puusan na battis si Isa ka dūn kōk na. Pus meꞌ looy, lay ūk na battis na, boꞌ lay gi nnaan na insallan hamut.

³⁹Pag takita jaꞌ meꞌ Parisi looy ma bay ngaddoꞌ si Isa meꞌ looy, njawom atay na, “Bong siꞌ bina mawjud lalla naa disu nabi, yaꞌ ya kuhi sinagid leꞌ danda naa, batan mastiꞌ tasayu na jaꞌ danda naa baldusa.”

⁴⁰Na si Isa siꞌ tu, ndang tasayu na bong oy njawom pamiki Parisi looy. Dari yuk na niiya, “Saymon, luu situ siꞌ bāꞌ ku ningkau.”

Tampung si Saymon, “Oy lay siꞌ Tuwan?”

⁴¹Yuk si Isa, “Luu duwa jama utangan ni disu tukang mautang. Ilooy siꞌ disu, utang na lima hatus dublun pilak porol, kuwan ilooy disu, limampūꞌ. ⁴²Na ga jama looy siꞌ, saliꞌ-saliꞌ yaꞌ bay kabayad. Dari sabap luuy lalla looy ma bay mautang ninsila, lay puwasan na utang da sikaduwa. Na Saymon, tilaw ta teꞌ ko, bong kau mista, mamooy lay sila mas mehe aseꞌ na ni lalla looy ma bay mautang?”

⁴³Yuk si Saymon, “Bong aku mista, ilooy ma mehe utang na.”

Yuk si Isa, “Tuwaꞌ bana bandingan nu.”

⁴⁴Pag-anu, tineleꞌ na meꞌ si Isa danda looy siꞌ sambayan na maan si Saymon, yuk na, “Saymon, ndaun doꞌ ba danda tuu. Aku siꞌ dutai taꞌ lumaꞌ bi, yaꞌ ku bay buwanan nu boheꞌ man ku ngosoan battis ku. Boꞌ danda tuu, bay gi maseꞌ battis ku ka boheꞌ mata na, boꞌ pinuusan ka dūn kōk na. ⁴⁵Pag takka ku ntuu, yaꞌ ku bay hulmat nu ka ūk. Boꞌ danda tuu, labba man katakka ku, yaꞌ bay patagong ngūk battis ku. ⁴⁶Ni katakka ku siꞌ, yaꞌ san bay kattapan nu kōk ku ka insallan man nu ngahulmat aku. Boꞌ iya, lay gi nnaan na battis ku insallan hamut salangkaw-langkaw hagaꞌ na. ⁴⁷Baan ta ko Saymon, bana na meka situ bay dusa danda tuu, sugaꞌ lay na situ bay puwasan ku. Ituu situ kon mehe aseꞌ na niyaku. Sugaꞌ bong ina jama mista dangkitiꞌ du dusa na, pag pinuwasan, malaingkan dangkitiꞌ du aseꞌ na.”

⁴⁸Pag-anu siꞌ, yuk si Isa ni danda looy, “Nang, lay na silay puwas dusa nu labbasakayi.”

⁴⁹Sila siꞌ tu ma siharung-harung mangan ka si Isa, njawom atay da, “Uy, soy doꞌ tu lalla tuu saula-ula tapuwasan na dusa jama?”

⁵⁰Sugaꞌ gam pin ndarahan gi meꞌ si Isa halling na ni danda looy, yuk na, “Salamat na sina ko sabapan pangando nu niyaku. San ko moleꞌ na. Maka pasannangun na atay nu.”

Karandahan ma mmeꞌ ni si Isa

¹Yaꞌ hallom, lay na baw si Isa ngalataan siga daira ka kakawum-kawman masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan. Maka luu na du bay mmeꞌ siga mulit na sikasapu-duwa. ²Maka luu gi karandahan mmeꞌ ninsila ma lay na kaulian meꞌ si Isa jinisan saki da. Maka luu gi kasohean ninsila bay sineytan lay na du kaulian. Disu ninsila yana si Mariyam, danda man Magdala. Iya ilay bay pingkaꞌ luu pituꞌ seytan njawom baran na lay na pinalakka. ³Maka luu gi bay mmeꞌ si Jowanna, yana nda si Kusa ma tukang magmalim ni astanaꞌ Gubnul Herod. Maka luu gi si Susana sampay meka gi karandahan bay du mmeꞌ. Sila ilay bay nganggastusan si Isa ka ga mulit na ka sīn da dī da.

Dalil pasal jama naburan bani

(Matiyu 13.1-9; Malkus 4.1-9)

⁴Ni waktu looy, meka na jama pilay pa mman si Isa lakka man jinisan daira ka kakawum-kawman. Luu jaꞌ siꞌ sila kumpo, lay na si Isa ngandalil man na noan sila, yuk na, ⁵“Luu disu jama lay naburan bani ni huma na. Pag sabud na, kasohean lay tumiluꞌ pa tangngaꞌ lān. Dari siꞌ, lay jaꞌ tagiok meꞌ jama sampay lay katis kinakan meꞌ siga manuk-manuk. ⁶Kuwan kasohean bani, lay tumiluꞌ pa jawom kabatuhan dangkitiꞌ du tanaꞌ na. Lay du baw tomoꞌ, sugaꞌ song hallom lay du ngalayu, batan yaꞌ na ngambang tanaꞌ na pag pasuꞌ jaꞌ llaw. ⁷Kuwan kasohean bani lay tumiluꞌ pa jawom lumput itingan. Pag tomoꞌ na, pasulig du lumput looy sampay lay jaꞌ limbo meꞌ lumput. ⁸Kuwan kasohean bani lay tuwaꞌ ni tanaꞌ mahap. Dari siꞌ, mahap meꞌ da sulig sampay pag buwaꞌ na, lay gi lipat min dahatus.” Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Kaam ma pakale ni bitsala ku, pahamun bi paayad.”

Maksud si Isa ngandalil

(Matiyu 13.10-17; Malkus 4.10-12)

⁹Pag-anu siꞌ, tinilaw na si Isa meꞌ siga mulit na bong oy kamaatunan dalil looy siꞌ.

¹⁰Pag tampung si Isa, “Kaam, siga mulit ku, ndang sinukuꞌ sina ningkaam pinahatiyan hāl pamarinta Tuhan ma yaꞌ gi bay lahil maruhuꞌ. Sugaꞌ bong ni siga jama sarī ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku, ngkod ngandalil jaꞌ ku man ku noan sila. Kon ku buwat meꞌ looy supaya san sila ngita, sibuꞌ du sila ka yaꞌ ngita. Maka san sila kale, yaꞌ du sila kahati.

Si Isa makkasan kamaatunan dalil looy pasal jama naburan bani

(Matiyu 13.18-23; Malkus 4.13-20)

¹¹“Batnaa, passaꞌ ku na ningkaam kamaatunan dalil looy siꞌ. Kuwan ilooy ma inawnan meꞌ ku siꞌ bani, yana umanat Tuhan pinasaplag. ¹²Kuwan tanaꞌ ni tangngaꞌ lān man bani looy bay tumiluꞌ, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan, sugaꞌ magti ndagmit meꞌ Ibilis man jawom atay da mari yaꞌ na luu dapat da pitsayaꞌ sampay sinalamat. ¹³Kuwan tanaꞌ looy ma njawom kabatuhan man bani looy bay tumiluꞌ, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan sampay magti pitsayaꞌ ni kagāk da. Sugaꞌ pagka yaꞌ bay nganggamut pa lawom umanat looy njawom atay da, yaꞌ du hallom tatasan da pitsayaꞌ. Pag luu jaꞌ kabinsanaan atawa laug tuwaꞌ pa jataꞌ da, siglaꞌ du sila patatak. ¹⁴Kuwan tanaꞌ looy ma meka lumput itingan na man bani looy bay tumiluꞌ, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan sampay pitsayaꞌ sugaꞌ wā sila hanggaw ni hāl meꞌ da llum ni junyaꞌ. Altaꞌ tud hagaan ninsila. Maka meꞌ da nganduwan napsu da ni kajinisan meꞌ punu njawom atay da. Dari song hallom, umanat Tuhan njawom atay da, bong dalil ta pa tinanom, lay na limbo leꞌ lumput sampay yaꞌ du buwaꞌ. ¹⁵Boꞌ tanaꞌ looy ma mahap man bani looy bay sinaburan, tuwaꞌ pa sagannap ma bay kale umanat Tuhan, boꞌ kinanna meꞌ da ni kahilas atay da. Wā sila mean umanat looy san gi oy katuwaꞌ ninsila. Sangkon jinisan kaayaran na takita ni kaallum da. Kaayaran da ina, bong dalil ta pa tinanom, yaꞌ luu hantiꞌ da buwaꞌ, boꞌ ayad jaꞌ buwaꞌ da.”

Kabanahan yaꞌ dari tinapuk

(Malkus 4.21-25)

¹⁶Pag-anu, yuk si Isa, “Kaam ina, katoonan bi na kabanahan. Sangkon daa na tapukun bi. Bong dalil ta pa palitaan, yaꞌ sina luu jama pus na nantikan palitaan tinangkopan na baw ka undam atawa inannaꞌ ndiyoꞌ kantil. Mastiꞌ gowet na jaꞌ sina pa jataꞌ supaya ngita soysoy paasok. ¹⁷Batan basta ina lay na ginowet palitaan, yaꞌ luu saꞌ karantaan meꞌ na. Intong na, pag pōꞌ kabanahan, mimon ma bay llimbuhan, pinalahil na. Damikiyan, mimon ma bay sinipuk, kinatoonan na. ¹⁸Sangkon pakale kam paayad, batan soysoy ina nganna bitsala ku, mastiꞌ sinampunan gi sina pangahati na. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ nganna, malaingkan lugiꞌ jaꞌ ya. Sakayi na ina mintu kasayu, san luu pangahati na dangkitiꞌ, lay na kinaddoan.”

Sagannap ma inawnan paglūng si Isa

(Matiyu 12.46-50; Malkus 3.31-35)

¹⁹Na sasang si Isa nōꞌ, luu na baw takka nneꞌ na ka ga danganakan na. Sugaꞌ yaꞌ san sila bay kapassut pa mman na sabap meka na manusiyaꞌ. ²⁰Dari siꞌ luu bay maan si Isa, yuk na, “Tuwan, alay la nneꞌ nu ka ga danganakan nu nangge ni poan. Doman konoꞌ sila magbitsala ka kau.”

²¹Pag tampung si Isa, “Ohoꞌ, sugaꞌ meꞌ ku ngingat, saꞌ sat sila nneꞌ ku ka ga danganakan ku. Batan sagannap ma pakale sampay ngasip ni umanat Tuhan, sila pun ina bilang ku du nneꞌ ku ka ga danganakan ku.”

Si Isa mataddoꞌ libut

(Matiyu 8.23-27; Malkus 4.35-41)

²²Na disu llaw, yuk si Isa ni ga mulit na, “Palintas doꞌ kitabi pa dambilaꞌ danaw.” Dari lay na sila dutai taꞌ kumpit, boꞌ da lakka. ²³Lān da siꞌ pilay, lay na baw kapatuli si Isa. Sasang na tuli, takka na libut. Ni kabasag lamba nimpok, meka na ga boheꞌ paisi sampay piligru na ga tumallob kumpit da. ²⁴Dari lay binatiꞌ meꞌ da si Isa, yuk da, “Tuwan! Ū Tuwan! Limbo na kitabi!” Dari siꞌ, ilooy ma bangun du ya, boꞌ sinohoꞌ meꞌ na baliyu looy sampay lamba na patagong. Dari siꞌ, sarunduun du banti baliyu looy ka lamba na sampay taddoꞌ na lahat.

²⁵Pag-anu, yuk si Isa ni siga mulit na, “Ongoy doꞌ ina yaꞌ luu pangando bi pa Tuhan?”

Kuwan ga mulit na siꞌ tu, tud bay tawu. Inu-inu sila sampay sitilaw-tilaw na sila, yuk da, “Jama oy doꞌ tu meꞌ tuu? Sampay baliyu ka lamba ngasip jaꞌ du bong iya nohoꞌ!”

Si Isa malakka siga seytan man jawom baran disu lalla

(Matiyu 8.28-34; Malkus 5.1-20)

²⁶Pag pawus da, lay na sila parungguꞌ ni Gerasa ndooy ni dambilaꞌ danaw man lahat Jalil. ²⁷Pag lay jaꞌ duwai si Isa ndooy, luu na baw pasōng pa mman na disu lalla sineytan. Hallom na ya nantang na sadjaꞌ. Yaꞌ na luu meꞌ na taꞌ lumaꞌ. Ndooy na jaꞌ ya ni kakubuhan. ^28-29Boꞌ daran patakka seytan na. Maka san daran pinusas battis-tangan na ka karina sampay njagahan lagi, masi du tabakkasan na. Pag-anu, boꞌ na pinaggos meꞌ seytan na nohoꞌ pilay pa tangngaꞌ dile yaꞌ maglumaꞌ.

Na llaw looy siꞌ, pag takita na si Isa, ilooy ma killahap ya sampay pahangkop ni awpan na. Pag-anu siꞌ, lay na sohoꞌ si Isa seytan looy palakka man jawom baran na. Dari magti ngahowap lalla looy siꞌ, yuk na, “Batōy nu itu ku Isa? Katoonan ku du bina kau Anak Tuhan Mahatinggi. Junjung ku na ningkau, daa jaꞌ ku pidjalaun.”

³⁰Pag-anu, tinilaw na ya meꞌ si Isa, yuk na, “Soy ina awon nu?” Pag tampung na, “Si Libuhan.” Ngkon na ngawnan dī na meꞌ looy sabap meka seytan bay paasok pa jawom baran na. ³¹Kuwan siga seytan looy baw siꞌ tu, lay nganjunjung ni si Isa yaꞌ nohoꞌ hiniyakan pa jawom lowang tangob ma yaꞌ luu ngkoran lawom na.

³²Na ndooy siꞌ, luu baanan bawi inipat magkakanan ni tabbis punu. Dari siꞌ, bbuwatan siga seytan njawom baran lalla looy siꞌ nganjunjung ni si Isa, yuk da, “Bong dari ningkau, pasayin na jaꞌ kami pa jawom baran baanan bawi looy.” Dari lay na sila nduwan. ³³Pag pōꞌ ga seytan looy man lalla looy, lay na du sila pasayin pa jawom baran baanan ga bawi looy. Pag-anu siꞌ, ilooy ma magti magsonsehan baanan ga bawi looy palūd pa jawom danaw sampay lay na katis limbo.

³⁴Pag takita meꞌ siga tukang ngipat bawi looy meꞌ looy, magti sila sonse pa jawom daira sampay pa siga kawum ni bihing na nuntutan jama mimon ma bay tasakup da. ³⁵Dari ilooy ma bahuklud du jama pilay pa mman si Isa masā bong mawjud du habal ma bay tinuntut ninsila. Pag takka da, takita da na lalla looy ma bay sineytan ningkōꞌ ni bihing battis si Isa. Boꞌ lay na ya mamakoy maka basanayan na pamiki na. Dari siꞌ takkahan tawu na ga sila ni kaehe kawasa si Isa. ³⁶Pag-anu, lay na sila tinuntutan meꞌ sagannap ma bay kasakup bong pooy meꞌ lalla looy siꞌ bay kaulian.

³⁷Sugaꞌ bbuwatan jama sikamimon ni sikaliput Gerasa, lay maku luuy nohoꞌ si Isa lakka man lahat da sabap tawu sila. Dari siꞌ lay na ga si Isa dutai taꞌ kumpit da song palakka. ³⁸Kuwan lalla looy baw siꞌ ma bay sineytan, lay maku junjung mmeꞌ ni si Isa. Sugaꞌ yaꞌ bay kuhi si Isa, gam pin yuk na, ³⁹“Gam na ko baw moleꞌ boꞌ nu nuntut mimon bay pabuwat Tuhan ningkau.” Dari lay na moleꞌ lalla looy, boꞌ na ngalataan daira nuntut pasal mimon bay pabuwat si Isa niiya.

Anak si Jayrus ka disu danda ma katumpahan lahaꞌ

(Matiyu 9.18-26; Malkus 5.21-43)

⁴⁰Pag beleng ga si Isa pa dambilaꞌ danaw, ndang meka na jama ngagad nampang iya. ⁴¹Pag duwai si Isa, luu pasōng pa mman na disu pa-mmean langga inawnan si Jayrus. Luu jaꞌ siꞌ ya ni awpan si Isa, lay ya sujud sambayan na maku junjung moo iya pa lumaꞌ da ⁴²batan luu anak na magkamatoy-matoy na. Bohoꞌ ga sapu-duwan taun umu na, boꞌ isu-isu du anak na danda.

Na lān si Isa siꞌ song pilay pa lumaꞌ si Jayrus, magdogsog-dogsog na jama mmeꞌ niiya. ⁴³Njawom baanan ga jama looy siꞌ, luu disu danda sapu-duwan taun na halloman na daran katumpahan lahaꞌ. Minsan meka na duktul man na bay nguliꞌ, yaꞌ du ya bay kaulian. Sampay lay na ga katis altaꞌ na hangat man na nguliꞌ padisu-padisu. ⁴⁴Dari bbuwatan danda looy siꞌ, lay papassūt pa bukutan si Isa boꞌ na murut bihing-bihing juba na. Dari siꞌ, sarunduun du lay banti lahaꞌ na tumpa.

⁴⁵Pag-anu yuk si Isa, “Soy doꞌ lay siꞌ bay murut aku?” Pag yaꞌ jaꞌ mangaku labbasakayi, yuk si Pitel, “Uy Tuwan, yaꞌ bitu la taambat manusiyaꞌ ntuu! Mastiꞌ tasagid jaꞌ ko meꞌ tuu magdogsog-dogsog na sila.”

⁴⁶Sugaꞌ yuk si Isa, “Yaꞌ ba saliꞌ. Luu bitu bay takissa ku kawasa pōꞌ man baran ku nguliꞌ.”

⁴⁷Pag ndaꞌ danda looy tasayu ya meꞌ si Isa, mipig na ga ya sampay lay na ya sujud ni awpan na. Pag-anu siꞌ, nuntut na ya ni pag-awpan sikamimon bong ongoy ya bay murut iya maka bong pooy meꞌ na bay kaulian deꞌ-dēꞌ. ⁴⁸Dari yuk si Isa niiya, “Inaa ina siꞌ Nang man nu bay kaulian sabap pitsayaꞌ ko niyaku. Batnaa san ko moleꞌ na. Maka pasannangun na atay nu.”

⁴⁹Sasang si Isa masi mitsala ni danda looy, luu na baw jama takka man lumaꞌ si Jayrus. Yuk na ni si Jayrus, “San daa na ba pahusaan ta Tuwan Guru. Lay na la taabut anak nu.”

⁵⁰Sugaꞌ pag takale si Isa, yuk na ni si Jayrus, “Daa ko ba hanggaw. Mangando jaꞌ ko niyaku, boꞌ na kaulian.” ⁵¹Pag takka da pa lumaꞌ si Jayrus, ilooy du bay padari si Isa mmeꞌ paasok yana ga si Pitel, si Yahiya, si Yaꞌkub ka ga induꞌ-mmaꞌ anak-anak looy siꞌ. ⁵²Kuwan sagannap ma ndang luu na ndooy njawom lumaꞌ, magtangisan na pin magkarukkaan ni anak-anak looy. Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Daa na kam ba nangis. Yaꞌ du sina matoy anak-anak naa, arapun tuli jaꞌ sina.”

⁵³Pag takale da bitsala na, lay jaꞌ ya pinatattohan batan katoonan da tud lai na matoy anak-anak looy. ⁵⁴Sugaꞌ yaꞌ du bay paruli si Isa, gam pin kinaddoꞌ meꞌ na tangan anak-anak looy sambayan na halling, “Nang, bangun na ko.” ⁵⁵Pag-anu, ilooy ma pabalik na galak na, boꞌ magti du ya bangun. Maka lay na sohoꞌ si Isa anak-anak looy pinakan ninsila. ⁵⁶Dari kuwan siga induꞌ-mmaꞌ na siꞌ tu, tud bay kahimattaan ngandaꞌ anak da llum na pabalik. Sugaꞌ lay sila sinupali meꞌ si Isa yaꞌ nohoꞌ māꞌ ni soysoy jaꞌ bong oy bay pabuwat na.

Siga mulit si Isa sikasapu-duwa sinohoꞌ masaplag

(Matiyu 10.5-15; Malkus 6.7-13)

¹Na luu disu llaw, lay linganan si Isa ga rasul na sikasapu-duwa nohoꞌ kumpo pa bihing na. Luu jaꞌ siꞌ, lay sila buwanan na kawasa-kapatut malakka siga seytan sampay ngulian jama sakihan. ²Pus meꞌ looy, lay na sila sinohoꞌ ngalataan lahat masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan sampay nohoꞌ ngulian jama ma sakihan. ³Yaꞌ gi siꞌ sila bay lakka, yuk si Isa ninsila, “Daa na kam moo oy-oy halliꞌ ni palanan bi. San tungkud, bāg, lutuꞌ atawa sīn, sampay pasaynan, daa na du kam moo. ⁴Bong kam bay kinaddoꞌ meꞌ jama nohoꞌ pahantiꞌ ni lumaꞌ da, ndooy na jaꞌ mman bi halloman bi yaꞌ gi palakka man daira da. ⁵Sugaꞌ bong baw kam bay takka ni disu daira man bi yaꞌ hinasi, lakka na jaꞌ kam. Sugaꞌ pag pōꞌ bi man daira looy, papasan bi momok tanaꞌ lahat da man sinilas bi tandaꞌ yaꞌ na luu lamud bi ninsila.”

⁶Dari siꞌ, lay na lumān ga rasul na ngalataan kakawum-kawman masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan. Maka lay na du sila ngulian sagannap ma sakihan.

Lingog pikilan Gubnul Herod Antipas

⁷Na pag taaka Gubnul Herod pasal mimon bay kadarihan ga si Isa, yaꞌ na katoon-toonan na pamiki na sabap baꞌ-bāꞌ kasohean si Isa yana si Yahiya ma Tukang Mandi llum na pabalik. ⁸Tanggap kasohean baw, Nabi Eliyas konoꞌ ya luu na kaluwa pabalik. Kuwan kasohean māꞌ iya disu nabi sarī man maruhuꞌ-ruhuꞌ llum na pabalik. ⁹Dari lingog pamiki Gubnul Herod, yuk na, “Si Yahiya bilay, lay na sohoꞌ ku pinonggolan kallong na. Dari soy na baw ilay siꞌ jama looy ma daran bay taaka ku.” Dari labba mandooy, tud doman na ya sitammu ka si Isa.

Si Isa makan jama labi lima libu

(Matiyu 14.13-21; Malkus 6.30-44; Yahiya 6.1-14)

¹⁰Na balik ta pa siga rasul si Isa siꞌ, pag beleng da bay ngalataan lahat, lay na tuntutan da si Isa mimon bay pabuwat da. Pag lupus, lay na baw sila binoo meꞌ si Isa song pilay pa tagan daira inawnan Betsayda, sila-sila jaꞌ. ¹¹Sugaꞌ pag taaka ga baanan jama lay na lakka ga si Isa, lay na sila patuhut. Pag taabut da si Isa, lay du sila hinasi meꞌ na sampay lay gi sila tinoan pasal pamarinta Tuhan. Maka soysoy ndooy sakihan, lay du ulian na.

¹²Pag taabut kohap, pasōng na siga rasul na sikasapu-duwa pa mman na, yuk da, “Tuwan, daa busung, sōn na baanan ga jama looy pilay pa kakawum-kawman miha kalumaan man da tuli sampay mangan batan lahat tuu bitu yaꞌ maglumaꞌ.”

¹³Sugaꞌ yuk si Isa, “Kaam sa ba makan sila.”

Yuk da baw siꞌ tu, “Uy, lutuꞌ tabi bitu limam batang du tinapay ka duwa lisu du daying! Bong baw sila ballihan kami balanjaꞌ meꞌ naa na eka da, yaꞌ du takaya kami.” ¹⁴Kon da ilay siꞌ bay halling meꞌ looy batan eka ga lalla ndooy siꞌ, luu ga lima libu, sarī gi karandahan ka ga anak-anak.

Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Kumpohun bi jaꞌ sila ga lima-limampūꞌ njawom disu baanan nohoꞌ ningkōꞌ.”

¹⁵Pag lay jaꞌ sila pinatingkōꞌ, ¹⁶lay kaddoꞌ si Isa tinapay looy sikalimam batang ka daying looy sikaduwa, boꞌ na pahangad pa taꞌ langit sambayan na muwan pagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, lay pinong-pōng meꞌ na mimon boꞌ lay songan na pa mman siga mulit na nohoꞌ ndean ga baanan jama ndooy. ¹⁷Dari lay na mangan mimon jama ndooy sampay sso na ga sila sikamimon. Pag lupus, luu gi bay pinumpung sapu-duwa bakaꞌ pannoꞌ leꞌ pisan tinapay ka daying bay takapin.

Si Pitel māꞌ bong soy si Isa

(Matiyu 16.13-19; Malkus 8.27-29)

¹⁸Na luu disu llaw, lay si Isa maku duwaa dangan-dangan na. Pag lupus, lay ya pasōng pa mman ga mulit na ma luu ndooy. Tilaw na ninsila, “Bong ni bitsala jama, soy itu ku konoꞌ?”

¹⁹Tampung da, “Pamāꞌ kasohean, kau na konoꞌ si Yahiya ma Tukang Mandi lay na llum pabalik. Yuk kasohean baw, kau na konoꞌ Nabi Eliyas atawa disu nabi sarī man maruhuꞌ-ruhuꞌ bay pinakallum pabalik.”

²⁰“Na bong kaam,” yuk si Isa, “soy baw itu ku?”

Tampung si Pitel, “Kau na bina Almasi, tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan.”

²¹Pag-anu siꞌ, lay sila sinupali meꞌ si Isa yaꞌ nohoꞌ māꞌ ni soysoy bong soy ya. ²²Maka yuk na lagi, “Ndang lay na situ ginantaꞌ talpaksaꞌ niyaku, yana Anak Manusiyaꞌ, natasan jinisan kabinsanaan. Boꞌ tinuwak lagi ku meꞌ siga matatoa ka ga imam langkaw sampay ga guru saraꞌ agama. Maka pinapatoy lagi ku. Sugaꞌ pag ina mintu taabut ni katallu ngallaw, llum na du sina ku pabalik.”

²³Pag-anu, yuk si Isa ni sikamimon jama ndooy, “Soysoy doman mmeꞌ niyaku subay tikutan na kahandak na bong pin taduwan na jaꞌ kahandak ku. Subay atas na manangkit tehang halliꞌ man na nilansang, boꞌ na patuhut niyaku. Hati na, llaw-llaw subay atas na lumingkaꞌ njawom jinisan katiksaan ka kabinsanaan kalnaꞌ aku san man na matoy, boꞌ na kapa-mmeꞌ niyaku. ²⁴Batan soysoy ina numbul satu niiya meꞌ na nulut dī na halloman na ntuu ni junyaꞌ, mastiꞌ tiksaꞌ jaꞌ nyawa na saumu. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ mean kahandak na bong pin tabean na kahandak ku, sampulnaꞌ nyawa na labba man junyaꞌ sampay pa ahirat. ²⁵San ina sawpama mimon altaꞌ njawom junyaꞌ lay takoleꞌ bi, oy pus na bong tiksaꞌ du nyawa bi saumu-umu pag taabut bi ni ahirat?

²⁶“Soysoy ina iyaꞌ mangaku mmeꞌ niyaku ka tōꞌ ku, malaingkan aku, yana Anak Manusiyaꞌ, iyaꞌ du ku mangaku iya sukuꞌ ku pag beleng ku pa junyaꞌ ddas ka kawasa lakka man kami ka Mmaꞌ ku sampay ga malaikat na. ²⁷Baan ta kam banahan, kasohean ina ma luu nangge ntuu, yaꞌ gi sila bay matoy, ndang takita da na sina mintu katakka pamarinta Tuhan.”

Halin bantuk si Isa taꞌ punu

(Matiyu 17.1-8; Malkus 9.2-8)

²⁸Na pag luu jaꞌ siꞌ ga wawuꞌ ngallaw bay pingkaꞌ, lay na baw si Isa nukad punu maku duwaa pa Tuhan. Maka luu du bay boo na ga si Pitel, si Yahiya, ka si Yaꞌkub. ²⁹Sasang si Isa maku duwaa, halin na bantuk luwa na sampay pamakoy na lay na ga papoteꞌ malaas na maka nahayaꞌ na. ^30-31Maka sarunduun du luu tulun duwa jama mattoꞌ nahayaꞌ na du, yana Nabi Musa ka Nabi Eliyas. Bbuwatan da magbitsala ka si Isa ni hāl kapatoy na song binakbul ndooy ni Jerusalem man Tuhan majatu garaꞌ na.

³²Ni waktu looy siꞌ, kuwan ga si Pitel, yaꞌ san luu bay tasayu da sabap tuli jaꞌ sila. Pag batiꞌ da, ilooy ma takita da na sahayaꞌ si Isa ka ga nabi looy siꞌ sikaduwa nangge ni bihing na. ³³Dak jaꞌ siꞌ lakka Nabi Musa ka Nabi Eliyas, yuk si Pitel ni si Isa, “Tuwan, kahapan luu kami la ntuu. Bong anu, buwatan kami doꞌ kam bawung-bawung tallu, disu ningkau, disu ni Nabi Musa ka disu ni Nabi Eliyas.” Na ngkon si Pitel bay mitsala meꞌ looy sabap yaꞌ na katoon-toonan na bong oy pataꞌ halling na ninsila.

³⁴Na sasang si Pitel siꞌ mitsala, luu na baw duwai tayiꞌ baliyu patambun ninsila. Dari takkahan tawu na ga si Pitel. ³⁵Boꞌ lay gi sila kale suwara pōꞌ man jawom tayiꞌ baliyu looy, yuk na, “Inaa ina Anak ku bay peneꞌ ku majatu garaꞌ ku. Indanan bi bitsala na.”

³⁶Paddus suwara looy siꞌ, pag ndaꞌ ga si Pitel, si Yahiya ka si Yaꞌkub, dangan-dangan si Isa sa nangge ndooy. Na ilooy siꞌ sikamimon ma bay tasakup ga si Pitel, yaꞌ gi bay pamāꞌ da ni soysoy jaꞌ jaman looy.

Si Isa ngulian disu anak-anak sineytan

(Matiyu 17.14-21; Malkus 9.14-29)

³⁷Na pag meꞌ sumawung, pag lay jaꞌ palūd ga si Isa man punu looy, sakiyan na jama pasampang niiya. ³⁸Maka luu du disu lalla ni baanan ga jama ndooy nginganan si Isa, yuk na, “Ū Tuwan Guru, junjung ku na ningkau, tabangun doꞌ ba anak ku. Isu-isu iya du situ anak ku. ³⁹Tud malasahi na ya meꞌ seytan. Bila patakka na seytan na, killahap na ga ya, boꞌ magkuweregan lagi sampay ngalappuꞌ na ga behe na. Adak yaꞌ na situ luu hantiꞌ na pinakaat meꞌ seytan na. ⁴⁰Bay na situ ku maku tulung ni siga mulit nu nohoꞌ malakka seytan na, sugaꞌ yaꞌ du bay takoleꞌ da.”

⁴¹Tampung si Isa, “Uy la, angkat-angkatan batnaa, tud kulang pangando da pa Tuhan maka tud bingkok pamiki da. Meꞌ noy na pin doꞌ tu hallom ku dambuwaꞌ ka kaam natasan arat bi?”

Pus meꞌ looy, yuk si Isa ni lalla looy siꞌ, “Bōn na pitu anak nu.”

⁴²Na sasang anak-anak looy binoo pa mman si Isa, patakka na baw seytan na. Dari lay ya humantak meꞌ seytan na sampay lay na baw ya magkuweregan. Sugaꞌ pag saggong si Isa seytan na, ilooy ma lay na palakka sampay kaulian na anak-anak looy. Pag-anu siꞌ, lay na ya pinabalik meꞌ si Isa pa mman mmaꞌ na. ⁴³Na ga jama siꞌ tu ndooy sikamimon, tud bay haylan ni kaehe kawasa Tuhan.

Kaminduwa si Isa nunaꞌ kapatoy na

(Matiyu 17.22-23; Malkus 9.30-32)

Na sasang ga jama ndooy masi haylan ni bay pabuwatan si Isa siꞌ, yuk na ni ga mulit na, ⁴⁴“Indanan bi bitsala ku. Yaꞌ na hallom, pina-ntan na situ ku, yana Anak Manusiyaꞌ, pa jawom komkoman siga jama ma manta aku.”

⁴⁵Na ga mulit na baw siꞌ tu, yaꞌ gi bay tahati da bitsala na. Meꞌ ga bay sa tinambunan pamiki da. Boꞌ yaꞌ baw sila nawakka nilaw iya.

Jama ma patingkat man sikamimon

(Matiyu 18.1-5; Malkus 9.33-37)

⁴⁶Na yaꞌ gi siꞌ bay hallom, magjawap na baw ga mulit si Isa bong soy sila patingkat ni baanan da. ⁴⁷Na si Isa siꞌ tu, katoonan na bong oy njawom atay da. Dari lay ya ngaddoꞌ disu anak-anak, boꞌ binoo pa bihing na. ⁴⁸Pag-anu, yuk na ninsila, “Ngaddoꞌ kam matakaddam ni anak-anak tuu. Soysoy ina ngahasi jama diyoꞌ pangkat na meꞌ karuha anak-anak tuu kalnaꞌ aku, sibuꞌ du sina ya ka ngahasi aku. Damikiyan, sagannap ma ngahasi aku, saliꞌ du sila ka bay ngahasi ilooy ma bay mapitu aku. Indanan bi, soysoy ina pinakadiyoꞌ pangatayan na ni baanan bi, iya na sina patingkat man sikamimon.”

⁴⁹Pag-anu siꞌ, yuk si Yahiya ni si Isa, “Tuwan, lay kami la ngita disu lalla malakka siga seytan makoy awon nu. Sugaꞌ lay bay saggong kami sabap yaꞌ ya tabeꞌ ni baanan tabi.”

⁵⁰Yuk si Isa, “Daa na ba saggongun bi. Tiyap-tiyap ilay jama yaꞌ nguntra kaam, malaingkan tabilang nanggehan kaam.”

Bangsa Samariya yaꞌ doman ngahasi si Isa

⁵¹Na tapit jaꞌ siꞌ waktu man si Isa pabeleng pa sulgaꞌ, katobtoban pamiki na, subay ya pilay na pa Jerusalem. ⁵²Dari lān ga si Isa siꞌ pilay, luu ni duhuan da disu kawum bangsa Samariya. Dari lay doꞌ si Isa maruhuꞌ siga jama pa kawum looy nohoꞌ miha man da pahantiꞌ. ⁵³Sugaꞌ jama lahat looy baw siꞌ tu, yaꞌ luu kuhi sabap katoonan da ga si Isa bangsa Yahudi song pilay pa Jerusalem.(9.53) Gigitan bangsa Samariya ni bangsa Yahudi batan bistahan bangsa Samariya Tuhan subay sinumba ndooy ni Punu Gerizim. Sangkon yaꞌ sila doman ngahasi bangsa Yahudi ma song pilay pa Jerusalem numba Tuhan ndooy.

⁵⁴Pag taaka si Yaꞌkub ka si Yahiya tinuwak sila meꞌ jama kawum looy, yuk da ni si Isa, “Bong ko doman Tuwan, maku doꞌ kami tabang pa Tuhan mari ya ngalabuan sila api man taꞌ langit boꞌ da tutung sampay hansu.” ⁵⁵Sugaꞌ lay doꞌ si Isa paawop ninsila sambayan na naggong sila yaꞌ nohoꞌ mamiki meꞌ looy. ⁵⁶Dari lay na jaꞌ sila papagsiꞌ pa kawum sarī.

Bitsala si Isa ni sagannap ma doman mmeꞌ niiya

(Matiyu 8.19-22)

⁵⁷Lān da siꞌ palanja, luu disu lalla pa mman si Isa, yuk na, “Tuwan, mmeꞌ ku la ningkau paninggai-paninggai jaꞌ ko.”

⁵⁸Tampung si Isa, “Mamiki doꞌ ko ba paayad. Gam gi ina ga sattuwa tawun, luu gi katattogan man da patannaꞌ sangom-sangom. Minsan ga manuk-manuk, luu du ka sāng da. Boꞌ aku itu, yana Anak Manusiyaꞌ, yaꞌ san luu lumaꞌ man ku tuli.”

⁵⁹Pag-anu siꞌ, yuk si Isa na baw ni disu, “Tu ko. Mmeꞌ na ko niyaku.”

Sugaꞌ yuk jama looy, “Ohoꞌ, Tuwan, sugaꞌ moleꞌ doꞌ ku duhuꞌ. Yaꞌ na du ilay hallom matoy na du mmaꞌ ku. Pus na mintu bay kinubu, boꞌ ku sa patuhut pa mman nu.”

⁶⁰Pag tampung si Isa, lay ya ngandalil, yuk na, “Bbiyahun na ba sagannap ma matoy ngubu jama matoy. Boꞌ kau, sukuꞌ nu ngalataan lahat masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan.”

⁶¹Yuk disu na baw, “Mmeꞌ ku la ningkau Tuwan, sugaꞌ bong siꞌ kadarihan ningkau, moleꞌ doꞌ ku duhuꞌ muhun ni ga jama lumaꞌ kami.”

⁶²Iya tampung si Isa niiya, “Soysoy mmeꞌ niyaku subay kahandak ku pandang na. Bong nnaꞌ ta pa jama madjaꞌ, subay ya ngandaꞌ paruhuan sadjaꞌ. Bong ina ya magtelean lagi, yaꞌ sampulnaꞌ pabuwatan na. Damikiyan, jama ma mmeꞌ niyaku ina, bong yaꞌ disu du pandang na, malaingkan yaꞌ ya tawop pinakoy masōng pamarinta Tuhan.”

Si Isa meneꞌ pitumpuꞌ-duwa mulit na masaplag

¹Pus meꞌ looy, lay na baw Papuꞌ Isa meneꞌ pitumpuꞌ-duwa jama ni baanan ma mmeꞌ niiya. Pag-anu, boꞌ da sohoꞌ na lumān masaplag pa siga daira ka ga kakawum-kawman ma song tiniluꞌ meꞌ na. Meꞌ na bay nohoꞌ sila lumān, duwa-duwa maglimbang paninggai-paninggai jaꞌ tiluꞌ da. ²Yuk na ninsila, “Meka na sina jama ni batnaa bukaꞌ na puad da pitsayaꞌ niyaku. Sila ilay meꞌ sapantun pawoy njawom huma tahan sa kinattom. Salla na, dangkitiꞌ du tukang ngattom. Sangkon maku na pin kam duwaa pa mman ilooy ma dapu huma, yana Tuhan. Kamura-murahan nohoꞌ du ya jama paeka ngattom ni huma na. ³Batnaa pilay na kam, sugaꞌ paayad-ayad kam batan sohoꞌ ta na sina kam patabbaꞌ pa jawom jama jahat. Sibuꞌ du sina mintu karuha bi ka siga bili-bili njawom baanan idoꞌ tawun ma doman jaꞌ nokob. ⁴Pag mintu kam lumān, daa na kam moo sīn, bāg atawa sinilas sarī man ilooy ma patuk bi. Maka daa na kam mmeꞌ magmiting-miting ka jama pa hallom ni tangngaꞌ lān taggahaꞌ lantan na baw mintu palanan bi.

⁵“Na pag dutai bi pa lumaꞌ jama, duhuꞌ-duhuꞌ halling bi, ‘Kamura-murahan binuwanan du kam meꞌ Tuhan kasannangan.’ ⁶Na bong ina sabana-bana luu du dawom da ni kasannangan ma bay paku bi, malaingkan takoleꞌ da jaꞌ sina. Bong ina niyaꞌ, malaingkan yaꞌ du luu takoleꞌ da oy maka oy na. ⁷Nnoy-nnoy lumaꞌ mman bi pahantiꞌ, patattog na jaꞌ kam ndooy. Daa na kam maghalin-halin. Maka oy-oy binotang ningkaam, daa na kam alang-kapalang mmeꞌ nginum mangan, batan ilooy ilay mintu tabilang na hasil bi. Ndang-ndang soysoy ina maghulas-sangsāꞌ, tawop du binuwanan oy-oy kulang niiya meꞌ sagannap ma bay tabangan na. ⁸Sangkon, nnoy-nnoy jaꞌ daira, bong kam hinulmat, oy-oy pinaawop meꞌ da ningkaam, kakanun bi jaꞌ. ⁹Maka bong luu ndooy sakihan, ulian bi, boꞌ baan bi, ‘Luu na pamarinta Tuhan tapit mman bi.’ ¹⁰Sugaꞌ mamooy-mamooy daira tiluꞌ bi, boꞌ yaꞌ kam hinasi, subay kam lakka. Sugaꞌ lān bi palakka, yuk bi ni mayran, ¹¹‘Indanan bi. Luu na silay siꞌ pamarinta Tuhan bay patapit pa mman bi, sugaꞌ lay jaꞌ tuwak bi. Sangkon sampay momok tanaꞌ daira bi ma ngakkot ni sinilas kami, papasan kami na tandaꞌ yaꞌ na luu lamud kami ningkaam.’ ”

¹²Maka yuk si Isa lagi, “Baan ta kam banahan, bong luu jama daira meꞌ looy yaꞌ ngahasi kaam, pag ina mintu taabut llaw hukuman Tuhan, bohat gi sina mulkaꞌ njataꞌ da man ni siga jama daira Sodom mattoꞌ.”(10.12) Ndaun Panagnaan ni Awwal Jaman 19.1-29.

Siya-siya jama ma yaꞌ nawbat

(Matiyu 11.20-24)

¹³Pus meꞌ looy, yuk si Isa lagi, “Kaam, jama man Korasin ka Betsayda, tud siya-siya kam. San meka na sipat kawasa Tuhan bay pakitahan ku kaam, yaꞌ du kam bay kuhi nawbat. Bong siꞌ ilay ndang bay na pinakitahan ni jama Tayil ka Saydon mattoꞌ, mastiꞌ lay na silay sila matuk karut kasap sampay ngannaan kōk da abu tandaꞌ da sasso ni bay dusa da. ¹⁴Sangkon, pag ina mintu taabut llaw hukuman Tuhan, bohat gi sina mintu mulkaꞌ njataꞌ bi man mulkaꞌ njataꞌ siga jama Tayil ka Saydon.

¹⁵“Kaam pun, jama man Kapelniyum, kanna bi mareꞌ inangkat kam pa sulgaꞌ sampay pinaehe, boꞌ ko, gam pin ina mintu, hiniyakan gi kam pa jawom nalkaꞌ.

¹⁶“Na kuwan kaam siga mulit ku, soysoy ina mintu ngahasi bitsala bi, saliꞌ du sila ka bay ngahasi bitsala ku. Soysoy nuwak kaam, saliꞌ du ka aku bay tuwak da. Maka soysoy nuwak aku, saliꞌ du sila ka nuwak ilooy ma bay mapitu aku.”

Luu na bay pabeleng ga mulit si Isa sikapitumpuꞌ-duwa

¹⁷Na hallom maka hallom na, luu na bay pabeleng ga mulit si Isa ilooy siꞌ ma sikapitumpuꞌ-duwa. Tud bay gāk sila maka yuk da ni si Isa, “Tuwan, sampay siga seytan ngasip jaꞌ la ningkami bong awon nu sabbut kami!”

¹⁸Yuk si Isa ninsila, “Ndang lay na silay takita ku Ibilis labuꞌ man taꞌ langit meꞌ hantangan mangirat tandaꞌ lay na ya ā. ¹⁹Ibilis ina ka ga pagkahi na seytan yana banta tabi. Sugaꞌ lay na sina kam buwanan ku kawasa-kapatut man bi tumanjataꞌ ninsila. Sibuꞌ du sina karuha da ka ga sō atawa patikāꞌ giniok meꞌ bi, boꞌ yaꞌ du kam kongoy-kongoy. ²⁰Sugaꞌ saꞌ du sina inaa puntukan banahan man bi gāk sukat kam inasip meꞌ siga seytan. Arapun ilooy ya subay kagakan bi banahan, sabap lay na sinuwatan awon bi ni listahan jama sukuꞌ sulgaꞌ.”

²¹Na ni waktu looy siꞌ, katakkahan na si Isa kagakan mehe meꞌ Rū Sutsiꞌ sampay yuk na pa Tuhan, “Maꞌ, meꞌ kau Papuꞌ mimon-mimon taꞌ gumi sampay taꞌ langit, pudji ta ko. Magsuku ku ningkau sabap kabanahan ma bay limbuhan nu ni siga jama ma milang dī da halul-akka ka lawom pangahati, palahil nu na ni jama ma kuhi tinoan meꞌ karuha anak-anak. Lay na gantaꞌ nu meꞌ looy batan ilooy kasulut ningkau.”

²²Pag-anu, yuk si Isa na baw ni baanan ga jama ndooy, “Mimon-mimon lay na hinalap meꞌ Mmaꞌ ku niyaku. Yaꞌ luu toon njawom atay ku sarī man Mmaꞌ ku. Damikiyan, yaꞌ du luu toon njawom atay Mmaꞌ ku sarī man aku ka sagannap ma peneꞌ ku pinakitau.”

²³Pag-anu, ilooy ma paawop na baw si Isa pa mman ga mulit na, boꞌ na māꞌ ninsila sadjaꞌ, yuk na, “Njawom supaat kam sabapan siga pakaradjaan ma takita bi ni masa batnaa. ²⁴Baan ta kam banahan, meka silay nabi ka ga sultan mattoꞌ tud bay doman ngita siga pakaradjaan ma takita bi batnaa. Maka tud mehe kainagon da kale ituu ma takale bi batnaa, sugaꞌ yaꞌ du bay luu dapat da.”

Aseꞌ disu lalla bangsa Samariya

²⁵Pag-anu siꞌ, luu na baw disu guru lahal ni saraꞌ agama pasōng nuway-nuwayan si Isa, yuk na, “Tuwan Guru, oy tu la subay pabuwat ku mari sampulnaꞌ nyawa ku saumu-umu?”

²⁶Yuk si Isa niiya, “Ni jawom saraꞌ Nabi Musa ma bay batsa nu, pooy baw lay la?”

²⁷Tampung lalla looy, “Njawom saraꞌ, yuk na, ‘Kaasean bi Papuꞌ bi Tuhan ni pupus hilas atay bi sampay pa bigi-bigi jantung bi. Maka mimon pamiki bi ka hulas-sangsāꞌ bi subay magbēꞌ ka aseꞌ bi niiya.’(10.27a) Kitab Tawrat, Duteronomi 6.5. Maka luu du njawom saraꞌ, ilooy ma yuk na, ‘Subay kaasean bi siga pagkahi bi sibuꞌ du ka aseꞌ bi ni dī bi.’ ”(10.27b) Kitab Tawrat, Libitikus 19.18.

²⁸Yuk si Isa niiya, “Katuwaꞌ ko. Basta inaa na bogbogan nu, sampulnaꞌ nyawa nu saumu-umu.”

²⁹Sugaꞌ pagka doman lalla looy muwasan dī na mari ya yaꞌ taawnan yaꞌ maaseꞌ, tilaw na ni si Isa, “Mamooy lay la jama subay binilang pagkahi ku ma subay kaasean ku?”

³⁰Tampung si Isa niiya, “Luu disu lalla bangsa Yahudi lay lumān lakka man Jerusalem song pa Jeriko. Iya siꞌ tu lay ginapahan meꞌ baanan mundu. Pag-anu, binonoꞌ na ya sampay dak na ga matoy. Boꞌ lay gi kinaddoꞌ mimon sīn na sampay ga pamakoy na, boꞌ na llabbahan. ³¹Yaꞌ hallom, luu na baw imam pingkaꞌ mandooy. Sugaꞌ san takita na lalla looy, lay jaꞌ ya pasihin pa dambilaꞌ lān. ³²Pag-anu, pasunuꞌ na baw disu tatabang ni langga mehe, panubuꞌ si Libay. Pag takita na lalla looy, lay jaꞌ du lingkaan na.

³³“Yaꞌ hallom, pasunuꞌ na baw disu lalla bangsa Samariya. Pag takita na lalla looy, kapaluuy ya san iya bangsa kinagigitan meꞌ bangsa Yahudi. ³⁴Dari lay ya pasōng pa mman lalla looy, boꞌ na ngulian siga bakat na ka insallan magsakot ka tubaꞌ anggul, boꞌ pinutus. Pag-anu, boꞌ na pinabakuraꞌ taꞌ kuraꞌ na binoo pa lumaꞌ man jama nukay bilik. Ndooy siꞌ, lay gi ya inintu meꞌ na. ³⁵Pag meꞌ sumawung, lay gi ya ngambanan sīn man jama dapu lumaꞌ looy boꞌ na halling, ‘Bong anu, intuhun doꞌ lalla naa. Bong hati yaꞌ sukup sīn naa, gastusan nu na doꞌ. Pag beleng ku, boꞌ sa gantian ku.’ ”

³⁶Pag-anu, yuk si Isa ni guru looy siꞌ, “Ni bistahan nu, ni ga jama looy siꞌ sikatallu, soy ilay sila bay maaseꞌ ka buwat dī na pagkahi jama looy ma bay binonoꞌ meꞌ mundu?”

³⁷Pag tampung na, “Ilooy ma bay kapaluuy nabang iya.”

Yuk si Isa, “Katuwaꞌ ko. Bong meꞌ looy, ilooy jaꞌ akigun.”

Si Isa binoo meꞌ si Malta pa lumaꞌ na

³⁸Na sasang ga si Isa palanja, lay sila nakka pa disu kawum tapit ni Jerusalem. Ndooy siꞌ, lay sila binoo leꞌ disu danda inawnan si Malta pa lumaꞌ da. ³⁹Si Malta siꞌ tu, luu danganakan na inawnan si Mariyam. Bbuwatan si Mariyam siꞌ tu, lay ningkōꞌ ni bihing battis Papuꞌ Isa pakale ni bitsala na. ⁴⁰Kuwan si Malta, ilooy kagampangan na hāl meꞌ buwat leꞌ mangan man ngahulmat ga si Isa. Dari pag ndaꞌ na yaꞌ san ya tinabangan meꞌ si Mariyam, lay ya masamba ni si Isa, yuk na, “Tuwan, pinabiya na jaꞌ bitu ku meꞌ danganakan ku ngintuhan kaam dangan-dangan ku du. Bong anu, sōn doꞌ ku tinabangan niiya.”

⁴¹Iya tampung si Isa, “Uy Malta, meka la kinagampangan meꞌ nu. ⁴²Sugaꞌ disu du patingkat gunahan ni jama, yana ituu na situ ma bay peneꞌ si Mariyam. Boꞌ yaꞌ na sina talakkahan mman na.”

Toꞌ si Isa pasal meꞌ maku duwaa

(Matiyu 6.9-13; 7.7-11)

¹Na luu disu llaw, pus si Isa maku duwaa, yuk disu mulit na niiya, “Tuwan, si Yahiya ma Tukang Mandi lay na la noan siga mulit na bong pooy meꞌ maku duwaa pa Tuhan. Bong siꞌ kadarihan ningkau, toan nu na du kami.”

²Yuk si Isa ninsila, “Bila kam maku duwaa pa Tuhan, meꞌ tuu hantang na, yuk bi,

‘Maꞌ, kamura-murahan pinaehe na pin awon nu meꞌ jama sikamimon. Kamura-murahan lillaꞌ na jaꞌ mimon manusiyaꞌ ni pamarinta nu.

³Maka kamura-murahan buwanan nu na pin kami balanjaꞌ llaw pa dangallaw.

⁴Maka Maꞌ, maku kami kaampunan ni bay dusa kami. Ndang-ndang lay na du kami ngampun sikamimon ma dusahan ningkami. Maka maku kami tabang ningkau mari yaꞌ kami takoleꞌ meꞌ jinisan sasat.’ ”

⁵Na pus meꞌ looy, lay gi si Isa noan sila pasal maku duwaa, yuk na, “Sawpama luu takka pa lumaꞌ nu bisita tangngaꞌ bahangi na, boꞌ yaꞌ luu man nu makan iya. Saꞌ ba, pasahid ko pa lumaꞌ bagay nu, yuk nu, ‘Ū Nges, sambian doꞌ ku la tallu susu jaꞌ bohas nu. ⁶Luu la takka pa lumaꞌ kami disu bisita man katāhan, boꞌ yaꞌ san luu man kami makan iya.’

⁷“Na sabap iya bagay nu, mastiꞌ tinabang jaꞌ sina ko. Yaꞌ sina ya nawakka halling ningkau, ‘Uy, kasasat bitu ko! Yaꞌ ku kabuwan batan lawang lay na kinunsiꞌ, boꞌ luu na kami taꞌ patulihan ka ga anak kami.’

⁸“Sugaꞌ baan ta kam, san ilay sawpama jama looy yaꞌ doman bangun muwan, bong kam amu-amu maku, mastiꞌ bangun jaꞌ sina ya sampay muwanan kaam oy-oy paku bi sabap bagay kam.

⁹“Dari, baan ta kam banahan, labi na sina bong Tuhan saꞌ muwan. Sangkon luu-luu kulang bi, maku jaꞌ kam niiya, boꞌ bi kabuwanan. Oy-oy piha bi, patiluꞌ kam niiya, boꞌ tatammu bi. Tuktuk gunahan ningkaam tulung, tugtugun bi jaꞌ lawang Tuhan, boꞌ bi binukisan. ¹⁰Batan sagannap ina ma maku, mastiꞌ binuwanan jaꞌ. Sagannap ma miha, mastiꞌ nammu jaꞌ. Maka sagannap ma nugtug, mastiꞌ binukisan jaꞌ sina lawang ninsila.

¹¹“Na kaam siga induꞌ-mmaꞌ, bong ina anak bi bay maku daying, yaꞌ sina kam muwanan sila sō. ¹²Damikiyan, bong anak bi maku intallo, yaꞌ du sina kam muwanan sila patikāꞌ. ¹³Na bong kaam manusiyaꞌ pandoy muwan pakaradjaan ayad ni anak bi san meka kalaatan bi, labi na Mmaꞌ bi Tuhan ni sulgaꞌ saꞌ pandoy muwanan kaam pakaradjaan ayad. Sampay Rū Sutsiꞌ, dean na du sina soysoy maku.”

Si Isa ka Belsibul

(Matiyu 12.22-30; Malkus 3.20-27)

¹⁴Na luu disu llaw, lay si Isa sitammu ka disu lalla ma yaꞌ na kabitsala sabap sineytan ya. Dari lay na papōꞌ si Isa seytan man jawom baran lalla looy sampay kabitsala na ya pabalik. Pag ndaꞌ ga baanan jama ndooy meꞌ looy, tud bay haylan sila. ¹⁵Sugaꞌ yuk kasohean baw, “Ē, kon na bina kapalakka siga seytan man jawom baran jama batan bay ya binuwanan kawasa meꞌ Belsibul,(11.15) Belsibul itu yana Ibilis. yana panghuluꞌ siga seytan.”

¹⁶Na ndooy siꞌ, luu du kasohean ma doman nuway-nuwayan si Isa. Dari lay sila nohoꞌ pinakitahan sipat kawasa sarī bong bana-bana du ya bay lakka man Tuhan.

^17-18Na si Isa siꞌ tu, ndang katoonan na bong oy njawom pamiki da. Dari yuk na ninsila, “Bong bina bistahan bi kawasa ku mapōꞌ siga seytan lakka man Belsibul, magsāꞌ sina kam. Batan sat bi saꞌ māꞌ magsaggaꞌ na panghuluꞌ seytan ka ga pagkahi na seytan. Bong nnaꞌ ta pa disu sultan ka ga raayat na, bong sila wā sibonoꞌ, mastiꞌ langkat jaꞌ pamarinta na. Damikiyan, bong bay luu dampalūng wā sasaꞌ-manasaꞌ, yaꞌ hallom, langkat du paglūng da. Na Belsibul pun ina, bong ya magsaggaꞌ ka siga pagkahi na seytan, mastiꞌ yaꞌ du natas pamarinta na.

¹⁹“Boꞌ na, bong siꞌ ina bana bitsala bi Belsibul bay muwanan aku kawasa man ku mapōꞌ siga seytan, soy baw lay bay muwanan siga mulit bi kawasa man da mapōꞌ seytan? Bong bina meꞌ naa akka bi, san sina siga mulit bi mismu, tabanding da du tud magsāꞌ kam. ²⁰Padahal, ilooy ilay siꞌ kon ku kapalakka siga seytan man sabapan kawasa-kapatut Tuhan ni jataꞌ ku. Maka ilooy na silay siꞌ buktiꞌ mehe luu na pamarinta Tuhan takka pitu pa mman bi.”

²¹Pag-anu siꞌ, yuk si Isa, “Siga seytan ina, sibuꞌ du karuha da ka lalla basag kawasa na nganjagahan lumaꞌ na paayad, boꞌ togob pakakas lagi. Yaꞌ sina luu kaasok lumaꞌ na ngaddoꞌ altaꞌ na. ²²Sugaꞌ bong ina ya bay llān meꞌ disu ma lumabi kawasa na man iya, mastiꞌ ā jaꞌ sina ya. Maka siga pakakas na mimon ma inasahan meꞌ na mastiꞌ kinaddoꞌ na. Sampay mimon altaꞌ na kinaddoꞌ na du meꞌ kalaban na, boꞌ binahagiꞌ-bahagiꞌ meꞌ na ka ga soheꞌ na.”

²³Pus meꞌ looy, yuk si Isa ninsila, “Na soysoy ina yaꞌ nanggehan aku, malaingkan nguntra aku. Maka soysoy yaꞌ nabangan aku ngaliyun jama pa jawom okoman ku, sibuꞌ du ya ka malawak jama mman ku.”

Tabiat siga seytan pag lay pinōꞌ

(Matiyu 12.43-45)

²⁴Maka yuk si Isa lagi, “Bong luu seytan bay pinōꞌ man jawom baran jama, bbuwatan na ina ngalataan kadilehan yaꞌ bohean miha pahaliyan na. Sugaꞌ bong ina ya yaꞌ nammu, honaꞌ-honaꞌ na, gam na ya pabeleng pa bay limpaꞌ na njawom baran jama looy. ²⁵Dari pag takka na, takita na na jama looy meꞌ karuha lumaꞌ lassa na sampay lay na pinatimmos. Sugaꞌ masi du yaꞌ magjama.(11.25) Ndaun futnot ni Matiyu 12.44.²⁶Dari magti sina seytan looy ngaddoꞌ siga pagkahi na pituꞌ seytan maat gi man iya, boꞌ boo na pa bay limpaꞌ na maglumaꞌ. Pag toklas na ina, jama looy ma bay sineytan, malasahi gi man sibuwa.”

Kagakan sabanna

²⁷Na pus si Isa mitsala meꞌ looy, luu na baw disu danda njawom baanan ga jama ndooy lay mitsala pahaddo, yuk na, “Tuwan, njawom supaat la danda looy ma bay maddi sampay maduruꞌ kau.”

²⁸Sugaꞌ yuk si Isa, “Labi na baw bilay Daꞌ saꞌ sinupaatan sagannap ma pakale sampay ngasip ni palman Tuhan.”

Jama doman ngita sipat kawasa Tuhan

(Matiyu 12.38-42; Malkus 8.11-12)

²⁹Na sasang pasampun boꞌ pasampun na pin eka manusiyaꞌ kumpo ndooy, yuk si Isa ninsila, “Maat la angkat-angkatan batnaa! Yaꞌ sila kuhi pitsayaꞌ aku bay pinapitu meꞌ Tuhan bong sila yaꞌ bay pinakitahan sipat kawasa. Sugaꞌ yaꞌ du situ sila pinakitahan sipat sarī man meꞌ ilooy ma bay katuwaꞌ ni Nabi Yunus mattoꞌ.(11.29) Sipat kawasa ma awnan si Isa meꞌ tuu: Yana meꞌ Nabi Yunus ilay bay pingkaꞌ njawom battong daying mehe tallu ngallaw boꞌ na pōꞌ, damikiyan, si Isa pun, paddus tallu ngallaw halloman na njawom kubu, pōꞌ du ya.³⁰Ilooy ilay ma bay katuwaꞌ ni Nabi Yunus mattoꞌ, yana sipat ni siga jama Niniba iya bay pinapilay meꞌ Tuhan pa mman da. Damikiyan, ilooy ilay mintu ma katuwaꞌ niyaku, yana Anak Manusiyaꞌ, yana sipat du ni angkat-angkatan batnaa aku bay pinapitu meꞌ Tuhan.

³¹“Baan ta kam banahan, pag taabut ina mintu llaw Tuhan ngahukum manusiyaꞌ, kaam jama angkat-angkatan batnaa sinusunan na sina kam meꞌ danda looy ma panghuluꞌ ni lahat Seba maruhuꞌ-ruhuꞌ. Bistahun bi doꞌ, san ya lay ni dambilaꞌ junyaꞌ, lay du ya pilay pa mman Sultan Sulayman bong pin takale na jaꞌ lawom kapandoyan na. Boꞌ kaam ina, luu na batnaa ntuu ni awpan bi patingkat labi man Sultan Sulayman, sugaꞌ yaꞌ san paruli bi bitsala na. ³²Sampay siga jama man Niniba mattoꞌ, pag taabut llaw hukuman Tuhan, pōꞌ du sina mintu sila nusunan kaam. Man da pataꞌ nusunan kaam batan pag bay jaꞌ takale da umanat Nabi Yunus, tud bay paruli da sampay lay na tawbatan da dusa da. Boꞌ kaam ina angkat-angkatan batnaa, luu na ntuu ni awpan bi patingkat gi man Nabi Yunus, sugaꞌ yaꞌ san paruli bi bitsala na.”

³³Pus meꞌ looy, lay na baw si Isa ngandalil tōꞌ na pa palitaan, yuk na, “Yaꞌ sina luu jama pus na nantikan palitaan, tinangkopan na baw ka undam. Mastiꞌ gowet na jaꞌ sina pa jataꞌ supaya ngita soysoy paasok.”

Jama ma mahap sambuhan mata na

(Matiyu 6.22-23)

³⁴Yuk si Isa lagi, “Bong ina kam mandang jaꞌ meꞌ bi nulut kahandak Tuhan, sibuꞌ du kam ka jama mahap sambuhan mata na. Yaꞌ kam magsiꞌ sabap pamiki bi lay na pinadantaan. Sugaꞌ bong ina kam mandang jaꞌ meꞌ bi nulut dī bi, sibuꞌ du kam ka jama sakihan mata na. Yaꞌ tumampak meꞌ bi ngandaꞌ. Sibuꞌ du karuha bi ka jama bagagap jaꞌ njawom lindom. ³⁵Sangkon paayad-ayad kam taggahaꞌ kanna bi lay na pinadantaan pamiki bi, boꞌ ko, masi kam njawom lindom. ³⁶Sugaꞌ bong ina kam mandang jaꞌ meꞌ bi nulut kahandak Tuhan, malaingkan tud pinadantaan pamiki bi. Dari ko ngawon, mimon baran bi meꞌ sapantun pannoꞌ meꞌ dantaꞌ. Yaꞌ na kam njawom lindom samasakali batan meꞌ karuha luu na sūꞌ ninag njataꞌ bi paninggai-paninggai jaꞌ kam.”

Bandingan si Isa pasal siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama

(Matiyu 23.1-36; Malkus 12.38-40)

³⁷Pag lupus si Isa mitsala, lay na baw ya binoo mangan meꞌ disu Parisi pa lumaꞌ da. Dari siꞌ lay na ya mmeꞌ. Maka lay na ya paharung mangan. ³⁸Sugaꞌ tud bay jayip Parisi looy pag ndaꞌ na yaꞌ san si Isa bay ngikut lanan ni agama da bong pooy meꞌ siga Yahudi ngosoan tangan da boꞌ mangan.

³⁹Dari yuk si Isa niiya, “Kaam ina siga Parisi, inaa du jagahan bi kasutsian ni poan. Bong siꞌ ibaratan sawan atawa pinggan, ni poan du kosoan bi. Sugaꞌ njawom, pabiya bi jaꞌ pannoꞌ meꞌ jinisan kalalamaan. Meꞌ naa du sina karuha njawom atay bi, masi du pannoꞌ meꞌ napsu mulakab ka jinisan kalaatan. ⁴⁰Kulang pamiki bitu kam. Saꞌ ba, Tuhan bay mapayak baran bi ni poan sampay atay bi njawom? Sangkon daa sat baran bi sadjaꞌ sutsiun bi. Sampay njawom atay bi, subay du sinutsiꞌ. ⁴¹Naraka kam ni jama miskin ni kahilas atay bi. Meꞌ looy ilay, luu na sipat sutsiꞌ na atay bi.

⁴²“Siya-siya kam la siga Parisi! Pandoy baw kam nong sabahagiꞌ sapū ni sikamimon altaꞌ bi pa Tuhan sampay na ni mimon lampa-lampahan bi. Sugaꞌ yaꞌ san baw paruli bi ilooy ma puntukan banahan, yana buwat kaintongan ni pagkahi bi maka maaseꞌ pa Tuhan. Subay siꞌ inaa na doꞌ paruhuun bi, boꞌ bi mogbogan siga saraꞌ ilooy kasohean meꞌ sapantun muwan sabahagiꞌ sapū.

⁴³“Siya-siya kam la siga Parisi! Bong kam njawom langga, kainagon bi subay na pin kaam ni lugar patingkat ni duhuan. Maka tuktuk bi ni mayran, kainagon bi subay na pin kam inalak.

⁴⁴“Siya-siya kam la siga Parisi! Ndaꞌ mata, sutsiꞌ kam ni poan, sugaꞌ yaꞌ san tasayu jama tud lamaꞌ njawom atay bi. Sibuꞌ du kam ka kubu yaꞌ magsunduk tagiok leꞌ jama. Yaꞌ san tasayu da ga luu njawom na haluꞌ ma katamak ninsila.”

⁴⁵Pag-anu siꞌ, luu na baw disu guru saraꞌ agama pasambung, yuk na, “Uy, Tuwan Guru, bong bina meꞌ naa, sampay kami patabeꞌ-tabeꞌ nu na du pinahinaꞌ.”

⁴⁶Pag tampung si Isa, “Ndang bina. Kaam pun ina iyadu, siya-siya du kam! Bbuwatan bi ngalogos jama mogbogan jinisan aturan awod. Bong dalil ta pa boonan bohat, jama jaꞌ sohoꞌ bi manangkit. Kuwan kaam, yaꞌ san nabang moo san lasa dangkitiꞌ. ^47-48Tigiꞌ baw kam buwat lumaꞌ-lumaꞌ lingkatan taꞌ kubu kanabi-nabihan ma bay pinapatoy meꞌ kabboꞌ-bboan bi. Sat bi saꞌ māꞌ bong siꞌ kam ndang bay na luu ni bay jaman kabboꞌ-bboan bi, yaꞌ kam bay mmeꞌ meꞌ uwahan da. Sugaꞌ siya-siya sina kam batan ni sabana na, dambuwaꞌ mukalnaꞌ du kam ka ga kabboꞌ-bboan bi, yaꞌ doman ngasip ni kahandak Tuhan. ⁴⁹Sangkon, ni kalawom akka Tuhan, ndang luu na bay garaꞌ na mungka kalaatan bi. Yuk Tuhan maruhuꞌ, ‘Sohoꞌ ku du sina mintu kanabi-nabihan ka ga rasul pa mman bangsa Yahudi. Pag pōꞌ da ina mintu, kasohean bininsanaꞌ, kuwan kasohean sampay pinapatoy!’ ”

⁵⁰Yuk si Isa lagi, “Sabapan kadarihan bi angkat-angkatan batnaa, bbos-bbos talapay du sina kam ni hisab Tuhan ni bay kapatoy mimon kanabi-nabihan labba man jaman junyaꞌ bay pinapayak ngabut sampay batnaa.(11.50) Kon angkat-angkatan da tabeꞌ ni hisab Tuhan ni bay kapatoy mimon kanabi-nabihan sabap inuru na pin meꞌ da kajahatan kabboꞌ-bboan da. Boꞌ nduhunan lagi meꞌ da batan sila, lay gi taaku da mapatoy si Isa Almasi, yana Anak Tuhan.⁵¹Labba man kapatoy si Habil mattoꞌ ngabut sampay kapatoy Nabi Zekaraya ma bay pinapatoy ni sallangan pangulbanan ka langga mehe, meꞌ halling sambat ku na siꞌ, tabeꞌ du angkat-angkatan bi batnaa ni hisab Tuhan ni kapatoy da.

⁵²“Siya-siya sina kam siga guru saraꞌ agama! Batan wā kam kasanggalang ni jama ma doman toon kabanahan pasal Tuhan. Yaꞌ gi kam kuhi nūs lān man bi tabeꞌ ni pamarinta Tuhan, gam pin sinaggaꞌ gi meꞌ bi jama ma doman tabeꞌ.”

⁵³Pag lupus si Isa halling meꞌ looy, lay na ya palakka mandooy. Kuwan siga guru saraꞌ agama ka ga Parisi baw siꞌ tu, tud bay dugahan niiya. Dari labba mandooy, daran na ya sinual ⁵⁴balangkali tasiit da na ya ni bitsala na, boꞌ luu na danan man da malkalaꞌ iya.

Arat siga Parisi ndalil pa pasulig

¹Na jaman looy siꞌ, libu-libuhan na manusiyaꞌ lay kumpo ni awpan si Isa. Magdogsog-dogsog na sila sampay sikagiok-kagiok battis na ga.

Na pag nagnaꞌ si Isa mitsala, duhuꞌ-duhuꞌ yuk na ni ga mulit na, “Iyakin kam mari kam yaꞌ kalakkotan meꞌ arat siga Parisi. Sila ina magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ sutsiꞌ. Kalaatan da ina meꞌ karuha pasulig njawom addunan taligu. Batan tabiat pasulig ina, san dangkitiꞌ du inannaꞌ, pag ngassob na, kalakkotan mimon addunan na. ²Indanan bi. Bong kinawnan kalaatan ina, san du pooy meꞌ manusiyaꞌ ngalimbu, tinayang du sikamimon song hallom. Damikiyan, mimon ma bay sinipuk, mastiꞌ pinalahil du ni sinōng. ³Sangkon iyakin kam, batan oy-oy ina bitsala bi ma bay sinipuk, mastiꞌ luu du sina masa na tanyag ni manusiyaꞌ sikamimon. Maka oy-oy ina bay tinibuꞌ-tibuꞌ meꞌ bi njawom bilik san bay gi kinunsiꞌ, mastiꞌ luu du sina masa na pinamahalayak ni mayran mari takale meꞌ sikamimon.

Soy pataꞌ kinatawuhan?

(Matiyu 10.28-31)

⁴“Siga kabagayan ku, daa na kam tawu ni manusiyaꞌ. Bana na, tapapatoy da baran bi, sugaꞌ paddus man naa yaꞌ na luu tapabuwat da. ⁵Arapun ilooy ya subay katawuhan bi yana Tuhan, batan sarī man ngalakkahan umu bi, luu gi kawasa na ngahiyakan kaam pa jawom nalkaꞌ. Sangkon, subay iya kinatawuhan.

⁶“Sugaꞌ daa kam ngingat ga yaꞌ kam hagaan pa Tuhan. Mindoga jaꞌ kam ni siga maya. Lima na eka da, ga duwa pilak du hagaꞌ da. Sugaꞌ san meꞌ looy, yaꞌ du luu san disu takupan meꞌ Tuhan. ⁷Kaam palagi saꞌ inintom meꞌ Tuhan. Lawak baw sina biddaꞌ hagaꞌ bi man siga maya san gi pooy eka da. Tandaꞌ bi yaꞌ takupan meꞌ Tuhan, san bū takōk bi, katoonan na du sina itungan na. Sangkon, daa na kam hanggaw ni oy maka oy na.”

Sagannap ma mangaku mmeꞌ ni si Isa

(Matiyu 10.32-33)

⁸Yuk si Isa lagi, “Baan ta kam banahan, soysoy ina mangaku ni awpan manusiyaꞌ mmeꞌ ya niyaku, yana Anak Manusiyaꞌ, malaingkan mangaku du sina ku mintu sukuꞌ ku ya ni awpan siga malaikat Tuhan. ⁹Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ mangaku ni awpan jama mmeꞌ ya niyaku, malaingkan yaꞌ du sina ku mintu mangaku ga sukuꞌ ku ya ni awpan ga malaikat Tuhan.

¹⁰“Soysoy ina malaat aku, yana Anak Manusiyaꞌ, taampun gi du. Sugaꞌ soysoy ina malaat pabuwatan Rū Sutsiꞌ, yaꞌ na sina ya inampun.

¹¹“Na luu du sina mintu masa bi sinungkuban sabap mmeꞌ na kam niyaku, boꞌ bi binoo pa langga atawa pa lumaꞌ saraꞌ hinukum. Pag ina mintu luu na katuwaꞌ ningkaam meꞌ looy, daa na kam hanggaw bong pooy meꞌ bi nampung atawa oy subay halling bi. ¹²Luu du sina Rū Sutsiꞌ maan kaam bong oy pataꞌ subay bitsala bi.”

¹³Pag-anu, luu na baw disu lalla ni baanan looy ngingan, yuk na, “Tuwan Guru, sōn doꞌ ku ba binahagian ni siyaka ku pusaka bay mbanan imuwa mmaꞌ kami.”

¹⁴Sugaꞌ yuk si Isa niiya, “Yaꞌ bitu ku bay pinapitu nohoꞌ nalassay palkalaꞌ meꞌ naa. Saꞌ inaa sukuꞌ ku mahagiꞌ altaꞌ jama.”

Disu sawraga ma basag mandang hāl junyaꞌ

¹⁵Pag-anu siꞌ, yuk si Isa ninsila sikamimon ndooy, “Iyakin kam. Ilagan bi napsu mulakab ni altaꞌ. San du ina dangoy eka altaꞌ manusiyaꞌ, yaꞌ du kasampulnaꞌ ni nyawa da.”

¹⁶Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa ngandalil, yuk na, “Luu disu jama dayahan bay kadarihan huma. Pag kattom na, yaꞌ na taambat na sampay yaꞌ na tabuwat ni siga buriga na. ¹⁷Honaꞌ-honaꞌ na, ‘Oy tu la man ku ngannaꞌ kattoman ku? Yaꞌ na bitu tabuwat.’ ¹⁸Pag-anu, talangga piki na na baw ngalangkat siga buriga na boꞌ buwat siga buriga mehe banahan man na ngannaꞌ kattoman na ka ga altaꞌ na. ¹⁹Honaꞌ-honaꞌ na, ‘Pag lupus jaꞌ mintu ga buriga ku, tud sannang na ku. Oy-oy gunahan niyaku, tahan ku ngaddoꞌ, taun pa taun. Maglami-lami na jaꞌ ku sampay nginum-mangan jaꞌ, boꞌ tuli.’ ²⁰Sugaꞌ yuk Tuhan niiya, ‘Biddaꞌ na baw tu dupang nu. Sangom tuu du matoy na sina ko. Dari mimon altaꞌ ma bay kumpo nu para dī nu, kapa jama na sina.’ ”

²¹Dari yuk si Isa, “Ilooy na silay palas jama ma ngumpohan dī na altaꞌ, boꞌ ilooy ma hagaan pa Tuhan, yaꞌ san paruli na. Bong ndaꞌ mata, dayahan lalla looy siꞌ, sugaꞌ ni bandingan Tuhan, tud miskin ya.”

Daa kam hanggaw ni hāl meꞌ bi llum

(Matiyu 6.25-34)

²²Pag-anu, yuk si Isa ni siga mulit na, “Daa na kam hanggaw ni hāl meꞌ bi llum, meꞌ sapantun hāl kinakan ka pamakoy bi. ²³Batan saꞌ sina sat inaa maksud Tuhan bay muwanan kaam baran ddas ka nyawa na supaya tapakan bi atawa tapasammekan bi sadjaꞌ. Luu gi sina maksud na mas mehe gi man inaa kon na bay mapayak kaam pa junyaꞌ. ²⁴Bong sat hāl balanjaꞌ bi, yaꞌ du sina kam pabiya Tuhan. Nnaa na kam mamintang ni siga uwak-uwak. Yaꞌ sila pandoy tanom ka ngattom sampay ngannaꞌ balanjaꞌ njawom buriga, malaingkan llum du sila batan luu na pin Tuhan malanjaan sila. Na bong sila binalanjaan meꞌ Tuhan, labi na baw kaam saꞌ binalanjaan salawak-lawak ehe hagaꞌ bi man ga manuk-manuk. ²⁵Sarī gi, yaꞌ du sina tasambungan bi umu bi san lasa danjām san gi pooy meꞌ bi hanggaw. ²⁶Na bong hanggaw yaꞌ san kasambung ni umu bi san lasa danjām, ongoy subay na pin kam hanggaw ni oy maka oy na?

²⁷“Bong sat hāl pamakoy bi, nnaa na kam mamintang ni katumbu-tumbuhan njawom tawun. Yaꞌ sila maghulas-sangsāꞌ nahiꞌ badjuꞌ batan luu du Tuhan muwanan sila sumping-sumping bilang pamakoy da. Baan ta kam banahan, minsan Sultan Sulayman mattoꞌ meꞌ looy na eka altaꞌ na yaꞌ na taambat, lingkat pamakoy na yaꞌ du kaatu ni sumping-sumping. ²⁸Na bong katumbu-tumbuhan ma dari jaꞌ llabas sumawung sampay tinunu tapamakoyan meꞌ Tuhan ka sumping-sumping, kaam palagi saꞌ binuwanan pamakoy meꞌ na. Pagka meꞌ looy, ongoy subay na pin kulang pangando bi niiya ngayaran kaam?

²⁹“Sangkon daa na kam hanggaw ni kapasal pooy meꞌ bi koleꞌ kinakan atawa inuman. ³⁰Na siga jama ma yaꞌ toon Tuhan ina, ndang kinahanggawan meꞌ da bong pooy meꞌ da koleꞌ pakaradjaan meꞌ looy siꞌ. Boꞌ kaam ina, san kam yaꞌ na hanggaw. Ndang-ndang kinatoonan du sina meꞌ Mmaꞌ bi Tuhan gunahan ningkaam mimon inaa siꞌ. ³¹Sangkon pakutuun bi na meꞌ bi mmeꞌ ni pamarinta Tuhan. Basta ina inaa numbul satu ningkaam, malaingkan Tuhan sa muwanan kaam mimon ma kagunahan ningkaam.

Ngumpo altaꞌ ni sulgaꞌ

(Matiyu 6.19-21)

³²“Na meꞌ kaam siga ipatan ku, san kam yaꞌ meka, daa kam hanggaw ni oy maka oy na. Ndang-ndang gāk du sina Mmaꞌ bi Tuhan muwanan kaam mimon supaat njawom pamarinta na. ³³Bong ina kam ngumpo altaꞌ ntuu ni junyaꞌ, adakala tatangkaw lagi meꞌ sugaru atawa tapakaat meꞌ bokeꞌ. Sangkon gam na kam maballihan altaꞌ bi boꞌ pagsarakahun bi ni siga jama miskin. Meꞌ looy ilay, sibuꞌ du kam ka ngumpo altaꞌ ni sulgaꞌ ma yaꞌ na kuhi lungay atawa katis saumu. ³⁴Indanan bi, nnoy-nnoy ina man altaꞌ bi, ndooy du atay bi.”

Subay kitabi saddiya ni katakka si Isa

^35-36Maka yuk si Isa lagi, “Subay kam saddiya ni katakka ku ni sinōng meꞌ sapantun siga ata ngagad katakka papuꞌ da ma lay mmeꞌ ngawin. Bong ina siga ata mahap, ndang akket na sūꞌ da supaya pag takka papuꞌ da nugtug lawang, tahan da mukis. ³⁷Bong ina siga ata ndang saddiya na ni katakka papuꞌ da, mastiꞌ sinupaatan jaꞌ sila. Tandaꞌ papuꞌ da kasulutan ninsila, saynan na na sina badjuꞌ na, boꞌ na matingkōꞌ ga ata na ni lamisahan na. Pag-anu, boꞌ iya na ya motangan sila. ³⁸Adakala takka na papuꞌ da ni tangngaꞌ bahangi atawa deꞌ subu. Sugaꞌ sumilan-sumilan katakka na, mastiꞌ sinupaatan jaꞌ ga ata na bong sila masi ngagad ka saddiya.

³⁹“Indanan bi. Jama ina bong tasayu na sumilan takka panangkaw pa lumaꞌ na, mastiꞌ saddiya jaꞌ ya maka jaga mari ya niyaꞌ katangkawan. ⁴⁰Damikiyan kaam pun, subay du kam saddiya batan yaꞌ katoonan bi bong sumilan ku, yana Anak Manusiyaꞌ, pabeleng.”

Ata ma kanaalla

(Matiyu 24.45-51)

⁴¹Pag-anu, yuk si Pitel, “Tuwan, tuwaꞌ pa soy bitsala nu siꞌ? Ningkami, siga mulit nu sadjaꞌ kilay, atawa sampay ni jama sikamimon?”

⁴²Sugaꞌ bbuwatan Papuꞌ Isa baw, lay jaꞌ darahan na bitsala na, yuk na, “Soysoy ina ata patong mamiki sampay magkanaalla ni papuꞌ na, iya na sina pineneꞌ meꞌ papuꞌ na magtakōk ni siga pagkahi na ata. Maka iya na inasahan makan sila tuktuk waktu man mangan. ⁴³Dari ni katakka papuꞌ ina, bong ata na taabut masi buwat ilooy ma bay hinalap niiya, mastiꞌ njawom parasahan ayad jaꞌ ya. ⁴⁴Baan ta kam banahan, iya na silay man papuꞌ na ngahalap altaꞌ na labbasakayi. ⁴⁵Sugaꞌ bong ina ata yaꞌ kanaalla, njawom atay na, ‘Hallom gi du boꞌ papuꞌ ku pabeleng.’ Dari bbuwatan na minsanaꞌ pagkahi na ata, danda-lalla, boꞌ na magpakaruwan na jaꞌ nginum-mangan sampay maglangohan. ⁴⁶Sugaꞌ hangat na buwat meꞌ looy, sakayi na kasayu, takka na papuꞌ na. Pag toklas na, pinidjalaꞌ ya saꞌ na gantaꞌ na meꞌ papuꞌ na, boꞌ na hiniyakan pa poan pinatabeꞌ ni mimon ma yaꞌ kanaalla ni papuꞌ da.

⁴⁷“Siga ata ina, bong katoonan da kahandak papuꞌ da, boꞌ yaꞌ bean da, malaingkan bohat sina mintu pidjalaꞌ njataꞌ da. Sibuꞌ du karuha da ka jama llagpiꞌ pabasag. ⁴⁸Sugaꞌ soysoy baw ina ata awam ni kahandak papuꞌ na, san ya bay magsāꞌ gantaꞌ man na pataꞌ llagpiꞌ, malaingkan yaꞌ du kalanduꞌ bohat pidjalaꞌ ni jataꞌ na. Sangkon indanan bi. Soysoy ina bay kabuwanan paeka, mastiꞌ meka du tinaat meꞌ Tuhan niiya. Damikiyan, soysoy meka bay hinalap niiya, meka du hinolat niiya.”

⁴⁹Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa makoy sumping bitsala, yuk na, “Aku itu bay pitu malakkot api ni sikaliput junyaꞌ. Boꞌ kainagon ku tu noleyab na.(12.49) Meꞌ kasohean ngahati, api looy tuwaꞌ pa Rū Sutsiꞌ ma nutsiꞌ atay manusiyaꞌ meꞌ karuha api ngalakkahan sakot mmas mari porol.⁵⁰Sugaꞌ lumingkaꞌ doꞌ situ ku duhuꞌ njawom kabinsanaan mehe. Sangkon yaꞌ na pin situ sannang pamiki ku ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay paddus.

Jama magsaggaꞌ sabapan si Isa

(Matiyu 10.34-36)

⁵¹“Kasohean ina kanna da aku bay pitu ga moo kasalassayan. Boꞌ ko, gam pin ina magsulemaꞌ na pamiki manusiyaꞌ sabapan ku. ⁵²Ndaun bi sa. Labba man batnaa, sabapan ku, luu na sina masa njawom lima eka jama dampalūng, magsaggaꞌ na labbasakayi. Kon meꞌ looy sabap tallu mmeꞌ niyaku, kuwan ilooy duwa niyaꞌ, bong saꞌ magsonsang. ⁵³Sabapan ku, siga induꞌ-mmaꞌ magsaggaꞌ na ka ga anak da. Kuwan siga matoa, magsaggaꞌ na du ka ga iwan da.”

Meka Yahudi yaꞌ kabistu bong oy garaꞌ Tuhan njataꞌ si Isa

(Matiyu 16.2-3)

⁵⁴Pag-anu, yuk si Isa ni baanan ga jama ndooy, “Ntuu ni lahat tabi, bila kam ngita andom pōꞌ man saddopan, tatunaꞌ bi na sina song uwan na lahat. Boꞌ uwan du bana. ⁵⁵Maka tiyap-tiyap niyup na baliyu man sātan, tatunaꞌ bi na song pasuꞌ na lahat. Boꞌ pasuꞌ du bana lahat. ⁵⁶Pandoy baw kam mindogahan kaadaan lahat, sugaꞌ ongoy baw taggahaꞌ yaꞌ san tabistu bi bong oy pabuwat Tuhan ni batnaa? Mag-awam-awaman jaꞌ bitu kam.

⁵⁷“Pamikihan bi na bong oy pataꞌ pabuwat bi padpad yaꞌ gi kam kalabuan hukuman Tuhan. ⁵⁸Kaadaan bi ina batnaa sibuꞌ du karuha na ka jama pinalkalaꞌ. Na tiyap-tiyap ina jama pinalkalaꞌ, sapatut na subay pagbuli-bulihan na miha kasalassayan ka jama ma malkalaꞌ iya, taggahaꞌ pinaggos na baw ya binoo pa lumaꞌ huwis. Maka adakala takka ndooy, pina-ntan na baw ya meꞌ huwis pa mman pulis nohoꞌ njīl. ⁵⁹Baan ta kam banahan, bong ina ya lay na njīl, niyaꞌ sina ya umōꞌ ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay tapuwasan na multa na labbasakayi. Aku ilay bay maan kaam meꞌ looy siꞌ supaya tūs bi na lān man bi mahap na pa Tuhan padpad yaꞌ gi kam bay kalabuan hukuman na.”

Soysoy yaꞌ nawbat yaꞌ luu katimbuhan nyawa na

¹Na ni waktu looy du siꞌ, luu na baw siga jama bay nuntutan si Isa pasal kasohean jama man Jalil bay sinohoꞌ pinapatoy meꞌ Gubnul Pilatu. Sila bay pinapatoy sasang da nongan kulban pa Tuhan.

²Yuk si Isa ninsila, “Na adakala, ni bistahan bi kon sila bay matoy meꞌ looy batan dusahan sila labi man mimon jama Jalil ilooy kasohean. ³Pamiki meꞌ looy ilay magsāꞌ. Sugaꞌ baan ta kam banahan, bong baw ina yaꞌ tawbatan bi mimon dusa bi, binasa du kam bbos-bbos.

⁴“Damikiyan, intomun bi doꞌ ga jama looy sikasapu-wawuꞌ ma bay matoy kalutlutan meꞌ lumaꞌ langkaw ni Silowam ndooy ni Jerusalem. Marean ta ni bistahan bi dusa da labi gi man mimon jama ndooy ni Jerusalem. ⁵Sugaꞌ meꞌ halling sambat ku na du siꞌ, magsāꞌ du jama bong sila mista meꞌ looy. Sugaꞌ baan ta kam banahan, bong baw ina yaꞌ tawbatan bi dusa bi, binasa du sina kam meꞌ karuha sila.”

Poon kayu ma yaꞌ buwaꞌ

⁶Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa ngandalil bangsa Yahudi pa poon igira, yuk na, “Luu jama bay nanom poon igira ni huma na. Sugaꞌ tuktuk na pilay ngandawun, yaꞌ luu buwaꞌ na. ⁷Dari yuk jama looy ni tindog na, ‘Uy, luu na la tallun taun halloman ku bay ngagad buwaꞌ igira tuu, sugaꞌ tud yaꞌ luu inagad. Gam na tabbongan nu na. Kalāt jaꞌ ya ni tanaꞌ.’

⁸“Sugaꞌ tindog na baw siꞌ tu sēng lagi nabbong. Dari yuk na, ‘Tuwan, bong anu ba, pabiya ta na doꞌ llum taun tuu. Intu ku sa paayad. Liput ku na doꞌ poon na kinali, boꞌ inannaan abunu, balangkali buwaꞌ na. ⁹Bong mintu lay na buwaꞌ pag taun balik, saribu salamat. Bong hati niyaꞌ, boꞌ na sa tabbongan ta.’ ”

Si Isa ngulian disu danda kokoꞌ

¹⁰Na pag taabut disu Llaw Pahali, sasang si Isa ni disu langga magnasihat, ¹¹luu ndooy danda kokoꞌ na man sabapan disu seytan. Luu na sapu-wawun taun halloman na yaꞌ na san kapa-nnat. ^12-13Pag takita meꞌ si Isa, lay linganan na danda looy nohoꞌ pa mman na. Luu jaꞌ siꞌ, lay na tappak si Isa baran na sambayan na halling, “Daꞌ, kaulian na sina ko.” Dari sarunduun du ya katangge intong sampay lay na ya mudji Tuhan.

¹⁴Sugaꞌ kuwan pa-mmean langga looy baw siꞌ tu, lasu sabap si Isa bay nguliꞌ ni Llaw Pahali. Dari yuk pa-mmean looy ni siga jamaa ndooy, “Njawom sakayi pituꞌ luu nnom ngallaw halliꞌ man buwat. Maka njawom nnom ngallaw looy dari na san jama pitu nohoꞌ inulian. Daa jaꞌ sasang Llaw Pahali!”

¹⁵Tampung Papuꞌ Isa niiya, “Uy la, kaam bitu magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ intong pa Tuhan. Kira ku san gi Llaw Pahali, yaꞌ san kam luu san disu yaꞌ bay ngalakkahan ingkot sapiꞌ bi atawa kuraꞌ bi, boꞌ tinondaꞌ pa boheꞌ pinainum. ¹⁶Na bong sapiꞌ atawa kuraꞌ dari pinaddusan ni Llaw Pahali, labi na baw danda tuu saꞌ pataꞌ pinaddusan man kamalasahiyan. Boꞌ pagkahi tabi lagi ya panubuꞌ Nabi Ibrahim. Bistahun bi doꞌ, luu na sapu-wawun taun halloman na bay taingkot meꞌ Ibilis. Sangkon subay ya pinaddusan san gi magsabtan ka Llaw Pahali.”

¹⁷Pus si Isa siꞌ bay mitsala meꞌ looy, sagannap ma nguntra niiya tud bay hinaꞌ. Sugaꞌ kuwan kaekahan jama baw ndooy, tud bay gāk ni mimon pabuwatan kahaylan-haylan pinōꞌ meꞌ si Isa.

Pamarinta Tuhan ndalil pa bigi mustard tinanom

(Matiyu 13.31-32; Malkus 4.30-32)

¹⁸Pag-anu, yuk si Isa, “Buwanan ta doꞌ kam dalil pasal pamarinta Tuhan. ¹⁹Sibuꞌ du sina karuha na ka bigi mustard bay tinanom njawom huma. Pag sulig na, lay na dari kayu mehe sampay pinagsangan na meꞌ siga manuk-manuk engas na.”

Pamarinta Tuhan ndalil pa pasulig

(Matiyu 13.33)

²⁰Maka yuk si Isa, “Ngandalil gi ku pasal pamarinta Tuhan. ²¹Sibuꞌ du sina karuha na ka pasulig inaddun meꞌ danda jawom tallu tasa taligu. Minsan dangkitiꞌ du, pag ngassob na, sulig du mimon addunan na.”

Kiput lawang pa jawom pamarinta Tuhan

(Matiyu 7.13-14; 7.21-23)

²²Pag-anu siꞌ, lān si Isa palanja pa Jerusalem, lay gi ya maghāsan ni siga daira ka ga kawum ma bay lingkaan na noan jama.

²³Na disu llaw, luu na baw jama bay nilaw si Isa, yuk na, “Tuwan, dangkitiꞌ du kilay jama sinalamat bbos-bbos?”

Pag tampung si Isa, ²⁴“Pamarinta Tuhan ina tadalil pa disu lumaꞌ ma kiput lawang na. Subay pagbuli-bulihan bi na paasok man lawang looy. Meka na sina mintu jama miha lawang sarī, sugaꞌ yaꞌ luu dapat da paasok. ²⁵Pag mintu taabut waktu jama ma dapu lumaꞌ ngunsiꞌ lawang, bong kam masi ni poan, yaꞌ na luu dapat bi paasok. Tarasaw na kam. Bbuwatan bi ina mintu ngingan, yuk bi, ‘Papuꞌ, junjung kami na ningkau, bukisan nu na kami lawang.’

“Iya tampung na ina mintu, ‘Yaꞌ bina kam takila ku. Yaꞌ katoonan ku bong jama man ninggai kam.’

²⁶“Pag-anu, yuk bi ina mintu, ‘Hati, bay gi kami haboy nginum-mangan ka kau sampay lay gi kami tinoan meꞌ nu ni daira kami.’

²⁷“Sugaꞌ tampung na ina mintu, ‘Meꞌ halling sambat ku na siꞌ, basta yaꞌ baw sina kam takila ku. Lakka na kam mantuu. Kaam ina ndang nabiat buwat kalaatan.’

²⁸“Dari magtangisan sina kam mintu sampay magkattop na ni kaehe sasso bi pag takita bi Nabi Ibrahim, Nabi Isahak, Nabi Yaꞌkub sampay mimon kanabi-nabihan njawom okoman pamarinta Tuhan. Boꞌ kaam ina mintu, ni poan sadjaꞌ kam. ²⁹Boꞌ meka gi sina mintu jama saꞌ Yahudi takita bi pōꞌ man sika-mpat pidju alam mmeꞌ siharung-harung mangan ni paballangan jawom okoman pamarinta Tuhan.

³⁰“Indanan bi. Meka sina jama ma ni dambulihan batnaa, pag taabut mintu ni ahirat, lay na sila ni duhuan. Damikiyan, meka du sina jama ma ni duhuan batnaa, pag ndooy mintu, lay na ni dambulihan.”

³¹Pus si Isa mitsala meꞌ looy, luu na baw pasōng pa mman na siga Parisi, yuk da, “Lakka na ko mantuu batan Gubnul Herod ilay doman mapatoy kau.”

³²Sugaꞌ iya tampung si Isa, “Pilay na kam pa mman Gubnul Herod. Baan bi doꞌ pangakka looy, llaw tuu ka sumawung masi na pin ku malakka siga seytan man siga baran jama sampay ngulian jinisan saki. Pag ni katallu ngallaw na, lupus na ku. ³³Maka njawom tallu ngallaw tuu du, subay du lanjahan ku luꞌ pilay pa Jerusalem. Ndang-ndang inaa du daira tanyag man kanabi-nabihan pinapatoy. Yaꞌ sina pataꞌ bong ku matoy ni daira sarī.”

Si Isa susahan ga jama Jerusalem

(Matiyu 23.37-39)

³⁴Na sabap susa atay si Isa ni siga Yahudi ndooy ni Jerusalem, njawom atay na, “Kaam, siga jama Jerusalem, bbuwatan bi mapatoy kanabi-nabihan. Boꞌ hiyak bi lagi ka batu jama kasohean ma lay du sohoꞌ Tuhan pa mman bi. Daran na ku bay magkainagon ngaliyun kaam pa jawom okoman ku meꞌ hantang induꞌ manuk ngokoman anak na, sugaꞌ yaꞌ du kam kuhi. ³⁵Sangkon tikutan Tuhan na sina kam sampay paglahat bi. Batnaa, ituu sa tapahalling ku ningkaam, yaꞌ na sina ku takita bi pabalik ngkod-ngkoran bi yaꞌ gi bay kapahalling, ‘Pudji mehe ni ilooy ma bay pinapitu meꞌ Tuhan!’ ”

Si Isa ngulian jama ni Llaw Pahali

¹Na ni disu Llaw Pahali, lay si Isa binoo mangan ni lumaꞌ disu pa-mmean siga Parisi. Sasang na ndooy, pinaimanan na pin ya meꞌ siga jama ndooy. ²Ndooy siꞌ, luu disu lalla bahaꞌ battis-tangan na ni awpan na. ³Dari tilaw si Isa ni siga guru saraꞌ agama ndooy ka ga Parisi, “Njawom saraꞌ agama tabi, dari kitu tabi ngulian jama sasang Llaw Pahali, atawa niyaꞌ?” ⁴Sugaꞌ sila siꞌ tu diyam-diyam sadjaꞌ. Dari siꞌ, lay na tappak si Isa lalla looy sampay sarunduun du ya kaulian. Pag-anu, lay na ya sinohoꞌ meꞌ si Isa moleꞌ.

⁵Pag-anu, yuk si Isa ni ga jama ndooy, “Bong anak bi atawa sapiꞌ bi lay labuꞌ njawom tagaꞌ ni Llaw Pahali, soy ntuu yaꞌ magti nabang iya minsan ni Llaw Pahali?” ⁶Sila siꞌ tu, masi du yaꞌ nammu halling.

Soysoy magpadiyoꞌ pinalangkaw

⁷Na sasang si Isa masi ndooy, ndaꞌ na luu-luu takka jama ma bay kinaddoꞌ, bbuwatan da niluꞌ tingkoan ni duhuan, man siga jama balkanan pinatingkōꞌ. Dari lay sila buwanan si Isa palbiatan, yuk na, ⁸“Bong sawpama bay kita kinaddoꞌ mmeꞌ ngawin, daa subay na pin kita ningkōꞌ ni duhuan ni siga tingkoan patingkat mahap, taggahaꞌ luu gi bay kinaddoꞌ ma mas pataꞌ pinaehe man kita. ⁹Ilooy ilagan ta, taggahaꞌ pag takka ilooy ma pinaehe, sinohoꞌ na baw kita halin meꞌ ilooy ma bay ngaddoꞌ kita. Dari kaiyaꞌ-iyaan na baw kita, maka tahan ta ningkōꞌ taꞌ tingkoan simpi-simpi ni bukutan. ¹⁰Arapun bong kita bay kinaddoꞌ mmeꞌ ngawin, gam na kita ndang ningkōꞌ na ni tingkoan simpi-simpi banahan ni bukutan. Balangkali pag kita takita meꞌ jama ma bay ngaddoꞌ kita, yuk na, ‘Ū Gay, ongoy ko nnaa? Tu ko ba, atu ntuu tingkoan ayad ni duhuan. Ntuu na ko ningkōꞌ.’ Dari meꞌ looy ilay, pinaehe kam ni awpan mimon luruk ndooy. ¹¹Indanan bi. Soysoy ina malangkaw dī na, song hallom, pinadiyoꞌ du sina. Sugaꞌ soysoy ina magpadiyoꞌ, pinalangkaw du sina.”

¹²Pag-anu siꞌ, yuk si Isa ni Parisi looy ma bay moo iya mangan, “Bong ko ngaddoꞌ jama mangan-mangan ni lumaꞌ nu, daa sat ga bagay nu jaꞌ atawa siga danganakan nu kaddoꞌ nu. Damikiyan, daa sat ga lūng-kampung nu atawa jama bihing lumaꞌ nu ma dayahan kaddoꞌ nu. Bong ina meꞌ sila jaꞌ kaddoꞌ nu, yaꞌ du luu tungbas Tuhan ningkau batan ga jama meꞌ looy ilay siꞌ, ndang luu na du dapat da nungbasan kau. ¹³Arapun, bong ko ngaddoꞌ jama, patabeun sagannap ma miskin, ma pengkol, ma tongkaꞌ atawa buta. ¹⁴Bong siꞌ ina ko buwat meꞌ naa, mastiꞌ sinupaatan sina ko. Batan minsan gantaan yaꞌ tatungbasan da buddi nu njataꞌ da, Tuhan sa nungbasan kau ni llaw man na makallum sagannap ma intong ni mata na.”

Meka jama kinaddoꞌ tumabeꞌ ni pamarinta Tuhan, sugaꞌ dangkitiꞌ du paasok

(Matiyu 22.1-10)

¹⁵Pag takale meꞌ disu ma paharung mangan ndooy bay bitsala si Isa, yuk na, “Tuwan, kira ku, tud sinupaatan la soysoy mintu bay tumabeꞌ ni paballangan njawom okoman pamarinta Tuhan.”

¹⁶Yuk si Isa baw siꞌ tu, “Bana sina, sugaꞌ meꞌ tuu karuha na: Luu jama maru ballang mehe, boꞌ meka bay kinaddoꞌ. ¹⁷Pag taabut jaꞌ llaw sakap na mimon, ilooy ma sohoꞌ na na pinahati ni tindog na sagannap ma bay kaddoꞌ na. ¹⁸Salla na, saliꞌ-saliꞌ na sila buwat daawa. Yuk disu, ‘Yaꞌ ku la katabeꞌ sabap bahau jaꞌ ku bay kaballi tanaꞌ, boꞌ subay ndawun doꞌ meꞌ ku.’ ¹⁹Yuk disu na baw, ‘Yaꞌ ku la kapilay sabap bahau jaꞌ ku bay malli sapiꞌ sapū. Mastiꞌ subay paliksaꞌ ku doꞌ bong mahap binadjaan atawa niyaꞌ.’ ²⁰Yuk disu, ‘Yaꞌ ku la katabeꞌ sabap bahau jaꞌ ku bay kinawin.’

²¹“Dari lay na pabeleng tindog looy siꞌ maan bōs na bong oy bay tampung ga jama looy siꞌ ma bay kinaddoꞌ. Pag-anu, tud bay lasu bōs na. Dari yuk na ni tindog na, ‘Pilay ko deꞌ-dēꞌ. Lataan nu mimon lān. Ambatun sampay siga look-look daira tuu. Boonun pitu pa paballangan tuu sagannap ma miskin, ma pengkol, ma tongkaꞌ atawa buta.’ ²²Pag poleꞌ tindog na balik, yuk na, ‘Tuwan, lay na siꞌ ku ngasip panohoan nu, sugaꞌ masi gi du meka paningkoan yaꞌ magjama.’

²³“Pag-anu yuk bōs na, ‘Batnaa pilay na baw ko pa kadilehan. Lataan nu na siga lān mehe-dikiꞌ ndooy man nu miha jama. Pagbuli-bulihan nu mogos sila nohoꞌ mmeꞌ pitu mari pannoꞌ na lumaꞌ ku. ²⁴Sugaꞌ baan ta ko banahan, kuwan sagannap ma lay na kaddoꞌ ku duhuꞌ, mastiꞌ yaꞌ na sila ngissa san dampallok ni makanan ma bay pinanyap meꞌ ku.’ ”

Subay si Isa numbul satu njawom atay ta bong kita doman mmeꞌ niiya

(Matiyu 10.37-38)

²⁵Na disu llaw, sasang si Isa palanja ni palanan na, sakiyan jama patuhut niiya. Dari siꞌ, lay ya paawop ninsila, boꞌ na halling, ²⁶“Soysoy doman mmeꞌ niyaku, subay maasean aku labi man induꞌ-mmaꞌ na, labi man anak-nda na ka ga danganakan na. Maka minsan aseꞌ na ni dī na subay yaꞌ labi man aseꞌ na niyaku. Bong saꞌ meꞌ looy, yaꞌ ya dari mulit ku. ²⁷Maka soysoy doman mmeꞌ niyaku subay atas na manangkit tehang halliꞌ man na nilansang, boꞌ na patuhut niyaku. Hati na, subay atas na lumingkaꞌ njawom jinisan katiksaan ka kabinsanaan san man na matoy kalnaꞌ aku. Bong niyaꞌ, yaꞌ ya dari mulit ku.

²⁸“Soysoy doman dari mulit ku subay mamiki na doꞌ duhuꞌ paayad. Ibaratan jama doman buwat lumaꞌ mehe, subay bista na doꞌ duhuꞌ mimon gastus na supaya katoonan na bong takaya na mupus lumaꞌ na atawa niyaꞌ. ²⁹Batan bong ina ya yaꞌ doꞌ bay mista duhuꞌ, adakala bohoꞌ dāgan lay tasangon na, katis na sīn na. Bong ilay meꞌ looy, inudjuꞌ jaꞌ ya meꞌ mimon ma ngita. ³⁰Yuk da ina, ‘Ē lalla naa, lay jaꞌ os-os nagnaꞌ buwat lumaꞌ boꞌ yaꞌ san baw tagaos na pinupus.’

³¹“Damikiyan, bong sawpama luu sultan ka sundalu na sapū libu adak sibonoꞌ ka sultan ka sundalu na duwampūꞌ libu, mastiꞌ mamiki doꞌ ya sina duhuꞌ paayad bong takaya na atawa niyaꞌ. ³²Bong bistahan na yaꞌ takaya na, padpad tā lagi kuntra na, mastiꞌ nohoꞌ na sina ya siga utusan na ngulihal pagsulutan. ³³Meꞌ naa du sina karuha bi bong kam doman mmeꞌ niyaku. Mastiꞌ subay pamikihan bi doꞌ duhuꞌ paayad bong takaya bi malungay mimon ma kinasengan meꞌ bi kalnaꞌ aku. Bong gantaan niyaꞌ du takaya bi, yaꞌ du kam dari mulit ku.”

Si Isa ngandalil siga mulit na pa timus

(Matiyu 5.13; Malkus 9.50)

³⁴Yuk si Isa lagi, “Na kaam ina ma mmeꞌ niyaku meꞌ sapantun timus ma muwan hāp lassa ni lawuk. Timus ina mahap. Sugaꞌ bong ina lay na lungay maasin na, yaꞌ na sina tapabalik ³⁵maka yaꞌ na luu kapansahaliyan na. Subay tinimanan na. Gam lagi ina tayiꞌ hayop, luu gi kapansahaliyan na man buwat abunu. Na kaam ma pakale ni bitsala ku, pahamun bi paayad.”

¹Na jaman looy siꞌ, meka ga tukang ninga sukay ka ga jama sarī ma tanyag du baldusa sigi-sigi pa man si Isa pakale ni umanat na. ²Pag ndaꞌ siga Parisi ka ga guru saraꞌ agama meꞌ looy, buwatan da magdubdub, yuk da, “Uy, lalla naa, guru oy doꞌ na meꞌ naa? Buwatan na ngahasi siga baldusa sampay mmeꞌ lagi pahaboy mangan ninsila!”

Bili-bili lungay

(Matiyu 18.12-14)

³Dari lay si Isa ngandalil ninsila, yuk na, ⁴“Bong sawpama luu kam disu magbili-bili dahatus, boꞌ lay lungay disu, saꞌ ba, mbanan bi doꞌ ilooy ma siyampuꞌ-siyam mangan taꞌ buntuꞌ, boꞌ bi miha ilooy disu ma bay lungay ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay tatammu bi? ⁵Na pag ilay mintu tatammu bi, tud gāk sina kam sampay panangkit bi na binoo moleꞌ. ⁶Pag takka bi pa lumaꞌ, saꞌ ba, bbuwatan bi ngaddoꞌ ga kabagayan bi sampay jama bihing lumaꞌ bi binoo nginum-mangan? Yuk bi, ‘Maglami-lami doꞌ kitabi sabap luu na tatammu ku bili-bili ku ma bay lungay!’ ⁷Na baan ta kam, meꞌ naa du sina kagakan ni sulgaꞌ luu-luu disu baldusa ntuu ni junyaꞌ nawbat. Mas mehe kagakan ndooy ni disu jama meꞌ looy man siyampuꞌ-siyam jama intong ma yaꞌ gunahan ninsila nawbat.”

Dublun pilak porol bay lungay

⁸Yuk si Isa lagi, “Damikiyan, bong sawpama luu danda magdublun sapū ma pilak porol, boꞌ bay lungay disu, saꞌ ba, magti du ya nantikan palitaan, boꞌ na ngoheyan lumaꞌ na labbasakayi supaya tatammu na? ⁹Pag lay jaꞌ ilay mintu tatammu na, bbuwatan na ngaddoꞌ ga kabagayan na ka ga jama bihing lumaꞌ na binoo nginum-mangan. Yuk na, ‘Maglami-lami doꞌ kitabi sabap luu na tatammu ku dublun ku ma bay lungay!’ ¹⁰Na baan ta kam, meꞌ naa du sina kagakan siga malaikat Tuhan pag takita da disu baldusa nawbat.”

Subul bay lakka man jawom okoman mmaꞌ na

¹¹Pag-anu siꞌ, ngandalil na baw si Isa pabalik, yuk na, “Luu disu jama anakan duwa lalla. ¹²Na disu llaw, yuk ilooy ma siyali, ‘Maꞌ, bong siꞌ kadarihan ningkau, deanun na aku mimon bahagiꞌ ku ni altaꞌ nu.’ Dari lay na binahagiꞌ meꞌ mmaꞌ da altaꞌ na ni ga anak na sikaduwa.

¹³“Yaꞌ hallom, lay na pinaballihan meꞌ ilooy ma siyali bahagiꞌ na boꞌ lay na boo na ballihan na lakka pa lahat disu salawak-lawak na. Takka ndooy, lay jaꞌ pakaat na sīn na ni jinisan karupangan. ¹⁴Katis jaꞌ siꞌ mimon sīn na, luu na baw takka gotom mehe ni lahat looy sampay tiksaꞌ na ga ya. ¹⁵Dari lay ya buwat ni disu jama lahat looy. Sukuꞌ na makan baanan bawi. ¹⁶Na sabap tud lingantu na ya, ilohan na ga ya minsan ni makanan ga bawi looy, batan yaꞌ luu jama ndooy muwanan iya balanjaꞌ.

¹⁷“Song hallom, bohoꞌ tabista na bay karupangan na, maka honaꞌ-honaꞌ na, ‘San bilay ga tindog mmaꞌ ku labbasakayi, balanjaꞌ da maglabi-labi man kakan da. Boꞌ aku itu agon-agon kabobowan na ntuu. ¹⁸Gam na ku pabeleng pa mman mmaꞌ ku. Takka ku mintu, yuk ku, “Maꞌ, tud mehe dusa ku pa Tuhan sampay ningkau. ¹⁹Yaꞌ na san ku pataꞌ inawnan anak nu. Sugaꞌ bong anu, buwatun na jaꞌ ku tindog nu.” ’

²⁰“Dari lay na ya pabeleng moleꞌ pa mman mmaꞌ na. Sasang na ni tangngaꞌ lān, lawak-lawak gi man lumaꞌ, takita na ya meꞌ mmaꞌ na. Dari kapaluuy na mmaꞌ na sampay magti sonse pa mman na, boꞌ na ngakkop sambayan na ngūk iya. ²¹Yuk anak na niiya, ‘Maꞌ, tud mehe la dusa ku pa Tuhan sampay ningkau. Yaꞌ na san ku pataꞌ inawnan anak nu.’

²²“Sugaꞌ ni kagāk mmaꞌ na, lay linganan na siga tindog na, yuk na, ‘Kaddoun bi deꞌ-dēꞌ juba looy ma ayad banahan boꞌ papatukan bi anak ku. Pasim-siman bi ya maka patumpaan bi. ²³Maka kaddoun bi sapiꞌ baddung looy ma bay pinalammok, boꞌ sumbaliun bi man tabi maglami-lami. ²⁴Batan anak ku itu subay ga lay na matoy, pag batnaa llum na pabalik. Bay na ya lungay, pag batnaa luu na ya tatammu.’ Dari siꞌ, lay na sila ballang maglami-lami.

²⁵“Na kuwan anak na siꞌ ma siyaka, lay masi buwat njawom huma. Pag tapit jaꞌ siꞌ ya pa lumaꞌ lān na moleꞌ, ilooy ma kale na ya halling kulintangan ka jama maglami-lami. ²⁶Pag-anu, lay linganan na disu tindog da, boꞌ na nilaw bong ongoy na lay meꞌ looy na. ²⁷Yuk tindog looy, ‘Luu na la takka ariꞌ nu. Dari lay sohoꞌ mmaꞌ nu sinumbaliꞌ sapiꞌ looy ma bay pinalammok, batan luu na pabeleng ariꞌ nu, boꞌ yaꞌ du bay kongoy-kongoy.’

²⁸“Sugaꞌ pag takale ilooy ma siyaka meꞌ looy, tud bay lasu ya sampay yaꞌ na ga ya kuhi paasok. Dari lay pōꞌ mmaꞌ na ngug-ngugan iya nohoꞌ paasok. ^29-30Sugaꞌ yaꞌ ya kuhi. Yuk na ni mmaꞌ na, ‘Uy, yaꞌ bina Maꞌ sikatuwaꞌ! Anak nu bilay, bay jaꞌ makaat altaꞌ nu man na magdanda. Meꞌ looy na bay karupangan na, pag takka na, lay gi sumbaliꞌ nu niiya sapiꞌ looy ma bay pinalammok! Boꞌ niyaku, san lasa disu kambing, yaꞌ bay luu dean nu aku man kami maglami-lami ka ga kabagayan ku. Yaꞌ sina sikatuwaꞌ, batan daka dangon taun na ku bay ngintu kau sampay ngasip ni oy-oy jaꞌ panohoan nu!’

³¹“Pag-anu, yuk mmaꞌ na, ‘Kau bina Toꞌ, ndang ndiyoꞌ dakan ku du man sibuwa lagi. Oy-oy sadjaꞌ ma luu niyaku, mastiꞌ ningkau du. ³²Pasal ariꞌ nu ina, pataꞌ subay paglami-lamihan ta ka ballang mehe sabap iya ina, sibuꞌ du kadari na ka jama bay na matoy llum na pabalik. Bay na ya lungay, pag batnaa luu na tatammu.’ ”

Disu manijel yaꞌ kanaalla

¹Na pus meꞌ looy, yuk si Isa lagi ni siga mulit na, “Luu disu sawraga lay ngahalap altaꞌ na ni disu manijel. Sugaꞌ hallom maka hallom na, lay na baw sinumbung manijel looy wā makaat sīn bōs na. ²Dari siꞌ lay na ya tinawag meꞌ bōs na. Luu jaꞌ siꞌ, yuk bōs na niiya, ‘Sumbung njataꞌ nu, bbuwatan nu konoꞌ makaat sīn ku. Pagka meꞌ naa, listahun na mimon altaꞌ ku. Maka boonun na pitu listahan sīn pōꞌ-paasok. Labba man batnaa, saꞌ na kau manijel ku.’

³“Na honaꞌ-honaꞌ manijel looy baw, ‘Pooy na tu, la? Oy sa mintu man ku llum taabut ku lliksad? Yaꞌ takaya baran ku bong inawnan ngusaha pa tanaꞌ. Maka iyaꞌ ku magpamaku saraka ni jama.’ ⁴Dari yuk na ni dī na, ‘Ā, bohoꞌ tabista ku bong oy tapabuwat ku supaya ku hinasi meꞌ jama sampay binoo gi magdambuwaꞌ lumaꞌ ka sila pus ku lliksad.’

⁵“Dari buwatan na, lay tawag na magsunuꞌ-sunuꞌ sagannap ma utangan ni bōs na. Yuk na ni dangan, ‘Dangoy siꞌ utang nu ni bōs ku?’ ⁶Pag tampung na, ‘Dahatus mita insallan.’ Pag-anu, yuk manijel looy, ‘Atu na suwat utang nu. Deꞌ-dēꞌ na ko. Halinun jaꞌ pa limampūꞌ mita.’

⁷“Paddus jama looy siꞌ, yuk manijel ni ilooy disu, ‘Ningkau baw, dangoy?’ Yuk na, ‘Dahatus karut bohas.’ Yuk manijel, ‘Pitu ko. Atu na suwat utang nu. Nnaun jaꞌ pa umpūꞌ karut sadjaꞌ.’

⁸“Dari pag tasayu bōs looy bong oy bay pabuwat manijel looy, yuk na, ‘Tud akkahan la lalla looy. Tud alistu ya ngulihal bintaha na.’ ”

Dari yuk si Isa lagi, “Ndang mas akkahan sina jama ma mandang jaꞌ hāl junyaꞌ ngulihal bintaha para dī da man sagannap ma ngisbat Tuhan.

⁹“Sangkon ituu jaꞌ meꞌ ku maka kaam: Pakoyun bi na altaꞌ bi ni junyaꞌ tuu man bi nulung pagkahi bi manusiyaꞌ. Ndang-ndang ina yaꞌ du taboo bi pa ahirat. Dari pag patoy bi, hinasi jaꞌ sina kam paayad ndooy ni sulgaꞌ. ¹⁰Indanan bi. Soysoy ina tapangandohan ni pabuwatan dikiꞌ, malaingkan tapangandohan du ya ni pabuwatan mehe. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ bonto ni pabuwatan dikiꞌ, mastiꞌ yaꞌ du ya bonto ni pabuwatan mehe. ¹¹Bong ina kam yaꞌ magkanaalla ngantan altaꞌ junyaꞌ tuu, mastiꞌ yaꞌ du hinalap meꞌ Tuhan ningkaam altaꞌ sabanna man sulgaꞌ. ¹²Damikiyan, bong ina kam yaꞌ tapangandohan ngantanan altaꞌ jama, yaꞌ du kam tapangandohan ngantanan altaꞌ para ni dī bi.”

¹³Yuk si Isa lagi, “Yaꞌ sina luu ata kaintu duwa papuꞌ, batan disu kaasean na, kuwan ilooy disu, niyaꞌ. Atawa disu pinaduhuꞌ meꞌ na, kuwan ilooy disu, pabiya na jaꞌ. Damikiyan, yaꞌ du sina kam kaisbat Tuhan haboy ka altaꞌ.”

¹⁴Pag takale meꞌ siga Parisi bitsala si Isa meꞌ looy, gam pin lay ya inudjuꞌ meꞌ da batan meꞌ punu njawom atay da sīn. ¹⁵Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Kaam itu, tud alistu baw kam magpakita-kita intong ni mata manusiyaꞌ. Sugaꞌ yaꞌ san tabista bi katoonan Tuhan du kalaatan njawom atay bi. Indanan bi. Meka sina pakaradjaan ma meꞌ punu njawom atay manusiyaꞌ sinukang meꞌ Tuhan.”

¹⁶Yuk si Isa lagi, “Na halloman yaꞌ gi bay pōꞌ si Yahiya ma Tukang Mandi, bohoꞌ saraꞌ Nabi Musa sampay na mimon suwat kanabi-nabihan bay pinasaplag. Sugaꞌ labba man jaman si Yahiya ngabut sampay batnaa, luu na umanat mahap pasal pamarinta Tuhan pinasaplag. Maka manusiyaꞌ sikamimon, pinagbuli-bulihan na binoo paasok pa jawom okoman pamarinta na. ¹⁷Sugaꞌ yaꞌ baw tu sukat ku bay halling meꞌ tuu ga pinalungay na hagaꞌ saraꞌ Nabi Musa. Mas mura gi lungay gumi ka langit man disu batang suwat saraꞌ binaluba. ¹⁸Na njawom saraꞌ Nabi Musa, yuk na, ‘Daa kam magjina,’ boꞌ subay binogbogan. Sugaꞌ njawom pamarinta Tuhan adil gi man ilooy. Batan bong pa Tuhan, soysoy ina bay napean nda na boꞌ na handa na baw pa sarī, saliꞌ du ya ka magjina. Atawa soysoy handa ni danda ma bay sinapean meꞌ lla na, jina du ya.”

Jama sawraga ka si Lasarus

¹⁹Pag-anu, lay na baw si Isa muwanan sila pamintangan, yuk na, “Luu disu sawraga ma tigiꞌ matuk pamakoy ayad ka hagaan. Bbuwatan na llaw-llaw maglami-lami jaꞌ sampay nginum-mangan jinisan makanan ma numbul satu. ²⁰Ndooy siꞌ, luu disu lalla miskin inawnan si Lasarus. Lapat na baran na meꞌ kato. Iya siꞌ tu lay jaꞌ pinabāk ni bihing lawang lumaꞌ sawraga looy. ²¹Kainagon na binuwanan na ya san lasa hamo-hamo kinakan ma bay labuꞌ man taꞌ lamisahan sawraga looy. Kaluuy-luuy ya boꞌ pinagdelat lagi meꞌ siga idoꞌ kato na.

²²“Na song hallom, lay na matoy si Lasarus sampay lay na ya binoo meꞌ siga malaikat magdambuwaꞌ ka Nabi Ibrahim ndooy ni ahirat. Yaꞌ hallom, lay na du matoy sawraga looy sampay lay na kinubu. ²³Sugaꞌ iya siꞌ tu lay tanalkaꞌ. Dari tud njawom tiksaꞌ mehe ya. Pag-anu siꞌ, takita na na si Lasarus ni bihing Nabi Ibrahim man katāhan. ²⁴Dari magti ya ngingan, yuk na, ‘Ū Boꞌ Ibrahim, panimbangan doꞌ ku! Sōn doꞌ tinalloban ni boheꞌ san lasa tōng timbōꞌ si Lasarus, boꞌ sōn doꞌ kinattapan dallaꞌ ku pin patanne jaꞌ dangkitiꞌ. Tud malasahi na ku la njawom api tuu.’

²⁵“Sugaꞌ tampung Nabi Ibrahim, ‘Nges, intomun doꞌ jaman nu llum ni junyaꞌ. Lay jaꞌ ko masannang dī nu ngissahan jinisan pakaradjaan ayad halloman nu ni junyaꞌ. Boꞌ si Lasarus itu, ilooy du bay takissa na katiksaan. Pag batnaa, iya doꞌ baw magparasahan ayad. Kuwan kau, nnaa na jaꞌ ko njawom tiksaꞌ. ²⁶Sarī gi,’ yuk Nabi Ibrahim, ‘yaꞌ situ luu dapat si Lasarus palintas pilu batan luu lowang lawom banahan boꞌ lambu gi, tahaꞌ lagi saꞌ alang-alang ni sallangan kami ka kau. Sangkon yaꞌ situ luu kapalintas lakka mantuu song pilu pa mman nu. Damikiyan, yaꞌ du sina luu kapalintas lakka man naa luꞌ pitu.’

²⁷“Yuk sawraga looy, ‘Bong meꞌ naa, biyahun na. Sugaꞌ junjung ku na ningkau Boꞌ, sōn jaꞌ pilay si Lasarus pa lumaꞌ mmaꞌ ku. ²⁸Luu gi silay ndooy danganakan ku lima. Sōn doꞌ sila binandaan ni si Lasarus, taggahaꞌ sila pun lay du mintu tumiluꞌ pitu pa jawom kamalasahiyan meꞌ tuu.’

²⁹“Tampung Nabi Ibrahim, ‘Luu du bilay ndooy mman da saraꞌ Nabi Musa sampay mimon suwat kanabi-nabihan. Ilooy na jaꞌ subay bean da.’

³⁰“Yuk sawraga looy, ‘Sugaꞌ yaꞌ du bilay paruli da. Sugaꞌ kira ku, bong luu jama lay na matoy bbeleng na baw pilay mandaan sila, mastiꞌ tawbatan da na silay mimon dusa da.’

³¹“Yuk Nabi Ibrahim, ‘Bong sila yaꞌ maruli saraꞌ Nabi Musa ka tōꞌ kanabi-nabihan, san silay bay luu jama matoy ma llum pabalik pilay maintoman sila, masi du silay sila yaꞌ takoleꞌ binitsalahan.’ ”

Siya-siya jama ma moo pagkahi na buwat dusa

(Matiyu 18.6-7; 18.21-22; Malkus 9.42)

¹Pag-anu, yuk si Isa ni siga mulit na, “Ni junyaꞌ tuu meka sina sasat kaboo-boo manusiyaꞌ buwat dusa, tud yaꞌ sina tatangkisan. Sugaꞌ tud siya-siya sina mintu soysoy bay moo sasat meꞌ looy. ²Jama meꞌ looy ilay, gam na bay ginantungan kallong na ka batu mehe, boꞌ na llabuhan ni tangngaꞌ sallang. Daa jaꞌ ya moo-moo siga sukuꞌ ku ma yaꞌ gi taggu iman da buwat dusa. ³Sangkon, jagahan bi dī bi.

“Na bong luu disu pagkahi bi mulit ku buwat dusa ningkaam, saggongun bi. Maka bong ya nawbat, ampunun bi ya. ⁴Minsan du ya min pituꞌ njawom dangallaw buwat dusa ningkaam, bong ya magbeleng-beleng maku ampun tuktuk na bay buwat dusa, ampunun bi sadjaꞌ.”

Yaꞌ luu tunmanūn bong luu pangando tabi pa Tuhan

⁵Pag-anu, yuk siga rasul si Isa, “Tuwan, bong anu, toan doꞌ kami mari pabasag na pin pangando kami pa Tuhan.”

⁶Yuk si Isa ninsila, “Bong siꞌ ina luu jaꞌ dangkitiꞌ pangando bi pa Tuhan, san lasa bateheꞌ-teheꞌ bigi mustard, takaya bi jaꞌ sina minsan pabuwatan tunmanūn pa manusiyaꞌ. San gi ina sohoꞌ bi poon kayu naa pungkad boꞌ nohoꞌ nanom dī na ni dilawut, mastiꞌ inasip jaꞌ du kam.”

Subay ingat tabi dī tabi ata Papuꞌ

⁷Pag-anu, yuk si Isa lagi, “Bong sabagay luu ata bi bohoꞌ takka moleꞌ bay madjaꞌ ni huma atawa bay makan bili-bili, yaꞌ sina ya sohoꞌ bi duhuꞌ mangan. ⁸Gam pin yuk bi, ‘Saynan nu na badjuꞌ nu. Busahan nu doꞌ ku, boꞌ nu motang. Noy ku lupus na mangan, boꞌ nu pasīng.’ ⁹Maka yaꞌ sina talpaksaꞌ ningkaam magsuku ni ata bi sukat ya bay ngasip panohoan bi. Ndang inaa sukuꞌ na. ¹⁰Subay siꞌ meꞌ naa du kam. Pus bi bay buwat mimon ma bay sinohoꞌ meꞌ Tuhan ningkaam, daa kam ngingat ga subay na pin ya magsuku ningkaam. Arapun ingatun bi ata Tuhan sadjaꞌ kam buwat sagannap ma bay sinukuꞌ ningkaam.”

Si Isa ngulian jama inipu sapū

¹¹Na pag palanja ga si Isa pa Jerusalem, lay sila pingkaꞌ ni panggaan Samariya ka Jalil. ¹²Saddong da adak paasok pa disu kawum, luu na baw sapū jama inipu pasōng pa mman si Isa. Sugaꞌ sabap inipu sila, lay doꞌ sila patagong lawak-lawak gi man si Isa ¹³sampay ngahowap, yuk da, “Ū Tuwan Isa, panimbangan doꞌ kami!”

¹⁴Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy, yuk na, “Pilay na kam ba pa mman siga imam boꞌ sōn bi na pinaliksaꞌ ninsila kuwit bi.” Dari siꞌ, lay na jaꞌ sila ngasip pilay pa mman siga imam. Lān da siꞌ pilay, lay na lanyap ipu da.

¹⁵Kuwan disu ninsila, pag ndaꞌ na kaulian na ya, lay doꞌ magti pabeleng sambayan na sigi-sigi ngahowap muwan pudji pa Tuhan. ¹⁶Pag takka na pa mman si Isa, lay ya sujud ni awpan na sambayan na magsuku. Iya ilay siꞌ bangsa Samariya.

¹⁷Yuk si Isa, “Uy la, saꞌ ba, sapū siꞌ kam bay kaulian? Ninggai na lay siꞌ ilooy ma siyam? ¹⁸Ongoy itu lalla tuu sa bay pabeleng pitu muwan pudji pa Tuhan? Boꞌ saꞌ gi ga ya bangsa Yahudi!” ¹⁹Pag-anu, yuk si Isa ni lalla looy, “Nangge na ko ba boꞌ nu moleꞌ. Lay na sina ko kaulian sabapan pangando nu niyaku.”

Katakka pamarinta Tuhan

(Matiyu 24.23-28; 24.37-41)

²⁰Pag-anu, disu llaw, lay na baw si Isa tinilaw meꞌ siga Parisi bong sumilan pamarinta Tuhan pinatangge taꞌ junyaꞌ.

Pag tampung na, “Katakka pamarinta Tuhan ina yaꞌ takita ka mata. ²¹Pag takka na ina, yaꞌ luu jama halling, ‘Atu na ntuu!’ atawa ‘Alay na ndooy!’ Batan pamarinta Tuhan ina, man na patannaꞌ, njawom atay jama.”

²²Pag-anu, yuk si Isa ni siga mulit na, “Luu du sina mintu masa maglogtoꞌ na kam doman ngita Anak Manusiyaꞌ, yana aku, san lasa dangallaw, sugaꞌ yaꞌ gi luu dapat bi. ²³Sangkon, san sabagay mintu luu māꞌ ningkaam, ‘Luu na Almasi takka ndooy,’ atawa ‘Luu na ntuu,’ daa kam hidjab maka daa kam mmeꞌ miha aku. ²⁴Batan aku, yana Anak Manusiyaꞌ, pag beleng ku bbos-bbos, tumatandaꞌ na sina ni sikamimon meꞌ karuha mangirat sonse man dambilaꞌ langit pa dambilaꞌ. ²⁵Sugaꞌ talpaksaꞌ doꞌ sina mintu niyaku duhuꞌ lumingkaꞌ njawom jinisan kabinsanaan sampay tinuwak meꞌ jama angkat-angkatan batnaa.

²⁶“Pag beleng ku ina mintu, tud takurat sina manusiyaꞌ meꞌ kadari jama ni bay jaman Nabi Nū mattoꞌ. ²⁷Jaman looy ilay, yaꞌ bay taingat da ga luu balaꞌ takka pa mman da ni sinōng. Dari bbuwatan da llaw pa dangallaw meꞌ ndang kabiyasahan da du, nginum ka mangan sampay sitampu-tampu. Sugaꞌ pag taabut llaw man ga Nabi Nū bay dutai taꞌ bahitlaꞌ, sakayi ga jama lahat looy kasayu, takka na dunuk sampay lay na sila matoy limbo sikamimon.

²⁸“Damikiyan, meꞌ looy du silay bay kadari jama ni bay jaman si Lut maglahat ndooy ni Sodom. Yaꞌ du bay taingat da ga luu balaꞌ song takka pa mman da. Dari bbuwatan da meꞌ ndang kabiyasahan da du, nginum ka mangan sampay maglitu ka tanom-tanom ka buwat lumaꞌ, meꞌ naa, meꞌ naa. ²⁹Sugaꞌ pag taabut llaw ga si Lut bay lakka man Sodom, sakayi ga jama ndooy kasayu, kalabuan na sila manilang noleyab pōꞌ man taꞌ langit meꞌ kadari uwan, sampay lay na sila ampud labbasakayi. ³⁰Damikiyan, pag beleng Anak Manusiyaꞌ itu bbos-bbos, yaꞌ du taingat jama.

³¹“Sangkon ndang subay kam saddiya ni llaw katakka ku. Hati na, daa na kam mandang hāl junyaꞌ. Maka daa na subay na pin altaꞌ inisbat meꞌ bi. Pag takka ku ina mintu, yaꞌ na luu waktu man jama paasok pa lumaꞌ da ngaddoꞌ altaꞌ da. Atawa bong jama buwat ni huma na, yaꞌ na du luu waktu man na moleꞌ ngaddoꞌ buwatan na. ³²Intomun bi na ilooy ma bay katuwaꞌ ni nda si Lut mattoꞌ.(17.32) Man sabapan nda si Lut bay mandang hāl junyaꞌ, yaꞌ bay asip na malaikat Tuhan bay mandaan iya. Dari lay du ya tumabeꞌ matoy ni siga jama Sodom. Ndaun Panagnaan ni Awwal Jaman 19.26.³³Hantak bitsala ku ilay siꞌ, soysoy ina numbul satu niiya meꞌ na nulut dī na halloman na ntuu ni junyaꞌ, mastiꞌ tiksaꞌ jaꞌ nyawa na saumu. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ mean kahandak na bong pin tabean na kahandak ku, sampulnaꞌ nyawa na labba man junyaꞌ sampay pa ahirat.

³⁴“Baan ta kam, pag taabut katakka ku ina mintu, kasohean jama salamat, kasohean niyaꞌ. Sawpama bong ku takka ni sangom sasang duwa jama ni bangkuꞌ, bong luu disu pitsayaꞌ niyaku, ilooy taboo, kuwan ilooy disu, inambanan. ³⁵Atawa bong sawpama luu mintu danda magginduwa nappa, bong luu disu pitsayaꞌ, ilooy taboo, kuwan ilooy disu inambanan. ³⁶Atawa pun sasang duwa lalla buwat ni huma, disu binoo, kuwan ilooy disu inambanan.”

³⁷Pag-anu yuk ga mulit si Isa niiya, “Papuꞌ, binoo paninggai lay la?”

Pag tampung si Isa, lay makoy sambatan, yuk na, “Ndang bong ina luu sumpatoy, mastiꞌ luu du sina pumpung siga manuk-manuk ma mangan sumpatoy.”(17.37) Ndaun futnot ni Matiyu 24.28.

Disu bawu danda ka huwis

¹Pag-anu, lay na baw si Isa muwan pamintangan ni siga mulit na supaya tahati da subay sila wā maku duwaa pa Tuhan. Maka subay sila yaꞌ jamu ngaholat duwaa da kinabbul. ²Yuk na, “Ni disu daira, luu huwis ma yaꞌ luu tawu na pa Tuhan maka yaꞌ san mag-aratan jama. ³Maka ni daira looy, luu du disu bawu danda sigi-sigi pilay pa mman huwis looy maku tabang. Kainagon na subay huwis looy motang hukuman intong ni jataꞌ jama ma bay buwat maat niiya. ⁴Sugaꞌ hallom na ya pinabiya jaꞌ meꞌ huwis looy. San meꞌ looy, pagka bawu looy sigi-sigi pilay na pin maku tabang, honaꞌ-honaꞌ huwis looy, ‘San itu ku yaꞌ tawu pa Tuhan maka yaꞌ maruli parasahan jama, ⁵gam na ya tabangan ku. Botangan ku na hukuman kuntra na batan yaꞌ na tatatas ku bong danda looy sigi-sigi kasasat niyaku maku tabang.’ ”

⁶Pag-anu, yuk Papuꞌ Isa ninsila, “Mamintang jaꞌ kam ni huwis looy. San ya yaꞌ intong, lay gi ya nabangan bawu looy. ⁷Labi na bong Tuhan saꞌ nabangan siga sukuꞌ na ma maku duwaa pa mman na sangom-llaw. Mastiꞌ tanggehan na jaꞌ sina kaintongan da. Yaꞌ sina ya mabiya sila. ⁸Gam pin, baan ta kam banahan, tabangan na gi sina sila pasiglaꞌ. Sugaꞌ san ina meꞌ naa na timbang Tuhan ninsila, pag beleng ku, yana Anak Manusiyaꞌ, luu gi kilay mintu jama pitsayaꞌ niyaku?”

Disu Parisi ka disu tukang ninga sukay

⁹Na ndooy siꞌ, luu kasohean mista mas intong sila man kaekahan. Ni kaabbu da, diyoꞌ na ga meꞌ da ngandaꞌ jama. Dari lay na baw si Isa muwan dalil ninsila, ¹⁰yuk na, “Luu duwa jama lay pilay pa langga mehe maku duwaa pa Tuhan. Disu, yana Parisi, kuwan ilooy disu, tukang ninga sukay. ¹¹Parisi looy siꞌ, njawom duwaa na, yuk na, ‘Tuhan, mehe meꞌ ku magsuku ningkau yaꞌ ku baldusa meꞌ jama kasohean. Yaꞌ ku nangkaw. Yaꞌ ku buwat kalaatan. Yaꞌ ku magjina. Maka yaꞌ ku pangalupig meꞌ karuha lalla looy ma tukang ninga sukay. ¹²Aku itu puwasa min duwa njawom sakayi pituꞌ, maka nganjakat ku sabahagiꞌ sapū ni mimon ma bay tausaha ku.’

¹³“Na kuwan tukang ninga sukay looy baw siꞌ, lay jaꞌ nangge didihan na palawak-lawak man ga jama ndooy. Patondok jaꞌ ya. Yaꞌ san ya tawakka ngandaꞌ pa jataꞌ tandaꞌ ni kaiyaꞌ na pa Tuhan. Bbuwatan na nugtug dakan na ni kasasso na ni bay kadarihan na sambayan na halling, ‘Tuhan, mangaku ku baldusa jaꞌ ku. Junjung ku na ningkau, panimbangan doꞌ ku.’ ”

¹⁴Pag-anu yuk si Isa lagi, “Na pag poleꞌ da ilay, baan ta kam banahan, ni antaraꞌ sila sikaduwa, iya ilay initung intong meꞌ Tuhan yana tukang ninga sukay looy. Boꞌ Parisi looy ilay, niyaꞌ. Batan soysoy ina malangkaw dī na, song hallom, pinadiyoꞌ du sina. Sugaꞌ soysoy ina magpadiyoꞌ, pinalangkaw du sina.”

Si Isa nupaatan siga anak-anak

(Matiyu 19.13-15; Malkus 10.13-16)

¹⁵Pag-anu siꞌ, luu na baw kasohean moo ga anak da ma masi gi dikiꞌ pa mman si Isa nohoꞌ tinappak bumbunan da binuwanan supaat. Sugaꞌ kuwan siga mulit na baw siꞌ tu, lay naggong ga jama looy. ¹⁶Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy, yuk na ni ga mulit na, “Pabiyahun bi na ba pitu siga anak-anak naa pa mman ku. Daa na saggongun bi, batan pamarinta Tuhan ina para ni jama diyoꞌ pangatayan meꞌ karuha ga anak-anak naa. ¹⁷Baan ta kam banahan, bong ina jama yaꞌ mangando pa Tuhan meꞌ karuha pangando anak-anak ni induꞌ-mmaꞌ na, malaingkan yaꞌ ya kapatabeꞌ ni pamarinta Tuhan.”

Awod jama dayahan koleꞌ kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na

(Matiyu 19.16-30; Malkus 10.17-31)

¹⁸Pag-anu siꞌ, luu na baw disu pa-mmean Yahudi pa mman si Isa nilaw, yuk na, “Tuwan Guru, meꞌ kau jama mahap, oy tu la subay pabuwat ku mari sampulnaꞌ nyawa ku saumu-umu?”

¹⁹Yuk si Isa, “Oy na maksud nu ngawnan aku mahap? Yaꞌ luu mahap sarī man Tuhan. ²⁰Boꞌ pasal tilaw nu ilay siꞌ, katoonan nu du bina ga panohoan Tuhan: ‘Daa ko mapatoy jama. Daa ko magjina. Daa ko nangkaw. Daa ko naksiꞌ bong yaꞌ bana. Maka pag-aratan nu nneꞌ nu ka mmaꞌ nu.’ ”(18.20) Kitab Tawrat, Kalakka 20.12-16; Duteronomi 5.16-20.

²¹Pag halling lalla looy, “Tuwan, man kaanak-anak ku gi bilay, ndang lay na bogbogan ku panohoan looy siꞌ sikamimon.”

²²Yuk si Isa niiya, “Sugaꞌ luu gi sina disu subay pabuwat nu mari yaꞌ na luu kulang nu. Paballihan nu na altaꞌ nu sikamimon, boꞌ pagdeanun jama miskin ballihan na. Bong siꞌ ina ko buwat meꞌ naa, luu na ladjikiꞌ nu mehe ni sulgaꞌ. Pag lupus, boꞌ nu pabeleng pitu mmeꞌ niyaku.”

²³Pag takale meꞌ lalla looy panohoan si Isa, takkahan susa na ya batan tud dayahan ya.

²⁴Pag ndaꞌ si Isa tud susa lalla looy, yuk na, “Awod la jama dayahan tumabeꞌ ni pamarinta Tuhan. ²⁵Kamurahan gi untaꞌ papassūt ni lowang panahiꞌ man jama dayahan tumabeꞌ ni pamarinta Tuhan.”

²⁶Pag takale meꞌ siga jama ndooy bay bitsala si Isa siꞌ, yuk da, “Uy, la, bong meꞌ naa, soy baw ilay tasalamat?”

²⁷Yuk si Isa ninsila, “Ndang tunmanūn sina meꞌ manusiyaꞌ nalamat dī da, sugaꞌ bong Tuhan, yaꞌ luu tunmanūn niiya.”

²⁸Pag-anu, yuk si Pitel, “Na meꞌ kami itu lay na ngambanan mimon-mimon supaya kami kapa-mmeꞌ ningkau, pooy baw tu la?”

²⁹Yuk si Isa, “Baan ta kam banahan, soysoy ina bay ngambanan lumaꞌ na atawa ga anak-nda na atawa ga danganakan na atawa induꞌ-mmaꞌ na kalnaꞌ pamarinta Tuhan, ³⁰mastiꞌ mas meka labi man naa kaayaran takoleꞌ na halloman na ni junyaꞌ tuu. Boꞌ na, koleꞌ gi ya kasampulnaan nyawa saumu-umu labba man junyaꞌ sampay pa ahirat.”

Kamintallu na si Isa nunaꞌ kapatoy na

(Matiyu 20.17-19; Malkus 10.32-34)

³¹Pag-anu, lay binoo meꞌ si Isa ga mulit na sikasapu-duwa palawak-lawak dangkitiꞌ man ga baanan jama ndooy, boꞌ da binaan, yuk na, “Pakale doꞌ kam. Batnaa pilay na tabi pa Jerusalem. Pag takka tabi ndooy ilay mintu, binakbul na mimon tunaꞌ njawom kitab kanabi-nabihan pasal aku, yana Anak Manusiyaꞌ. ³²Duhuꞌ-duhuꞌ, sinungkuban na ku boꞌ pina-ntan ni bangsa Rom. Pag-anu, boꞌ ku binuwat kalabbiyan ka bininsanaꞌ sampay lluraan gi. ³³Maka llagpiꞌ gi ku sampay pinapatoy. Sugaꞌ pag ina mintu taabut ni katallu ngallaw, llum du sina ku pabalik.”

³⁴Na kuwan siga mulit na baw siꞌ tu, yaꞌ san bay tahati da bitsala na batan meꞌ ga bay na llimbuhan ninsila hatiyan na.

Si Isa ngulian jama buta

(Matiyu 20.29-34; Malkus 10.46-52)

³⁵Na tapit jaꞌ siꞌ ga si Isa pa Jeriko, luu disu lalla buta ningkōꞌ ni bihing lān magpamaku sīn. ³⁶Pag takale na sakiyan jama pingkaꞌ, lay ya nilaw bong oy lay. ³⁷Pag bāꞌ jama, “Si Isa bilay pingkaꞌ, lalla looy man Nasaret.”

³⁸Pag-anu, ilooy ma hinowapan du meꞌ na, yuk na, “Ū Isa, panubuꞌ Sultan Daud, panimbangan doꞌ ku!” ³⁹Sugaꞌ bbuwatan kasohean ma mmeꞌ ni si Isa, lay naggong lalla looy yaꞌ nohoꞌ hibuk. Sugaꞌ gam pin pinahaddo gi meꞌ na ngahowap, yuk na, “Ndūꞌ ba Tuwan, panubuꞌ Sultan Daud, panimbangan doꞌ ku!”

⁴⁰Dari siꞌ, lay na patagong si Isa, boꞌ sohoꞌ na binoo lalla looy pa mman na. Luu jaꞌ siꞌ, tilaw si Isa niiya, ⁴¹“Oy siꞌ tu karomanan nu pabuwat ku ningkau?”

Yuk na, “Tuwan, doman na ku la ngita.”

⁴²Pag-anu, yuk si Isa niiya, “Sigi, ba, ngita na ko sina. Sabapan pangando nu niyaku, kaulian na sina ko.” ⁴³Dari siꞌ, sarunduun du ya ngita sampay lay na ya mmeꞌ ni ga si Isa sambayan na mudji Tuhan. Pag ndaꞌ baanan jama ndooy meꞌ looy, lay na du sila mmeꞌ mudji Tuhan.

Si Isa maka si Zakiyus

¹Na pag takka jaꞌ ga si Isa pa Jeriko, lay sila pingkaꞌ man jawom daira looy. ²Ndooy siꞌ, luu disu lalla dayahan inawnan si Zakiyus. Iya siꞌ tu disu pa-mmean siga tukang ninga sukay. ³Tud doman ya ngita si Isa, sugaꞌ yaꞌ luu dapat na batan biddaꞌ na eka manusiyaꞌ magdogsog-dogsog. Boꞌ na, diyoꞌ-diyoꞌ gi ya. ⁴Dari lay ya sonse pa duhuan baanan ga jama looy, boꞌ na ngandāg taꞌ kayu sikamol ni bihing lān bong pin takita na jaꞌ si Isa pag pingkaꞌ na.

⁵Pag taabut si Isa umatag mman na, lay ya pahangad boꞌ na halling, “Zakiyus, duwai na ko deꞌ-dēꞌ batan subay situ ku pahantiꞌ ni lumaꞌ bi llaw tuu.”

⁶Dari magti du si Zakiyus duwai. Boꞌ biddaꞌ na ehe kagakan na moo si Isa pa lumaꞌ da. ⁷Sugaꞌ pag ndaꞌ baanan ga jama ndooy meꞌ looy, buwatan da magdubdub, yuk da, “Uy la, iya lluruk meꞌ na induꞌ-induꞌ baldusa!”

⁸Na sasang da siꞌ ningkōꞌ njawom lumaꞌ, lay nangge si Zakiyus boꞌ na halling, “Tuwan, dean ku na jama miskin tongaꞌ altaꞌ ku, maka sagannap ma bay lilu ku, papoleꞌ ku na sīn da maka lipat ku gi min mpat.”

⁹Yuk si Isa ni si Zakiyus, “Batnaa tu, salamat na ko sampay ga jama lumaꞌ bi sabap lay na ko mōꞌ buktiꞌ sabana-bana kau panubuꞌ Boꞌ Ibrahim. ¹⁰Aku tu, yana Anak Manusiyaꞌ, kon ku tu bay pitu pa junyaꞌ miha sagannap ma bay magsiꞌ man Tuhan bong pin sila tasalamat ku.”

Siga tindog ma kanaalla ka niyaꞌ

(Matiyu 25.14-30)

¹¹Na pag tapit jaꞌ siꞌ si Isa pa Jerusalem, kuwan ga jama ma mmeꞌ niiya, holat da pag takka da pilay, matangge na si Isa pamarinta Tuhan, boꞌ iya na magsultan ninsila. Pag tabistu si Isa meꞌ looy pamiki da, lay ya ngandalil, ¹²yuk na, “Luu disu lalla balbangsa manyap man na pilay pa disu lahat lawak ngaddoꞌ kapatut man na magsultan. Garaꞌ na, pag poleꞌ na, iya na marinta ni paglahat na. ¹³Na tapit jaꞌ siꞌ masa man na pilay, lay doꞌ ya nawag tindog na sapū, boꞌ da pina-ntanan saliꞌ-saliꞌ sapū libu pilak. Yuk na ninsila, ‘Palanun bi sīn tuu likutan ku ndooy.’ Pag-anu, ilooy ma lay na ya patuwak.

¹⁴“Na ni paglahat lalla looy siꞌ tu, meka jama lammis niiya. Yaꞌ sila doman iya magsultan ninsila. Dari lay na ga sila nguwakilan siga jama patuhut ni lalla looy. Takka ndooy, yuk da, ‘Ya kami la doman lalla naa marintahan kami.’ ¹⁵Sugaꞌ san baw meꞌ looy, masi du ya bay binuwanan kapatut magsultan ni paglahat na.

“Pag beleng na siꞌ, lay na tawag na ga tindog na ma ngantanan sīn na supaya katoonan na bong dangoy na paluntungan bay takoleꞌ da. ¹⁶Luu jaꞌ siꞌ tindog na ma duhuꞌ, yuk na, ‘Ampun Sultan, atu na sīn nu. Lay gi situ lipat min sapū.’

¹⁷“Yuk sultan looy niiya, ‘Mahap sina. Kau na tindog mahap. Pagka ko bay kanaalla ni pabuwatan dikiꞌ, buwanan ta na ko kapatut marintahan daira sapū.’

¹⁸“Pag-anu, pasōng na baw ilooy ni kaduwa sambayan na halling, ‘Ampun Sultan, atu na sīn nu. Lay gi situ lipat min lima.’

¹⁹“Yuk sultan looy, ‘Mahap sina. Kuwan kau, buwanan ta na ko kapatut marintahan daira lima.’

²⁰“Pag takka disu, yuk na, ‘Ampun Sultan, atu na sīn nu bay mbanan nu man ku. Bay jaꞌ situ nnaꞌ ku paayad pinutus njawom saputangan. ²¹Yaꞌ bay pinalān meꞌ ku batan tawu ku kinalasuhan meꞌ nu bong bay lugiꞌ. Ndaꞌ ku, kau jama adil banahan. Biyasa ko ngaddoꞌ untung lakka man hulas-sangsāꞌ jama. Sibuꞌ du ko ka jama ngaddoꞌ kattoman san saꞌ kau bay tanom.’

²²“Dari yuk sultan niiya, ‘Behe nu na bina mismu bay mōꞌ buktiꞌ kau tindog maat. Tatammu nu ga māꞌ, aku jama adil banahan. Maka baꞌ-bāꞌ nu, biyasa ku ngaddoꞌ untung lakka man hulas-sangsāꞌ jama. Maka yuk nu, ngaddoꞌ jaꞌ ku kattoman san saꞌ aku bay tanom. ²³Bong bana bandingan nu niyaku, ongoy baw taggahaꞌ yaꞌ bay nnaꞌ nu sīn ku ni bangku supaya pag beleng ku, luu gi ka anak na?’

²⁴“Dari yuk sultan looy ni kasohean ma nangge ndooy, ‘Kaddoun bi na sīn ku man lalla tuu boꞌ deanun bi pa mman ilooy siꞌ ma bay nguntung lipat min sapū.’

²⁵“Yuk da, ‘Uy la Ampun Sultan, daa busung, ndang meka na bilay niiya.’

²⁶“Yuk sultan, ‘Pilayun bi na ba. Baan ta kam banahan, sagannap ina ma magkanaalla makoy ilooy ma bay ndean sila, sinampunan gi paeka ninsila. Boꞌ sagannap ma yaꞌ kanaalla, san luu dangkitiꞌ du bay ndean sila, mastiꞌ kinaddoan du sina mman da.’

²⁷“Pus meꞌ looy, yuk sultan, ‘Na kuwan ga jama looy siꞌ ma bay nguntra aku, ma yaꞌ doman aku magsultan ninsila, boonun bi na pitu, boꞌ papatoyun bi na ni awpan ku.’ ”

Si Isa pinudji pag takka na pa Jerusalem

(Matiyu 21.1-11; Malkus 11.1-11; Yahiya 12.12-19)

²⁸Paddus si Isa mitsala meꞌ looy, lay na sila palanja pa Jerusalem. ²⁹Tapit jaꞌ siꞌ sila pa Betpaji ka Betani ni bihing Punu Jaytun, lay si Isa maduhuꞌ mulit na duwa. ³⁰Tugun na ninsila, “Pilay kam pa kawum looy ni duhuan. Ndooy ilay ngita kam sina kuraꞌ baddung iningkotan, yaꞌ gi bay pingkaꞌ binakuraan. Lakkahan bi ingkot na boꞌ boonun bi pitu. ³¹Bong luu nilaw kaam bong ongoy lakkahan bi, baan bi ya gunahan la ni Papuꞌ.”

³²Dari siꞌ, lai na sila lumān. Takka ndooy, lay na du tatammu da kuraꞌ looy meꞌ ndang bay bināꞌ meꞌ si Isa ninsila. ³³Maka sasang da ngalakkahan ingkot na, tinilaw na sila meꞌ jama ma dapu, yuk na, “Batōy bi na llakkahan ingkot kuraꞌ ku?”

³⁴Yuk da, “Gunahan bitu la ni Papuꞌ.”

³⁵Dari lay na sila pinadari ngaddoꞌ kuraꞌ looy. Takka jaꞌ siꞌ sila pa mman si Isa, lay na inampihan meꞌ da kuraꞌ looy ka sammek da, boꞌ da mabakuraꞌ si Isa. ³⁶Sasang si Isa pasōng taꞌ kuraꞌ looy, meka na jama ni duhuan natag pakayan da ni lān na man maehe iya.

³⁷Pag lūd si Isa man Punu Jaytun, mimon na jama ma mmeꞌ niiya yaꞌ na tasaggaꞌ da kagakan da. Sampay lay na sila mudji Tuhan pahaddo sabapan mimon pabuwatan kahaylan-haylan ma bay tasakup da man si Isa. ³⁸Yuk da, “Sinupaatan la sultan naa ma pitu ni kawasa-kapatut Papuꞌ tabi Tuhan. Itu na ya moo kasalassayan mari tabi mahap na pa Tuhan. Pudji tabi Tuhan ni sulgaꞌ.”

³⁹Na njawom baanan ga manusiyaꞌ ndooy siꞌ, luu du kasohean Parisi. Pag takale da jama mudji si Isa, yuk da niiya, “Guru, saggongun teꞌ ba siga mulit nu mudji kau meꞌ naa.”

⁴⁰Tampung si Isa baw, “Baan ta kam banahan, bong ina sila diyam-diyam jaꞌ, kabatuhan naa na baw sina howap mudji aku.”

Si Isa kapanangis mamikihan ga jama Jerusalem

⁴¹Tapit banahan jaꞌ siꞌ sila pa Jerusalem sampay takita si Isa na daira looy, lay na ga ya kapanangis susahan siga jama ndooy. ⁴²Yuk na, “Uy la, kaam jama Jerusalem, kainagon ku tabista bi na bong pooy meꞌ bi nammu kasalassayan ka lān man bi mahap na pa Tuhan. Sugaꞌ yaꞌ na sina luu dapat bi batan meꞌ ga lay na llimbuhan man mata bi. ⁴³Luu du sina mintu masa bi llān meꞌ siga banta bi. Llikung na sina mintu daira bi meꞌ siga baanan sundalu da. Tud yaꞌ na luu dapat bi patangkaw. ⁴⁴Bbuwatan da ina mintu mapatoy kaam sikamimon sampay ga anak bi. Hansu da na daira bi ka kalumaan bi. Yaꞌ na sina mintu luu takapin nangge san lasa duwa batu magpangkat. Ilooy ilay siꞌ sikamimon tuwaꞌ jaꞌ sina mintu njataꞌ bi sabap yaꞌ bay hasi bi kasalamatan ma bay boo Tuhan pa mman bi.”

Si Isa malakka siga padadagang man langga mehe

(Matiyu 21.12-17; Malkus 11.15-19; Yahiya 2.13-22)

⁴⁵Na pag takka si Isa pa Jerusalem, lay ya paasok pa haman langga mehe boꞌ na malakka sagannap ma dagang ndooy. ⁴⁶Yuk na ninsila, “Luu bilay palman njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan, ‘Lumaꞌ ku ina yana lugar halliꞌ man maku duwaa.’(19.46) Kitab Nabi Isaya 56.7. Sugaꞌ kaam baw tu, lay na pabuwat bi subay ga lumaꞌ baanan sugaru.”

⁴⁷Labba mandooy, llaw-llaw si Isa nōꞌ ni langga mehe. Sugaꞌ kuwan siga imam ka ga guru saraꞌ agama sampay ga pa-mmean Yahudi ndooy, miha na pin jalan man da mapatoy iya. ⁴⁸Sugaꞌ yaꞌ baw luu dapat da batan luu na pin jama kumpo-kumpo ni bihing na ni kaehe dawom da pakale ni bitsala na.

Tinilaw si Isa bong lakka man ninggai kapatut na

(Matiyu 21.23-27; Malkus 11.27-33)

¹Pag-anu siꞌ, disu llaw sasang si Isa noan jama ni langga mehe sampay masaplag umanat mahap, luu siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama sampay ga matatoa bay pasōng pa mman na. ²Tilaw da niiya, “Oy karapatan nu buwat kajinisan ni langga tuu? Baan teꞌ kami bong soy bay muwanan kau kapatut?”

³Iya tampung si Isa, “Doꞌ kam bi la. Tilaw ta doꞌ kam duhuꞌ. Bong tatampung bi tilaw ku, boꞌ bi baan ku bong soy bay muwanan aku kapatut buwat mimon meꞌ looy siꞌ. ⁴Ituu tilaw ku: Soy ilay bay muwanan si Yahiya kapatut na mandi jama? Tuhan kilay, atawa manusiyaꞌ sadjaꞌ?”

⁵Sila baw siꞌ tu, lay doꞌ duhuꞌ isun bong oy pataꞌ tampung da. Yuk da padisu-padisu, “Yaꞌ bitu la luu jalan man tabi tumanjataꞌ. Bong itu tabi māꞌ lakka man Tuhan, yuk na na baw, ‘Bong meꞌ looy, ongoy baw kam yaꞌ bay pitsayaꞌ ni umanat na?’ ⁶Bong baw itu yuk tabi, ‘Kapatut na lakka man manusiyaꞌ sadjaꞌ,’ piligru ningkitabi. Batiꞌ ta mintu, mimon jama ntuu ngahiyak kitabi na baw ka batu sabap pitsayaꞌ sila si Yahiya yana disu nabi.” ⁷Dari siꞌ, tampung da ni si Isa, “Yaꞌ la katoonan kami.”

⁸Pag halling si Isa, “Bong meꞌ naa, yaꞌ du baw kam baan ku bong soy bay muwanan aku kapatut.”

Dalil pasal siga panungguꞌ ma yaꞌ tapangandohan

(Matiyu 21.33-46; Malkus 12.1-12)

⁹Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa ngandalil ni baanan jama ndooy, yuk na, “Luu disu jama bay ngabbun poon anggul, boꞌ lay nohoꞌ tinungguan ni jama. Pag-anu, lay ya lome pa lahat disu, boꞌ hallom na ya ndooy. ¹⁰Dari pag taabut kakattuan anggul looy, lay na sohoꞌ dapu kabbun looy disu ata na pilay ngaddoꞌ bahagiꞌ na. Sugaꞌ yaꞌ bay ndean meꞌ ga panungguꞌ looy. Gam pin, lay gi llagpiꞌ ata na boꞌ sinohoꞌ moleꞌ limboy-limboy tangan jaꞌ.

¹¹“Pag-anu, lay na baw dapu kabbun looy nohoꞌ ata na sarī pilay. Sugaꞌ meꞌ looy du siꞌ, lay du llagpiꞌ meꞌ da, boꞌ lay gi pinakiyaꞌ-kiyaꞌ. Pag-lupus, boꞌ na sinohoꞌ moleꞌ limboy-limboy tangan jaꞌ du. ¹²Pus meꞌ looy, lay na baw dapu kabbun looy nohoꞌ ata sarī ni katallu na pilay. Sugaꞌ lay du ya llagpiꞌ sampay lay na ga ya bakat meꞌ da. Boꞌ lay gi hiniyakan pa poan kabbun looy.

¹³“Pag-anu yuk dapu kabbun looy siꞌ, ‘Pooy tu la meꞌ ku buwat? Subay situ anak ku na mismu, yana kakasi ku, sohoꞌ ku pilay. Mastiꞌ mag-arat na sina mintu sila niiya.’

¹⁴“Sugaꞌ pag takita meꞌ ga panungguꞌ looy anak na na mismu takka, gam pin lay sila isun, yuk da, ‘Ilooy na silay lalla ma kapusakahan kabbun tuu. Tu kam, papatoy tabi na ya mari kapakitabi na kabbun tuu.’ ¹⁵Dari lay na ya ginuyud-guyud pa poan kabbun looy, boꞌ na lay pinapatoy.

“Na,” tilaw si Isa, “pagka meꞌ looy kadarihan siga panungguꞌ looy siꞌ, batōy ilay la sila meꞌ dapu kabbun looy? ¹⁶Baan ta kam, mastiꞌ pilay jaꞌ silay ya pa mman siga panungguꞌ looy, boꞌ na mapatoy sila labbasakayi. Pag lupus, boꞌ pina-ntan meꞌ na kabbun na man siga panungguꞌ sarī.”

Pag lay jaꞌ siꞌ takale bay bitsala si Isa meꞌ ga jama ndooy, yuk da, “Sipais! Kamura-murahan yaꞌ du luu jama buwat meꞌ looy ni lahat tabi.”

¹⁷Pag-anu, ilooy ma ngandaꞌ si Isa pa mman da sambayan na halling, “Pooy meꞌ na niyaꞌ? Pahamun bi teꞌ bong oy kamaatunan suwat looy njawom kitab, ilooy ma yuk na,

‘Batu ma bay tinimanan meꞌ siga tukang buwat lumaꞌ batu, ilooy ya bay dari patingkat kapansahaliyan na man sikamimon.’(20.17) Kitab Jabul 118.22.

¹⁸“Indanan bi ituu. Batu looy ilay siꞌ tuwaꞌ pa aku. Sagannap ma nuwak aku, bbos-bbos sibuꞌ du sina karuha da ka labuꞌ taꞌ batu looy siꞌ. Maka soysoy ina labuꞌ taꞌ batu looy, mastiꞌ pong-mamōng jaꞌ sina. Maka sagannap ma kalabuan meꞌ batu looy, mastiꞌ pipis jaꞌ sina.”

Pataꞌ kina binayaran sukay parinta bangsa Rom atawa niyaꞌ?

(Matiyu 22.15-22; Malkus 12.13-17)

¹⁹Na pag tabista meꞌ siga guru saraꞌ agama ka ga imam langkaw sila na siꞌ bay awnan si Isa panungguꞌ ni dalil looy siꞌ, kainagon da nungkuban iya. Sugaꞌ yaꞌ gi bay luu dapat da ngusik iya sabap hanggaw baw sila taggahaꞌ hiluhalaꞌ na baw baanan ga jama ndooy.

²⁰Dari buwatan da, labba mandooy, wā maimanan si Isa balangkali luu na dapat da malkalaꞌ iya. Kainagon da, pa-ntan da na si Isa pa mman gubnul nohoꞌ hinukum. Maka lay gi sila nohoꞌ jama palamud ni ga si Isa magbawuꞌ-bawuꞌ dambuwaꞌ atay sila ka iya. Maksud da mayu-mayuhan si Isa balangkali tasiit da ya ni bitsala na. ²¹Dari yuk disu ninsila ni si Isa, “Tuwan Guru, tud tumatandaꞌ na ningkami tuwaꞌ jaꞌ bitsala nu sampay tōꞌ nu. Yaꞌ ko minig jama. Wā ko magkanaalla noan jama kabanahan pasal kahandak Tuhan. ²²Pagka meꞌ naa Tuwan Guru, luu situ siꞌ la tilaw ku. Bong ningkau, sikatuwaꞌ kilay ni saraꞌ bangsa tabi mayaran sukay pa mman panghuluꞌ sultan bangsa Rom, atawa niyaꞌ?”

²³Na si Isa baw siꞌ tu, tasayu na du maksud da niit bitsala na. Dari yuk na ninsila, ²⁴“Boonan bi teꞌ ku pitu disu pilak.” Luu jaꞌ siꞌ, yuk na, “Limbagan soy tu ni sīn tuu ddas ka awon na?”

Tampung da, “Sultan Sisal, panghuluꞌ sultan bangsa Rom.”

²⁵Dari yuk na ninsila, “Pagka meꞌ naa, oy-oy sukuꞌ Sultan Sisal, deanun bi iya. Damikiyan, oy-oy sukuꞌ Tuhan, deanun bi du Tuhan.”(20.25) Sukuꞌ Sultan Sisal yana sukay parinta. Sukuꞌ Tuhan yana aseꞌ tabi niiya.

²⁶Dari siꞌ tumatandaꞌ na ni sikamimon ndooy tud yaꞌ luu dapat da niit si Isa ni bitsala na. Boꞌ tud bay haylan sila ni tampung na. Dari lay na jaꞌ sila diyam-diyam.

Sinual si Isa pasal jama pinakallum

(Matiyu 22.23-33; Malkus 12.18-27)

²⁷Na ndooy siꞌ, luu baanan paki ni palhimpunan inawnan Saddusi. Na mimon Saddusi pitsayaꞌ bong jama lay na matoy, yaꞌ na luu masa da pinakallum bbos-bbos. Dari luu ninsila pasōng pa mman si Isa, ²⁸yuk da, “Tuwan Guru, njawom suwat Nabi Musa, bong luu lalla ndahan, boꞌ lay na matoy yaꞌ gi bay anakan, talpaksaꞌ konoꞌ pinūt bawu na meꞌ danganakan na. Dari tabangunan na awon danganakan na bong danda looy bay hanak.(20.28) Kitab Tawrat, Duteronomi 25.5.

²⁹“Na ntuu konoꞌ, bay luu pituꞌ lalla magdanganakan. Pag-anu siꞌ, kuwan ma siyaka, lay na ndahan, sugaꞌ yaꞌ gi san sila anakan, lay na ya matoy. ³⁰Dari lay na baw pinūt bay nda na meꞌ danganakan na ma pasunuꞌ. Sugaꞌ yaꞌ gi sila bay anakan, lai na du matoy lla na. ³¹Damikiyan, pag ni katallu ngabut sampay ni kapituꞌ na sibuꞌ du karuha da. Yaꞌ gi du san bay hanak sampay lay jaꞌ matoy sikamimon lla na. ³²Song hallom, sampay danda looy, lay na du matoy. ³³Na Tuwan Guru, bong mattan luu gi mintu masa jama matoy pinakallum, pagka sila sikapituꞌ bay pingkaꞌ sitampu ka danda looy, mamooy na lay la mintu lla na?”

³⁴Pag tampung si Isa, “Halloman manusiyaꞌ ina masi llum ni junyaꞌ tuu, ndang nabiat sila handa atawa halla. ³⁵Sugaꞌ pag taabut ahirat, sarī na. Sagannap ma initung meꞌ Tuhan tawop pinatabeꞌ ni okoman na, pag taabut da pinakallum, niyaꞌ na sina handa atawa halla. ³⁶Maka yaꞌ na sila kuhi matoy saumu batan sibuꞌ na du karuha da ka malaikat. Boꞌ tumatandaꞌ na anak Tuhan sila batan lay na sila pinakallum pabalik.

³⁷“Na buktiꞌ man tabi mindoga jama matoy pinakallum lagi, mamintang jaꞌ kam ni bay suwat Nabi Musa pasal suwara Tuhan bay pōꞌ man poon kayu-kayu looy noleyab na meꞌ api. Yuk Tuhan ni Nabi Musa, ‘Aku na situ Tuhan ma sinumba meꞌ Nabi Ibrahim, Nabi Isahak, ka Nabi Yaꞌkub.’(20.37) Kitab Tawrat, Kalakka 3.6.

³⁸“Na ilooy ilay siꞌ yana disu pamintangan man tabi mindoga jama matoy pinakallum pabalik. Batan jaman Tuhan ilay bay magpalman ni Nabi Musa, hallom na banahan ga Nabi Ibrahim bay matoy. Sugaꞌ hantak bitsala Tuhan jaman na magpalman, san sila bay na matoy, lay na sila llum pabalik. Batan yaꞌ sina luu jama matoy kasumba Tuhan. Ilooy du kasumba, yana sagannap ma llum.”

³⁹Dari yuk siga guru saraꞌ agama baw siꞌ tu kasohean, “Inaa ya tampung ayad Guru.” ⁴⁰Pus meꞌ looy, yaꞌ na luu bay nawakka nual si Isa pabalik.

Papuꞌ Sultan Daud yana panubuꞌ na

(Matiyu 22.41-46; Malkus 12.35-37)

⁴¹Pag-anu siꞌ, yuk si Isa ni baanan jama ndooy, “Pamāꞌ siga guru bi Almasi yana disu panubuꞌ Sultan Daud. Boꞌ bana du. ⁴²Sugaꞌ ongoy baw Sultan Daud bay ngawnan panubuꞌ na Papuꞌ na. Saꞌ ba, luu njawom Kitab Jabul ilooy ma yuk Sultan Daud mattoꞌ,

‘Yuk Tuhan ni Papuꞌ ku: Ningkōꞌ ko ni bihing ku huwin pa kawnan, ⁴³boꞌ nnaꞌ ku mimon banta nu ni diyoꞌ pāt battis nu.’(20.42-43) Kitab Jabul 110.1.

⁴⁴“Na bong lay awnan Sultan Daud Almasi yana Papuꞌ na, baan bi teꞌ ku pooy meꞌ Almasi dari Papuꞌ Sultan Daud magsabtan ka iya panubuꞌ na? Pamikihan bi teꞌ.”

Iyakin kam ni siga guru palsu

(Matiyu 23.1-36; Malkus 12.38-40)

⁴⁵Pag-anu siꞌ, sasang mimon jama masi pakale, yuk si Isa ni ga mulit na, ⁴⁶“Iyakin kam taggahaꞌ lay na baw kam mintu kalakkotan meꞌ tabiat siga guru saraꞌ agama. Sila ina bong lumān, tigiꞌ sila magparorog ka juba ayad. Kainagon da subay sila inalak ni mayran. Bong ni jawom langga, kainagon da subay na pin sila ni lugar patingkat ni duhuan. Luu-luu paballangan, kainagon da subay sila pinaehe nohoꞌ ningkōꞌ ni paningkoan numbul satu. ⁴⁷Ni kamulakab napsu da, ngandupang jaꞌ sila siga bawu danda supaya takoleꞌ da mimon altaꞌ da. Boꞌ patahaꞌ da lagi duwaa da ni mayran bahasa basag sila ngisbat Tuhan. Baan ta kam banahan, tud bohat sina mintu hukuman Tuhan njataꞌ da.”

Saraka bawu danda

(Malkus 12.41-44)

¹Sasang si Isa masi ni langga mehe, ngita na ya ga jama dayahan ngalabuꞌ sīn da njawom pangannaan santiliꞌ. ²Maka luu du takita na pasunuꞌ disu bawu danda ngalabuꞌ duwa sīn du ni kamiskin na.

³Pag-anu, yuk si Isa ni siga mulit na, “Baan ta kam banahan, san ilay siꞌ meka pilak bay labuꞌ ga jama looy siꞌ, bong baw pa Tuhan, kalabihan lagi sila sikamimon meꞌ bawu naa ma miskin. ⁴Batan sila ilay siꞌ ma dayahan, ilooy ma bay pamuwan da, yaꞌ dari oy na ninsila, batan bohoꞌ silay labi-labi sīn da. Boꞌ ni bawu naa ina, san ya miskin, lay na katis pamuwan na mimon sīn na halliꞌ man na magbalanjaꞌ.”

Langga mehe ni Jerusalem tinunaꞌ lluntu

(Matiyu 24.1-2; Malkus 13.1-2)

⁵Na pag pōꞌ ga si Isa man langga mehe, kasohean mulit na mitsala lingkat langga looy batan tud dorogan ga batu man bay nambo. Boꞌ meka gi ari-ari ni langga looy bay pinagdean leꞌ jama man maehe Tuhan.

⁶Yuk si Isa, “Ohoꞌ, pakaruwan na kam ngandaꞌ batan luu sina waktu ni sinōng lluntu na labbasakayi. Yaꞌ na sina mintu luu takapin nangge san lasa duwa batu magpangkat.”

Si Isa nunaꞌ kahalan ni sinōng

(Matiyu 24.3-14; Malkus 13.3-13)

⁷Pag-anu siꞌ, nilaw na baw siga mulit na, yuk da, “Tuwan Guru, sumilan lay la mintu binakbul ilooy ma bay bitsala nu siꞌ? Maka oy lay la mintu ga sipat man jama mindoga tapit na?”

⁸Tampung si Isa, “Iyakin kam mari kam yaꞌ takoleꞌ binoo magsiꞌ. Batan bbos-bbos, meka sina mintu pasunuꞌ bahasa sila na Almasi ma bay sinohoꞌ meꞌ Tuhan nalamat manusiyaꞌ. Maka yuk da ina, ‘Taabut na waktu.’ Sugaꞌ daa kam hidjab. Daa kam mmeꞌ ninsila.(21.8) Meꞌ kasohean mista hatiyan “taabut na waktu” tuwaꞌ pa waktu pamarinta Tuhan pinatangge meꞌ Almasi. Sugaꞌ kasohean mista “taabut na waktu” tuwaꞌ pa kiyamat. Kon si Isa halling daa kam pitsayaꞌ ninsila ma pasunuꞌ niiya, batan iya na Almasi sabanna, maka ndang iya na bay matangge pamarinta Tuhan.⁹Pag taabut bi mintu kaakahan luu na siga bonoꞌ ka ga jama hiluhalaꞌ, daa kam tawu. Ndang bay silay ginantaꞌ mastiꞌ subay magkadarihan doꞌ duhuꞌ meꞌ looy. Sugaꞌ yaꞌ gi baw lay ngabut katapusan.”(21.9) Meꞌ kasohean mista “katapusan” tuwaꞌ pa katapusan langga mehe ka Jerusalem. Kon meꞌ looy batan lay du bay hinansu langga mehe ka Jerusalem pag lay jaꞌ pingkaꞌ ga tallumpuꞌ-pitun taun labba man waktu si Isa bay inangkat pa sulgaꞌ. Sugaꞌ meꞌ kasohean mista “katapusan” tuwaꞌ pa katapusan junyaꞌ atawa kiyamat.

¹⁰Yuk si Isa lagi, “Bbos-bbos ina, meka na kabangsa-bangsahan ka ga sultan sibonoꞌ-bonoꞌ. ¹¹Maka luu na sina mintu ni jinisan lahat ga linug basag ka gotom sampay ga saki ma kapatoy ni manusiyaꞌ yaꞌ taambat. Boꞌ luu gi sina mintu takita pakaradjaan katawu-tawu ka kahaylan-haylan taꞌ langit.

¹²“Sugaꞌ halloman ilay mintu yaꞌ gi bay binakbul mimon meꞌ looy siꞌ, ndang nilaugan na kam. Sinungkuban lagi kam sampay binoo pa langga nohoꞌ hinukum boꞌ njīl. Kasohean ina kam binoo gi pa awpan siga sultan ka siga gubnul nohoꞌ hinukum ninsila sabap meꞌ bi mmeꞌ niyaku. ¹³Sugaꞌ sabap meꞌ looy, luu na dapat bi masaplag umanat mahap ninsila. ¹⁴Na bila mintu kam sinumariya na, san kam daa na hanggaw bong pooy meꞌ nampungan sila. ¹⁵Aku sa muwanan kaam kapandoyan ka bitsala ayad man bi nampung. Dari sagannap ma nulang kaam, yaꞌ na luu dapat da tumanjataꞌ atawa māꞌ magsāꞌ kam.

¹⁶“Baan ta kam banahan, sampay sina mintu ga induꞌ-mmaꞌ bi, ga danganakan bi, kampung bi maka kabagayan bi, taaku da du sina kam nohoꞌ sinungkuban boꞌ pina-ntan ni saraꞌ. Kuwan kasohean kam, sampay pinapatoy lagi. ¹⁷Kinalammisan sina kam mintu meꞌ jama sikamimon sabap meꞌ bi mmeꞌ niyaku. ¹⁸Sugaꞌ san sawpama lay kam pinapatoy, yaꞌ du sina kongoy-kongoy nyawa bi batan salamat du sina kam ni okoman Tuhan. ¹⁹Basta ina natas jaꞌ pangando bi niyaku san gi oy katiksaan tuwaꞌ ningkaam, mastiꞌ sampulnaꞌ jaꞌ sina nyawa bi saumu-umu.

Si Isa nunaꞌ pasal Jerusalem hinansu

(Matiyu 24.15-21; Malkus 13.14-19)

²⁰“Na pag ina mintu takita bi liput na Jerusalem meꞌ siga baanan sundalu, katoonan bi na sina song hinansu na. ²¹Pag mintu taabut meꞌ looy, bong kam lay ni Yahudiya, daa na kam paagak sonse pa kapunu-punuhan. Bong hati kam masi njawom Jerusalem, lahi na kam deꞌ-dēꞌ. Maka bong kam ndang bay na ni huma, amay-amay daa na kam pabeleng pa Jerusalem. ²²Batan ilooy na silay mintu masa man jama Jerusalem llabuan meꞌ Tuhan mulkaꞌ. Ilooy ilay siꞌ ndang bay sinuwat meꞌ kanabi-nabihan njawom kitab. ²³Pag ilay mintu magkadarihan na meꞌ looy, tud kaluuy-luuy jama, awla na sagannap karandahan ma battong atawa ma anakan dikiꞌ masi gi duruꞌ. Mehe sina mintu kamalasahiyan ni sikaliput lahat tuu pag taabut na masa man bangsa tabi minulkaan. ²⁴Meka sina mintu Yahudi pinapatoy meꞌ sundalu. Kuwan kasohean, sinungkuban boꞌ binoo gi pa kalahat-lahatan. Labba mandooy ilay mintu, tinabbaꞌ-tabbaꞌ na Jerusalem meꞌ siga bangsa kapil. Sampay sila na marinta ntuu ngkod-ngkoran yaꞌ gi ngabut waktu bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan katapusan pamarinta da.”

Katakka Anak Manusiyaꞌ pa junyaꞌ pabalik

(Matiyu 24.29-31; Malkus 13.24-27)

²⁵Maka yuk si Isa, “Bbos-bbos luu du sina pakaradjaan kahaylan-haylan tuwaꞌ ni mataallaw, ni buwan sampay ni siga potean. Mimon ina mintu kabangsa-bangsahan yaꞌ na katoon-toonan da parasahan da. Sinawan na sila sabapan ga lamba ag-agan na magsaw-simpāk na ngallub ni dilawut. ²⁶Kuwan kasohean manusiyaꞌ, kappisan na ga ni katawu da sabapan kadarihan junyaꞌ bbos-bbos. Labi na pag mintu takita da jogjog na mimon-mimon taꞌ langit.

²⁷“Na pus meꞌ looy, takita na leꞌ sikamimon manusiyaꞌ aku, yana Anak Manusiyaꞌ, liput meꞌ tayiꞌ baliyu duwai pa junyaꞌ ddas ka kawasa mehe ka kabantugan saꞌ alang-alang. ²⁸Na pag mintu nagnaꞌ na binakbul ilooy ma bay sabbut ku siꞌ, pagakun bi na atay bi, batan tapit na sina kasalamatan bi.”

Pamintangan ni poon igira

(Matiyu 24.32-35; Malkus 13.28-31)

²⁹Pag-anu, lay gi si Isa muwan pamintangan, yuk na, “Mamintang jaꞌ kam ni poon igira sampay kakayu-kayuhan kasohean ni lahat tabi. ³⁰Pag ina takita bi pasapput na dawun na, katoonan bi tapit na timpu pangallaw. ³¹Damikiyan, pag ina mintu takita bi binakbul na mimon ma bay sabbut ku siꞌ, malaingkan katoonan bi na du tapit na katakka ku ddas ka pamarinta Tuhan.

³²“Baan ta kam banahan, yaꞌ gi sina mintu katis matoy jama angkat-angkatan batnaa, ndang nagnaꞌ na binakbul ilooy ma bay sabbut ku siꞌ. ³³Lanyap jaꞌ sina mintu gumi ka langit. Sugaꞌ bong inawnan bitsala ku, basta yaꞌ baw sina baluba saumu, mastiꞌ binakbul jaꞌ sikamimon.

Manusiyaꞌ subay saddiya ni katakka Papuꞌ Isa

³⁴“Iyakin kam taggahaꞌ lay na baw kam mintu mmeꞌ meꞌ uwahan sagannap ma maabak jaꞌ meꞌ da maglami-lami sampay maglangohan. Maka ilagan bi man pamiki bi pannoꞌ leꞌ hanggaw ni hāl meꞌ bi llum. Bong ina kam yaꞌ saddiya, takurat na baw sina kam mintu ni llaw katakka ku ³⁵meꞌ karuha manuk-manuk tuwaꞌ lappas. Batan talkadjut jaꞌ sina mintu katakka ku pa mman mimon manusiyaꞌ taꞌ babaw junyaꞌ. ³⁶Sangkon, subay kam wā saddiya. Maka maku na pin kam duwaa mari taggu iman bi natasan mimon katiksaan ma bay sabbut ku siꞌ. Maka maku na pin kam duwaa, kamura-murahan yaꞌ du luu meꞌ bi hinaꞌ pag taabut bi ngawpan aku, yana Anak Manusiyaꞌ, bbos-bbos.”

³⁷Na si Isa siꞌ tu, llaw-llaw pilay pa langga mehe magnasihat. Pag sangom-pag sangom, pilay ya pa Punu Jaytun batan ndooy man mman na tuli. ³⁸Dari siꞌ, llaw-llaw, sayu alab lagi, meka jama pilay pa langga mehe pakale niiya.

Siga Yahudi bagaraꞌ mapatoy si Isa

(Matiyu 26.1-5; Malkus 14.1-2; Yahiya 11.45-53)

¹Na ni waktu looy siꞌ, tapit na masa paballangan Tinapay Yaꞌ Magpasulig ma pinag-awnan du paballangan Ngalingkaꞌ. ²Kuwan siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama baw, buwatan da isun miha jalan man da mapatoy si Isa sipuk-sipuk mari yaꞌ luu hiluhalaꞌ. Batan tawu sila ni ga baanan jama ndooy.

Si Judas nipu si Isa

(Matiyu 26.14-16; Malkus 14.10-11)

³Na ni waktu looy du siꞌ, kuwan si Judas Iskariyut, yana disu njawom sikasapu-duwa mulit si Isa, lay na baw inasok meꞌ Ibilis. ⁴Dari siꞌ, lay ya pilay pa mman siga imam langkaw ka ga pa-mmean tukang jaga langga mehe. Maksud na muwan tipu-akka bong pooy meꞌ na katabang ninsila nungkuban si Isa. ⁵Dari siꞌ tud bay gāk sila sampay lay gi sila magtaayun ngandugangan si Judas. ⁶Si Judas siꞌ tu kasulutan du sampay lay na ya lakka miha lawang man na ma-ntan si Isa ninsila gantaꞌ yaꞌ tasayu jama.

Siga mulit si Isa manyap ni paballangan Ngalingkaꞌ

(Matiyu 26.17-25; Malkus 14.12-21)

⁷Pag-anu, taabut na llaw sibuwa ni paballangan Tinapay Yaꞌ Magpasulig. Dari ni llaw looy du siꞌ, mimon paglūng ni bangsa Yahudi saliꞌ-saliꞌ na numbaliꞌ disu anak bili-bili para paballangan Ngalingkaꞌ.

⁸Dari yuk si Isa ni ga si Pitel ka si Yahiya, “Duhuꞌ na doꞌ kam pilay manyap ni paballangan tabi supaya tahan tabi mangan kohap.”

⁹Yuk da, “Ohoꞌ, Tuwan. Sugaꞌ nnoy lay la man kami manyap?”

¹⁰Yuk si Isa, “Pag asok bi pa jawom daira, sitammu sina kam ka lalla manangkit boheꞌ mbuwaꞌ kibut. Pag-anu, patuhut jaꞌ kam niiya pa lumaꞌ man na paasok. ¹¹Takka ndooy, yuk bi ni jama ma dapu lumaꞌ, ‘Tugun Tuwan Guru nohoꞌ ko tinilaw bong ninggai man bilik halliꞌ man na mangan ka ga mulit na para ni paballangan Ngalingkaꞌ.’ ¹²Pag-anu, pinakitahan du sina kam bilik mehe ni jataꞌ ddas ka ga tingkoan ka lamisahan na. Boꞌ ndooy na man bi manyap.”

¹³Dari lai na pilay ga mulit looy siꞌ pa jawom daira. Ndooy siꞌ, takita da na mimon pakaradjaan meꞌ ilooy ma bay pinamāꞌ meꞌ si Isa ninsila. Dari lay na sila buwat kohap halliꞌ paballangan Ngalingkaꞌ.

Katapusan waktu si Isa siharung-harung mangan ka ga mulit na

(Matiyu 26.26-30; Malkus 14.22-26; 1 Korin 11.23-25)

¹⁴Na pag taabut jaꞌ siꞌ waktu, siharung-harung na si Isa ka ga rasul na mangan. ¹⁵Pag-anu yuk si Isa ninsila, “Ndang ituu na situ karomanan ku banahan siharung-harung mangan ka kaam ni paballangan Ngalingkaꞌ padpad ku yaꞌ gi bay tumabbaꞌ njawom kabinsanaan. ¹⁶Baan ta kam banahan, ituu na situ katapusan ku mangan meꞌ tuu ni paballangan Ngalingkaꞌ ngkod-ngkoran yaꞌ gi binakbul kamaatunan na. Sakayi ku itu mangan ka kaam meꞌ tuu balik, noy mintu sarī na kahalan tabi njawom pamarinta Tuhan.”

¹⁷Pag-anu siꞌ, lay si Isa ngaddoꞌ mbuwaꞌ sawan tubaꞌ anggul boꞌ pinagsukuhan pa Tuhan. Yuk na ni siga mulit na, “Atu, magsing-sīng kam nginum. ¹⁸Baan ta kam, ituu na situ katapusan ku nginum tubaꞌ anggul. Sakayi ku itu nginum meꞌ tuu balik, noy bahau na kahalan tabi njawom pamarinta Tuhan.”

¹⁹Pag-anu, lay na baw ya ngaddoꞌ dambatang tinapay boꞌ pinagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, pinong-pōng meꞌ na boꞌ sinongan ni siga mulit na sambayan na halling, “Atu, ngaddoꞌ kam boꞌ kakanun bi. Ingatun bi ituu baran ku ma song pinaglillaꞌ kalnaꞌ kaam. Buwat kam tabiat meꞌ tuu bilang pangintoman bi niyaku.”

²⁰Pag lupus da mangan, lay na baw ya ngaddoꞌ pabalik mbuwaꞌ sawan tubaꞌ anggul, boꞌ sinongan ni ga mulit na sambayan na halling, “Ingatun bi tubaꞌ anggul njawom sawan tuu yana lahaꞌ ku song tinumpahan kalnaꞌ kaam. Lahaꞌ ku ina, inaa na muwan kasāhan ni pagsulutan bahau antaraꞌ Tuhan ka manusiyaꞌ. ²¹Sugaꞌ pakale kam. Luu situ ntuu batnaa disu soheꞌ tabi siharung-harung mangan song nipu aku. ²²Sabana na, aku itu, yana Anak Manusiyaꞌ, ndang bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan mastiꞌ pinapatoy jaꞌ. Sugaꞌ tud siya-siya silay mintu ilooy ma nipu aku.” ²³Dari siꞌ, sitilaw-tilaw na ga mulit na bong soy sila kaaku nipu iya.

²⁴Pag-anu, yaꞌ hallom, lay na ga sila magjawap bong soy sila patingkat. ²⁵Dari yuk si Isa ninsila, “Daa kam ngakig tabiat siga sultan ka sagannap ma ngantanan kawasa-kapatut ni junyaꞌ tuu. Sila ina, meꞌ da buwat raayat da subay ga ata da. Sugaꞌ san meꞌ looy, ngawnan gi sila dī da tukang nulung jama njawom sakup da. ²⁶Sugaꞌ kaam, daa kam ngakig sila. Arapun bong kam doman patingkat ni baanan bi, subay kam magpadiyoꞌ buwat dī bi siyali man sikamimon. Maka soysoy kam pa-mmean, subay ya buwat dī na tukang ngintu siga pagkahi na. ²⁷Ni bandingan manusiyaꞌ, mas patingkat jama ma binotangan ni lamisahan man ilooy ma motangan iya. Sugaꞌ ningkitabi, saꞌ meꞌ looy. Akigun bi jaꞌ suntuan ku batan halloman ku bay dambuwaꞌ ka kaam, bbuwatan ku ngintu jama.

²⁸“Kaam ina, labba man sibuwa, magkanaalla ngunungan aku njawom mimon katiksaan ku. ²⁹Dari yana meꞌ Mmaꞌ ku bay muwanan aku kapatut magsultan, buwanan ta du sina kam kapatut hampit ni pagkasultan ku. ³⁰Dari kaam ina mintu siharung-harung na du nginum-mangan ka aku njawom pamarinta ku. Maka pinatingkōꞌ na du sina kam mintu ni siga tingkoan sultan marintahan siga panubuꞌ lakka man siga anak si Israil sikasapu-duwa.”

Si Isa nunaꞌ si Pitel song maylu

(Matiyu 26.31-35; Malkus 14.27-31; Yahiya 13.36-38)

³¹Pag-anu yuk si Isa ni si Pitel, “Saymon, pakale ko. Lay na silay muhun Ibilis pa Tuhan nuway-nuwayan kaam sikamimon. Kainagon na ngalangkat pangando bi niyaku. ³²Boꞌ kau na sina Saymon tiniluꞌ banahan meꞌ na. Kamasaꞌ lay na du silay siꞌ ko pakuhan ku duwaa supaya yaꞌ lungay pangando nu niyaku. Sugaꞌ san meꞌ looy, masi du sina ku tikutan nu samantalaꞌ. Sugaꞌ pag lay jaꞌ ko ina mintu nawbat sampay pabeleng pa mman ku, paintoman nu sa siga danganakan nu mari pataggu iman da.”

³³Sugaꞌ yuk si Saymon Pitel, “Uy Tuwan, yaꞌ bina ko la tatikut ku! Aku bitu, atas ku paunung ningkau san gi man ku tajīl sampay pinapatoy!”

³⁴Yuk si Isa, “Baan ta ko Pitel, sangom tuu du, yaꞌ gi sina mintu bay tingkauk manuk, ndang min tallu na ko bay maylu bahasa yaꞌ ku takila nu.” ³⁵Pag-anu, yuk Isa ninsila, “Jaman bi ilay bay sohoꞌ ku lumān masaplag, bay kam baan ku yaꞌ na nohoꞌ moo sīn, bāg atawa sinilas sarī man ilooy ma patuk bi. Na halloman bi bay ngalataan lahat, bay kilay kam pingkaꞌ kakulangan oy maka oy na?”

Tampung da siꞌ, “Niyaꞌ la Tuwan.”

³⁶Yuk si Isa lagi, “Sugaꞌ labba man batnaa, meka sina yaꞌ na ngahasi kaam. Sangkon bong luu sīn bi atawa bāg, boonun bi na. Maka bong yaꞌ luu bariꞌ bi, dagangan bi na pamakoy bi kasohean mari kam kaballi. ³⁷Boꞌ aku, yaꞌ na hallom tasungkub na situ ku. Song binakbul na situ njataꞌ ku tunaꞌ looy njawom kitab, ilooy ma yuk na,

‘Binilang ya jama tabeꞌ ni sagannap ma ngalangga saraꞌ.’ ”(22.37) Kitab Nabi Isaya 53.12.

³⁸Pag-anu, yuk siga mulit na, “Tuwan, luu na bitu bariꞌ kami duwa.”

Yuk si Isa, “Saddong na sina.”

Si Isa maku duwaa ndooy ni Punu Jaytun

(Matiyu 26.36-46; Malkus 14.32-42)

³⁹Pag-anu, lay na si Isa pōꞌ man Jerusalem sampay lumān pa Punu Jaytun meꞌ ndang tabiat na du. Kuwan ga mulit na, lay du mmeꞌ. ⁴⁰Takka ndooy, yuk si Isa ninsila, “Maku na pin kam duwaa pa Tuhan mari yaꞌ tungkas iman bi pag mintu sinuwayan pangando bi niyaku.”

⁴¹Pag-anu siꞌ, lay doꞌ ya palawak-lawak dangkitiꞌ boꞌ na nangge ka tuut na maku duwaa pa Tuhan. ⁴²Yuk na, “Maꞌ, bong siꞌ ko kuhi, hawasan nu na kamalasahiyan ma bay gantaꞌ nu njataꞌ ku. Sugaꞌ subay baw kahandak nu binean, saꞌ ga niyaku.”

⁴³Pag-anu, luu na baw tulun malaikat man sulgaꞌ mabasagan iman na. ⁴⁴San baw meꞌ looy, amu-amu ya maku na pin duwaa sabap meꞌ lassa hansu na atay na. Ni kaehe susa atay na, nongot na ga ya sampay ngattap na ga taꞌ tanaꞌ subay ga kattap lahaꞌ pinaduwai.

⁴⁵Pag lupus na maku duwaa, lay na ya nangge boꞌ na pabeleng pa mman ga mulit na. Pag ndaꞌ na, tuli jaꞌ sila batan lungay na ga anggawtaꞌ da ni kasusa da.

⁴⁶Dari yuk si Isa, “Uy la, tuli bitu kam! Matiꞌ kam ba. Maku na pin kam duwaa pa Tuhan mari yaꞌ tungkas iman bi.”

Si Isa sinungkuban

(Matiyu 26.47-56; Malkus 14.43-50; Yahiya 18.3-11)

⁴⁷Na sasang na halling meꞌ looy, pag ndaꞌ na, luu na baanan jama pasōng pa mman da. Boꞌ luu du ni duhuan da si Judas, yana disu ni mulit si Isa sikasapu-duwa, moo sila. Takka jaꞌ siꞌ sila, lay gi pasōng si Judas ngūk si Isa. ⁴⁸Sugaꞌ yuk si Isa baw siꞌ tu, “Uy Judas, ūk bitu hati man nu nipu Anak Manusiyaꞌ.”

⁴⁹Pag takita siga mulit si Isa song sinungkuban na ya, ilooy ma nilaw na sila, “Tuwan, pooy na tu, tigad kami na sila?”

⁵⁰Na yaꞌ gi san siꞌ bay katampung si Isa, magti lay tinigad meꞌ disu mulit si Isa tindog panghuluꞌ imam sampay lay na ga latak tinga na huwin pa kawnan.

⁵¹Sugaꞌ yuk si Isa, “Uy, daa ba!” Pag-anu siꞌ, pinurut na meꞌ na bay limpaꞌ tinga lalla looy sampay lay na du magti kaulian.

⁵²Na baanan ga jama looy siꞌ ma song nungkuban si Isa yana siga imam langkaw ka ga pa-mmean siga tukang jaga langga mehe sampay siga matatoa ni agama.

Pag-anu, yuk si Isa ninsila, “Ongoy doꞌ kam ina pitu subay na pin moo ga kataliꞌ ka ga takaka? Ongoy kanna bi, mundu kitu ku? ⁵³Aku bitu, llaw pa dangallaw na ku bay maglamud ka kaam ni langga mehe. Ongoy taggahaꞌ yaꞌ gi ku bay sungkuban bi ndooy? Kamasaꞌ, ndang ituu na baw situ waktu bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan man bi buwat kahandak bi njawom lindom. Maka ituu na du situ masa man Ibilis, yana panghuluꞌ kalindoman, pinabiya madara kahandak na.”

Si Pitel maylu bahasa saꞌ iya soheꞌ si Isa

(Matiyu 26.69-75; Malkus 14.66-72; Yahiya 18.15-27)

⁵⁴Pag-anu, lay na sungkuban da si Isa boꞌ na binoo pa lumaꞌ panghuluꞌ imam. Kuwan si Saymon Pitel, luu na pin patuhut man katāhan. ⁵⁵Pag takka da pa lumaꞌ panghuluꞌ iman, luu na jama ningkōꞌ ni bihing api ni tangngaꞌ haman mapasuꞌ-pasuꞌ baran da. Si Pitel siꞌ tu, lay na du mmeꞌ ningkōꞌ ni bihing da. ⁵⁶Na sasang na ningkōꞌ ndooy, ninag na dantaꞌ api niiya sampay takita na baw ya meꞌ disu tindog danda. Hangat na matong luwa si Pitel, yuk na, “Lalla tuu bitu dansoheꞌ du siꞌ ka lalla looy ma bay tasungkub.”

⁵⁷Sugaꞌ lay jaꞌ maylu si Pitel, yuk na, “Uy, yaꞌ san bilay ya takila ku!”

⁵⁸Pag-anu, yaꞌ gi hallom, luu na baw sarī ngita iya, boꞌ na halling, “Kau pun bitu dansoheꞌ du ka lalla looy.”

Sugaꞌ yuk si Pitel, “Uy, niyaꞌ bilay!”

⁵⁹Pag-anu, magkulang-labi ga danjām, luu na baw disu māꞌ, yuk na, “Mattan du la lalla tuu bay soheꞌ na batan jama man Jalil du ya.”

⁶⁰Sugaꞌ yuk si Pitel baw siꞌ tu, “Kau tu, yaꞌ bina tahati ku bong oy bitsala nu!”

Na yaꞌ gi san siꞌ ya bay lupus mitsala, ilooy ma tingkauk na du manuk. ⁶¹Maka ni waktu looy du, tineleꞌ na ya meꞌ Papuꞌ Isa sampay taintom na na bay tunaꞌ si Isa, ilooy ma yuk na, “Sangom tuu du yaꞌ lagi bay tingkauk manuk, ndang min tallu na ko bay maylu bahasa yaꞌ ku takila nu.” ⁶²Pag-anu, lay magti pōꞌ si Pitel man jawom haman looy sampay tud bay ya nangis banahan ni kasasso na.

Si Isa sinuntuk sampay binuwat kalabbiyan

(Matiyu 26.67-68; Malkus 14.65)

^63-64Na kuwan sila ma nganjagahan si Isa, buwatan da buwat iya kalabbiyan. Maka lay gi pakkos da mata na boꞌ da magsing-sīng nuntuk iya. Maka yuk da, “Tunaun teꞌ bong soy siꞌ bay nuntuk kau.” ⁶⁵Boꞌ meka gi bitsala da maat man da bay madiyoꞌ iya.

Sinumariya na si Isa

(Matiyu 26.59-66; Malkus 14.53-64; Yahiya 18.19-24)

⁶⁶Pag sayu, luu na kumpo-kumpo baanan ga pa-mmean agama ma ngantanan kapatut ngahukum inawnan Sanhidrin. Njawom baanan da, luu siga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama. Dari lay na si Isa binoo pa awpan da sinumariya. ⁶⁷Yuk da niiya, “Baan teꞌ kami bong kau na Almasi, tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan.”

Yuk si Isa, “San kam ina binaan, yaꞌ du kam pitsayaꞌ. ⁶⁸Maka bong luu tilaw ku ningkaam, yaꞌ du sina kam kuhi nampung. ⁶⁹Sugaꞌ yaꞌ na situ hallom, ndooy na jaꞌ ku, yana Anak Manusiyaꞌ, ningkōꞌ ni bihing Tuhan Sangat Kawasa huwin pa kawnan na.”

⁷⁰Pag-anu, yuk da sikamimon, “Ongoy, Anak Tuhan ko kina?”

Yuk si Isa, “Meꞌ halling sambat bi na siꞌ.”

⁷¹Dari yuk da, “Uy, san bitu yaꞌ na tabi miha jama bay kasakup ni bitsala na pangka pa Tuhan. Ndang-ndang lai na du takale tabi pōꞌ man jawom behe na mismu.”

Si Isa binoo pa mman Gubnul Pilatu

(Matiyu 27.1-2; 27.11-14; Malkus 15.1-5; Yahiya 18.28-38)

¹Pus meꞌ looy, lay na baw si Isa binoo meꞌ baanan ga jama looy siꞌ labbasakayi pa mman Gubnul Pilatu nohoꞌ hinukum. ²Takka ndooy siꞌ, pinalkalaꞌ na si Isa meꞌ da, yuk da, “Lalla tuu tu, kon na bay boo kami pitu sabap lay taabut kami moo-moo pagkahi kami Yahudi migta man saraꞌ parinta Rom. Bbuwatan na moo-moo kami yaꞌ mayaran sukay parinta pa mman Sultan Sisal. Maka baꞌ-bāꞌ na, iya na Almasi, sultan ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan nalamat bangsa kami.”

³Dari tilaw Gubnul Pilatu ni si Isa, “Bana kina sultan bangsa Yahudi ko?”

Tampung si Isa, “Meꞌ bay halling sambat nu na siꞌ.”

⁴Pag-anu, yuk Gubnul Pilatu ni siga imam langkaw ka ni baanan jama ndooy, “Yaꞌ bitu ku nammu dusa pataꞌ man jama tuu pinalkalaꞌ.”

⁵Sugaꞌ amu-amu baw sila halling, “Kalingog baw bina ya ni sikaliput Yahudiya. Sabapan tōꞌ na, hiluhalaꞌ na manusiyaꞌ labba man Jalil ngabut sampay pitu pa Jerusalem.”

⁶Pag takale meꞌ Gubnul Pilatu bay bitsala da, tilaw na, “Jama Jalil kitu ya?”

⁷Tampung da, “Ohoꞌ, Tuwan Gubnul.”

Tasayu jaꞌ siꞌ meꞌ Gubnul Pilatu si Isa jama Jalil, lay na sohoꞌ na binoo pa mman Gubnul Herod hinukum batan Jalil ilay njawom sakup na. Sarī gi, luu gi du Gubnul Herod ni Jerusalem waktu looy.

⁸Pag takita meꞌ Gubnul Herod si Isa, tud bay gāk ya batan ndang hallom na ya bay doman sitammu ka si Isa. Ndang bay na ya kale habal pasal iya. Boꞌ doman ya ngita si Isa mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan. ⁹Pag taabut na numariya si Isa, tud bay meka tilaw na, sugaꞌ yaꞌ san bay nampung si Isa. ¹⁰Boꞌ luu na pin ndooy ga imam langkaw ka ga guru saraꞌ agama ngahowapan jinisan palkalaꞌ da njataꞌ si Isa. ¹¹Pag-anu siꞌ, inudjuꞌ na baw si Isa meꞌ Gubnul Herod ka ga sundalu na sampay lay gi ya binuwat kalabbiyan. Bbuwatan da lay mapatukan iya juba alatan bahasa inalak ya subay ga sultan. Pus meꞌ looy, lay na baw ya sinohoꞌ binoo pabeleng pa mman Gubnul Pilatu. ¹²Dari siꞌ, labba man llaw looy, san bay kuntra si Herod ka si Pilatu, batnaa bagay na sila.

Si Isa binotangan hukuman kapatoy

(Matiyu 27.15-26; Malkus 15.6-15; Yahiya 19.16)

¹³Luu jaꞌ siꞌ si Isa man Gubnul Pilatu balik, lay na baw tawag na siga imam langkaw, siga matatoa ni agama sampay mimon jama lundooy. ¹⁴Luu jaꞌ siꞌ, yuk Gubnul Pilatu ninsila, “Baꞌ-bāꞌ bi, ngkon lalla tuu binoo pitu pa mman ku sabap moo-moo ya jama migta man saraꞌ parinta Rom. Sugaꞌ bay na siꞌ ya sumariya ku ni pag-awpan bi, masi du yaꞌ luu tatammu ku dusa na ma sikatuwaꞌ ka siga palkalaꞌ bi njataꞌ na. ¹⁵San pun Gubnul Herod, yaꞌ du luu dusa bay tatammu na njataꞌ lalla tuu. Sangkon lay jaꞌ ya pabeleng na pitu pa mman ku. Basta yaꞌ baw tu luu bay pabuwat na pataꞌ man na kalabuan hukuman kapatoy. ¹⁶Sangkon saddong na situ sohoꞌ ku na jaꞌ ya llagpiꞌ boꞌ na pinōꞌ.”

¹⁷Ngkon Gubnul Pilatu halling meꞌ looy sabap ndang luu tabiat na maddusan disu pilisu taun-taun sasang paballangan Ngalingkaꞌ. ¹⁸Sugaꞌ pag takale baanan jama ndooy bitsala gubnul, ilooy ma maghowapan na sila, yuk da, “Papatoyun na ya! Bong ko moan kami pilisu, gam na si Barabas.” ¹⁹Na si Barabas siꞌ tu, kon na bay tajīl sabap bay ya pingkaꞌ moo hiluhalaꞌ ni Jerusalem sampay mapatoy jama sasang na naggaꞌ parinta Rom.

²⁰Na sabap doman Gubnul Pilatu maddusan si Isa, lay na pin sila bitsalahan na. ²¹Sugaꞌ amu-amu sila maghowapan, yuk da, “Papatoyun na! Lansangun na taꞌ tehang!”

²²Pag-anu, halling Gubnul Pilatu kamintallu na, “Oy doꞌ tu dusa na? Bong ni bandingan ku, yaꞌ luu pataꞌ man na kalabuan hukuman kapatoy. Sangkon, sohoꞌ ku na jaꞌ llagpiꞌ boꞌ na pinōꞌ.”

²³Sugaꞌ amu-amu sila ngahowap mogos nohoꞌ si Isa llansang taꞌ tehang mari matoy. Dari sabap kalanduꞌ sila mogos, song hallom, jamu na Gubnul Pilatu naggaꞌ. ²⁴Dari lay na duwan na kahandak baanan ga jama ndooy. ²⁵Pag-anu, lay na pa-ntan na si Isa ni siga sundalu na nohoꞌ pinapatoy man na mean kahandak baanan Yahudi ndooy. Dari siꞌ, san si Barabas bay tajīl sabap meꞌ na bay moo hiluhalaꞌ sampay bay gi mapatoy jama, iya ya bay pinōꞌ meꞌ Gubnul Pilatu.

Si Isa llansang taꞌ tehang

(Matiyu 27.32-44; Malkus 15.21-32; Yahiya 19.17-27)

²⁶Kuwan si Isa, lay na binoo meꞌ siga sundalu song nilansang taꞌ tehang. Lān da siꞌ pōꞌ man daira magsabtan du baw ka luu disu lalla man Sayrin inawnan si Saymon song paasok pa daira. Pag-anu siꞌ, lay na baw ya pinaggos meꞌ siga sundalu nohoꞌ manangkit tehang si Isa, boꞌ na nohoꞌ patuhut ni si Isa.

²⁷Jama siꞌ tu, sakiyan patuhut ni si Isa, boꞌ meka du karandahan ni baanan looy magkarukkaan nangisan iya. ²⁸Sugaꞌ lay sila tineleꞌ meꞌ si Isa sambayan na halling, “Kaam, karandahan Jerusalem, daa kam nangis susahan aku, arapun iya tangisan bi dī bi sampay siga anak bi. ²⁹Batan luu sina mintu masa bi lumangga ni kasusahan mehe ntuu ni Jerusalem. Sampay meka na sina mintu kapahalling mahap sukud karandahan ma yaꞌ anakan. ³⁰Pag taabut waktu looy ilay mintu, ni kaehe kasusahan jama ntuu, doman na ga sila matoy deꞌ-dēꞌ. Kainagon da kaluntuhan na sila meꞌ punu mari sila katambunan. ³¹Batan baan ta kam banahan, bong batnaa meꞌ tuu meꞌ siga Yahudi buwat aku yaꞌ san luu dusa ku, labi gi sina mintu kamalasahiyan da meꞌ siga banta da buwat sila.”

³²Na sarī man si Isa, luu gi duwa mundu bay pinagsihaboy ka iya lān pinapatoy du. ³³Pag takka da taꞌ buntuꞌ inawnan Lugar Baung Kōk, ndooy na man si Isa bay llansang taꞌ tehang. Maka ga mundu looy siꞌ lay na du llansang taꞌ tehang, disu huwin pa kawnan man si Isa, kuwan ilooy disu, huwin pa kayli.

³⁴Pag-anu, lay si Isa maku duwaa, yuk na, “Maꞌ, ampunun doꞌ sila batan yaꞌ tasayu da bong oy pabuwat da.”

Kuwan ga sundalu ndooy, lay pinagsarī-sarī meꞌ da pakayan si Isa, boꞌ pinagkimbuan meꞌ da bong mamooy sukuꞌ ni dangan.

³⁵Na baanan jama siꞌ tu, luu na pin ndooy nangge-nangge maimanan si Isa. Boꞌ luu du ndooy siga pa-mmean Yahudi ngaludjum iya, yuk da, “Bay baw ya katabang jama, subay siꞌ tabang na du dī na bong tud mawjud iya na Almasi ma bay pineneꞌ meꞌ Tuhan magsultan.”

³⁶Kuwan siga sundalu pun, buwat iya du kalabbiyan. Bbuwatan da nongan iya tubaꞌ anggul bahal nohoꞌ ininum, ³⁷maka yuk da, “Bong mawjud kau sultan bangsa Yahudi, tabangun teꞌ dī nu.”

³⁸Na pajataꞌ man takōk si Isa luu papan bay llansang, maka luu ka suwat na. Batsahan na, “Ituu itu Sultan bangsa Yahudi.”

³⁹Na disu mundu looy siꞌ ma bay nilansang haboyan si Isa, lay du bay mmeꞌ-mmeꞌ ngaludjum iya. Yuk na, “Baꞌ-bāꞌ nu, kau na Almasi. Bong mawjud, paddusan teꞌ dī nu sampay na kami!”

⁴⁰Sugaꞌ ilooy baw disu, lay naggong soheꞌ na, yuk na, “Uy, subay ko tawu pa Tuhan. Saliꞌ-saliꞌ du bina kitabi bay kalabuan hukuman kapatoy. ⁴¹Kita itu pataꞌ pinapatoy sabap tawop ka dusa ta. Boꞌ iya ina yaꞌ dusahan.” ⁴²Pag-anu siꞌ yuk na, “Tuwan Isa, intomun sa ku la pag taabut nu mintu magsultan.”

⁴³Pag tampung si Isa niiya, “Baan ta ko banahan, llaw tuu du basta dambuwaꞌ du sina ko ka aku njawom patannaan ayad ma yaꞌ luu sibuꞌ sabanding na.”

Kapatoy si Isa

(Matiyu 27.45-56; Malkus 15.33-41; Yahiya 19.28-30)

⁴⁴Na pag taabut tangngaꞌ llaw, ngalindom na sikaliput lahat ngabut sampay lisag tallu kohap. ⁴⁵Tud yaꞌ na pōꞌ sinag mataallaw. Maka ndooy ni langga mehe sarunduun du salik duwa kultina kapa ma nallang Bilik Pinakasutsiꞌ ka Bilik Sutsiꞌ. ⁴⁶Pag-anu, lay na baw si Isa ngingan pahaddo, yuk na, “Maꞌ, pa-ntan ku na ningkau nyawa ku.” Na paddus na pin si Isa halling meꞌ looy siꞌ, ilooy ma makkat du ya.

⁴⁷Na pag takita kapitan sundalu bangsa Rom meꞌ looy bay kadari si Isa, kapamudji na ga ya Tuhan, maka yuk na, “Tud bana du la lalla tuu yaꞌ magdusa.” ⁴⁸Sampay ga baanan jama ma bay kumpo-kumpo ndooy, pag takita da mimon ma bay katuwaꞌ ni si Isa, tud bay sarī parasahan da. Dari lān da moleꞌ, bbuwatan da nugtug dakan da tandaꞌ ehe dukka da. ⁴⁹Kuwan siga bagay si Isa sampay karandahan ma ndang bay pahaboy niiya lakka man Jalil, maiman na pin man katāhan.

Si Isa kinubu

(Matiyu 27.57-61; Malkus 15.42-47; Yahiya 19.38-42)

^50-51Na ndooy siꞌ, luu disu lalla inawnan si Yusup man daira inawnan Aramatiya ndooy ni Yahudiya. Iya ilay jama mahap maka intong. Maka ndang ngagad ya ni pamarinta Tuhan pinatangge. Iya ilay disu pa-mmean ni baanan kapakihan ma bay ngahukum si Isa. Sugaꞌ ndang yaꞌ ya dambuwaꞌ pamiki ka siga soheꞌ na ma bay nohoꞌ si Isa pinapatoy.

⁵²Na lay jaꞌ siꞌ matoy si Isa, lay pilay si Yusup pa mman Gubnul Pilatu muhunan mayat si Isa kinubu. ⁵³Pagka lay kuhi gubnul, lay na paduwai si Yusup mayat si Isa boꞌ tinungkus ka kuku poteꞌ. Pag-anu, boꞌ na tinampat ni kubu ma bahau jaꞌ bay pinabuwat ni battisan pampang. ⁵⁴Na llaw looy ilay siꞌ Jumaat, yana llaw man bangsa Yahudi manyap sabap pag sumaddop llaw yana panagnaan Llaw Pahali.

⁵⁵Na kuwan karandahan looy siꞌ ma bay ngahaboyan si Isa lakka man Jalil, lay patuhut ni ga si Yusup. Dari lay takita da kubu looy man mayat si Isa tinampat. ⁵⁶Pag-anu, lay na pabeleng ga karandahan looy siꞌ pa daira boꞌ da manyap insallan hamut ka uliꞌ halliꞌ man ngintu mayat si Isa. Sugaꞌ yaꞌ na luu dapat da pabeleng pa kubu deꞌ-dēꞌ batan taabut na sila meꞌ Llaw Pahali. Dari lay na du sila pahali man da ngikut saraꞌ agama da.

Si Isa pinakallum

(Matiyu 28.1-10; Malkus 16.1-8; Yahiya 20.1-10)

¹Na paddus jaꞌ siꞌ Llaw Pahali, sayu alab lagi ni llaw Ahad, lay na ga karandahan looy siꞌ pilay pa kubu si Isa. Maka luu na du bay boo da uliꞌ looy ka insallan hamut ma ndang lay na panyap da halliꞌ man ngintu mayat na. ²Tapit jaꞌ siꞌ sila, ndaꞌ da, ndang lay na lligiran batu mehe man bay nambo behe kubu looy. ³Dari lay sila paasok, sugaꞌ pag ndaꞌ da, yaꞌ na luu mayat Papuꞌ Isa.

⁴Sasang da papiha-piha bong ongoy meꞌ looy, sarunduun du tulun duwa lalla nangge ni bihing da nahayaꞌ na pamakoy da. ⁵Ni katawu ga danda looy baw siꞌ tu, lay na ga sila magti sujud. Pag-anu, yuk siga lalla looy, “Ongoy doꞌ kam ina miha jama llum ni tampat jama matoy? ⁶Yaꞌ na sina ya luu ntuu. Lay na pinakallum. Ongoy, yaꞌ na kina taintom bi bay halling na ningkaam jaman bi lagi ni Jalil? ⁷Saꞌ ba, ndang bay ya halling, talpaksaꞌ Anak Manusiyaꞌ pina-ntan pa jawom komkoman ga jama maat, boꞌ na pinapatoy llansang taꞌ tehang? Sugaꞌ pag taabut ni katallu ngallaw, llum du ya pabalik.”

⁸Pag-anu, ilooy ma taintom da na bay bitsala si Isa. ⁹Dari siꞌ, magti du sila pabeleng pa daira boꞌ da nuntutan siga rasul si Isa sikasapu-dambuwaꞌ ka siga soheꞌ da mimon bay tasakup da. ¹⁰Ilooy siꞌ ma bay nuntut yana ga si Mariyam man Magdala, si Jowanna, si Mariyam, yana nneꞌ si Yaꞌkub, maka luu gi kasohean karandahan bay soheꞌ da pilay pa kubu. ¹¹Sugaꞌ siga rasul si Isa baw siꞌ tu yaꞌ pitsayaꞌ ni bitsala da. Kanna da mitsala jaꞌ sila manunsāp. ¹²Sugaꞌ kuwan si Pitel baw, pag takale na bitsala da, magti nangge boꞌ na sonse pilay pa kubu. Takka ndooy, magti ya pakokoꞌ ngandaꞌ pa jawom, sugaꞌ isu-isu tungkus sa takita na tamban ndooy. Dari lay na ya lakka maka papiha-piha na pin ya bong ongoy bay meꞌ looy.

Si Isa nammuhan mulit na duwa lān da pa Emeyas

(Malkus 16.12-13)

¹³Na ni llaw looy du siꞌ, luu duwa mulit si Isa lay lumān song pilay pa disu kawum inawnan Emeyas, kira ga sapū batu lawak na man Jerusalem. ¹⁴Sasang da siꞌ lumān, binitsala na pin meꞌ da mimon bay kahalan si Isa. ¹⁵Mindangoy ko, luu na patuhut ninsila disu lalla sampay lay na pahaboy ninsila. Na ilooy ilay siꞌ yana si Isa na mismu ¹⁶sugaꞌ yaꞌ gi sila pinadari meꞌ Tuhan ngila iya.

¹⁷Yuk si Isa ninsila, “Oy siꞌ tu la pagbitsalahan bi satahaꞌ-tahaꞌ lān?” Dari lay sila patagong lumān, boꞌ tumatandaꞌ na ni bantuk luwa da tud susa sila. ¹⁸Yuk disu ninsila ma inawnan si Kelopas, “Kira ku njawom mimon manusiyaꞌ ma lay na bahuklud pa Jerusalem sasang paballangan Ngalingkaꞌ, marean ta isu-isu kau du masi awam ni hāl ma bahau jaꞌ bay magkadarihan ni lahat tuu.”

¹⁹Yuk si Isa, “Na oy baw lay siꞌ?”

Yuk da, “Pasal si Isa bilay, lalla man Nasaret. Iya ilay nabi mehe ni mata Tuhan sampay na ni manusiyaꞌ, tumatandaꞌ ni tōꞌ na ka ni kawasa na mōꞌ jinisan pabuwatan kahaylan-haylan. ²⁰Sugaꞌ lay gi ya pina-ntan meꞌ siga imam langkaw ka ga pa-mmean tabi kasohean pa mman gubnul nohoꞌ binotangan hukuman kapatoy. Dari lay na ga ya llansang taꞌ tehang sampay lay na matoy. ²¹Na kami ilay siꞌ, holat kami, iya na Almasi ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan maddusan bangsa tabi Israil man komkoman siga banta tabi. Sugaꞌ lay na ya matoy, boꞌ ituu na situ ni katallu ngallaw na. ²²Sugaꞌ nsiniꞌ luu habal kahaylan-haylan. Luu kasohean karandahan ni baanan kami bay pilay pa kubu si Isa sayu alab lagi. ²³Sugaꞌ takka ndooy, pag ndaꞌ da, yaꞌ na luu mayat na. Pamāꞌ da, lay gi sila tinammuhan meꞌ siga malaikat mahati sila lay na konoꞌ llum si Isa pabalik. ²⁴Dari siꞌ, luu gi kasohean ni baanan kami bay du pilay pa kubu looy. Takka jaꞌ siꞌ sila, ndaꞌ da, mawjud du bana bay tuntut ga danda looy siꞌ. Tud yaꞌ na du luu mayat na ndooy.”

²⁵Dari yuk si Isa ninsila, “Uy kaam tu, ongoy kam yaꞌ kahati? Ongoy kam kaawran pitsayaꞌ ni siga tunaꞌ kanabi-nabihan pasal Almasi? ²⁶Saꞌ ba, njawom kitab da, Almasi subay doꞌ duhuꞌ lumingkaꞌ njawom jinisan kamalasahiyan boꞌ na koleꞌ kabantugan saꞌ alang-alang?” ²⁷Pag-anu, lay gi pinassaꞌ meꞌ si Isa ninsila hatiyan siga suwat njawom kitab ma tuwaꞌ pa iya, labba man suwat Nabi Musa sampay mimon suwat kanabi-nabihan kasohean.

²⁸Na tapit jaꞌ siꞌ sila pa kawum ma tiniluꞌ meꞌ da, kuwan si Isa baw, meꞌ bantuk luu gi palanan lanjahan na. ²⁹Sugaꞌ lay doꞌ ya bitsalahan da nohoꞌ pahantiꞌ mman da dambahangi sabap song sangom na lahat. Dari siꞌ, lay na ya mmeꞌ pa lumaꞌ mman da.

³⁰Na pag tingkōꞌ da mangan, lay si Isa ngaddoꞌ tinapay boꞌ pinagsukuhan meꞌ na pa Tuhan. Pag lupus, pinong-pōng na baw meꞌ na boꞌ sinongan pa mman da. ³¹Pag-anu, ilooy ma pinabalik na pangandaan da sampay takila da na si Isa. Sugaꞌ yaꞌ gi san luu bay tapahalling da oy maka oy na, sarunduun du lay ya lanyap. ³²Dari yuk da, “Uy la, Papuꞌ Isa bilay siꞌ hati! Sangkon du bilay lān tabi siꞌ pitu, lay baleyang atay ta sasang na mitsala ningkita sampay massaꞌ hatiyan siga suwat njawom kitab.”

³³Dari siꞌ, magti sila pabeleng pa Jerusalem. Takka ndooy, lay na tatammu da siga mulit si Isa sikasapu-dambuwaꞌ ka ga soheꞌ da kumpo-kumpo. ³⁴Yuk siga ilooy siꞌ ma bay kumpo-kumpo ni lalla looy ma duwa, “Tud mawjud du la Papuꞌ llum na pabalik, boꞌ lay gi siꞌ ya nammuhan si Saymon!”

³⁵Pag-anu, lay na baw ga lalla looy siꞌ ma duwa nuntutan sila ni hāl meꞌ da bay tinammuhan meꞌ si Isa lān da pa Emeyas. Maka yuk da sakayi tasayu da ilooy na si Isa, noy bay na ya takita da mong-mōng tinapay.

Si Isa nammuhan siga mulit na

(Matiyu 28.16-20; Malkus 16.14-18; Yahiya 20.19-23)

³⁶Sasang da masi mitsala, sarunduun du luu na si Isa nangge ni tangngaan da sambayan na halling, “Kasannangan ningkaam sikamimon.” ³⁷Kuwan sila baw siꞌ tu labbasakayi, tud bay kahimattaan sampay sinawan na ga batan kanna da ngita sila tubangkit.

³⁸Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Ongoy na pin doꞌ tu gundalaꞌ pamiki bi? Ongoy taggahaꞌ hawal-hawalan na pin kam itu na ku llum pabalik? ³⁹Ndaun bi teꞌ limpaꞌ lansang ni battis-tangan ku. Tud aku na situ. Purutun bi teꞌ ku mari tatantu bi na saꞌ ku tubangkit. Tubangkit bina yaꞌ luu towang na atawa isi na. Boꞌ niyaku itu, luu. Itu na du takita bi.”

⁴⁰Pag lupus na halling meꞌ looy, lay na sila pakitahan na ga battis-tangan na. ⁴¹Sugaꞌ minsan sila gāk banahan, masi sila kaawran pitsayaꞌ batan landuꞌ ehe jayip da. Dari supaya pitsayaꞌ na sila banahan, ilooy ma nilaw na si Isa, yuk na, “Luu takakan-kakan tabi ntuu?” ⁴²Dari siꞌ, lay na ya sinongan daying bay tinunu. ⁴³Luu jaꞌ siꞌ, lay na kakan na ni pag-awpan da sikamimon.

⁴⁴Pag lupus, yuk na, “Bay waktu tabi dambuwaꞌ, ndang bay kam baan ku meꞌ tuu: Saꞌ ba, yuk ku, mimon ma bay sinuwatan meꞌ Nabi Musa ka ga kanabi-nabihan ilooy kasohean sampay na njawom Kitab Jabul pasal aku talpaksaꞌ binakbul jaꞌ?” ⁴⁵Dari siꞌ, supaya tahati da na banahan, meka na suwat pasal iya njawom kitab lay passaꞌ na hatiyan na ninsila. ⁴⁶Maka lay gi ya maintoman sila tunaꞌ njawom kitab, ilooy ma yuk na, “Almasi ina talpaksaꞌ lumingkaꞌ njawom kabinsanaan sampay pinapatoy, sugaꞌ pinakallum du ya ni katallu ngallaw.” ⁴⁷Maka yuk si Isa, “Luu gi bay sinuwatan subay pinasaplag umanat mahap pasal Almasi ni mimon kabangsa-bangsahan nagnaꞌ mantuu ni Jerusalem. Subay jama binaan bong tawbatan da dusa da maka pitsayaꞌ ni Almasi, malaingkan inampun na sila meꞌ Tuhan.

⁴⁸“Na kaam ina, lay na bay tasakup bi mimon bay kadarihan ku. Sangkon pasaplagun bi na ni manusiyaꞌ. ⁴⁹Yaꞌ na du sina hallom, papitu ku sa Rū Sutsiꞌ ma bay njanjiꞌ meꞌ Mmaꞌ ku pa mman bi. Ngagad jaꞌ kam ni daira tuu ngkod-ngkoran yaꞌ gi kam bay pinatannaan kawasa man sulgaꞌ meꞌ Rū Sutsiꞌ.”

Si Isa inangkat pa sulgaꞌ

(Malkus 16.19-20; Salsila siga Rasul 1.9-11)

⁵⁰Pus meꞌ looy, lay na sila binoo meꞌ si Isa lumān pa Betani. Takka ndooy, lay angkat na tangan na nupaatan sila. ⁵¹Sasang na masi nupaatan sila, lay na ya inangkat pa sulgaꞌ.

⁵²Pag-anu, ilooy ma lay sila numba iya, boꞌ da pabeleng pa Jerusalem njawom kagakan mehe. ⁵³Maka llaw pa dangallaw luu sila ni langga mehe mudji Tuhan.