Umanat mahap pasal si Isa Almasi bay sinuwatan meꞌ si

Yahiya

Pahati

Si Yahiya ilay yana disu mulit bay tabeꞌ ni ilooy ma sikasapu-duwa bay peneꞌ si Isa binuwat siga rasul na. Jaman si Yahiya yaꞌ gi bay mmeꞌ ni si Isa, padidilawut ya. Iya ka danganakan na si Yaꞌkub bay mmeꞌ ni si Isa ngalataan lahat masaplag pasal pamarinta Tuhan. Dari lay tasakup na mimon bay pabuwat si Isa sampay mimon tōꞌ na. Lagiꞌ na, bay du ya ngita si Isa llum pabalik pus na bay pinapatoy.

Bāꞌ si Yahiya ngkon na bay nuwat kitab tuu supaya pitsayaꞌ na manusiyaꞌ si Isa yana Anak Tuhan, maka supaya sila koleꞌ kaallum bahau(Pahati) Bong jama nawbat ka pitsayaꞌ si Isa bay muwasan dusa da, malaingkan koleꞌ sila kaallum bahau. Hati na, pinaasokan sila Rū Sutsiꞌ, yana Rū Tuhan. Maka inaku na sila meꞌ Tuhan anak na ka sukuꞌ na, sampay sampulnaꞌ na nyawa da saumu-umu sabap meꞌ da tibuuk na ka si Isa Almasi. Maka ginaosan sila meꞌ Rū Sutsiꞌ buwat kahandak Tuhan ka nikutan napsu da ma maat. (ndaun Yahiya 20.31).

Ni juran duwa pa juran sapu-duwa luu salsila pasal pituꞌ pabuwatan kahaylan-haylan bay pabuwat si Isa man tabi toon tud mattan iya lakka man Tuhan.

Ni jawom kitab tuu si Yahiya māꞌ si Isa yana Almasi, hati na, ilooy ma bay tinunaꞌ meꞌ kanabi-nabihan magsultan saumu.

Luu du ni kitab tuu si Isa maan siga mulit na pasal gantiꞌ na song pinatakka meꞌ Tuhan pa mman da, yana Rū Sutsiꞌ ma ginalla Tukang Nabang. Iya na pasīng magpandoyan sila pasal mimon ma subay katoonan da sampay maintoman sila mimon ma bay bitsala si Isa ninsila (ndaun Yahiya 14.26).

Ni jawom kitab tuu, luu gi ayat tanyag ni sikaliput junyaꞌ, yana ayat sapu-nnom ni juran tallu, ilooy ma yuk si Yahiya, “Biddaꞌ na sina ehe aseꞌ Tuhan ni manusiyaꞌ. Sangkon lay na pinaglillaꞌ meꞌ na Anak tungga na pinapatoy supaya soysoy pitsayaꞌ niiya yaꞌ na tanalkaꞌ, gam pin koleꞌ gi kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na.”

Yaꞌ tatantu ta bong sumilan kitab tuu bay sinuwatan meꞌ si Yahiya. Meꞌ kaekahan mista ga ni sallangan tallumpuꞌ-mpat taun ka nnompuꞌ-siyam taun paddus si Isa Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ.

1

YAHIYA

Si Isa yana Palman Tuhan bay dari manusiyaꞌ

1Ni panagnaan, ndang luu na Palman. Maka Palman ilay ndang wā dambuwaꞌ ka Tuhan. Boꞌ na, Palman yana Tuhan. 2Niyaꞌ gi luu junyaꞌ, ndang tibuuk Palman ka Tuhan. 3Boꞌ Palman ilay, iya na man bay mapayak mimon-mimon. Niyaꞌ gi silay luu oy maka oy na bong saꞌ Palman man bay mapayak. 4Iya ilay yana poonan kaallum, boꞌ kaallum na ina yana sūꞌ man manusiyaꞌ ngita arat-tabiat Tuhan. 5Sūꞌ looy ilay ninag na pin njawom lindom, boꞌ yaꞌ luu lindom tumanjataꞌ niiya.

6Na song hallom, luu disu lalla bay inuwakilan meꞌ Tuhan inawnan si Yahiya(1.6) Yahiya inawnan ntuu yana Yahiya ma Tukang Mandi, saꞌ ga ilooy ma bay nuwat kitab tuu.7nohoꞌ masaplagan jama pasal sūꞌ looy supaya luu na dapat mimon manusiyaꞌ pitsayaꞌ niiya. 8Meꞌ kasohean bay mista, si Yahiya na mismu sūꞌ looy, boꞌ ko ssaꞌ. Arapun iya ilay bay jaꞌ sinohoꞌ makila sūꞌ looy, 9yana sūꞌ sabanna ma pitu pa junyaꞌ marantaan pamiki manusiyaꞌ. 10Sūꞌ looy ilay yana Palman man Tuhan bay mapayak junyaꞌ. Salla na, san ya bay pitu pa junyaꞌ, yaꞌ san tasayu jama bong soy ya. 11Iya ilay bay lahil ni lahat bangsa ma bay peneꞌ na lagi sukuꞌ na, sugaꞌ yaꞌ du ya bay hinasi meꞌ da. 12Sugaꞌ sagannap ma bay ngahasi iya maka pitsayaꞌ niiya, lay buwanan na kapatut dari anak Tuhan. 13Sugaꞌ sila ilay bay dari anak Tuhan, saꞌ meꞌ karuha anak manusiyaꞌ bay pinamaddihan, batan saꞌ man pabuwatan manusiyaꞌ, arapun sila ilay bay dari anak Tuhan man sabapan pabuwatan Tuhan.

14Na Palman ilay bay dari manusiyaꞌ sampay lay gi pingkaꞌ magdambuwaꞌ ka kami. Biddaꞌ na ehe aseꞌ na maka bana sadjaꞌ mimon bitsala na. Kami mismu bay kasakup ehe kaayaran na, yana kaayaran Anak tungga ma bay pitu lakka man Mmaꞌ na Tuhan.

15Iya na silay ilooy ma bay binitsala meꞌ si Yahiya jaman na bay mandi jama. Jaman looy siꞌ, lay si Yahiya ngahowap masaplag pasal iya, yuk na, “Ituu na situ ilooy ma bay bāꞌ ku pasunuꞌ man aku. Sugaꞌ ni sabana na, duhuꞌ gi silay ya man aku sabap yaꞌ gi ku bay pinamaddihan, ndang luu na ya.”

16Na sabap biddaꞌ na ehe aseꞌ Anak Tuhan, tinggi-maninggi na supaat bay takoleꞌ tabi sikamimon ma pitsayaꞌ niiya. 17Maruhuꞌ, bay pamuwan Tuhan yana saraꞌ ma bay pinasampay meꞌ Nabi Musa. Pag batnaa, ilooy na baw pamuwan na yana aseꞌ ka kabanahan pinasampay meꞌ si Isa Almasi. 18Na inawnan Tuhan, yaꞌ bay pingkaꞌ takita leꞌ manusiyaꞌ. Sugaꞌ lay na baw ya pinalahil ningkitabi meꞌ Anak tungga na, yana Tuhan du ma tattap njawom atay Mmaꞌ na.

Si Yahiya ma Tukang Mandi mitsala pasal Almasi

(Matiyu 3.1-12; Malkus 1.1-8; Lukas 3.1-18)

19Na hallom maka hallom na, lay taaka meꞌ siga pa-mmean Yahudi ndooy ni Jerusalem pasal pabuwatan si Yahiya mandi jama. Dari lay sila nawag siga imam ka ga panubuꞌ si Libay kasohean,(1.19a) Si Libay ilay anak Nabi Yaꞌkub. Panohoan Tuhan ni Nabi Musa isu-isu siga panubuꞌ si Libay dari tukang ngantanan langga bangsa Yahudi. boꞌ da sinohoꞌ pilay nilaw bong iya na Almasi(1.19b) Hatiyan Almasi, ilooy ma bay inuwakilan meꞌ Tuhan magsultan. Katakka na ndang bay tinunaꞌ meꞌ kanabi-nabihan njawom kitab. Njawom tunaꞌ da, Almasi yana disu panubuꞌ Sultan Daud maka pinamaddihan ni Betlehem. Pag takka na, labbos na kawasa mimon banta sukuꞌ na. Maka pamarinta na yaꞌ luu katapusan na. Sangkon lay ya bay inagad meꞌ mimon bangsa Yahudi. atawa ssaꞌ gi. 20Dari pag tilaw da, yaꞌ na ya bay paalang, magti yuk na, “Saꞌ situ aku Almasi.”

21Yuk da na baw, “Bong ko saꞌ Almasi, soy baw ina ko? Kau na kina Nabi Eliyas?”(1.21a) Jaman si Yahiya magpamandi jama, kuwan bangsa Yahudi, masi ngagad katakka Almasi. Njawom kitab Yahudi ndang luu bay tinunaꞌ duhuꞌ Nabi Eliyas pōꞌ manyap ni katakka Almasi (ndaun Kitab Nabi Malakay 4.5-6). Dari sabapan tunaꞌ looy njawom kitab, honaꞌ-honaꞌ kasohean Yahudi, bong si Yahiya saꞌ gi Almasi, mareꞌ iya na Nabi Eliyas.

Iya tampung na, “Ssaꞌ du ba.”

Tilaw da, “Bong meꞌ naa, soy tu ko la? Kau na kina nabi looy ma pinag-agad meꞌ bangsa tabi?”(1.21b) Ni awwal jaman, Nabi Musa bay nunaꞌ luu gi disu nabi meꞌ iya du pinatakka meꞌ Tuhan ni sinōng, meꞌ iya du turunan bangsa Yahudi. Pag takka na, subay ya inasip meꞌ da (ndaun Kitab Tawrat, Duteronomi 18.15).

Iya tampung si Yahiya, “Ssaꞌ du ba.”

22“Hati,” yuk da, “soy baw ko la? Baan nu na ba kami bong soy ko mari luu tapamāꞌ kami ni ga jama ma bay nohoꞌ kami. Oy tapamāꞌ nu pasal dī nu?”

23Pag tampung si Yahiya, “Aku na situ jama ma bay inawnan meꞌ Nabi Isaya bay jaman na nunaꞌ njawom kitab, yuk na, ‘Luu sina mintu lalla ngahowap masaplagan jama ni lahat lau-lau. Yuk na ina mintu, Paintongun bi na lān ni katakka Papuꞌ.’ ”(1.23) Hati na, nohoꞌ sila nawbatan dusa da mari sila saddiya na mmeꞌ ni Papuꞌ pag takka na (ndaun Kitab Nabi Isaya 40.3).

24Na ni baanan looy siꞌ ma bay sinohoꞌ, luu du bay lamud siga guru ni palhimpunan Parisi.(1.24) Siga Parisi yana disu palhimpunan guru langkaw ma basag mogbogan saraꞌ Nabi Musa.25Dari yuk da, “Bong ko saꞌ Almasi atawa Nabi Eliyas atawa nabi looy ma pinag-agad, ongoy baw ko taggahaꞌ mandi jama?”

26-27Iya tampung si Yahiya, “Ngkon ku itu mandi jama ka boheꞌ supaya sila saddiya ni katakka ilooy ma pasunuꞌ niyaku. Boꞌ sabana na, luu na situ ya ntuu lamud ka kaam, sugaꞌ yaꞌ tasayu bi bong soy ya. Iya ilay, yaꞌ luu pangabut-ngabut ku niiya. Yaꞌ san ku tawop makkasan ingkot tumpaꞌ na.”

28Na si Yahiya ilay siꞌ bay mitsala meꞌ looy ndooy ni Betani ni dambilaꞌ Sōng Juldan mman na mandi jama.

Bili-bili Tuhan

29Pag meꞌ sumawung, takita si Yahiya na si Isa pasōng pa mman na. Dari yuk na ni baanan jama ndooy, “Alu na lalla ma ginalla Bili-bili Tuhan(1.29) Njawom saraꞌ Nabi Musa, subay bangsa Yahudi numbaliꞌ disu bili-bili taun pa taun man nambunan bay dusa da. Sugaꞌ ilooy ilay yana sipat sadjaꞌ ni pabuwatan Almasi bbos-bbos bay nongan umu na man muwasan dusa manusiyaꞌ. Dari ilooy silay ngkon si Yahiya bay nganggalla si Isa “Bili-bili Tuhan.” ma muwasan dusa manusiyaꞌ. 30Iya na sina bay awnan ku ma pasunuꞌ niyaku. Sugaꞌ patingkat ya man aku batan yaꞌ gi ku bay pinamaddihan, ndang luu na ya. 31Aku tu maruhuꞌ, yaꞌ gi bay katoonan ku bong soy lalla ma pasunuꞌ niyaku. Sugaꞌ lay ku sinohoꞌ pitu mandi siga pagkahi ku bangsa Israil supaya sila saddiya ni lalla looy pinakila ninsila. 32-33Sibuwa ilay, yaꞌ gi katoonan ku bong soy mintu Almasi. Sugaꞌ jaman ku bay sohoꞌ Tuhan mandi jama ka boheꞌ, ndang bay na palahil na niyaku bong pooy meꞌ ku ngila Almasi. Yuk Tuhan, ‘Bong ko mintu ngita lalla tinampihan meꞌ Rū Sutsiꞌ, boꞌ yaꞌ na lakka man baran na, ilooy na silay Almasi ma mandi jama ka Rū Sutsiꞌ.’ Dari pag taabut ku bay mandi iya, lay du bana takita ku Rū Sutsiꞌ duwai man taꞌ langit meꞌ dagbos atsang, boꞌ na nampi taꞌ baran na sampay yaꞌ na bay palakka. 34Boꞌ na, pagka tud lay na du bay takita ku meꞌ looy, ituu situ man ku kabāꞌ na basta tud mawjud du lalla looy Anak Tuhan.”

Siga mulit ma bay duhuꞌ-duhuꞌ mmeꞌ ni si Isa

35Pag meꞌ sumawung, luu na baw balik si Yahiya ndooy ni bihing Sōng Juldan. Maka luu du ndooy duwa mulit na. 36Pag-anu siꞌ, takita si Yahiya na baw si Isa pingkaꞌ. Dari yuk na ni ga mulit na, “Ndaun bi ba, alay na lalla ma ginalla Bili-bili Tuhan.” 37Pag takale jaꞌ meꞌ siga mulit na halling na, ilooy ma lay na baw sila patuhut ni si Isa. 38Pag teleꞌ si Isa, takita na na sila patuhut niiya. Dari yuk na, “Marean ta luu maksud bi niyaku.”

Pag tampung da, “Niyaꞌ ba Tuwan Guru, arapun tilaw kami jaꞌ bong ninggai mman nu tamban.”

39Iya halling si Isa, “Tu kam bi na doꞌ ba, boꞌ bi sa pakitahan ku.” Dari lay du sila mmeꞌ niiya sampay lay na du takita da lumaꞌ man na pahantiꞌ. Maka lay na doꞌ sila ndooy mman na labba man ga lisag mpat kohap sampay kasangoman na ga sila.

40Na awon disu ninsila ma bay patuhut ni si Isa yana si Andru, danganakan si Saymon Pitel. 41Dari pag poleꞌ si Andru, lay doꞌ piha na danganakan na si Saymon. Pag tatammu na, yuk na, “Luu na la takka Almasi! Boꞌ lay gi kami sitammu ka iya!” (Hatiyan Almasi, ilooy ma bay inuwakilan meꞌ Tuhan magsultan saumu-umu.)

42Pag-anu, lay na boo na si Saymon pa mman si Isa. Pag takita ya meꞌ si Isa, yuk na, “Kau na bitu hati si Saymon, anak si Yahiya.(1.42) Yahiya tuu saꞌ situ Yahiya ma Tukang Mandi. Damikiyan saꞌ du Yahiya ma bay nuwat kitab tuu. Sugaꞌ batnaa, awnan ta na ko si Sipas.” (Ni pallun Yahudi hatiyan Sipas sibuꞌ du ka hatiyan Pitel ni pallun Greek. Hatiyan da sikaduwa yana “batu.”)

Si Pilip ka si Natanyel mmeꞌ ni si Isa

43-44Pag meꞌ sumawung, doman na baw si Isa pilay pa Jalil. Takka ndooy siꞌ, lay ya sitammu ka disu lalla inawnan si Pilip, jama Betsayda, yana kawum mman ga si Andru ka si Pitel. Dari yuk si Isa niiya, “Tu ko, mmeꞌ na ko niyaku.” Dari lay du ya mmeꞌ.

45Na yaꞌ gi siꞌ sila bay lakka mandooy, lay doꞌ si Pilip miha bagay na si Natanyel. Pag tatammu na, yuk na, “Lay kami la sitammu ka lalla looy ma bay tinunaꞌ meꞌ Nabi Musa ka ga kanabi-nabihan njawom kitab. Awon na hati si Isa, lalla man Nasaret, anak si Yusup.”

46Yuk si Natanyel baw siꞌ tu, “Hidjab na ko ba. Yaꞌ baw bilay la luu oy maka oy na mahap pōꞌ man Nasaret!”

Yuk si Pilip siꞌ tu, “Ē, sūng ta na doꞌ ba. Pakitahan ta na doꞌ ko.”

47Pag ndaꞌ si Isa luu na si Natanyel pasōng pa mman na, yuk na, “Atu na disu lalla tud pulnaꞌ bangsa Israil, yaꞌ pandoy ngandustaꞌ.”

48Yuk si Natanyel, “Uy la, pooy meꞌ nu kakila aku?”

Pag tampung si Isa, “Niyaꞌ gi ko siꞌ bay linganan si Pilip, ndang bay na siꞌ ko takita ku pasindung ni poon igira.”

49Pag tabista si Natanyel talus si Isa, ilooy ma yuk na, “Tuwan Guru, tud bana-bana du bitu la kau na Anak Tuhan, sultan bangsa kami Israil!”

50-51Yuk si Isa baw siꞌ tu, “Hati, ilooy na man nu pitsayaꞌ sat ku siꞌ bay māꞌ lay ko takita ku pasindung ni poon igira? Baan ta ko banahan, ngita gi sina ko mintu siga pakaradjaan kahaylan-haylan labi man inaa. Batan takita bi du sina mintu langit bukaꞌ sampay siga malaikat magduwai-dutai(1.50-51a) Marean ta maksud si Isa bay mitsala meꞌ looy man na maintoman sila pasal bay upihan Nabi Yaꞌkub ni awwal jaman. Njawom upihan na, bay ya ngita haron pa sulgaꞌ man siga malaikat Tuhan magduwai-dutai. Na haron looy ilay yana sipat ni si Isa sabap iya lān pa Tuhan. Kuwan siga malaikat, yana sipat ni jinisan supaat ma takka ni manusiyaꞌ basta sila tibuuk ka si Isa. Ndaun Panagnaan ni Awwal Jaman 28.12. njataꞌ ku, yana Anak Manusiyaꞌ.”(1.50-51b) Papuꞌ Isa nganggalla dī na Anak Manusiyaꞌ sabap minsan ya Anak Tuhan lakka man sulgaꞌ, lay baw ya dari manusiyaꞌ. Pamāꞌ kitab Nabi Danyel ni juran 7 ayat 13-14, Anak Manusiyaꞌ yana disu lalla lakka man Tuhan ma bay binuwanan kapatut magsultan ni mimon manusiyaꞌ. Pamarinta na natas saumu-umu maka sinumba ya meꞌ mimon bangsa.

2

Si Isa madari boheꞌ pa tubaꞌ anggul

1Pag lay jaꞌ pingkaꞌ duwa ngallaw, luu na baw ngawin ni kawum inawnan Kana ndooy ni Jalil. Nneꞌ si Isa pun luu du ndooy. 2Ga si Isa pun ka ga mulit na, lay du bay kinaddoꞌ. 3Dari yaꞌ gi lupus paballangan looy, lay na katis tubaꞌ anggul da. Pag ndaꞌ nneꞌ si Isa meꞌ looy, yuk na ni si Isa, “Yaꞌ na bitu luu tubaꞌ anggul da.”

4Sugaꞌ yuk si Isa niiya, “Sinneꞌ baw tu, oy doꞌ ina lamud ta nnaa? Saꞌ gi bitu ituu waktu ku.”

5Pag-anu siꞌ, yuk nneꞌ na ni siga tukang motang ndooy, “Bong ya nohoꞌ kaam, asipun bi jaꞌ, ha?”

6Na ndooy siꞌ, luu nnom poga mehe man ngannaꞌ boheꞌ halliꞌ man siga Yahudi ngikut arat agama da nutsiꞌ tangan da. Njawom disu poga kira-kira ngisi ga dahatus liter.

7Pag-anu, yuk si Isa ni siga tukang motang ndooy, “Pannoan bi doꞌ siga poga naa ka boheꞌ.” Na pannoꞌ jaꞌ siꞌ banahan sikamimon, 8yuk si Isa na baw ninsila, “Nganggayung doꞌ kam boꞌ boonun bi pa mman tukang magpandoy ni pangawinan tuu mari takindahan na.” Lai jaꞌ siꞌ boo da, 9lay na kindahan lalla looy ma tukang magpandoy. Na kuwan boheꞌ looy siꞌ, lay na hati dari tubaꞌ anggul, sugaꞌ yaꞌ gi bay tasayu leꞌ tukang magpandoy bong pooy hāl-hiwal na. Ilooy du bay kasayu, siga tukang motang ma bay nganggayung. Dari pagka tud mahap lassa tubaꞌ anggul looy, kuwan tukang magpandoy, lay magti ngalinganan pangantin ma lalla pa bihing na, 10boꞌ na halling niiya, “Pooy tu la, Nges? Jama mimon, bong mainum, pinaduhuꞌ doꞌ tubaꞌ anggul ma mahap banahan. Noy jama yaꞌ na kasilang lassa na sabap meka na bay inum da, boꞌ pinōꞌ ilooy ma kulang ayad na. Boꞌ kau baw tu, sarī. Noy batnaa na bohoꞌ nu mōꞌ ilooy ma mahap banahan.”

11Na ilooy siꞌ ma bay pabuwat si Isa ndooy ni kawum Kana ni Jalil, yana pabuwatan sibuwa kahaylan-haylan man na bay makita ehe kawasa Tuhan njataꞌ na. Dari sabap meꞌ looy, magsasōng na meꞌ siga mulit na pitsayaꞌ niiya.

12Paddus meꞌ looy siꞌ, lay na baw ga si Isa palūd pa Kapelniyum ka ga nneꞌ na, ga danganakan na ma lalla sampay ga mulit na. Pag-anu siꞌ, lay doꞌ sila pahantiꞌ ndooy daka dangoy ngallaw du.

Si Isa malakka siga padadagang man langga mehe

(Matiyu 21.12-13; Malkus 11.15-17; Lukas 19.45-46)

13Na pagka tapit na paballangan bangsa Yahudi inawnan Ngalingkaꞌ(2.13) Paballangan tuu yana pangintoman ni waktu siga Yahudi bay tinabang meꞌ Tuhan pōꞌ man Ejip ni bay jaman Nabi Musa. Jaman looy ilay siꞌ, bangsa Yahudi bay pinahata meꞌ bangsa Ejip. Dari disu sangom, luu disu malaikat lakka man Tuhan bay mapatoy mimon anak lalla ma siyaka ni sikaliput Ejip. Ilooy du yaꞌ bay kapatoyan, siga Yahudi ma bay ngasip ni sohoꞌ Nabi Musa ngannaꞌ lahaꞌ bili-bili ni siga papagan lawang da. Dari pag takita malaikat looy lahaꞌ bili-bili ni lawang lumaꞌ da, lay jaꞌ lingkaan na. Sangkon luu inawnan paballangan Ngalingkaꞌ (ndaun Kalakka 12:1-39). lay na ga si Isa patukad pa Jerusalem mmeꞌ ballang. 14Takka ndooy, lay sila pa langga mehe. Ndooy ni haman na, luu ga jama dagangan ga sapiꞌ, bili-bili ka atsang para man ngulban. Boꞌ luu gi ga tukang nambian sīn ningkōꞌ ni siga lamisahan da. 15Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy, lay ya buwat talagpiꞌ ingkot, boꞌ na ngahuka siga sapiꞌ ka ga bili-bili looy man jawom haman langga looy. Boꞌ lay gi bulikad na ga lamisahan siga tukang nambian sīn ndooy sampay lay na ga magkanatan sīn da. 16Maka yuk na ni sagannap ma dagangan atsang ndooy, “Lakkahan bi na dagangan bi labbasakayi mantuu! Daa pabuwatun bi lumaꞌ Mmaꞌ ku subay ga tabuꞌ!”

17Na sasang ga mulit si Isa siꞌ maiman, taintom da na suwat njawom kitab, ilooy ma yuk na, “Ni kaehe sēng ku ni lumaꞌ nu, meꞌ lassa api noleyab njawom atay ku.”(2.17) Kitab Jabul 69.9.

18Pus meꞌ looy, yuk kasohean Yahudi, “Ntan oy doꞌ tu meꞌ kau taggahaꞌ ilu na ga ko buwat meꞌ naa? Bong bana-bana luu kapatut nu man Tuhan, pakitahan teꞌ kami sipat kawasa na.”

19Iya tampung si Isa, “Bong itu langkat bi langga tuu, pabalik ku du situ njawom tallu ngallaw.”

20Pag tampung siga Yahudi looy, “Uy, pooy meꞌ na sikatuwaꞌ? Langga tuu bitu, mpatpuꞌ-nnom taun halloman na bay pinabuwat. Boꞌ kau baw tu, tatammu nu ga tapabalik nu njawom tallu ngallaw du!”

21Na sila siꞌ tu, yaꞌ bay tabista da ilooy ma bay awnan si Isa langga, yana baran na mismu. 22Siga mulit na pun, yaꞌ du bay kahati. Sugaꞌ pag lay jaꞌ si Isa pinakallum pabalik, taintom da na bay sambatan na. Sampay bohoꞌ da pitsayaꞌ ni tunaꞌ njawom kitab pasal Almasi pinakallum. Maka tabista da na yaꞌ du bay karapatan si Isa bay magsambatan.

23Na sasang ga si Isa ndooy ni Jerusalem mmeꞌ ni paballangan Ngalingkaꞌ, luu siga pabuwatan kahaylan-haylan bay pabuwat na. Dari meka na bay pitsayaꞌ iya na Almasi. 24Sugaꞌ san meꞌ looy, yaꞌ du baw si Isa bay mangando ninsila sabap katoonan na du tabiat manusiyaꞌ. 25San yaꞌ na ya binaan pasal tabiat da batan ndang tasayu na du bong oy njawom atay manusiyaꞌ.

3

Si Isa ka si Nikodimus

1Na ndooy siꞌ, luu disu pa-mmean siga Yahudi inawnan si Nikodimus tabeꞌ ni palhimpunan Parisi. 2Disu sangom, lay ya pilay pa mman si Isa. Takka ndooy yuk na, “Tuwan, katoonan kami kau guru lakka man Tuhan. Yaꞌ sina ko kapōꞌ siga pakaradjaan kahaylan-haylan meꞌ ilooy ma bay pabuwat nu bong yaꞌ luu kawasa Tuhan njataꞌ nu.”

3Pag halling si Isa, “Baan ta ko banahan, yaꞌ sina luu kapatabeꞌ ni pamarinta Tuhan bong yaꞌ doꞌ bay duhuꞌ pinamaddihan pabalik.”

4Yuk si Nikodimus baw siꞌ tu, “Uy, pooy gi doꞌ lay la meꞌ jama pinamaddihan pabalik katoa-toa na na? Hati, bahasa subay doꞌ ya paasok balik pa jawom kūn induꞌ na boꞌ na pōꞌ pabalik?”

5Pag tampung si Isa, “Baan ta ko banahan, yaꞌ sina jama kapatabeꞌ ni pamarinta Tuhan bong yaꞌ doꞌ duhuꞌ bay pinamaddihan meꞌ boheꞌ(3.5a) Meꞌ kaekahan mista, hatiyan pinamaddihan meꞌ boheꞌ yana waktu jama pinandi ka boheꞌ tandaꞌ da mmeꞌ ni si Isa. ka Rū Sutsiꞌ.(3.5b) Hatiyan pinamaddihan meꞌ Rū Sutsiꞌ, yana waktu Rū Sutsiꞌ pinaasok pa jawom atay jama taabut da pitsayaꞌ ni si Isa Almasi.6Batan sagannap ma pinamaddihan leꞌ manusiyaꞌ, malaingkan anak manusiyaꞌ jaꞌ sila. Boꞌ ilooy ma pinamaddihan meꞌ Rū Sutsiꞌ, malaingkan anak Tuhan sila. 7Daa ko jayip ni bay halling ku siꞌ subay ko pinamaddihan pabalik. 8Meꞌ tuu karuha na. Baliyu ina niyup paninggai-paninggai karomanan na. Takale ta bahunus na maka luu takita ta usik oy-oy ma tiniyup meꞌ na, sugaꞌ yaꞌ takita ta. Yaꞌ katoonan ta bong lakka maninggai atawa pun tiluꞌ paninggai. Meꞌ naa du sina karuha Rū Sutsiꞌ maddihan manusiyaꞌ. Yaꞌ du ya takita ta, sugaꞌ takita ta ni kawul-piil bay hinalin meꞌ na ni jama ma bay pinamaddihan pabalik.”

9Tilaw si Nikodimus baw siꞌ tu, “Pooy doꞌ ina meꞌ na dari meꞌ naa?”

10Pag tampung si Isa, “Hati, kau disu guru langkaw ni bangsa Israil, yaꞌ lagi kina katoonan nu hāl meꞌ naa? 11Baan ta ko banahan, kami(3.11) Meꞌ kasohean mista, “kami” tuu tuwaꞌ pa si Isa ka si Yahiya ma Tukang Mandi. Kuwan kasohean, meꞌ da mista tuwaꞌ pa si Isa ka ga kanabi-nabihan, boꞌ kasohean mista tuwaꞌ pa si Isa ka ga mulit na. itu, yaꞌ kami mitsala hāl ma yaꞌ katoonan kami atawa pun ma yaꞌ bay tasakup kami. Salla na, yaꞌ kam pitsayaꞌ ni bitsala kami. 12Bong ina kam yaꞌ pitsayaꞌ ni bitsala ku ni hāl ma takita bi ntuu ni junyaꞌ, labi na kam yaꞌ pitsayaꞌ bong ku maan kaam hāl sulgaꞌ ma yaꞌ takita bi. 13Boꞌ ni hāl sulgaꞌ ilay, yaꞌ luu toon sabap yaꞌ luu bay dutai pilay. Ilooy du toon aku, yana Anak Manusiyaꞌ, batan aku bay duwai lakka mandooy.”

14Maka yuk si Isa, “Bay jaman Nabi Musa ka bangsa tabi ndooy ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ, meka sila bay pinagtinduk meꞌ siga sō latsunan. Maka katoonan nu du, bbuwatan Nabi Musa, lay buwat sō tumbagaꞌ, boꞌ siniitan ni tōng tigablok. Pag-anu, boꞌ inangkat meꞌ na pa jataꞌ. Dari soysoy bay tininduk, bong sila ngahangad sō tumbagaꞌ looy, mastiꞌ kaulian jaꞌ sila.(3.14) Ndaun Kitab Tawrat, Siga Numbul 21.4-9. Damikiyan Anak Manusiyaꞌ pun, talpaksaꞌ du sina mintu inangkat taꞌ tehang ni mayran 15supaya soysoy pitsayaꞌ niiya koleꞌ kasampulnaan nyawa saumu-umu.”

Maaseꞌ Tuhan ni manusiyaꞌ

16Biddaꞌ na sina ehe aseꞌ Tuhan ni manusiyaꞌ. Sangkon lay na pinaglillaꞌ meꞌ na Anak tungga na pinapatoy supaya soysoy pitsayaꞌ niiya yaꞌ na tanalkaꞌ, gam pin koleꞌ gi kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. 17Tuhan ilay bay mapitu Anak na pa junyaꞌ, maksud na nalamat manusiyaꞌ, saꞌ ga ngalabuan sila hukuman. 18Dari sagannap ma pitsayaꞌ ni Anak na, puwas na man hukuman Tuhan. Boꞌ sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ, ndang kinamulkaan na sila sabap yaꞌ sila kuhi pitsayaꞌ ni Anak tungga Tuhan. 19Anak Tuhan ilay bay pitu pa junyaꞌ bilang sūꞌ ni manusiyaꞌ, sugaꞌ lay jaꞌ ya tikutan da. Ilooy ya katigian da njawom lindom sabap maat pabuwatan da. Sangkon kinamulkaan na sina sila. 20Manusiyaꞌ ina, sagannap ma buwat maat, ndang sinukang meꞌ da dantaꞌ. Yaꞌ sila doman pa jawom dantaꞌ taggahaꞌ tumampak kalaatan da. 21Boꞌ sagannap ma nabiat buwat kaintongan ina, ilooy karomanan da njawom dantaꞌ batan yaꞌ luu subay na pin tinapuk meꞌ da. Katoonan da sumilan-sumilan nililing siga pabuwatan da, tarang-tarang magbēꞌ jaꞌ ni kahandak Tuhan.

Bitsala si Yahiya ma Tukang Mandi pasal si Isa

22Na song hallom, lay na baw si Isa pilay ka ga mulit na pa kadilehan Yahudiya. Ndooy siꞌ, lay jaꞌ sila pahantiꞌ daka dangoy ngallaw. Maka lay gi sila mandi jama. 23Kuwan si Yahiya, lay du mandi jama ndooy ni Aynon, tapit pa Salim, sabap meka boheꞌ ndooy. Manusiyaꞌ siꞌ tu ndooy, yaꞌ na luu hantiꞌ na pilay nohoꞌ pinandi. 24(Waktu looy siꞌ, yaꞌ gi si Yahiya bay tajīl.)

25Na sasang ga si Yahiya ndooy, kasohean mulit na lay magjawap ka disu pagkahi da Yahudi pasal aturan agama da hāl meꞌ nutsiꞌ. 26Dari ilooy ma lay sila pa mman si Yahiya mangaruha. Sugaꞌ duhuꞌ yuk da niiya, “Tuwan Guru, lalla looy ma bay soheꞌ nu sitammu ndooy ni dambilaꞌ Sōng Juldan, ilooy ma bay awnan nu lakka man Tuhan, meꞌ kau na du la batnaa mandi jama. Boꞌ bahuklud na ga jama mimon pilay pa mman na nohoꞌ pinandi.”

27Tampung si Yahiya ninsila, “Yaꞌ bilay luu jama ngantanan kawasa-kapatut buwat meꞌ looy bong yaꞌ bay kabuwanan leꞌ Tuhan. 28Boꞌ aku tu, minsan kaam mismu, lay du tasaksiꞌ bi bay halling ku, saꞌ aku Almasi. Lay jaꞌ ku sinohoꞌ duhuꞌ man iya mahati pasal katakka na. 29-30Ndang katoonan ku du pag luu jaꞌ Almasi, talpaksaꞌ pasōng kabantugan na, boꞌ niyaku tu, talpaksaꞌ pakulang. Iya ilay meꞌ sapantun disu pangantin ma lalla, boꞌ sagannap ma mmeꞌ niiya meꞌ sapantun pangantin ma danda. Sangkon bong sikamimon bahuklud pa mman na, malaingkan biddaꞌ na ehe kagakan ku, batan inawnan pangantin ma danda, ndang sukuꞌ na. Boꞌ aku tu meꞌ sapantun bagay pangantin ma lalla sadjaꞌ nangge ni bihing na. Maka gāk ku pakale ni bitsala na.

31“Na Almasi ilay lakka man sulgaꞌ. Sangkon patingkat ya man sikamimon. Boꞌ kitabi itu manusiyaꞌ ma ndang ni junyaꞌ sadjaꞌ, ngkod pakaradjaan ni junyaꞌ jaꞌ du katoonan tabi. Sangkon meꞌ iya lakka man sulgaꞌ, mastiꞌ patingkat jaꞌ ya man sikamimon. 32Maka ni kapasal umanat na, binitsala meꞌ na hāl ma bay takita na maka bay takale na ndooy ni sulgaꞌ. Salla na, agon yaꞌ luu pitsayaꞌ niiya. 33Sugaꞌ soysoy baw ina pitsayaꞌ ni umanat na, malaingkan sibuꞌ du ya ka bay mangaku bana palman Tuhan. 34Batan pagka Almasi bay pinapitu meꞌ Tuhan, mastiꞌ masampay jaꞌ ya palman Tuhan. Boꞌ tumatandaꞌ du batan njataꞌ na man Tuhan bay matannaꞌ mimon kawasa Rū Sutsiꞌ. 35Biddaꞌ na sina aseꞌ Tuhan ni Anak na sampay lay na pa-ntan na mimon-mimon niiya. 36Dari soysoy ina pitsayaꞌ ni Anak na, luu na kasampulnaan nyawa na saumu-umu. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ pitsayaꞌ ni Anak Tuhan, malaingkan yaꞌ sina koleꞌ kasampulnaan nyawa sabap yaꞌ kuhi lakka mulkaꞌ Tuhan njataꞌ na.”

4

Si Isa ka danda man Samariya

1Na song hallom, lay na baw kaakahan siga Parisi meka na jama mmeꞌ ni si Isa sampay lay na du pinandi meꞌ na. Boꞌ labi gi konoꞌ eka da man ni si Yahiya. 2(Ni sabana na, saꞌ si Isa bay mandi ga jama looy, arapun siga mulit na.) 3Pag katoonan si Isa bay kaakahan siga Parisi meꞌ looy, lay na ya palakka ka ga mulit na man Yahudiya, boꞌ da pabeleng pa Jalil. 4Lān da pilay, talpaksaꞌ sila pingkaꞌ man Samariya.

5Ndooy siꞌ ni Samariya, lay na sila nakka pa bihing disu daira inawnan Saykal, tapit pa tanaꞌ ma bay ndean meꞌ Nabi Yaꞌkub ni anak na si Yusup maruhuꞌ-ruhuꞌ. 6Ndooy siꞌ, luu tagaꞌ ndang bay kinali meꞌ Nabi Yaꞌkub. Pag taabut tangngaꞌ llaw, lay doꞌ si Isa pahali-hali ndooy sabap lamma na ya bay lumān tā. 7-8Kuwan ga mulit na, lay doꞌ pilay pa jawom daira malli balanjaꞌ.

Yaꞌ hallom, luu pōꞌ disu danda bangsa Samariya nganduk boheꞌ. Dari yuk si Isa niiya, “Mmeꞌ ku la nginum.” 9Yuk danda looy baw siꞌ tu, “Hati, kau bangsa Yahudi, ongoy baw taggahaꞌ ko nohoꞌ pinainuman niyaku? Aku bitu bangsa Samariya.” Ngkon na bay halling meꞌ looy sabap bangsa Yahudi tanyag yaꞌ kuhi maglamud ka bangsa Samariya.

10Pag tampung si Isa baw siꞌ tu niiya, “Bong siꞌ ina bay tasayu nu ladjikiꞌ ma pamuwan Tuhan, maka bong siꞌ tasayu nu bong soy tu ituu ma nohoꞌ pinainuman ningkau, gam pin kau gi siꞌ bay duhuꞌ maku inuman mman ku, boꞌ nu buwanan ku boheꞌ ma llum.”(4.10) Hatiyan boheꞌ ma llum, yana Rū Sutsiꞌ ma pamuwan si Isa ni soysoy pitsayaꞌ niiya (ndaun Yahiya 7.38-39).

11Yuk danda looy baw siꞌ tu, “Tuwan, ndaꞌ ku bina yaꞌ san luu gayung nu, boꞌ lawom lagi tagaꞌ tuu. Bong siꞌ pinaamu, ninggai na baw man nu koleꞌ boheꞌ looy ma llum? 12Tagaꞌ tuu bitu bay pinusaka meꞌ Nabi Yaꞌkub ningkami. Iya mismu mag-anak-mpu sampay siga baanan hayop da lagi lay bay pingkaꞌ nginum boheꞌ tagaꞌ tuu. Ongoy, patingkat lagi ko kina man iya taggahaꞌ tabuwanan nu kami boheꞌ mas ayad lagi man boheꞌ tuu?”

13Pag tampung si Isa, “Boheꞌ tagaꞌ tuu bitu, san jama bay nginum, tohoꞌ gi du balik kallong da. 14Boꞌ boheꞌ ma pamuwan ku, bong jama bay kainum, yaꞌ na tohoꞌ kallong na pabalik. Batan boheꞌ ma pamuwan ku padari meꞌ karuha poon boheꞌ njawom atay jama. Niyaꞌ sina kuhi kumattaꞌ, boꞌ muwanan manusiyaꞌ lagi kasampulnaan nyawa saumu-umu.”

15Yuk danda looy, “Tuwan, buwanan teꞌ baw ba ku boheꞌ looy supaya ku yaꞌ na katohoan kallong pabalik. Dari yaꞌ na ku husaꞌ magbalik-balik pitu nganduk boheꞌ.”

16Yuk si Isa, “Pilay na ko. Kaddoun na doꞌ duhuꞌ lla nu, boꞌ bi pabeleng pitu.”

17Pag halling danda looy, “Yaꞌ bitu la luu lla ku.”

Yuk si Isa, “Bana du baw bilay siꞌ bay halling nu yaꞌ ko llahan. 18Batan san min lima na ko bay pingkaꞌ llahan, kuwan lalla ma soheꞌ nu dambuwaꞌ batnaa, saꞌ du lla nu. Sangkon, tud bana du bay bitsala nu.”

19Yuk danda looy, “Tuwan, bohoꞌ la tabista ku kau disu nabi. 20Pagka meꞌ naa, bong dari, luu tilaw ku ningkau. Ga kabboꞌ-bboan kami bangsa Samariya, bay man da numba Tuhan, taꞌ punu naa. Boꞌ kaam baw bangsa Yahudi, baꞌ-bāꞌ bi, subay ni Jerusalem man jama numba Tuhan. Bong kau, mamooy lay la tuwaꞌ?”

21Yuk si Isa, “Pitsayaꞌ ko Daꞌ ni bitsala ku. Yaꞌ na hallom, takka na sina mintu waktu bong jama numba Mmaꞌ tabi Tuhan, yaꞌ na puntukan bong taꞌ punu naa atawa ndooy ni Jerusalem. 22Kaam, bangsa Samariya, san ina kam numba, yaꞌ du katoonan bi Tuhan ma sumba bi. Boꞌ kami tu bangsa Yahudi, katoonan kami batan ni bangsa kami du man Tuhan bay malahil garaꞌ na nalamat manusiyaꞌ. 23Sibuwa bong jama numba, talpaksaꞌ subay sila pa tampat bay tinaat. Sugaꞌ batnaa tapit banahan na situ waktu saꞌ na meꞌ looy. Ilooy ya puntukan, basta hilas atay jama numba maka sumba da subay magbēꞌ ka kabanahan pasal Tuhan. Siga jama meꞌ looy ilay, sila na pinagpiha meꞌ Mmaꞌ tabi Tuhan numba iya. 24Tuhan ina yana rū. Luu jaꞌ sina ya nnoy-nnoy mman tabi. Sangkon meꞌ halling ku siꞌ, sagannap ma numba iya subay hilas atay da maka sumba da subay magbēꞌ ka kabanahan pasal iya.”

25Yuk danda looy baw siꞌ tu, “Katoonan ku luu du pōꞌ ni sinōng lalla ma bay inuwakilan meꞌ Tuhan magsultan saumu, yana Almasi. Pag luu jaꞌ ina ya mintu, iya sa mahatiyan kitabi mimon-mimon.”

26Sugaꞌ pag halling si Isa, “Ilooy bilay ma awnan nu Daꞌ, luu na mitsala ni awpan nu. Aku na situ.”

27Pag-anu siꞌ, ilooy ma takka na siga mulit na pabeleng. Pag ndaꞌ da luu danda soheꞌ na magbitsala, jayip sila. Sugaꞌ yaꞌ baw luu bay nawakka nilaw danda looy bong oy maksud na atawa nilaw si Isa bong oy sabap da magbitsala.

28Dari kuwan danda looy siꞌ tu, bbuwatan na lay jaꞌ mbanan na pangannaan boheꞌ na boꞌ na pabeleng pa daira. Pag takka na, yuk na ni siga jama ndooy, 29“Tu kam bi. Ndaꞌ tabi doꞌ pilay. Luu la ndooy lalla bay nunaꞌ mimon bay kadarihan ku. Batiꞌ ta iya na Almasi.” 30Dari jama man daira looy siꞌ lay na bahuklud pilay pa mman si Isa.

31Yaꞌ gi siꞌ sila takka, kuwan siga mulit si Isa, sigi-sigi ngalogos iya mangan.

32Sugaꞌ yuk na ninsila, “Luu du bitu makanan ku ma yaꞌ katoonan bi.”

33Yuk ga mulit na baw siꞌ tu padisu-padisu, “Uy la, luu kilay siꞌ bay moonan iya kinakan?”

34Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Kinakan ku bitu yana mean kahandak ilooy ma bay nohoꞌ aku pitu maka mupus pabuwatan ma bay sinukuꞌ meꞌ na niyaku. 35Sarī sambung, saꞌ ba, bong kam bay na tanom, yuk bi, ‘Pag taabut mpat buwan, ngattom na kitabi?’ Sugaꞌ baan ta kam, batnaa na situ timpu man ngattom. Ndaun bi, alu na baanan ga jama naa luꞌ pitu. Ibaratan buwaꞌ pawoy, tahak na maka tahan sa kinattom.(4.35) Hatiyan “tahan sa kinattom,” bukaꞌ na puad ga jama looy pitsayaꞌ ni si Isa.36Dari batnaa tu, taabut na waktu siga tukang ngattom koleꞌ hasil da. Hasil da ina, yana sagannap ma taboo da koleꞌ kasampulnaan nyawa saumu-umu. Dari labba man ilooy ma bay tanom(4.36a) Hatiyan “ilooy ma bay tanom,” yana soysoy ma duhuꞌ bay masaplagan jama pasal kasalamatan njataꞌ Almasi. sampay ilooy ma ngattom,(4.36b) Hatiyan “ilooy ma ngattom,” yana soysoy kaboo jama mmeꞌ ni si Isa Almasi. Kuwan buwaꞌ ma bay kinattom, yana jama ma bay taboo mmeꞌ ni si Isa. gāk na sila saliꞌ-saliꞌ. 37-38Batnaa, sohoꞌ ta na kam ngattom san saꞌ kaam bay maghulas-sangsāꞌ tanom. Intong na, san saꞌ kaam bay duhuꞌ masaplagan jama, kaam na moo sila pa jawom okoman Tuhan. Dari tuwaꞌ pa kaam na sina sambatan ilooy ma yuk na, ‘Disu bay tanom, sarī baw ngattom.’ ”

39Na balik ta pa bangsa Samariya ni daira looy, meka na bay pitsayaꞌ ni si Isa sabapan tuntut danda looy ni kapasal si Isa bay nunaꞌ mimon bay kadarihan na maruhuꞌ. 40Dari pag takka da pilay pa mman si Isa, lay doꞌ ya saggaan da nohoꞌ pahantiꞌ mman da. Dari lay na doꞌ ya ndooy mman da duwa ngallaw. 41Pag lay jaꞌ takale da umanat na, meka gi bay pasampun pitsayaꞌ niiya. 42Dari halling da siꞌ man danda looy, “Saꞌ na situ sat ni bay tuntut nu man kami pitsayaꞌ niiya, batan kami na mismu lay na du kale bitsala na. Maka tabista kami na basta tud iya na tukang nalamat manusiyaꞌ.”

Si Isa ngulian anak disu pa-mmean ndiyoan sultan

43Na paddus jaꞌ siꞌ duwa ngallaw looy, lay na ga si Isa palakka lān da pawus pa Jalil, lahat man si Isa bay sulig. 44Njawom da siꞌ lumān, yuk si Isa ni siga mulit na, “Tabiat manusiyaꞌ ina bong inawnan nabi, yaꞌ hinasi ni lahat man na bay sulig.” 45Sugaꞌ pag takka da ndooy ni Jalil, lay gi du baw ya hinasi meꞌ siga jama lahat looy. Batan luu du sila bay ngita pabuwatan kahaylan-haylan bay pabuwat na ni paballangan ndooy ni Jerusalem.

46Pag-anu siꞌ, sasang si Isa masi ndooy ni Jalil, lay na baw ya pilay pa Kana, yana kawum man na bay pingkaꞌ madari boheꞌ pa tubaꞌ anggul. Na ndooy siꞌ, luu du disu kawum yaꞌ du lawak man Kana inawnan Kapelniyum. Boꞌ luu ndooy disu pa-mmean ndiyoan sultan. Luu anak na lalla tud basag saki na. 47Pag taaka pa-mmean looy siꞌ luu na si Isa bay moleꞌ pa Jalil lakka man Yahudiya, lay du ya pa mman si Isa nganjunjung nohoꞌ mmeꞌ niiya pa Kapelniyum ngulian anak na magkamatoy-matoy na.

48Yuk si Isa niiya, “Yaꞌ bitu kam kuhi pitsayaꞌ niyaku ngkod-ngkoran bi yaꞌ bay ngita aku mōꞌ siga sipat kawasa Tuhan.”

49Sugaꞌ amu-amu lalla looy nganjunjung, yuk na, “Ndūꞌ Tuwan, mmeꞌ na ko ba palūd pilay padpad yaꞌ gi matoy anak ku.”

50Tampung si Isa, “San ko ba moleꞌ na. Yaꞌ du silay matoy anak nu.”

Dari pagka pitsayaꞌ na lalla looy ni bitsala si Isa, ilooy ma lay na ya moleꞌ. 51Lān na siꞌ moleꞌ, lay na ya sinampang meꞌ siga tindog na. Yuk da niiya, “Kasay na la Tuwan anak nu.” 52Pag tilaw na bong sumilan bay koleꞌ anak na, yuk ga tindog na, “Lammun na bay lakka dilaw ga lisag disu tangngaꞌ llaw.” 53Pag-anu, ilooy ma taintom na na ilooy na bana waktu man si Isa bay māꞌ yaꞌ du matoy anak na. Dari labba man iya sampay na mimon jama lumaꞌ da, pitsayaꞌ na si Isa yana Almasi.

54Dari ilooy siꞌ yana pabuwatan kahaylan-haylan ni kaduwa na bay pōꞌ si Isa ndooy ni Jalil pag takka na man Yahudiya.

5

Si Isa ngulian jama yaꞌ kapalān

1Pag-anu, luu na baw disu waktu lay patukad ga si Isa pa Jerusalem ngaluruk ni paballangan bangsa Yahudi. 2Ndooy siꞌ, luu poon boheꞌ inawnan Betsata ni pallun Hibrani. Poon boheꞌ looy siꞌ tapit pa disu lawang kutaꞌ daira looy pinag-awnan Lawang Bili-bili. Ni bihing boheꞌ looy siꞌ, luu lima bawung-bawung man jama pasindung. 3Ndooy siꞌ, meka jama saki pabāk. Luu na buta, luu na tongkaꞌ maka luu du matoy baran da. 4Bbuwatan da ngagad boheꞌ looy usik batan tamūd luu malaikat Tuhan duwai mungka boheꞌ looy. Boꞌ soysoy bay kaparuhuꞌ pilay paaggom taabut boheꞌ looy binungka, mastiꞌ kaulian jaꞌ san lagi oy saki na.

5Na luu disu lalla ndooy, luu na tallumpuꞌ-wawun taun halloman na yaꞌ kapalān. 6Pag takita meꞌ si Isa pabāk ndooy, maka pagka ndang katoonan na hallom na ya saki meꞌ looy, tilaw si Isa niiya, “Paꞌ, doman na ko kina kasay?”

7Pag tampung lalla looy, “Ohoꞌ la Tuwan, sugaꞌ yaꞌ baw luu jama ngangkat aku pa jawom boheꞌ looy bong mintu bay binungka. Ni kalawun ku, tuktuk ku pasōng pilay, wā jaꞌ ku kaduhuan meꞌ jama.”

8Yuk si Isa niiya, “Bangun na ko Paꞌ. Pūtun na tipo nu, boꞌ nu lumān na.” 9Pag-anu, magti du kaulian lalla looy sampay lay na pūt na tipo na boꞌ na lumān pilay-pitu.

Na llaw man lalla looy siꞌ bay inulian, yana Llaw Pahali. 10Dari yuk siga pa-mmean Yahudi ni lalla looy ma bay kaulian, “Uy, ongoy doꞌ ko ina moo tipo nu? Tagga bina ni saraꞌ bong sasang meꞌ tuu ni Llaw Pahali.”

11Pag tampung na, “Bana bina ningkaam, siga Tuwan, sugaꞌ luu baw bay nohoꞌ aku, yana lalla ma bay ngulian aku. Halling na siꞌ niyaku, ‘Pūtun na tipo nu boꞌ nu lumān na.’ ”

12Tilaw da, “Soy baw lay siꞌ bay nohoꞌ kau?” 13Sugaꞌ lalla looy siꞌ tu, yaꞌ na bay katampung batan yaꞌ katoonan na awon jama ma bay ngulian iya. Lagiꞌ na, magti si Isa bay lakka boꞌ limun na ya meꞌ baanan jama ndooy.

14Yaꞌ gi san bay hallom, lay na baw takita si Isa lalla looy siꞌ ni langga mehe. Dari yuk si Isa niiya, “Ū Paꞌ, kasay na ko la! Sugaꞌ ilagan nu na dusa taggahaꞌ luu na baw mintu katuwaꞌ kau kamalasahiyan maat gi man maruhuꞌ.” 15Pag-anu, pag lakka lalla looy mandooy, lay na baan na siga pa-mmean Yahudi looy siꞌ si Isa bay ngulian iya. 16Dari sabap si Isa daran buwat meꞌ looy sasang Llaw Pahali, kinuntra na ya meꞌ siga pa-mmean Yahudi. 17Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Mmaꞌ ku ina buwat na pin llaw-llaw ngabut sampay batnaa. Aku pun mastiꞌ buwat jaꞌ du.”

18Dari sabap meꞌ looy halling si Isa, magdaruhun na meꞌ siga pa-mmean Yahudi miha jalan man da mapatoy iya. Batan sarī man ngalangga saraꞌ pasal Llaw Pahali, lay gi ya ngawnan Tuhan Mmaꞌ na, magsisibuꞌ dī na ka Tuhan.

Kapatut Anak Tuhan

19Dari yuk si Isa lagi ninsila, “Baan ta kam banahan, bong itu dangan-dangan ku sadjaꞌ, yaꞌ situ luu tapabuwat ku, batan ilooy du pabuwat ku ma takita ku pinabuwat meꞌ Mmaꞌ ku. Dari oy-oy pinabuwat meꞌ Mmaꞌ ku, damikiyan meꞌ aku Anak na, inaa du pabuwat ku. 20Mimon-mimon ma pabuwat Mmaꞌ ku, pinakitahan jaꞌ sina meꞌ na niyaku batan kinaasean ku meꞌ na. Boꞌ na, sohoꞌ na gi sina mintu pinabuwat niyaku siga pakaradjaan labi gi kahaylan-haylan man ga ilooy ma bay na pingkaꞌ pabuwat ku. Pag mintu luu meꞌ looy, haylan jaꞌ kam sina. 21Batan yana meꞌ Mmaꞌ ku makallum jama lay na matoy, damikiyan meꞌ aku pun Anak na, kapakallum du soysoy karomanan ku. 22Boꞌ na, ni hāl meꞌ ngahukum jama, Mmaꞌ ku ina yaꞌ palamud batan mimon kapatut ngahukum jama lay na pa-ntan na niyaku. 23Batan kahandak Mmaꞌ ku subay Anak na inisbat meꞌ mimon manusiyaꞌ meꞌ kadari iya du. Meꞌ aku Anak na, soysoy yaꞌ ngisbat aku, sibuꞌ du ya ka yaꞌ ngisbat Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku.

24“Baan ta kam banahan, soysoy ina nganna bitsala ku saltaꞌ na pitsayaꞌ ni ilooy ma bay mapitu aku, malaingkan luu na kasampulnaan nyawa na saumu-umu. Yaꞌ na ya kalabuan hukuman. Dari ko ngawon, sibuꞌ na karuha na ka jama bay matoy lay na pinakallum pabalik. Batan luu na kaallum na bahau.

25“Baan ta kam banahan, tapit banahan na situ waktu sagannap ma tiksaꞌ nyawa da kale suwara Anak Tuhan nginganan sila. Sagannap ma ngahasi iya, mastiꞌ koleꞌ kaallum bahau. 26Batan yana meꞌ Mmaꞌ ku poonan kaallum, damikiyan man gantaan na, aku pun poonan kaallum du. 27Maka sabap aku Anak Manusiyaꞌ, lay na du ku buwanan Mmaꞌ ku kapatut ngahukum manusiyaꞌ.

28“San kam yaꞌ na jayip ni bay bitsala ku siꞌ. Luu du sina masa ni sinōng basta mimon njawom kakubuhan kale suwara ku nohoꞌ sila bangun. 29Pag-anu, pōꞌ du sila. Kuwan sagannap ma bay buwat kaintongan, binuwanan na kaallum ma yaꞌ luu katapusan na njawom okoman Tuhan.(5.29) Ni sabana na, yaꞌ kitabi koleꞌ kaallum ma yaꞌ luu katapusan na sabap meꞌ tabi buwat kaintongan. Tarang-tarang njawom kitab jalan man jama koleꞌ kaallum bahau atawa kasampulnaan nyawa sabap meꞌ da pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa (ndaun Yahiya 3.36, Epesus 2.8-10). Sugaꞌ bong kitabi pitsayaꞌ ni si Isa, subay baw luu buktiꞌ ni kawul-piil tabi. Hati na, subay kitabi buwat jaꞌ kaintongan. Bong kitabi yaꞌ buwat kaintongan, yaꞌ du luu pūs meꞌ tabi pitsayaꞌ (ndaun Yaꞌkub 2.17, 26). Kuwan sagannap ma bay buwat kalaatan, kalabuan jaꞌ sina hukuman.”

30Maka yuk si Isa, “Bong dangan-dangan ku sadjaꞌ, yaꞌ situ luu tapabuwat ku ni kapatut ku dī ku. Sangkon mimon bandingan ku lakka man bitsala Mmaꞌ ku niyaku. Dari mastiꞌ tuwaꞌ jaꞌ situ bandingan ku, batan saꞌ du kahandak ku bean ku, arapun iya bean ku yana kahandak Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku.

Saksiꞌ ma mōꞌ kabanahan bong soy si Isa

31“Na bong siꞌ itu isu-isu aku māꞌ bong soy ku, yaꞌ tatantu bi bong bana bitsala ku atawa niyaꞌ. 32Sugaꞌ luu gi baw tu disu mōꞌ kabanahan bong soy ku. Boꞌ katoonan ku bana bitsala na. 33Saꞌ ba, bay kam nohoꞌ jama pa mman si Yahiya, maka lay du ya maan sila bong soy ku? Boꞌ bana jaꞌ du silay mimon bay halling na pasal aku. 34Sugaꞌ saꞌ ga gunahan gi niyaku saksiꞌ manusiyaꞌ mōꞌ kabanahan bong soy ku. Sat na jaꞌ, kon bi bay paintoman ku bitsala si Yahiya pasal aku supaya kinanna meꞌ bi boꞌ bi salamat.

35“Si Yahiya ilay, sibuꞌ karuha na ka disu sūꞌ dantaꞌ banahan ninag ni jawom lindom. Sampay bay du kam pingkaꞌ gāk samantalaꞌ meꞌ dantaꞌ na. 36Sugaꞌ luu gi silay man jama mindoga bong soy ku labi gi man bay bitsala si Yahiya, yana siga pabuwatan kahaylan-haylan bay pōꞌ ku man panohoan Mmaꞌ ku. Siga pabuwatan looy ilay, ilooy na buktiꞌ Mmaꞌ ku bay nohoꞌ aku pitu. Boꞌ tud subay pupus ku mimon ma bay sohoꞌ Mmaꞌ ku. 37Lagiꞌ na, Mmaꞌ ku ina ma bay mapitu aku, iya mismu bay māꞌ bong soy ku. Sat na jaꞌ, yaꞌ kam bay pingkaꞌ kale suwara na atawa pun ngita iya balharapan. 38Palman na pun, yaꞌ du bay kinanna meꞌ bi sabap yaꞌ kam kuhi pitsayaꞌ ni ilooy ma bay papitu na. 39Magtuyuꞌ baw kam maliksaꞌ njawom kitab sabap manganna kam ndooy na man bi koleꞌ kasampulnaan nyawa saumu. Boꞌ ko, poonan kasampulnaan nyawa ma sinabbut ndooy yana aku na mismu. 40Sugaꞌ kaam tu, amu-amu kam yaꞌ kuhi mmeꞌ niyaku. Bong siꞌ ina kam bay kuhi, mastiꞌ lay na kam koleꞌ kasampulnaan nyawa meꞌ looy.

41“Na aku tu mitsala meꞌ tuu, yaꞌ du tu ku muhung sanglit manusiyaꞌ. 42Sugaꞌ san sawpama miha ku sanglit, yaꞌ du ku ngaholat lakka mman bi, batan katoonan ku yaꞌ luu njawom atay bi aseꞌ pa Tuhan. 43San ku bay pitu ni kapatut Mmaꞌ ku, yaꞌ du ku bay hinasi meꞌ bi. Sugaꞌ bong baw luu jama pitu noan kaam ni kapatut na dī na, iya ya hinasi meꞌ bi.

44“Kaam ina, inaa katigian bi meꞌ bi sibuwan-buwan sanglit. Sugaꞌ bong sanglit man Tuhan, yaꞌ luu hagaꞌ na ningkaam. Sangkon tunmanūn sina meꞌ bi pitsayaꞌ niyaku. 45Sugaꞌ daa kam mista ga aku nusunan kaam ni awpan Mmaꞌ ku bbos-bbos. Arapun iya ilay mintu nusunan kaam yana Nabi Musa ma asahan bi nanggehan kaam. 46Bong siꞌ ina kam bana-bana pitsayaꞌ ni bitsala Nabi Musa, mastiꞌ pitsayaꞌ jaꞌ kam niyaku sabap meka bay sinuwatan meꞌ na pasal aku. 47Sugaꞌ pagka kam yaꞌ bay pitsayaꞌ ni suwat na pasal aku, mastiꞌ yaꞌ du kam pitsayaꞌ ni bitsala ku.”

6

Si Isa makan jama labi lima libu

(Matiyu 14.13-21; Malkus 6.30-44; Lukas 9.10-17)

1Luu jaꞌ daka dangoy ngallaw, lay na baw ga si Isa dutai taꞌ kumpit boꞌ da palintas pa dambilaꞌ Danaw Jalil ma pinag-awnan du Danaw Tiberias. 2Pag-anu siꞌ, yaꞌ na taambat manusiyaꞌ nusu bihing patuhut niiya. Kon meꞌ looy sabap bay na sila pingkaꞌ ngita iya mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan waktu na bay ngulian siga jama saki. 3Takka jaꞌ siꞌ si Isa ka ga mulit na pa dambilaꞌ danaw, lay na baw sila nukad punu boꞌ da ningkōꞌ ndooy. 4Jaman looy siꞌ, tapit na baw balik paballangan bangsa Yahudi, yana paballangan Ngalingkaꞌ. 5Pag ndaꞌ si Isa sakiyan na jama bahuklud pa mman na, yuk na ni si Pilip, “Nnoy tu la man tabi malli balanjaꞌ man makan ga jama naa?” 6Iya siꞌ bay nilaw, ndang luu na njawom pamiki na bong oy song pabuwat na. Sugaꞌ kon na nilaw man na jaꞌ nongkad pamiki si Pilip bong oy tampung na.

7Pag tampung si Pilip, “Daa busung Tuwan, san bilay kitabi bay kaballi tinapay hagaꞌ gadji wawum buwan, masi du yaꞌ sukup dangkeket padadangan meꞌ naa na eka manusiyaꞌ.”

8Pag-anu, yuk mulit si Isa disu, yana si Andru, danganakan si Saymon Pitel, 9“Luu baw bitu ntuu disu anak-anak bay moo limam batang tinapay ka duwa lisu du daying. Sugaꞌ meꞌ noy du taabut-abut na meꞌ naa na eka manusiyaꞌ?”

10Na taꞌ punu looy siꞌ, labung kuhun na. Dari yuk si Isa ni siga mulit na, “Sohoun bi ga baanan jama naa ningkōꞌ.” Na eka kalallahan siꞌ ndooy, luu ga lima libu, sarī gi karandahan ka ga anak-anak. 11Pag-anu, lay paku si Isa tinapay looy siꞌ, boꞌ pinagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, boꞌ lay sohoꞌ na ndean ga baanan jama looy ma ningkōꞌ. Ga daying looy pun, meꞌ looy du meꞌ na bay buwat. Sampay lay na sila labbasakayi kakakan sa-sso-sso da na. 12Sso jaꞌ siꞌ sila labbasakayi, yuk si Isa ni siga mulit na, “Kumpohun bi na inaa ma bay takapin. Daa pasensengan bi.” 13Pag kumpo da, poonan limam batang du, luu gi sapu-duwa bakaꞌ pannoꞌ leꞌ pisan tinapay.

14Lay jaꞌ siꞌ takita ga baanan jama ndooy pabuwatan kahaylan-haylan bay pabuwat si Isa, ilooy ma lay sila kapahalling, “Mattan du la lalla tuu nabi looy ma bay tinunaꞌ maruhuꞌ-ruhuꞌ pitu pa junyaꞌ.”

15Pag tabista si Isa luu niyat ga baanan looy ngalogos iya binuwat sultan da, lay ya magti lakka, boꞌ na lay pa dambilaꞌ punu looy dangan-dangan na.

Si Isa lumān taꞌ kuwit boheꞌ

(Matiyu 14.22-33; Malkus 6.45-52)

16Pag taabut mangalib, lay palūd siga mulit na pa danaw. 17Takka ndooy, lay sila ngagad iya sampay kasangoman na ga sila, sugaꞌ yaꞌ du luu si Isa bay patuhut. Dari lay na sila dutai taꞌ kumpit boꞌ da patuwak pa Kapelniyum ndooy ni dambilaꞌ danaw. 18Mindangoy ko, libut na baw lahat sampay paehe na ga lamba. 19Luu jaꞌ siꞌ ga lima batu lawak da man bihing, luu na takita da si Isa pasōng pa kumpit da lumān jaꞌ taꞌ kuwit boheꞌ, sampay tud sinawan na ga sila. 20Sugaꞌ yuk si Isa, “Aku bitu. Daa na kam tawu.” 21Dari lay jaꞌ siꞌ takale da meꞌ looy, ilooy ma lay na sohoꞌ da dutai si Isa. Lay jaꞌ siꞌ ya njataꞌ, sarunduun du sila lay takka pa lahat ma tiluꞌ da.

22Na kuwan siga baanan jama ma bay tamban ni dambilaꞌ danaw, ngabut sampay llaw disu, luu na pin ngagad si Isa. Sangka da masi ya lundooy sabap disu du kumpit bay takita da patuwak, boꞌ yaꞌ bay takita da si Isa bay dutai. Ilooy du bay takita da siga mulit na. 23Pag-anu siꞌ, luu na baw siga kumpit takka man Tiberias lay parungguꞌ tapit pa lahat looy man da bay mangan tinapay ma bay pinagsukuhan meꞌ Papuꞌ Isa. 24Pag ndaꞌ ga baanan jama looy tud yaꞌ na luu si Isa ka ga mulit na, ilooy ma lay na sila mmeꞌ taꞌ ga kumpit ndooy song pa Kapelniyum miha iya.

25Tatammu da jaꞌ siꞌ si Isa ni dambilaꞌ danaw, tilaw da niiya, “Tuwan, sumilan tu ko la bay takka pitu?”

26Pag tampung si Isa, “Sabana na, saꞌ na maksud bi miha aku sabap meꞌ bi bay ngita siga pabuwatan kahaylan-haylan. Ilooy du maksud bi pitu sabap meꞌ bi bay paasso ku ka tinapay looy. 27Sugaꞌ tinapay meꞌ looy ilay yaꞌ natas. Gam na balanjaꞌ ma natas saumu pagtuyuan bi, ma kasampulnaꞌ ni nyawa bi labba man junyaꞌ sampay pa ahirat. Balanjaꞌ looy ilay dari ndean meꞌ ku, yana Anak Manusiyaꞌ, ningkaam batan aku bay binuwanan kapatut meꞌ Mmaꞌ ku Tuhan.”

28Tilaw da niiya, “Bong kau, subay oy tu la pabuwat kami ma numan ni kahandak Tuhan?”

29Pag tampung si Isa, “Pabuwatan ma numan ni kahandak Tuhan yana pitsayaꞌ ni ilooy ma bay papitu na, yana aku.”

30Dari tilaw da, “Bong meꞌ naa, oy baw tu sipat kawasa Tuhan tapōꞌ nu? Noy mintu kami lay na ngita, boꞌ kami pitsayaꞌ kau bay pinapitu meꞌ Tuhan. Luu kina tapōꞌ nu sipat kawasa 31ma kaatu ni sipat bay pōꞌ Nabi Musa? Saꞌ ba, jaman kabboꞌ-bboan tabi ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ, bay sila pingkaꞌ pinakan meꞌ na manna?(6.31) Manna ilay yana makanan ma ingbas ka bastilaꞌ kayu ginigi bay llabuꞌ meꞌ Tuhan man sulgaꞌ man makan bangsa Yahudi jawom mpatpūꞌ taun llaw-llaw (ndaun Kitab Tawrat, Kalakka 16.4-36). Meꞌ halling sambat njawom kitab, ‘Bay ya makan sila ka makanan man sulgaꞌ.’ ”

32Yuk si Isa ninsila, “Baan ta kam banahan, saꞌ du silay Nabi Musa bay muwanan sila makanan looy man sulgaꞌ. Iya bay muwan yana Mmaꞌ ku. Boꞌ na pag batnaa, makanan sabanna na man sulgaꞌ dean na kaam, 33yana ituu na batnaa ma bay duwai mandooy, yana poonan kasampulnaan nyawa ni mimon manusiyaꞌ. Ituu ya situ makanan sabanna man Tuhan.”

34Pag halling da baw siꞌ tu, “Tuwan, bong anu, buwanan teꞌ kami makanan looy llaw-llaw.”

35Yuk si Isa, “Aku na situ makanan looy ma muwan kasampulnaan nyawa. Soysoy pa mman ku maka pitsayaꞌ niyaku, malaingkan yaꞌ na ya lingantu pabalik maka yaꞌ na du kuhi tohoꞌ kallong na saumu.(6.35) Sagannap manusiyaꞌ ma mangaku tiksaꞌ nyawa da sampay doman mahap na pa Tuhan, pinag-awnan meꞌ si Isa jama lingantu ka tohoꞌ kallong da. Bong sila pitsayaꞌ na ni si Isa, yaꞌ na sila meꞌ karuha jama lingantu ka tohoꞌ kallong da sabap luu na kasampulnaan nyawa da.36Sugaꞌ meꞌ halling sambat ku na siꞌ, san tu kam bay na ngita siga pabuwatan kahaylan-haylan, masi du kam yaꞌ pitsayaꞌ niyaku. 37Sugaꞌ sagannap ma bay sinukuꞌ leꞌ Mmaꞌ ku niyaku, mastiꞌ mmeꞌ jaꞌ sina niyaku. Boꞌ na, sagannap ma mmeꞌ niyaku, yaꞌ sina luu tuwak ku. 38Aku itu bay duwai man sulgaꞌ luꞌ pitu, saꞌ du man ku nulut kahandak ku, arapun bong pin taduwan ku jaꞌ kahandak Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku. 39-40Kahandak na ina, subay ayaran ku sagannap ma bay sinukuꞌ meꞌ na niyaku mari yaꞌ hilang san disu man jawom okoman ku. Batan kahandak Mmaꞌ ku subay mimon ma pitsayaꞌ sampay mangando ni Anak na binuwanan kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. Dari san sila matoy, pag taabut llaw dambuli, pakallum ku du sila pabalik.”

41Na sabapan bay sambatan si Isa pasal iya makanan ma bay duwai man sulgaꞌ, ilooy ma magdubdub na sadjaꞌ siga Yahudi, 42yuk dangan pa dangan, “Saꞌ kina inaa si Isa, anak si Yusup? Nneꞌ-mmaꞌ na bilay la takila tabi. Pooy baw lay la meꞌ na sikatuwaꞌ halling na siꞌ, lay ya duwai man sulgaꞌ?”

43Yuk si Isa ninsila, “Ddong na teꞌ kam ba hangat magdubdub. 44Ndang yaꞌ du sina luu kapa-mmeꞌ niyaku bong sila yaꞌ bay lliyun meꞌ Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku. Boꞌ sagannap ma mmeꞌ niyaku, meꞌ bay halling sambat ku na siꞌ, pakallum ku du pabalik pag taabut llaw dambuli. 45Ndang luu bay sinuwatan njawom kitab kanabi-nabihan, ilooy ma yuk na, ‘Mimon sila tinoan meꞌ Tuhan bbos-bbos.’(6.45) Kitab Nabi Isaya 54.13. Intong na, sagannap ma pakale ni Mmaꞌ ku maka nganna tōꞌ na, mastiꞌ mmeꞌ niyaku. 46Sugaꞌ saꞌ baw lay siꞌ hantak bitsala ku ga luu jama bay pingkaꞌ ngita Mmaꞌ ku, batan yaꞌ luu manusiyaꞌ bay ngita Tuhan sarī man ilooy ma bay lakka mman na.

47“Baan ta kam banahan, soysoy pitsayaꞌ niyaku, luu na kasampulnaan nyawa na saumu-umu. 48Batan aku na situ makanan ma poonan kasampulnaan nyawa. 49San ilay kabboꞌ-bboan bi bay kakakan makanan man sulgaꞌ, yana manna ndooy ni lahat lau-lau, lay gi du sila matoy. 50Sugaꞌ batnaa luu na du balik makanan lay du pinaduwai man sulgaꞌ. Soysoy bay kakakan, yaꞌ na sina matoy.(6.50) Hatiyan “yaꞌ na sina matoy” ni ayat tuu, yaꞌ na tiksaꞌ nyawa da saumu labba man junyaꞌ sampay pa ahirat.51Boꞌ aku na situ makanan looy ma luu na bay duwai man sulgaꞌ. Aku itu makanan llum. Bong jama bay kakakan, malaingkan llum sila saumu-umu ni okoman Tuhan. Makanan ma awnan ku tu yana isi baran ku ma pinaglillaꞌ meꞌ ku kalnaꞌ mimon manusiyaꞌ supaya sila koleꞌ kasampulnaan nyawa saumu-umu.”

52Pag takale meꞌ siga Yahudi halling si Isa meꞌ looy, mangkin magsasōng na meꞌ da hipos sampay magjaw-jawap na ga, yuk da, “Uy la, pooy doꞌ na meꞌ lalla naa kabuwan isi na ningkitabi nohoꞌ kinakan?”

53Mangkin yuk si Isa ninsila, “Baan ta kam banahan, yaꞌ sina kam koleꞌ kasampulnaan nyawa bong kam yaꞌ bay mangan isi Anak Manusiyaꞌ ka nginum lahaꞌ na.(6.53) Hatiyan mangan isi na ka nginum lahaꞌ na ntuu, yana pitsayaꞌ niiya. Intong na, bong ina mintu sila yaꞌ pitsayaꞌ baran na bay binasa kalnaꞌ sila maka lahaꞌ na bay tumpa man muwasan dusa da, yaꞌ sila koleꞌ kasampulnaan nyawa.54Batan sagannap ma mangan isi ku sampay nginum lahaꞌ ku, luu na kasampulnaan nyawa da ma yaꞌ luu katapusan na. Maka pag taabut llaw dambuli, pakallum ku du sila pabalik. 55Isi ku yana makanan sabanna, damikiyan lahaꞌ ku yana inuman sabanna du. 56Soysoy mangan isi ku sampay nginum lahaꞌ ku, malaingkan tibuuk ka aku. 57Aku tu, luu kaallum ku sabapan Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku, batan iya poonan kaallum. Damikiyan, soysoy mangan aku, koleꞌ du kaallum bahau sabapan ku. 58Batan aku na situ makanan sabanna man sulgaꞌ. Makanan tuu tu yaꞌ sibuꞌ ka ilooy ma bay kakan kabboꞌ-bboan tabi. Makanan looy ilay, san sila bay mangan, masi du sila bay matoy. Sugaꞌ soysoy mangan makanan tuu, llum saumu-umu.” 59Na si Isa siꞌ bay magnasihat meꞌ looy sasang na ni disu langga ndooy ni Kapelniyum.

60Pag takale jaꞌ meꞌ siga soheꞌ si Isa bitsala na, meka sila bay halling, “Awod bitu la sambatan na. Soy doꞌ tu kasogsog pakale bitsala meꞌ naa?”

61Pag tabista si Isa magdubdub siga soheꞌ na pasal bay bitsala na siꞌ, yuk na ninsila, “Ongoy, sarī kina parasahan bi ni bay bitsala ku siꞌ? 62Marean ta pitsayaꞌ du kam ni bitsala ku bong mintu takita bi na Anak Manusiyaꞌ, yana aku, nuwi-nuwi pa jataꞌ pa bay limpaꞌ man ku maruhuꞌ. 63Baan ta kam banahan, bong itu tud isi baran ku, mastiꞌ yaꞌ kabuwan kasampulnaan nyawa. Ilooy ya muwan kasampulnaan nyawa, yana Rū Sutsiꞌ. Boꞌ bay bitsala ku ilay siꞌ ningkaam, lakka man iya. Sangkon soysoy pitsayaꞌ ni bitsala ku koleꞌ kasampulnaan nyawa. 64Sugaꞌ masi kam luu yaꞌ kuhi pitsayaꞌ.”

Na si Isa ilay, labba man sibuwa, ndang katoonan na sagannap ma niyaꞌ kuhi pitsayaꞌ niiya sampay ilooy disu ma song nipu iya bbos-bbos. 65Ilooy silay siꞌ man na bay māꞌ yaꞌ luu kapa-mmeꞌ niiya bong sila yaꞌ bay lliyun meꞌ Mmaꞌ na.

66Dari sabapan bitsala si Isa llaw looy, meka na soheꞌ na lay nikutan iya sampay patatak. 67Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy, yuk na ni siga mulit na sikasapu-duwa, “Pooy tu la kaam? Doman du kam patatak?”

68Pag tampung si Saymon Pitel, “Uy Papuꞌ, soy lagi tiluꞌ kami? Isu-isu kau du bina poonan bitsala ma kasampulnaꞌ ni nyawa saumu-umu. 69Kami itu pitsayaꞌ jaꞌ ningkau maka katoonan kami kau na ilooy ma bay tinunaꞌ Mahasutsiꞌ lakka man Tuhan.”

70Pag-anu yuk si Isa, “Saꞌ ba, luu kam sapu-duwa bay peneꞌ ku? Sugaꞌ luu situ disu ningkaam sineytan.” 71Ilooy bay awnan si Isa yana si Judas, anak si Saymon Iskariyut, batan katoonan si Isa san si Judas tabeꞌ ni mulit na sikasapu-duwa, song hallom luu du masa na nipu iya.

7

Ga danganakan si Isa yaꞌ pitsayaꞌ niiya

1Paddus meꞌ looy siꞌ, ndooy sa ni kakawum-kawman Jalil bay palanan si Isa. Yaꞌ na ya bay pilay pa Yahudiya sabap siga pa-mmean Yahudi ndooy doman na jaꞌ mapatoy iya.

2Na song hallom, meka na jama bahuklud pilay pa Yahudiya sabap tapit na paballangan siga Yahudi inawnan Paballangan Bawung-Bawung.(7.2) Arat siga Yahudi subay sila pilay pa Jerusalem ndooy ni Yahudiya taun-taun mmeꞌ ni paballangan tuu. Ndooy siꞌ, buwat sila siga bawung-bawung man da pahantiꞌ. Ilooy ilay para pangintoman ni bay jaman kabboꞌ-bboan da parampong-parampong mpatpūꞌ taun ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ. Halloman paballangan looy wawuꞌ ngallaw. Ndaun Kitab Tawrat, Libitikus 23.33-34.3Dari kuwan siga danganakan si Isa, buwatan da nohoꞌ iya mmeꞌ, yuk da, “Daa doꞌ ko ba hangat ni lahat tuu na jaꞌ. Gam na ko pa Yahudiya supaya takita na du pabuwatan nu meꞌ siga mulit nu kasohean ndooy. 4Bong ko bana-bana pandoy mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan, pakitahan nu na mimon manusiyaꞌ. Yaꞌ sina pōꞌ kabantugan nu bong tapuk nu kapandoyan nu.” 5Na sila ilay siꞌ bay mitsala meꞌ looy man da bay madiyoꞌ iya batan yaꞌ sila pitsayaꞌ niiya san sila danganakan na.

6Dari yuk si Isa ninsila, “Yaꞌ gi bitu taabut waktu bay ginantaꞌ man ku magpakita ndooy. Gam kaam ina, sumunsayaꞌ jaꞌ kam pilay sumilan-sumilan 7sabap yaꞌ kam kinalammisan. Boꞌ aku tu, kinalammisan meꞌ mimon ma mandang hāl junyaꞌ sabap mungka ku kalaatan da. 8Bong anu, kaam na jaꞌ pilay ngaluruk. Boꞌ aku tu, niyaꞌ na doꞌ sabap yaꞌ gi taabut waktu man ku pilay.” 9Dari lay na jaꞌ si Isa tamban ni Jalil. 10Sugaꞌ pus ga danganakan na bay palakka, lay du ya bay patuhut dangan-dangan na pa paballangan looy mari yaꞌ tasayu jama.

11Na ni paballangan looy siꞌ, kuwan siga pa-mmean Yahudi ndooy, miha si Isa na pin sampay tilaw da, “Yaꞌ siꞌ kam bay ngita si Isa ntuu?”

12Na kuwan siga baanan jama ndooy baw siꞌ tu, meka na maghigung-higungan si Isa. Yuk kasohean, “Jama mahap silay ya.” Sugaꞌ kasohean baw siꞌ tu halling, “Daa kam ba hidjab. Magsian jama jaꞌ bilay ya.”

13Na ndooy siꞌ, yaꞌ luu bay nawakka nanggehan si Isa njawom jama batan tawu na baw sila ni siga pa-mmean Yahudi.

14Na gantaꞌ ga tongaꞌ jaꞌ siꞌ paballangan looy, yana ni ka-mpat ngallaw na, lay du si Isa pa langga mehe, boꞌ na nōꞌ ndooy. 15Kuwan kasohean pa-mmean Yahudi siꞌ tu, tud bay inu-inu ni bitsala na sampay kapanilaw na ga, yuk da, “Pooy doꞌ ina la meꞌ lalla naa alistu nōꞌ niyaꞌ san bay pingkaꞌ baguru?”

16Pag takale meꞌ si Isa halling da, yuk na, “Tōꞌ ku bitu lakka man Tuhan ma bay mapitu aku, saꞌ ga man dī ku. 17Soysoy ina doman mean kahandak Tuhan, malaingkan tasilang na jaꞌ bong tōꞌ ku tud lakka man Tuhan atawa lakka man dī ku sadjaꞌ. 18Bong ina luu jama nōꞌ makoy akka ma lakka man dī na sadjaꞌ, ilooy du puhung na, sanglit ni dī na. Boꞌ aku tu saꞌ meꞌ naa. Bila ku nōꞌ na, ilooy ya puhung ku sanglit ni jataꞌ ilooy ma bay mapitu aku. Kamura-murahan tabista bi du bonto ku maka intong jaꞌ niyat ku. 19Boꞌ kaam ina sarī. Mangaku baw kam mulit Nabi Musa ma bay ngandean saraꞌ ni kabboꞌ-bboan tabi, boꞌ ko, yaꞌ du kam luu san disu ngikut saraꞌ na. Bong siꞌ ilay bana-bana meꞌ bi ngikut, ongoy baw taggahaꞌ ngulihal gi kam meꞌ bi mapatoy aku?”

20Pag tampung siga jama ndooy, “Sineytan bina ko! Soy doꞌ itu doman mapatoy kau?”

21Yuk si Isa ninsila, “Doꞌ kam bi. Bay llaw looy, pus ku bay ngulian lalla looy, tud bay haylan sikamimon. 22-23Boꞌ kaam, saꞌ ba, sukat ku bay buwat meꞌ looy ni Llaw Pahali, ilooy na man bi lasu? Mingkan san pun kaam, buwat du ni Llaw Pahali. Batan tuktuk taabut llaw tinaat meꞌ saraꞌ Nabi Musa man ngislam anak bi, mastiꞌ ngislam du kam minsan magsabtan ka Llaw Pahali. (Ni sabana na, arat meꞌ ngislam bay tinaat ni kabboꞌ-bboan tabi yaꞌ gi bay taabut jaman Nabi Musa.)(7.22-23) Ni agama bangsa Yahudi, sagannap anak-anak lalla talpaksaꞌ inislam pag taabut wawuꞌ ngallaw umu da. Ndaun Kitab Tawrat, Panagnaan ni Awwal Jaman 17.9-14 ka Libitikus 12.3. Na bong kaam dari ngislam sasang Llaw Pahali bong pin yaꞌ jaꞌ talangga saraꞌ Nabi Musa, ongoy baw subay na pin kam lasu sukat ku ngulian jama ni Llaw Pahali? 24Daa kam os-os manding jama pa kalaatan, arapun mamiki doꞌ kam paayad mari tuwaꞌ bandingan bi.”

Magsulang pamiki jama bong soy si Isa

25Pag-anu, yuk kasohean jama Jerusalem ndooy, “Saꞌ gi kina inaa lalla ma pinagpiha meꞌ pa-mmean tabi pinapatoy? 26Ndaun bi doꞌ ba. Alay na baw ya mitsala njawom jama, boꞌ yaꞌ san luu halling siga pa-mmean tabi. Batiꞌ ta la, pitsayaꞌ na sila si Isa yana Almasi. 27Sugaꞌ pooy meꞌ na sikatuwaꞌ? Almasi baw bilay konoꞌ la, pag takka na, yaꞌ kinatoonan bong pōꞌ man ninggai. Boꞌ lalla naa, basta katoonan tabi baw bong lakka man ninggai ya.”

28Na si Isa siꞌ tu, masi gi lundooy nōꞌ ni langga mehe. Pag takale na bitsala da, mangkin lay gi haddowan na halling na, yuk na, “Katoonan bi hati ku sampay lakka man ninggai ku, hāꞌ? Sugaꞌ baan ta kam, aku bilay bay pitu, saꞌ man garaꞌ ku dī ku. Arapun luu bay mapitu aku ma yaꞌ san katoonan bi, yana ilooy ma bonto gi man bonto. 29Boꞌ aku itu, katoonan ku ya sabap lakka man iya ku. Iya bay mapitu aku.”

30Pus si Isa halling meꞌ looy, magdaruhun na dawom siga pa-mmean ndooy nungkuban iya, sugaꞌ yaꞌ luu tapabuwat da sabap yaꞌ gi bay ngabut waktu bay ginantaꞌ niiya. 31Sugaꞌ meka ndooy pitsayaꞌ niiya sampay yuk da, “Lalla looy baw bilay, pooy meꞌ na saꞌ Almasi? Yaꞌ bilay luu jama kapōꞌ siga pabuwatan kahaylan-haylan labi gi man niiya!”

32Pag lay tasayu meꞌ siga Parisi ga jama ndooy maghigung-higungan si Isa meꞌ looy, bbuwatan da ka ga imam langkaw ndooy lay nohoꞌ siga tukang jaga langga nungkuban si Isa.

33Pag-anu, yuk si Isa ni baanan jama ndooy, “Aku tu, yaꞌ na ku humallom ntuu mman bi. Song pabeleng na situ ku pa mman ilooy ma bay mapitu aku. 34Taabut waktu looy ilay mintu, piha bi du sina ku, sugaꞌ yaꞌ na ku tatammu bi. Boꞌ na, yaꞌ kam kapilay pa lahat ma tiluꞌ ku.”

35Dari siꞌ, sitilaw-tilaw na ga siga pa-mmean Yahudi, yuk da, “Paninggai doꞌ ilay tiluꞌ lalla looy yaꞌ san konoꞌ ya tatammu tabi? Marean ta pilay ya pa lahat sarī man kasohean pagkahi tabi Yahudi maglahat, boꞌ na noan bangsa Greek ndooy. 36Oy lay la hantak bitsala na? Halling na siꞌ piha tabi du ya konoꞌ bbos-bbos, sugaꞌ yaꞌ na ya tatammu tabi. Boꞌ yaꞌ san konoꞌ kitabi kapilay pa lahat ma tiluꞌ na.”

Boheꞌ ma kabuwan kaallum bahau

37Taabut jaꞌ siꞌ llaw mulliya ni paballangan looy, yana llaw katapusan na, lay na baw nangge si Isa, boꞌ na mitsala pahaddo, yuk na, “Soysoy kam tohoꞌ kallong bi, pitu jaꞌ kam pa mman ku boꞌ bi painum ku. 38Soysoy pitsayaꞌ niyaku, malaingkan meꞌ halling sambat njawom kitab, luu pōꞌ man jawom atay na boheꞌ llum meꞌ karuha sōng paliyud.”(7.38) Yana meꞌ sōng kaboo kaayaran ni siga lahat nnoy-nnoy jaꞌ man na ngaliyud, meꞌ naa du karuha jama ma pitsayaꞌ ni si Isa. Batan pagka pinagmundaan na sila meꞌ Rū Sutsiꞌ, malaingkan kaboo sila kaallum bahau saltaꞌ na kasalamatan pa mman manusiyaꞌ nnoy-nnoy jaꞌ mman da.39Na boheꞌ llum ilay ma bay inawnan meꞌ si Isa, yana Rū Sutsiꞌ ma song pinaasok ni soysoy pitsayaꞌ niiya. Sugaꞌ hallang-hallangan looy, yaꞌ gi bay pinaasok Rū Sutsiꞌ pa jawom atay jama sabap yaꞌ gi si Isa bay pabeleng pa sulgaꞌ.

40Pag lay jaꞌ siꞌ takale bay bitsala na meꞌ ga jama ndooy, yuk kasohean, “Basta ituu na bitu nabi looy ma bay tinunaꞌ meꞌ Nabi Musa.” 41Kuwan kasohean baw halling, “Iya na bitu Almasi.”

Sugaꞌ tilaw kasohean baw, “Hati, lakka man Jalil kilay Almasi? 42Saꞌ ba, yuk njawom kitab, Almasi konoꞌ panubuꞌ Sultan Daud maka lahil du ya ni Betlehem, kawum man Sultan Daud bay pinamaddihan?” 43Dari magsulemaꞌ na jaꞌ pamiki da pasal si Isa. 44Kasohean doman na nungkuban iya, sugaꞌ yaꞌ baw luu bay nawakka ngusik iya.

Siga pa-mmean Yahudi yaꞌ kuhi pitsayaꞌ ni si Isa

45Na kuwan ga tukang jaga looy siꞌ ma bay sinohoꞌ nungkuban si Isa, luu na bay pabeleng. Tilaw ga Parisi siꞌ tu ka siga imam langkaw ndooy, “Ongoy yaꞌ bay taboo bi lalla looy?”

46Tampung ga tukang jaga looy, “Yaꞌ baw ba la kami bay lumingkaꞌ kale bitsala meꞌ bitsala lalla looy.”

47Pag halling ga Parisi looy, “Hati, sampay kina kaam, lay na du bay tadupang na? 48Ongoy doꞌ ina, lay kam kina ngita siga pa-mmean bi atawa pun meꞌ kami siga Parisi san lasa disu pitsayaꞌ niiya? 49Ilooy du ilay pitsayaꞌ niiya baanan ga jama ma awam pasal saraꞌ. Sila ilay ndang busung.”

50Na disu njawom baanan Parisi looy yana si Nikodimus. Iya ilay yana lalla looy sibuwa ma bay patammu ni si Isa mangaruha niiya. Dari yuk na ni siga pagkahi na Parisi, 51“Baꞌ-bāꞌ saraꞌ tabi baw ba, yaꞌ kita dari os-os ngalabuan jama hukuman bong ya yaꞌ doꞌ bay duhuꞌ binuwanan masa ngandaawa. Saꞌ ba, subay doꞌ kinatoonan hāl-hiwal na duhuꞌ?”

52Yuk da baw siꞌ tu, “Uy, batiꞌ ta bitu jama Jalil du ko. Maliksaꞌ teꞌ ko njawom kitab. Yaꞌ silay luu tatammu nu nabi bay tinunaꞌ pōꞌ man Jalil.” 53Paddus meꞌ looy siꞌ, lay na sila moleꞌ sikamimon.

8

Danda bay taabut magjina

1Na kuwan si Isa siꞌ tu, lay pilay pa taꞌ Punu Jaytun. 2Pag deꞌ sayu, lay na baw ya pabeleng pa langga mehe. Yaꞌ hallom, liput na baw ya meꞌ jama ndooy sampay lay na ya ningkōꞌ nganasihatan sila. 3Yaꞌ hallom, takka na baw baanan Parisi ka ga guru saraꞌ agama moo disu danda bay taabut magjina. Ndooy siꞌ, lay ya pinatangge ni awpan sikamimon. 4Yuk da ni si Isa, “Tuwan, danda tuu tu lay bay taabut magjina. 5Na njawom saraꞌ bay dean Nabi Musa ningkitabi, bong danda meꞌ tuu, subay situ hiniyak ka batu mari matoy. Bong kau, subay pooy?”

6Ngkon da ilay siꞌ bay nilaw meꞌ looy man da jaꞌ nallok-nallok iya kawu-kawu luu na danan man da malkalaꞌ iya. Sugaꞌ si Isa siꞌ tu, yaꞌ bay nampung, gam pin lay jaꞌ ya pakokoꞌ boꞌ na nuwat ka timbōꞌ na taꞌ tanaꞌ. 7Sugaꞌ siga Parisi baw siꞌ tu, amu-amu nilaw iya. Dari ilooy ma lay ya nangge boꞌ na maan sila, yuk na, “Soysoy kam ba yaꞌ dusahan, iya na duhuꞌ ngahiyak danda tuu.” 8Pag-anu siꞌ, lay na baw balik si Isa pakokoꞌ boꞌ na nuwat taꞌ tanaꞌ.

9Pag takale siga Parisi ka ga guru looy siꞌ bay tampung si Isa, lay na sila magsunuꞌ-sunuꞌ palakka. Duhuꞌ, siga matatoa, boꞌ pauru ilooy kasohean ngabut sampay si Isa sa tamban ka danda looy ni tangngaan ga jama ndooy. 10Pag-anu siꞌ, nangge na si Isa boꞌ na nilaw danda looy, yuk na, “Ninggai na Nang ga jama looy siꞌ ma bay moo kau pitu? Yaꞌ na la luu san disu bay tamban malkalaꞌ kau, saꞌ ba?”

11Pag tampung danda looy siꞌ, “Yaꞌ na la luu, Tuwan.”

Dari yuk si Isa, “Aku pun, yaꞌ du ku malkalaꞌ kau. San ko moleꞌ na. Daa jaꞌ ko balik buwat dusa.”

Si Isa yana sūꞌ manusiyaꞌ

12Pag-anu, luu na baw disu waktu si Isa noan jama, yuk na, “Aku tu yana sūꞌ marantaan pamiki manusiyaꞌ. Soysoy mmeꞌ niyaku, yaꞌ na sila bagagap njawom lindom batan luu na sūꞌ da man da ngita lān pa kasampulnaan nyawa.”

13Pag-anu siꞌ, halling siga Parisi na baw, “Kau du bina māꞌ. Bong sat kau du, yaꞌ tatantu bong bana bitsala nu.”

14Pag tampung si Isa, “San bitu dangan-dangan ku jaꞌ mahati pasal dī ku, basta bana jaꞌ mimon bitsala ku. Batan luu katoonan ku pasal dī ku ma yaꞌ katoonan bi. Katoonan ku bong lakka maninggai ku maka paninggai tiluꞌ ku. 15Boꞌ kaam ina manding aku, mindoga jaꞌ kam ka pamiki manusiyaꞌ ma mandang hāl junyaꞌ. Boꞌ aku baw tu, yaꞌ situ kon ku bay pitu manding jama. 16San sabagay ku manding, mastiꞌ intong jaꞌ bandingan ku, batan saꞌ sat aku manding, luu gi limbang ku, yana Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku. 17San njawom saraꞌ bi, saꞌ ba, luu du bay sinuwatan basta magbēꞌ palsaksian duwa jama, malaingkan dari binana? 18Pagka meꞌ looy, mastiꞌ subay binana meꞌ bi bitsala ku pasal dī ku, batan duwa naksian aku; disu, yana aku, kaduwa na, yana Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku.”

19Tilaw da baw siꞌ tu niiya, “Ninggai man Mmaꞌ nu?”

Pag tampung si Isa, “Kaam ina, yaꞌ ku katoonan bi maka yaꞌ du katoonan bi Mmaꞌ ku. Batan bong siꞌ ilay ndang bay ku katoonan bi, mastiꞌ katoonan bi jaꞌ du Mmaꞌ ku.” 20Si Isa siꞌ bay mitsala meꞌ looy sasang na ndooy ni langga mehe nōꞌ ni tagan pangannaan man ngalabuꞌ saraka. Kasohean baw siꞌ tu, san sila doman nungkuban iya, yaꞌ gi du bay luu dapat da sabap yaꞌ gi bay taabut waktu bay ginantaꞌ niiya.

Si Isa māꞌ bong lakka maninggai ya

21Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa mitsala balik ninsila, yuk na, “Yaꞌ hallom, palakka na ku. Boꞌ lahat ma tiluꞌ ku, basta yaꞌ kam kapilay. Piha bi du sina ku mintu, sugaꞌ matoy jaꞌ sina kam sampay taboo bi jaꞌ sina dusa bi pa ahirat. Basta yaꞌ du ku tatammu bi.”

22Yuk siga pa-mmean Yahudi ndooy padisu-padisu, “Marean ta luu garaꞌ na mapatoy dī na. Ongoy taggahaꞌ yuk na yaꞌ kitabi kapilay pa lahat ma tiluꞌ na?”

23Yuk si Isa baw siꞌ tu ninsila, “Ndang meꞌ kaam bina lakka man junyaꞌ, pamiki bi ngkod hāl junyaꞌ du. Boꞌ aku tu lakka man sulgaꞌ. Dari pamiki ku hāl sulgaꞌ du. Kaam ina sukuꞌ junyaꞌ sadjaꞌ. Boꞌ aku ssaꞌ. 24Sangkon meꞌ halling sambat ku na siꞌ, taboo bi jaꞌ sina dusa bi matoy. Batan bong kam yaꞌ pitsayaꞌ aku na Almasi, basta yaꞌ sina kuhi puwas dusa bi.”

25Yuk da baw siꞌ tu, “Kau tu! Bong siꞌ pinaamu soy doꞌ ina ko?”

Yuk si Isa baw siꞌ tu, “Uy, yaꞌ bitu hati siꞌ luu pūs bay bitsala ku ningkaam! 26Baan ta kam banahan, meka situ bitsala tapōꞌ ku man nusunan kaam, sugaꞌ daa na. Ituu jaꞌ pamāꞌ ku siga pakaradjaan ma bay takale ku man ilooy ma bay mapitu aku, ma sabana-bana bonto.”

27Na siga pa-mmean Yahudi ndooy siꞌ tu, yaꞌ tahati da awnan si Isa yana Mmaꞌ na Tuhan. 28Dari yuk si Isa ninsila, “Pag ina mintu taabut na Anak Manusiyaꞌ inangkat meꞌ bi taꞌ tehang, ndooy na sina mintu bohoꞌ tasayu bi aku na Almasi. Maka ndooy na du bohoꞌ tabista bi yaꞌ ku buwat oy maka oy na lakka man pamiki ku dī ku, arapun bean ku jaꞌ sohoꞌ Mmaꞌ ku. Damikiyan, iya du maan aku bong oy bitsala subay pōꞌ ku. 29Ilooy ma bay sabbut ku siꞌ bay mapitu aku, luu na pin ya ngunungan aku. Yaꞌ situ ya nakkatan aku batan wā ku buwat ilooy ma nulut ni kahandak na.” 30Dari sabapan bay bitsala si Isa, meka na bay pitsayaꞌ niiya.

Jama sumunsayaꞌ ka jama pinahata

31Pag-anu, yuk si Isa ni siga Yahudi ndooy ma pitsayaꞌ niiya, “Bong ina kam tattap mmeꞌ ni tōꞌ ku, malaingkan kaam na mulit ku sabanna 32maka katoonan bi na kabanahan. Boꞌ kabanahan ina, inaa na maddusan kaam mari kam yaꞌ na pinahata meꞌ oy maka oy na.”

33Pag-anu, yuk siga pa-mmean Yahudi ndooy siꞌ, “Kami bitu la panubuꞌ Nabi Ibrahim. Yaꞌ kami bay pingkaꞌ pinahata. Ongoy taggahaꞌ tatammu nu na baw ga māꞌ pinaddusan kami mari kami yaꞌ na pinahata?”

34Pag tampung si Isa, “Baan ta kam banahan, soysoy buwat dusa, pinahata meꞌ napsu na nohoꞌ buwat dusa. 35Boꞌ inawnan ata ina, yaꞌ luu kapatut na ni paglūng papuꞌ na. Sugaꞌ anak papuꞌ na, mastiꞌ luu jaꞌ kapatut na saumu ni paglūng mmaꞌ na. 36Sangkon, bong anak papuꞌ bay maddusan disu ata, mastiꞌ paddus jaꞌ ya man pagkaata na. Damikiyan ningkaam, bong Anak Tuhan bay maddusan kaam, malaingkan bohoꞌ sabana-bana paddus na kam man pagkaata bi.

37“Pasal kaam, ndang tasayu ku du sina panubuꞌ Nabi Ibrahim kam. Salla na, yaꞌ kam nutu arat-tabiat na. Batan kaam, doman kam mapatoy aku sabap meꞌ bi dugahan ni tōꞌ ku. 38Mingkan ilooy ma tinōꞌ meꞌ ku siga pakaradjaan bay pinakitahan meꞌ Mmaꞌ ku niyaku. Kaam pun ina, oy-oy pakaradjaan bay takale bi man mmaꞌ bi, mastiꞌ pabuwat bi du.”

39Tampung da baw siꞌ tu, “Nabi Ibrahim baw bilay Mmaꞌ kami.”(8.39) Mimon bangsa Yahudi pangkat mamangkat ngawnan Nabi Ibrahim mmaꞌ da batan iya poonan bangsa da.

Pag halling si Isa, “Bong siꞌ kam bay mattan anak Nabi Ibrahim, mastiꞌ akig bi jaꞌ kawul-piil na. 40Boꞌ kaam baw itu, amu-amu ngulihal meꞌ mapatoy aku san yaꞌ luu bay pabuwat ku sarī man noan kaam kabanahan ma bay takale ku man Tuhan. Nabi Ibrahim ilay yaꞌ bay pingkaꞌ buwat meꞌ kadari bbuwatan bi. 41Boꞌ kaam ina, ilooy ya akig bi pabuwatan mmaꞌ bi ilooy disu.”

Iya halling da baw siꞌ tu, “Uy, saꞌ bitu kami anak halambiyaraꞌ! Disu du bilay mmaꞌ kami, yana Tuhan.”

42Yuk si Isa baw siꞌ tu, “Bong siꞌ bay mattan Tuhan Mmaꞌ bi, mastiꞌ maaseꞌ jaꞌ kam niyaku batan aku tu bay pitu lakka mman na. Yaꞌ ku bay pitu ni pamiki ku dī ku, arapun iya mismu bay mapitu aku. 43Tud yaꞌ bitu tahati bi bitsala ku batan yaꞌ tatimaꞌ bi tōꞌ ku. 44Kaam ina, Ibilis mmaꞌ bi. Dari ilooy karomanan bi pinabuwat, siga pabuwatan ma nulut ni kahandak na. Ibilis ina ndang tukang mapatoy labba man tagnaꞌ. Bong inawnan hāl kabanahan, yaꞌ ya doman palamud sabap yaꞌ luu niiya kabanahan. Bong ya mitsala, dustaꞌ jaꞌ, batan ndang pangandustaꞌ ya. Lagiꞌ na, ndang iya poonan dustaꞌ. 45Boꞌ aku tu, pagka kabanahan jaꞌ bitsala ku, yaꞌ kam kuhi pitsayaꞌ niyaku.

46“Doꞌ kam la. Luu kina kam nnaa san lasa disu kapōꞌ buktiꞌ bay ku buwat dusa? Pagka kabanahan jaꞌ bitsala ku, ongoy baw taggahaꞌ yaꞌ kam kuhi pitsayaꞌ niyaku? 47Bong ina jama sabana-bana sukuꞌ Tuhan, mastiꞌ gāk jaꞌ ya pakale ni umanat Tuhan. Boꞌ kaam itu, yaꞌ kam doman pakale sabap saꞌ kam sukuꞌ Tuhan.”

48Pag tampung siga Yahudi ndooy, “Tud bana du hati bay halling kami kau bangsa Samariya, boꞌ sineytan gi ko.”(8.48) Bangsa Samariya yaꞌ pulnaꞌ bangsa Yahudi. Sarī gi, agama bangsa Samariya magsian jama. Sangkon bangsa Samariya sinukang meꞌ bangsa Yahudi. Dari san katoonan siga Yahudi si Isa pulnaꞌ du bangsa Yahudi, lay gi ya awnan da bangsa Samariya man da madiyoꞌ iya.

49Pag halling si Isa, “Yaꞌ bitu ku sineytan. Itu na ku maehe Mmaꞌ ku, tatammu bi na baw madiyoꞌ aku lagi. 50Sugaꞌ biyahun na luu, ndang-ndang yaꞌ du ku muhung sinanglitan meꞌ manusiyaꞌ. Sugaꞌ luu du situ Mmaꞌ ku doman aku sinanglitan. Iya sa ngalabuꞌ hukuman njataꞌ sagannap ma madiyoꞌ aku. 51Baan ta kam banahan, soysoy ina bay nganna bitsala ku, yaꞌ na sina sitammu ka kapatoy.”(8.51) Ilooy ma awnan si Isa “kapatoy” ntuu, yana tiksaꞌ nyawa sampay sakkat ka Tuhan. Sugaꞌ meꞌ siga Yahudi looy bay ngahati, kapatoy biyasa.

52Dari yuk siga Yahudi, “Oy na ko na? Batnaa mangkin bohoꞌ na bina tumatandaꞌ ningkami tud sineytan du ko! San baw bay jaman Nabi Ibrahim sampay na ga kanabi-nabihan bay du pingkaꞌ matoy. Boꞌ kau baw tu, magsambatan gi ko basta jama bay nganna bitsala nu, niyaꞌ na sitammu ka kapatoy! 53Uy, saula-ula patingkat gi ko man bboꞌ kami Nabi Ibrahim! San iya ka ga kanabi-nabihan, lay du matoy. Bong siꞌ pinaamu, soy doꞌ ina ko?”

54Pag tampung si Isa, “Bong aku mantug dī ku, yaꞌ du luu pūs na. Sugaꞌ luu muwanan aku kabantugan, yana Mmaꞌ ku ma inaku meꞌ bi Tuhan bi. 55Salla na, yaꞌ san ya katoonan bi. Boꞌ aku tu, katoonan ku ya. Bong baw tu ku halling niyaꞌ ya katoonan ku, malaingkan meꞌ kaam du ku pangandustaꞌ. Sugaꞌ ndang katoonan ku ya, maka mmeꞌ ku ni palman na. 56Balik ta pa Nabi Ibrahim, tud bay gāk silay ya batan holat na ngita katakka ku pitu. Boꞌ lai du takita na, sampay biddaꞌ na ehe kagakan na.”

57Yuk siga Yahudi baw siꞌ tu, “Uy la, kau bina, yaꞌ gi san ngabut limampūꞌ taun umu nu! Pooy meꞌ nu bay ngita Nabi Ibrahim?”(8.57) Nabi Ibrahim bay matoy luu na ga duwa libu taun bay pingkaꞌ boꞌ pinamaddihan si Isa. Sangkon siga Yahudi kaawran ngahati bitsala si Isa.

58Pag halling si Isa ninsila, “Baan ta kam banahan, yaꞌ gi Nabi Ibrahim bay pinamaddihan, ndang luu na ku.”

59Pag meꞌ looy jaꞌ siꞌ halling na, lay sila mūt batu man ngahiyak iya. Maksud da mapatoy iya, sugaꞌ yaꞌ bay luu dapat da sabap lay jaꞌ ya llimbuhan sampay lay na lakka man langga looy.

9

Si Isa ngulian jama buta

1Na disu waktu, sasang ga si Isa lumān, lay na baw sila ngita lalla buta man jawom kūn induꞌ na lagi. 2Dari tilaw ga mulit na siꞌ, “Tuwan, ongoy na la lalla naa buta man jawom kūn induꞌ na lagi? Man iya kina dusahan atawa man ga induꞌ-mmaꞌ na?”

3Pag tampung si Isa, “Saꞌ bina man dusa na atawa dusa induꞌ-mmaꞌ na, arapun kon na meꞌ naa supaya takita meꞌ jama kawasa Tuhan ngulian iya. 4Batnaa tu, padpad luu gi dapat tabi, subay pabuwat tabi na pabuwatan ma bay sohoꞌ ilooy ma bay mapitu aku. Bong nnaꞌ ta pa disu llaw, huwas-huwasan tabi na buwat padpad masi ninag mataallaw, batan pag taabut sangom na, yaꞌ na luu tapabuwat tabi. 5Halloman ku masi luntuu ni junyaꞌ, aku na situ sūꞌ ma muwan dantaꞌ ni manusiyaꞌ.”

6Lupus si Isa siꞌ bay mitsala, ilooy ma lay ya ngaluraꞌ taꞌ tanaꞌ, boꞌ na ngaddun momok tanaꞌ ka boheꞌ luraꞌ na binuwat pesak. Pag lupus, lay pineesan meꞌ na taꞌ mata lalla looy siꞌ ma buta, 7boꞌ na halling, “Kosoan nu na mata nu pilay pa boheꞌ Silowam.” (Hatiyan Silowam, “sinohoꞌ”.) Dari lay na pilay lalla looy ngosoan mata na. Lupus jaꞌ siꞌ, ngita na ya sampay lay na ya moleꞌ.

8Pag lay jaꞌ ya takita meꞌ siga jama ni bihing lumaꞌ da sampay ga kasohean ma bay pingkaꞌ ngita iya magpamaku sīn, ilooy ma yuk da, “Saꞌ gi kina inaa lalla looy ma wā ningkōꞌ-ningkōꞌ magpamaku sīn?”

9Tampung kasohean siꞌ, “Iya na bina.” Sugaꞌ yuk kasohean baw, “Ssaꞌ bina, arapun ingbas jaꞌ sila.”

Sugaꞌ yuk lalla looy, “Aku na bitu la.”

10Pag tilaw da, “Bong baw meꞌ naa, pooy lay la meꞌ mata nu bay kaulian?”

11Pag tampung na, “Luu ba siꞌ ndooy lalla looy inawnan si Isa bay ngaddun pesak boꞌ pineesan taꞌ mata ku. Pag-anu, boꞌ ku lay sohoꞌ na ngosoan mata ku pilay pa boheꞌ Silowam. Dari paddus jaꞌ ku bay ngosoꞌ ndooy, ilooy ma ngita na ku.”

12Tilaw da siꞌ niiya, “Ninggai na lalla looy?”

Yuk na, “Tau ta na la.”

13Dari siꞌ, lay boo da lalla looy pa mman ga Parisi inaruhan. 14Batan llaw man si Isa bay buwat pesak sampay ngulian mata lalla looy yana Llaw Pahali. 15Pag takka da, tinilaw na lalla looy meꞌ siga Parisi bong pooy meꞌ mata na bay kaulian. Yuk na ninsila, “Lay jaꞌ pineesan ka pesak meꞌ lalla looy ma inawnan si Isa. Pag lay jaꞌ kosoan ku, ilooy ma ngita na ku.”

16Yuk kasohean Parisi baw siꞌ tu, “Lalla ma bay buwat meꞌ looy ilay, saꞌ silay lakka man Tuhan batan llangga meꞌ na saraꞌ pasal Llaw Pahali.”

Sugaꞌ yuk kasohean baw, “Bong baw bilay ya baldusa, pooy baw meꞌ na nduwan buwat kahaylan-haylan meꞌ tuu?” Dari ilooy ma magsulemaꞌ na pamiki da.

17Pag-anu, tinilaw na baw meꞌ da lalla looy ma bay buta, yuk da, “Bong kau, oy kumpas nu pasal lalla looy pagka iya sambat nu bay ngulian mata nu?”

Pag tampung lalla looy siꞌ, “Bistahan ku, nabi ya.”

18Sugaꞌ siga Yahudi looy siꞌ tu, yaꞌ kuhi pitsayaꞌ lalla looy bay pingkaꞌ buta. Dari lay doꞌ tawag da induꞌ-mmaꞌ na. 19Takka jaꞌ siꞌ sila, lay sila tinilaw meꞌ siga Parisi, “Ituu na kitu anak bi? Bana kitu buta man jawom battong nu lagi? Pooy meꞌ mata na bay kaulian?”

20Tampung ga induꞌ-mmaꞌ na siꞌ, “Ohoꞌ, inaa na bina anak kami, maka bana du ya bay buta labba man waktu na bay pinamaddihan. 21Sugaꞌ pasal meꞌ na ngita batnaa, yaꞌ baw katoonan kami bong pooy atawa pun bong soy bay ngulian mata na. Tilawun bi na ya. Toa na du bina ya. Pandoy na du sina mitsalahan dī na.” 22Na kon da siꞌ bay mitsala meꞌ looy sabap tawu sila ni siga pa-mmean Yahudi. Batan katoonan da pag-isunan siga pa-mmean ndooy yaꞌ pinadari paasok pa jawom langga soysoy bay mangaku si Isa yana Almasi. 23Ilooy silay sangkon yuk ga induꞌ-mmaꞌ na, “Tilawun bi na ya. Toa na du bina ya.”

24Pag-anu siꞌ, lay na baw linganan da pabalik lalla looy ma bay buta. Maka yuk da niiya, “Magsabanna na ko ba ni awpan Tuhan. Katoonan kami du saꞌ lalla looy bay ngulian kau batan baldusa ya.”

25Pag tampung na, “Baldusa ya atawa niyaꞌ, yaꞌ baw katoonan ku. Ilooy du katoonan ku, sibuwa bay ku buta, pag batnaa ngita na ku.”

26Pag-anu siꞌ, tilaw da niiya, “Bay ko batōy na? Pooy meꞌ na bay ngulian mata nu?”

27Pag tampung na siꞌ, “Saꞌ ba, bay na siꞌ kam baan ku? Ongoy kam yaꞌ bay pakale? Ongoy taggahaꞌ nohoꞌ na baw kam binaan pabalik? Doman du kam kina dari mulit na?”

28Pag meꞌ looy jaꞌ halling na, ilooy ma lay ya pinahallingan, yuk da, “Kau ya sina mulit lalla looy. Boꞌ kami tu, mulit Nabi Musa kami. 29Kami tu, katoonan kami Tuhan bay magpalman ni Nabi Musa. Boꞌ lalla looy, yaꞌ san katoonan kami bong lakka man ninggai ya.”

30Pag tampung lalla looy siꞌ ma bay buta, “Kainu-inu baw bilay la. Lay na takoleꞌ na mata ku inulian, masi yaꞌ katoonan bi bong lakka man ninggai ya! 31-33Lalla looy bilay, bong ya saꞌ lakka man Tuhan, mastiꞌ yaꞌ ya kapabuwat meꞌ tuu. Labba man panagnaan junyaꞌ, yaꞌ gi baw luu bay taaka jama lay kasay buta man jawom kūn induꞌ na lagi. Boꞌ na, saliꞌ-saliꞌ du tabi toon, tiyap-tiyap baldusa, yaꞌ nduwan meꞌ Tuhan. Ilooy du nduwan, yana sagannap ma ngisbat iya ka buwat kahandak na.”

34Pag tampung ga pa-mmean looy, “Kalalaan nu! Man jawom kūn induꞌ nu lagi, ndang baldusa na ko. Tatammu nu na baw ga magpandoy-pandoyan kami.” Dari siꞌ, lay na ga ya binandaan yaꞌ na nohoꞌ paasok balik pa jawom langga.

Buta siga Parisi ni kabanahan

35Na si Isa baw siꞌ tu, pag taaka na lay pinōꞌ lalla looy man langga, ilooy ma lay du piniha meꞌ na. Pag tatammu na, tilaw na niiya, “Pitsayaꞌ ko ni Anak Manusiyaꞌ?”

36Pag tampung lalla looy, “Baan doꞌ baw ba ku Tuwan bong soy ya, boꞌ ku pitsayaꞌ niiya.”

37Yuk si Isa, “Takita nu na bina, batan iya na situ mitsala ningkau.”

38Yuk lalla looy, “Pitsayaꞌ ku ningkau Papuꞌ.” Maka lay gi ya sujud numba si Isa.

39Yuk si Isa, “Kon ku tu bay pitu pa junyaꞌ mari luu man mindoga bong soy kalabuan hukuman ka niyaꞌ. Sabapan ku, sagannap ma yaꞌ toon Tuhan, ma pinag-awnan buta, ngita na. Sugaꞌ sagannap ma mangaku ngita, magdaruhun gi sina buta da.”

40Na luu kasohean Parisi ndooy ma bay kale bitsala si Isa. Dari tilaw da, “Uy, patabeꞌ-tabeꞌ nu na baw kina kami ni sagannap ma buta?”

41Pag halling si Isa, “Bong siꞌ ina kam bay mangaku buta, luu na dapat man dusa bi puwas. Sugaꞌ pagka kam mangaku ngita, yaꞌ sina puwas dusa bi.”

10

Si Isa tukang ipat mahap

1Pag-anu siꞌ, yuk si Isa, “Baan ta kam banahan, bong luu jama ngasok kura baanan bili-bili yaꞌ nūs lawang, boꞌ ngandāg jaꞌ ni paga, malaingkan panangkaw silay ya atawa mundu. 2Boꞌ jama ma paasok man lawang, iya silay tukang ipat baanan bili-bili looy. 3Maka tuktuk na paasok, binukisan jaꞌ ya meꞌ tukang jaga lawang. Lagiꞌ na, bila ya mitsala, takila suwara na meꞌ siga bili-bili na. Dari linganan na siga bili-bili na disu-disu ddas ka awon da saliꞌ-saliꞌ, boꞌ da boo na pa poan. 4Lay jaꞌ ilay taboo na ga bili-bili na mimon pa poan, lumān ya ni duhuan. Kuwan sila, patuhut jaꞌ niiya sabap takila da suwara na. 5Sugaꞌ bong ilay bay jama sarī, yaꞌ silay mmeꞌ ga bili-bili looy, gam pin pinasonsehan gi ya batan yaꞌ sila biyasa ni suwara na.”

6Na kuwan siga jama ndooy baw siꞌ tu, yaꞌ du bay takoleꞌ da kamaatunan bitsala si Isa. 7Sangkon lay na sila bakkasan na, yuk na, “Baan ta kam banahan, ilooy ilay siꞌ ma bay awnan ku lawang kura bili-bili, yana aku na. 8Mimon ma bay duhuꞌ man aku, ma bay mangaku sila na lawang looy, sibuꞌ du sila ka panangkaw atawa mundu. Sugaꞌ yaꞌ du sila bay pinaruli meꞌ siga bili-bili ku. 9Meꞌ halling sambat ku siꞌ, aku na situ lawang. Sagannap ma paasok man ku, malaingkan sinalamat. Sibuꞌ du karuha da ka bili-bili sannang jaꞌ magpōꞌ-paasok, maka nammu jaꞌ sila makanan ayad.

10“Na kuwan siga panangkaw ma bay awnan ku ilay siꞌ, yaꞌ luu niyat da sarī man nangkaw, mapatoy, sampay makaat. Boꞌ aku tu, maksud ku bay pitu supaya luu na dapat manusiyaꞌ koleꞌ kaallum bahau, yana kaallum ma yaꞌ luu kulang na samasakali.”

11Yuk si Isa lagi, “Aku itu meꞌ karuha jama ma tiggo ngipat bili-bili na paayad. Tiyap-tiyap ina tukang ipat mahap, atas na nongan umu na kalnaꞌ siga bili-bili na. 12Boꞌ jama ma ginadjihan nohoꞌ nganjagahan siga bili-bili ina, sarī akka na batan saꞌ iya dapu bili-bili. Dari bong ya ngita idoꞌ tawun pasōng nokob, magti sina ya sonse ngambanan ipatan na. Kuwan siga bili-bili, pabiya na jaꞌ tinokob sampay magpassahan na baanan da. 13Kon na ilay mabiya batan iya tukang ngipat ginadjihan jaꞌ. Yaꞌ dari oy na niiya oy-oy katuwaꞌ ni siga bili-bili looy.

14“Boꞌ aku tu, aku na tukang ipat mahap. Katoonan ku mimon bili-bili ma sukuꞌ ku maka sila pun katoonan da du ku. 15Yana meꞌ kami ka Mmaꞌ ku lungbid, damikiyan, meꞌ naa du meꞌ kami ka siga bili-bili ku lungbid. Maka songan ku jaꞌ sina mintu umu ku kalnaꞌ sila. 16Sarī man siga bili-bili ku ni baanan tuu, luu gi sina kasohean ma saꞌ ni baanan tuu. Sila pun ina subay du liyun ku pa jawom okoman ku.(10.16) Hati na, meka du jama man kabangsa-bangsahan saꞌ Yahudi binoo du pitsayaꞌ ni si Isa ni sinōng. Sila ina mintu pakale du ni suwara ku. Pag ina mintu sila pinaasok na du meꞌ ku pa jawom okoman ku, mimon sukuꞌ ku dari disu baanan sa njawman disu tukang ipat.

17“Tud kinaasean ku meꞌ Mmaꞌ ku batan atas ku nongan umu ku kalnaꞌ siga bili-bili ku. Sugaꞌ llum du sina ku pabalik. 18Yaꞌ luu kalakkahan umu ku, sugaꞌ aku ya sina mintu maggasad bayaꞌ nongan umu ku. Luu kapatut ku nongan umu ku maka luu du situ kapatut ku mawiꞌ. Batan ndang ituu bay sinohoꞌ meꞌ Mmaꞌ ku niyaku.”

19Na sabapan bay bitsala si Isa siꞌ, magsulemaꞌ na baw pamiki ga jama ndooy pasal iya. 20Meka na sila halling, “Oy doꞌ itu pūs tabi pakale ni lalla naa? Sineytan bina ya, bilawan!”

21Sugaꞌ yuk kasohean baw, “Bong bina jama sineytan, yaꞌ kabitsala meꞌ naa. Takaya seytan kina ngulian jama bay buta?”

Si Isa tinuwak meꞌ siga pa-mmean Yahudi

22Na taabut jaꞌ siꞌ timpu tanne, luu na baw disu paballangan bangsa Yahudi yana pangintoman ni llaw langga mehe bay sinutsiꞌ meꞌ kabboꞌ-bboan da.(10.22) Ni taun 168 B.C., hati na, dahatus nnompuꞌ-wawun taun halloman yaꞌ lagi si Isa bay lahil pa junyaꞌ, luu disu sultan inawnan si Antiyakas Epipanis ka ga sundalu na bay ngagaw Jerusalem. Bbuwatan sultan looy, lay bay matamakan langga mehe ndooy, batan lay ya numbaliꞌ siga bawi ndooy. Paddus tallun taun, lay na ngatu bangsa Yahudi sampay lay na tabawiꞌ da Jerusalem. Pag-anu, boꞌ da nutsiꞌ langga mehe. Dari labba mandooy, taun-taun luu paballangan da inawnan Paballangan Langga Mehe Sinutsiꞌ bilang pangintoman ni waktu kabboꞌ-bboan da bay nutsiꞌ langga mehe.23Ni waktu looy siꞌ, luu du ndooy si Isa maglan-lān ni poan langga mehe, ndooy ni sawrung pinag-awnan Sawrung Sultan Sulayman. 24Yaꞌ hallom, liput na baw ya meꞌ siga Yahudi, yuk da niiya, “Meꞌ noy na pin doꞌ itu halloman kami pabiya nu papiha-piha bong soy ko? Bong kau na Almasi, māꞌ na ko ba banahan.”

25Pag tampung si Isa siꞌ, “Bay na kam bilay baan ku, sugaꞌ yaꞌ du kam bay pitsayaꞌ. Sarī gi, siga pabuwatan kahaylan-haylan bay pabuwat ku ni awon Mmaꞌ ku, lay na du mōꞌ buktiꞌ bong soy ku. 26Sugaꞌ yaꞌ du kam kuhi pitsayaꞌ niyaku sabap saꞌ kam sukuꞌ ku. 27Batan bong ina siga sukuꞌ ku, mastiꞌ pakale jaꞌ ni suwara ku. Lungbid kami ka sila maka mmeꞌ na jaꞌ sila niyaku. 28Buwanan ku sila kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. Yaꞌ na sila sakkat ka Tuhan saumu maka yaꞌ luu kaagaw sila man jawom komkoman ku. 29Sila ina lay na hinalap niyaku meꞌ Mmaꞌ ku ma patingkat man sikamimon. Yaꞌ du luu kaagaw sila man jawom komkoman na. 30Kami tu ka Mmaꞌ ku tibuuk.”

31Pag takale siga Yahudi meꞌ looy, ilooy ma lay na baw sila balik mūt batu man mapatoy iya.

32Sugaꞌ yuk si Isa ninsila, “Meka na bilay pabuwatan mahap bay pinōꞌ meꞌ ku ningkaam. Boꞌ labbasakayi man panohoan Mmaꞌ ku niyaku. Dari mamooy baw lay siꞌ siga pabuwatan mahap looy poonan man bi doman ngahiyak aku?”

33Pag tampung siga jama looy siꞌ, “Saꞌ bina ga pabuwatan mahap man kami doman ngahiyak kau, arapun sabapan bitsala nu siꞌ ma bay pangka pa Tuhan. Batan kau bina manusiyaꞌ jaꞌ ko, sugaꞌ tatammu nu na baw ga buwat dī nu Tuhan!”

34Pag tampung si Isa, “Minsan njawom kitab bi, Tuhan mismu bay magpalman ni siga pa-mmean kabboꞌ-bboan tabi, yuk na, ‘Kaam ina siga tuhan.’(10.34) Kitab Jabul 82.6.35Boꞌ kitab ina, ndang katoonan tabi na du yaꞌ tabaluba saumu. Na bong sila man Tuhan bay magpalman bay awnan na siga tuhan, 36ongoy taggahaꞌ bāꞌ bi pangka pa Tuhan sukat ku bay mangaku Anak na? Padahal, aku na situ ilooy ma bay inuwakilan sampay pinapitu leꞌ Mmaꞌ ku Tuhan pa junyaꞌ majatu garaꞌ na. 37Bong siꞌ ku yaꞌ bay mōꞌ siga pabuwatan kahaylan-haylan ma bay sohoꞌ Mmaꞌ ku niyaku, san kam yaꞌ na pitsayaꞌ niyaku. 38Sugaꞌ pagka lai, minsan kam yaꞌ doman pitsayaꞌ ni bitsala ku, subay siꞌ pitsayaꞌ na kam niyaku sabapan siga pabuwatan meꞌ looy. Bong siꞌ ilay kam bay mindoga ni siga pabuwatan looy, tahati bi jaꞌ sampay tatantu bi na tibuuk kami ka Mmaꞌ ku.”

39Pag takale da meꞌ looy, balik na baw sila dak nungkuban iya, sugaꞌ lay jaꞌ ya pōꞌ mandooy, boꞌ yaꞌ san ya bay kongoy-kongoy meꞌ da.

40Pag-anu siꞌ, lay na baw ya pabeleng pa dambilaꞌ Sōng Juldan, ndooy man si Yahiya bay nagnaꞌ mandi jama. Sampay lay na doꞌ ya pahantiꞌ ndooy. 41Sasang na ndooy, meka na baw jama bay bahuklud pa mman na. Yuk da padisu-padisu, “Jaman si Yahiya la, yaꞌ bay pingkaꞌ mōꞌ siga sipat kawasa Tuhan. Sugaꞌ bong baw bay tunaꞌ na pasal lalla tuu, basta mawjud jaꞌ sikamimon.” 42Dari siꞌ, meka na pitsayaꞌ ni si Isa ndooy.

11

Kapatoy si Lasarus

1Pag-anu siꞌ, luu disu lalla inawnan si Lasarus lay tuwaꞌ saki. Iya siꞌ tu ka ga danganakan na si Mariyam ka si Malta maglahat ni disu kawum inawnan Betani ndooy ni Yahudiya. 2Si Mariyam siꞌ tu, ilooy na danda ma bay numpahan insallan hamut ni battis Papuꞌ Isa boꞌ na muusan battis na maka dūn kōk na. Dari pagka saki si Lasarus, 3lay ga danganakan na nugun pa mman Papuꞌ Isa nohoꞌ binaan saki paya bagay na ma kinaasean meꞌ na. 4Lay jaꞌ siꞌ si Isa kabaan, yuk na ni siga mulit na, “Saki na bilay, saꞌ gi du kapatoy katobtoban na. Arapun pinakoy jaꞌ silay mintu man malahil kawasa Tuhan supaya koleꞌ kabantugan mehe Anak na.”

5Na si Isa ilay siꞌ, ndang maaseꞌ ni ga si Malta ka si Mariyam ka si Lasarus. 6Sugaꞌ san ya bay binaan saki si Lasarus, yaꞌ du ya bay magti pilay pa mman na. Lay gi abut na duwa ngallaw pahantiꞌ ni kawum looy mman da. 7Paddus duwa ngallaw looy siꞌ, yuk si Isa ni ga mulit na, “Sūng bi na. Pabeleng na tabi pa Yahudiya.”

8Yuk siga mulit na baw siꞌ tu, “Uy la, Tuwan Guru, bohoꞌ nu bilay paddus man bahaya baanan Yahudi ndooy ma bay doman mapatoy kau ka batu. Hati, pilay na baw ko pabalik?”

9Pag tampung si Isa, lay ya makoy sumping bitsala, yuk na, “Mataallaw ina, bong pasilak na, yaꞌ sumaddop bong yaꞌ gi taabut sapu-duwan jām.(11.9) Hantak bitsala si Isa, yaꞌ ya matoy ngkod-ngkoran yaꞌ gi ngabut gantaan Tuhan. Basta ina jama lumān sasang llaw, yaꞌ ya sumantuk sabap ngita na pin ya meꞌ dantaꞌ mataallaw. 10Sugaꞌ bong ya lumān sangom, mastiꞌ sumantuk jaꞌ ya sabap yaꞌ luu sūꞌ na.”

11Paddus si Isa bay halling meꞌ looy, yuk na, “Bagay tabi si Lasarus lay na tuli, sugaꞌ pilay sa ku matiꞌ iya.”

12Yuk ga mulit na siꞌ tu, “Papuꞌ, bong bilay lay na ya kapatuli, malaingkan paayad-ayad na parasahan na.” 13Sila siꞌ tu, sangka da tud bana-bana tuli jaꞌ du si Lasarus, boꞌ ko, hantak bitsala si Isa, tud lay na matoy.

14Dari lay na pinatallak meꞌ si Isa maan sila, yuk na, “Si Lasarus bilay lay na matoy. 15Sugaꞌ kalnaꞌ kaam, gāk ku yaꞌ ku bay kasabuhan ndooy supaya magsasōng gi mintu meꞌ bi pitsayaꞌ niyaku. Sūng bi na. Pilay na tabi pa mman na.”

16Pag-anu siꞌ, yuk si Tomas ma pinagdē si Kamba ni siga pagkahi na mulit, “Sūng bi na ba. Bong hati ya pinapatoy, basta paunung na kitabi matoy.”

Si Isa poonan kaallum

17Pag takka ga si Isa pa Betani, taaka da na luu na mpat ngallaw halloman si Lasarus njawom kubu. 18Na Betani ilay siꞌ tapit pa Jerusalem, ga tallu batu sa lawak na. 19Dari meka Yahudi bay pōꞌ man Jerusalem pilay pa mman si Malta ka si Mariyam ngug-ngugan sila. 20Taaka jaꞌ siꞌ meꞌ si Malta luu na si Isa bay takka pa kawum da, lay du ya pilay nampang. Kuwan si Mariyam, lay tamban ni lumaꞌ. 21Pag takka si Malta pa mman si Isa, yuk na, “Papuꞌ, bong siꞌ ko la bay luntuu, yaꞌ na bay matoy danganakan kami. 22Kamasaꞌ katoonan ku du bina san batnaa masi gi du ko nduwan meꞌ Tuhan oy-oy paku nu.”

23Pag halling si Isa niiya, “Llum du bilay pabalik danganakan bi.”

24Tampung si Malta baw siꞌ tu, “Ohoꞌ Papuꞌ, ndang katoonan ku llum jaꞌ silay ya bbalik ni llaw dambuli pag taabut mimon manusiyaꞌ ma bay matoy pinakallum.”

25Pag halling si Isa niiya, “Aku na situ makallum jama bay matoy batan aku poonan kaallum. Soysoy pitsayaꞌ niyaku, minsan ya matoy, llum du sina ya pabalik. 26Maka sagannap ma llum, hati na, sagannap ma pitsayaꞌ niyaku, ni sabana na, yaꞌ na sila matoy saumu.”(11.26) Hatiyan “yaꞌ matoy saumu” ni ayat tuu, yaꞌ tiksaꞌ nyawa da saumu maka yaꞌ na sila sakkat ka Tuhan saumu. Pag-anu, yuk na ni si Malta, “Pooy bong kau? Pitsayaꞌ du ko?”

27Pag tampung si Malta, “Ohoꞌ Papuꞌ, pitsayaꞌ ku kau na Almasi, yana Anak Tuhan ma bay tinunaꞌ pitu pa junyaꞌ.”

28Pus si Malta halling meꞌ looy, lay na ya pabeleng pa lumaꞌ, boꞌ na ngambay danganakan na si Mariyam pa bihing na. Pag-anu, yuk na ni si Mariyam, “Luu na la Tuwan Guru nilaw kau gi siꞌ.” 29Lay jaꞌ siꞌ kabaan si Mariyam, ilooy ma lay du magti pōꞌ sampay lay na pilay pa mman si Isa.

30Na si Isa siꞌ tu, masi gi ndooy ni tagan man na bay sinampang meꞌ si Malta. Yaꞌ gi ya bay nakka kalumaan ni lahat looy. 31Kuwan siga Yahudi ma ngug-ngugan si Mariyam njawom lumaꞌ, pag takita da si Mariyam nangge deꞌ-dēꞌ pōꞌ, lay du sila pauru. Kanna da ga pilay na baw ya pa kubu balik maglinduhan danganakan na.

32Na pag takka jaꞌ siꞌ si Mariyam ndooy mman si Isa, bbuwatan na sujud ni awpan na sambayan na halling, “Papuꞌ, bong siꞌ ko la bay ntuu, yaꞌ na bay matoy danganakan kami.”

33Pag takita si Isa si Mariyam sampay ga Yahudi looy ma bay mmeꞌ niiya nangis na pin, ilooy ma lassa hansu na ga atay na. 34Dari tilaw na ninsila, “Ninggai lay man bi bay nampat iya?”

Pag tampung da siꞌ, “Mmeꞌ na ko Tuwan, boꞌ takita nu.” 35Kuwan si Isa baw siꞌ tu, lay na kapanangis.

36Pag-anu, yuk siga Yahudi siꞌ tu, “Ndaun bi doꞌ ba. Biddaꞌ na aseꞌ na ni imuwa si Lasarus!”

37Sugaꞌ yuk kasohean baw siꞌ tu, “Saꞌ ba, lay taulian na lalla looy ma bay buta? Sugaꞌ ongoy baw taggahaꞌ yaꞌ bay pōꞌ na kawasa na supaya yaꞌ bay matoy imuwa si Lasarus?”

Si Lasarus pinakallum meꞌ si Isa

38Na kubu si Lasarus ilay, yana lowang pampang maka luu disu batu mehe man bay nambo. Pag takka si Isa pilay, lassa hansu na baw pabalik njawom atay na. 39Pag-anu siꞌ, yuk na, “Lakkahan bi na batu naa.”

Sugaꞌ yuk si Malta, “Uy Papuꞌ, luu na mpat ngallaw halloman na bay kinubu. Haluꞌ na bilay mayat na.”

40Pag tampung si Isa, “Saꞌ ba, ndang bay ko baan ku bong ko pitsayaꞌ, malaingkan ngita na ko ehe kawasa Tuhan?”

41Dari siꞌ, lay na du lakkahan da batu looy. Pag-anu, lay si Isa pahangad sambayan na halling, “Ū Maꞌ, magsuku lay ku duwan nu. 42Ndang katoonan ku du wā ko pakale niyaku. Sugaꞌ lay jaꞌ ku halling meꞌ tuu kalnaꞌ baanan jama ntuu supaya sila pitsayaꞌ tud bana kau bay mapitu aku.”

43Lupus jaꞌ siꞌ si Isa bay halling meꞌ looy, ilooy ma lay ya ngingan pahaddo, yuk na, “Ū Lasarus, pōꞌ na ko!” 44Dari siꞌ, sarunduun du pōꞌ si Lasarus. Boꞌ masi gi battis-tangan na bay talibod ka kuku poteꞌ sampay luwa na masi gi du luu ka putus na.

Yuk si Isa ninsila, “Lakkahan bi na libod baran na mari sumunsayaꞌ na ya lumān.”

Siga Yahudi bagaraꞌ mapatoy si Isa

(Matiyu 26.1-5; Malkus 14.1-2; Lukas 22.1-2)

45Na kuwan siga Yahudi ma bay pilay pa lumaꞌ ga si Mariyam ngug-ngugan sila, tud bay haylan pag lay takita da pabuwatan si Isa sampay meka na sila pitsayaꞌ niiya. 46Sugaꞌ kasohean baw siꞌ tu, gam pin lay pilay pa mman ga Parisi boꞌ da maan sila bay pabuwatan si Isa. 47Dari bbuwatan siga Parisi ka ga imam langkaw, magti bay nawag baanan Sanhidrin(11.47) Sanhidrin yana baanan paki langkaw ni bangsa Yahudi. Sukuꞌ da ngahukum bong luu palkalaꞌ mehe ni hāl agama da. Ni baanan da luu pitumpuꞌ-dambuwaꞌ eka da. Takōk da yana panghuluꞌ imam maka luu gi tabeꞌ ni baanan da kasohean imam langkaw, kasohean guru saraꞌ agama, kasohean matatoa ni agama, sampay kasohean Parisi. binoo isun. Kumpo jaꞌ siꞌ sila sikamimon, yuk da, “Pooy tu pamiki tabi? Lalla looy ilay, meka na pabuwatan kahaylan-haylan bay pinōꞌ meꞌ na. 48Bong ilay ya pabiya tabi sigi-sigi buwat meꞌ looy, song hallom, sikamimon na pitsayaꞌ iya na Almasi, boꞌ na binuwat sultan da. Banti mintu, pag tasayu sultan parinta Rom, lay na baw tabi nilān, boꞌ hinansu langga tabi sampay bangsa tabi.”

49Sugaꞌ yuk Imam Kayapas, yana panghuluꞌ imam ni taun looy, “Awam bitu kam. 50Yaꞌ tabista bi gam na disu jama matoy gantiꞌ sikamimon man labbasakayi bangsa tabi lungay man taꞌ babaw junyaꞌ.”

51Na bay bitsala Imam Kayapas ilay siꞌ, saꞌ pōꞌ man pamiki na dī na. Arapun pagka iya panghuluꞌ imam ni taun looy, lay jaꞌ Tuhan makoy iya man malahil ninsila ndooy song matoy na si Isa kalnaꞌ bangsa Yahudi. 52Boꞌ kapatoy na ilay, saꞌ silay sat kalnaꞌ bangsa Yahudi, arapun sampay kalnaꞌ jama man mimon kabangsa-bangsahan. Batan tabeꞌ du sila dari siga anak Tuhan bbos-bbos. Kahandak Tuhan ina sagannap siga anak na ni sikaliput junyaꞌ, bangsa Yahudi sampay na siga bangsa saꞌ Yahudi, tibuuk na na pa disu baanan sa. 53Dari labba man llaw looy, lay na siga pa-mmean Yahudi miha jalan bong pooy meꞌ da mapatoy si Isa. 54Sangkon yaꞌ na si Isa pōꞌ pa jawom mayran palamud ni siga Yahudi. Gam pin yaꞌ jaꞌ hallom, lay na ya lakka ka ga mulit na pilay pa disu kawum inawnan Epraim tapit pa lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ. Sampay ndooy na doꞌ sila bay pahantiꞌ.

55Na song hallom, tapit na baw pabalik paballangan bangsa Yahudi, yana paballangan Ngalingkaꞌ. Dari meka jama man kadilehan luꞌ pilay pa Jerusalem yaꞌ gi bay nagnaꞌ paballangan looy. Bbuwatan da siꞌ ngikut arat agama da mandi doꞌ duhuꞌ supaya sila sutsiꞌ ni paballangan looy. 56Sasang da nangge-nangge ni langga mehe, ngandaꞌ na pin sila pa dambilaꞌ pa dambilaꞌ kawu-kawu takita da si Isa bong ya bay luu pōꞌ. Yuk dangan pa dangan, “Kumpas bi, pasabu kina ya ni paballangan tuu?” 57Ngkon da halling meꞌ looy sabap siga imam langkaw ka ga Parisi bay nohoꞌ jama ndooy māꞌ bong luu bay ngita si Isa supaya tasungkub da na.

12

Si Mariyam numpahan battis si Isa insallan hamut

(Matiyu 26.6-13; Malkus 14.3-9; Lukas 7.36-50)

1Na nnom ngallaw gi siꞌ boꞌ nagnaꞌ paballangan Ngalingkaꞌ, lay na baw ga si Isa pilay balik pa Betani, yana kawum si Lasarus, lalla looy ma bay pinakallum meꞌ na. 2Takka jaꞌ sila, lay ballang jama lahat looy man da ngalak si Isa. Si Malta pun luu du ndooy motangan sila. Si Lasarus pun luu du ndooy tabeꞌ ni baanan jama mmeꞌ paharung ni si Isa. 3Mindangoy ko, luu na baw si Mariyam moo katsaꞌ-katsaꞌ insallan hamut inawnan nalda, ga tongaꞌ liter. Pag-anu siꞌ, lay tumpahan na ni battis si Isa boꞌ pinuusan ka dūn kōk na. Na nalda looy ilay tud hagaan batan porol, boꞌ muhag-muhag na bawu na ni sikaliput lumaꞌ looy.

4Na ndooy siꞌ luu disu mulit si Isa, yana si Judas Iskariyut ma bay muwan tipu-akka njataꞌ si Isa song hallom. Pag takita na meꞌ looy siꞌ, yuk na, 5“Uy, gam na bilay la bay pinaballihan insallan hamut looy, boꞌ ndean jama miskin ballihan na. Lay jaꞌ bilay pasensengan na hagaꞌ gadji dantaun.” 6Na sabana na, yaꞌ silay luu luuy si Judas ni jama miskin, arapun kon na bay halling meꞌ looy sabap panangkaw ya. Minsan iya bay hinalap ngantanan pangannaan sīn ni baanan ga si Isa, bbuwatan na daran ngulangan sīn da para ni dī na.

7Dari yuk si Isa ni si Judas, “Pabiyahun na jaꞌ. Danda tuu bitu buwat meꞌ tuu tabilang man na manyapan baran ku duhuꞌ para ni llaw ku kinubu. 8Ni kapasal jama miskin, luu na jaꞌ du sina ninggai-ninggai mman bi. Boꞌ aku tu, yaꞌ na ku humallom dambuwaꞌ ka kaam.”

Siga imam langkaw isun mapatoy si Lasarus

9Na taaka jaꞌ meꞌ siga Yahudi ni Jerusalem luu na si Isa ndooy ni Betani, tud meka bay bahuklud pilay. Sugaꞌ sarī man si Isa, doman du sila ngita sampay si Lasarus ma bay pakallum na. 10Dari pag tasayu siga imam langkaw meꞌ looy, lay sila isun mapatoy sampay si Lasarus. 11Batan sabapan na, meka na Yahudi patatak man baanan da sampay pitsayaꞌ na ni si Isa.

Si Isa pinudji pag takka na pa Jerusalem

(Matiyu 21.1-11; Malkus 11.1-11; Lukas 19.28-40)

12Na pag llaw disu, lay na baw taaka leꞌ siga baanan jama ma mmeꞌ ballang ndooy ni Jerusalem, luu na du ga si Isa pawus pa daira da. 13Dari lay sila ngaddoꞌ siga pappaꞌ kalapaꞌ-sawit(12.13) Kasohean pappaꞌ kalapaꞌ-sawit lay tinatag ni tangngaꞌ lān man si Isa pingkaꞌ man maehe iya, kasohean lay llabad-labaran pa jataꞌ man da mudji si Isa ni kagāk da. boꞌ binoo pōꞌ man daira song pilay nampang iya. Takita da jaꞌ si Isa, bbuwatan da maghowapan mudji iya, yuk da,

“Pudji tabi Tuhan! Sinupaatan jama naa ma pitu ni kawasa-kapatut Papuꞌ tabi Tuhan! Sinupaatan ko, sultan bangsa Israil!”

14Na sila siꞌ mudji sasang si Isa bakuraꞌ taꞌ kuraꞌ baddung ma bay inindam meꞌ na. Dari lay na binakbul tunaꞌ njawom kitab, ilooy ma yuk na,

15“Kaam, siga jama ni Jerusalem,(12.15) Jerusalem inawnan Zayon ni ayat tuu. san kam yaꞌ na tawu. Takka du sina mintu sultan bi bakuraꞌ taꞌ kuraꞌ baddung song pilu pa mman bi.”

16Na kuwan siga mulit si Isa baw, yaꞌ lagi bay tabista da lay na binakbul tunaꞌ looy. Noy bay na si Isa pinakallum pabalik sampay inangkat pa sulgaꞌ boꞌ taintom da na ndang luu tunaꞌ njawom kitab hāl meꞌ looy. Boꞌ ndooy na bohoꞌ tabista da na tunaꞌ looy bay sinuwatan pasal si Isa.

17-18Na kon sakiyan jama bay bahuklud pilay nampang si Isa sabap bay sila kaakahan bay bbuwatan na makallum si Lasarus. Batan sagannap ma bay ngita si Isa nohoꞌ si Lasarus pōꞌ man jawom kubu, yaꞌ na luu hantiꞌ da nuntutan jama.

19Na pag ndaꞌ siga Parisi meꞌ looy na, yuk da padisu-padisu, “Tud yaꞌ na bitu luu sōng bay sangsāꞌ tabi noan ga jama looy. Ndaun bi doꞌ ba pilay! Katis na jama junyaꞌ mmeꞌ niiya.”

20Na ni mimon jama ma bay pilay pa Jerusalem mmeꞌ numba ni paballangan looy siꞌ, luu du tabeꞌ kasohean bangsa Greek. 21Pag-anu, lay sila pa mman si Pilip, yana disu mulit si Isa man Betsayda ndooy ni Jalil. Yuk da niiya, “Tuwan, doman kami la sitammu ka si Isa.” 22Dari lay doꞌ si Pilip maan si Andru, boꞌ da pa mman si Isa mahati.

23Yuk si Isa ninsila, “Tapit banahan na situ waktu ehe kabantugan Anak Manusiyaꞌ pinalahil. 24Sugaꞌ pingkaꞌ doꞌ ya duhuꞌ meꞌ karuha bigi tinanom llabbong. Baan ta kam banahan, tiyap-tiyap bigi, bong yaꞌ bay pingkaꞌ llabbong, dalamba na sadjaꞌ sina ya saumu. Sugaꞌ bong bay na pingkaꞌ llabbong, ndooy na boꞌ na dari tinanom ma labung buwaꞌ na.(12.24) Hantak bitsala si Isa, subay ya matoy sampay pinakallum boꞌ na kaboo jama paeka pa jawom pamarinta Tuhan.

25“Soysoy ina numbul satu niiya nulut dī na halloman na ntuu ni junyaꞌ, mastiꞌ tiksaꞌ nyawa na. Sugaꞌ soysoy ina yaꞌ mean kahandak na bong pin tabean na kahandak ku, sampulnaꞌ nyawa na saumu labba man junyaꞌ sampay pa ahirat. 26Soysoy doman buwat kahandak ku, subay du nūs lān ku supaya nnoy-nnoy mman ku, ndooy du ya. Maka sagannap ma buwat kahandak ku, mastiꞌ pinaehe sina mintu meꞌ Mmaꞌ ku.”

Si Isa nunaꞌ kapatoy na

27Pag-anu siꞌ yuk si Isa, “Tud susa atay ku batnaa sabapan kamalasahiyan ma song inawop meꞌ ku. Tud sobot pamiki ku bong oy subay halling ku ni Mmaꞌ ku. Bong ku nohoꞌ pinuwasan niiya, yaꞌ baw sikatuwaꞌ sabap ituu na situ ndang bay maksud ku pitu.” 28Dari yuk na pa Tuhan, “Maꞌ, ilooy jaꞌ pabuwatun niyaku ma moo kabantugan ni awon nu.”

Pag-anu siꞌ, ilooy ma pōꞌ suwara man sulgaꞌ nampungan iya, yuk na, “Ndang lay na situ ku koleꞌ kabantugan njataꞌ nu. Boꞌ koleꞌ gi ku sina mintu kabantugan njataꞌ nu pabalik.”

29Halling ga baanan manusiyaꞌ ma nangge-nangge ndooy, ma bay kale suwara looy siꞌ, “Uy, guntu bitu lahat!” Sugaꞌ yuk kasohean baw, “Malaikat bilay bay mitsala niiya.”

30Yuk si Isa baw ninsila, “Suwara looy ilay bay pōꞌ, saꞌ du silay kalnaꞌ aku, arapun kalnaꞌ kaam. 31Taabut na situ waktu man Tuhan ngalabuꞌ hukuman na ni kapasal mimon dusa manusiyaꞌ. Maka taabut na du waktu man maā Ibilis ma panghuluꞌ ni manusiyaꞌ ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku. 32Batan pag taabut ku ina mintu inangkat taꞌ tehang, inaa na lān man ku ngaliyun jama man mimon kabangsa-bangsahan pa mman ku.” 33Na ngkon ilay si Isa bay halling pasal meꞌ na inangkat taꞌ tehang, man na mahati sila bong pooy meꞌ na mintu matoy.

34Pag-anu siꞌ, tilaw kasohean ni baanan jama ndooy, yuk da, “Tuwan, pasal bay halling nu siꞌ talpaksaꞌ Anak Manusiyaꞌ inangkat taꞌ tehang, soy lay la Anak Manusiyaꞌ looy ma bay awnan nu siꞌ? Bong iya na Almasi, pooy meꞌ nu kabāꞌ pinapatoy ya inangkat taꞌ tehang? Batan pamāꞌ kitab, inawnan Almasi, llum saumu-umu.”

35Pag tampung si Isa, lay jaꞌ ya ngandalil dī na pa sūꞌ, yuk na, “Dangkitiꞌ lasa situ waktu sūꞌ ninag. Sangkon, padpad masi ninag, tusun bi na lān ma sinūꞌ meꞌ dantaꞌ na, taggahaꞌ lay na baw kam mintu kalindoman. Batan jama ina ma lumān njawom lindom, yaꞌ katoonan da bong luꞌ paninggai sila. 36Sangkon, padpad masi luu mman bi sūꞌ looy, pitsayaꞌ na kam niiya supaya kaam pun dari siga sūꞌ meꞌ iya du.”

Lupus si Isa siꞌ bay mitsala meꞌ looy, lay na baw ya palakka boꞌ yaꞌ na ya bay magpakita ni baanan jama ndooy.

Tunaꞌ pasal siga jama ma yaꞌ kuhi pitsayaꞌ

37Na minsan siꞌ meka na kahaylan-haylan bay pabuwat si Isa ni pag-awpan ga jama ndooy, amu-amu sila yaꞌ kuhi pitsayaꞌ niiya. 38Dari lay na binakbul bay tunaꞌ Nabi Isaya, ilooy ma yuk na,

“Ū Papuꞌ, yaꞌ bitu luu pitsayaꞌ ni umanat kami. Minsan sila bay na pinakitahan kawasa nu, masi sila yaꞌ pitsayaꞌ.”(12.38) Kitab Nabi Isaya 53.1.

39Na pagka amu-amu ga jama ndooy yaꞌ kuhi pitsayaꞌ ni si Isa, song hallom lay na tambo lawang man da pitsayaꞌ. Boꞌ magbēꞌ du ka disu ayat njawom kitab Nabi Isaya, ilooy ma yuk na,

40“Lay na sila pinabuta meꞌ Tuhan supaya sila yaꞌ ngita. Lay na pinalindoman meꞌ na pamiki da supaya sila yaꞌ kahati. Bong siꞌ saꞌ meꞌ looy, luu gi dapat da nawbat, boꞌ taulian ku pangatayan da.”(12.40) Hatiyan “lay na sila pinabuta meꞌ Tuhan”: Lay sila pinaawam meꞌ Tuhan supaya yaꞌ tahati da kabanahan. Tamūd Tuhan buwat meꞌ looy bong jama amu-amu tud yaꞌ kuhi pitsayaꞌ ni Almasi. Ndaun Kitab Nabi Isaya 6.10.

41Na jaman Nabi Isaya ilay bay nuwat kabtangan “boꞌ da taulian ku,” saꞌ ga silay dī na awnan na tukang nguliꞌ, arapun bay jaꞌ ya nunaꞌ bitsala Almasi ni sinōng. Kon na bay nunaꞌ sabap ndang bay pinalahil ehe kawasa Almasi niiya.

42Dari san kaekahan Yahudi yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, meka gi du baw bay pitsayaꞌ sampay kasohean pa-mmean da. Sugaꞌ ni katawu da ni siga Parisi, yaꞌ du sila bay nawakka magpasayu taggahaꞌ yaꞌ na baw sila pinadari nindak langga. 43Mas mehe gi ninsila sanglit manusiyaꞌ man sanglit Tuhan.

44Pag-anu, luu na baw disu waktu sasang si Isa noan jama, pinahaddo meꞌ na suwara na, yuk na, “Soysoy pitsayaꞌ niyaku, malaingkan pitsayaꞌ du sampay ni ilooy ma bay mapitu aku. 45Damikiyan, soysoy ngita aku, takita na du ilooy ma bay mapitu aku. 46Aku tu bay pitu pa junyaꞌ bilang sūꞌ marantaan pamiki manusiyaꞌ supaya yaꞌ na njawom lindom soysoy pitsayaꞌ niyaku.

47“Na bong luu bay kale umanat ku, boꞌ yaꞌ kinanna meꞌ da, saꞌ du sina aku ngalabuan sila hukuman, batan maksud ku pitu pa junyaꞌ nalamat manusiyaꞌ, saꞌ ga ngalabuan sila hukuman. 48Sugaꞌ pag taabut llaw dambuli, mastiꞌ kalabuan jaꞌ sina hukuman sagannap ma bay nuwak aku ka tōꞌ ku. Boꞌ pindoga man da kalabuan hukuman, yana tōꞌ ku. 49Batan tōꞌ ku tu, yaꞌ lakka man pamiki ku dī ku, arapun lakka man Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku. Iya nohoꞌ aku bong oy subay tinōꞌ meꞌ ku. 50Boꞌ katoonan ku, bong inawnan siga tōꞌ ma bay sohoꞌ na pinasaplag niyaku, mastiꞌ inaa na poonan kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. Sangkon bila ku mitsala, ilooy du pōꞌ ku ma bay sinohoꞌ meꞌ Mmaꞌ ku niyaku.”

13

Si Isa ngosoan battis siga mulit na

1Na tapit jaꞌ siꞌ paballangan Ngalingkaꞌ, ndang katoonan si Isa na tapit na waktu man na ngambanan junyaꞌ sampay pabeleng pa mman Mmaꞌ na. Na iya siꞌ tu, labba man sibuwa ngabut sampay pa katapusan, ndang maaseꞌ ya ni siga mulit na ntuu ni junyaꞌ. 2Sugaꞌ san meꞌ looy na siꞌ aseꞌ si Isa, luu gi disu mulit na bay kabuwanan pamiki meꞌ Ibilis nipu iya. Mulit looy ilay siꞌ yana si Judas, anak si Saymon Iskariyut.

Pag taabut deꞌ kohap, lay na ga si Isa mangan ka ga mulit na. 3-4Pus da siꞌ mangan, lay doꞌ si Isa nangge boꞌ na ngurusan juba na. Pag-anu, boꞌ na basahan ka tuwala. Na iya siꞌ tu, katoonan na du lay na dean Mmaꞌ na niiya kawasa-kapatut njataꞌ mimon-mimon. Maka katoonan na du iya lakka man Tuhan, damikiyan, Tuhan du polean na. Sugaꞌ san meꞌ looy, lay gi ya magpadiyoꞌ ni siga mulit na. 5Bbuwatan na siꞌ, lay doꞌ ya ngisi boheꞌ njawom undam boꞌ na ngosoan battis siga mulit na. Luu-luu lupus, pinuusan meꞌ na ka tuwala ni kompang na. 6Sugaꞌ pag taabut liu si Saymon Pitel, yuk na ni si Isa, “Uy Papuꞌ, sampay niyaku, kosoan nu du kina battis ku?”

7Pag tampung si Isa, “Batnaa bitu yaꞌ gi tahati nu bong oy sabap ku buwat meꞌ tuu, sugaꞌ bbos-bbos ina tahati nu du.”

8Sugaꞌ yuk si Pitel baw siꞌ tu, “Yaꞌ bina la sikatuwaꞌ! Basta yaꞌ baw ku kuhi kosoan nu battis ku!”

Yuk si Isa baw, “Bong bina yaꞌ bay takosoan ku battis nu, yaꞌ luu sukuꞌ nu niyaku.”

9Yuk si Pitel baw siꞌ tu, “Bong bina Papuꞌ meꞌ naa, daa na sat battis ku, lapisun na sampay ga tangan ku ka kōk ku.”

10Pag tampung si Isa siꞌ tu, “Tiyap-tiyap jama lay na mandi, sutsiꞌ na du baran na labbasakayi. Battis na jaꞌ subay kinosoan balik.(13.10) Meꞌ kasohean ngahati bitsala tuu: Kitabi ma pitsayaꞌ ni si Isa sibuꞌ du karuha tabi ka jama lay na mandi batan sutsiꞌ na kitabi pa Tuhan. Sugaꞌ luu gi baw siga salla ni kawul-piil tabi ma subay sigi-sigi kinaddoan. Inaa sina kamaatunan ni “battis na jaꞌ subay kinosoan balik.” Kuwan kaam ina, sutsiꞌ kam, sugaꞌ saꞌ baw tu kam mimon.” 11Na ngkon ilay siꞌ si Isa bay māꞌ saꞌ sila mimon sutsiꞌ sabap ndang katoonan na na bong soy song nipu iya.

12Lupus jaꞌ siꞌ si Isa bay ngosoan battis da, lay na balik mamakoy boꞌ na pabeleng pa bay limpaꞌ na ningkōꞌ. Pag-anu, yuk na ninsila, “Tahati bi kilay siꞌ bong ongoy ku bay buwat meꞌ looy ningkaam? 13Pahatiyan ta doꞌ kam. Saꞌ ba, meꞌ bi ngawnan aku, ‘Tuwan Guru’ maka ‘Papuꞌ’? Katuwaꞌ du silay kam sabap bana du. 14Na bong meꞌ aku Papuꞌ bi ka guru bi bay magpadiyoꞌ ngosoan battis bi, malaingkan subay du kam magpadiyoꞌ meꞌ karuha jama sikosoꞌ-kosoꞌ battis. 15Maksud ku ilay siꞌ, man ku jaꞌ ngambanan kaam pamintangan supaya kam pun magpadiyoꞌ du siintu-intu meꞌ karuha aku bay magpadiyoꞌ ngintu kaam siꞌ. 16Na pagka Papuꞌ bi lay magpadiyoꞌ, sapatut na, kaam pun iyadu. Batan baan ta kam banahan, yaꞌ sina luu ata patingkat gi man papuꞌ na. Damikiyan yaꞌ du luu sosohoan patingkat gi man ilooy ma bay nohoꞌ iya. 17Na pagka tahati bi na pamintangan ma bay pakitahan ku siꞌ ningkaam, njawom supaat sina kam bong siꞌ ikut bi du.”

Si Isa nunaꞌ song tinipu ya

(Matiyu 26.20-25; Malkus 14.17-21; Lukas 22.21-23)

18Yuk si Isa lagi, “Kaam ina ma bay peneꞌ ku, saliꞌ-saliꞌ katoonan ku arat-tabiat bi. Sangkon ku kabāꞌ luu situ kam disu niyaꞌ koleꞌ supaat ma bay awnan ku siꞌ. Batan binakbul na sina mintu njataꞌ na tunaꞌ looy njawom kitab, ilooy ma yuk na,

‘Lalla ma soheꞌ ku sawu mangan song nipu aku.’(13.18) Kitab Jabul 41.9.

19“Na kon bi itu ndang baan ku na supaya pag taabut mintu binakbul, pitsayaꞌ na kam tud aku na Almasi. 20Baan ta kam banahan, soysoy ina ngahasi sosohoan ku, sibuꞌ du ya ka ngahasi aku. Damikiyan, soysoy ngahasi aku, sibuꞌ du ya ka ngahasi ilooy ma bay mapitu aku.”

21Lupus jaꞌ siꞌ si Isa bay halling meꞌ looy, takka na baw susa atay na. Dari yuk na, “Baan ta kam banahan, luu sina kam mintu disu nipu aku.” 22Kuwan siga mulit na siꞌ tu, bbuwatan da si-ndaꞌ-ndaꞌ sampay papiha-piha na ga bong soy awnan na. 23Disu sila, yana si Yahiya ma tigiꞌ nganggalla dī na ilooy ma kaasean si Isa, ndang luu ningkōꞌ ni bihing si Isa pasande-sande niiya. 24Dari lay ya sinyalan si Saymon Pitel nohoꞌ nilaw si Isa bong soy awnan na.

25Dari siꞌ, sasang na masi pasande-sande ni si Isa, lay du ya tibuꞌ-tibuꞌ nilaw, yuk na, “Papuꞌ, soy baw lay la mintu nipu kau?”

26Tampung si Isa, “Jama man ku ngandean tinapay tuu pus na tinalloban njawom lohoꞌ, inaa na sina bay awnan ku siꞌ.” Pag-anu, lay na talloban na tinapay looy boꞌ ndean si Judas, anak si Saymon Iskariyut. 27Lay jaꞌ siꞌ sambut si Judas, ilooy ma inasok na ya meꞌ Ibilis.

Pag-anu, yuk si Isa niiya, “Darahan nu na maksud nu deꞌ-dēꞌ.”

28Kuwan siga mulit si Isa ilooy kasohean ma ndang lundooy ningkōꞌ, yaꞌ bay tahati da bong oy maksud si Isa bay mitsala meꞌ looy ni si Judas. 29Sangka kasohean pagka si Judas tukang ngantanan sīn da, bay jaꞌ ya sohoꞌ si Isa malli barang halliꞌ ni paballangan da atawa nohoꞌ muwanan jama miskin sīn. 30Dari bbuwatan si Judas, lay magti pōꞌ. Na iya siꞌ bay pōꞌ, sangom na lahat.

Panohoan bahau

31Paddus jaꞌ bukut si Judas, yuk si Isa, “Yaꞌ na situ hallom takita ehe kawasa-kapatut Anak Manusiyaꞌ. Maka takita na du njataꞌ na ehe kawasa-kapatut Mmaꞌ na Tuhan. 32Dari pagka ina mintu Tuhan koleꞌ kabantugan njataꞌ Anak Manusiyaꞌ, magti du sina Tuhan muwanan iya kabantugan.”

33Maka yuk si Isa lagi, “Siga anak, dangkitiꞌ sa situ waktu ku kapagdambuwaꞌ ka kaam. Pag yaꞌ jaꞌ ku ina mintu luu, piha bi du sina ku, sugaꞌ meꞌ bay halling sambat ku na siꞌ ni siga pagkahi tabi Yahudi, bong inawnan lahat ma tiluꞌ ku, yaꞌ kam kapilay. 34Batnaa mbanan ta na kam panohoan bahau: Subay kam sikaaseꞌ-kaaseꞌ. Yana meꞌ ku maaseꞌ ningkaam, subay meꞌ naa du meꞌ bi maaseꞌ ni pagkahi bi. 35Bong ina kam sikaaseꞌ-kaaseꞌ du, inaa na sina pindoga man mimon jama toon mattan kaam mulit ku.”

Si Isa nunaꞌ si Pitel song maylu

(Matiyu 26.31-35; Malkus 14.27-31; Lukas 22.31-34)

36Tilaw si Saymon Pitel baw, “Papuꞌ, paninggai lay la tiluꞌ nu?”

Pag tampung si Isa, “Bong ni batnaa, yaꞌ gi kam kapa-mmeꞌ pa lahat ma tiluꞌ ku. Bbos-bbos boꞌ bi sa patuhut.”

37Tilaw si Pitel baw, “Papuꞌ, ongoy baw taggahaꞌ yaꞌ gi ku kapa-mmeꞌ ningkau batnaa? Atas ku bitu nongan umu ku kalnaꞌ kau.”

38Pag halling si Isa, “Bana kina atas nu nongan umu nu kalnaꞌ aku? Baan ta ko banahan, yaꞌ lagi sina mintu bay tingkauk manuk, ndang min tallu na ko bay maylu bahasa yaꞌ san ku takila nu.”

14

Si Isa yana lān pa Tuhan

1Pag-anu, yuk si Isa ni siga mulit na, “Daa gundalaꞌ atay bi. Mangando jaꞌ kam pa Tuhan. Damikiyan, mangando du kam niyaku. 2Ni okoman Mmaꞌ ku ilay, meka patannaan na. Boꞌ aku tu batnaa song pilay na manyap patannaan para ningkaam. Yaꞌ situ ku māꞌ meꞌ tuu ningkaam bong yaꞌ bana. 3Pus ku mintu manyapan kaam, boꞌ ku sa pabeleng ngokoman kaam supaya nnoy-nnoy mman ku, ndooy du mman bi. 4Kaam ina, katoonan bi na du lān pa lahat ma tiluꞌ ku.”

5Yuk si Tomas baw siꞌ tu, “Yaꞌ bilay la Papuꞌ katoonan kami bong paninggai tiluꞌ nu. Pooy baw lay meꞌ kami tau lān na?”

6Tampung si Isa, “Aku na bitu lān na. Damikiyan, aku du kabanahan sampay poonan kaallum. Yaꞌ sina luu takka pa mman Mmaꞌ ku bong saꞌ aku lān tinūs. 7Bong sabana-bana katoonan bi ku, malaingkan katoonan bi du Mmaꞌ ku. Ni sabana na, labba man batnaa, katoonan bi na Mmaꞌ ku maka ndang lay na ya takita bi.”

8Yuk si Pilip baw siꞌ tu, “Bong anu ba Papuꞌ, pakitahan doꞌ kami ba Mmaꞌ nu, boꞌ kami sannang hati.”

9Pag tampung si Isa, “Uy Pilip, meꞌ looy na bay hallom tabi lungbid, masi gi ku yaꞌ katoonan nu? Bong bina jama bay na ngita aku, malaingkan bay du ya ngita Mmaꞌ ku. Ongoy taggahaꞌ nohoꞌ gi ko pinakitahan Mmaꞌ ku? 10Marean ta yaꞌ lagi ko pitsayaꞌ kami ka Mmaꞌ ku tibuuk. Ndang bay na kam baan ku, mimon bay bitsala ku ningkaam saꞌ lakka man dī ku, arapun lakka man Mmaꞌ ku. Damikiyan, mimon pabuwatan kahaylan-haylan bay pōꞌ ku, lakka man kawasa Mmaꞌ ku du ma tibuuk ka aku. 11Pitsayaꞌ na kam ba ni bitsala ku. Kami bitu ka Mmaꞌ ku tibuuk. Bong sawpama masi gi kam kaawran pitsayaꞌ ni bitsala ku, subay siꞌ pitsayaꞌ na kam sabapan siga pabuwatan kahaylan-haylan bay pōꞌ ku.

12“Baan ta kam banahan, soysoy ina pitsayaꞌ niyaku, kapabuwat jaꞌ sina ya mintu pakaradjaan meꞌ ilooy ma bay pabuwat ku sampay labi gi. Batan aku tu moleꞌ na pa mman Mmaꞌ ku. 13Maka oy-oy paku bi ni awon ku,(14.13) Bong jama maku duwaa ni awon si Isa, hatiyan na, pitsayaꞌ sila si Isa ngantanan mimon kawasa ka kapatut nganduwan paku da sabap tibuuk ya ka Tuhan. duwan ta jaꞌ sina kam supaya Mmaꞌ ku koleꞌ kabantugan mehe ni jataꞌ ku. 14Meꞌ halling sambat ku na siꞌ, bong kam maku oy maka oy na ni awon ku, malaingkan duwan ta jaꞌ sina kam.”

Si Isa nganjanjiꞌ matakka Rū Sutsiꞌ pa mman siga mulit na

15Maka yuk si Isa, “Bong kam maaseꞌ du niyaku, mastiꞌ bean bi jaꞌ sina siga panohoan ku. 16San ku itu palakka, pakuhan ta sa kam man Mmaꞌ ku disu Tukang Nabang, gantiꞌ ku, nohoꞌ pinapitu. Iya ina mintu tattap dambuwaꞌ ka kaam saumu. 17Awnan ku ilay siꞌ yana Rū Sutsiꞌ, tukang malahil kabanahan. Sugaꞌ kuwan sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku, yaꞌ sina sila ngahasi Rū Sutsiꞌ sabap yaꞌ sila ngita atawa kakila iya. Boꞌ kaam ina, takila bi ya sabap luu na pin ya ngunungan kaam sampay patattog na sina ya mintu njawom atay bi.

18“Na san ku ina lakka, yaꞌ du sina kam mbanan ku meꞌ saparati siga anak iluꞌ-iluꞌ iyatin. Basta beleng ta du kam sina. 19Yaꞌ na situ hallom, yaꞌ na ku takita leꞌ sagannap ma saꞌ sukuꞌ ku. Sugaꞌ bong baw kaam, sikita gi du sina mintu kitabi. Maka pagka ku itu mintu pinakallum du pabalik, mastiꞌ koleꞌ jaꞌ kam kaallum bahau. 20Ni waktu looy ilay mintu, bohoꞌ tabistu bi na kami ka Mmaꞌ ku tibuuk, maka kaam pun ka aku tibuuk du. 21Soysoy ina nganna sampay mean siga panohoan ku, iya na maaseꞌ niyaku. Maka sagannap ma maaseꞌ niyaku kinaasean du meꞌ Mmaꞌ ku. Aku pun maaseꞌ du ninsila sampay malahil gi ku ninsila hāl pasal dī ku.”

22Pag-anu, tilaw si Judas (saꞌ baw si Judas Iskariyut), yuk na, “Papuꞌ, ongoy lay ningkami jaꞌ man nu malahil dī nu, bong ni jama niyaꞌ?”

23Pag tampung si Isa, “Bong jama maaseꞌ niyaku, bean na jaꞌ sina bitsala ku. Jama meꞌ looy ilay kinaasean meꞌ Mmaꞌ ku. Dari patiluꞌ sina kami ka Mmaꞌ ku pa mman na, boꞌ kami patannaꞌ njawom atay na. 24Boꞌ jama ina ma yaꞌ maaseꞌ niyaku, mastiꞌ yaꞌ du mmeꞌ ni bitsala ku. Subay siꞌ saꞌ meꞌ naa batan umanat ma takale bi man ku lakka man Mmaꞌ ku ma bay mapitu aku, saꞌ lakka man dī ku.

25“Aku ilay bay maan kaam meꞌ looy siꞌ padpad ku masi dambuwaꞌ ka kaam. 26Kamasaꞌ, pag taabut ku yaꞌ na luntuu, pinapitu du sina meꞌ Mmaꞌ ku gantiꞌ ku, yana Tukang Nabang, hati na, Rū Sutsiꞌ. Iya sa mintu noan kaam mimon ma pataꞌ kinatoonan meꞌ bi sampay maintoman kaam mimon ma bay bāꞌ ku ningkaam.

27“Sangkon daa susa atay bi maka daa kam tawu. Mbanan ta sa kam kasannangan njawom atay bi, yana kasannangan ku ma yaꞌ sibuꞌ ka ilooy ma pinag-awnan kasannangan meꞌ sagannap ma saꞌ sukuꞌ ku.

28“Na meꞌ halling sambat ku na nsiniꞌ, palakka na doꞌ ku boꞌ bi sa beleng ku. Na bong ina kam maaseꞌ du niyaku, mastiꞌ gāk jaꞌ sina kam song pilay na ku pa mman Mmaꞌ ku batan patingkat ya man aku. 29Ngkon bi ilay ndang lay na baan ku mimon ma bay sabbut ku siꞌ supaya magdaruhun gi meꞌ bi pitsayaꞌ niyaku pag taabut mintu binakbul. 30Yaꞌ na patahaꞌ ku bitsala ku sabap song takka na Ibilis ngalān aku. Iya ilay magbayaan manusiyaꞌ ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku. Sugaꞌ bong baw aku, basta yaꞌ baw tu luu kawasa-kapatut na njataꞌ ku. 31Ilooy ya asip ku, mimon ma sohoꞌ Mmaꞌ ku pinabuwat niyaku mari katoonan mimon manusiyaꞌ bong pooy basag aseꞌ ku ni Mmaꞌ ku. Sūng bi na, pilay na kitabi.”

15

Si Isa ngandalil dī na pa poon anggul

1Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa muwanan ga mulit na pamintangan, yuk na, “Aku itu poon anggul sabanna. Kuwan Mmaꞌ ku yana tukang ipat. 2Iya notoan mimon engas ku ma yaꞌ buwaꞌ. Kuwan sagannap engas ku ma pabuwaꞌ, llassahan meꞌ na mari magsasōng gi eka buwaꞌ da. 3Na kuwan siga engas looy ilay siꞌ ma bay pingkaꞌ llassahan, tuwaꞌ pa kaam. Kon meꞌ looy batan sutsiꞌ na kam sabap lay na kam pitsayaꞌ ni umanat ma bay bāꞌ ku ningkaam.

4“Yaꞌ sina luu dapat engas anggul buwaꞌ bong yaꞌ langkit ka poon na. Damikiyan kaam pun, bong kam yaꞌ langkit ka aku, yaꞌ du luu dapat bi buwat kaayaran ma sinukuꞌ meꞌ Tuhan ningkaam. Sangkon subay kam tattog langkit ka aku. Basta meꞌ naa, aku pun tattog du langkit ka kaam.

5“Na meꞌ halling sambat ku na siꞌ, aku na situ poon anggul sabanna. Kuwan kaam, yana siga engas ku. Basta kam langkit ka aku, maka aku pun langkit ka kaam, malaingkan sibuꞌ du karuha bi ka engas ma buwaꞌ paeka. Sugaꞌ bong ina kam pasakkat mman ku, malaingkan yaꞌ luu tapabuwat bi ma kaboo kabantugan pa Tuhan. 6Boꞌ na, soysoy ina ma bay pasakkat mman ku, sibuꞌ du karuha da ka siga engas lay sappeꞌ man poon da sampay ngalayu. Pag toklas na, kinumpo na sila boꞌ hiniyakan pa jawom api mari tutung. 7Sugaꞌ basta kam langkit ka aku boꞌ kanna bi du bitsala ku, oy-oy paku bi man Mmaꞌ ku, basta nduwan jaꞌ du sina kam. 8Bong ina kam buwat kahandak Mmaꞌ ku, malaingkan sibuꞌ du karuha bi ka engas buwaꞌ paeka. Boꞌ na, kaboo gi kam kabantugan mehe niiya, maka tumatandaꞌ na kaam siga mulit ku.

9“Yana meꞌ Mmaꞌ ku maaseꞌ niyaku, meꞌ naa du aseꞌ ku ningkaam. Sangkon, kasengan bi aseꞌ ku. 10Bong ina bean bi jaꞌ siga panohoan ku, kasengan bi sina aseꞌ ku. Aku pun, wā du bean ku siga panohoan Mmaꞌ ku sabap kasengan ku aseꞌ na. 11Ngkon kam ilay siꞌ ndang lay na baan ku meꞌ looy supaya kam kapatabeꞌ ni kagakan ku maka supaya yaꞌ na luu kulang kagakan bi.

12“Ituu panohoan ku ningkaam: Subay kam sikaaseꞌ-kaaseꞌ meꞌ kadari aseꞌ ku ningkaam. 13Bong inawnan aseꞌ, yaꞌ na sina luu aseꞌ lumabi man aseꞌ jama ma nongan umu na kalnaꞌ kabagayan na. 14Boꞌ kaam na sina kabagayan ku bong bean bi jaꞌ siga panohoan ku. 15Na meꞌ kaam ina ngawnan aku Papuꞌ bi, subay ga kam ata ku. Sugaꞌ bong inawnan ata ina, yaꞌ katoonan da bong oy garaꞌ papuꞌ da. Sangkon yaꞌ na kam awnan ku ata ku. Arapun awnan ta na kam bagay, batan lay na kam baan ku mimon ma bay takale ku man Mmaꞌ ku. 16Na kitabi itu bagay, saꞌ man kaam bay meneꞌ aku. Arapun aku ya bay meneꞌ kaam. Sampay bay gi kam inuwakilan meꞌ ku ngalataan lahat buwat kaayaran ka masaplag pasal aku. Meꞌ looy ilay, sibuꞌ du karuha bi ka kayu mahap jaꞌ buwaꞌ na. Boꞌ buwaꞌ bi ina natas sampay pa ahirat. Sangkon oy-oy paku bi man Mmaꞌ ku ni awon ku, nduwan jaꞌ sina kam. 17Pagsibalik-balik ku na bay panohoan ku siꞌ ningkaam: Subay kam sikaaseꞌ-kaaseꞌ.”

Siga mulit si Isa kinalammisan bbos-bbos

18Yuk si Isa lagi, “Bong kam mintu kinalammisan meꞌ jama ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku, daa kam jayip. Ingatun bi, duhuꞌ gi ku silay bay kinalammisan meꞌ da. 19Bong siꞌ baw kam ina masi dambuwaꞌ mukalnaꞌ ka sila, malaingkan kinaasean kam meꞌ da. Sugaꞌ pagka lay na kam pasakkat sabap meꞌ bi bay pineneꞌ meꞌ ku binuwat sukuꞌ ku, inaa na poonan man da lammis ningkaam. 20Ingatun bi meꞌ halling sambat ku na siꞌ, ‘Yaꞌ sina luu ata patingkat labi gi man papuꞌ na.’ Sangkon, pagka aku bay nilaugan meꞌ da, kaam pun ina mastiꞌ nilaugan du. Bong siꞌ ilay ndang bay kinanna meꞌ da tōꞌ ku, malaingkan ningkaam pun ina, kinanna du. 21Boꞌ na, ngkon da ilay mintu ngalaugan kaam sabap sukuꞌ ta kam maka yaꞌ katoonan da ilooy ma bay mapitu aku.

22“Sila ina, bong siꞌ ku ilay yaꞌ gi bay pitu mahatiyan sila kabanahan, yaꞌ gi bay tumampak dusa da. Sugaꞌ batnaa yaꞌ na luu dapat da maylu. 23-24Bong siꞌ ku tu yaꞌ bay mōꞌ siga pabuwatan kahaylan-haylan ma yaꞌ bay pingkaꞌ tapabuwat meꞌ manusiyaꞌ, yaꞌ gi sila tasusunan pasal dusa da nuwak aku. Sugaꞌ batnaa, tumatandaꞌ na dusa da, batan san lay na takita da siga pabuwatan meꞌ looy, amu-amu sila yaꞌ kuhi pitsayaꞌ niyaku. Boꞌ na, gam pin kalammisan da lagi ku sampay Mmaꞌ ku. Batan soysoy ina lammis niyaku, sibuꞌ du ya ka lammis ni Mmaꞌ ku.” 25Dari lay na binakbul tunaꞌ looy njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Lammis sila niyaku san yaꞌ luu pataꞌ poon sabap na.”(15.25) Kitab Jabul 35.19 ka 69.4.

26Pag-anu yuk si Isa lagi, “Yaꞌ na situ hallom, papitu ku sa pa mman bi Tukang Nabang, yana Rū Sutsiꞌ lakka man Mmaꞌ ku. Iya sa malahil kabanahan ningkaam. Pag takka na, iya sa muwanan jama pangahati pasal aku. 27Kaam pun, subay du kam mahati kabanahan pasal aku sabap kaam bay dambuwaꞌ ka aku labba man sibuwa.”

16

1Maka yuk si Isa, “Ngkon ku ilay siꞌ bay maan kaam pasal laug ma song takka ningkaam supaya pag taabut bi mintu tuwaꞌ meꞌ looy, yaꞌ kam ngalabbahan pangando bi niyaku. 2Batan luu sina mintu masa bi yaꞌ pinadari nindak langga sabap meꞌ bi mmeꞌ niyaku. Boꞌ kasohean kam ina sampay pinapatoy lagi. Sila ilay ma doman mapatoy kaam, kanna da katabang pa Tuhan bong sila buwat kaam meꞌ looy. 3Kon da ilay buwat meꞌ looy sabap yaꞌ katoonan da Mmaꞌ ku atawa pun aku. 4Na ngkon kam tu ndang baan ku na duhuꞌ supaya pag taabut mintu kam pinabuwat meꞌ looy, yaꞌ na kam jayip. Batan taintom bi na ndang lay na kam baan ku. Sibuwa san kam yaꞌ na bay baan ku batan aku du tiluꞌ jama pinakaat, saꞌ du kaam. Sugaꞌ yaꞌ jaꞌ ina ku mintu luu, kaam na baw sina llān meꞌ da.

Si Isa mahatiyan siga mulit na pasal Rū Sutsiꞌ

5“Yaꞌ hallom, pabeleng na ku pa mman ilooy ma bay mapitu aku. Sugaꞌ ndaꞌ ku, yaꞌ na kam luu nilaw bong paninggai ku. 6Isu-isu kam sonyo sabapan bitsala ku siꞌ. 7Sugaꞌ baan ta kam banahan, aku tu palakka, pa kaayaran du sina ningkaam. Batan pag lakka ku mantuu, sohoꞌ ku sa Tukang Nabang pa mman bi. Sugaꞌ bong itu ku yaꞌ lakka, yaꞌ du ya pitu. 8Pag takka na, pinalahil na sina mintu meꞌ na ni manusiyaꞌ kabanahan pasal dusa, pasal kaintongan maka pasal hukuman Tuhan. 9Ni kapasal dusa, pinalahil meꞌ na kon jama masi dusahan sabap yaꞌ sila pitsayaꞌ niyaku. 10Ni kapasal kaintongan, iya na sina gantiꞌ ku malahil lān intong ni manusiyaꞌ. Batan aku itu pabeleng na pa mman Mmaꞌ ku, boꞌ yaꞌ na ku takita bi. 11Ni kapasal hukuman, pinalahil meꞌ na lai na kabotangan hukuman Ibilis, ilooy ma panghuluꞌ ni manusiyaꞌ ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku.

12“Meka gi situ karomanan ku pinamāꞌ ningkaam, sugaꞌ ddong na doꞌ sabap katoonan ku yaꞌ gi tahati bi. 13Pag ina mintu takka na tukang malahil kabanahan, yana Rū Sutsiꞌ, binuwanan na du sina kam meꞌ na pangahati ni kabanahan. Boꞌ kabanahan ma pinasampay meꞌ na ina, saꞌ du silay mintu lakka man dī na, arapun masampay jaꞌ ya ilooy ma takale na lakka man aku. Maka malahil gi sina ya ningkaam siga pakaradjaan ma magkadarihan ni sinōng. 14Moo gi sina ya mintu kabantugan mehe niyaku sabap malahil ya ningkaam kabanahan lakka man aku. 15Mimon ma luu ni Mmaꞌ ku, niyaku du. Sangkon mimon ma karomanan na pinalahil ni manusiyaꞌ, lay na hinalap niyaku. Boꞌ hinalap na baw meꞌ ku ni Rū Sutsiꞌ. Inaa sina kon ku bay māꞌ Rū Sutsiꞌ malahil ningkaam ilooy ma lakka man aku.”

Kasusahan moleꞌ pa kagakan

16Pag-anu, yuk si Isa, “Yaꞌ na situ hallom, yaꞌ na ku takita bi. Sugaꞌ yaꞌ du sina hallom, takita bi du ku pabalik.”

17Yuk kasohean ga mulit na baw siꞌ tu padisu-padisu, “Oy lay la awnan na, yaꞌ na hallom, yaꞌ na ya takita tabi, sugaꞌ yaꞌ du hallom, takita tabi du ya pabalik? Maka yuk na lagi, kon meꞌ looy sabap pilay na ya pa mman Mmaꞌ na.” 18Pag-anu siꞌ, lay gi binalikan meꞌ da, yuk da, “Oy lay la awnan na, yaꞌ na hallom? Yaꞌ bilay la tahati tabi bong oy binitsala meꞌ na.”

19Kuwan si Isa baw siꞌ tu, ndang tasayu na du tud doman sila nilaw iya. Dari yuk na ninsila, “Marean ta papiha-piha kam bong oy hatiyan bitsala ku siꞌ, ilooy ma yuk ku, ‘Yaꞌ na hallom, yaꞌ na ku takita bi, sugaꞌ yaꞌ du hallom, takita bi du ku pabalik.’ 20Baan ta kam banahan, sagannap ma saꞌ sukuꞌ ku tud gāk sina mintu ni ilooy ma song katuwaꞌ niyaku. Boꞌ kaam ina, magtangisan na sina kam mintu ni kaehe lindu bi. Sugaꞌ yaꞌ du sina mintu hallom, dukka bi moleꞌ pa kagakan du. 21Sibuꞌ du sina mintu karuha bi ka danda magkamaddi-maddi. Halloman anak na yaꞌ gi bay pōꞌ, biddaꞌ na kasusahan na. Sugaꞌ bong lay na kaluwa anak na, mastiꞌ takupan na na bay kamalasahiyan na sabap gāk ya luu na anak na bay pinalahil pa junyaꞌ. 22Damikiyan, meꞌ naa du sina mintu kahalan bi. Batnaa susa gi kam bay kabaan sakkat na kitabi, sugaꞌ sitammu du sina kitabi pabalik. Taabut mintu ni llaw looy, biddaꞌ na sina ehe kagakan njawom atay bi. Boꞌ yaꞌ sina takaddoan meꞌ soy maka soy na. 23Pag taabut llaw man tabi sitammu pabalik, san yaꞌ na kam nilaw oy maka oy na niyaku batan kahati na kam. Sarī man naa, baan ta kam banahan, oy-oy ina paku bi man Mmaꞌ ku ni awon ku, nduwan sina kam. 24Halloman tabi dambuwaꞌ, yaꞌ gi luu bay paku bi niiya ni awon ku. Sugaꞌ batnaa, maku jaꞌ kam niiya. Mastiꞌ nduwan jaꞌ sina kam supaya pannoꞌ na atay bi leꞌ kagakan.”

25Maka yuk si Isa, “Ni bay tōꞌ ku ningkaam, min meka ku bay ngandalil. Sugaꞌ luu du sina mintu waktu yaꞌ na ku ngandalil. Bitsala biyasa na jaꞌ pakoy ku man ku mahatiyan kaam pasal Mmaꞌ ku. 26Ni waktu looy ilay mintu, kaam na maku ni Mmaꞌ ku makoy awon ku. San saꞌ na aku makuhan kaam. 27Ndang-ndang, kinaasean du kam meꞌ Mmaꞌ ku sabap meꞌ bi maaseꞌ niyaku maka sabap meꞌ bi pitsayaꞌ aku bay pitu lakka man iya. 28Boꞌ bana du aku bay pitu pa junyaꞌ lakka man Mmaꞌ ku. Pag batnaa, lakka na baw ku man junyaꞌ beleng pa mman na.”

29Pag takale siga mulit si Isa bitsala na, yuk da, “Tuwan, tud tallak na la bitsala nu, yaꞌ na ko ngandalil. 30Batnaa bohoꞌ tabista kami katoonan nu mimon-mimon. Maka siga tilaw njawom pamiki jama, tasayu nu du san ko yaꞌ gi bay tinilaw. Sangkon pitsayaꞌ kami mattan du ko lakka man Tuhan.”

31Pag halling si Isa, “Bana kina pitsayaꞌ na kam? 32Ndaꞌ ta teꞌ mintu. Tapit banahan na situ waktu man bi ngambanan aku sampay magsaw-simpāk na kam sonse kaniya-kaniya pa lumaꞌ bi. Kamasaꞌ, masi du situ luu ngunungan aku, yana Mmaꞌ ku. 33Ni junyaꞌ tuu tu, mastiꞌ lumingkaꞌ jaꞌ sina kam ni jinisan kamalasahiyan. Sugaꞌ pagakun bi jaꞌ atay bi batan lay na situ ku tumanjataꞌ man mimon kasusahan njawom junyaꞌ. Aku ilay bay maan kaam ilooy siꞌ labbasakayi supaya sannang na atay bi man sabapan pagkatibuuk bi ka aku.”

17

Si Isa maku duwaa

1Lupus si Isa siꞌ bay mitsala meꞌ looy, lay na ya pahangad pa taꞌ langit sambayan na halling, “Maꞌ, taabut na waktu bay gantaꞌ nu niyaku. Mōꞌ na ko kabantugan ni Anak nu mari ku kaboo kabantugan ningkau. 2Lay na ku buwanan nu kapatut ni jataꞌ mimon manusiyaꞌ supaya ku kabuwan kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na ni sagannap ma bay hinalap meꞌ nu niyaku. 3Katoonan ku du bong sila lungbid ka kau, yana isu-isu Tuhan sabanna, sampay si Isa Almasi, yana aku ma bay papitu nu, inaa na hatiyan kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. 4Lay na du situ ku moo kabantugan ningkau halloman ku ni junyaꞌ tuu, batan lay na pupus ku pabuwatan ma bay sinukuꞌ meꞌ nu niyaku. 5Sangkon batnaa Maꞌ, bong anu, pabalikun na niyaku kabantugan ma ndang bay luu na mman ku bay jaman ku nnaa mman nu yaꞌ gi luu junyaꞌ.

6“Lay na du situ ku bay malahil arat-tabiat nu ni siga jama ma bay hinalap meꞌ nu niyaku. Meꞌ sila ndang sukuꞌ nu ma bay pa-ntan nu niyaku, lay na du kinanna meꞌ da palman nu. 7Dari pag batnaa katoonan da na mimon pabuwatan ku ka tōꞌ ku lakka mman nu. 8Mimon bay sohoꞌ nu pinamāꞌ niyaku, lay na pasampay ku ninsila, sampay lay na du bay kinapitsayaan meꞌ da. Katoonan da na bana aku lakka mman nu. Pitsayaꞌ na sila kau bay mapitu aku.

9“Batnaa pakuhan ku na sila duwaa ningkau. Yaꞌ na ku ngalapis jama sarī. Ituu jaꞌ pakuhan ku sagannap ma bay hinalap meꞌ nu niyaku sabap sila sukuꞌ nu. 10Ndang-ndang, mimon ma niyaku ningkau du. Damikiyan, mimon ma ningkau niyaku du. Sabapan ga jama tuu ma bay halap nu niyaku, lay na ku koleꞌ kabantugan. 11Batnaa tu, yaꞌ na ku hallom taꞌ junyaꞌ tuu batan song pilu na ku pa mman nu. Sugaꞌ siga mulit ku, tamban na jaꞌ ntuu. Sangkon Maꞌ, kau Mahasutsiꞌ, tabangan nu sa sila supaya sila kanaalla ni awon nu yana awon ma bay dean nu aku. Meꞌ naa ina, meꞌ kita na du sila dambuwaꞌ atay. 12Halloman ku dambuwaꞌ ka sila, bay sila tabangan ku supaya sila kanaalla ni awon nu, yana awon ma bay dean nu aku. Lay sila jagahan ku paayad supaya yaꞌ luu ninsila hilang man jawom okoman ku sarī man ilooy disu ma bahagiꞌ nalkaꞌ. Kamasaꞌ, talpaksaꞌ jaꞌ silay magkadarihan meꞌ looy supaya binakbul bay suwat njawom kitab.

13“Batnaa tu Maꞌ, song moleꞌ na ku pa mman nu. Sugaꞌ pakalehan ku doꞌ siga mulit ku bitsala ku meꞌ tuu padpad ku masi ni junyaꞌ tuu. Kon meꞌ looy supaya meꞌ aku na du sila pannoꞌ na atay da leꞌ kagakan. 14Umanat nu lay na pasampay ku ninsila. Dari batnaa, kinalammisan na sila meꞌ sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku. Kon meꞌ looy batan meꞌ aku na du sila, saꞌ sukuꞌ junyaꞌ tuu. 15Yaꞌ baw tu ngkon ku makuhan sila duwaa supaya sila boo nu pōꞌ man junyaꞌ tuu. Ilooy ya paku ku bong pin agpangan nu jaꞌ sila supaya sila yaꞌ takawum leꞌ Ibilis. 16Sila itu meꞌ aku na du, saꞌ sukuꞌ junyaꞌ tuu. 17Paku ku ningkau, sutsiun na pin sila ka palman nu, pagka palman nu yana kabanahan. 18Batnaa sohoꞌ ku na sila ngalataan junyaꞌ masaplag umanat nu meꞌ karuha aku du bay sohoꞌ nu pitu pa junyaꞌ. 19Kalnaꞌ sila, paglillaꞌ ku na umu ku supaya dari sukuꞌ nu na sila mmeꞌ ni kabanahan.

20“Batnaa tu, sarī man siga mulit ku ituu, pakuhan ku na du duwaa sampay mimon ni sinōng ma pitsayaꞌ niyaku sabapan tōꞌ da. 21Maꞌ, paku ku batnaa, pagsidambuwaun sa atay da sikamimon. Yana meꞌ kita dambuwaꞌ atay, kamura-murahan sila pun dambuwaꞌ atay du ka kita supaya pitsayaꞌ na manusiyaꞌ tud kau bay mapitu aku.

22“Kawasa-kapatut ma bay dean nu aku, lay na pasayin ku pajataꞌ siga mulit ku supaya meꞌ kita na du sila dambuwaꞌ atay. 23Kainagon ku tibuuk na sila meꞌ karuha pagkatibuuk ku ka sila atawa meꞌ karuha pagkatibuuk nu ka aku. Kamura-murahan dambuwaꞌ atay na sila banahan supaya tumatandaꞌ ni manusiyaꞌ kau bay mapitu aku. Meꞌ looy ilay, tabista jama na aseꞌ nu ni siga sukuꞌ ku sibuꞌ du ka aseꞌ nu niyaku.

24“Maꞌ, kainagon ku sila ma bay halap nu niyaku wā dambuwaꞌ ka aku. Meꞌ looy ilay, takita da na ehe kabantugan ku, yana kabantugan bay pamuwan nu niyaku sabap ndang kakasi nu ku yaꞌ gi bay pinapayak junyaꞌ.

25“Maꞌ, kau ma intong gi man intong, minsan ko yaꞌ kinatoonan meꞌ sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ niyaku, bong aku, mastiꞌ katoonan ta jaꞌ ko. Maka siga mulit ku pun itu, katoonan da na du kau bay mapitu aku. 26Lay na ku malahil arat-tabiat nu ninsila. Boꞌ darahan ku na pin situ supaya aseꞌ da ni pagkahi da meꞌ aseꞌ nu du niyaku, maka supaya luu na pin ku njawom atay da.”

18

Si Isa sinungkuban

(Matiyu 26.47-56; Malkus 14.43-50; Lukas 22.47-53)

1Lupus jaꞌ siꞌ si Isa bay maku duwaa, lay na sila lakka mandooy ka ga mulit na, boꞌ da pilay pa kabbun jaytun ndooy ni dambilaꞌ Labbak Kidron. 2Na kuwan si Judas siꞌ tu, lalla ma bay nipu si Isa, ndang biyasa ni lahat looy sabap daran ga si Isa ka ga mulit na pilay. 3Dari lay du si Judas luꞌ pilay moo baanan sundalu ka ga tukang jaga langga ma bay sinohoꞌ meꞌ siga imam langkaw ka ga Parisi. Sila siꞌ bay pilay ddas ka paliyatut da ka siga pakakas da. 4Kuwan si Isa siꞌ tu, ndang tasayu na na du bong oy song katuwaꞌ niiya. Sugaꞌ takka jaꞌ siꞌ siga sundalu looy, lay gi ya pasōng nilaw, yuk na, “Soy tu piha bi?”

5Pag tampung da, “Si Isa, lalla looy man Nasaret.”

Yuk si Isa baw siꞌ tu, “Aku na bitu.”

Na kuwan si Judas siꞌ tu ma bay nipu iya, luu na du nangge ni bihing baanan sundalu ndooy. 6Pag bay jaꞌ takale da halling si Isa, ilooy ma yuk na, “Aku na bitu,” lay na ga sila pasuhut sampay lay gi humayaꞌ labbasakayi.

7Pag-anu siꞌ, lay gi nusi si Isa, yuk na, “Soy lay siꞌ piha bi?”

Pag halling da, “Si Isa ba, lalla looy man Nasaret.”

8Yuk si Isa baw siꞌ tu, “Bay na siꞌ kam bilay baan ku, aku na iya. Sugaꞌ bong tud aku du piha bi, daa jaꞌ lapisun bi ga soheꞌ ku.” 9Dari pagka lay sila kuhi, lay na binakbul bay bitsala si Isa pa Tuhan, ilooy ma yuk na, “Sagannap ma bay hinalap meꞌ nu niyaku, yaꞌ luu bay hilang.”

10Pag-anu siꞌ, bbuwatan si Saymon Pitel, lay ngurus bariꞌ na sampay lay tigad na tindog panghuluꞌ imam, boꞌ lay na ga latak tinga na huwin pa kawnan. Awon tindog looy siꞌ si Malkus.

11Pag-anu siꞌ, ilooy ma sinaggong na meꞌ si Isa si Pitel, yuk na, “Uy, asokun ba bariꞌ nu! Yaꞌ bitu sikatuwaꞌ bong yaꞌ inum ku inuman ma ndang lay na tinunggang meꞌ Mmaꞌ ku niyaku.”(18.11) Inuman ma awnan si Isa yana kabinsanaan ka kapatoy ma ndang bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan niiya kalnaꞌ mimon manusiyaꞌ.

Si Isa binoo pa mman Imam Annas

12Pag-anu siꞌ, lay na si Isa sinungkuban meꞌ baanan ga sundalu looy ka kapitan da sampay siga tukang jaga ma lakka man siga pa-mmean Yahudi. Pag-anu, boꞌ na iningkotan. 13Pag lupus, lay doꞌ ya duhuꞌ binoo pa lumaꞌ Imam Annas, yana bay panghuluꞌ imam sibuwa. Imam Annas ilay matoa Imam Kayapas. Kuwan Imam Kayapas, panghuluꞌ imam ni taun looy. 14Maka iya na silay ilooy ma bay halling ni siga pa-mmean Yahudi, gam na disu jama jaꞌ matoy gantiꞌ sikamimon.

Si Pitel maylu bahasa saꞌ iya soheꞌ si Isa

(Matiyu 26.69-75; Malkus 14.66-72; Lukas 22.54-57)

15Na si Saymon Pitel siꞌ tu ka disu pagkahi na mulit, luu na pin patuhut ni ga si Isa sa lawak-lawak da na. Pag taabut jaꞌ ni haman Imam Annas, kuwan soheꞌ si Pitel, lay mmeꞌ pawus paasok sabap sikabiyasa ya ka panghuluꞌ imam. 16Sugaꞌ si Pitel, lay jaꞌ ngagad ni poan lawang paga. Dari soheꞌ na, ilooy ma sikabiyasa ka panghuluꞌ imam, lay pōꞌ muhun man disu danda ndooy tukang jaga lawang bong dari si Pitel binoo paasok. Dari lay na ya pinaasok. 17Sugaꞌ halling danda looy siꞌ ni si Pitel, “Yaꞌ ko kina tabeꞌ ni baanan mulit lalla naa ma bay tasungkub?”

Pag tampung si Pitel, “Niyaꞌ ba.”

18Na kuwan siga tindog ndooy ka ga tukang jaga langga, lay bay makallum api boꞌ da nangge ndooy mapasuꞌ-pasuꞌ baran da sabap tanne lahat. Si Pitel pun lay du palamud ndooy mapasuꞌ-pasuꞌ baran na.

Si Isa sinumariya meꞌ Imam Annas

(Matiyu 26.59-66; Malkus 14.55-64; Lukas 22.66-71)

19Kuwan si Isa siꞌ tu, lay na sinumariya meꞌ bay panghuluꞌ imam, yana Imam Annas, pasal ga mulit na ka tōꞌ na.

20Pag tampung si Isa, “Aku ilay bay noan jama, wā ku mitsala njawom jama ni kalangga-langgahan sampay ni langga mehe, nnoy-nnoy man bangsa tabi kumpo-kumpo. Yaꞌ luu waktu ku bay noan jama sipuk-sipuk. 21Sapatut na, san saꞌ na aku tilaw nu. Arapun ilooy jaꞌ tilawun ga jama ma bay kale ni tōꞌ ku. Mastiꞌ katoonan da jaꞌ bong oy bay tinōꞌ meꞌ ku.”

22Lay jaꞌ siꞌ si Isa mitsala meꞌ looy, ilooy ma lay ya tinampa meꞌ disu tukang jaga ma lundooy ni bihing na. Maka yuk tukang jaga looy, “Pataꞌ kina meꞌ naa meꞌ nampungan panghuluꞌ imam?”

23Pag tampung si Isa, “Bong luu bay tampalasa ni bitsala ku siꞌ, pamaun teꞌ bong oy. Sugaꞌ bong niyaꞌ, ongoy baw taggahaꞌ lay gi ku tampa nu?”

24Pag-anu siꞌ, masi gi lay pinusas tangan si Isa, lay na baw sinohoꞌ meꞌ Imam Annas binoo pa mman panghuluꞌ imam, yana Imam Kayapas.

25Balik ta pa si Saymon Pitel, sasang na masi nangge mapasuꞌ-pasuꞌ baran na, luu na baw kasohean nilaw, yuk da, “Yaꞌ kina ko siꞌ bay tabeꞌ ni baanan mulit lalla looy?”

Bbuwatan si Pitel baw siꞌ tu, maylu balik, yuk na, “Niyaꞌ ba.”

26Pag-anu, luu na baw ndooy disu tindog panghuluꞌ imam, kampung ka lalla looy ma bay pingkaꞌ latak tinga na meꞌ si Pitel. Yuk na ni si Pitel, “Saꞌ gi kina kau bay takita ku nsiniꞌ ndooy ka ga si Isa ni kabbun jaytun?” 27Si Pitel siꞌ tu, lay du bay maylu pabalik. Paddus jaꞌ siꞌ halling na, ilooy ma tingkauk du manuk.

Si Isa binoo pa mman Gubnul Pilatu

(Matiyu 27.1-2; 27.11-14; Malkus 15.1-5; Lukas 23.1-5)

28Pag deꞌ subu, lay na baw si Isa binoo meꞌ siga pa-mmean Yahudi lakka man lumaꞌ Imam Kayapas pa astanaꞌ Gubnul Pilatu. Sugaꞌ yaꞌ sila kuhi paasok sabap njawom saraꞌ agama da, bong sila nabbaꞌ ni lumaꞌ jama saꞌ Yahudi, katamak ninsila, sampay yaꞌ na sila kapalamud mmeꞌ mangan ni paballangan Ngalingkaꞌ. 29Dari siꞌ, lay na pōꞌ Gubnul Pilatu pilay pa mman da. Tilaw na, “Oy na la palkalaꞌ lalla naa bay boo bi pitu?”

30Pag tampung da siꞌ, “Lalla tuu bitu, bong siꞌ saꞌ bay dusa mehe pabuwat na, yaꞌ situ ya bay boo kami pa mman nu.”

31Yuk Gubnul Pilatu, “Boonun bi na ba bbeleng. Kaam sa ngahukum iya ni lanan saraꞌ bi.”

Sugaꞌ tampung siga pa-mmean Yahudi baw siꞌ tu, “Yaꞌ baw bilay kami pinadari meꞌ parinta bi mapatoy jama.” 32Dari sabap meꞌ looy siꞌ, song binakbul na bay tunaꞌ si Isa pasal jalan man na matoy.(18.32) Ni kitab tuu, ni juran tallu ayat sapu-mpat ka ni juran sapu-duwa ayat tallumpuꞌ-duwa, si Isa bay nunaꞌ jalan man na pinapatoy, yana inangkat taꞌ tehang. Sangkon ndang bay ginantaꞌ bangsa Rom mapatoy iya, saꞌ bangsa Yahudi. Batan jalan man bangsa Rom mapatoy, ngalansang jama taꞌ tehang boꞌ inangkat pa jataꞌ. Boꞌ bangsa Yahudi, bong mapatoy jama, pinaglupung-lupungan hiniyak ka batu.

33Pag-anu, lay na siꞌ pabeleng Gubnul Pilatu pa jawom astanaꞌ, boꞌ na nohoꞌ si Isa binoo pa mman na. Luu jaꞌ siꞌ, yuk Gubnul niiya, “Bana kina kau sultan bangsa Yahudi?”

34Pag tampung si Isa, “Da doꞌ ko la Tuwan. Ni hāl tilaw nu siꞌ, tud dī nu jaꞌ kina doman toon atawa kon nu nilaw sabap luu bay maan kau pasal aku?”

35Yuk Gubnul Pilatu baw siꞌ tu, “Ongoy kanna nu, bangsa Yahudi ku kitu? Pooy meꞌ ku katilaw meꞌ looy bong saꞌ man tuntut siga pagkahi nu Yahudi ka ga imam langkaw bi ma bay ma-ntan kau pa mman ku? Sugaꞌ oy baw tu bay pabuwat nu taggahaꞌ landuꞌ na duga da ningkau?”

36Pag tampung si Isa, “Pagkasultan ku bitu yaꞌ sibuꞌ ka pagkasultan ni junyaꞌ tuu. Bong siꞌ ilay bay sibuꞌ, mastiꞌ ngatu na siga raayat ku supaya ku yaꞌ na tasungkub meꞌ siga pa-mmean Yahudi. Sugaꞌ niyaꞌ sibuꞌ, batan pagkasultan ku tu saꞌ lakka man junyaꞌ tuu.”

37Yuk Gubnul Pilatu baw siꞌ tu, “Bong meꞌ naa, tud sultan du bina hati ko!”

Pag halling si Isa, “Kau na du baw bina bay māꞌ aku sultan. Kon ku itu bay pitu pa junyaꞌ ka pinamaddihan supaya ku kapasaplag kabanahan ni manusiyaꞌ. Soysoy doman toon kabanahan, mastiꞌ pakale sina niyaku.”

38Yuk Gubnul Pilatu, “Oy doꞌ itu kabanahan?” Pus na halling meꞌ looy, lay na baw ya pōꞌ balik pa mman siga Yahudi ndooy, yuk na, “Yaꞌ bilay la luu tatammu ku kasaan na. 39Sugaꞌ pagka biyasa na du kam pinoan meꞌ ku disu pilisu taun-taun taabut paballangan Ngalingkaꞌ, pooy bong sultan bangsa Yahudi tuu na pōꞌ ku ningkaam?”

40Pag-anu siꞌ, ilooy ma maghowapan na sila, yuk da, “Si Barabas na ba poun ningkami. Bong iya, daa na.” Mingkan ilay siꞌ, kuwan si Barabas, tanyag naggaꞌ parinta bangsa Rom.

19

Si Isa llagpiꞌ sampay binuwat kalabbiyan

(Matiyu 27.15-31; Malkus 15.6-20; Lukas 23.13-25)

1Pag-anu siꞌ, lay na sohoꞌ Gubnul Pilatu llagpiꞌ si Isa ni siga sundalu na. 2Pag lupus, bbuwatan siga sundalu looy siꞌ, lay ngalubid bahan itingan pinabuwat meꞌ hantangan karuna, boꞌ pinapatuk taꞌ kōk si Isa. Maka lay gi ya papatukan da juba tawuk bahasa juba sultan. 3Pag lupus, salin-sunuꞌ na sila pasōng pa mman si Isa buwat iya kalabbiyan, yuk da, “Kamura-murahan lanjut du umu nu, Ampun Sultan bangsa Yahudi.” Pag-anu, lay gi ya sinuntuk meꞌ da.

4Yaꞌ hallom, lay na baw pōꞌ Gubnul Pilatu balik maan siga Yahudi ndooy, yuk na, “Sohoꞌ ku na lalla looy binoo pitu mari takita bi lay na ya bay sohoꞌ ku llagpiꞌ. Sugaꞌ pahamun bi paayad, basta yaꞌ baw tu luu tatammu ku kasaan na.” 5Pag pōꞌ si Isa ddas ka karuna itingan ka juba tawuk na, yuk Gubnul ninsila, “Ndaun bi na lalla tuu.”

6Takita jaꞌ siꞌ si Isa meꞌ siga imam langkaw ka ga tukang jaga, ilooy ma maghowapan na baw sila, yuk da, “Lansangun na ba! Lansangun na taꞌ tehang!”

Sugaꞌ yuk Gubnul Pilatu, “Boonun bi na ba bbeleng. Kaam sa ngalansang. Boꞌ aku itu, basta yaꞌ luu tatammu ku kasaan na.”

7Pag tampung baanan ga Yahudi looy, “Bong baw bina saraꞌ kami binean, subay ya pinapatoy sabap mangaku ya Anak Tuhan.”

8Lay jaꞌ siꞌ takale Gubnul Pilatu meꞌ looy, tud bay takkahan tawu ya. 9Dari lay na baw boo na si Isa pa jawom astanaꞌ na pabalik. Lay jaꞌ siꞌ ndooy, yuk na ni si Isa, “Lakka maninggai doꞌ ko itu?” Sugaꞌ si Isa siꞌ tu, yaꞌ san nampung. 10Dari yuk Gubnul Pilatu niiya, “Yaꞌ hati ko doman nampungan aku, hāꞌ? Yaꞌ mareꞌ tabista nu aku ngantanan kapatut maddusan kau atawa nohoꞌ kau llansang taꞌ tehang.”

11Pag tampung si Isa, “Yaꞌ bina luu tapabuwat nu oy maka oy na niyaku bong siꞌ saꞌ Tuhan bay muwanan kau kapatut. Ni hāl aku pinakaat batnaa, saꞌ du kau bay bagaraꞌ. Sangkon siga jama ma bay ma-ntan aku pa mman nu, mas mehe gi dusa da man ningkau.”

12Pag takale meꞌ Gubnul Pilatu meꞌ looy, adak na paddusan na si Isa, sugaꞌ maghowapan na pin siga Yahudi, yuk da, “Bong ina lalla naa paddusan nu, nguntra ko Sultan Sisal.(19.12) Sultan Sisal ilay panghuluꞌ bangsa Rom. Iya bay ngagaw jinisan kalahat-lahatan sampay Israil, lahat bangsa Yahudi. Kuwan Gubnul Pilatu, lay inuwakilan leꞌ Sultan Sisal maggubnul ni bangsa Yahudi. Dari iya ilay tawu lliksad meꞌ Sultan Sisal bong ya madari sultan sarī ni lahat ma pinarintahan meꞌ na. Yaꞌ sina dari batan soysoy ina matangge dī na sultan, mastiꞌ banta Sultan Sisal.”

13Lay jaꞌ siꞌ takale Gubnul Pilatu bay halling da meꞌ looy, lay na boo na si Isa pa poan. Ndooy siꞌ, lai na gubnul ningkōꞌ taꞌ tingkoan man ngahukum ni lugar pinag-awnan Haman Batu Pepan; bong ni pallun Hibrani, Gabbata. 14Na waktu looy ilay siꞌ, agaꞌ tangngaꞌ llaw ni llaw man bangsa Yahudi manyap halliꞌ ni paballangan Ngalingkaꞌ. Pag-anu, yuk Gubnul ni siga Yahudi, “Atu na sultan bi.”

15Sugaꞌ maghowapan na baw sila, yuk da, “Papatoyun na! Papatoyun na! Lansangun na taꞌ tehang!”

Tilaw Gubnul Pilatu baw siꞌ tu, “Hati, sultan bi sohoꞌ bi na baw kina llansang niyaku taꞌ tehang?”

Iya tampung siga imam langkaw baw siꞌ tu, “Yaꞌ baw bitu la luu sultan kami sarī man Sultan Sisal.”

16Dari siꞌ, lay na si Isa pa-ntan Gubnul pa mman ga sundalu na nohoꞌ llansang taꞌ tehang.

Si Isa llansang taꞌ tehang

(Matiyu 27.23-44; Malkus 15.21-32; Lukas 23.26-43)

17Lān da lakka, lay gi nohoꞌ pinanangkit ni si Isa tehang halliꞌ man na llansang. Pag-anu siꞌ, lay na sila pōꞌ man daira song pa buntuꞌ ma inawnan Lugar Baung Kōk, bong ni pallun Hibrani, Golgota. 18Pag takka da pilay, lay na si Isa llansang taꞌ tehang na meꞌ siga sundalu looy. Magsabtan du baw, luu gi ndooy duwa lalla lay du llansang taꞌ tehang. Kuwan disu, huwin pa kawnan man si Isa, kuwan ilooy disu, huwin pa kayli. 19Maka luu gi suwat Gubnul Pilatu ni papan lay nohoꞌ llansang ni tehang si Isa pa jataꞌ man kōk na. Batsahan na, “Si Isa, lalla man Nasaret, Sultan bangsa Yahudi.” 20Bitsala looy siꞌ bay sinuwatan ni pallun Hibrani ka ni pallun Latin, maka ni pallun Greek. Boꞌ meka Yahudi bay kabatsa suwat looy sabap tampat man si Isa bay llansang taꞌ tehang tapit pa daira da. 21Pag takita meꞌ siga imam langkaw meꞌ looy, yuk da ni Gubnul Pilatu, “Subay siꞌ daa ko bay nuwat ‘Sultan bangsa Yahudi,’ arapun meꞌ nu nuwat subay meꞌ tuu, ‘Jama tuu bay mangaku iya sultan bangsa Yahudi.’ ”

22Pag tampung Gubnul Pilatu, “Ma lay na suwatan ku, yaꞌ na dari binaluba.”

23Lay jaꞌ siꞌ llansang si Isa meꞌ siga sundalu, kuwan pamakoy na, lay binahagiꞌ mpat meꞌ da. Dari siꞌ, sika-mpat ga sundalu looy lay na ngaddoꞌ sabahagiꞌ mpat padadangan. Pag-anu siꞌ, luu gi disu pamakoy na maglabi, yana juba na. Yaꞌ luu limpaꞌ tahiꞌ na man jataꞌ pa diyoꞌ. 24Dari yuk dangan pa dangan, “Ituu ba, daa na salik tabi. Pagkimbuan tabi na jaꞌ. Soysoy bay katuwaꞌ, iya na dapu.” Dari sabap meꞌ looy meꞌ da bay buwat, lay na bana binakbul ilooy ma bay tinunaꞌ jawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Lay pagbahagiꞌ-bahagian da pamakoy ku, sampay lay gi pinagkimbuan meꞌ da juba ku.”(19.24) Kitab Jabul 22.18.

25Na ndooy siꞌ ni bihing tehang man si Isa bay llansang, luu nangge baanan karandahan, yana nneꞌ si Isa ka danganakan nneꞌ na ka si Mariyam yana nda si Klopas maka si Mariyam man Magdala. 26Maka luu du ndooy nangge ni bihing nneꞌ si Isa mulit na ma kaasean na. Pag ndaꞌ si Isa meꞌ looy, yuk na, “Inaa na Neꞌ anak nu.” 27Maka yuk na ni mulit na, “Kau pun Nges, inaa na du nneꞌ nu.” Dari labba mandooy na siꞌ, lay na binoo nneꞌ si Isa meꞌ mulit na ilooy siꞌ pa lumaꞌ na sampay ndooy na ya tamban.

Kapatoy si Isa

(Matiyu 27.45-56; Malkus 15.33-41; Lukas 23.44-49)

28-29Na si Isa siꞌ tu, katoonan na lupus na mimon pabuwatan ma bay sinukuꞌ niiya. Pag-anu yuk na, “Tohoꞌ la kallong ku.” Pag takale meꞌ siga sundalu halling na, lay sila ngingkotan sammek ni tōng kayu-kayu boꞌ tinalloban pa jawom pangannaan pannoꞌ leꞌ tubaꞌ anggul bahal. Pag-anu, boꞌ inangkat pa behe si Isa. Dari sabap meꞌ looy, lay na binakbul tunaꞌ njawom kitab pasal tubaꞌ anggul bahal ndean iya taabut na katohoan kallong.(19.28) Ndaun Kitab Jabul 69.21.30Lay jaꞌ siꞌ ya nassop, yuk na, “Lupus na.” Pag-anu, ilooy ma lay na palonyok kōk na sampay lay na ya makkat.

31Na si Isa siꞌ tu bay llansang taꞌ tehang, magsabtan ka llaw siga Yahudi manyap ni paballangan Ngalingkaꞌ. Maka pag meꞌ sumawung yana Llaw Pahali magsabtan na du baw ka paballangan Ngalingkaꞌ.

Na kuwan siga pa-mmean Yahudi, yaꞌ sila doman luu gi mayat taꞌ tehang taabut Llaw Pahali. Dari lay sila pilay pa mman Gubnul Pilatu muhun bong dari sohoꞌ na pinōng towang buwaꞌ battis ga lalla looy sikatallu mari sila siglaꞌ matoy. Maka lay du puhunan da siga mayat looy nohoꞌ kinaddoan mandooy. 32Dari lay na du sohoꞌ Gubnul siga sundalu na pilay, sampay lay na pōng da towang buwaꞌ battis siga lalla looy ma bay llansang haboy ka si Isa. 33Sugaꞌ pag song da pa mman si Isa, pag ndaꞌ da, ndang lay na matoy. Dari yaꞌ na sila bay mōng towang buwaꞌ battis na. 34Sugaꞌ kuwan disu sundalu ndooy, lay gi nugsuk saddi si Isa ka budjak sampay magti pōꞌ lahaꞌ haboyan boheꞌ.

35Na mimon pakaradjaan tuu siꞌ, makibana ku batan aku mismu bay kasakup. Sampay itu na tuntut ku ningkaam supaya pitsayaꞌ na du kam. 36Na sabapan bay kahalan si Isa meꞌ looy siꞌ, lay na binakbul tunaꞌ njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Yaꞌ luu pōng san disu towang na.”(19.36) Kitab Tawrat, Kalakka 12.46 maka Kitab Jabul 34.20.

37Maka luu gi disu tunaꞌ njawom kitab lay na du binakbul, ilooy ma yuk na,

“Paimanan da sina mintu jama looy ma bay binudjak meꞌ da.”(19.37) Kitab Nabi Zekaraya 12.10.

Si Isa kinubu

(Matiyu 27.57-61; Malkus 15.42-47; Lukas 23.50-56)

38Pag-anu, luu disu lalla man Aramatiya inawnan si Yusup lay pa mman Gubnul Pilatu muhun bong dari kaddoꞌ na mayat si Isa kinubu. Si Yusup ilay siꞌ, mulit si Isa du, sugaꞌ yaꞌ baw bay magpasayu sabap tawu ya ni siga pa-mmean Yahudi. Dari lay du ya pinadari meꞌ Gubnul Pilatu, sampay lay na ya pilay maduwai mayat si Isa. 39Maka luu gi soheꞌ na yana si Nikodimus, lalla looy ma bay pingkaꞌ nammuhan si Isa sangom. Ga si Nikodimus ilay siꞌ bay moo duwan jinis baddak hamut bay pinagsakot inawnan mira ka alos. Eka na, gantaꞌ ga tallumpūꞌ kilu man da ngintu mayat si Isa. 40Lay jaꞌ siꞌ paduwai da mayat si Isa, lay na llibod ka kuku poteꞌ sambayan da mudburan baddak looy meꞌ ndang tabiat bangsa Yahudi malihalaꞌ mayat.

41Na ndooy tagan man si Isa bay nilansang, luu huma. Maka ni huma looy, luu tapit pampang bahau bay llowangan halliꞌ man ngubu. 42Dari pagka pipit na waktu man Llaw Pahali nagnaꞌ, boꞌ ndang tapit du lowang pampang looy siꞌ, ndooy na man da bay nampat mayat si Isa.

20

Si Isa pinakallum

(Matiyu 28.1-8; Malkus 16.1-8; Lukas 24.1-12)

1Na paddus jaꞌ siꞌ Llaw Pahali, sayu alab lagi ni llaw Ahad, lay na baw ga si Mariyam man Magdala pilay pa kubu looy, lindom lagi lahat. Pag takka ndooy, takita na na batu mehe man bay nambo behe kubu looy lay na lligiran pa bihing. 2Dari siꞌ, lay ya sonse pa mman si Pitel ka mulit looy ma kaasean si Isa nuntutan sila, yuk na, “Luu la bay ngalakkahan mayat Papuꞌ tabi man jawom kubu na, boꞌ yaꞌ san katoonan kami bong nnoy man da bay ngannaꞌ!”

3Dari siꞌ, lay na si Pitel ka pagkahi na mulit looy siꞌ pilay pa kubu. 4Sila siꞌ pilay, sonse jaꞌ sikaduwa, sugaꞌ tangkas ilooy disu man si Pitel sampay iya du bay duhuꞌ takka. 5Sugaꞌ yaꞌ gi baw ya bay paasok. Pag kokoꞌ na ngandaꞌ pa jawom kubu looy, ilooy sa takita na kuku poteꞌ man bay nungkus mayat si Isa.

6Pag takka si Saymon Pitel, lay magti paasok pa jawom kubu looy. Ndooy siꞌ, takita na du kuku poteꞌ looy 7maka bay putus kōk si Isa. Sugaꞌ putus looy siꞌ ndang lay na llappot boꞌ lay inannaꞌ di-dī na. 8Yaꞌ hallom, lay na du mmeꞌ paasok mulit looy siꞌ disu ma bay duhuꞌ takka. Pag ndaꞌ na meꞌ looy, bohoꞌ tud manganna na ya lay na si Isa llum pabalik. 9Ni waktu looy yaꞌ gi tasayu da ndang luu na tunaꞌ bay sinuwatan njawom kitab pasal Almasi pinakallum pabalik.

Si Isa nammuhan si Mariyam man Magdala

(Matiyu 28.9-10; Malkus 16.9-11)

10Pag-anu siꞌ, lay na moleꞌ ga mulit looy sikaduwa. 11Sugaꞌ kuwan si Mariyam baw, lay na pin patamban ndooy ni poan kubu. Bbuwatan na, nangis jaꞌ. Pag-anu, sasang na siꞌ nangis, lay na ya pakokoꞌ ngandaꞌ pa jawom kubu looy. 12Pag ndaꞌ na, luu na ndooy duwa malaikat mangampuꞌ poteꞌ ningkōꞌ ni bay limpaꞌ mayat si Isa, disu ni kokan na, kuwan disu ni battisan na. 13Tilaw da siꞌ niiya, “Ongoy tu ko Nang nangis?”

Pag tampung si Mariyam, “Luu la bay ngalakkahan mayat Papuꞌ ku. Boꞌ yaꞌ san katoonan ku bong bay binoo paninggai meꞌ da.” 14Pus na halling meꞌ looy, lay ya pateleꞌ pa bukutan na sampay luu na si Isa takita na nangge ndooy, sugaꞌ yaꞌ gi tasayu na ga ilooy na si Isa.

15Yuk si Isa niiya, “Ongoy ko Nang nangis? Soy tu piha nu?”

Na kuwan si Mariyam baw siꞌ tu, kanna na si Isa ga tukang huma ni tanaꞌ looy. Dari yuk na, “Paꞌ, bong sabagay kau bay moo mayat si Isa pa tampat sarī, baan doꞌ ku la bong ninggai, boꞌ takaddoꞌ ku.”

16Yuk si Isa baw siꞌ tu niiya, “Mariyam.”

Dari ilooy ma lay ya paawop ni si Isa sambayan na halling ni pallun Hibrani, “Rabbuni!” Hatiyan na, “Guru”.

17Yuk si Isa niiya, “Daa ku kuwangkutan nu. Pawus gi situ ku pa jataꞌ pa mman Mmaꞌ ku. Sugaꞌ tugun ku ningkau, pilay na ko pa mman siga danganakan ta. Baan nu sila pilay na ku pa jataꞌ pa mman Mmaꞌ ku, yana Mmaꞌ bi, pa mman Tuhan ku, yana Tuhan bi.”

18Dari siꞌ, lay na du si Mariyam pilay pa mman siga mulit si Isa. Takka ndooy, yuk na, “Lay na la takita ku Papuꞌ tabi!” Pag-anu, lay na du sila baan na ma bay tinugun niiya.

Si Isa nammuhan ga mulit na

(Matiyu 28.16-20; Malkus 16.14-18; Lukas 24.36-49)

19Na pag tapit saddop llaw ni llaw looy du siꞌ, bbuwatan siga mulit si Isa, lay tapuk sabap tawu sila ni siga pa-mmean Yahudi. Sugaꞌ minsan lay kunsiꞌ da lawang lumaꞌ mman da, sakayi da kasayu, luu na si Isa nangge ni tangngaan da. Yuk na ninsila, “Kasannangan ningkaam.” 20Pag-anu siꞌ, lay na sila pakitahan na ga limpaꞌ lansang ni tangan na sampay limpaꞌ budjak ni saddi na. Kuwan siga mulit na siꞌ tu, tud bay gāk pag ndaꞌ da luu na Papuꞌ da llum pabalik.

21Pag-anu siꞌ, lay na baw si Isa halling pabalik, “Kasannangan ningkaam. Yana meꞌ Mmaꞌ ku bay mapitu aku nohoꞌ masaplag umanat mahap, damikiyan, sohoꞌ ta na du kam ngalataan lahat masaplag.” 22Pus na halling meꞌ looy, lay na ya mahuwa napas na ninsila, boꞌ na halling, “Timaun bi na Rū Sutsiꞌ. 23Meꞌ kaam siga wakil ku, bong ina kam bay ngampun jama ni bay dusa da, malaingkan inampun du sila meꞌ Tuhan. Bong ina yaꞌ ampun bi, malaingkan niyaꞌ du sila inampun meꞌ Tuhan.”

Si Isa nammuhan si Tomas

24Na ni waktu looy siꞌ man si Isa bay patammu, luu disu ni mulit na bay kalikutan, yana si Tomas ma pinagdē si Kamba. 25Dari lay na du ya binaan meꞌ siga pagkahi na mulit, yuk da, “Lay kami la sitammu ka Papuꞌ tabi.”

Tampung si Tomas baw, “Oy na kam na! Bong niyaꞌ doꞌ bay takita ku limpaꞌ lansang ni tangan na sampay tasallok ku ka timbōꞌ ku, yaꞌ ku kuhi pitsayaꞌ. Maka subay doꞌ bay tapurut ku ka tangan ku limpaꞌ budjak ni saddi na boꞌ ku pitsayaꞌ.”

26Paddus jaꞌ siꞌ wawuꞌ ngallaw, lay na baw kumpo ga mulit si Isa njawom lumaꞌ pabalik sampay luu na du ndooy si Tomas. Kuwan siga lawang da, meꞌ sibuwa du lay kinunsiꞌ. Sugaꞌ san meꞌ looy, sakayi da kasayu, luu na baw balik si Isa nangge ni tangngaan da sambayan na halling, “Kasannangan ningkaam.” 27Pag-anu siꞌ, yuk na ni si Tomas, “Tu ko Nges. Ndaun na tangan ku, boꞌ sallokun na ka timbōꞌ nu, maka purutun na ka tangan nu limpaꞌ budjak ni saddi ku. Pitsayaꞌ na ko ba. Daa na ko hawal-hawalan.”

28Yuk si Tomas niiya, “Papuꞌ ta ko! Tuhan ta ko!”

29Pag tampung si Isa niiya, “Kau ina pitsayaꞌ noy luu na ku takita nu. Sugaꞌ labi gi sina mehe supaat njataꞌ sagannap ma pitsayaꞌ niyaku minsan ku yaꞌ bay takita da.”

Maksud kitab tuu bay sinuwatan

30Na ni hāl pabuwatan kahaylan-haylan bay pōꞌ si Isa ni pag-awpan ga mulit na, meka silay yaꞌ na bay sinuwatan ni kitab tuu. 31Sugaꞌ kasohean lay patabeꞌ ku ntuu supaya kam pitsayaꞌ si Isa yana Almasi, maka iya Anak Tuhan. Batan bong ina kam pitsayaꞌ na niiya, malaingkan koleꞌ kam kasampulnaan nyawa saumu-umu.

21

Kamintallu si Isa patammu ni siga mulit na

1Paddus daka dangoy ngallaw, lay na baw si Isa patammu ni siga mulit na ndooy ni tapiyan Danaw Tiberias. Meꞌ tuu salsila na: 2Ndooy siꞌ, luu ga si Saymon Pitel ka ga si Tomas ma pinagdē si Kamba, ka si Natanyel, lalla man Kana ndooy ni Jalil. Maka luu gi siga anak si Sibidi ka luu gi duwa pagkahi da mulit. 3Dari yuk si Saymon Pitel ninsila, “Padilawut doꞌ ku la.”

Yuk siga soheꞌ na baw siꞌ tu, “Ē, mmeꞌ kami ba.” Dari lay na siꞌ sila dutai taꞌ kumpit mukut. Sugaꞌ pupus na dambahangi sila bay ndooy, yaꞌ san luu bay takoleꞌ da.

4Pag kallat llaw, luu na baw si Isa nangge ndooy ni tapiyan, sugaꞌ yaꞌ bay tabista da ga iya na ndooy. 5Pag-anu siꞌ, lay na ya nginganan sila, yuk na, “Ū siga anak, luu du takoleꞌ bi?”

Pag tampung da siꞌ, “Niyaꞌ la luu.”

6Yuk si Isa, “Labuun bi doꞌ ba pukut bi pa kawnan man kumpit bi. Koleꞌ na sina kam.” Lai jaꞌ siꞌ, oy doꞌ ba, yaꞌ san tauwan da pukut da pa jawom kumpit tandaꞌ landuꞌ na eka daying da.

7Pag-anu siꞌ, mulit looy ma nganggalla dī na ilooy ma kaasean si Isa bay halling ni si Pitel, “Papuꞌ bilay hati siꞌ ilooy!” Pag lay takale si Pitel, ilooy ma magti du ya mamakoy pabalik batan bay ya ngurus mari ya sumunsayaꞌ buwat. Pag-anu, boꞌ na kupa pa jawom boheꞌ pilay pa mman si Isa. 8Kuwan ga mulit looy siꞌ kasohean, lay na du patuhut taꞌ kumpit da song pa bihing sambayan da nganggunut-gunut pukut da lapat meꞌ daying. Lawak-lawak da man bihing, ga dahatus ila du. 9Lay jaꞌ siꞌ sila duwai, ngita na sila daying tinunu taꞌ bā api. Maka luu gi tinapay.

10Yuk si Isa ninsila, “Moo na kam pitu daying bay takoleꞌ bi.”

11Dari lay na pabeleng si Pitel pa kumpit da nganggunut-gunut pukut da ka daying na pa bihing. Eka daying looy siꞌ dahatus limampuꞌ-tallu, mehe-mehe jaꞌ sikamimon. Sugaꞌ san meꞌ looy na siꞌ kalap daying looy, yaꞌ du bay geseꞌ pukut da.

12Pag-anu, yuk si Isa ninsila, “Tu na kam mangan.”

Na kuwan siga mulit na baw siꞌ tu, minsan tasayu da na iya na Papuꞌ, doman na pin baw sila masā bong tud iya na, sugaꞌ yaꞌ du baw luu bay nawakka. 13Pag-anu siꞌ, lay na si Isa ngaddoꞌ tinapay looy ka daying na boꞌ sinongan ninsila. 14Dari siꞌ, ilooy na kamintallu si Isa bay patammu ni ga mulit na paddus na bay pinakallum pabalik.

15Lupus jaꞌ siꞌ sila bay mangan, yuk si Isa ni si Saymon Pitel, “Saymon, anak si Yahiya, lumabi du kina aseꞌ nu niyaku man ni siga soheꞌ nu?”

Yuk si Pitel baw siꞌ tu, “Ohoꞌ Papuꞌ, katoonan nu du kaasean ta ko.”

Yuk si Isa, “Bong meꞌ naa, pakanun(21.15) Hati na, sinohoꞌ tinoan sampay inayaran ni si Pitel siga pagkahi na ma mmeꞌ ni si Isa. sa siga bili-bili ku.” 16Pag-anu siꞌ, lay na baw ya nilaw balik, “Saymon, anak si Yahiya, kaasean nu du ku kina?”

Pag tampung si Pitel baw siꞌ tu, “Ohoꞌ Papuꞌ, katoonan nu du bina kaasean ta ko.”

Yuk si Isa, “Bong meꞌ naa, ipatun sa paayad siga bili-bili ku.”

17Pag-anu siꞌ, lay gi pinamintallu meꞌ si Isa nilaw, yuk na, “Saymon, anak si Yahiya, tud kaasean nu du ku kina?”

Si Pitel siꞌ tu, tud bay susa pagka min tallu na ya bay tinilaw. Dari yuk na, “Papuꞌ, katoonan nu du bina mimon-mimon. Maka katoonan nu du bina kaasean ta ko.”

Yuk si Isa, “Bong meꞌ naa, basta pakanun sa siga bili-bili ku. 18Baan ta ko banahan Saymon, bay jaman nu umu sumaddong, sumunsayaꞌ jaꞌ ko mamakoyan dī nu maka dari ko lumān paninggai-paninggai jaꞌ karomanan nu. Sugaꞌ pag ko ina mintu toa na, pinaggos sina ko ma-nnat siga langngon nu. Maka ni waktu looy ilay mintu, jama na mamakoyan kau maka binoo ko pa lugar ma yaꞌ karomanan nu.”(21.18) Hantak bitsala si Isa, bbos-bbos pinaggos si Pitel ma-nnat langngon na nilansang taꞌ tehang. Hatiyan jama mamakoyan si Pitel, bbuwatan da musas iya.19Ngkon si Isa bay mitsala meꞌ looy man na makitau bong pooy karuha kapatoy si Pitel ni sinōng, pamaehe bantug pa Tuhan. Paddus meꞌ looy siꞌ, yuk na ni si Pitel, “Mmeꞌ ko niyaku.”

20Dari lay du si Pitel mmeꞌ. Mulit looy pun ma kaasean si Isa lay na du mmeꞌ patuhut. Iya na silay mulit looy ma bay pasande-sande ni Papuꞌ Isa sasang da mangan bay sangom looy. Maka iya na du bay gi nilaw bong soy song nipu si Isa. Na pag teleꞌ si Pitel, takita na na ya patuhut. 21Dari yuk si Pitel ni si Isa, “Papuꞌ, pooy baw lay la ni lalla tee? Oy lay mintu katuwaꞌ niiya?”

22Pag tampung si Isa, “Bong ku doman llum na pin ya ngabut sampay ku pabeleng, ongoy subay na pin katoonan nu? Mmeꞌ jaꞌ ko ba niyaku.” 23Dari sabapan bay bitsala si Isa siꞌ, magpaꞌ-pāꞌ na aka ni siga sukuꞌ na pasal mulit looy yaꞌ na konoꞌ matoy. Mingkan siꞌ, saꞌ ga meꞌ looy bay halling si Isa. Arapun yuk na, “Bong ku doman llum na pin ya ngabut sampay ku pabeleng, ongoy subay na pin katoonan nu?”

24Na mulit looy siꞌ ma bay pinagbitsalahan, yana aku na situ ma nuntut mimon salsila tuu ma bay suwatan ku. Na kami itu sukuꞌ si Isa, katoonan kami bana sadjaꞌ mimon ituu ma bay tuntut ku siꞌ. 25Ni hāl pakaradjaan bay pabuwat si Isa, meka gi silay yaꞌ bay pinatabeꞌ ni kitab tuu. Bong siꞌ ilay bay sinuwatan labbasakayi, yaꞌ na taambat eka būk. Marean ta yaꞌ na tabuwat njawom junyaꞌ.