Panagnaan

Panagnaan ni Awwal Jaman

Junyaꞌ pinapayak

¹Ni panagnaan, lay pinapayak meꞌ Tuhan junyaꞌ ka langit. ²Sibuwa junyaꞌ pinapayak, yaꞌ lagi mantuk maka yaꞌ gi isihan. Lindom jaꞌ labbasakayi maka limun meꞌ boheꞌ. Sugaꞌ luu na pin Rū Tuhan usik pajataꞌ man kuwit boheꞌ.

³Pag-anu siꞌ, magpalman na Tuhan, yuk na, “Pōꞌ ko dantaꞌ.” Dari ilooy ma luu du dantaꞌ. ⁴Pag ndaꞌ Tuhan, kamahapan na ya.

Pag-anu, lay na baw sakkat Tuhan dantaꞌ maka lindom. ⁵Boꞌ lay awnan na dantaꞌ yana “llaw,” kuwan lindom, yana “sangom.” Pag bay pingkaꞌ sangom, pag taabut sayu, ilooy na llaw sibuwa.

⁶Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ luu sallangan man nakkat boheꞌ ndiyoꞌ ka njataꞌ.” ⁷Dari siꞌ lay du Tuhan mapayak sallangan man nakkat boheꞌ. ⁸Boꞌ lay awnan na sallangan looy “langit.” Pag bay pingkaꞌ sangom, pag taabut sayu, ilooy na ni kaduwa ngallaw na.

⁹Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ boheꞌ taꞌ babaw junyaꞌ pahiyu pa disu lugar mari pōꞌ na tanaꞌ lagguꞌ.” Dari siꞌ, lai du magjatu. ¹⁰Boꞌ lay awnan Tuhan tanaꞌ lagguꞌ looy “gumi.” Kuwan boheꞌ looy ma bay pasihaꞌ, lay awnan na “dilawut.” Pag ndaꞌ Tuhan meꞌ looy, kamahapan na ya.

¹¹Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ luu katumbu-tumbuhan tomoꞌ taꞌ gumi. Subay luu jinisan tinanom ka kakayu-kayuhan ma bigihan buwaꞌ da mari paeka.” Dari siꞌ, lai du magjatu ¹²batan lai na tomoꞌ taꞌ gumi jinisan tinanom ka kakayu-kayuhan kaniya-kaniya ka buwaꞌ na ddas ka bigi na. Pag ndaꞌ Tuhan meꞌ looy, kamahapan na ya. ¹³Pag bay pingkaꞌ sangom, pag taabut sayu, ilooy na ni katallu ngallaw na.

¹⁴Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ luu siga sūꞌ pōꞌ taꞌ langit man nilang llaw ka sangom. Subay sila pinakoy man mindogahan musim, man ngitung haliyan buwan sampay itungan buwan ni taun. ¹⁵Maka subay sila ninag man marantaan junyaꞌ.” Dari siꞌ, lai du magjatu ¹⁶batan lay na Tuhan mapayak duwa sūꞌ mehe. Ilooy ma basag dantaꞌ na, yana mataallaw muwan dantaꞌ llaw-llaw. Kuwan ilooy disu ma kulang basag dantaꞌ na, yana buwan ma muwan dantaꞌ sangom. Maka lay gi ya mapayak siga potean. ¹⁷Ilooy siꞌ labbasakayi, lay inannaꞌ meꞌ Tuhan taꞌ langit binuwat sūꞌ ni junyaꞌ ¹⁸sangom-llaw, maka man magsigantiꞌ-gantiꞌ dantaꞌ ka lindom. Pag ndaꞌ Tuhan meꞌ looy, kamahapan na ya. ¹⁹Pag bay pingkaꞌ sangom, pag taabut sayu, ilooy na ni ka-mpat ngallaw na.

²⁰Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ meka jinisan balnyawa mehe-dikiꞌ ni dilawut sampay ni jawom boheꞌ langngin. Maka subay meka jinisan manuk-manuk maglomengan ni antalaan.” ²¹Dari siꞌ, lay na Tuhan mapayak mimon jinisan daying ka balnyawa njawom boheꞌ sampay na siga sattuwa mehe banahan ni dilawut. Maka lay na du ya mapayak mimon jinisan manuk-manuk. Pag ndaꞌ Tuhan meꞌ looy, kamahapan na ya. ²²Pag-anu siꞌ, lay gi sinupaatan meꞌ Tuhan siga balnyawa looy mari sila paeka, yuk na, “Hanak-balanak na kam supaya pannoꞌ na dilawut meꞌ bi. Damikiyan, kaam pun siga manuk-manuk, hanak-balanak na du kam supaya maglipat lagi eka bi taꞌ babaw junyaꞌ.” ²³Pag bay pingkaꞌ sangom, pag taabut sayu, ilooy na ni kalima ngallaw na.

²⁴Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ luu jinisan balnyawa taꞌ gumi, yana kahayop-hayopan ma inipat ka ga sattuwa tawun sampay siga balnyawa ma palele taꞌ gumi.” Dari siꞌ, lai du magjatu. ²⁵Pag ndaꞌ Tuhan mimon balnyawa ma bay papayak na, kamahapan na ya.

²⁶Pag-anu, magpalman na baw Tuhan, yuk na, “Subay situ kitabi mapayak manusiyaꞌ meꞌ limbagan arat-tabiat tabi. Sila na magbayaan mimon hayop ka sattuwa taꞌ junyaꞌ sampay ga daying, ga manuk-manuk ka mimon balnyawa ma palele taꞌ gumi.” ²⁷Dari ilooy ma lay na Tuhan mapayak manusiyaꞌ meꞌ limbagan na du. Bay pinapayak meꞌ na lalla ka danda. ²⁸Pag-anu siꞌ, lay na baw sila supaatan Tuhan, yuk na, “Hanak-balanak na kam supaya lataꞌ na junyaꞌ meꞌ panubuꞌ bi. Kaam na magbayaan mimon taꞌ babaw junyaꞌ sampay ga daying ni dilawut ka ga manuk-manuk sampay mimon balnyawa mehe-dikiꞌ taꞌ junyaꞌ.”

²⁹Maka lay gi magpalman Tuhan ninsila, yuk na, “Luu na situ jinisan tinanom-tinanom ka buwaꞌ-buwaꞌ kayu dean ku kaam man bi magbalanjaꞌ. ³⁰Damikiyan, dean ku na du mimon katumbu-tumbuhan ni siga hayop ka ga sattuwa tawun ka ga manuk-manuk sampay mimon balnyawa ma palele mari luu balanjaꞌ da.” ³¹Pag ndaꞌ Tuhan mimon ma bay pinapayak meꞌ na, tud kamahapan na ya. Dari pag bay pingkaꞌ sangom, pag taabut sayu, ilooy na ni ka-nnom ngallaw na.

¹Dari meꞌ looy na silay siꞌ meꞌ Tuhan bay mapayak junyaꞌ ka langit sampay mimon-mimon isi da. ²Lay na lupus papayak na mimon-mimon njawom nnom ngallaw. Pag taabut ni kapituꞌ ngallaw, lay na ya pahali. ³Boꞌ lay gi pinamulliya meꞌ na llaw looy siꞌ ma ni kapituꞌ sabap ilooy na llaw man na bay pahali paddus na bay mapayak labbasakayi.

Tuhan matomoꞌ jinisan tinanom-tinanom ndooy ni Eden

⁴Na balik ta pa salsila Tuhan bay mapayak junyaꞌ ka langit, meꞌ tuu karuha na: Sibuwa na mapayak, ⁵yaꞌ gi luu bay tomoꞌ katumbu-tumbuhan atawa tinanom sabap yaꞌ gi bay pingkaꞌ pinauwan junyaꞌ meꞌ Tuhan. Maka yaꞌ gi du luu manusiyaꞌ buwat pa tanaꞌ. ⁶Sugaꞌ san yaꞌ gi luu uwan taꞌ junyaꞌ, ndang luu na baw boheꞌ pōꞌ man jawom gumi maseꞌ kuwit tanaꞌ.

⁷Na meꞌ Tuhan bay mapayak manusiyaꞌ meꞌ tuu: Lay ya ngaddoꞌ tanaꞌ, boꞌ pinuta meꞌ na binuwat baran lalla. Pag lupus, boꞌ pinahuwa meꞌ Tuhan napas na pa jawom sammo lalla looy binuwanan nyawa. Dari ilooy ma llum du lalla looy.

⁸Na halloman yaꞌ lagi siꞌ bay pinapayak lalla looy, ndang lay na Tuhan matomoꞌ jinisan tinanom-tinanom ndooy ni Eden huwin pa mataallaw. Dari ndooy na silay siꞌ man Tuhan bay ngannaꞌ lalla looy ma bay papayak na. ⁹Na ndooy ni tinanom-tinanom looy siꞌ, luu na du jinisan kakayu-kayuhan bay pinatomoꞌ meꞌ Tuhan. Kagak-gāk jaꞌ inandaꞌ boꞌ mahap gi lassa buwaꞌ da labbasakayi. Ndooy siꞌ ni tangngaan tinanom looy, luu duwa poon kayu sarī jinisan da man ilooy kasohean. Disu, bong jama bay kakakan buwaꞌ na, llum ya saumu-umu. Kuwan ilooy disu, bong jama bay kakakan buwaꞌ na, pandoy na ya nilang mahap-maat.

¹⁰Na ndooy ilay ni Eden, luu sōng yana poonan boheꞌ ni mimon tinanom ndooy. Pag pōꞌ sōng looy man Eden, lay na baw dari mpat senga. ¹¹Disu senga na yana Sōng Pisyon magkulingkongan ngaliyud ni sikaliput Habila, lahat ma mmasan. ¹²Boꞌ mmas ndooy ilay tud ayad. Maka luu gi ndooy kakayu-kayuhan poonan insallan hamut ka bbūg. Maka luu gi siga batu itom yana poonan palmata hagaan. ¹³Senga ni kaduwa na yana Sōng Gihon magkulingkongan ngaliyud ni sikaliput Kūs. ¹⁴Senga ni katallu na yana Sōng Tigris ngaliyud huwin pa mataallaw man Asyul. Kuwan ilooy ma ni ka-mpat, Sōng Yupretes.

¹⁵Dari ndooy na siꞌ ni Eden man Tuhan bay ngannaꞌ lalla looy ma bay papayak na nohoꞌ ngayaran ga tinanom-tinanom ndooy. ¹⁶Lay gi halling Tuhan niiya, “Dari ko mangan buwaꞌ kakayu-kayuhan naa sikamimon ni tinanom-tinanom tuu. ¹⁷Sugaꞌ luu baw silay disu poon kayu yaꞌ dari kinakan buwaꞌ na. Buwaꞌ na kabuwan pangahati nilang mahap-maat, sugaꞌ tinagga baw sina ningkau. Bong ina ko bay kakakan, basta matoy jaꞌ sina ko.”

¹⁸Pus meꞌ looy siꞌ, yuk Tuhan, “Yaꞌ situ mahap bong lalla tuu dangan-dangan na du. Sangkon buwatan ku doꞌ ya limbang ma sikatawop ka iya ma katabang niiya.”

¹⁹Sugaꞌ halloman Tuhan yaꞌ gi bay mapayak lalla looy ka limbang na siꞌ, ndang lay na ya muta tanaꞌ binuwat baran mimon jinisan sattuwa sampay kahayop-hayopan ka ga manuk-manuk.

Na pag luu jaꞌ siꞌ lalla looy bay pinapayak, mimon jinisan balnyawa looy siꞌ lay na baw boo Tuhan pa mman na, boꞌ nohoꞌ inawnan jinisan da saliꞌ-saliꞌ. Honaꞌ-honaꞌ Tuhan, “Oy-oy man lalla looy ngawon, ilooy na awon jinisan da.” ²⁰Dari siꞌ, lay na awnan lalla looy sikamimon jinisan sattuwa ka kahayop-hayopan sampay ga manuk-manuk. Sugaꞌ ninsila siꞌ sikamimon, yaꞌ luu tawop limbang lalla looy.

²¹Dari bbuwatan Tuhan, lay matuli lalla looy paladdok. Sasang na tuli, lay lakkahan Tuhan dalamba kabkab na boꞌ lay lapat na limpaꞌ na ka isi. ²²Pag-anu siꞌ, lay na Tuhan mapayak danda ka kabkab looy. Pag lupus, lay na boo na pa mman lalla looy.

²³Pag takita meꞌ lalla looy, yuk na,

“Uy, luu gi bitu hati disu sibuꞌ du hantang na ka aku! Towang na yana towang ku, isi na yana isi ku. Awnan ku na situ ya ‘danda’ sabap iya bay kinaddoꞌ man baran lalla.”

²⁴Sangkon na ina, bila lalla ndahan na, pasakkat na ya man induꞌ-mmaꞌ na, boꞌ na nibuuk dī na na ka nda na. Dari bay duwa gi sila, lay na dari disu baran sa.

²⁵Na lalla looy siꞌ ka danda looy ma bay duhuꞌ-duhuꞌ ni awwal jaman, nantang jaꞌ sikaduwa, boꞌ yaꞌ luu njawom pamiki da iyaꞌ.

Katiksaan manusiyaꞌ sabapan dusa Boꞌ Adam ka Sitti Hawa

¹Na ni mimon sattuwa tawun ma bay pinapayak meꞌ Tuhan, yaꞌ luu bay akkahan labi man sō. Dari disu llaw, lai sō looy pa mman danda looy, yuk na, “Bana kilay lay kam binandaan leꞌ Tuhan yaꞌ nohoꞌ mangan buwaꞌ oy-oy jaꞌ kayu ni tinanom tuu?”

²Yuk danda looy, “Kakakan baw bilay kami buwaꞌ siga kayu ni tinanom tuu. ³Sugaꞌ bay baw kami binandaan meꞌ Tuhan yaꞌ nohoꞌ mangan buwaꞌ kayu looy disu ma ni tangngaan tinanom tuu. San murut, yaꞌ du dari. Bong kami konoꞌ bay kakakan atawa murut, mastiꞌ matoy jaꞌ kami.”

⁴Sugaꞌ yuk sō looy, “Ē, yaꞌ baw kam bilay matoy. ⁵Arapun ngkon kam ilay bay binandaan meꞌ looy batan katoonan Tuhan bong kam bay na kakakan, mastiꞌ bukaꞌ na pamiki bi. Maka sumibuꞌ na du kam niiya kasayu mahap-maat.”

⁶Na ni lilingan danda looy, kagak-gāk inandaꞌ poon kayu looy maka buwaꞌ na bantuk mahap lassa na bong kinakan. Sarī gi, doman ya koleꞌ pangahati lawom bong ya bay kakakan. Dari siꞌ ilooy ma lay du ya ngattuꞌ boꞌ na mangan. Pag-anu, lay gi buwanan na lla na sampay lay du mangan. ⁷Dari siꞌ, bukaꞌ du pamiki da nilang mahap-maat sampay tasayu da na ga nantang sila. Dari siꞌ, lay sila nahiꞌ dawun kayu man da napisan baran da.

⁸Pag taabut deꞌ kohap maka kulang na pasuꞌ llaw, luu na takale da bahunus Tuhan lumān ni tinanom looy. Dari ilooy ma lay sila palimbu ni siga poon kayu ndooy. ⁹Pag-anu siꞌ, lay llinganan lalla looy meꞌ Tuhan, yuk na, “Ninggai doꞌ tu man nu?”

¹⁰Pag tampung lalla looy, “Pag bay takale ku siꞌ bahunus nu lumān, lay ko tapukan ku. Tawu ku takita nu nantang.”

¹¹Yuk Tuhan, “Pooy baw tu meꞌ nu kasayu ga nantang ko? Lay na kina ko kakakan buwaꞌ kayu looy ma bay bandaan ku yaꞌ nohoꞌ kinakan?”

¹²Iya tampung lalla looy siꞌ, “Taksi danda tee baw ba siꞌ ma bay pabuwat nu limbang ku bay muwanan aku. Ilooy silay kon ku bay kakakan.”

¹³Pag-anu, tinilaw na baw meꞌ Tuhan danda looy siꞌ, yuk na, “Ongoy ko bay buwat meꞌ looy?”

Tampung danda looy baw siꞌ, “Lay ku ba la takoleꞌ inakkahan leꞌ sō looy. Ngkon ku bay kakakan.”

Sumpaꞌ Tuhan njataꞌ Boꞌ Adam ka Sitti Hawa sampay na njataꞌ sō looy

¹⁴Dari yuk Tuhan ni sō looy, “Kau ina, sabapan pabuwatan nu, tuwaꞌ sumpaꞌ na sina ko. Ni mimon kahayop-hayopan ka sattuwa tawun, kau du sina sumpaan ku. Labba man batnaa, halloman nu llum, maglelehan na jaꞌ sina ko ka battong nu maka kakakan jaꞌ sina ko momok tanaꞌ. ¹⁵Lagiꞌ na, pagsikagigit ta na sina kam ka danda tuu sampay na siga panubuꞌ bi sikaduwa. Sugaꞌ luu du sina mintu disu panubuꞌ danda tuu maā kau. Bbuwatan nu ina mintu ninduk tikod na, sugaꞌ pinipis du sina meꞌ na kōk nu.”

¹⁶Yuk Tuhan na baw ni danda looy, “Kuwan kau, sabapan dusa nu, sumpaꞌ njataꞌ nu, kabisahan jaꞌ sina ko tuktuk nu maddi. Sugaꞌ masi du ko sina mintu doman ubay ka lla nu. Maka pinagbayaan ko meꞌ lla nu.”

¹⁷Pag-anu, yuk Tuhan na baw ni lalla looy, “Pagka lay jaꞌ ko kuhi tagayu meꞌ nda nu nohoꞌ mangan buwaꞌ kayu looy ma bay tinagga meꞌ ku, sumpaan ku na sina tanaꞌ sabapan nu. Labba man batnaa, halloman nu llum, malasahi sina ko miha balanjaꞌ. ¹⁸Labba man batnaa, luu na sina sumpot-lanting mimon pannoꞌ meꞌ iting tomoꞌ ni tinanom nu. ¹⁹Basta yaꞌ na sina ko koleꞌ balanjaꞌ bong yaꞌ doꞌ bay pingkaꞌ tumpa songot nu paeka ngabut sampay ko llabbong. Bay ko pinapayak ka tanaꞌ. Bbos-bbos padari tanaꞌ du sina ko pabalik.”

²⁰Na awon lalla looy siꞌ yana si Adam. Kuwan nda na, lay awnan na si Hawa. Hatiyan awon na ilay, “llum,” batan iya na silay bboꞌ sikamimon manusiyaꞌ.

²¹Pag-anu siꞌ, lay na baw sila binuwatan meꞌ Tuhan pamakoy ka kuwit hayop, boꞌ da lay pinapatukan.

Boꞌ Adam ka Sitti Hawa pinōꞌ man Eden

²²Pag-anu yuk Tuhan, “Batnaa, kadarihan ga manusiyaꞌ naa meꞌ kitabi na du batan tasayu da na mahap-maat. Yaꞌ sila tapabiya ku ngattuꞌ sampay mangan buwaꞌ kayu looy ma kabuwan kaallum saumu, taggahaꞌ bong sila bay kakakan, yaꞌ na baw mintu sila matoy saumu-umu.” ²³Dari lay na sila pinōꞌ meꞌ Tuhan man tinanom-tinanom looy ni Eden. Maka lai na si Adam sinohoꞌ buwat pa tanaꞌ ma bay man mapayak iya.

²⁴Lay jaꞌ siꞌ sila pinōꞌ, lay na baw Tuhan ngannaꞌ siga tukang nganjaga lakka man sulgaꞌ inawnan Serabim ndooy ni Eden huwin pa mataallaw. Maka luu gi bay inannaꞌ ndooy meꞌ Tuhan kataliꞌ apihan noleyab maglabaran pa dambilaꞌ pa dambilaꞌ. Kon meꞌ looy supaya yaꞌ na luu kapilay pa poon kayu looy ma kabuwan kaallum saumu-umu buwaꞌ na.

Si Kayin ka si Habil

¹Na song hallom, lay na battong si Hawa leꞌ si Adam. Pag maddi si Hawa, lalla. Dari yuk na, “Man tabang Tuhan anakan na ku la lalla.” Pag-anu, lay awnan na si Kayin. ²Yaꞌ gi hallom, lay na baw ya hanak balik disu lalla, yana si Habil. Pag mehe na sila, kuwan si Habil, lay dari tukang ipat bili-bili. Kuwan siyaka na si Kayin, tukang huma.

³Hallom maka hallom na, pag kattom si Kayin tinanom na, lay ya nong kasohean buwaꞌ na pa Tuhan. ⁴Kuwan ariꞌ na si Habil, lay numbaliꞌ disu anak sibuwa ni baanan bili-bili na, boꞌ songan na isi na ma numbul satu pa Tuhan. Dari Tuhan siꞌ tu kasulutan ni si Habil sampay ni ilooy ma bay sinongan niiya. ⁵Boꞌ si Kayin, yaꞌ kasulutan Tuhan niiya sampay ni ilooy ma bay songan na. Pag tabista si Kayin meꞌ looy, mandung imukka na sampay tud dugahan na ya.

Si Kayin mapatoy ariꞌ na

⁶Dari tilaw Tuhan ni si Kayin, “Ongoy subay na pin mandung imukka nu sampay lasu na ga ko? ⁷Bong siꞌ ilay ko bay katuwaꞌ, malaingkan kasulutan jaꞌ sina ku ningkau. Sugaꞌ bong ina ko yaꞌ kuhi paintong, pahap-hap ko taggahaꞌ inoyo-oyohan na pin ko meꞌ dangkiꞌ nu buwat dusa. Dusa ina meꞌ sapantun sattuwa ngagad-ngagad nabbat kau. Sangkon subay talloban nu.”

⁸Na disu llaw, yuk si Kayin ni si Habil, “Hongan teꞌ ku Diꞌ pilay pa huma.” Takka da ndooy, lay pinapatoy meꞌ si Kayin ariꞌ na.

⁹Dari tilaw Tuhan ni si Kayin, “Ninggai na ariꞌ nu?”

Iya tampung si Kayin, “Tau ta la. Saꞌ du baw bilay sukuꞌ ku nganjagahan ariꞌ ku.”

¹⁰Yuk Tuhan, “Ongoy bay taaku nu buwat meꞌ looy? Baan ta ko, lahaꞌ ariꞌ nu ilay bay tumpa taꞌ tanaꞌ, takale-kale ku na nginganan aku nohoꞌ binawsan. ¹¹Sangkon batnaa sibuꞌ du ko ka bay sinumpaan meꞌ tanaꞌ. Batan poonan na bay katumpahan lahaꞌ ariꞌ nu, ¹²san du pooy meꞌ nu magtuyuꞌ-tuyuꞌ huma, yaꞌ na ko kadarihan. Maka labba man batnaa, yaꞌ na luu lumaꞌ katattogan nu. Maglunsuhan na jaꞌ ko padisu-padisu lahat halloman nu llum.”

¹³Yuk si Kayin siꞌ tu pa Tuhan, “Landuꞌ na baw bina bohat pidjalaꞌ naa. Yaꞌ bina la takaya ku. ¹⁴Palahi nu na bitu hati ku llaw tuu man tanaꞌ tuu sampay man diyoꞌ dakan nu! Bong meꞌ naa, pabiya nu na ku maglunsuhan na jaꞌ padisu-padisu lahat. Bong ku itu mintu tatammu meꞌ jama ma toon gulaꞌ-gariꞌ ku, mastiꞌ pinapatoy jaꞌ ku.”

¹⁵Sugaꞌ yuk Tuhan, “Niyaꞌ du baw bina. Tandaan ta sa ko supaya luu sipat njataꞌ nu man jama toon bong sila bay mapatoy kau, mastiꞌ bawsan ta jaꞌ ko. Pag bawos ku ina mintu, subay luu pituꞌ jama lakkahan ku nyawa da yana hisab ni kapatoy nu.” Pag-anu siꞌ, lay du si Kayin tinandaan meꞌ Tuhan. ¹⁶Dari siꞌ, tud lay na du lakka si Kayin man okoman Tuhan, sampay lay na ya maglayin pa lahat inawnan Nod pa mataallaw man Eden.

Ga panubuꞌ si Kayin

¹⁷Na hallom maka hallom na, ndahan na si Kayin sampay anakan na sila lalla, awon na si Idris. Song hallom, lay na baw si Kayin matangge daira. Na daira looy siꞌ, lay awnan na Idris, meꞌ awon anak na du. ¹⁸Si Idris pun lay na du ndahan sampay anakan na sila lalla, yana si Irad. Si Irad ilay yana mmaꞌ si Mehujael maka si Mehujael yana mmaꞌ si Lamek. ¹⁹Kuwan si Lamek baw siꞌ tu, ndahan duwa, yana ga si Ada ka si Silla. ²⁰Pag hanak si Ada siꞌ tu, lalla, yana si Jabal. Iya ilay jama ma bay duhuꞌ-duhuꞌ parampong-parampong patannaꞌ ni lumaꞌ luna batan bbuwatan na ngipat siga baanan hayop. ²¹Danganakan na yana si Jubal, jama ma bay duhuꞌ nammu-nammu suling ka gital. ²²Kuwan nda si Lamek ilooy disu, yana si Silla, anakan du disu lalla. Awon na si Tubal-Kayin. Iya ilay jama duhuꞌ-duhuꞌ bay maba bassi ka tumbagaꞌ man buwat jinisan kalangkapan. Maka luu gi disu danganakan na danda, yana si Naama.

²³Na disu llaw, yuk si Lamek ni ga nda na si Ada ka si Silla, “Pakale doꞌ kam niyaku. Luu la lalla, yaꞌ gi du umuhan, bay papatoy ku. Kon ku bay monoꞌ, batan iya bay nganduhuꞌ nigad aku. ²⁴Na pamāꞌ Tuhan bong luu bay mapatoy Boꞌ Kayin, pag bawos na, subay luu pituꞌ jama lakkahan na nyawa da. Sangkon kumpas ku, bong mintu luu bay mapatoy aku, sapatut na subay luu pitumpuꞌ-pituꞌ jama kinaddoan nyawa da.”

Boꞌ Adam ka Sitti Hawa hanak pabalik

²⁵Beleng ta pa si Adam ka nda na, lay na baw sila anakan balik lalla. Yuk si Hawa, “Kahapan la, lay gi baw ku binuwanan meꞌ Tuhan anak lalla gantiꞌ si Habil bay pinapatoy meꞌ si Kayin.” Dari lay inawnan meꞌ na si Set. ²⁶Pag anakan si Set baw siꞌ tu, lalla du, boꞌ lay inawnan meꞌ na si Inos. Na labba man jaman si Inos, luu na manusiyaꞌ nagnaꞌ ngisbat sampay numba Tuhan.

Siga panubuꞌ Boꞌ Adam ka Sitti Hawa

^1-2Na balik ta pa jaman Tuhan bay mapayak manusiyaꞌ, yana si Adam ka si Hawa, lay pinabuwat meꞌ na ni limbagan arat-tabiat na. Pag-anu, boꞌ da sinupaatan meꞌ na sampay inawnan “manusiyaꞌ”.

Na ituu batnaa yana listahan ga panubuꞌ si Adam.

³Pag taabut dahatus tallumpūꞌ taun umu si Adam, lay na baw ya anakan disu lalla inawnan si Set. Si Set ilay nutu arat-tabiat mmaꞌ na sampay dagbos na. ⁴Paddus si Set bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Adam wawuꞌ hatus taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ⁵Na bong tinibuuk umu si Adam labbasakayi, luu siyam hatus tallumpūꞌ taun boꞌ na lay matoy.

⁶Pag taabut dahatus liman taun umu si Set, luu na anak na lalla inawnan si Inos. ⁷Paddus si Inos bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Set wawuꞌ hatus pitun taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ⁸Na bong tinibuuk umu si Set labbasakayi, luu siyam hatus sapu-duwan taun boꞌ na lay matoy.

⁹Pag taabut siyampūꞌ taun umu si Inos, luu na anak na lalla inawnan si Kenan. ¹⁰Paddus si Kenan bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Inos wawuꞌ hatus sapu-liman taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ¹¹Na bong tinibuuk umu si Inos labbasakayi, luu siyam hatus liman taun boꞌ na lay matoy.

¹²Pag taabut pitumpūꞌ taun umu si Kenan, luu na anak na lalla inawnan si Mahalalel. ¹³Paddus si Mahalalel bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Kenan wawuꞌ hatus mpatpūꞌ taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ¹⁴Na bong tinibuuk umu si Kenan labbasakayi, luu siyam hatus sapun taun boꞌ na lay matoy.

¹⁵Pag taabut nnompuꞌ-liman taun umu si Mahalalel, luu na anak na lalla inawnan si Jared. ¹⁶Paddus si Jared bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Mahalalel wawuꞌ hatus tallumpūꞌ taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ¹⁷Na bong tinibuuk umu si Mahalalel labbasakayi, luu wawuꞌ hatus siyampuꞌ-liman taun boꞌ na lay matoy.

¹⁸Pag taabut dahatus nnompuꞌ-duwan taun umu si Jared, luu na anak na lalla inawnan si Idris. ¹⁹Paddus si Idris bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Jared wawuꞌ hatus taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ²⁰Na bong tinibuuk umu si Jared labbasakayi, luu siyam hatus nnompuꞌ-duwan taun boꞌ na lay matoy.

²¹Pag taabut nnompuꞌ-liman taun umu si Idris, luu na anak na lalla inawnan si Metusela. ²²Paddus si Metusela bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Idris tallu hatus taun sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. Na si Idris siꞌ tu, yaꞌ na bakkat meꞌ na lungbid ka Tuhan njawom tallu hatus taun looy. ^23-24Dari hangat ya dambuwaꞌ atay ka Tuhan, pag taabut tallu hatus nnompuꞌ-liman taun umu na, lay jaꞌ ya kinaddoꞌ meꞌ Tuhan man taꞌ babaw junyaꞌ. Dari yaꞌ na ya bay pingkaꞌ matoy.

²⁵Pag taabut dahatus umpuꞌ-pitun taun umu si Metusela, luu na anak na lalla inawnan si Lamek. ²⁶Paddus si Lamek bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Metusela pituꞌ hatus umpuꞌ-duwan taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ²⁷Na bong tinibuuk umu si Metusela labbasakayi, luu siyam hatus nnompuꞌ-siyam taun boꞌ na lay matoy.

²⁸Pag taabut dahatus umpuꞌ-duwan taun umu si Lamek, luu na anak na lalla. ²⁹Pag-anu, lay inawnan meꞌ na si Nū, hatiyan na “tukang magamgam,” batan yuk si Lamek, “Anak ku itu mintu, iya na magamgaman kitabi njawom katiksaan tabi buwat pa tanaꞌ ma bay sinumpaan leꞌ Tuhan.”

³⁰Paddus si Nū bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Lamek lima hatus siyampuꞌ-liman taun, sampay luu gi anak na sarī, danda-lalla. ³¹Na bong tinibuuk umu si Lamek labbasakayi, luu pituꞌ hatus pitumpuꞌ-pitun taun boꞌ na lay matoy.

³²Na si Nū siꞌ tu, pag taabut lima hatus taun umu na, bohoꞌ na nagnaꞌ hanak. Song hallom tallu na anak na lalla, yana ga si Sem, si Ham, ka si Japet.

Kalaatan manusiyaꞌ

¹Na manusiyaꞌ siꞌ tu, paeka boꞌ paeka na pin pinamaddihan taꞌ junyaꞌ, danda-lalla, boꞌ tud lingkatan anak da ma danda. ²Dari pag ndaꞌ siga anak Tuhan(6.2) Yaꞌ tasiguru bong soy inawnan ntuu “siga anak Tuhan.” Meꞌ kasohean guru mista “siga anak Tuhan” ni ayat tuu tuwaꞌ pa kasohean malaikat ma bay ngambanan sulgaꞌ boꞌ da handa ni manusiyaꞌ (ndaun Job 1.6; Jūd 6). biddaꞌ na lingkat karandahan, ilooy ma lay na sila handa ni sagannap ma karomanan da. ^3-6Ga anak da ilay mehe-langkaw jaꞌ mimon maka tanyag paglallahan. Meꞌ jama ngawnan bangsa da, Nepilim.

Na hallom maka hallom na, ni lilingan Tuhan, biddaꞌ na jahallis manusiyaꞌ batan isu-isu kalaatan tulun njawom pikilan da llaw-llaw. Dari sasso na ga Tuhan bay mapayak manusiyaꞌ taꞌ junyaꞌ sampay lassa hansu na ga atay na ngandaꞌ kadarihan da. Sangkon yuk na, “Yaꞌ na situ pabiya ku manusiyaꞌ humallom taꞌ junyaꞌ meꞌ bay hallang-hallangan tuu. Subay yaꞌ na pinalabi man dahatus duwampūꞌ taun umu da.”

⁷Maka yuk Tuhan lagi, “Gam na katisan ku manusiyaꞌ man taꞌ babaw junyaꞌ sampay ga kahayop-hayopan, ga manuk-manuk ka mimon balnyawa ma palele taꞌ gumi. Sasso na ku bay mapayak sila.” ⁸Sugaꞌ luu gi baw disu lalla kasulut ni Tuhan, yana si Nū.

Nabi Nū

^9-10Na ituu batnaa yana salsila si Nū ka paglūng na. Iya ilay anakan tallu lalla, yana ga si Sem, si Ham, ka si Japet. Si Nū ilay jama intong, boꞌ lungbid lagi ka Tuhan. Ni mimon manusiyaꞌ taꞌ junyaꞌ jaman looy, isu-isu iya yaꞌ luu sutsutan njataꞌ na. ^11-12Boꞌ manusiyaꞌ kasohean, biddaꞌ na jahallis da ni lilingan Tuhan. Ni sikaliput junyaꞌ, wā sila buwat kalaatan sampay monoꞌ. ¹³Dari yuk Tuhan ni si Nū, “Subay situ katisan ku na manusiyaꞌ labbasakayi batan sabapan da pannoꞌ na junyaꞌ meꞌ gigit ka bonoꞌ. Basta katisan ku na sina mintu sila sikamimon sampay man junyaꞌ na binasa. ¹⁴Sugaꞌ yaꞌ baw sina ko lapay ku. Sangkon, buwat ko bahitlaꞌ. Makoy ko kayu tohas boꞌ lapatun ka tagok pa jawom pa poan. Maka paekahun bilik na. ¹⁵Bong ko napiꞌ, mpat hatus limampūꞌ kaki tahaꞌ kasku na. Lambu na subay pitumpuꞌ-lima kaki, maka langkaw na, mpatpuꞌ-lima kaki. ¹⁶Pag sapaw nu, gantaꞌ ga lawak sapu-wawuꞌ insiꞌ owangan na man panambohan na. Njawom na, buwatun tallu pangkat boꞌ buwatan nu lawang ni saddi na.

¹⁷“Dunukan ku na sina mintu junyaꞌ man ku ngatisan mimon balnyawa. Mimon ma llum batnaa taꞌ babaw junyaꞌ matoy na sina labbasakayi bbos-bbos. ¹⁸Sugaꞌ janjiꞌ ku sabana-bana ningkau, basta yaꞌ du sina ko kongoy-kongoy. Salamat ta sa ko ka ga anak-nda nu sampay ga iwan nu taꞌ bahitlaꞌ. ¹⁹Pag ko mintu lupus na buwat bahitlaꞌ, moo ko dampasangan mimon jinisan balnyawa, danda ka lalla, mari yaꞌ lungay jinisan da. ²⁰Pōꞌ du sina mintu pa mman nu dampasangan jawom danjinis mimon kahayop-hayopan ka sattuwa sampay ga manuk-manuk ka mimon balnyawa ma palele taꞌ gumi mari yaꞌ lungay jinisan da. ²¹Subay kam ngumpo jinisan makanan halliꞌ lutuꞌ bi sampay ninsila.”

²²Na si Nū siꞌ tu, mimon ma bay sinohoꞌ meꞌ Tuhan niiya, lay na jaꞌ inasip meꞌ na.

Tuhan ngandunukan junyaꞌ

¹Lupus jaꞌ siꞌ si Nū bay buwat bahitlaꞌ, magpalman na baw Tuhan niiya, yuk na, “Dutai na ko taꞌ bahitlaꞌ ka ga jama lumaꞌ nu. Bong ni angkat-angkatan batnaa, kau du bay taindan ku intong. ²Madutai na ko mimon jinisan hayop ma halal, pituꞌ-pitum pasangan jawom danjinis, danda ka lalla. Kuwan ni sagannap hayop ma yaꞌ halal, dampasang-dampasangan jaꞌ jawom danjinis, danda ka lalla. ³Damikiyan, moo du ko mimon jinisan manuk-manuk, pituꞌ-pitum pasangan jawom danjinis, danda ka lalla. Meꞌ looy ilay, yaꞌ na pin kuhi katis jinisan sattuwa ka manuk-manuk taꞌ babaw junyaꞌ. ⁴Labba man batnaa, pituꞌ ngallaw sa situ pauwan ku na junyaꞌ mpatpūꞌ ngallaw-mpatpūꞌ bahangi man ku ngatisan sikamimon balnyawa ma bay papayak ku taꞌ babaw junyaꞌ.” ⁵Dari siꞌ sagannap ma bay sohoꞌ Tuhan ni si Nū, lay na jaꞌ pabuwat na.

^6-7Na jaman si Nū bay mag-umu nnom hatus taun, lay na ya dutai taꞌ bahitlaꞌ looy ka ga anak-nda na sampay ga iwan na batan song takka na dunuk looy. ^8-9Maka mimon jinisan kahayop-hayopan looy siꞌ, halal saꞌ halal, ga manuk-manuk, sampay sagannap balnyawa ma palele taꞌ gumi, luu na du pōꞌ pa mman si Nū pasang-pasang, danda ka lalla. Pag-anu siꞌ, lay na sila binoo dutai meꞌ si Nū meꞌ ndang bay sohoꞌ Tuhan niiya.

^10-16Na pag lay jaꞌ siꞌ dutai ga si Nū ka nda na sampay ga anak da si Sem, si Ham, ka si Japet ka ga nda da ddas ka mimon jinisan balnyawa looy siꞌ, lay na tambo Tuhan lawang bahitlaꞌ looy.

Pag taabut jaꞌ siꞌ sakayi pituꞌ, ni sapu-pituꞌ hali ni buwan duwa, sasang nnom hatus taun umu si Nū, bukaꞌ na gumi sampay lataꞌ na junyaꞌ man boheꞌ numpit. Maka nagnaꞌ na uwan landos hudhud man taꞌ langit. Boꞌ yaꞌ na bay luu hantiꞌ na njawom mpatpūꞌ ngallaw-mpatpūꞌ bahangi. Dari lay na ndunukan junyaꞌ.

¹⁷Na halloman siꞌ boheꞌ nulig njawom mpatpūꞌ ngallaw, lay na paangkat bahitlaꞌ looy pa jataꞌ man gumi. ¹⁸Boheꞌ siꞌ tu pasulig boꞌ pasulig na pin sampay mag-atungan na ga bahitlaꞌ looy. ¹⁹Song hallom, limun na ga kapunu-punuhan labbasakayi ni kalawom boheꞌ. ²⁰Boheꞌ siꞌ tu, lay gi umangkat duwampūꞌ kaki palabi man taꞌ punsak kapunu-punuhan. ^21-22Dari siꞌ, mimon ma magnapas taꞌ junyaꞌ, ga manuk-manuk, kahayop-hayopan, siga sattuwa tawun ka ga balnyawa ma palele taꞌ gumi sampay na manusiyaꞌ, lay na katis matoy. ²³Mimon ma llum taꞌ babaw junyaꞌ meꞌ bay pinuusan. Ilooy sa bay tamban yana ga si Nū ka ga ilooy ma bay boo na pa taꞌ bahitlaꞌ. ²⁴Halloman junyaꞌ siꞌ dunuk, luu na dahatus limampūꞌ ngallaw.

Katapusan dunuk

¹Sugaꞌ bong ga si Nū sampay mimon sattuwa tawun ka kahayop-hayopan taꞌ bahitlaꞌ looy, basta yaꞌ baw takupan meꞌ Tuhan. Dari siꞌ, lay na baw Tuhan mōꞌ baliyu niyup taꞌ kuwit boheꞌ mari pakulang na pin boheꞌ. ²Mimon siꞌ mata boheꞌ man jawom tanaꞌ, yaꞌ na numpit maka patagong na uwan. ³Dari pakulang na pin boheꞌ. Pag lay jaꞌ pingkaꞌ dahatus limampūꞌ ngallaw man panagnaan dunuk looy siꞌ, ⁴ni kasapu-pituꞌ hali ni buwan pituꞌ, lay na kasallaran bahitlaꞌ looy. Man na bay sumallad, taꞌ disu punu ni kapunu-punuhan Ararat. ⁵Hangat sigi-sigi boheꞌ pakulang, pag taabut sahali ni buwan sapū, takita na siga punsak kapunu-punuhan.

⁶Pag luu gi mpatpūꞌ ngallaw, lay si Nū mukisan panandawan bahitlaꞌ looy, ⁷boꞌ na ngalappahan disu uwak-uwak. Uwak-uwak looy baw siꞌ tu magbelengan jaꞌ halloman boheꞌ yaꞌ lagi kumattaꞌ. ⁸Pag-anu siꞌ, lay na baw si Nū ngalappahan disu atsang man na mindoga bong luu na tanaꞌ man na nampi. ⁹Sugaꞌ lay jaꞌ du pabeleng atsang looy sabap masi gi limun tanaꞌ leꞌ boheꞌ. Pag-anu siꞌ, lay si Nū ma-nnat tangan na pa poan man atsang looy nampi sampay lay na boo na balik pa jawom.

¹⁰Paddus jaꞌ siꞌ sakayi pituꞌ, ilooy ma lay na baw lappahan si Nū balik atsang looy. ¹¹Pag kohap, luu na pabeleng balik pa bahitlaꞌ looy ddas ka tanggungan na pusuk jaytun bahau jaꞌ bay kinattuꞌ. Dari bistahan si Nū magkakattaꞌ-kattaꞌ na boheꞌ.

¹²Pag-anu, inagad-agad na pin meꞌ si Nū njawom sakayi pituꞌ boꞌ na lay na baw balik ngalappahan atsang looy, sugaꞌ yaꞌ na luu bay pabeleng meꞌ sibuwa.

¹³Na ni sahali buwan disu ni taun bahau, lay na si Nū ngalakkahan kasohean sapaw bahitlaꞌ looy man na ngandaꞌ bong pooy. Pag ndaꞌ na, song palagguꞌ na pin lahat. Na jaman looy siꞌ, mag-umu na si Nū nnom hatus dambuwaꞌ taun. ¹⁴Pag taabut duwampuꞌ-pituꞌ hali ni buwan duwa, ilooy ma lagguꞌ labbasakayi na lahat.

¹⁵Pag-anu siꞌ, magpalman na baw Tuhan ni si Nū, yuk na, ¹⁶“Boonun na duwai ga anak-nda nu sampay ga iwan nu. ¹⁷Maka boonun na mimon ipatan nu, ga manuk-manuk, ga kahayop-hayopan sampay siga balnyawa ma palele taꞌ gumi mari sila sumunsayaꞌ na sampay hanak-balanak paeka ni sikaliput junyaꞌ.”

¹⁸Dari lay na si Nū duwai man taꞌ bahitlaꞌ looy ka ga anak-nda na sampay ga iwan na. ¹⁹Maka lay na du pōꞌ mimon jinisan ga kahayop-hayopan ka siga balnyawa ma palele taꞌ gumi sampay ga manuk-manuk. Sila siꞌ bay pōꞌ kaniya-kaniya ka jinisan pasangan da.

Si Nū ngulban

²⁰Pag-anu, lay na baw si Nū nambak batu binuwat pangulbanan boꞌ na numbaliꞌ disu njawom danjinis mimon manuk-manuk ka kahayop-hayopan ma halal, boꞌ da tinunu sinongan pa Tuhan. ²¹Pag taūk leꞌ Tuhan, kasulutan ya ni bangngi na. Dari njawom atay na, “Yaꞌ na situ balikan ku numpaan tanaꞌ sabapan kalaatan manusiyaꞌ. Manusiyaꞌ ina ndang baldusa sikamimon maka maat pamiki da labba man kadikiꞌ da. Sugaꞌ yaꞌ na baw situ balikan ku ngatisan sagannap balnyawa meꞌ bay hallang-hallangan tuu. ²²Halloman luu gi junyaꞌ, masi gi du taun pa taun luu na pin timpu tanom ka timpu ngattom. Maka masi gi du luu timpu tanne ka timpu pasuꞌ. Maka luu gi du timpu pangallaw ka timpu panguwan. Maka masi du magsing-sīng llaw ka sangom.”

Janjiꞌ Tuhan ni si Nū

¹Pag-anu, lay na baw Tuhan nupaatan si Nū ka ga anak na, yuk na, “Hanak-balanak na kam supaya lataꞌ na junyaꞌ meꞌ panubuꞌ bi. ²Mimon kahayop-hayopan, ga manuk-manuk ka ga daying sampay sagannap balnyawa ma palele taꞌ gumi tawu na sina mintu ningkaam. Kaam na sina magbayaan sila sikamimon. ³Maka labba man batnaa, dari na sila labbasakayi pabuwat bi lawuk bi. Dean ku na sila ningkaam man bi magbalanjaꞌ sibuꞌ du ka tinanom bay pamuwan ku ningkaam nohoꞌ kinakan. ⁴Sugaꞌ daa jaꞌ kam mangan sumbalian ma yaꞌ bay pingkaꞌ pinatiis lahaꞌ na. Batan lahaꞌ ina muwan kaallum ni balnyawa.”

^5-6Maka yuk Tuhan, “Mimon manusiyaꞌ hagaan niyaku batan kaam bay pinapayak ni limbagan arat-tabiat ku. Sangkon, bong luu bay mapatoy manusiyaꞌ, jama na ka, hayop na ka, hukuman ku njataꞌ na subay du ya pinapatoy.

⁷“Hanak-balanak na kam supaya paeka boꞌ paeka na pin panubuꞌ bi ni sikaliput junyaꞌ.”

⁸Maka yuk Tuhan ni si Nū ka ga anak na, ⁹“Batnaa janjiꞌ ku ningkaam ka ga panubuꞌ bi pangkat mamangkat ¹⁰sampay na ni mimon balnyawa ma bay tabeꞌ ningkaam taꞌ bahitlaꞌ looy meꞌ tuu: ¹¹Basta yaꞌ na ku ngatisan mimon balnyawa pabalik ka dunuk atawa pun makaat junyaꞌ ka boheꞌ. ¹²Labba man kaam sampay na mimon balnyawa pangkat-mamangkat, buwanan ta na kam sipat man bi ngindan yaꞌ kuhi baluba janjiꞌ ku saumu. ¹³Sipat na meꞌ tuu: Luu sina bangaw nnaꞌ ku jawom tayiꞌ baliyu yana pangindanan ni bay janjiꞌ ku ningkaam. ¹⁴Dari bila mintu mōꞌ na ku andom man ku mauwan lahat, boꞌ luu tulun bangaw, ¹⁵mastiꞌ tapanambung ku du bay janjiꞌ ku ningkaam sampay ni mimon balnyawa. Dari yaꞌ na sina mintu pabiya ku boheꞌ ngatisan mimon balnyawa taꞌ junyaꞌ pabalik. ^16-17Batan tuktuk ku ina mintu ngita bangaw njawom tayiꞌ baliyu, mastiꞌ taintom ku du inaa sipat ni bay janjiꞌ ku ni mimon balnyawa taꞌ junyaꞌ. Boꞌ janjiꞌ ku itu, meꞌ bay halling ku na siꞌ, basta yaꞌ na tabaluba saumu.”

Siga anak si Nū

^18-19Na siga awon ga anak si Nū ma bay mmeꞌ niiya taꞌ bahitlaꞌ yana ga si Sem, si Ham ka si Japet. Ga lalla looy ilay siꞌ sikatallu yana poonan mimon manusiyaꞌ ni sikaliput junyaꞌ. Na song hallom, anakan na si Ham lalla, yana si Kanan.

²⁰Na si Nū ilay siꞌ pahuhuma. Dari paddus dunuk looy, lay ya ngabbun anggul. ²¹Pag taabut kakattuan, lay ya buwat tubaꞌ anggul boꞌ na bay nginum paeka sampay lango na ga ya. Pag bāk na, lay jaꞌ nantang ni tangngaꞌ lumaꞌ luna na. ²²Sasang na tuli, lay kapaasok anak na si Ham, yana mmaꞌ si Kanan, boꞌ lay takita na mmaꞌ na tuli nantang jaꞌ. Pag pōꞌ na, lay ya nuntutan siga danganakan na bay kadarihan mmaꞌ da. ²³Sugaꞌ kuwan si Sem ka si Japet lay ngaddoꞌ juba binoo pilay man nambunan mmaꞌ da. Pag takka da, lay sabloyan da langngon juba looy ni baha da saliꞌ-saliꞌ boꞌ da pasuhut bong pin yaꞌ jaꞌ takita da mmaꞌ da nantang. Pag-anu, lay na patambun da ni baran mmaꞌ da sasang da patikut.

²⁴Na pag batiꞌ si Nū, yaꞌ hallom, lay na tasayu na bay kadarihan anak na ma siyali, yana si Ham. ²⁵Dari lay sumpaan na anak si Ham yana si Kanan, yuk na, “Tuwaꞌ sumpaꞌ na sina si Kanan. Kadari na ina mintu subay ga ata siga danganakan na.”

^26-27Maka yuk si Nū, “Kuwan si Sem, kamura-murahan sinupaatan du meꞌ Papuꞌ ku Tuhan. Kamura-murahan kuwan si Japet, pinaluhān na pin meꞌ Tuhan paglahat na sampay tumabeꞌ du ya ni siga supaat njataꞌ si Sem. Maka kamura-murahan kuwan si Kanan, dari ata da na sikaduwa.”

²⁸Na si Nū ilay, lay gi pasampun umu na tallu hatus limampūꞌ taun paddus dunuk looy. ²⁹Bong tinibuuk umu na labbasakayi, luu na siyam hatus limampūꞌ taun boꞌ na lay matoy.

Siga panubuꞌ ga anak si Nū

¹Na ituu tu yana usuwan siga pangkatan panubuꞌ lakka man ga anak si Nū, yana si Sem, si Ham, ka si Japet. Paddus dunuk looy, lay na sila hanak-balanak.

Siga panubuꞌ si Japet

²Kuwan si Japet, anakan pituꞌ lalla, yana ga si Gomel, si Magog, si Madai, si Jaban, si Tubal, si Mesek maka si Tiras.

³Kuwan si Gomel, anakan tallu lalla, yana si Askenas, si Ripat ka si Togalma.

⁴Kuwan si Jaban, anakan mpat lalla, yana si Elisa, si Talsis, si Kit ka si Rodan. ⁵Na siga anak-mpu si Japet ilooy siꞌ, lay na maglayin pa bihing dilawut ka ni kanusa-nusahan. Boꞌ lay na sila dari jinisan bangsa kaniya-kaniya ka pallun da ka paglahat da.

Siga panubuꞌ si Ham

⁶Kuwan si Ham, anakan mpat lalla, yana si Kūs, si Misraim, si Put ka si Kanan.

⁷Kuwan si Kūs, anakan lima lalla, yana ga si Seba, si Habila, si Sabta, si Raama ka si Sabtika. Kuwan si Raama, anakan duwa lalla, yana si Siba ka si Deran.

⁸Balik ta pa si Kūs, luu gi disu anak na yana si Nimrod. Iya ilay bay dari disu pa-mmean basag kawasa na. ⁹Tanyag awon na sabap yaꞌ luu kaatu niiya ni kaalistu na manaꞌ hayop. Dari labba mandooy, luu-luu jama takita alistu manaꞌ, sambat jama, “Ilu na Tuhan pakale-kale, lalla naa subay ga si Nimrod ni kaalistu na manaꞌ.”

¹⁰Na si Nimrod ilay, lay na ga dari sultan. Duhuꞌ-duhuꞌ siga daira bay patangge na yana Babilon, Erek, Akkad ka Kalne ndooy ni Saynal. ¹¹Song hallom, lay na baw ya pilay pa Asiriya boꞌ na lay matangge daira mpat lagi ndooy, yana Nineba, Rehobot-Ir, Kala ¹²ka Resen ni sallangan ga Nineba ka Kala, yana disu daira mehe.

¹³Na kuwan anak si Ham yana si Misraim, iya na silay poonan bangsa Lud, bangsa Anam, bangsa Lehab, maka bangsa Naptu, ¹⁴sampay bangsa Patrus, bangsa Kaslu, ka bangsa Kaptol yana poonan bangsa Pilistin.

Siga panubuꞌ si Kanan

¹⁵Na kuwan anak si Ham yana si Kanan, meka du anak na lalla. Anak na ma siyaka yana si Saydon, boꞌ pasunuꞌ si Hīt. Sila ilay siꞌ yana poonan duwa bangsa ma bay kinaddoꞌ man awon da. ¹⁶Maka si Kanan ilay poonan bangsa Jebus, bangsa Amol, bangsa Gilgas, ¹⁷bangsa Hīb, bangsa Alka, bangsa Sini, ¹⁸bangsa Albad, bangsa Semal ka bangsa Hamat.

Na siga bangsa panubuꞌ si Kanan ilay siꞌ song hallom paluha na pin paglahat da. ¹⁹Dari paglahat da ngabut sampay Saydon huwin pa uttaraꞌ boꞌ lay gi ngabut pa Geral ka Gasa huwin pa sātan. Huwin pa mataallaw, lay ngabut pa siga daira inawnan Sodom, Gomora, Adma, Seboyim sampay song pilay pa Lasiya.

²⁰Dari meꞌ looy na silay siꞌ panubuꞌ si Ham, kaniya-kaniya na ka paglūng da ka siga pallun da, ka ga paglahat da, ddas ka parinta da.

Siga panubuꞌ si Sem

²¹Na kuwan danganakan si Japet, yana si Sem, iya poonan bangsa Hibrani. Anak na lima lalla, ²²yana ga si Elam, si Asyul, si Alpaksad, si Lud ka si Aram. Sila ilay siꞌ yana poonan ga bangsa ma bay kinaddoꞌ man awon da. ²³Kuwan ga anak si Aram yana si Us, si Hul, si Getel ka si Mesiyek.

²⁴Na kuwan si Alpaksad siꞌ tu, yana mmaꞌ si Sela. Si Sela yana mmaꞌ si Ebel. ²⁵Si Ebel siꞌ tu anakan duwa lalla. Disu bay inawnan si Peleg. Hatiyan Peleg, “sakkat.” Ngkon na bay inawnan meꞌ looy sabap iya bay pinamaddihan magsabtan ka jaman siga baanan manusiyaꞌ bay sakkat-sakkat kaniya-kaniya ka pallun da. Kuwan anak si Ebel ilooy disu, yana si Joktan.

²⁶Kuwan anak si Joktan, luu sapu-tallu lalla, yana ga si Almodad, si Siyelep, si Hasalmabet, si Jera, ²⁷si Hadoram, si Usal, si Dikla, ²⁸si Obal, si Abimael, si Siba, ²⁹si Opil, si Habila ka si Jobab. ³⁰Man da maglahat, ndooy ni kapunu-punuhan huwin pa mataallaw labba man Mesiya ngabut sampay pa Sepal. ³¹Dari meꞌ looy na silay siꞌ panubuꞌ si Sem, kaniya-kaniya na ka paglūng da ka siga pallun da, ka ga paglahat da, ddas ka parinta da.

³²Na ga manusiyaꞌ looy ilay siꞌ labbasakayi yana ga panubuꞌ si Nū. Maka ilooy na silay siꞌ usuwan da kaniya-kaniya ka paglūng da. Dari mimon bangsa taꞌ babaw junyaꞌ pōꞌ man paglūng da paddus dunuk looy.

Pallun manusiyaꞌ lay pinaekahan meꞌ Tuhan

¹Na ni bay awwal jaman, disu du pallun manusiyaꞌ. ²Hangat da enseg song pa mataallaw, lay na sila nakka kapantayan luha inawnan Saynal, sampay ndooy na sila bay maglahat. ^3-4Song hallom, lay na baw sila isun, yuk da, “Buwat teꞌ la tabi daira mehe ddas ka disu lumaꞌ langkaw banahan gantaꞌ ngabut sampay pa taꞌ langit. Meꞌ looy ilay, tanyag na awon tabi ni sikaliput junyaꞌ. Boꞌ yaꞌ na kitabi magkanatan ni sikaliput junyaꞌ. Anu kam, ngaddoꞌ tabi pesak boꞌ pinasuꞌ man buwat halo-blak paeka. Lahat tuu tu, kulang eka batu man tabi buwat.” Dari siꞌ, yaꞌ na taambat halo-blak bay pabuwat da. Meꞌ da bay nangon, lay kinanjiꞌ ka kitlan palikot.

⁵Na sasang da siꞌ buwat daira looy ddas ka lumaꞌ langkaw na, pinaimanan na pin sila meꞌ Tuhan. ⁶Pag ndaꞌ Tuhan meꞌ looy na akka da, yaꞌ ya kamahapan.(11.6) Yaꞌ tatantu ta oy sabap Tuhan yaꞌ kasulutan ni pabuwatan da. Meꞌ kasohean ngahati yaꞌ sila bay ngasip ni panohoan Tuhan nohoꞌ manusiyaꞌ ngalataan junyaꞌ. Ndaun juran 1.28 ka 9.1. Dari yuk na, “Meꞌ sila itu disu bangsa du sampay dambuwaꞌ pallun, ituu tu bohoꞌ panagnaan ni mimon pabuwatan takaya da. San gi ina mintu oy garaꞌ da, yaꞌ na sina luu saꞌ tapabuwat da. ⁷Anu kam, duwai doꞌ kitabi ngahalin pallun da mari meka na jinisan pallun da. Meꞌ looy ilay, yaꞌ na sila sikahati-kahati.”

^8-9Na lay jaꞌ siꞌ halin Tuhan pallun da, lay na tagongan da buwat daira looy, sampay lay na sila magkanatan ni sikaliput junyaꞌ man kahandak Tuhan. Kuwan daira looy, lay na inawnan Babel. Hatiyan Babel, “sikalingu” batan ndooy na man Tuhan bay maekahan pallun da.

Siga panubuꞌ si Sem

¹⁰Na balik ta pa bay jaman si Sem, salsila panubuꞌ na meꞌ tuu: Luu jaꞌ siꞌ duwan taun paddus dunuk looy, sasang si Sem mag-umu dahatus taun, anakan na ya lalla, yana si Alpaksad. ¹¹Paddus si Alpaksad bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Sem lima hatus taun, maka luu gi ga anak na sarī, danda-lalla.

¹²Kuwan si Alpaksad, pag taabut tallumpuꞌ-liman taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Sela. ¹³Paddus si Sela bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Alpaksad mpat hatus tallun taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

¹⁴Kuwan si Sela, pag taabut tallumpūꞌ taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Ebel. ¹⁵Paddus si Ebel bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Sela mpat hatus tallun taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

¹⁶Kuwan si Ebel, pag taabut tallumpuꞌ-mpat taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Peleg. ¹⁷Paddus si Peleg bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Ebel mpat hatus tallumpūꞌ taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

¹⁸Kuwan si Peleg, pag taabut tallumpūꞌ taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Reyu. ¹⁹Paddus si Reyu bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Peleg duwa hatus siyam taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

²⁰Kuwan si Reyu, pag taabut tallumpuꞌ-duwan taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Serug. ²¹Paddus si Serug bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Reyu duwa hatus pitun taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

²²Kuwan si Serug, pag taabut tallumpūꞌ taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Nahol. ²³Paddus si Nahol bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Serug duwa hatus taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

²⁴Kuwan si Nahol, pag taabut duwampuꞌ-siyam taun umu na, anakan na ya lalla, yana si Tera. ²⁵Paddus si Tera bay pinamaddihan, lay gi pasampun umu si Nahol dahatus sapu-siyam taun, maka luu gi anak na sarī, danda-lalla.

Salsila ga si Tera

^26-27Kuwan si Tera, nagnaꞌ man pitumpūꞌ taun umu na, lay na ya anakan tallu lalla, yana ga si Ibram, si Nahol ka si Haran. Kuwan si Haran, anakan na lalla, yana si Lut. ²⁸Sugaꞌ si Haran siꞌ tu, masi gi mmaꞌ na llum, lay na matoy ni daira man na bay pinamaddihan, yana Ul ndooy ni lahat bangsa Kaldiya.

^29-30Na kuwan anak si Tera, yana si Ibram, lay kapahanda ni disu danda inawnan si Saray. Sugaꞌ si Ibram siꞌ tu yaꞌ gi bay anakan batan man si Saray yaꞌ hanak. Kuwan anak si Tera, yana si Nahol, lay sitampu ka kamanakan na si Milka. Kuwan si Milka ilay ka danganakan na si Iska, yana ga anak si Haran.

³¹Hallom maka hallom na, lay na baw palakka ga si Tera man Ul ndooy ni lahat bangsa Kaldiya. Lakka mandooy, maksud da maglayin pa Kanan. Ilooy siꞌ bay boo si Tera yana anak na si Ibram ka iwan na si Saray, sampay mpu na si Lut, yana anak si Haran. Sugaꞌ pag taabut ga si Tera daira inawnan Haran, lay na sila pasangkod ndooy. ³²Maka ndooy na man si Tera bay matoy pag taabut duwa hatus liman taun umu na.

Tuhan nohoꞌ si Ibram lakka man paglahat na

¹Pag-anu, lay na baw magpalman Tuhan ni si Ibram, yuk na, “Mbanan nu na lahat nu ka ga kampung nu ka mimon jama lumaꞌ imuwa mmaꞌ nu. Pilay na ko pa lahat ma song pakitahan ku kau. ²Buwanan ta sa ko panubuꞌ paeka. Siga panubuꞌ nu ina mintu dari bangsa balkanan. Supaatan ta sa ko maka patanyag ku du awon nu. Kau na sina mintu poonan supaat ni jama. ³Sagannap ma mitsala kau pa kaayaran, supaatan ku du sina. Sugaꞌ soysoy baw ina numpaan kau, sumpaan ku du. Bbos-bbos kau ina poonan man mimon kabangsa-bangsahan taꞌ babaw junyaꞌ koleꞌ supaat.”

^4-5Dari siꞌ, lay na jaꞌ si Ibram ngasip ni panohoan Tuhan sampay lay na ya palakka man Haran. Jaman looy siꞌ, pitumpuꞌ-liman taun na umu si Ibram. Pag lakka na, lay boo na nda na si Saray ka kamanakan na si Lut sampay mimon tindog na ka altaꞌ na ma bay tausaha na halloman da ndooy ni Haran. Pag-anu siꞌ, lay na sila takka pa Kanan. ⁶Ndooy siꞌ, lay sila patiluꞌ pa daira inawnan Sekem. Takka ndooy, lay sila patagong ni bihing kayu mehe ma tanyag njawom tanaꞌ disu lalla inawnan si More. Sampay ndooy na man da bay matangge siga lumaꞌ luna da. Jaman looy siꞌ, lahat looy bay pinaglahatan meꞌ siga bangsa panubuꞌ si Kanan.

⁷Pag-anu siꞌ, tinammuhan na baw si Ibram meꞌ Tuhan, yuk na, “Ituu na situ lahat ma pamuwan ku ga panubuꞌ nu bbos-bbos.” Pag-anu, lay nambak si Ibram batu binuwat pangulbanan man na ngulban pa Tuhan batan ndooy man na bay tinammuhan meꞌ Tuhan.

⁸Paddus mandooy, lay na baw ga si Ibram pilay pa kabuntuꞌ-buntuan huwin pa mataallaw ni sallangan duwa kawum inawnan Betel ka Eyay. Ndooy siꞌ, lay du si Ibram nambak batu binuwat pangulbanan, boꞌ na numba Tuhan.

Si Ibram halin pa Ejip

⁹Na hallom maka hallom na, lay na baw ga si Ibram halin pabalik song pilay pa Negeb huwin pa sātan. ¹⁰Sasang da ndooy ni Negeb, tuwaꞌ gotom na baw ni sikaliput Kanan sampay malasahi na jama. Dari lay na ga si Ibram pawus song pilay pa Ejip huwin pa sātan lagi. Maksud da pahantiꞌ na doꞌ ndooy halloman yaꞌ gi paddus gotom. ¹¹Tapit jaꞌ siꞌ sila pa Ejip, yuk si Ibram ni nda na, “Kau ina Saray, tud mahap ko danda. ¹²Pag ina ko mintu takita meꞌ bangsa Ejip, mastiꞌ inagaw jaꞌ ko sampay man ku pinapatoy bong mintu katoonan da na aku lla nu. ¹³Dari pin ku yaꞌ jaꞌ pinapatoy meꞌ da, baan nu sila magdanganakan kita. Meꞌ looy ilay mintu, gam pin pinag-aratan gi ku kalnaꞌ kau.”

¹⁴Na takka jaꞌ siꞌ sila ni Ejip, pag ndaꞌ jama ndooy, tud lingkatan banahan si Saray. ¹⁵Pag takita leꞌ baanan kunsihal sultan bangsa Ejip, lay du baan da sultan luu danda bahau jaꞌ takka tud lingkatan. Pag-anu siꞌ, ilooy ma lay du si Saray binoo pilay pa astanaꞌ na.

¹⁶Dari siꞌ, tud bay pinahāp si Ibram meꞌ sultan kalnaꞌ si Saray. Boꞌ lay gi ya binuwanan ga baanan bili-bili, kambing, sapiꞌ, kuraꞌ, untaꞌ sampay ata, danda-lalla. ¹⁷Sugaꞌ labba man sultan sampay na mimon jama astanaꞌ na, lay bay pinatakkahan meꞌ Tuhan saki basag man sabapan si Saray.

¹⁸Na tabista jaꞌ siꞌ meꞌ sultan man sabapan si Saray kon da saki, ilooy ma lay tawag na si Ibram. Luu jaꞌ siꞌ, tilaw na, “Ongoy ku bay bbuwat nu meꞌ looy? Ongoy ndang yaꞌ ku bay baan nu nda nu hati ya? ¹⁹Baꞌ-bāꞌ nu danganakan nu ya. Bong siꞌ ndang bay katoonan ku nda nu hati ya, yaꞌ du ku bay nohoꞌ iya binoo pa lumaꞌ adak na ga kinawinan! Alu, kaddoun na nda nu boꞌ bi lakka na.” ²⁰Dari siꞌ, lay na sultan magpanohoꞌ ni siga sundalu na nohoꞌ malakka ga si Ibram ka nda na man paglahat da ddas ka mimon altaꞌ da.

Sakkat si Ibram ka si Lut

¹Pag-anu, lay na si Ibram ka si Saray lakka man Ejip sampay lay na sila nakka Negeb pabalik ddas ka mimon altaꞌ da. Kamanakan da pun, yana si Lut, lay na du boo da. ²Na si Ibram ilay siꞌ tud dayahan na. Meka na baanan bili-bili na, kambing na, ka ga sapiꞌ na. Maka meka na du mmas na ka dublun pilak porol.

³Pag-anu, lay na baw sila lakka man Negeb maglentehan padisu-padisu lahat. Song hallom lay na sila nakka bay limpaꞌ da ni sallangan Betel ka Eyay. ⁴Boꞌ ndooy na silay man si Ibram bay nambak batu binuwat pangulbanan maruhuꞌ. Dari ndooy siꞌ lay du si Ibram numba Tuhan pabalik.

⁵Kuwan si Lut siꞌ tu ma bay mmeꞌ ni si Ibram padisu-padisu lahat, meka du baanan ga bili-bili na, ga kambing na, sampay ga sapiꞌ na. Maka meka na du lumaꞌ luna na para anak-nda na sampay mimon tindog na. ⁶Na hangat lipat man lipat na pin kahayop-hayopan si Ibram ka si Lut, song hallom yaꞌ na haluhaya man da makan ga hayop da. Dari yaꞌ na sila kapagdambuwaꞌ ni lahat looy. ⁷Boꞌ na, sasaꞌ-manasaꞌ na ga tukang ngipat ga hayop si Ibram ka ni si Lut. Sarī gi, ndang luu gi ndooy kahayop-hayopan bangsa Kanan ka bangsa Peris ma ndang maglahat ndooy.

⁸Dari yuk si Ibram ni si Lut, “Toꞌ, kita itu anak-sipahanak. Daa subay na pin kita sasaꞌ. Yaꞌ sina sikatuwaꞌ wā sasaꞌ-manasaꞌ siga tindog ta meꞌ tuu. ⁹Ndang-ndang luha du paglahat tuu. Gam na kita sakkat. Meneꞌ na ko. Bong ko pa saddopan, aku pa mataallaw. Bong ko pa mataallaw, aku pa saddopan.”

¹⁰Pag-anu, ilooy ma ngaliling na si Lut pa dambilaꞌ pa dambilaꞌ. Pag awop na pa kaluhān Labbak Juldan huwin pa daira inawnan Soal, ndaꞌ na mahap sambuhan katumbu-tumbuhan ndooy. Maka takita na na sukup boheꞌ lahat looy. Ni lilingan na subay ga tinanom-tinanom Tuhan atawa tanaꞌ ayad ni bihing Sōng Nayil ndooy ni Ejip. (Jaman looy ilay siꞌ, yaꞌ gi bay hinansu meꞌ Tuhan Sodom ka Gomora, yana siga daira ni labbak lahat looy.) ¹¹Dari siꞌ ilooy na bay peneꞌ si Lut, yana Labbak Juldan labbasakayi huwin pa mataallaw. Sangkon ilooy na poonan man na bay pasakkat man Paꞌ na Ibram. ¹²Ga si Ibram siꞌ tu masi tamban ndooy ni Kanan. Kuwan ga si Lut, lay na maglayin pa Labbak Juldan sampay ndooy na sila bay matangge siga lumaꞌ luna da ni bihing daira Sodom. ¹³Salla na, kuwan jama Sodom baw siꞌ tu, biddaꞌ na jahallis da. Dusa da pa Tuhan tud yaꞌ na taambat.

¹⁴Na lay jaꞌ siꞌ palakka si Lut, lay na baw Tuhan magpalman ni si Ibram, yuk na, “Lilingun na sikaliput lahat tuu sa tapus-tapus mata. ¹⁵Dean ku na sina mintu ningkau sampay na ga panubuꞌ nu mimon lahat tuu. Sagannap tanaꞌ ma takita nu satapus-tapus mata, kapakaam na sina mintu saumu. ¹⁶Maka panubuꞌ ma dean ku ina mintu ningkau, mas mura gi initung momok tanaꞌ man sila tandaꞌ ni kaeka da. ¹⁷Dawnun sa kaluhān lahat tuu sampay tahaꞌ na batan dean ku na sina mintu ningkau labbasakayi.”

¹⁸Na yaꞌ gi siꞌ hallom, lay na baw maglayin ga si Ibram pa Hebron ni bihing siga poon kayu mehe njawom tanaꞌ si Mamre. Takka ndooy, lay du si Ibram nambak batu binuwat pangulbanan man na ngulban pa Tuhan.

Si Lut tinabang meꞌ si Ibram

^1-4Jaman looy ilay, luu bonoꞌ mehe ndooy ni Labbak Siddim ma limun na ni batnaa meꞌ boheꞌ danaw inawnan Danaw Tinimus. Meꞌ tuu silay salsila bonoꞌ looy siꞌ: Luu lima sultan bay takawum meꞌ Sultan Kerolamel, panghuluꞌ ni Elam. Ga sultan looy siꞌ sikalima yana ga Sultan Bera ni Sodom, Sultan Bilsiya ni Gomora, Sultan Sinab ni Adma, Sultan Semebel ni Seboyim ka disu sultan ni Bela, yana daira ma pinag-awnan du Soal. Sila siꞌ tu ndang lay na takawum meꞌ Sultan Kerolamel, luu na sapu-duwan taun. Sugaꞌ pag taabut ni kasapu-tallun taun, yaꞌ na sila kuhi pinagbayaan, sampay doman na sila nulang. Dari siꞌ, kuwan Sultan Kerolamel lay maru madallaꞌ sila. Dari lay ya ngisun siga gapiꞌ na yana ga Sultan Amrapel man Babilon, Sultan Ariyok man Ellasal, ka Sultan Tiral man Goyim.

⁵Dari pag taun balik, kuwan Sultan Kerolamel ka ga gapiꞌ na ga sultan looy siꞌ, ddas ka mimon sundalu da, lay na sakap ngalān ga sultan looy siꞌ sikalima ma doman na nulang. Sugaꞌ lān da pilay, lay doꞌ sila duhuꞌ pahās ngalān siga bangsa sarī, yana bangsa Repa ndooy ni Asterot-Kalnaim ka bangsa Sūs ndooy ni Ham ka bangsa Em ni Shabe-Kiriyatayim. Boꞌ lai jaꞌ du sila ā meꞌ ga Sultan Kerolamel. ⁶Bangsa Hōl pun ndooy ni Punu Seyil ngabut sampay pa El-Paran ni bihing-bihing lahat luha ma yaꞌ magjama, lai du ā meꞌ siga sundalu ga Sultan Kerolamel.

⁷Pus meꞌ looy, lay na baw sila pilay pa En-Mispat, yana daira ma inawnan du Kades. Ndooy siꞌ, lay na baw sila maā bangsa Amalek. Lakka mandooy, lay na baw sila ngalān pilay pa Hasason-Tamal sampay maā ga bangsa Amol ndooy.

⁸Pus meꞌ looy, lay na ga Sultan Kerolamel ka ga gapiꞌ na pawus ngalān ga sultan looy siꞌ sikalima ma doman na nulang. Ga sultan looy siꞌ sikalima, yana ga sultan man Sodom ka sultan man Gomora ka gapiꞌ da tallu sultan ndang luu na kumpo-kumpo ni Labbak Siddim ddas ka ga sundalu da. ⁹Dari lay na sila sibonoꞌ ka ga Sultan Kerolamel sugaꞌ lay jaꞌ sila ā.

¹⁰Na ni Labbak Siddim ilay siꞌ, meka lowang pannoꞌ leꞌ kitlan. Dari pag magsonsehan ga siga sundalu ga sultan man Sodom ka Gomora song pa kapunu-punuhan, kasohean lay labuꞌ pa jawom siga lowang kitlan ndooy. Sugaꞌ kuwan kasohean, lay baw bay kapassut pa kapunu-punuhan. ¹¹Kuwan kalaban da, yana ga sultan Kerolamel ka ga gapiꞌ na, lay gi pawus pa Sodom ka Gomora. Takka ndooy, lay kaddoꞌ da mimon altaꞌ sampay balanjaꞌ ni siga daira looy. Sampay siga raayat ndooy pun, lay na du boo da moleꞌ. ¹²Si Lut pun, kamanakan si Ibram, lay du talapay binoo sabap luu du ya maglahat ndooy ni Sodom. Altaꞌ na pun, lay du kaddoꞌ da.

¹³Lipara luu disu jama man Sodom bay kapatangkaw. Dari lay ya pilay pa mman si Ibram mahati lay tasungkub si Lut.

Na si Ibram ilay, meꞌ jama ngawnan iya, “bangsa Hibrani looy.” Jaman looy siꞌ, maglahat ya ndooy ni tagan siga poon kayu mehe ni tanaꞌ si Mamre. Na si Mamre ilay bangsa Amol, magdanganakan ka si Eskol ka si Anel. Boꞌ sila ilay siꞌ ndang gapiꞌ ka si Ibram.

¹⁴Pag taaka si Ibram lay tabeꞌ tasungkub kamanakan na, ilooy ma lay ya magti patuhut kawu-kawu tatabang na ga si Lut. Iya siꞌ tu bay pilay, lay ya moo kalallahan ma bay sulig njawman na ma ndang alistu sibonoꞌ. Eka da siꞌ, tallu hatus sapu-wawuꞌ. Dari lay onse da ga Sultan Kerolamel ka ga gapiꞌ na sampay lay na taabut da ndooy ni Dan. ¹⁵Bbuwatan si Ibram siꞌ tu, lay mahagiꞌ-mahagiꞌ siga jama na, boꞌ da nganggappung monoꞌ sila sangom. Dari lay na ā ga Sultan Kerolamel ka ga gapiꞌ na. Kuwan ilooy ma takapin, lay gi inonse ngabut sampay pa Hoba huwin pa uttaraꞌ man Damaskus. ¹⁶Dari siꞌ lay na salamat si Lut meꞌ ga si Ibram sampay mimon danda-lalla ma bay tasungkub meꞌ ga Sultan Kerolamel. Maka mimon altaꞌ bay kinaddoꞌ meꞌ siga sultan looy, lay na du binawiꞌ meꞌ si Ibram.

Si Melkisedek nupaatan si Ibram

¹⁷Na pag beleng ga si Ibram pus da bay maā ga Sultan Kerolamel ka ga pagkahi na sultan, luu na baw pōꞌ Sultan Bera man Sodom nampang iya ni Labbak Siyabe ma pinag-awnan du Labbak Sultan. ¹⁸Maka luu du bay pōꞌ pilay disu lalla inawnan si Melkisedek, sultan man Salam. Iya ilay siꞌ imam lagi man wakil Tuhan Mahatinggi. Iya siꞌ tu nampang, lay gi ya moo tinapay ka tubaꞌ anggul pilay man ngahulmat sila. ¹⁹Lay gi supaatan na si Ibram, yuk na, “Ibram, kamura-murahan binuwanan na pin ko barakat meꞌ Tuhan Mahatinggi ma bay mapayak gumi ka langit. ²⁰Pudji mehe pa Tuhan Mahatinggi ma bay nabangan kau maā siga banta nu.”

Pag-anu, ilooy ma lay buwanan si Ibram Imam Melkisedek sabahagiꞌ sapū ni mimon altaꞌ ma bay takoleꞌ na man siga sultan looy.

²¹Yuk sultan looy baw siꞌ man Sodom ni si Ibram, “Tuwan, mimon pangaltaꞌ ku ma bay takoleꞌ nu, ningkau na. Sugaꞌ bong siꞌ la kadarihan jaꞌ ningkau, papoleun jaꞌ siga raayat ku.”

²²Iya tampung si Ibram, “Sapahan ku baw pa Papuꞌ ku, yana Tuhan Mahatinggi ma bay mapayak gumi ka langit, ²³basta yaꞌ baw situ ku ngaddoꞌ pangaltaꞌ nu san dainsiꞌ salban atawa pun disu ingkot tumpaꞌ. Meꞌ naa ina, yaꞌ na sina mintu luu dapat nu māꞌ danan ku magkadayahan sabapan nu. ²⁴Yaꞌ baw sina ku ngaddoꞌ oy maka oy na sarī man balanjaꞌ ma lay na kalanduꞌ takakan meꞌ siga jama ku. Sugaꞌ luu gi baw tu gapiꞌ ku yana ga si Anel, si Eskol ka si Mamre. Sila na jaꞌ sohoun ngaddoꞌ bahagiꞌ da.”

Janjiꞌ Tuhan ni si Ibram

¹Na paddus meꞌ looy, yaꞌ gi hallom, lay na baw si Ibram tinammuhan meꞌ Tuhan. Njawom pandapat na, yuk Tuhan niiya, “Ū Ibram, daa ko tawu ni oy maka oy na. Luu na pin situ ku ngagpangan kau. Maka buwanan ta du sina ko ladjikiꞌ mehe.”

^2-3Pag tampung si Ibram, “Papuꞌ ku, oy lay la paluntungan takoleꞌ ku ni ladjikiꞌ ma dean nu bong ga meꞌ tuu yaꞌ san luu anak ku? Bong itu amu-amu meꞌ tuu karuha ku ngabut sampay ku matoy, ilooy du mintu kapusakahan mimon altaꞌ ku yana tindog ku si Eliyesel. Boꞌ bangsa sarī lagi ya, jama man Damaskus.”

⁴Pag tampung Tuhan, “Saꞌ du bilay iya kapusakahan altaꞌ nu bbos-bbos, batan anakan na du sina mintu ko lalla. Boꞌ iya na du sina mintu koleꞌ pusaka nu.”

⁵Pus meꞌ looy, lay na baw si Ibram binoo meꞌ Tuhan pa poan maka yuk na, “Pahangad ko pilay pa taꞌ langit. Ndaun teꞌ bong taitung nu ga potean naa. Meꞌ naa du sina eka panubuꞌ nu bbos-bbos.”

⁶Na si Ibram siꞌ tu, lay na jaꞌ pitsayaꞌ ni palman Tuhan. Pag ndaꞌ Tuhan meꞌ looy, lay si Ibram initung meꞌ na intong.

⁷Maka yuk Tuhan niiya, “Aku na situ Papuꞌ, yana ilooy ma bay nohoꞌ kau pitu lakka man Ul ni lahat bangsa Kaldiya supaya tadean ku kau lahat tuu.”

⁸Sugaꞌ yuk si Ibram, “Papuꞌ ku, kau ma magbayaꞌ, bong siꞌ kadarihan ningkau, pakitahan doꞌ ku sipat mari tatantu ku lahat tuu kapaaku bbos-bbos.”

⁹Pag tampung Tuhan niiya, “Bong ko doman ngita sipat, kaddoan nu ku disu sapiꞌ danda ka disu kambing danda sampay disu bili-bili lalla, saliꞌ-saliꞌ umu tallun taun. Maka kaddoan nu du ku disu takukkul ka disu anak atsang.”

¹⁰Na luu jaꞌ siꞌ mimon ma bay sinohoꞌ meꞌ Tuhan, lay na sinumbaliꞌ mimon meꞌ si Ibram. Pag-anu, lay na baw sinebak duwa meꞌ na ga hayop looy siꞌ boꞌ binanja pinagsiatag sebakan da. Sugaꞌ kuwan ga manuk-manuk looy, yaꞌ baw bay sebak na pus da bay sinumbaliꞌ. ¹¹Pag-anu siꞌ, luu na baw takka siga manuk-manuk mehe ma magpamangan sumpatoy nampi taꞌ ga sumbalian looy. Sugaꞌ lay hinuka meꞌ si Ibram.

¹²Tapit jaꞌ siꞌ sumaddop llaw, lay kapatuli si Ibram paladdok. Na njawom na siꞌ tuli, lay ya ngupi. Njawom pandapat na lay ya kalindoman sampay sinawan na ga ya.

^13-15Pag-anu siꞌ, magpalman na baw Tuhan niiya, yuk na, “Ibram, daa ko ba tawu. Patahaꞌ ku du sina umu nu ngabut sampay nu toa laslas. Pag patoy nu ina mintu, njawom sannang atay jaꞌ ko. Sugaꞌ baan ta ko banahan, bbos-bbos lumangga jaꞌ sina siga panubuꞌ nu ni kasusahan mehe sasang da sampi ni lahat disu. Pinahata sina mintu sila ndooy, boꞌ bininsanaꞌ lagi meꞌ jama lahat looy njawom mpat hatus taun. Sugaꞌ pidjalaꞌ ku du sina mintu jama lahat looy ma bay mahata sila. Maka pag taabut jaꞌ ilay mintu palakka siga panubuꞌ nu mandooy, kaboo du sila pangaltaꞌ mehe. ¹⁶Na ga panubuꞌ nu ina mintu, sakayi da pabeleng pitu pa Kanan, noy paddus na mpat hatus taun looy siꞌ halloman da bay pinahata ni lahat looy siꞌ. Taabut masa looy ilay mintu, siga panubuꞌ nu pagantiꞌ na ni bangsa Amol ma maglahat ntuu ni Kanan. Ni masa looy ilay mintu, biddaꞌ na kalaatan bangsa Amol. Sangkon pidjalaꞌ ku na sina mintu sila. Sohoꞌ ku na sila pinalakka ni siga panubuꞌ nu. Sugaꞌ batnaa, layam-layam ku na doꞌ batan yaꞌ gi taabut timpu looy mintu man ku yaꞌ na katatas ngandaꞌ kalaatan da.”

¹⁷Pag sangom jaꞌ siꞌ sampay lindom banahan na lahat, luu na tulun poga-poga isihan bā api ngahumbu na ka luu du paliyatut noleyab na. Ilooy siꞌ sikaduwa lay pingkaꞌ man sallangan ga sebakan hayop looy siꞌ. ¹⁸Maka ni waktu looy du siꞌ, lay na baw Tuhan bay nganjanjiꞌ ni si Ibram, yuk na, “Dean ku na sina mintu siga panubuꞌ nu mimon lahat tuu, labba man sōng ni bihing panggaan Ejip ngabut sampay pa Sōng Yupretes. ¹⁹Ni batnaa, tanaꞌ tuu tu pinaglahatan gi meꞌ ga bangsa Kēn, bangsa Kenis, bangsa Kadmon, ²⁰bangsa Hīt, bangsa Peris, bangsa Repa, ²¹bangsa Amol, bangsa Kanan, bangsa Gilgas maka bangsa Jebus.”

Si Hajal ka anak na si Ismail

¹Na jaman looy siꞌ, si Saray, yana nda si Ibram, masi yaꞌ hanak. Pagka luu disu ata si Saray, danda bangsa Ejip, lay talangga piki na makoy danda looy bong pin ya koleꞌ jaꞌ anak. Awon ata looy siꞌ yana si Hajal. ²Dari yuk si Saray ni lla na, “Yaꞌ san bitu ku la kaladjikian anak meꞌ Papuꞌ. Bong anu, ubay teꞌ ko ka ata ku. Kawu-kawu ya hanak para niyaku.” Dari siꞌ lay du kuhi si Ibram. ³Sampay lai na pa-ntan si Saray ata na ni lla na nohoꞌ binuwat nda. Ilooy siꞌ bay magkadarihan meꞌ looy luu na sapun taun bay pingkaꞌ halloman ga si Ibram bay maglahat ndooy ni Kanan.

⁴Pag-anu siꞌ, lay na si Ibram paubay ni si Hajal sampay lai na ya battong. Pag tabista si Hajal meꞌ looy, takka na abbu na sampay diyoꞌ na ga meꞌ na ngandaꞌ papuꞌ na si Saray. ⁵Pag ndaꞌ si Saray meꞌ looy, tud bay dugahan ya. Dari yuk na ni si Ibram, “Mampunan ku itu magka meꞌ tuu, man kau. Padahal aku gi bay nohoꞌ kaam sitampu ka ata ku. Pag batnaa, sukat katoonan na na battong na ya, diyoꞌ na ga meꞌ na ngandaꞌ aku. Sugaꞌ biyahun na luu, Papuꞌ sa manding bong soy kita sāꞌ.”

⁶Pag tampung si Ibram, “Uy, iya bilay ndang ata nu. Bayaꞌ-bayaꞌ nu pooy-pooy meꞌ nu buwat iya.” Dari labba man llaw looy, ilooy ma pinasuan na si Hajal meꞌ si Saray sampay lay na ga lahi.

⁷Pag lakka na, lay ya tumiluꞌ pa lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ lān pa Siyul. Sasang na pahali ni bihing poon boheꞌ, lay ya tinammuhan meꞌ malaikat Tuhan. ⁸Yuk malaikat looy siꞌ, “Ū Hajal, lakka man ninggai ko, maka song paninggai ko?”

Pag tampung si Hajal, “Aku tu lay lahi man lumaꞌ papuꞌ ku si Saray.”

⁹Yuk malaikat looy baw siꞌ tu niiya, “Pabeleng na ko ba pa mman na, maka lillaꞌ jaꞌ ko oy-oy sohoꞌ na ningkau.” ¹⁰Pag-anu, yuk malaikat looy lagi, “Buwanan ta sa ko panubuꞌ paeka sampay yaꞌ na taitung. ¹¹Anak-anak naa ina njawom battong nu lalla. Pag pōꞌ na, awnan nu si Ismail, hatiyan na, Tuhan kale, batan bay ko takale Tuhan nangis njawom kasusahan. ¹²Anak nu ina mintu meꞌ kadari kuraꞌ leya yaꞌ kuhi pinagbayaan. Tabiat na wā nasaan jama sikamimon. Damikiyan iya pun sinasaan du. San lūng-kampung na, sasaan na du.”

¹³Na si Hajal siꞌ tu, tabista na ilooy na siꞌ Tuhan, saꞌ ga malaikat. Dari njawom atay na, “Uy la, lay na bilay siꞌ takita ku Tuhan, ilooy ma ndang tattap ngita aku.” Dari siꞌ, bbuwatan si Hajal lay nganggalla Tuhan, “El Roy,” hatiyan na, “Tuhan, ilooy ma ngita aku.” ¹⁴Kuwan poon boheꞌ looy siꞌ man si Hajal bay pahali, song hallom, lay na ginalla meꞌ jama “Beel-Lahay-Roy,” hatiyan na, “poon boheꞌ lakka man ilooy ma tattap ngita aku.” Poon boheꞌ looy siꞌ tu masi luu ndooy ni sallangan Kades ka Bered.

¹⁵Pus meꞌ looy, lay na si Hajal pabeleng pa mman ga si Ibram sampay lay na ya maddi ndooy. Pag pōꞌ anak na, lalla du. Dari lay du inawnan meꞌ si Ibram si Ismail. ¹⁶Jaman looy siꞌ, mag-umu na si Ibram umpuꞌ-nnom taun.

Pagsulutan Tuhan ka si Ibram

^1-2Pag taabut siyampuꞌ-siyam taun umu si Ibram, lay na baw ya tinammuhan meꞌ Papuꞌ pabalik. Yuk Papuꞌ niiya, “Aku na situ Tuhan Sangat Kawasa. Batnaa mōꞌ doꞌ ku pagsulutan ni antaraꞌ kau ka aku. Mmeꞌ jaꞌ ko ni kahandak ku maka buwat jaꞌ ko kaintongan, boꞌ nu buwanan ku panubuꞌ paeka banahan.”

³Pag takale si Ibram palman looy, lay ya sujud. Pag-anu yuk Tuhan niiya, ⁴“Ni pagsulutan ta ma pōꞌ ku batnaa, kau na sina mintu poonan jinisan kabangsa-bangsahan. ⁵Sangkon awon nu si Ibram halin ku na pa si Ibrahim, hati na, ‘mmaꞌ jama sakiyan,’ batan bbos-bbos ina pabuwat ta na ko poonan jinisan kabangsa-bangsahan. ⁶Kau ina mintu meꞌ karuha poon anggul kalap buwaꞌ na, batan tud meka sina mintu panubuꞌ dean ku kau. Ga panubuꞌ nu ina mintu dari siga bangsa balkanan. Maka luu du sina mintu siga sultan pōꞌ man panubuꞌ nu. ⁷Pagsulutan ku itu ka kau sampay na ga panubuꞌ nu pangkat-mamangkat yaꞌ na situ baluba ku saumu. Aku na Tuhan nu saumu sampay na ga panubuꞌ nu. ⁸Batnaa tu, masi gi ko jama sampi ntuu ni Kanan, sugaꞌ bbos-bbos lahat tuu labbasakayi dean ku na kau sampay na ga panubuꞌ nu. Kaam na sina mintu dapu saumu. Maka aku du sina mintu Tuhan ma mangatas ningkaam.”

^9-10Maka yuk Tuhan ni si Ibrahim, “Ni pagsulutan ta, labba man kau sampay na ga panubuꞌ nu pangkat mamangkat, subay bean bi mimon njawom pagsulutan ta. Disu sukuꞌ bi, labba man kau sampay na mimon panubuꞌ nu subay inislam sagannap kalallahan. ¹¹Dari inaa na sina sipat mmeꞌ na kam ni pagsulutan tabi. ^12-13Labba man batnaa, pangkat mamangkat, sagannap lalla ma bahau pinamaddihan njawman bi subay islamun bi taabut wawuꞌ ngallaw umu da. Sampay ga ata bi ma bay pinamaddihan ni lumaꞌ bi ka ga ata ma bay binalli ni poan subay du inislam. Meꞌ looy ilay, luu na sipat ni baran bi tandaꞌ lay na kam tabeꞌ ni pagsulutan tuu ma yaꞌ tabaluba saumu. ¹⁴Bong luu lalla ni baanan bi yaꞌ bay inislam, subay ya pinōꞌ man jawman bi sabap yaꞌ ya kuhi mogbogan pagsulutan ta.”

Tuhan ngahalin awon si Saray pa si Sara, hati na, Putliꞌ

¹⁵Maka yuk Tuhan lagi man si Ibrahim, “Kuwan nda nu, daa na awnan nu si Saray. Labba man batnaa, awon na si Sara na. ¹⁶Supaatan ku sa ya supaya kam anakan na lalla. Maka pabuwat ku si Sara bboꞌ jinisan bangsa. Boꞌ luu gi sina mintu siga sultan pōꞌ man siga panubuꞌ na.”

¹⁷Pag takale meꞌ si Ibrahim meꞌ looy, magti ya sujud pabalik. Sugaꞌ lay gi du baw ya kapatatto batan njawom atay na, “Pooy gi doꞌ tu meꞌ ku hanak? Dahatus taun na bitu umu ku! Damikiyan, si Sara pun, siyampūꞌ taun na umu na.”

¹⁸Pag-anu siꞌ, yuk si Ibrahim pa Tuhan, “Papuꞌ, san ko ba yaꞌ na muwanan kami ka si Sara anak. Ndang-ndang luu na du anak ku si Ismail. Pooy bong iya na supaatan nu?”

¹⁹“Ohoꞌ ba,” yuk Tuhan, “sugaꞌ meꞌ halling ku na siꞌ, luu du sina mintu anak bi ka si Sara. Pag pōꞌ na, awnan nu si Isahak. Iya na sina mintu sampay na ga panubuꞌ na ma pasunuꞌ ngantanan pagsulutan ta ma yaꞌ tabaluba saumu. ²⁰Sugaꞌ daa na ko susa pasal si Ismail. Lay du silay siꞌ takale ku bay paku nu pasal iya. Mastiꞌ supaatan ku du sina ya. Buwanan ku sa ya panubuꞌ paeka. Anak na ina mintu, luu sapu-duwa lalla dari datuꞌ labbasakayi. Maka sila ina mintu yana poonan disu bangsa tanyag. ²¹Sugaꞌ bong baw ni bay pagsulutan ta siꞌ, basta subay labuꞌ pa anak nu si Isahak. Yaꞌ na du sina hallom, pinamaddihan na du ya meꞌ si Sara, magkulang-labi ni buwan tuu ni taun tuu ma sinōng.” ²²Lupus jaꞌ siꞌ Tuhan bay magpalman ni si Ibrahim, lay na pabeleng pa jataꞌ.

^23-27Na ni llaw looy du siꞌ, lay du asip si Ibrahim bay palman Tuhan niiya. Lay na islam na si Ismail ka ga mimon kalallahan ni lumaꞌ na. Maka lay na du patabeꞌ na ga ata na ma ndang bay pinamaddihan ndooy sampay na sagannap ma bay binalli ni poan. Si Ibrahim pun lay na du inislam.

Na jaman si Ibrahim bay inislam, mag-umu na ya siyampuꞌ-siyam taun. Kuwan anak na si Ismail, sapu-tallun taun na umu na.

Tallu bisita nammuhan si Ibrahim

¹Na disu llaw, jaman si Ibrahim maglahat ndooy ni bihing siga poon kayu mehe ni tanaꞌ si Mamre, lay na baw ya tinammuhan meꞌ Tuhan pabalik. Meꞌ tuu silay salsila na: Sasang si Ibrahim pahali-hali ni behe lawang lumaꞌ luna na ga tangngaꞌ llaw, ²pag ndaꞌ na, luu na tallu lalla nangge lawak-lawak gi dangkitiꞌ. Pag-anu, magti ya sonse pa mman da, boꞌ na sujud ni awpan da. ³Yuk na ni ilooy disu, “Papuꞌ, bong siꞌ ku la kaasean nu meꞌ aku disu ata nu, pahās doꞌ kam man lumaꞌ kami. ⁴Pahali-hali na doꞌ kam ni poon kayu naa. Sohoꞌ ta doꞌ kam binoonan boheꞌ man ngosoan battis bi. ⁵Meꞌ aku disu ata bi, tud gāk ku luu kam ntuu. Bong anu, pakan ta doꞌ kam mari tohas anggawtaꞌ bi ni palanan bi.”

Pag tampung da siꞌ tu, “Sigi ba.”

⁶Pag-anu, ilooy ma magdeꞌ-dēꞌ du si Ibrahim paasok pa jawom lumaꞌ maka yuk na ni si Sara, “Deꞌ-dēꞌ ko Yoꞌ. Ngaddoꞌ ko taligu looy ma mahap banahan boꞌ nu buwat tinapay.”

⁷Pag-anu siꞌ, lay na baw sonse si Ibrahim pilay pa baanan sapiꞌ da meneꞌ disu sapiꞌ baddung gi ma lammok. Pag-anu, boꞌ lay sohoꞌ na sinumbaliꞌ ni tindog na nohoꞌ pinatahak deꞌ-dēꞌ. ⁸Tahak jaꞌ siꞌ mimon, lay na binotangan ga lalla looy siꞌ meꞌ si Ibrahim. Maka bay gi sila binotangan cheese ka gatas. Sasang ga bisita na mangan, luu na pin si Ibrahim nangge ni diyoꞌ poon kayu looy nunuan sila.

⁹Pag-anu siꞌ, tilaw bisita na, “Ninggai tu la man nda nu si Sara?”

Pag tampung si Ibrahim, “Lay ni jawom.”

^10-11Na disu ni siga bisita looy siꞌ yana Tuhan. Pag-anu, yuk na ni si Ibrahim, “Ni taun tuu ma sinōng magkulang-labi ni buwan tuu, pabeleng du ku pitu. Pag pitu ku ina mintu pabalik, ndang anakan na sina si Sara lalla.”

Na si Ibrahim siꞌ tu ka si Sara ndang tud toa na sampay tupa na ga si Sara. Na si Sara siꞌ tu, ndang luu ni bukutan da pakale-kale ni bihing behe lawang. Dari pag takale na halling bisita da meꞌ looy, ¹²ilooy ma lay ya nattohan dī na batan njawom atay na, “Uy, tupa na bitu ku. Lla ku pun toa laslas na du. Pooy gi meꞌ ku hanak sampay ngissa ehe kagakan jama anakan?”

¹³Pag-anu, yuk Tuhan ni si Ibrahim, “Ongoy lay tatto si Sara saula-ula yaꞌ na ya hanak sukat meꞌ naa na katoahan na? ¹⁴Ongoy kanna bi, luu kina tunmanūn pa Tuhan? Baan ta kam banahan, pag beleng ku ina pitu ni taun tuu ma sinōng, ni buwan tuu du, ndang anakan na sina si Sara lalla.”

¹⁵Sugaꞌ si Sara baw siꞌ tu, ni katawu na, lay gi makilubaꞌ, yuk na, “Yaꞌ bilay ku siꞌ bay tatto.”

Sugaꞌ yuk Tuhan, “Ā, lai bilay siꞌ.”

Si Ibrahim makuhan jama intong ni Sodom timbang

¹⁶Pag lupus da mangan, ilooy ma lay na ga bisita looy sikatallu palanja song pa Sodom. Kuwan si Ibrahim siꞌ tu, lay gi ngahaboyan sila ngabut sampay takita da na Sodom ni katāhan.

¹⁷Pag-anu siꞌ, honaꞌ-honaꞌ Tuhan, “Subay situ yaꞌ na limbuhan ku si Ibrahim ilooy ma song pabuwat ku. ¹⁸Ndang-ndang iya du sina mintu poonan disu bangsa mehe kawasa na ma tanyag bbos-bbos. Maka iya na sina mintu poonan man mimon kabangsa-bangsahan sinupaatan. ¹⁹Iya itu jama bay peneꞌ ku supaya iya na noan ga anak-mpu na mmeꞌ ni kahandak ku ka buwat mahap sampay nanggehan kaintongan. Na bong ina mintu ngasip du siga anak-mpu na ni kahandak ku, mastiꞌ tinuman jaꞌ sina mimon ma bay janjiꞌ ku niiya.”

²⁰Dari siꞌ, lay na si Ibrahim binaan leꞌ Tuhan garaꞌ na ngahansu Sodom ka Gomora, yuk na, “Yaꞌ na taambat sumbung pasal kajahatan ga jama ndooy ni Sodom ka Gomora. Biddaꞌ na jahallis da ni siga daira looy. ²¹Song pilay na situ ku masā bong mawjud du jinisan sumbung ma bay takale ku.”

²²Pus Tuhan mitsala, lay na lakka ga soheꞌ na ilooy siꞌ ma duwa pilay pa Sodom. Kuwan iya, lay na doꞌ patamban man si Ibrahim.

²³Dari siꞌ, lay pasōng si Ibrahim pa mman na nilaw, yuk na, “Papuꞌ, bong ko mintu ngahansu siga daira looy, lapay nu du kilay ga jama intong pag taabut nu mapatoy ga jama maat ndooy? ²⁴Pooy bong luu ni siga daira looy limampūꞌ jama intong? Masi du kilay hansu nu labbasakayi? Yaꞌ kina luu timbang nu ni siga jama ndooy kalnaꞌ limampūꞌ jama ma intong? ²⁵Satā-tā bihing langit, tā lagi ko man naa. Mastiꞌ yaꞌ ko mapatoy jama intong pinatabeꞌ ni jama jahallis, saꞌ ba? Meꞌ kau hukum intong ni labbasakayi taꞌ babaw junyaꞌ, mastiꞌ tuwaꞌ jaꞌ mimon hukuman nu.”

²⁶Yuk Tuhan, “Bong siꞌ bay luu limampūꞌ eka jama intong ndooy ni Sodom, malaingkan yaꞌ du hansu ku daira looy kalnaꞌ sila.”

²⁷Pag-anu, yuk si Ibrahim na baw, “Papuꞌ, ampunun sa ku. Tawakkahan ku na pin mitsala ningkau. Pasensiya na doꞌ ko niyaku san ku meꞌ sapantun momok tanaꞌ jaꞌ atawa abu ma yaꞌ san pataꞌ pinaruli meꞌ nu. ²⁸Pooy bong mintu luu mpatpuꞌ-lima jama intong ndooy? Masi du kilay hansu nu bong sat lima lisu du bay kulang man limampūꞌ?”

Pag tampung Tuhan, “Bong siꞌ bay luu mpatpuꞌ-lima eka jama intong ndooy, malaingkan yaꞌ du hansu ku daira looy.”

²⁹Pag-anu, yuk si Ibrahim na baw, “Pooy bong mintu mpatpūꞌ?”

Pag tampung na, “Yaꞌ du ba ku ngahansu bong siꞌ bay luu mpatpūꞌ jama intong.”

³⁰Yuk si Ibrahim, “Papuꞌ, daa doꞌ ku kalasuhan nu san ku amu-amu mitsala balik. Pooy bong siꞌ bay luu tallumpūꞌ?”

Yuk Tuhan, “Niyaꞌ du ba bong siꞌ bay luu jaꞌ tallumpūꞌ jama intong.”

³¹Yuk si Ibrahim, “Papuꞌ, ampunun doꞌ ku minsan ku amu-amu nawakka mitsala ningkau. Pooy bong bay luu duwampūꞌ eka jama intong ndooy?”

Yuk Tuhan, “San duwampūꞌ du, yaꞌ du ku ngahansu daira looy.”

³²Yuk si Ibrahim na baw, “Papuꞌ, daa doꞌ ko la lasu. Sakayi sa ku mitsala. Pooy bong mintu bay luu sapū jama intong ndooy?”

Pag tampung na, “Yaꞌ du ku ba ngahansu bong siꞌ luu jaꞌ san lasa sapū.”

³³Na paddus Tuhan bay magbitsala ka si Ibrahim, lay na ya lakka mandooy. Kuwan si Ibrahim, lay na moleꞌ.

Kalaatan ni Sodom

¹Na pag taabut deꞌ kohap, takka na siga lalla looy ma duwa sasang si Lut ningkōꞌ ni behe lawang kutaꞌ ma ngaliput Sodom. Ni sabana na, sila ilay siꞌ sikaduwa tud malaikat bay manyalupa meꞌ dagbos manusiyaꞌ. Takita jaꞌ siꞌ sila meꞌ si Lut, magti ya pasōng nampang sila, boꞌ na sujud ni awpan da. ²Pag-anu, yuk si Lut ninsila, “Ga Tuwan, meꞌ aku disu ata bi, pahās doꞌ kam ni lumaꞌ kami. Luu du boheꞌ ndooy man ngosoan battis bi maka ndooy na doꞌ kam tuli. Sumawung sayu sa, boꞌ bi palanja ni palanan bi.”

Iya tampung da baw siꞌ tu, “Daa na doꞌ ba. Ndē jaꞌ kami tuli ni plasa.” ³Sugaꞌ hangat si Lut amu-amu ngalogos sila nohoꞌ mmeꞌ niiya pa lumaꞌ na, song hallom lay du sila kuhi. Pag takka jaꞌ sila pilay, lay si Lut buwat jinisan makanan mahap-mahap jaꞌ sampay tinapay ma yaꞌ luu pasulig na. Pag-anu siꞌ, lay na sila mangan.

⁴Lupus jaꞌ siꞌ, yaꞌ gi san bay pabāk ga bisita looy tuli, liput na lumaꞌ si Lut leꞌ mimon kalallahan ni Sodom, labba man anak-anak bahau sampay na ga matatoa. ⁵Bbuwatan da ngingan, yuk da, “Lut, ninggai na siꞌ ga lalla looy, ilooy siꞌ ma bay boo nu pitu pa lumaꞌ nu? Boonun sila pitu. Doman kami meekan sila.”

⁶Pag-anu, ilooy ma lay pōꞌ si Lut ngawpan sila sambayan na nambo lawang ni bukut na, ⁷boꞌ na halling, “Ga Langaꞌ, junjung ku na ningkaam, daa kam buwat kalalamaan meꞌ naa. ⁸Bong anu, luu du duwa anak ku budjang. Gam na sila boo ku pa mman bi, pooy-pooy na meꞌ bi buwat sila. Sugaꞌ daa jaꞌ usik-usikun bi ga lalla looy, batan sila ilay bisita ni lumaꞌ ku, boꞌ talpaksaꞌ niyaku ngagpangan sila man bahaya.”

⁹Sugaꞌ yuk da, “Ā, pingkaan nu ba kami. Kalalaan nu! Kau gi jama sampi, kau gi magpandoy-pandoyan kami! Bong ko yaꞌ kuhi, malasahi gi ko sina man ga lalla looy!” Pag-anu, ilooy ma sinugan meꞌ da si Lut boꞌ da pasōng dak nipaꞌ lawang looy.

¹⁰Sugaꞌ magti binukaꞌ meꞌ ga malaikat looy lawang sambayan da ngahelaꞌ si Lut pa jawom, boꞌ lay na tambo da pabalik. ¹¹Pag-anu, ilooy ma lay pinabuta meꞌ da kalallahan looy siꞌ ni poan. Dari yaꞌ na san ga tatammu da lawang lumaꞌ looy.

Kalakka si Lut man Sodom

¹²Pag-anu, yuk ga malaikat looy ni si Lut, “Luu gi kina paglūng nu ni daira tuu? Bong luu, boonun na lakka mantuu. Boonun na ga anak-nda nu, ga iwan nu atawa soysoy na pin paglūng nu ¹³sabap hansu kami na situ paglahat tuu. Meka na situ sumbung takale Tuhan pasal kajahatan jama lahat tuu. Ituu na situ kon kami lay na sohoꞌ na pitu ngahansu Sodom.”

¹⁴Dari siꞌ, lai na si Lut pa mman siga lalla tunang ga anak na, yuk na ninsila, “Siglaꞌ na kam! Lakka na kitabi mantuu! Hinansu na situ meꞌ Tuhan daira tuu!” Sugaꞌ yaꞌ san sila maruli. Kanna da maglata jaꞌ ya.

¹⁵Pag deꞌ sayu, lay na sinohoꞌ si Lut meꞌ ga malaikat looy, yuk da, “Siglaꞌ na ko! Boonun na lakka mantuu ga anak-nda nu. Bong ina kam maglawun-lawun lagi, talapay na sina kam pag taabut hinansu daira tuu.”

¹⁶Sugaꞌ kuwan si Lut baw siꞌ tu, alang-kapalang lagi. Lipara, man timbang Tuhan, magti sinintak meꞌ ga malaikat looy ga tangan si Lut ka ga anak-nda na boꞌ da binoo pa poan daira looy.

¹⁷Luu jaꞌ siꞌ sila ni poan daira, yuk malaikat looy disu ninsila, “Sonse kam patangkas mari kam llum! Daa na san kam pateleꞌ! Maka daa na kam patagong ni kapantayan tuu. Sonse kam pilay pa kapunu-punuhan looy.”

¹⁸Sugaꞌ yuk si Lut, “Uy la Tuwan, junjung ku na ningkau, daa na ba kami sohoun pilay. ¹⁹Katoonan ku du bina biddaꞌ na ehe timbang bi niyaku disu ata bi, sampay kaam na bay ngagak umu kami. Sugaꞌ yaꞌ na la takaya kami pilay pa kapunu-punuhan looy. Kalanduꞌ na bilay tā. Banti mintu, duhuꞌ gi kami taabut meꞌ balaꞌ looy sampay man kami matoy. ²⁰Pooy bong pilay na jaꞌ kami pa daira dikiꞌ looy ma tapit? Paku ku na ningkaam, daa na patabeun bi daira looy hinansu sat meꞌ looy du ehe-ehe na. Bong siꞌ kadarihan ningkaam, pilay na jaꞌ kami ndooy mari kami salamat.”

²¹Pag tampung malaikat looy, “Sigi ba, duwan ta na ko. Yaꞌ sa patabeꞌ ku hinansu daira dikiꞌ looy. ²²Sugaꞌ deꞌ-dēꞌ na kam sonse sabap yaꞌ gi situ ku kapabuwat oy maka oy na ngkod-ngkoran bi yaꞌ gi bay takka pilay.” (Na daira looy siꞌ, song hallom lay na inawnan Soal, hatiyan na, “Dikiꞌ,” poonan bay jaꞌ inawnan meꞌ si Lut dikiꞌ.)

Sodom ka Gomora hinansu meꞌ Tuhan

²³Yaꞌ gi siꞌ langkaw llaw, lay na takka ga si Lut pa Soal. ²⁴Pag-anu, lay na Tuhan ngalabuꞌ manilang noleyab, subay ga uwan landos taꞌ Sodom ka Gomora, ²⁵sampay lay na katis ampud ga daira looy. Mimon kalumaan ni ga daira looy ka ni kakawum-kawman lahat looy sampay manusiyaꞌ labbasakayi ndooy lay na du ampud. Katumbu-tumbuhan pun ndooy, lay na du katis tutung. ²⁶Sampay nda si Lut, lay na du bay talapay meꞌ balaꞌ looy sabap yaꞌ ya bay ngasip san lay na ya binandaan yaꞌ nohoꞌ pateleꞌ. Dari pagka ya bay pateleꞌ, lay na ya dari timus batu meꞌ bantuk jama-jama.

²⁷Pag meꞌ sumawung, sayu alab lagi, lay du si Ibrahim magdeꞌ-dēꞌ pabeleng pa bay limpaꞌ man da bay magbitsala ka Tuhan. ²⁸Pag ndaꞌ na pilay pa Sodom ka Gomora ndooy ni labbak, ngita na ya humbu kapa banahan subay ga humbu api bay llambunan paeka.

²⁹Dari meꞌ looy na siꞌ, tud lay na du hinansu meꞌ Tuhan ga daira looy ndooy ni labbak man si Lut bay maglahat. San meꞌ looy, yaꞌ du bay takupan Tuhan bay paku si Ibrahim, batan lay du bay lakkahan na si Lut man jawom balaꞌ looy mari salamat.

Si Lut ka ga anak na

³⁰Na si Lut siꞌ tu, pagka hanggaw ya maglahat ni Soal, lay na boo na anak na, ga budjang looy, pilay pa kapunu-punuhan. Maka ndooy na sila bay patannaꞌ ni jawom lowang pampang. ³¹Pag-anu, hallom maka hallom na, yuk anak na ma siyaka man ariꞌ na, “Simmaꞌ itu toa na, yaꞌ hallom matoy na. Boꞌ yaꞌ na san luu lalla takapin llum ni lahat tuu. Dari yaꞌ na luu dapat ta halla ka hanak meꞌ karuha ndang bay ginantaꞌ ni manusiyaꞌ. ³²Sangkon bong anu, palango ta na Simmaꞌ ka tubaꞌ anggul. Pag-anu, kawu-kawu kita kapag-ubay ka iya mari tabangunan awon mmaꞌ ta. Yaꞌ na sina lungay awon na bong ta bay hanak leꞌ na.”

³³Dari sangom looy du, lay du palango da mmaꞌ da. Maka lay na paubay anak na ma siyaka niiya. Kuwan mmaꞌ na, yaꞌ na san bay tasayu na bong sumilan anak na bay takka pa mman na atawa pun sumilan ya bay lakka. ³⁴Pag sayu, yuk ilooy ma siyaka ni ariꞌ na, “Hna Diꞌ, lay na kami la ubay ka Simmaꞌ dabuhiꞌ. Bong-anu, palango ta na baw ya pabalik sangom tuu, boꞌ kau na baw ubay ka iya. Meꞌ looy ilay tabangunan ta na awon Simmaꞌ. Yaꞌ na sina lungay awon na bong ta bay hanak leꞌ na.”

³⁵Dari pag sangom, lay du palango da mmaꞌ da sampay lay na du paubay anak na ma siyali niiya. Si Lut siꞌ tu, yaꞌ na du san bay tasayu na sumilan anak na bay takka pa mman na atawa sumilan bay palakka. ³⁶Dari siꞌ, lay na battong ga danda looy siꞌ sikaduwa meꞌ mmaꞌ da. ³⁷Kuwan ilooy ma siyaka, pag hanak na, lalla. Pag-anu, lay awnan na si Moab. Dari iya na poonan bangsa Moab. ³⁸Pag hanak ma siyali, lalla du. Pag-anu, lay awnan na si Ben-ami. Dari iya na poonan bangsa Amon.

Si Ibrahim ka Sultan Abimalik

¹Na ga si Ibrahim siꞌ tu, lay na baw lakka man tanaꞌ si Mamre maglayin pilay pa Negeb ndooy ni sallangan Kades ka Siyul. Yaꞌ gi siꞌ sila bay hallom ndooy, lay na baw halin pa Geral. ²Na sibuwa da takka pa Geral, baꞌ-bāꞌ si Ibrahim si Sara yana danganakan na. Dari pag taaka Sultan Abimalik meꞌ looy, ilooy ma lay nohoꞌ binoo si Sara pa mman na. Maksud na pinabuwat nda. ³Na yaꞌ lagi siꞌ bay tabawus bay maksud sultan looy, pag disu sangom, lay ya pinaupihan meꞌ Tuhan. Njawom pandapat na yuk Tuhan, “Kau ina batnaa, tapit na katobtoban umu nu batan danda looy ma bay kaddoꞌ nu llahan na.”

⁴Na Sultan Abimalik siꞌ tu yaꞌ gi bay pingkaꞌ napitan si Sara. Dari yuk na, “Uy la Papuꞌ, masi gi kilay ku papatoy nu ka ga raayat ku san ya yaꞌ gi bay batōy-batōy ku? ⁵Ilooy baw bilay man ku yaꞌ bay hawal-hawalan ngaddoꞌ iya sabap si Ibrahim na mismu bay māꞌ ariꞌ na ya. Maka danda looy pun, meꞌ looy du bay bāꞌ na. Sangkon aku bay ngaddoꞌ iya ni kaawam ku jaꞌ. Yaꞌ bay tasayu ku ga llahan na ya. Sarī gi, yaꞌ du luu bay pabuwat ku oy maka oy na maat.”

⁶Tampung Tuhan, “Ohoꞌ, ndang katoonan ku du awam ko. Sangkon itu na ku mandaan kau supaya yaꞌ na tausik-usik nu danda looy, boꞌ nu yaꞌ dapat dusa. ⁷Batnaa, papoleun na danda looy pa mman lla na. Lla na ilay nabi. Pakuhan na sa ko duwaa supaya ko yaꞌ matoy. Sugaꞌ bong ina yaꞌ papoleꞌ nu danda looy, mastiꞌ papatoy ta jaꞌ sina ko sampay na mimon raayat nu.”

⁸Pag llaw, sayu alab lagi, lay na tinawag meꞌ Sultan Abimalik mimon kunsihal na, boꞌ da tinuntutan bay upihan na. Dari siꞌ tud bay tawu sila. ⁹Pag-anu siꞌ, lay na baw tawag na si Ibrahim. Luu jaꞌ siꞌ, tilaw na, “Ongoy kami bay buwat nu meꞌ looy? Oy bay dusa ku ningkau? Ilu na ga ko buwat sangdanan man ku dak na tuwaꞌ mulkaꞌ ka ga raayat ku? Yaꞌ bilay luu katuwaꞌ-tuwaan na meꞌ looy na meꞌ nu bay buwat kami. ¹⁰Ongoy doꞌ ilay bay tapiki nu buwat meꞌ looy?”

¹¹Pag tampung si Ibrahim, “Kanna ku ba la ga yaꞌ luu jama ni lahat tuu tawu pa Tuhan. Taggahaꞌ lay na baw ku pinapatoy supaya takoleꞌ da nda ku. ¹²Sarī gi, san ya nda ku, bana du baw danganakan ku ya, batan anak mmaꞌ ku du ya, sugaꞌ yaꞌ kami dambuwaꞌ nneꞌ. ¹³Sangkon na ilay, pag bay taabut masa man ku sinohoꞌ meꞌ Tuhan ngambanan lahat induꞌ-mmaꞌ ku, yuk ku ni nda ku, ‘Bong ko bana-bana maaseꞌ niyaku, nnoy-nnoy jaꞌ lahat mman ta, yuk nu aku kakaꞌ nu mari ku yaꞌ binatōy-batōy.’ ”

¹⁴Dari siꞌ, lay na pinapoleꞌ si Sara pa mman si Ibrahim meꞌ Sultan Abimalik. Boꞌ lay gi binuwanan si Ibrahim baanan bili-bili, ga sapiꞌ sampay ga ata, danda-lalla. ¹⁵Pag lupus, yuk Sultan Abimalik man si Ibrahim, “Mamooy-mamooy katanaman nu man nu maglahat ni lahat tuu, meneꞌ jaꞌ ko, batan labbasakayi tanaꞌ lahat tuu, aku du dapu.” ¹⁶Maka yuk na ni si Sara, “Buwanan ku na kakaꞌ nu dalibu dublun pilak porol ni pag-awpan soheꞌ bi sikamimon. Maksud ku nambunan oy-oy bay kasaan ku ningkau sampay man ku makitahan jama yaꞌ luu kasaan nu samasakali.”

^17-18Na sabap bay kadarihan Sultan Abimalik bay ngaddoꞌ si Sara, ndang lay na ga ya ka nda na tuwaꞌ saki meꞌ Tuhan yaꞌ hanak. Sampay mimon ata na ma danda ni astanaꞌ na lay na du kalaminan meꞌ saki looy. Kahapan lay na baw sila pakuhan si Ibrahim duwaa sampay lay na du sila kaulian.

Si Isahak pinamaddihan

¹Na song hallom, lay na tinuman meꞌ Tuhan bay janjiꞌ na ni si Sara ²sampay lay na ya battong. Dari san ndang toa na sila ka lla na, lay na du ya maddi ni waktu looy du siꞌ ma bay pinamāꞌ meꞌ Tuhan. Anak da siꞌ tu, lalla du bana yana meꞌ ndang bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan. ³Maka lay na du inawnan si Isahak meꞌ si Ibrahim.

⁴Na pag taabut wawuꞌ ngallaw umu si Isahak, lay du ya bay inislam meꞌ si Ibrahim man na mean bay sohoꞌ Tuhan niiya. ⁵Jaman si Isahak bay pinamaddihan, kuwan si Ibrahim mag-umu na dahatus taun.

⁶Yuk si Sara, “Yaꞌ la tasaggaꞌ ku lannu atay ku meꞌ tuu na gantaan Tuhan njataꞌ ku. Kira ku, soysoy jaꞌ kaaka kadarihan ku meꞌ tuu, mastiꞌ kapatatto jaꞌ du.” ⁷Maka yuk si Sara lagi, “Bong tud binista, soy gi bay kalangga piki māꞌ ni si Ibrahim luu gi masa ku maddi sampay maduruꞌ anak-anak? Sugaꞌ san meꞌ looy, lay gi baw lla ku tabuwanan ku anak lalla san kami toa laslas na sikaduwa.”

Si Hajal ka si Ismail pinalahi

⁸Na mehe-mehe jaꞌ siꞌ si Isahak sampay pag ndaꞌ nneꞌ na yaꞌ na ya duruꞌ, ni llaw looy du, lay si Ibrahim ballang mehe. ⁹Sasang da maglami-lami mangan, lay na baw takita si Sara anak si Hajal, yana si Ismail, numbiꞌ si Isahak. ¹⁰Dari yuk si Sara ni si Ibrahim, “Palahiyun na ata looy ka anak na. Yaꞌ ku doman anak na kabahagian pusaka. Karomanan ku labbasakayi pusaka para ni anak ta sadjaꞌ.”

¹¹Pag takale meꞌ si Ibrahim halling si Sara, tud sobot pamiki na batan si Ismail pun anak na du. ¹²Sugaꞌ yuk Tuhan niiya, “Daa na ko ba susahan si Ismail ka ata bi si Hajal. Duwanun na jaꞌ oy-oy sohoꞌ si Sara ningkau. Ndang-ndang si Isahak du bay peneꞌ ku binuwat poonan panubuꞌ ma bay janjiꞌ ku ningkau. ¹³Sugaꞌ yaꞌ du baw lay pabiya ku anak ata nu. Buwanan ku sa ya panubuꞌ paeka mari sila dari disu bangsa tanyag batan iya pun anak nu du.”

¹⁴Dari pag sayu, awwal lagi, lay na bangun si Ibrahim manyap lutuꞌ ka bāg kuwit kambing pannoꞌ leꞌ boheꞌ, boꞌ pasandang na ni baha si Hajal. Dari siꞌ, lay na ga si Hajal ka si Ismail lakka. Song hallom, lay sila lingu sampay maglunsuhan na jaꞌ sila ni lahat yaꞌ maglumaꞌ ndooy ni Beel-Siba.

¹⁵Na katis jaꞌ siꞌ boheꞌ da, lay doꞌ sindungan si Hajal anak na ni poon kayu-kayu ndooy. ¹⁶Pag-anu, boꞌ na palawak-lawak ningkōꞌ gantaꞌ yaꞌ takita na anak na batan honaꞌ-honaꞌ na, yaꞌ na tasogsog na ngandaꞌ anak na magkamatoy-matoy na. Sasang na siꞌ ndooy ningkōꞌ, bbuwatan na nangis jaꞌ.

¹⁷Damikiyan anak-anak looy pun nangis na jaꞌ du. Sugaꞌ lay du takale leꞌ Tuhan anak-anak looy. Dari luu na suwara malaikat Tuhan pōꞌ man sulgaꞌ nginganan si Hajal, yuk na, “Oy tu kasusahan nu Hajal? Daa na ko ba hanggaw. Lay na du silay siꞌ takale Tuhan anak nu nangis ndooy. ¹⁸Pilay na ko pa mman anak nu. Ug-ugan nu na ya. Pabuwat ku sa ya poonan bangsa tanyag.” ¹⁹Pag-anu siꞌ, man Tuhan na du, ngita na si Hajal tagaꞌ bohean. Dari siꞌ magti du ya pilay ngisihan pangannaan na sampay lay na painum na anak na.

^20-21Na song hallom, lay na baw sila maglahat ni lahat lau-lau ndooy ni Paran. Si Ismail siꞌ tu alistu manaꞌ hayop. Njawom na sulig, luu na pin Tuhan ngunung ngagpangan iya man bahaya. Pag taabut sangkad umu na, lay ya pinahandān meꞌ nneꞌ na ni bangsa Ejip.

Si Ibrahim maka Sultan Abimalik magsapa

²²Balik ta pa Sultan Abimalik, song hallom, lay ya pilay ka komandel sundalu na, yana Komandel Pikol, pa mman si Ibrahim. Takka ndooy, yuk na, “Ni lilingan kami, tud inunungan ko meꞌ Tuhan batan ndaꞌ kami, oy-oy pabuwat nu, yaꞌ luu saꞌ yaꞌ sampulnaꞌ. ²³Bong siꞌ kadarihan ningkau, sapahan nu na pa Tuhan basta yaꞌ ku taaku nu mag-anak-mpu. Yana meꞌ kami bay maasean kau san ko jama sampi ni paglahat kami, sapatut na kaasean nu du kami.”

²⁴Dari yuk si Ibrahim, “Ohoꞌ Ampun Sultan, sapahan ku pa Tuhan basta yaꞌ baw sina ko taaku ku mag-anak-mpu.” ²⁵Sugaꞌ lay gi baw si Ibrahim masamba ni Sultan. Yuk na, “Ampun Sultan, ga tindog nu la lay ngagaw tagaꞌ bay kinali meꞌ tindog ku. Pooy lay la ningkau?”

²⁶Pag tampung Sultan, “Uy la, bohoꞌ sina tasayu ku! Dapat siꞌ, man masa hallom tuu lagi, ndang bay na ku baan nu. Yaꞌ san silay bay tasayu ku bong mamooy tindog ku bay ngagaw.”

²⁷Dari siꞌ, lay na sinalassay meꞌ da palkalaꞌ looy. Tandaꞌ magsulut na sila, lay na baw si Ibrahim muwanan Sultan Abimalik ga bili-bili na ka ga sapiꞌ. ²⁸Pag lupus meꞌ looy, lay na baw si Ibrahim masarī pituꞌ anak bili-bili na danda. ²⁹Pag ndaꞌ Sultan Abimalik meꞌ looy, yuk na ni si Ibrahim, “Batōy nu ina?”

³⁰Pag tampung si Ibrahim, “Ampun Sultan, dean ku sina kau. Kaddoun na bong pin mangaku jaꞌ ko kami bay ngali tagaꞌ looy.” ³¹Dari siꞌ lay du kuhi sultan. Maka labba man llaw looy, lay na inawnan lahat looy Beel-Siba, hati na, “tagaꞌ mman bay napa,” batan ndooy na man da bay napa saliꞌ-saliꞌ.

³²Lupus jaꞌ siꞌ sila bay magsapa ndooy ni Beel-Siba, lay na moleꞌ ga Sultan Abimalik ka komandel sundalu na, yana Komandel Pikol, pa jawom baanan raayat da bangsa Pilistin. ³³Kuwan si Ibrahim, lay gi nanom tamaris dampoon ndooy ni Beel-Siba. Maka lay gi ya numba Papuꞌ ndooy, yana Tuhan sabanna ma luu na pin saumu-umu. ³⁴Dari ndooy na du ga si Ibrahim bay maglahat pahallom ni lahat bangsa Pilistin.

Tuhan nohoꞌ si Ibrahim numbaliꞌ si Isahak

¹Na luu jaꞌ siꞌ daka dangon taun bay pingkaꞌ, lay na baw sinuwayan meꞌ Tuhan pangando si Ibrahim niiya. Meꞌ tuu silay salsila na: Luu disu llaw, lay ya linganan Tuhan, yuk na, “Ū Ibrahim.” Tampung si Ibrahim, “Oy lay siꞌ Papuꞌ?”

²Yuk Tuhan, “Boonun kakasi nu, yana si Isahak, anak tungga bi ka si Sara, pilay pa Moraya. Pakitahan ta sa ko punu ndooy man bi sohoꞌ ku pilay. Takka ndooy, sumbaliun na ya bilang kulban sinongan niyaku, boꞌ tunuhun taꞌ pangulbanan.”

³Na pag meꞌ sumawung, sayu alab lagi, lay na si Ibrahim mong-mōng kayu halliꞌ man nunu kulban boꞌ inuwan taꞌ kuraꞌ. Dari lay na sila lakka ka anak na si Isahak song pilay pa lahat ma bay sohoꞌ Tuhan niiya. Maka luu gi duwa tindog na bay boo na. ⁴Pag ni katallu ngallaw na, takita na meꞌ si Ibrahim man katāhan punu man da bay sohoꞌ Tuhan pilay. ⁵Dari yuk si Ibrahim ni ga tindog na, “Ntuu jaꞌ doꞌ kam tamban ka kuraꞌ tabi. Kami jaꞌ ka anak ku palanja pilay numba Tuhan. Pag lupus, boꞌ sa kami pabeleng.”

⁶Pag-anu, kinaddoꞌ na meꞌ si Ibrahim kayu looy halliꞌ man nunu kulban, boꞌ lay sohoꞌ na pinanangkit ni si Isahak. Kuwan iya, lay moo koray ka kalangkapan man malakkot api. Pag-anu siꞌ, lay na sila pawus. ⁷Sasang da ni tangngaꞌ lān, yuk si Isahak, “Maꞌ?”

Tampung mmaꞌ na, “Oy siꞌ Toꞌ?”

Yuk si Isahak, “Ndaꞌ ku, luu la kayu ta ka kalangkapan man malakkot api, sugaꞌ ninggai baw tu bili-bili ta kinulban?”

⁸Tampung si Ibrahim, “Tuhan sa ba Toꞌ mangatas muwan.” Dari ilooy ma lumān na pin siꞌ sila.

⁹Pag takka da pa lugar man na bay sohoꞌ Tuhan, lay na si Ibrahim nambak batu binuwat pangulbanan, boꞌ lay na susun-susun na ga kayu looy njataꞌ na. Pag-anu siꞌ, lay na ingkotan na si Isahak boꞌ na pinatannaꞌ taꞌ ga kayu looy. ¹⁰Pag lupus, lay na ya ngaddoꞌ koray na man na numbaliꞌ anak na. ¹¹Sugaꞌ sarunduun du luu pōꞌ man sulgaꞌ suwara malaikat Tuhan ngalingan, yuk na, “Ibrahim! Ū Ibrahim!”

Yuk si Ibrahim, “Oy lay siꞌ?”

¹²Yuk malaikat looy, “Daa na papatoyun anak-anak naa. Batnaa tumatandaꞌ na niyaku tawu du ko pa Tuhan, batan sampay anak tungga nu atas bay pinaglillaꞌ meꞌ nu bong pin taasip nu jaꞌ panohoan Tuhan.”

¹³Mindangoy ko, pag teleꞌ si Ibrahim, ngita na ya bili-bili lalla lay sumiit tanduk na ni siga engas kayu-kayu. Dari lay du kaddoꞌ na boꞌ na sinumbaliꞌ gantiꞌ anak na man ngulban sinongan pa Tuhan, boꞌ tinunu. ¹⁴Pus meꞌ looy, lay na awnan si Ibrahim lahat looy “Tuhan Sa Mangatas Muwan.” Maka labba mandooy na du luu na sambatan, ilooy ma yuk jama, “Taꞌ punu Papuꞌ, oy-oy kulang, mastiꞌ pinaluu jaꞌ.”

¹⁵Pag-anu siꞌ, lay na baw balik si Ibrahim llinganan meꞌ malaikat Tuhan man sulgaꞌ, ¹⁶yuk na, “Ituu tu palman Tuhan pasampay ku ningkau, yuk na, ‘Pagka lay na bean nu panohoan ku sampay lay na atas nu nongan umu anak tungga nu niyaku, sapahan ku na ¹⁷basta supaatan ta na ko. Buwanan ta lagi sina ko panubuꞌ lipat man lipat. Eka da ina mintu subay ga eka potean taꞌ langit atawa pun meꞌ eka ungus ni tapiyan. Siga panubuꞌ nu ina mintu, ā jaꞌ meꞌ da mimon banta da sampay agaw da lagi siga daira da. ¹⁸Maka bbos-bbos ina mimon kabangsa-bangsahan sinupaatan man sabapan panubuꞌ nu(22.18) Ndaun Galatiya 3.16-17. sabap meꞌ nu bay ngasip niyaku.’ ”

¹⁹Pus meꞌ looy, lay na ga si Ibrahim ka si Isahak pabeleng pa mman ga tindog na boꞌ da lay na moleꞌ sikamimon pa Beel-Siba. Dari siꞌ, masi na pin sila ndooy maglahat.

Siga panubuꞌ si Nahol

²⁰Song hallom, luu na baw takka habal man bay paglahat si Ibrahim maruhuꞌ pasal danganakan na si Nahol. Iya siꞌ tu anakan na konoꞌ ka nda na si Milka wawuꞌ lalla. ²¹Ma siyaka, yana si Us, boꞌ pasunuꞌ si Bus, boꞌ si Kemuwel, yana mmaꞌ si Aram, ²²boꞌ si Kesed, boꞌ si Haso, boꞌ si Pildas, boꞌ si Jidlap, boꞌ si Betuwel na kabungsuhan. ²³Kuwan si Betuwel yana mmaꞌ si Ribeka. ²⁴Na si Nahol siꞌ tu, luu gi nda na disu, yana si Riyuma. Sila siꞌ tu anakan mpat lalla, yana ga si Teba, si Gaham, si Tahas ka si Maaka.

Kapatoy Sitti Sara

¹Na pag taabut dahatus duwampuꞌ-pitun taun umu si Sara, ²lay na ya matoy. Iya siꞌ bay makkat, ndooy ni Kiriyat-Alba yana daira ma pinag-awnan batnaa Hebron ndooy ni Kanan. Si Ibrahim baw siꞌ tu, nangis na jaꞌ maglinduhan iya.

³Pag-anu siꞌ, lay doꞌ mbanan na mayat nda na samantalaꞌ batan lay doꞌ ya pilay pa mman baanan siga pa-mmean bangsa Hīt ndooy. ⁴Takka jaꞌ siꞌ ya, yuk na ninsila, “Meꞌ aku jama sampi ni lahat bi, maku doꞌ ku paltimbangan. Bong siꞌ kadarihan ningkaam, ballihan bi doꞌ ku tanaꞌ bi man ku jaꞌ ngubu nda ku.”

⁵Pag tampung da, ⁶“Meꞌ tee ba Tuwan, kau ina ni bandingan kami jama pataꞌ pinagmaltabatan. Meneꞌ na jaꞌ ko mamooy-mamooy katanaman nu man nu ngubu nda nu. Yaꞌ luu ntuu saꞌ kabuwan ningkau bong ya du sat tanaꞌ man ngubu.”

⁷Pag-anu, ilooy ma lay doꞌ pakokoꞌ si Ibrahim magpadiyoꞌ ni awpan ga bangsa Hīt looy ⁸sambayan na halling, “Pagka kam kuhi aku ngubu nda ku ntuu, junjung ku na ningkaam, bitsalahan bi doꞌ niyaku si Epron, anak si Zohal. ⁹Balangkali bballihan na niyaku lowang pampang looy ni tong-tōng tanaꞌ na ndooy ni Makpela pin luu jaꞌ man ku ngubu nda ku. Baan bi ya dangoy-dangoy meꞌ na ngahagaꞌ, basta bayaran ku du pin luu jaꞌ man ku buwat pangubuhan ntuu ni lahat bi.”

¹⁰Na si Epron siꞌ tu, ndang luu na du ndooy ningkōꞌ ni baanan ga pa-mmean bangsa Hīt looy ni bihing behe lawang kutaꞌ daira looy. Dari iya na mismu bay nampung sampay lay na takale meꞌ mimon ndooy, yuk na ni si Ibrahim, ¹¹“Bong niyaku, meꞌ tee ba Tuwan. Dean ku na jaꞌ lowang pampang looy sampay tanaꞌ na labbasakayi ma tabeꞌ pilay. Itu na du sila sikamimon ntuu kasaksiꞌ ni hāl tanaꞌ looy, dean ku na kau. Sigi na, kubuhun na pilay nda nu.”

¹²Sugaꞌ kuwan si Ibrahim baw siꞌ tu, lay doꞌ pakokoꞌ pabalik magpadiyoꞌ ni awpan ga jama ndooy. ¹³Maka yuk na ni si Epron ni pag-awpan mimon jama ma ndang pakale ndooy, “Meꞌ tee ba Tuwan, bong siꞌ kadarihan ningkau, basta bayaran ku na jaꞌ tanaꞌ looy ddas ka lowang pampang na. Bong-anu, hagaan nu na, boꞌ nu bayaran ku mari takubu ku na pilay nda ku.”

¹⁴Pag tampung si Epron ni si Ibrahim, ¹⁵“Tuwan, tanaꞌ looy ilay bong siꞌ pinaamu, maghagaꞌ mpat hatus dublun pilak porol. Sugaꞌ bong bina kita, san daa na ko mayad. Sigi na, kubuhun na pilay nda nu.”

¹⁶Sugaꞌ yaꞌ na san bay paruli si Ibrahim, gam pin lay na jaꞌ bayaran na si Epron mpat hatus dublun pilak porol ni pag-awpan sikamimon bangsa Hīt ndooy. ¹⁷Dari labba mandooy, si Ibrahim na dapu bay tanaꞌ si Epron ndooy ni Makpela pa mataallaw man Mamre. Boꞌ ndang luu na ndooy tabeꞌ tinanom na ka lowang pampang na sampay ga kakayu-kayuhan ma ngaliput panggaan na. ¹⁸Boꞌ lay na tasaksiꞌ meꞌ baanan ga bangsa Hīt ndooy si Ibrahim na dapu tanaꞌ looy.

¹⁹Magsulut jaꞌ siꞌ sila, lay na si Ibrahim pilay ngubu si Sara njawom lowang pampang ni Makpela ndooy ni Kanan. (Makpela ilay tapit pa Mamre ndooy ni daira Hebron.) ²⁰Dari siꞌ meꞌ looy na silay jalan meꞌ si Ibrahim bay koleꞌ tanaꞌ looy man bangsa Hīt sampay na lowang pampang na man na buwat pangubuhan.

Si Isahak pinahandān

¹Na si Ibrahim siꞌ tu, tud toa laslas na maka ni mimon kahalan na, sinupaatan jaꞌ ya meꞌ Tuhan. ²Disu llaw, lay tawag na panghuluꞌ tindog na ma ngantanan kapatut ni mimon altaꞌ na. Luu jaꞌ siꞌ, yuk si Ibrahim niiya, “Bong anu, pahandān nu na anak ku. Tu ko. Ningkōꞌ doꞌ ko ni bihing ku. Nnaun tangan nu dambilaꞌ ndiyoꞌ paa ku sambayan nu napa.(24.2) Bay jaman looy, tandaꞌ jama magbuli-bulihan sapa na binogbogan, subay ya ngannaꞌ tangan na dambilaꞌ ni diyoꞌ paa jama looy ma man na napa.³Sapahan nu na pa Papuꞌ ku Tuhan, ilooy ma magbayaꞌ ni sulgaꞌ sampay ni junyaꞌ, basta daa pihān nu anak ku si Isahak nda bong kinawnan ntuu ni bangsa Kanan. ⁴Arapun pilay ko pa mman baanan kakampungan ku ni bay paglahat ku, boꞌ ndooy na pahandān nu anak ku.”

⁵Sugaꞌ tilaw tindog na baw siꞌ tu, “Pooy baw lay la bong ku mintu bay nammu danda, boꞌ yaꞌ baw kuhi mmeꞌ pitu? Subay na pin kilay mintu boo ku si Isahak pilay pa bay lahat nu?”

⁶Tampung si Ibrahim, “Amay-amay daa na ya boonun pilay ⁷batan tanaꞌ tuu itu yaꞌ taambanan. Lay na situ sapahan Tuhan ma magbayaꞌ ni sulgaꞌ ndean aku sampay ga panubuꞌ ku. Boꞌ iya silay mismu bay nohoꞌ aku pitu lakka man lahat lūng-kampung ku. Pag pilay nu ina mintu, Tuhan sa nampulnaꞌ palanan nu. Luu du sina mintu malaikat sohoꞌ Tuhan paruhuꞌ man kau. Iya sa nabangan kau mari tatammu nu danda man mahandān anak ku. ⁸Sugaꞌ bong baw danda looy mintu yaꞌ kuhi mmeꞌ ningkau, malaingkan yaꞌ na sina man nu karapatan san ko bay napa. Sugaꞌ daa jaꞌ baw boonun anak ku pilay.” ⁹Dari siꞌ, lay na tindog na napa pa Tuhan basta asip na na mimon panohoan tuwan na.

¹⁰Pag-anu, lay na ngaddoꞌ tindog looy siꞌ untaꞌ si Ibrahim sapū, boꞌ inuwanan meꞌ na altaꞌ ma hagaꞌ-hagaan jaꞌ man na nong buwan. Dari lay na ya lakka ka ga soheꞌ na song pilay pa bay paglahat si Ibrahim. Pag takka da pa Aram-Naharaim, lay sila patiluꞌ pa daira man si Nahol, yana danganakan si Ibrahim. ¹¹Pag takka da, lay na sohoꞌ da palukuꞌ ga untaꞌ da ni bihing tagaꞌ ni poan daira looy. Katakka da siꞌ tu kohap na. Boꞌ ilooy na waktu man karandahan nganduk boheꞌ.

¹²Pag-anu siꞌ, kuwan panghuluꞌ tindog looy lay maku duwaa, yuk na, “Ū Papuꞌ, meꞌ kau Tuhan ma sinumba meꞌ tuwan ku si Ibrahim, llaw tuu bong siꞌ numan ni kahandak nu, tabangan doꞌ ku mari sampulnaꞌ maksud ku pitu. Junjung ku na ningkau, poun na timbang nu ni tuwan ku. ¹³Itu na ku nangge ni bihing tagaꞌ tuu ngagad karandahan daira tuu pōꞌ nganduk boheꞌ. ¹⁴Bong mintu ku bay muhun ni dangan mmeꞌ nginum, boꞌ lay du ku pinainuman sampay lay gi mintu painum na ga untaꞌ kami, ilooy na sipat iya na danda peneꞌ nu man mahandān ata nu si Isahak. Bong mintu bay na magkadarihan meꞌ looy, tumatandaꞌ na niyaku tud maaseꞌ ko ni tuwan ku.”

¹⁵Na yaꞌ gi san siꞌ lupus lalla looy maku duwaa, luu na pōꞌ disu budjang manangkit kibut. Awon na si Ribeka. Mmaꞌ na yana si Betuwel, anak si Nahol ka nda na si Milka. Kuwan si Nahol, yana danganakan si Ibrahim. ¹⁶Na si Ribeka ilay siꞌ, tud mahap danda maka yaꞌ gi bay lingkaan lalla. Yaꞌ gi siꞌ hallom, luu na ya palūd song pa tagaꞌ, boꞌ na ngisihan kibut na. Dak jaꞌ siꞌ ya moleꞌ, ¹⁷magti pasōng tindog si Ibrahim pa mman na sambayan na halling, “Ū Nang, mmeꞌ doꞌ ku la nginum.”

¹⁸Yuk danda looy, “Sigi ba Paꞌ. Nginum jaꞌ ko.” Dari siꞌ, magti lay labbahan na kibut na man na mainuman lalla looy.

¹⁹Lupus jaꞌ siꞌ lalla looy nginum, yuk danda looy, “Doꞌ ko ha Paꞌ. Painum ku doꞌ ga untaꞌ bi.” ²⁰Dari ilooy ma lay na deꞌ-dēꞌ tumpahan na boheꞌ kibut na pa jawom panginuman hayop ndooy, boꞌ na magbelengan nganggayungan ga untaꞌ looy. ²¹Lalla looy siꞌ tu, yaꞌ na halling-halling, isu-isu maimanan danda looy man na mindoga bong tud lay du sinampulnaꞌ meꞌ Tuhan palanan na.

²²Sso jaꞌ siꞌ ga untaꞌ looy, lay na tindog si Ibrahim mōꞌ disu simsim sammo ka duwa galang baga, mmas labbasakayi, boꞌ ndean danda looy. ²³Maka yuk na, “Nang, soy siꞌ tu la mmaꞌ nu? Luu kilay bilik man kami ka ga soheꞌ ku mmeꞌ tuli ni lumaꞌ bi mintu sangom?”

²⁴Pag tampung danda looy, “Mmaꞌ ku si Betuwel, yana anak Boꞌ Nahol ka Boꞌ Milka.” ²⁵Maka yuk na, “Daa ko susa, luu du bilik man bi tuli maka meka du kinakan untaꞌ ndooy.”

²⁶Pag-anu siꞌ, sujud du lalla looy numba Tuhan. ²⁷Yuk na, “Tuhan, meꞌ kau Papuꞌ tuwan ku si Ibrahim, pudji mehe ningkau. Bana-bana du kanaalla ko numan janjiꞌ nu ni tuwan ku ni kaaseꞌ nu niiya. Lay na du ku bana patiluꞌ nu pa mman paglūng na.”

²⁸Pag-anu siꞌ, lay na deꞌ-dēꞌ danda looy moleꞌ, boꞌ na nuntutan induꞌ-mmaꞌ na mimon ma bay magkadarihan niiya.

^29-30Na sasang si Ribeka siꞌ nuntut bay halling tindog si Ibrahim niiya, luu du ndooy danganakan na lalla pakale, yana si Laban. Pag takita na simsim danganakan na ka siga galang looy ni langngon na, magti ya sonse pa tagaꞌ. Pag takka na, takita na na tindog si Ibrahim ka ga soheꞌ na masi nangge-nangge ndooy ka ga untaꞌ da. ³¹Dari yuk na ni tindog si Ibrahim, “Ū Langaꞌ, kau bina sinupaatan meꞌ Tuhan. Ongoy taggahaꞌ ntuu jaꞌ kam nangge-nangge ni poan? Tu kam. Yaꞌ na du lawak lumaꞌ kami maka luu du bilik ndooy ndang lay na patimmos ku tahan bi sa tuli. Maka luu du lugar man ngannaꞌ untaꞌ bi.”

³²Dari lay na mmeꞌ lalla looy siꞌ ka ga soheꞌ na. Takka jaꞌ siꞌ sila, lay na hawasan ga si Laban ninsila uwanan da boꞌ lay na pinakan untaꞌ da. Boꞌ lay gi pinatanam meꞌ da lugar man da ngannaꞌ untaꞌ da. Pag-anu siꞌ, lay na boonan da ga lalla looy boheꞌ man da ngosoan battis da. ³³Pag dutai da, lay na sila binotangan kinakan. Sugaꞌ yuk tindog si Ibrahim, “Yaꞌ gi ku la kakakan bong yaꞌ gi bay tapamāꞌ ku maksud ku bay pitu.”

Yuk si Laban baw siꞌ tu, “Na oy lay siꞌ la tuud bi?”

³⁴Pag tampung na, “Aku tu tindog bboꞌ nu si Ibrahim. ³⁵Iya ilay sukup supaat man Tuhan sampay dayahan na ga ya. Lay ya kaladjikian meꞌ Tuhan ga baanan bili-bili, ga sapiꞌ, ga untaꞌ ka ga kuraꞌ. Maka meka du dublun pilak porol na ka mmas na sampay ga ata danda-lalla. ³⁶Iya ilay, san toa na nda na si Sara, lay gi kaladjikian anakan lalla. Dari mimon altaꞌ da, pinusaka na ni anak da. ^37-38Aku itu, lay na ku sohoꞌ tuwan ku mihān anak na nda. Lay gi ku sinohoꞌ napa pa Tuhan, basta yaꞌ ku dari mihān anak na nda bong kinawnan ndooy ni bangsa Kanan. Arapun yuk na subay ku pitu pa bay paglahat na maruhuꞌ, pa mman siga kakampungan mmaꞌ na, boꞌ ku nohoꞌ mihān anak na nda ntuu. ³⁹Dari tilaw ku ni tuwan ku, ‘Pooy lay la mintu bong yaꞌ kuhi danda looy mmeꞌ niyaku ngambanan lahat na?’

⁴⁰“Pag tampung tuwan ku, ‘Daa ko susa. Luu du sina Tuhan ma inisbat meꞌ ku nabangan kau. Nohoꞌ du sina ya malaikat na duhuꞌ man kau nampulnaꞌ maksud nu.’ Maka yuk tuwan ku, ‘Nammu du sina ko danda ni kakampungan mmaꞌ ku man nu mahandān anak ku. ⁴¹Sugaꞌ bong sawpama lay puhunan nu danda ma tatammu nu, boꞌ yaꞌ matugut induꞌ-mmaꞌ na, malaingkan yaꞌ na du man nu karapatan san ko bay napa.’

⁴²“Dari nsiniꞌ, pag takka ku pa tagaꞌ looy, lay ku maku duwaa, yuk ku, ‘Ū Papuꞌ, meꞌ kau Tuhan ma sinumba meꞌ tuwan ku si Ibrahim, bong siꞌ numan ni kahandak nu, sampulnaun na palanan ku batnaa. ⁴³Itu na ku nangge ni bihing tagaꞌ tuu. Pag mintu pōꞌ karandahan nganduk boheꞌ, bong yuk ku mintu ni dangan, “Mmeꞌ doꞌ ku nginum,” ⁴⁴boꞌ kuhi du ya sampay ga untaꞌ ku painum na lagi, inaa na sipat iya na danda peneꞌ nu man mahandān anak tuwan ku.’

⁴⁵“Dari siꞌ, yaꞌ gi san ku bay lupus maku duwaa, luu na takka si Ribeka manangkit kibut nganduk boheꞌ. Na adak jaꞌ siꞌ ya moleꞌ, yuk ku niiya, ‘Ū Nang, mmeꞌ doꞌ ku la nginum.’ ⁴⁶Pag-anu siꞌ, lay du magti labbahan na kibut na boꞌ na halling, ‘Sigi, nginum jaꞌ ko.’ Maka yuk na, ‘Doꞌ ko ha Paꞌ. Painum ku doꞌ untaꞌ nu.’ Dari siꞌ, lay na ku nginum. Kuwan iya, lay na mainum siga untaꞌ kami.

⁴⁷“Pag-anu siꞌ, lay na baw ya tilaw ku bong anak soy ya. Pag bāꞌ na mmaꞌ na si Betuwel, anak bboꞌ na si Nahol ka bboꞌ na si Milka. Dari siꞌ, lay na dean ku simsim naa ni sammo na ka galang naa duwa ni langngon na. ⁴⁸Pus meꞌ looy, lay na ku sujud muwan pagsukuhan ni Papuꞌ tuwan ku si Ibrahim. Batan lay na ku bana patiluꞌ Tuhan pa kakampungan tuwan ku. Maka man tabang Tuhan, mpu danganakan tuwan ku mismu lay tatammu ku.”

⁴⁹Maka yuk tindog si Ibrahim ninsila, “Na bong gantaan kanaalla du kam maasean tuwan ku saltaꞌ na timaꞌ bi du anak na, pahandān ku na ya ni si Ribeka. Na bong baw gantaꞌ yaꞌ timaꞌ bi, baan bi jaꞌ ku mari ku kapagpamiki bong oy subay pabuwat ku.”

⁵⁰Pag tampung si Laban ka mmaꞌ na si Betuwel, “Pagka tumatandaꞌ na mimon pakaradjaan looy siꞌ man kahandak Tuhan, san daa na kitabi magtahaꞌ bitsala. ⁵¹Dari na bina san boo nu na si Ribeka pilay. Sohoun na kinawin ka anak tuwan nu batan inaa bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan ninsila.”

⁵²Pag takale meꞌ tindog si Ibrahim meꞌ looy, ilooy ma sujud du ya numba Tuhan. ⁵³Pag lupus, lay na ungkad na bay boonan da sampay lay na pōꞌ na jinisan babahan mmas ka pilak bana sampay jinisan pakayan hagaan, boꞌ lay ndean si Ribeka. Sampay danganakan na, si Laban, ka nneꞌ da lay du kaladjikian binuwanan altaꞌ hagaan. ⁵⁴Pag-anu siꞌ, bohoꞌ lay na kuhi tindog si Ibrahim ka ga soheꞌ na nginum-mangan sampay lay na sila ndooy tuli sangom looy.

Pag batiꞌ da sayu, yuk tindog si Ibrahim, “Bong siꞌ kadarihan, muhun na kami la moleꞌ pa mman tuwan ku.”

⁵⁵Sugaꞌ yuk danganakan si Ribeka ka nneꞌ da, “Bong anu ba, ntuu na doꞌ Sinnang ga sapū ngallaw boꞌ bi pilay.”

⁵⁶Sugaꞌ iya tampung lalla looy, “Bong siꞌ kadarihan ningkaam, daa na kami lantanun bi ntuu. Ndang-ndang, Tuhan na du bay nampulnaꞌ maksud ku pitu. Tugutan bi na kami moleꞌ pa mman tuwan ku.”

⁵⁷Pag tampung da baw siꞌ, “Bong meꞌ naa, linganan tabi doꞌ Sinnang. Ndaꞌ tabi teꞌ bong oy halling na.” ⁵⁸Dari lay na linganan da si Ribeka. Luu jaꞌ siꞌ, tilaw da, “Pooy siꞌ Nang, mmeꞌ du ko ni lalla tuu?” Yuk na siꞌ, “Ohoꞌ ba, mmeꞌ ku.”

⁵⁹Dari lay na si Ribeka tinugutan meꞌ ga induꞌ-mmaꞌ na mmeꞌ ni tindog si Ibrahim ka ga soheꞌ na. Maka luu gi disu danda ma tukang ngipat si Ribeka man kadikiꞌ na, lay du mmeꞌ. ⁶⁰Pag-anu, lay gi si Ribeka pinakuhan supaat meꞌ mimon jama lumaꞌ na, yuk da, “Kamura-murahan Nang binuwanan du ko meꞌ Tuhan laksaꞌ-laksaan panubuꞌ. Maka kamura-murahan man tabang Tuhan, ā jaꞌ mimon banta da meꞌ da.”

⁶¹Pag-anu siꞌ, lay na panyap ga si Ribeka ka ga karandahan tindog na boꞌ da bakuraꞌ taꞌ siga untaꞌ mmeꞌ ni tindog si Ibrahim ka ga soheꞌ na.

⁶²Na jaman looy siꞌ, kuwan si Isahak, lay maglahat ni Negeb huwin pa sātan ndooy ni Kanan. Iya siꞌ tu bahau jaꞌ takka man Beel-Lahay-Roy.

⁶³Na pag takka ga si Ribeka pa lahat si Isahak, song lindom na lahat. Kuwan si Isahak baw siꞌ tu, luu na pin luman-lumān ngalangan-langan lassa na ni kahayangan. Sasang na ndooy, ngita na ya baanan untaꞌ song pa mman na. Dari lay ya pilay nampang sila. ⁶⁴Takita jaꞌ siꞌ si Isahak meꞌ si Ribeka, lay ya duwai man taꞌ untaꞌ, ⁶⁵boꞌ na nilaw tindog si Ibrahim, yuk na, “Soy lay la lalla looy pasōng pa mman tabi?”

Pag tampung na, “Ilooy na silay anak tuwan ku.” Dari magti si Ribeka nambunan luwa na ka turung na.

⁶⁶Pag sitammu sila, lay na tinuntutan si Isahak meꞌ tindog na mimon kahalan ni bay palanan da. ⁶⁷Dari siꞌ, lay na si Ribeka boo si Isahak pa lumaꞌ imuwa nneꞌ na si Sara sampay lay na sila kinawin. Boꞌ tud maaseꞌ ya banahan ni si Ribeka. Dari labba mandooy, lay na pakulang karukkaan na ni bay kapatoy nneꞌ na.

Panubuꞌ si Ibrahim ka nda na si Ketura

¹Na kuwan si Ibrahim siꞌ tu, lay na baw handa pabalik. Awon nda na yana si Ketura. ²Sila siꞌ tu anakan nnom lalla, yana ga si Simran, si Joksan, si Medan, si Midiyan, si Isbak ka si Suwa. ³Kuwan si Joksan yana mmaꞌ ga si Siba ka si Deran. Kuwan si Deran, yana poonan bangsa Asyul ka bangsa Letusya ka bangsa Leyuma. ⁴Kuwan anak si Midiyan yana ga si Epa, si Epel, si Hanok, si Abira ka si Eldaa. Dari ilooy siꞌ labbasakayi yana ga anak-mpu si Ibrahim ka nda na si Ketura.

⁵Na yaꞌ gi siꞌ bay matoy si Ibrahim, ndang bay ya nugun, pag patoy na, mimon altaꞌ na subay labuꞌ pa si Isahak. ⁶Kuwan siga anak na ka siga nda na ilooy kasohean, yaꞌ du baw bay pinabiya meꞌ si Ibrahim. Batan ndang lay na du sila bay buwanan na altaꞌ. Pag-anu, boꞌ da bay sohoꞌ na maglayin palawak huwin pa mataallaw man lahat si Isahak.

Kapatoy si Ibrahim

^7-8Na pag taabut dahatus pitumpūꞌ taun umu si Ibrahim, lay na ya patuhut ni kabboꞌ-bboan na ndooy ni ahirat. Sangkad na toa na, maka iya ilay bay matoy njawom kasannangan atay. ⁹Pag-anu siꞌ, lay na ya kinubu meꞌ siga anak na si Isahak ka si Ismail njawom lowang pampang ndooy ni Makpela tapit pa Mamre. Pampang looy ilay siꞌ sampay na tanaꞌ na, yana bay tanaꞌ si Epron, anak si Zohal, bangsa Hīt, ¹⁰sugaꞌ ndang lay na taballi si Ibrahim man na ngubu nda na si Sara. Dari siꞌ, lay na du kinubu si Ibrahim ni bihing nda na ndooy.

¹¹Na pus si Ibrahim bay kinubu, lay na baw ga si Isahak pabeleng pa Beel-Lahay-Roy. Kuwan supaat Tuhan njataꞌ si Ibrahim, lay na labuꞌ pa jataꞌ si Isahak.

Siga panubuꞌ si Ismail

¹²Na ituu batnaa listahan siga panubuꞌ si Ismail, yana anak si Ibrahim ka si Hajal, danda Ejip looy, yana ata si Sara.

¹³Si Ismail ilay anakan sapu-duwa lalla. Bong tinalitib awon da labba man siyaka lūd pa siyali, yana ga si Nebayot, si Keral, si Adbeel, si Mibsam, ¹⁴si Misma, si Duma, si Massa, ¹⁵si Hadad, si Tema, si Jetul, si Napis maka si Kerema. ¹⁶Ga lalla looy ilay siꞌ labbasakayi, lay bay dari siga datuꞌ. Maka lay du dari poonan sapu-duwa bangsa. Awon siga paglahat da lay kinaddoꞌ lakka man awon da.

¹⁷Na pag taabut dahatus tallumpuꞌ-pitun taun umu si Ismail, lay na ya patuhut ni kabboꞌ-bboan na ndooy ni ahirat. ¹⁸Kuwan ga panubuꞌ na, lay na maglahat ni sallangan Habila ka Siyul, tapit ni panggaan Ejip lān song pa Asyul. Arat-tabiat da wā sasaꞌ-manasaꞌ pagkahi maglūng-kampung pangkat-mamangkat.(25.18) Ndaun juran 16 ayat 12.

Si Esaw ka si Yaꞌkub pinamaddihan

¹⁹Na ituu batnaa yana salsila paglūng si Isahak, anak si Ibrahim. ²⁰Taabut jaꞌ siꞌ mpatpūꞌ taun umu si Isahak, lay na ya handa man si Ribeka, yana danganakan si Laban. Sila ilay anak si Betuwel, bangsa Aram man Paddan-Aram.

²¹Na sabap yaꞌ hanak si Ribeka, lay ya pakuhan si Isahak duwaa pa Tuhan. Boꞌ lay du ya bay nduwan batan yaꞌ hallom, lay na battong si Ribeka boꞌ kamba lagi anak da. ²²Ga anak da baw siꞌ tu, njawom battong lagi, ndang meꞌ lassa sibogod na. Dari honaꞌ-honaꞌ si Ribeka, “Oy na tu la katuwaꞌ aku meꞌ tuu?” Dari ilooy ma lay ya maku duwaa pa Tuhan nohoꞌ pinahatiyan.

²³Pag-anu siꞌ, lay na magpalman Tuhan niiya, yuk na, “Anak bi ina kamba. Sila ina yana poonan duwa bangsa ma magsaggaꞌ. Kuwan disu, mas basag gi kawasa na man ilooy disu. Ilooy ilay mintu ma siyaka pinagbayaan meꞌ ilooy ma siyali.”

²⁴Na pag taabut si Ribeka maddi, kamba du bana anak na boꞌ lalla du sikaduwa. ²⁵Pag pōꞌ anak na ma siyaka, akket kuwit na maka būhan baran na. Dari lay inawnan si Esaw, hatiyan na “būhan.” ²⁶Pag pōꞌ siyali na, nguwangkut na pin ni tikod si Esaw. Dari lay inawnan si Yaꞌkub, hatiyan na “pagantiꞌ”. Na sila siꞌ tu bay pinamaddihan, mag-umu na si Isahak nnompūꞌ taun.

Kapatut si Esaw bilang anak siyaka yaꞌ hagaan niiya

²⁷Mehe jaꞌ siꞌ ga anak-anak looy sikaduwa, kuwan si Esaw alistu manaꞌ hayop. Iya ilay tigiꞌ njawom tawun. Boꞌ si Yaꞌkub hatu maka tanam ya ni lumaꞌ jaꞌ. ²⁸Na si Isahak siꞌ tu, tud kaasean na si Esaw sabap tigiꞌ ya mangan sumbalian hayop bay pinanaꞌ meꞌ si Esaw. Boꞌ si Ribeka, ilooy ya kaasean na banahan, yana si Yaꞌkub.

²⁹Na disu llaw sasang si Yaꞌkub ngalohoan bigi batung, takka na baw si Esaw man jawom tawun, boꞌ tud lingantu na ya. ³⁰Dari yuk na ni si Yaꞌkub, “Siglaꞌ ko. Sandukan doꞌ ku batung akket naa. Tud lingantu ku la!” Dari ilooy na poonan man si Esaw bay ndē si Edom, hatiyan na “akket.”

³¹Iya tampung si Yaꞌkub, “Buwanan ta du ko bong dean nu na aku kapatut nu bilang anak siyaka mari aku na koleꞌ supaat pagkasiyaka nu.”

³²Yuk si Esaw siꞌ tu, “Sigi ba. Bong baw man ku na matoy kabobowan, batōy ku gi kapatut pagkasiyaka ku?”

³³Pag tampung si Yaꞌkub, “Sigi ba, sugaꞌ napa doꞌ ko duhuꞌ.” Dari ilooy ma lay na si Esaw napa ngandean kapatut na bilang anak siyaka ni si Yaꞌkub. ³⁴Pag lupus, lay na ya binuwanan leꞌ si Yaꞌkub tinapay ka mbuwaꞌ pinggan batung looy. Pus na bay nginum-mangan, lay na ya palakka. Dari siꞌ, tumatandaꞌ na tud yaꞌ luu hagaꞌ na ni si Esaw kapatut pagkasiyaka na.

Gotom lahat

¹Na song hallom, gotom na baw lahat meꞌ karuha gotom ma bay lumingkaꞌ jaman llum gi si Ibrahim. Dari lay ga si Isahak pilay pa Geral, lahat Sultan Abimalik, yana sultan bangsa Pilistin. ²Ndooy siꞌ, lay si Isahak tinammuhan meꞌ Tuhan, yuk na, “Daa na ko pawus pa Ejip. Nnoy-nnoy man nu sohoꞌ ku, nnaa na jaꞌ ko maglahat. ³Batnaa, ntuu na jaꞌ doꞌ ko maglahat. Unungan ta du sina ko maka supaatan ta sa ko. Dean ku sa kau sampay ga panubuꞌ nu lahat tuu labbasakayi. Batan bay janjiꞌ ku ma bay sapahan ku ni mmaꞌ nu labuꞌ pa kau na sina. ⁴Buwanan ta sa ko panubuꞌ meꞌ eka potean taꞌ langit. Maka dean ku sa sila mimon paglahat tuu. Bbos-bbos ina mimon kabangsa-bangsahan sinupaatan man sabapan panubuꞌ nu. ⁵Supaatan ta ko meꞌ looy sabap mmaꞌ nu lay jaꞌ mmeꞌ ni kahandak ku sampay ngasip ni mimon panohoan ku ka saraꞌ ku.” ⁶Dari lay na ga si Isahak maglahat ndooy ni Geral.

⁷Na nda si Isahak ilay, yana si Ribeka, tud mahap danda. Sangkon pag bay tinilaw si Isahak meꞌ jama Geral bong soy danda looy soheꞌ na, baꞌ-bāꞌ na, danganakan na. Tawu ya māꞌ si Ribeka yana nda na, taggahaꞌ lay na baw ya pinapatoy sampay kinaddoꞌ nda na.

⁸Hallom-hallom jaꞌ siꞌ ndooy ga si Isahak, luu disu llaw pag tandaw Sultan Abimalik, lay tasundung na si Isahak muus-muus nda na si Ribeka. ⁹Dari ilooy ma tinawag meꞌ na si Isahak. Luu jaꞌ siꞌ, yuk Sultan Abimalik niiya, “Nda nu bilay hati danda looy! Ongoy taggahaꞌ yuk nu danganakan nu ya?”

Pag tampung si Isahak, “Ilooy baw ba la kahanggawan ku taggahaꞌ pinapatoy ku leꞌ jama pin takoleꞌ da jaꞌ nda ku sabap mahap ya danda.”

¹⁰Pag-anu yuk Sultan Abimalik, “Tud yaꞌ mahap bay pabuwat nu ningkami. Bong ilay siꞌ bay luu lalla ntuu ngubay nda nu, dusa mehe silay ningkami man sabapan nu.”

¹¹Pag-anu, ilooy ma lay binandaan meꞌ Sultan Abimalik siga raayat na, yuk na, “Soysoy mintu bay sarī meꞌ na ka lalla tuu atawa pun nda na, mastiꞌ kalabuan hukuman kapatoy.”

¹²Na si Isahak siꞌ tu, bbuwatan na ni lahat looy, lay bay huma. Boꞌ ni taun looy du, lipat min dahatus lagi bay takattom na man bani ma bay saburan na batan mehe supaat Tuhan njataꞌ na. ¹³Dari halloman na ndooy, lay na ya magkadayahan sampay tamba-manamba na pin altaꞌ na. ¹⁴Salla na, song hallom, sabap meka na baanan hayop na, boꞌ meka lagi tindog na, kinadangkian na ga ya meꞌ bangsa Pilistin. ¹⁵Dari lay llapat meꞌ da mimon tagaꞌ si Isahak, yana tagaꞌ ma bay kinalihan meꞌ siga tindog mmaꞌ na si Ibrahim jaman na lagi llum. ¹⁶Pag-anu, yuk Sultan Abimalik ni si Isahak, “Lakka na kam man paglahat kami sabap ni lilingan ku umangkat na kam labi man kami.” ¹⁷Dari ilooy ma lay na lakka ga si Isahak mandooy boꞌ da lay jaꞌ paenseg pa Labbak Geral. Dari ndooy na sila bay matangge lumaꞌ luna da.

¹⁸Na ndooy siꞌ, luu na du siga tagaꞌ bay sohoꞌ mmaꞌ na si Ibrahim kinalihan bay jaman na masi llum. Sugaꞌ pag patoy si Ibrahim, bay na llapat siga tagaꞌ looy meꞌ ga bangsa Pilistin. Dari lay na baw sohoꞌ si Isahak pinakalluman ga tagaꞌ looy pabalik. Boꞌ lay du awnan na balik ka ndang siga awon man mmaꞌ na bay ngawon. ¹⁹Maka lay gi ngali siga tindog si Isahak tagaꞌ bahau ni labbak looy, boꞌ landos mata na. ²⁰Sugaꞌ yaꞌ hallom, takka na baw siga tukang ngipat hayop man Geral sampay sasaꞌ na baw sila ka siga tukang ngipat hayop si Isahak, yuk da, “Boheꞌ tuu bitu, kami dapu.” Dari sabap wā sila sasaꞌ ka ga tindog si Isahak, lay na awnan si Isahak tagaꞌ looy Esek, hatiyan na, “sasaꞌ.”

²¹Pag-anu, lay na baw balik siga tindog si Isahak ngali tagaꞌ, sugaꞌ damikiyan, luu du ga jama looy man Geral bay patuhut mōꞌ pagsaggaan. Dari lay na awnan si Isahak tagaꞌ looy, Sitna, hatiyan na, “pagsaggaan.”

²²Pag-anu siꞌ, lay na baw ga si Isahak pasihaꞌ-sihaꞌ mandooy boꞌ da ngali na baw sarī. Ndooy siꞌ, bohoꞌ yaꞌ na luu nasaan sila. Dari lay na awnan si Isahak tagaꞌ looy Rehobot, hatiyan na, “lugar haluhaya,” maka yuk na, “Batnaa, bohoꞌ tabi lay na kabuwanan lugar haluhaya leꞌ Tuhan. Luu na situ dapat man tabi magkamadjuwan ni lahat tuu.”

²³Na hallom maka hallom na, lay na baw ga si Isahak maglayin pa bay limpaꞌ da maruhuꞌ ndooy ni Beel-Siba. ²⁴Pag takka da ndooy, sangom na. Maka sangom looy du, lay na baw si Isahak tinammuhan meꞌ Papuꞌ, yuk na, “Aku na situ Tuhan mmaꞌ nu si Ibrahim. Daa na ko tawu ni oy maka oy na. Itu du ku ngunungan kau. Supaatan ta sa ko maka buwanan ta ko panubuꞌ paeka sabapan bay janjiꞌ ku ni ata ku si Ibrahim.” ²⁵Dari ilooy ma lay si Isahak nambak batu binuwat pangulbanan ndooy, boꞌ na numba Tuhan. Maka ndooy na du man ga si Isahak bay matangge siga lumaꞌ luna da. Sampay ndooy na du man siga tindog na bay ngali tagaꞌ bahau.

Sultan Abimalik ka si Isahak buwat pagsulutan

²⁶Yaꞌ gi siꞌ sila bay hallom ndooy, luu na baw takka pilay Sultan Abimalik man Geral ka kunsihal na si Ahusat. Maka luu du bay boo na panghuluꞌ sundalu na, yana Komandel Pikol. ²⁷Dari tilaw si Isahak ninsila, “Ampun Sultan, oy siꞌ tu la maksud bi pitu pa mman ku? Agaꞌ ku masi kam la gigitan niyaku batan llaw looy lay gi ku palahi bi man lahat bi.”

²⁸Pag tampung da baw siꞌ tu, “Tahati nu Tuwan, tumatandaꞌ na ningkami tattap inunungan ko meꞌ Tuhan. Dari talangga piki kami, gam na kitabi miha kasalassayan. Bong anu, napa kita saliꞌ-saliꞌ, ²⁹basta yaꞌ kitabi dari sikaaku-kaaku. San baw jaman bi ndooy ni lahat kami, yaꞌ du kam bay pingkaꞌ lingog kami. Mahap jaꞌ du meꞌ kami ka kaam. Labba man kalakka bi ngabut sampay batnaa, yaꞌ du kam bay binatōy-batōy meꞌ kami. Pag batnaa, tumatandaꞌ na ningkami basta sinupaatan ko meꞌ Tuhan.”

³⁰Dari siꞌ, lay du kuhi si Isahak sampay lay na sohoꞌ na ga tindog na manyap man da ballang. Tahak jaꞌ siꞌ mimon makanan, lay na sila siharung-harung nginum-mangan.

³¹Pag sayu, awwal lagi, saliꞌ-saliꞌ na sila napa basta yaꞌ sila sikaaku sipakaat-pakaat. Pag poleꞌ ga Sultan Abimalik, sannang na atay da saliꞌ-saliꞌ.

³²Pus meꞌ looy, ni llaw looy du, luu na baw takka ga tindog si Isahak maan iya, yuk da, “Bohean na la tagaꞌ looy ma bahau jaꞌ bay kalihan kami!” ³³Dari ilooy ma lay awnan si Isahak tagaꞌ looy Siba, hatiyan na, “sapa.” Maka ilooy na poonan daira ni tagan lahat looy inawnan Beel-Siba. Sampay batnaa, masi luu.

Anak si Isahak ma siyaka ndahan na

³⁴Na kuwan si Esaw siꞌ tu, pag taabut mpatpūꞌ taun umu na, lay na ya handa ni bangsa Hīt duwa. Nda na ma duhuꞌ yana si Jurit, anak si Beri. Kuwan ilooy ni kaduwa na yana si Basemat, anak si Elon. ³⁵Na ga danda looy ilay siꞌ sikaduwa sarī arat-tabiat da. Sangkon tud kapaddi kōk sila ni si Isahak ka si Ribeka.

Supaat para si Esaw lay takoleꞌ si Yaꞌkub

¹Na kuwan si Isahak siꞌ tu, toa na sampay agon yaꞌ na ga ya ngita. Luu disu llaw, lay sohoꞌ na kinaddoꞌ anak na ma siyaka, yana si Esaw. Luu jaꞌ siꞌ si Esaw, yuk si Isahak, “Tu doꞌ ko Toꞌ.”

Yuk si Esaw, “Oy lay siꞌ Maꞌ?”

²Yuk mmaꞌ na, “Aku itu toa na Toꞌ. Batiꞌ nu, matoy na ku sumawung sumilan. ³Bong anu, kaddoun na panaꞌ nu boꞌ nu pa jawom tawun manaan aku usa. ⁴Pag lupus, patahakun paayad meꞌ ndang ilooy ma kaharipan ku, boꞌ boonun pitu. Paddus ku mangan, pasayin ku na supaat Tuhan ma luu njataꞌ ku pa mman nu padpad ku yaꞌ gi bay matoy.”

⁵Sasang si Isahak siꞌ tu mitsala ni si Esaw, kuwan si Ribeka, luu na pin ndooy nundung sila. Dari likutan si Esaw njawom tawun, ⁶yuk si Ribeka ni si Yaꞌkub, “Lay siꞌ la Toꞌ tasundung ku mmaꞌ nu mitsala ni si Esaw. ⁷Lay siꞌ ya sohoꞌ mmaꞌ nu pa jawom tawun manaan iya usa. Pag-anu, boꞌ nohoꞌ pinatahak niiya meꞌ karuha ilooy ma ndang kaharipan na. Yuk mmaꞌ nu siꞌ, pus na mangan, padpad yaꞌ gi ya bay matoy, pasayin na na supaat ma luu njataꞌ na pa mman kakaꞌ nu ni awpan Tuhan. ⁸Sangkon batnaa Toꞌ, pakale doꞌ ko niyaku, boꞌ bean nu jaꞌ sohoꞌ ku ningkau. ⁹Ngaddoꞌ ko kambing baddung ma lammok duwa. Boonun pitu, boꞌ patahakan ku mmaꞌ nu lawuk ayad ma ndang kaharipan na banahan. ¹⁰Pag tahak jaꞌ mintu, kau na ngangkatan iya mari ya manganna kau na si Esaw. Dari kau ya sina koleꞌ supaat Tuhan njataꞌ mmaꞌ nu padpad yaꞌ gi ya bay matoy.”

¹¹Sugaꞌ yuk si Yaꞌkub baw, “Uy Neꞌ, awod bina la! Si Esaw bilay lalla būhan, boꞌ aku tu, ngannoꞌ jaꞌ kuwit ku. ¹²Taggahaꞌ pag purut Simmaꞌ, meꞌ na mista aku jama pangandupang. Bong meꞌ looy, saꞌ ga supaat takoleꞌ ku, gam pin sumpaꞌ!”

¹³Iya tampung nneꞌ na baw siꞌ tu, “Ē, pilayun jaꞌ ba Toꞌ. Bean nu jaꞌ ku. Kaddoan nu na ku pilay. Bong hati ko bay sinumpaan, uwan ku sa ni jataꞌ ku.”

¹⁴Dari ilooy ma lay na pilay si Yaꞌkub ngaddoꞌ ga kambing looy binoo pa mman nneꞌ na. Sampay lay na patahak na paayad meꞌ ilooy ma ndang kaharipan si Isahak. ¹⁵Pag-anu, lay ngaddoꞌ nneꞌ na badjuꞌ si Esaw ma mahap banahan ma bay inannaꞌ-nnaꞌ, boꞌ bay pinapatukan si Yaꞌkub. ¹⁶Pag lupus, lay ya ngaddoꞌ kuwit kambing boꞌ pinalakkop ni bukut tangan si Yaꞌkub ka langngon na sampay ni kallong na. ¹⁷Pag-anu, lay na songan si Ribeka ni si Yaꞌkub lawuk looy siꞌ ma tabaan ka ga tinapay ma bahau jaꞌ bay patahak na.

¹⁸Dari lay na pilay si Yaꞌkub ngangkatan mmaꞌ na sambayan na ngingan, yuk na, “Maꞌ.”

Pag tampung mmaꞌ na, “Oy Toꞌ? Anak ku mamooy ko ina?”

¹⁹Yuk si Yaꞌkub, “Aku na si Esaw. Atu na lawuk ma bay sohoꞌ nu siꞌ. Bong anu Maꞌ, bangun na ko mangan, boꞌ ku supaatan nu na.”

²⁰Yuk si Isahak, “Uy Toꞌ, pooy meꞌ nu bay koleꞌ deꞌ-dēꞌ?”

Pag tampung si Yaꞌkub, “Papuꞌ nu Tuhan Maꞌ, bay nabangan aku.”

²¹Yuk si Isahak, “Tu teꞌ ko Toꞌ. Purut ta teꞌ ko bong tud kau na si Esaw.”

²²Pag-anu, lay na patapit si Yaꞌkub pa mman mmaꞌ na. Lay jaꞌ siꞌ ya pinurut, yuk si Isahak, “Uy la, tangan nu baw bitu, tud tangan si Esaw na, sugaꞌ halling nu siꞌ, subay ga si Yaꞌkub.” ²³Dari yaꞌ san bay tasilang na ga ilooy na si Yaꞌkub sabap tangan na meꞌ ni si Esaw du, būhan.

Na yaꞌ gi siꞌ si Isahak bay nupaatan iya, ²⁴nilaw na baw ya pabalik, yuk na, “Tud bana kina kau na si Esaw?”

Pag tampung na baw siꞌ tu, “Ohoꞌ Maꞌ, aku na bitu.”

²⁵Dari yuk si Isahak, “Bōn pitu na lawuk naa. Pus ku mangan, boꞌ nu supaatan ku na.” Dari ilooy ma lay na songan si Yaꞌkub lawuk looy ni mmaꞌ na sampay lay gi ya tinunggangan tubaꞌ anggul. Pus si Isahak nginum-mangan, ²⁶yuk na, “Tu na ko Toꞌ. Ukun na ku.”

²⁷Pag ūk si Yaꞌkub mmaꞌ na, ilooy ma taūk na meꞌ mmaꞌ na pamakoy na meꞌ bawu si Esaw. Dari lay na si Yaꞌkub sinupaatan meꞌ mmaꞌ na, yuk na, “Tud mahap la bawu anak ku, subay ga bawu huma ma bay na sinupaatan meꞌ Tuhan. ²⁸Na Toꞌ, kamura-murahan wā pinaambunan meꞌ Tuhan huma nu supaya meka banahan takattom nu, maka supaya kalap na balanjaꞌ nu ka tubaꞌ anggul nu. ²⁹Kamura-murahan meka du bangsa dari raayat nu sampay pakokoꞌ ningkau. Maka kamura-murahan binuwat du ko panghuluꞌ lūng-kampung nu sampay pakokoꞌ na du sila ningkau. Kamura-murahan sagannap ma numpaan kau, pinapoleꞌ du meꞌ Tuhan sumpaꞌ da pa jataꞌ da. Kuwan sagannap ma makuhan kau supaat, kamura-murahan sinupaatan du sila meꞌ Tuhan.”

Si Esaw maku supaat

³⁰Na lupus na pin siꞌ si Yaꞌkub sinupaatan meꞌ si Isahak sampay bahau jaꞌ ya bay palakka, takka na si Esaw bay manaꞌ usa. ³¹Pus na buwat lawuk tabaan, lay du boo na pa mman mmaꞌ na. Yuk na, “Maꞌ, bong anu, bangun na ko. Atu na lawuk tabaan bay boonan ku kau. Mangan na ko. Pag lupus, bong dari ningkau, supaatan nu na ku.”

³²Yuk si Isahak, “Soy doꞌ ko ina?” Yuk si Esaw, “Aku na bitu si Esaw, anak nu ma siyaka.”

³³Si Isahak siꞌ tu, mipig na saꞌ alang-alang sambayan na nilaw, yuk na, “Bong meꞌ naa, soy baw lay siꞌ ilooy ma bay moonan aku lawuk nsiniꞌ? Bohoꞌ ku bitu lupus mangan! Boꞌ lai na kalanduꞌ supaat ku ni jataꞌ na. Yaꞌ na silay tabawiꞌ ta, mastiꞌ kinabbul na jaꞌ silay labbasakayi!”

³⁴Pag takale si Esaw meꞌ looy, ilooy ma killahap na ya pahaddo sambayan na halling ni mmaꞌ na, “Alaneꞌ! Yaꞌ na kina luu takapin supaat para niyaku?”

³⁵Pag halling si Isahak, “San na ko Toꞌ; karuhung lai na kalanduꞌ. Tud lay jaꞌ bilay hati ku inakkahan meꞌ ariꞌ nu! Boꞌ lai na silay takoleꞌ na supaat para ningkau.”

³⁶Yuk si Esaw, “Uy la, tud pataꞌ na du ya inawnan si Yaꞌkub(27.36) Ni pallun Hibrani hatiyan Yaꞌkub, “pagantiꞌ.” batan min duwa na ya bay ngulihal meꞌ na pagantiꞌ niyaku. Sibuwa, lay na takoleꞌ na kapatut ku bilang anak siyaka. Pag batnaa, lay na baw takoleꞌ na supaat ma subay siꞌ niyaku.” Pag-anu siꞌ, lay na baw ya nilaw pabalik, yuk na, “Maꞌ, tud yaꞌ na kina luu samasakali supaat para niyaku?”

³⁷Pag tampung si Isahak, “San na ko Toꞌ. Lai na silay siꞌ pupusan ku mimon supaat ku njataꞌ ariꞌ nu. Lay na ya sinukuꞌ meꞌ ku magtakōk ningkau. Maka lay na du ya supaatan ku supaya mimon lūng-kampung na magpadiyoꞌ niiya buwat dī da tindog na bbos-bbos. Boꞌ lay gi ya supaatan ku supaya kalap balanjaꞌ na ka tubaꞌ anggul na. Mimon kaayaran lay na nnaꞌ ku njataꞌ na. Yaꞌ na luu tapabuwat ku ningkau Toꞌ.”

³⁸Kuwan si Esaw siꞌ tu, amu-amu nganjunjung ni mmaꞌ na, yuk na, “Yaꞌ na kina Maꞌ luu san lasa disu supaat para niyaku? Bong siꞌ luu gi, nnaun na pa jataꞌ ku Maꞌ.” Pus na siꞌ mitsala, ilooy ma yaꞌ na ya paagak nangis pahaddo.

³⁹Pag-anu yuk si Isahak niiya, “San na ko Toꞌ. Tanaꞌ man nu ina mintu maglahat, yaꞌ na luu masa na kadarihan, boꞌ jalangan gi tuwaꞌ uwan. ⁴⁰Inaa sa asahan nu man nu llum yana kataliꞌ nu. Lagiꞌ na, sinukuꞌ ningkau pinagbayaan meꞌ siyali nu. Sugaꞌ bbos-bbos naggaꞌ du sina ko sampay kapaddus du ko man jawom kawasa-kapatut na.”

⁴¹Dari labba man llaw looy na siꞌ, lammis na si Esaw ni si Yaꞌkub sabap supaat man mmaꞌ na para niiya, lay na takoleꞌ meꞌ si Yaꞌkub. Dari siꞌ jawom atay si Esaw, “Biyahun na, yaꞌ na du situ hallom, matoy na du Simmaꞌ. Pag mintu lay na ya limbu, papatoy ku sa si Yaꞌkub.” ⁴²Sugaꞌ pag lay jaꞌ siꞌ katuntutan si Ribeka bay sanggup si Esaw ni si Yaꞌkub, lay du sohoꞌ na kinaddoꞌ si Yaꞌkub. Luu jaꞌ siꞌ, yuk nneꞌ na, “Si Esaw ilay, kahuwasan du paddi inansong na ningkau bong ko lay na tapapatoy na. ⁴³Sangkon batnaa Toꞌ, amay-amay asipun jaꞌ ku. Deꞌ-dēꞌ na ko lahi pilay pa paglahat danganakan ku, yana Paꞌ nu Laban ndooy ni Haran. ⁴⁴Maka ndooy na doꞌ ko ni lahat looy halloman yaꞌ gi bay kaulian lasu kakaꞌ nu. ⁴⁵Pag mintu tanne na kōk na maka lungay na duga na ningkau, boꞌ nu sa tugun ku. Batan yaꞌ ku doman lungay kam sikaduwa man diyoꞌ dakan ku njawom dangallaw du.”

⁴⁶Pag-anu, yuk si Ribeka ni si Isahak, “Paddi la kōk ku meꞌ siga nda si Esaw, ga bangsa Hīt looy! Bong mintu bay lagi kapahanda si Yaꞌkub ni bangsa Hīt du, basta gam na ku matoy.”

Si Yaꞌkub sinohoꞌ pilay pa mman si Laban

¹Pag lay jaꞌ siꞌ kabaan si Isahak meꞌ looy, lay du sohoꞌ na kinaddoꞌ si Yaꞌkub. Luu jaꞌ siꞌ, lay ya pinakuhan meꞌ mmaꞌ na supaat pa Tuhan, boꞌ lay gi ya tinugunan meꞌ mmaꞌ na, yuk na, “Toꞌ, amay-amay daa ko handa ntuu ni bangsa Kanan. ²Gam na ko pilay pa Paddan-Aram, pa paglahat Boꞌ nu Betuwel, boꞌ nu handa ni disu anak Paꞌ nu Laban. ³Kamura-murahan sinupaatan du ko meꞌ Tuhan Sangat Kawasa supaya meka panubuꞌ nu. Maka kamura-murahan siga panubuꞌ nu dari poonan jinisan kabangsa-bangsahan. ⁴Kamura-murahan labuꞌ pa kau na sampay ga panubuꞌ nu bay supaat njataꞌ Boꞌ nu Ibrahim mari kapakaam na paglahat tuu man tabi sampi. Ndang-ndang lay du situ njanjiꞌ leꞌ Tuhan tanaꞌ tuu ndean Boꞌ nu Ibrahim.”

⁵Pus meꞌ looy, lai na si Yaꞌkub sohoꞌ si Isahak pilay pa Paddan-Aram, pa lumaꞌ Paꞌ na Laban, yana danganakan nneꞌ na si Ribeka. Sila ilay siꞌ sikaduwa anak si Betuwel, jama Aram.

Si Esaw handa pabalik

^6-7Na si Esaw siꞌ tu, lay na baw taaka na si Yaꞌkub bay sinupaatan meꞌ mmaꞌ da sampay lay gi inamay-amayan yaꞌ nohoꞌ handa ni bangsa Kanan. Maka lay gi taaka na lay na du si Yaꞌkub ngasip ni bay sohoꞌ induꞌ mmaꞌ da handa pilay pa Paddan-Aram. ⁸Dari tabista si Esaw na yaꞌ suka mmaꞌ na ni karandahan bangsa Kanan. ⁹Sangkon lay ya pilay miha nda pa jawom paglūng Paꞌ na Ismail, yana anak si Ibrahim ka si Hajal. Dari lay na ya handa ni disu anak Paꞌ na Ismail yana si Mahalat, siyali si Nebayot. Dari tallu na nda si Esaw.

Si Yaꞌkub ngupi ni Betel

¹⁰Kuwan si Yaꞌkub siꞌ tu, pag lakka na man paglahat induꞌ-mmaꞌ na ndooy ni Beel-Siba, lay na ya patiluꞌ pa Haran. ¹¹Lān na pilay, lay ya kasangoman ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ. Dari lay ya ngaddoꞌ batu man na tangū sampay lay jaꞌ ya tuli taꞌ tanaꞌ. ¹²Sasang na tuli, lay ya ngupi. Njawom pandapat na, ngita ya haron nakka pa sulgaꞌ kōk na. Kuwan battis na nappak taꞌ gumi. Maka ngita ya siga malaikat Tuhan magduwai-dutai taꞌ haron looy. ¹³Maka takita na na Papuꞌ nangge ni jataꞌ ni bihing kōk haron looy magpalman, yuk na, “Aku na situ Papuꞌ, yana Tuhan Boꞌ nu Ibrahim ka Tuhan mmaꞌ nu si Isahak. Tanaꞌ tuu man nu pabāk pamuwan ku na situ kau sampay na ga panubuꞌ nu bbos-bbos. ¹⁴Ga panubuꞌ nu ina mintu, mas mura gi initung momok tanaꞌ man sila tandaꞌ ni kaeka da. Maka ngalelet na pin sina mintu sila pa sikaliput pidju alam. Bbos-bbos ina mimon kabangsa-bangsahan sinupaatan na man sabapan nu ka panubuꞌ nu. ¹⁵Paninggai-paninggai ko, basta unungan ta jaꞌ sina ko maka aku sa ngagpangan kau ni oy-oy piligru. Maka boo ta sa ko bbeleng pa lahat tuu. Yaꞌ du ko pabiya ku. Mimon ma bay janjiꞌ ku ningkau, mastiꞌ tuman ku jaꞌ sina.”

¹⁶Pag batiꞌ si Yaꞌkub, honaꞌ-honaꞌ na, “Uy la, luu bitu hati Papuꞌ ni lahat tuu, yaꞌ san bay taingat ku.” ¹⁷Dari siꞌ ngassing na ga bū na sambayan na halling, “Tud katawu-tawu la lahat tuu, subay ga bitu lumaꞌ Tuhan. Uy la, ituu na bitu behe lawang pa sulgaꞌ!”

¹⁸Pag deꞌ sayu, bangun na si Yaꞌkub boꞌ lay patangge na batu looy siꞌ man na bay tangū binuwat pangindanan limpaꞌ man na bay tinammuhan meꞌ Tuhan. Pag-anu, boꞌ na tinumpahan insallan. ¹⁹Pag lupus, lay na baw awnan na lahat looy Betel, hatiyan na “Lumaꞌ Tuhan.” Sibuwa ilay siꞌ awon na Luz.

^20-21Pag-anu, jawom atay si Yaꞌkub, “Bong mintu Tuhan ngunungan aku sampay ngayaran aku ni palanan ku, boꞌ buwanan na lagi ku balanjaꞌ ka pakayan halloman ku yaꞌ gi takka balik pa lumaꞌ mmaꞌ ku, sapahan ku na, isu-isu iya sumba ku.” ²²Pag-anu siꞌ, yuk si Yaꞌkub pa Tuhan, “Papuꞌ, batu tuu siꞌ ma bay patangge ku, ituu na pangindanan ni lugar man jama numba kau. Maka ni mimon ma dean nu aku mintu, basta songan ku du ningkau sabahagiꞌ sapū.”

Katakka si Yaꞌkub pa lumaꞌ si Laban

¹Na lakka mandooy siꞌ, lay na pawus si Yaꞌkub pa lahat man na bay sinohoꞌ pilay song pa mataallaw man Kanan. ²Ndooy siꞌ, lay na baw ya ngita disu tagaꞌ ni kahayangan liput leꞌ tallu baanan bili-bili ngagad-ngagad pinainum. Ni behe tagaꞌ looy siꞌ, luu batu pepan mehe man bay nangkop. ³Na tabiat ga tukang ngipat ga bili-bili ndooy, subay luu na kumpo sikamimon baanan bili-bili da, boꞌ da sama-sama nganggiling batu looy. Pus da mainum, boꞌ patangkop da batu looy pabalik.

⁴Pag takka jaꞌ si Yaꞌkub pa tagaꞌ looy, yuk na ni siga tukang ngipat bili-bili ndooy, “Ū siga danganakan, jama maninggai kam ina?”

Pag tampung da siꞌ, “Kami itu jama man Haran.”

⁵Tilaw si Yaꞌkub na baw, “Takila bi Paꞌ Laban, mpu Boꞌ Nahol?” Yuk da, “Ohoꞌ, takila kami.”

⁶Yuk si Yaꞌkub, “Mag-inoy na ya?”

Yuk da, “Masi du baw bilay mahap. Alu na anak na si Rakel ka baanan bili-bili mmaꞌ na.”

⁷Yuk si Yaꞌkub ninsila, “Siga Langaꞌ, masi gi bina la langkaw llaw. Subay siꞌ noy kohap na boꞌ bi ngumpo bili-bili bi lliyun pitu pinainum. Gam na painumun bi na deꞌ-dēꞌ, boꞌ pakanun bi na balik pa jawom tawun.”

⁸Iya tampung da baw siꞌ tu, “Yaꞌ gi baw ba la kami dari mainum batnaa. Noy luu na bay kumpo mimon baanan bili-bili boꞌ kami nganggiling batu naa. Pag-anu, boꞌ kami sama-sama na mainum.”

⁹Na sasang si Yaꞌkub masi magbitsala ka sila, takka na si Rakel ka baanan bili-bili mmaꞌ na. ¹⁰Pag takita meꞌ si Yaꞌkub kaki na si Rakel ka ga bili-bili Paꞌ na Laban, lay na giling na batu ni behe tagaꞌ looy, boꞌ na nganggayungan ga bili-bili looy. ¹¹Lupus jaꞌ siꞌ, lay na ya jara ni si Rakel sambayan na nangis ni kagāk na. ¹²Yuk si Yaꞌkub, “Aku itu kaki nu. Nneꞌ ku si Ribeka, yana danganakan mmaꞌ nu.” Dari ilooy ma sonse du si Rakel moleꞌ maan mmaꞌ na.

¹³Pag katoonan jaꞌ meꞌ si Laban luu takka kamanakan na si Yaꞌkub, magti du ya sonse nampang. Sitammu jaꞌ siꞌ sila, magti kinakkopan meꞌ na si Yaꞌkub sampay inūk, maka lay na boo na pa lumaꞌ. Takka lumaꞌ, lay na si Laban tuntutan si Yaꞌkub mimon ma bay magkadarihan niiya. ¹⁴Pag lupus, yuk si Laban, “Bana-bana du la Toꞌ rahasiyaꞌ ta ko.”

Na luu jaꞌ siꞌ ga dambuwan halloman si Yaꞌkub ndooy man Paꞌ na Laban, ¹⁵yuk si Laban niiya, “San ina meꞌ kau kamanakan, yaꞌ baw sina sikatuwaꞌ buwat na jaꞌ ko yaꞌ luu ka hasil na. Bong anu, baan nu na ku bong dangoy paku nu.”

¹⁶Na si Laban ilay siꞌ, anakan duwa danda budjang lagi. Ma siyaka yana si Liya, kuwan ma siyali yana si Rakel. ¹⁷Si Liya siꞌ tu, dorogan baw mata na, boꞌ si Rakel, tud lingkatan batan magbēꞌ hāp danda na ka ayad baran na.

¹⁸Na si Yaꞌkub ilay siꞌ, tud doman banahan ni si Rakel. Dari yuk na ni si Laban, “Bong anu ba, buwat na ku ningkau njawom pitun taun san yaꞌ na luu gadji ku, bong pin kawinun jaꞌ kami ka si Rakel.”

¹⁹Yuk si Laban baw siꞌ tu, “Bilang mahap sina. Gam na kau lla na man na kapajama sarī. Ntuu na ko tamban buwat niyaku.” ²⁰Dari lay na si Yaꞌkub buwat njawom pitun taun bong pin takoleꞌ na jaꞌ si Rakel. Ni kaehe dawom na baw siꞌ tu ni si Rakel, meꞌ looy na siꞌ halloman na bay buwat, pangissahan na daka dangoy ngallaw du.

²¹Na paddus jaꞌ siꞌ pitun taun, yuk si Yaꞌkub ni si Laban, “Taabut na la bay pagjanjian ta. Bong anu, kawinun na kami ka anak nu.”

²²Dari ilooy ma lay du si Laban manggi jama mimon ni paglahat looy boꞌ na ballang mehe. ²³Sugaꞌ pag sangom, iya bay pinaubay meꞌ si Laban pa mman si Yaꞌkub yana si Liya, saꞌ ga si Rakel. Maka sabap lindom lahat, yaꞌ na san bay tasayu si Yaꞌkub, kanna na tud si Rakel na bay soheꞌ na ubay. ²⁴(Na si Liya siꞌ tu, lay binuwanan meꞌ si Laban disu ata danda. Awon na si Silpa.)

²⁵Pag kallat llaw, oy doꞌ ba, pag ndaꞌ si Yaꞌkub, si Liya ya bay soheꞌ na ubay. Dari lay du ya magti pilay pa mman matoa na, yuk na, “Ongoy ku bay bbuwat nu meꞌ looy? Saꞌ ba, kon ku bay buwat ningkau supaya takoleꞌ ku si Rakel? Ongoy baw taggahaꞌ lay jaꞌ ku akkahan nu?”

²⁶Iya tampung si Laban, “Saꞌ sina meꞌ naa arat jama lahat tuu duhuꞌ gi ma siyali pinahallān man ma siyaka. ²⁷Sugaꞌ bong ko tud doman, paddusan tabi na doꞌ paballangan tuu njawom sakayi pituꞌ, boꞌ sa dean ku kau si Rakel, basta ko buwat lagi pabalik man ku njawom pitun taun.”

²⁸Dari siꞌ, lay na du kuhi si Yaꞌkub. Pag paddus sakayi pituꞌ looy siꞌ, lay na du pa-ntan si Laban si Rakel pa mman si Yaꞌkub nohoꞌ binuwat nda. ²⁹Maka lay na du si Rakel binuwanan meꞌ si Laban disu ata danda. Awon na si Bilha. ³⁰Dari siꞌ, lay na du si Yaꞌkub sitampu ka si Rakel. Na si Rakel siꞌ tu, tud kinaasean meꞌ si Yaꞌkub labi man si Liya. Sampay lay na atas si Yaꞌkub buwat ni si Laban pitun taun lagi.

Siga anak si Yaꞌkub

³¹Na pag ndaꞌ Tuhan kulang kinaasean si Liya, ilooy ma lay buwanan na si Liya timbang sampay lay na battong. Boꞌ si Rakel yaꞌ hanak.

³²Na pag maddi si Liya, lalla anak na. Meꞌ si Liya bay ngawnan iya, si Ruben, hatiyan na “takita na kasusahan ku,” batan yuk si Liya, “Lay du la takita Papuꞌ kasusahan ku. Batnaa tu mastiꞌ kinaasean na ku meꞌ lla ku.”

³³Pag-anu, battong na baw si Liya balik. Pag maddi na, lalla du. Yuk si Liya, “Ituu pun anak bay du dean Tuhan aku, batan lay du pakale na bay halling ku yaꞌ ku kinaasean meꞌ lla ku.” Dari lay inawnan meꞌ na si Simiyun, hatiyan na, “luu pakale.”

³⁴Pag-anu, battong na baw ya balik. Pag maddi na, lalla du. Dari yuk na, “Na batnaa, mura na situ ngagot banahan na aseꞌ lla ku niyaku batan kamintallu tuu na kami anakan lalla.” Dari, lay awnan na anak na si Libay, hatiyan na, “ngagot.”

³⁵Pag-anu, battong na baw si Liya balik. Pag maddi na, lalla du balik. Dari yuk na, “Batnaa tu, mudji na jaꞌ ku Papuꞌ.” Pag-anu, lay awnan na anak na si Juda, hatiyan na, “pudji.” Pus meꞌ looy, lay na ya banti hanak.

¹Na si Rakel siꞌ tu, pagka ya niyaꞌ hanak, tud bay dangkiꞌ ya ni kakaꞌ na. Dari yuk na ni si Yaꞌkub, “Bong ku itu yaꞌ pahanak nu, matoy na situ ku!”

²Dari ilooy ma lasu si Yaꞌkub niiya, yuk na, “Saꞌ bitu ku la Tuhan. Iya du silay dapu gantaan bong ko hanak atawa niyaꞌ.”

³Yuk si Rakel, “Bong bina meꞌ naa, atu ata ku si Bilha. Ubayun na bong pin ku tahanakan jaꞌ meꞌ bi. Dari man sabapan na, luu na jalan man ku dari nneꞌ.”

⁴Dari siꞌ, lai na pa-ntan na si Bilha ni lla na nohoꞌ binuwat nda, sampay lay na sila sitampu. ⁵Pag-anu, ilooy ma battong na si Bilha. Pag maddi na, lalla.

⁶Yuk si Rakel baw siꞌ tu, “Gamgām la, ndapitan du baw hati ku leꞌ Tuhan. Tud lay du kinabbul meꞌ na duwaa ku batan lay na ku buwanan na disu anak lalla.” Dari lay awnan na anak-anak looy si Dan, hatiyan na, “ngandapit.”

⁷Pag-anu, lay na baw battong si Bilha pabalik. Pag maddi na, lalla du. ⁸Yuk si Rakel, “Tud bay mehe meꞌ ku magtuyuꞌ mari ku sumibuꞌ ni kakaꞌ ku hanak. Noy batnaa na boꞌ ku bay tumunga.” Dari lay awnan na anak-anak looy si Naptali, hatiyan na, “magtuyuꞌ.”

⁹Pag tabista meꞌ si Liya yaꞌ na ya hanak, ilooy ma lay du pa-ntan na ata na si Silpa ni si Yaꞌkub nohoꞌ binuwat nda. ¹⁰Pag-anu, ilooy ma lay du hanak si Silpa lalla. ¹¹Dari yuk si Liya, “Mahap la sukud ku.” Dari lay awnan si Liya anak-anak looy si Ged, hatiyan na, “sukud mahap.”

¹²Pag-anu siꞌ, anakan na baw balik si Silpa lalla. ¹³Dari yuk si Liya, “Tud gāk ku la. Inawnan na situ ku sukuran meꞌ siga karandahan ni lahat tuu.” Dari ni kagāk na, lay awnan na anak-anak looy si Asel, hatiyan na, “gāk.”

¹⁴Na sasang timpu ngattom, kuwan si Ruben, yana anak si Liya, lay nammu poon mandrik. Na buwaꞌ mandrik looy ilay konoꞌ uliꞌ pahanak. Dari lay ya ngattuꞌ buwaꞌ na boꞌ binoo pa mman nneꞌ na. Pag takita leꞌ daraꞌ na si Rakel, lay na baw ya maku man si Liya, yuk na, “Buwanan teꞌ ku mandrik naa.” ¹⁵Sugaꞌ gam pin yuk si Liya, “Uy, hati, yaꞌ gi ko sarang-suku lay na kaddoꞌ nu lla ku, pag batnaa, dak na baw kaddoꞌ nu mandrik anak ku!”

Dari yuk si Rakel, “Bong siꞌ ku tabuwanan nu jaꞌ buwaꞌ mandrik naa, san kau na doꞌ ubay ka si Yaꞌkub mintu sangom.”

¹⁶Na pag sangom, takka jaꞌ siꞌ si Yaꞌkub bay man huma, lay na ya sinampang meꞌ si Liya, yuk na, “Sangom tuu aku na doꞌ soheꞌ nu ubay. Lay du dugangan ku si Rakel ka buwaꞌ mandrik bay tatammu anak ta bong pin taliyuhan nu jaꞌ ku.” Dari siꞌ, lai na si Liya ubay ka si Yaꞌkub sangom looy. ¹⁷Dari lai na kinabbul meꞌ Tuhan duwaa si Liya sampay lay na baw ya battong balik. Pag maddi na, lalla, yana anak na ka si Yaꞌkub ni kalima na. ¹⁸Dari yuk si Liya, “Ituu tu tungbas ayad bay dean Tuhan ni kaluuy na niyaku sabap atas ku na ga bay ma-ntan ata ku ni lla ku pin pasampun jaꞌ anak ku.” Dari lay awnan na anak-anak looy si Isakal, hatiyan na, “tungbas ayad.”

¹⁹Pag-anu siꞌ, battong na baw balik si Liya. Pag maddi na, lalla na baw balik maka ilooy na ni ka-nnom na anak na ka si Yaꞌkub. ²⁰Yuk si Liya, “Nnā la, lay na baw ku buwanan Tuhan ladjikiꞌ balik. Mura ku binantug na meꞌ lla ku pagka nnom na anak na lalla pōꞌ man aku.” Dari ilooy ma lay awnan na anak-anak looy si Zebulun, hatiyan na, “kabantugan.”

²¹Song hallom, lay na baw battong balik si Liya. Pag maddi na, danda, boꞌ lay awnan na si Dayna.

²²Na si Rakel baw siꞌ tu, ndang hallom na wā maku duwaa mari ya hanak. Boꞌ yaꞌ du ya bay takupan meꞌ Tuhan, sampay lay na du ya nduwan. ²³Dari lay na ya battong. Pag maddi na, lalla. Pagka meꞌ looy, yuk si Rakel, “Nnā la, bohoꞌ lay tinambunan meꞌ Tuhan kaiyaan ku batan anakan na ku.” ²⁴Dari lay awnan na anak na si Yusup, hatiyan na, “kamura-murahan sampunan na lagi anak lalla.”

Si Yaꞌkub muhun moleꞌ pa lahat induꞌ-mmaꞌ na

²⁵Na luu jaꞌ siꞌ si Yusup bay pinamaddihan, yuk si Yaꞌkub ni matoa na si Laban, “Bong siꞌ la Paꞌ kadarihan ningkau, moleꞌ na ku la pa lahat kami. ²⁶Bong siꞌ tugutan nu, boo ku na ga anak-nda ku, yana tungbas ni bay hulas-sangsāꞌ ku nabangan kau. Yaꞌ na du situ ku kahakan. Ndang katoonan nu na du bong pooy meꞌ ku bay magtuyuꞌ buwat ningkau.”

²⁷Yuk si Laban baw siꞌ tu, “Bong siꞌ ba Toꞌ luu gi aseꞌ nu niyaku, daa na doꞌ ko os-os lakka. Baꞌ-bāꞌ jama tukang ngandaꞌ, danan ku sinupaatan meꞌ Tuhan man sabapan nu. ²⁸Bong anu, baan nu na ku bong dangoy gadji paku nu bong pin luu jaꞌ ko ntuu buwat niyaku. Dangoy-dangoy jaꞌ paku nu, basta bayaran ta jaꞌ sina ko.”

²⁹Tampung si Yaꞌkub, “Aku tu, ndang katoonan nu du bong pooy tuyuꞌ ku maghulas-sangsāꞌ ningkau. Danan baanan hayop nu bay magkamadjuwan man sabapan aku bay ngipat. ³⁰Jaman ku yaꞌ luu ntuu, dangkitiꞌ du altaꞌ nu. Pag batnaa, lipat man lipat na. Danan nu sinupaatan meꞌ Papuꞌ man sabapan ku. Sugaꞌ batnaa, bong siꞌ kadarihan ningkau, pabiyahun na ku ngusahān di-dī ku ka ga anak-nda ku.”

³¹Yuk si Laban baw siꞌ tu, “Ē, ntuu na jaꞌ ko ba ngusaha. Māꞌ jaꞌ ko bong dangoy paku nu.”

Pag halling si Yaꞌkub, “Sigi ba, sugaꞌ yaꞌ ku kuhi ginadjihan ka pilak. Bong siꞌ ko kuhi, luu disu paku ku. Pag-anu, boꞌ ipat ku na pin siga baanan hayop nu. ³²Bong siꞌ kadarihan ningkau, paliksaꞌ ku doꞌ mimon baanan hayop nu. Kuwan sagannap anak bili-bili nu ma itom maka sagannap bili-bili ka kambing nu ma kabang atawa tuktukan, inaa na jaꞌ kaddoꞌ ku bilang gadji ku. ³³Bong mintu luu takita nu hayop ku yaꞌ kabang atawa tuktukan atawa anak bili-bili ma saꞌ itom, tumatandaꞌ na lay na silay tangkaw ku. Meꞌ looy ilay mintu, mura meꞌ nu toon bong ku bonto atawa niyaꞌ.”

³⁴Tampung si Laban, “Bilang mahap sina. Magsulut kita bong meꞌ naa.” ³⁵Sugaꞌ bbuwatan si Laban, lay duhuꞌ pilay pa ga baanan hayop na, boꞌ pinenean meꞌ na sagannap siga kambing na ma kabang ka ma tuktukan danda-lalla, sampay sagannap anak bili-bili na ma itom. Pag-anu, boꞌ lay paipatan na ni siga anak na ma lalla ³⁶nohoꞌ binoo pa katāhan gantaꞌ pupus tallu ngallaw halloman da lumān. Kuwan ilooy kasohean, yana ma yaꞌ luu itom da samasakali, lay na pinaipatan man si Yaꞌkub.

³⁷Na pag ndaꞌ si Yaꞌkub meꞌ looy akka si Laban, lay ya nammu jalan bong pooy meꞌ ga kahayop-hayopan looy anakan kabang atawa tuktukan. Duhuꞌ, lay ya ngaddoꞌ siga engas kayu itom kuwit da ma poteꞌ isi da. Ga kayu looy ilay siꞌ yana poon poplar, poon almon maka poon plen. Luu jaꞌ siꞌ ga engas kayu looy, lay lanitan na kasohean kuwit da mari kabang poteꞌ ka itom dagbos da. ³⁸Pag-anu, boꞌ inannaꞌ meꞌ na njawom panginuman ga hayop supaya takita da sasang da sikameek bila sila pilay nginum. ³⁹Dari pag taabut da maddi, bong saꞌ kabang anak da, tuktukan. ⁴⁰Pag-anu, bbuwatan si Yaꞌkub, luu-luu anak kambing atawa anak bili-bili itom, kabang atawa tuktukan, lay na pasarī na para bahagiꞌ na. Kuwan siga baanan hayop ma poteꞌ, tuktuk da sikameek, pinaawop meꞌ na pa baanan hayop na ma itom, tuktukan atawa kabang. Dari meꞌ looy na silay siꞌ meꞌ si Yaꞌkub bay maeka bahagiꞌ na.

⁴¹Sarī gi, tuktuk sikameek siga hayop ma mahap banahan sambuhan da, inannaꞌ meꞌ si Yaꞌkub ga engas kayu looy siꞌ njawom panginuman da. ⁴²Sugaꞌ bong ilooy ma kulang ayad sambuhan da sikameek, kinaddoan meꞌ si Yaꞌkub ga engas kayu looy. Dari song hallom, ilooy sa takapin ni si Laban, sagannap ma kulang ayad sambuhan da. Boꞌ ni si Yaꞌkub, mahap jaꞌ sambuhan da labbasakayi. ⁴³Dari pag toklas na, lay na si Yaꞌkub magkadayahan. Boꞌ meka na baanan bili-bili na, ga kambing na, ga untaꞌ na, ga kuraꞌ na sampay meka na du ata na, danda-lalla.

Si Yaꞌkub patangkaw man matoa na

¹Song hallom, taaka na baw meꞌ si Yaꞌkub siga anak si Laban mitsala iya. Yuk da konoꞌ, lay na kapa si Yaꞌkub mimon altaꞌ mmaꞌ da sampay ilooy na ga poonan man na magkadayahan. ²Maka si Laban pun, tabistu na du meꞌ si Yaꞌkub kulang na hōp na niiya.

³Yaꞌ gi siꞌ hallom, magpalman na baw Tuhan ni si Yaꞌkub, yuk na, “Pabeleng na ko pa lahat induꞌ-mmaꞌ nu ka lūng-kampung nu. Unungan ta sa ko.”

⁴Dari lay si Yaꞌkub nugun pa lumaꞌ nohoꞌ si Liya ka si Rakel pilay pa kahayangan man na biyasa ngipat baanan hayop na. ⁵Takka da ndooy, yuk na ninsila, “Ni lilingan ku, mmaꞌ bi ina yaꞌ na meꞌ maruhuꞌ hōpan aku. Lipara, luu na pin Tuhan ma sinumba meꞌ mmaꞌ ku ngunungan aku. ⁶Katoonan bi du, tud bay pupus hulas-sangsāꞌ ku buwat ni mmaꞌ bi, ⁷sugaꞌ lay gi ku taaku na llilu. Bistahun bi doꞌ, min sapū na bay baluba na meꞌ na nganggadjihan aku. Lipara, yaꞌ du ya bay nduwan meꞌ Tuhan makaat aku. ⁸Tandaꞌ luu tulung Tuhan njataꞌ ku, bong yuk mmaꞌ bi bahagiꞌ ku hayop ma tuktukan, pag taabut da hanak, tuktukan jaꞌ anak da. Maka bong yuk na na baw bahagiꞌ ku sagannap ma kabang, pag taabut da hanak, kabang jaꞌ du anak da. ⁹Sabap meꞌ looy, dari ko ngawon, siga hayop mmaꞌ bi lay na pasayin Tuhan pa mman ku.”

¹⁰Maka yuk si Yaꞌkub lagi, “Tuntutan ta doꞌ kam: Luu disu waktu sasang timpu ga hayop sikameek, lay ku ngupi. Njawom pandapat ku, kuwan ga kambing lalla ma meekan kambing danda, mimon sila kabang, bong saꞌ tuktukan. ¹¹Maka njawom pandapat ku, luu malaikat Tuhan mitsala niyaku, yuk na, ‘Yaꞌkub.’ Yuk ku, ‘Oy lay siꞌ?’

¹²“Yuk malaikat looy niyaku, ‘Ndaun doꞌ ba mimon kambing lalla ma meekan ga kambing danda nnaa. Saꞌ ba, mimon sila kabang jaꞌ, bong saꞌ tuktukan? Aku silay bay nakdil meꞌ looy sabap takita ku na du bong pooy meꞌ si Laban buwat kau. ¹³Aku na situ Tuhan ma bay patammu ningkau ndooy ni Betel ni tagan man nu bay matangge batu looy, boꞌ bay tinumpahan insallan man nu maehe aku. Maka aku na situ man nu bay napa. Batnaa, panyap na ko, boꞌ nu pabeleng na pa lahat man nu bay pinamaddihan.’ ”

¹⁴Dari yuk si Rakel ka si Liya, “Mmeꞌ na kami ningkau. Ndang-ndang ina, yaꞌ na du kami kabahagian pusaka lakka man Simmaꞌ. ¹⁵Lay jaꞌ kami pabuwat na subay ga jama sampi. Maka subay ga kami dagangan jaꞌ. Lay na jaꞌ katisan na bay buwan kami. Yaꞌ san kami bay pinahampitan. ¹⁶Sangkon na ina mimon altaꞌ ma bay dean Tuhan kau lakka man Simmaꞌ, tabilang na du pamusaka Simmaꞌ ningkami sampay ni anak tabi. Sangkon pilayun na, asipun na jaꞌ oy-oy bay sohoꞌ Tuhan ningkau.”

^17-18Dari siꞌ, magti du ga si Yaꞌkub matimmos mari tahan da pilay pa lahat mmaꞌ na si Isahak ndooy ni Kanan. Lay na sohoꞌ si Yaꞌkub kinumpo mimon siga baanan hayop na ka altaꞌ ma bay takoleꞌ na halloman na ni Paddan-Aram. Pus meꞌ looy, lay na pabakuraꞌ na ga anak-nda na taꞌ untaꞌ, ^19-20boꞌ da patangkaw lakka sikamimon. Sila siꞌ tu bay palakka likutan si Laban bay ngukuhan siga bili-bili na ni katāhan. Boꞌ lay gi tinangkaw leꞌ si Rakel ga tuhan-tuhan mmaꞌ na. ²¹Ni bay kalakka ga si Yaꞌkub, lay na boo da mimon bbuwatan da sampay lay na sila pagattas pa dambilaꞌ Sōng Yupretes, boꞌ da pasōng pa kapunu-punuhan ndooy ni Giliyad.

Si Laban nuhut si Yaꞌkub

²²Luu jaꞌ siꞌ tallu ngallaw, lay na kabaan si Laban lay na lahi ga si Yaꞌkub. ²³Dari ilooy ma lay du ya magti moo baanan kakampungan na nuhut. Paddus pituꞌ ngallaw, lay na taabut da ga si Yaꞌkub ni kapunu-punuhan ndooy ni Giliyad.

^24-25Na ga si Yaꞌkub siꞌ tu lay na matangge lumaꞌ luna da ni kapunu-punuhan ndooy. Ga si Laban pun lay na du matangge lumaꞌ luna da tapit ndooy. Pag-anu, sangom looy du siꞌ, lay si Laban tinammuhan meꞌ Tuhan njawom upihan. Yuk Tuhan niiya, “Paayad-ayad ko. Daa usik-usikun si Yaꞌkub.”

^26-27Pag taabut sayu, lay si Laban pilay pa mman si Yaꞌkub, maka yuk na niiya, “Ongoy doꞌ ina subay na pin ko patangkaw? Saꞌ ga bina oy, lay jaꞌ ku tipu nu. Meꞌ nu buwat siga anak ku, subay ga pilisu bay jaꞌ tasungkub nu ni bonoꞌ. Bong siꞌ ko bay doꞌ muhun niyaku, lay doꞌ ku ballang mehe man ku ngalak kaam ddas ka tagungguꞌ ka gital, boꞌ bi palakka ku njawom kasalassayan. ²⁸Boꞌ inaa, yaꞌ san ku bay paūkan nu ga anak-mpu ku. Boꞌ na, yaꞌ na san sila bay kapuhun niyaku. Karupangan bilay bay pabuwat nu. ²⁹Bong siꞌ ko taaku ku pinidjalaꞌ, yaꞌ sina luu dapat nu. Para na pin, dabuhiꞌ lay ku binandaan meꞌ Tuhan ma inisbat meꞌ mmaꞌ nu, yaꞌ ko nohoꞌ inusik-usik. ³⁰Katoonan ku du bina hallom na pinagdautan meꞌ nu moleꞌ pa lumaꞌ mmaꞌ nu. Sugaꞌ ongoy baw taggahaꞌ lay gi tangkaw nu siga tuhan ku?”

^31-32Na si Yaꞌkub siꞌ tu, yaꞌ bay tasayu na bay tangkaw si Rakel siga tuhan-tuhan si Laban. Dari yuk na ni si Laban, “Ilooy baw ba la man kami bay patangkaw sabap tawu ku taggahaꞌ yaꞌ na baw mintu patugutan nu ga anak-mpu nu. Boꞌ ni hāl siga tuhan nu, soysoy jaꞌ batnaa bay katammuhan meꞌ nu subay sina pinapatoy. Itu na du siga baanan ta saliꞌ-saliꞌ, sila sa saksiꞌ. Sigi, ngadkad na ko. Bong mintu bay luu tatammu nu pabuwatan nu, kaddoun na.”

³³Pag-anu, ilooy ma lay du piniha meꞌ si Laban njawom lumaꞌ luna si Yaꞌkub, boꞌ na pa jawom lumaꞌ luna si Liya. Pag-anu, boꞌ na pa jawom ga lumaꞌ luna ga nda si Yaꞌkub, ilooy ma ata sikaduwa, sugaꞌ yaꞌ san bay tatammu na. Katapusan, lay na ya paasok pa jawom lumaꞌ luna si Rakel.

³⁴Na bbuwatan si Rakel baw siꞌ tu, lay nnaꞌ na ga tuhan-tuhan looy ni diyoꞌ pako untaꞌ na, boꞌ lay tingkoan na. Dari lataꞌ na man si Laban bay miha njawom lumaꞌ luna na, sugaꞌ yaꞌ du luu bay tatammu na.

³⁵Pag-anu yuk si Rakel ni mmaꞌ na, “Bong anu, daa doꞌ ku kalasuhan nu, Maꞌ. Yaꞌ ku la katangge ni pag-awpan nu batan lahaan ku.” Dari san du pooy meꞌ si Laban bay miha ga tuhan-tuhan na, yaꞌ du bay tatammu na.

³⁶Kuwan si Yaꞌkub siꞌ tu, yaꞌ na tasaggaꞌ na lasu na, sampay lay na ga ya kapanilaw, yuk na, “Meꞌ noy na doꞌ tu ehe dusa ku subay ga ku sugaru lay gi ku onse nu? ³⁷Batnaa pagka lay na kadkad nu pangaltaꞌ ku, haplagun na sagannap ma bay tatammu nu ni awpan paglūng ta mari tabanding da soy kita sāꞌ. ³⁸Ongoy ko os-os nanggap aku? Njawom duwampūꞌ taun halloman ku bay buwat mman nu, yaꞌ bay pingkaꞌ maglumba meꞌ siga bili-bili nu ka ga kambing nu hanak. Maka yaꞌ ku bay pingkaꞌ ngulang san disu binuwat lawuk. ³⁹Bong luu bay sinabbat meꞌ halimaw, yaꞌ na san ku bay pingkaꞌ makitahan kau lagi. Atas ku jaꞌ bay magkalugian nganggantiꞌ. Luu-luu bay tinangkaw, sangom na ka llaw na ka, bay jaꞌ du sohoꞌ nu binayaran niyaku. ⁴⁰Halloman ku bay ngipat ga hayop nu, tud bay tiksaꞌ ku. Tuwaꞌ pa llaw, wā ku naggaan pasuꞌ. Pag sangom, katannehan na baw ku, boꞌ yaꞌ na bay laddok meꞌ ku tuli. ⁴¹Njawom duwampūꞌ taun, meꞌ looy na jaꞌ bay kaadaan ku halloman ku bay njawman nu. Sibuwa ku buwat man nu, sapu-mpat taun banahan bong pin bay jaꞌ takoleꞌ anak nu sikaduwa. Pag-anu, pasunuꞌ lagi nnom taun halloman ku bay buwat bong pin lay jaꞌ ku koleꞌ bahagiꞌ ni baanan hayop nu. Ulihan mandooy, min sapū lagi bay baluba nu meꞌ nu bay nganggadjihan aku. ⁴²Meꞌ nu ilay bay buwat aku, bong saꞌ bay man tabang Tuhan ma inisbat meꞌ mmaꞌ ku si Isahak ka Boꞌ ku Ibrahim, lay jaꞌ ku moleꞌ limboy-limboy tangan. Lipara, lay du kinanna meꞌ Tuhan katiksaan ku ka hulas-sangsāꞌ ku bay buwat ningkau. Ilooy silay kon nu bay sinaggong meꞌ na dabuhiꞌ.”

Pagsulutan si Yaꞌkub ka si Laban

⁴³Yuk si Laban baw, “Si Liya ka si Rakel anak ku, maka siga anak da pun isi ku du. Siga baanan hayop naa pun lakka man aku du. Sampay mimon altaꞌ ma luntuu, lakka man aku du. Sugaꞌ yaꞌ na situ luu dapat ku mawiꞌ. ⁴⁴Sangkon buwat doꞌ kita pagsulutan mari kita salassay na. Tu kam, nappuk kitabi batu mari luu pangindanan ni pagsulutan ta.”

⁴⁵Dari siꞌ lay na ngaddoꞌ si Yaꞌkub disu batu tahaꞌ boꞌ pinatangge meꞌ na. ⁴⁶Pag-anu, boꞌ na nohoꞌ tinabangan ni siga lūng-kampung na nappuk batu man ngaliput ilooy siꞌ ma bay pinatangge. Pag lupus, lay na ga si Yaꞌkub ka ga si Laban mangan-mangan ndooy ni bihing tappukan batu looy.

⁴⁷Pag-anu, lay awnan si Laban tappukan batu looy Jegal Sahaduta, hatiyan na, “tappukan pangindanan” ni pallun Arameya. Si Yaꞌkub baw, meꞌ na bay ngawon, Galeed, hatiyan na, “tappukan pangindanan” ni pallun Hibrani.

⁴⁸Dari yuk si Laban ni si Yaꞌkub, “Tappukan batu tuu, ituu na pangindanan ni pagsulutan ta llaw tuu. ⁴⁹Tuhan sa nganjagahan kita. Na soysoy mintu kita bay maluba pagsulutan ta, hinisab du sina meꞌ Tuhan.” Dari ilooy na man lahat looy bay du ginalla Mispa, hatiyan na, “lumaꞌ langkaw man nganjaga.” ⁵⁰Bay gi halling si Laban, “Na bong mintu bay sarī meꞌ nu ka ga anak ku atawa bay gi ko handa danda sarī, indanan nu, san ina yaꞌ takita ku, takita du sina meꞌ Tuhan.”

⁵¹Maka yuk si Laban lagi ni si Yaꞌkub, “Ndaun na batu tahaꞌ naa ma bay pinatangge ka tappukan batu ma ngaliput iya. ⁵²Ituu na sikaduwa pangindanan ni pagsulutan ta. Pagsulutan ta meꞌ tuu: Basta yaꞌ ku dari palingkaꞌ man pangindanan tuu bong luu maksud ku ngalān kau. Damikiyan, yaꞌ du ko dari palingkaꞌ pa dambilaꞌ pangindanan tuu bong luu maksud nu ngalān aku. ⁵³Na soysoy mintu kita bay maluba pagsulutan ta siꞌ, kalabuan jaꞌ du sina hukuman meꞌ Tuhan ma inisbat meꞌ Boꞌ nu Ibrahim ka Boꞌ ku Nahol, ka mmaꞌ da Boꞌ Tera.”

Dari lay na si Yaꞌkub napa pa Tuhan Sangat Kawasa ma inisbat meꞌ mmaꞌ na si Isahak, basta yaꞌ na baluba na pagsulutan na ka si Laban. ⁵⁴Maka lay gi ya numbaliꞌ hayop man na ngulban pa Tuhan ndooy ni kapunu-punuhan lahat looy. Pag-anu, boꞌ lay na boo na sikamimon ndooy mangan-mangan. Pag lupus, lay na doꞌ sila tuli ndooy dambahangi.

⁵⁵Pag taabut sayu, awwal lagi, lay na inūk meꞌ si Laban ga anak-mpu na boꞌ da pinakuhan supaat. Pag lupus, lay na ya muhun moleꞌ.

Hanggaw si Yaꞌkub sitammu ka si Esaw

¹Na ga si Yaꞌkub pun, lay na du pawus moleꞌ. Lān na pilay, lay ya sinampang meꞌ siga malaikat Tuhan. ²Pag takita na sila, yuk na, “Uy la, lahat tuu bitu subay ga kampu Tuhan!” Dari lay awnan na lahat looy Mahanayim.(32.2) Hatiyan Mahanayim yana “duwa kampu.” Marean ta kon na inawnan duwa kampu batan luu ndooy kampu si Yaꞌkub maka meꞌ ga luu sa ndooy kampu siga malaikat Tuhan.

³Pag palanja ga si Yaꞌkub mandooy, lay doꞌ pamikihan na bong oy pabuwat na pag mintu sila sitammu ka kakaꞌ na si Esaw. Dari siꞌ katappakan pamiki na, lay doꞌ ya maduhuꞌ ga sosohoan na pilay pa mman si Esaw ndooy ni Seyil, yana lahat ma inawnan du Edom. ⁴Tugun si Yaꞌkub ninsila, “Baan bi Kaꞌ Esaw, masa hallom tuu, lay ku ndooy man Paꞌ Laban subay ga jama sampi. Pag batnaa, bohoꞌ ku kapoleꞌ. ⁵Maka baan bi ya, batnaa luu na du ku dambuli ka ga baanan sapiꞌ ku, ga kuraꞌ ku, ga bili-bili ka ga kambing sampay ga ata ku, danda-lalla. Baan bi ya tugun ku, kamura-murahan kinahopan du ku meꞌ na.”

⁶Na pag beleng ga sosohoan looy siꞌ, yuk da, “Lay na kami la sitammu ka si Esaw, boꞌ luu na ya dambuli ka jama na, mpat hatus.”

⁷Si Yaꞌkub siꞌ tu, tud bay tawu sampay susa na ya banahan. Dari siga anak-nda na ka ga tindog na sampay ga bili-bili na, kambing na, sapiꞌ na ka untaꞌ na lay pabuwat na duwam baanan. ⁸Honaꞌ-honaꞌ na, bong mintu binonoꞌ meꞌ si Esaw baanan looy ma duhuꞌ, balangkali kapatangkaw gi ilooy ma dambuli.

⁹Pus meꞌ looy, lay na baw maku duwaa si Yaꞌkub, yuk na, “Papuꞌ, meꞌ kau Tuhan Boꞌ Ibrahim ka Simmaꞌ, masi taintom ku kau bay nohoꞌ aku pabeleng pa lahat ku pa jawom lūng-kampung ku. Maka lay gi ko nganjanjiꞌ ngunungan aku. ¹⁰Kamasaꞌ meꞌ aku disu ata nu, yaꞌ san ku tawop kaasean nu sampay sigi-sigi tinabang meꞌ nu. Lān ku bay lakka man lahat ku sampay bay ngalintas Sōng Juldan, yaꞌ san luu bay boo ku oy maka oy na sarī man tungkud. Pag poleꞌ ku, itu na ku bay dari duwam baanan mehe. ¹¹Batnaa, itu na baw ku nganjunjung ningkau, tabangun doꞌ ku mari ku yaꞌ binatōy-batōy meꞌ Kaꞌ Esaw. Ilooy kagawahan ku taggahaꞌ binonoꞌ na baw kami mintu sampay ga anak-nda ku. ¹²Bong anu, intomun doꞌ bay janjiꞌ nu niyaku nampulnaꞌ aku sampay muwanan aku panubuꞌ paeka gantaꞌ yaꞌ taitung, meꞌ kadari ungus ni tapiyan.”

¹³Na paddus jaꞌ siꞌ dambahangi halloman da bay ndooy, lay si Yaꞌkub meneꞌ kahayop-hayopan man na masampang kakaꞌ na. ¹⁴Lay ya masarī duwa hatus kambing danda, duwampūꞌ kambing lalla, duwa hatus bili-bili danda, duwampūꞌ bili-bili lalla, ¹⁵tallumpūꞌ untaꞌ danda ddas ka anak da, mpatpūꞌ sapiꞌ danda, sapū sapiꞌ lalla, duwampūꞌ kuraꞌ danda ka sapū kuraꞌ lalla. ¹⁶Pag-anu, lay na pina-ntan ni siga tindog na, boꞌ na halling, “Duhuꞌ na kam, sugaꞌ subay sikalawak-kalawak jinisan baanan hayop naa.” ¹⁷Tugun na ni tindog na ma duhuꞌ, “Bong ko mintu sitammu ka Kaꞌ Esaw, boꞌ nu tinilaw bong soy tuwan nu ka song paninggai ko, atawa soy dapu baanan hayop naa ni duhuan nu, ¹⁸pag tampung nu, ‘Ituu tu ni siyali nu si Yaꞌkub. Lay sohoꞌ na binoo duhuꞌ man masampang kau. Luu na du sina ya dambuli.’ ”

¹⁹Maka yuk si Yaꞌkub ni siga tindog na ni kaduwa ka ni katallu sampay mimon ma bay sinohoꞌ malān ga baanan hayop looy siꞌ, “Kaam pun, pag taabut bi sitammu ka Kaꞌ Esaw, subay meꞌ naa du tampung bi. ²⁰Maka daa takupan bi māꞌ luu na du ku dambuli.”

Ngkon si Yaꞌkub buwat meꞌ looy, batan honaꞌ-honaꞌ na, pagka lay na paruhuan na kakaꞌ na tasampang na balangkali kaulian na lasu kakaꞌ na niiya. Maka balangkali buwanan na na ya kaampunan pag taabut da sitammu. ²¹Dari meꞌ looy na siꞌ, lay na doꞌ paruhuꞌ na tasampang kakaꞌ na. Kuwan iya, lay na doꞌ tamban sangom looy ndooy ni kampu da.

Si Yaꞌkub sibogod ka malaikat Tuhan

²²Na lawom gi siꞌ bahangi, lay na si Yaꞌkub bangun boꞌ na nuhiyan ga nda na sikaduwa ka ga nda na ma ata sikaduwa sampay ga anak na sikasapu-dambuwaꞌ palintas pa dambilaꞌ Sōng Jabbok. ²³Pag-anu, lay na baw ya pabeleng balik, boꞌ lay na sohoꞌ na pinatuhut mimon pangaltaꞌ na. ²⁴Kuwan iya, lay na doꞌ patamban ndooy ni bay kampu da. Sasang na ndooy dangan-dangan na, luu na takka disu lalla. Ndooy siꞌ, lay sila sibogod ngabut sampay deꞌ sayu. ²⁵Pag tabista meꞌ lalla looy katohasan ya meꞌ si Yaꞌkub, ilooy ma lay purut na sambungan paa si Yaꞌkub sampay lay na ga magsalisi. ²⁶Pag-anu yuk na ni si Yaꞌkub, “Labbahan nu na ku ba. Llaw na lahat.”

Iya tampung si Yaꞌkub baw siꞌ tu, “Yaꞌ ko labbahan ku bong ku yaꞌ bay doꞌ duhuꞌ supaatan nu.”

²⁷Tilaw lalla looy, “Soy awon nu?” Tampung na, “Si Yaꞌkub.”

²⁸Yuk lalla looy, “Labba man batnaa saꞌ na si Yaꞌkub meꞌ ngawnan kau, si Israil na. Hatiyan na, ‘magbasag-basagan ka Tuhan.’ Batan yaꞌ ko bay kuhi banti magbasag-basagan ka manusiyaꞌ sampay na Tuhan ngkod-ngkoran yaꞌ bay takoleꞌ nu ma puhung nu, boꞌ lay jaꞌ du ko tumanjataꞌ.”

²⁹Yuk si Yaꞌkub baw siꞌ tu, “Bong anu, aku doꞌ baw baan nu bong soy awon nu.”

Iya tampung na, “Ongoy ko nilaw bong soy awon ku?” Pus meꞌ looy, lay na ya nupaatan si Yaꞌkub boꞌ na lakka.

³⁰Yuk si Yaꞌkub, “Uy la, bay ku sitammu ka Tuhan balharapan, boꞌ masi gi ku bitu llum!” Dari lay awnan na lahat looy Peniyel, hatiyan na, “luwa Tuhan.”

³¹Pag dantaꞌ jaꞌ llaw, lay na si Yaꞌkub palakka man Peniyel. Iya siꞌ tu tongkaꞌ na sabap sambungan paa na lay na magsalisi. ³²Dari ngabut sampay batnaa, sagannap panubuꞌ si Israil yaꞌ mangan isi sumbalian ni tagan sambungan paa da. Kon meꞌ looy sabapan sambungan paa si Yaꞌkub bay pinurut meꞌ Tuhan.

Sitammu si Esaw ka si Yaꞌkub

¹Na yaꞌ gi siꞌ hallom, pag ndaꞌ si Yaꞌkub, luu na pasōng pa mman na si Esaw ka baanan jama na mpat hatus. Dari bbuwatan si Yaꞌkub, lay sohoꞌ na siga anak na saliꞌ-saliꞌ pa mman ga nneꞌ da. ²Bay pinaduhuꞌ meꞌ na yana ga nda na ma ata sikaduwa, yana ga si Bilha ka si Silpa ka ga anak da, boꞌ pasunuꞌ si Liya ka ga anak na. Kuwan si Rakel ka anak na si Yusup, lay ni dambulihan. ³Kuwan si Yaꞌkub, lay paruhuꞌ man sila sikamimon sampay lay gi ya sujud min pituꞌ lān na pasōng pa mman danganakan na.

⁴Kuwan si Esaw baw siꞌ tu, magti sonse pa mman si Yaꞌkub ngakkop sambayan na ngūk sampay sikatangis na sila. ⁵Pag takita si Esaw ga karandahan looy kaniya-kaniya ka ga anak da, tilaw na, “Soy ilay ga jama looy ni dambulihan nu?”

Tampung si Yaꞌkub, “Ilooy ilay Kaꞌ, ga anak-nda ku, ladjikiꞌ man Tuhan ni kaaseꞌ na niyaku.”

⁶Pag-anu, ilooy ma pasōng na si Bilha ka si Silpa ka ga anak da sambayan da pakokoꞌ ni awpan si Esaw. ⁷Pasunuꞌ si Liya ka ga anak na pakokoꞌ. Katapusan, yana si Rakel ka si Yusup lay du pakokoꞌ.

⁸Tilaw si Esaw, “Batōy nu lay la ga baanan hayop looy siꞌ ma bay paruhuꞌ nu?”

Tampung si Yaꞌkub, “Ningkau silay Kaꞌ, tandaꞌ aseꞌ ku ningkau.”

⁹Sugaꞌ yuk si Esaw, “Meka na du bilay Diꞌ niyaku. Ningkau na ilooy.”

¹⁰Yuk si Yaꞌkub, “Saꞌ ba Kaꞌ meꞌ naa, arapun bong ko bana-bana maasean aku, kaddoun na. Ilooy ilay man ku masampang kau. Meꞌ naa batnaa kahōpan nu na ku, sibuꞌ du parasahan ku ka bay ngita luwa Tuhan kiyum-kiyum niyaku. ¹¹Kaddoun na ba. Ilooy ilay man ku masampang kau. Ndang-ndang lay na du ku sinupaatan meꞌ Tuhan maka luu gi du maglabi.” Dari pagka sigi-sigi ngalogos si Yaꞌkub, lay na kuhi ngaddoꞌ si Esaw, ¹²sampay yuk na, “Sūng tabi na.”

¹³Sugaꞌ yuk si Yaꞌkub, “Daa doꞌ ko ha Kaꞌ. Ndaun doꞌ ba ga anak kami. Lamma na sina. Maka subay ayad meꞌ ku mamikihan ga bili-bili naa sampay kasohean kahayop-hayopan naa ma masi maduruꞌ ga anak da. Bong ina mintu pasu-pasu ku na baw, banti lay na baw mintu matoy kasohean, batan yaꞌ gi tatatas da bong magti kami mmeꞌ ningkaam ni llaw tuu du. ¹⁴Sugaꞌ bong anu Kaꞌ, duhuꞌ na doꞌ ko, boꞌ kami sa patuhut pooy-pooy na tangkas-tangkas kami ka ga anak ku sampay ga kahayop-hayopan naa. Ndang-ndang ina, song hallom, takka du sina kami pilay pa mman nu ndooy ni Seyil.”

¹⁵Yuk si Esaw, “Bong meꞌ naa, mbanan ku na doꞌ kasohean tindog ku ngahongan kau.”

Iya tampung si Yaꞌkub, “San daa na ba Kaꞌ. Ilooy du lay siꞌ bay puhung ku, bong pin ku kahōpan nu jaꞌ.”

¹⁶Dari siꞌ, lay na kuhi si Esaw sampay lay na ya pabeleng pa Seyil ni llaw looy du. ¹⁷Sugaꞌ bbuwatan ga si Yaꞌkub, lay nigpang pa lahat disu. Sampay ndooy na ya bay buwat lumaꞌ maka lay gi ya matangge siga pasindungan kahayop-hayopan na. Labba mandooy, lahat looy lay na inawnan Sukkot, hatiyan na, “siga pasindungan.”

¹⁸Na hallom maka hallom na, lay na baw ga si Yaꞌkub palakka man Sukkot maglayin pilay pa daira inawnan Sekem ndooy ni Kanan. Ni bay kalakka da man Paddan-Aram ngabut sampay katakka da pa Sekem, yaꞌ du sila bay kongoy-kongoy. Ndooy siꞌ, lay na sila matangge ga lumaꞌ luna da ni poan daira looy. ¹⁹Tanaꞌ mman da bay patannaꞌ yana tanaꞌ paglūng si Hamol, mmaꞌ disu lalla inawnan du si Sekem. Yaꞌ gi hallom, lay na taballi meꞌ si Yaꞌkub. Hagaꞌ na dahatus dublun pilak porol. ²⁰Ndooy siꞌ, lay na baw si Yaꞌkub nambak batu binuwat pangulbanan, boꞌ lay inawnan meꞌ na El Elohe Israil, hatiyan na, “Tuhan yana Tuhan ma sinumba meꞌ si Israil.”

Si Dayna njamaan

¹Na disu llaw, kuwan si Dayna, anak si Yaꞌkub ka si Liya, lay lumān ngandaꞌ-ngandaꞌ siga pagkahi na budjang ni kawum na. ²Ndooy siꞌ luu du si Sekem. Iya ilay siꞌ disu subul bangsa Hīb, maka mmaꞌ na yana si Hamol, panghuluꞌ ni lahat looy. Pag lay takita si Sekem si Dayna, lay longkop na sampay lay na ga jamaan na. ³Na sabap tud kamahapan si Sekem ni si Dayna sampay tud doman na ga ya, lay na bitsalahan na paayad balangkali kinaromanan na ya. ⁴Sampay lay na ga ya nohoꞌ pinahandān ni mmaꞌ na.

⁵Pag taaka si Yaꞌkub anak na bay njamaan, yaꞌ na doꞌ bay hinibuk meꞌ na. Njawom atay na, agad na doꞌ katakka siga anak na ma lalla man jawom tawun bay ngahalin ga kahayop-hayopan da.

⁶Pag-anu siꞌ, lay na pilay si Hamol ka anak na si Sekem pa mman si Yaꞌkub handa. ⁷Pag takka da, magsabtan du ka katakka siga anak si Yaꞌkub man jawom tawun. Pag lay jaꞌ ga anak si Yaꞌkub kabaan ni hāl danganakan da bay njamaan, biddaꞌ na susa da sampay sinalaputan na ga tabbuk da. Para ninsila, si Sekem bay buwat kadiyusan mehe ni mimon kakampungan mmaꞌ da si Israil. Boꞌ tud tagga pabuwatan meꞌ looy, yaꞌ dari pinabiya.

⁸Sugaꞌ yuk si Hamol ni si Yaꞌkub, “Anak ku itu si Sekem, tud kamahapan ni anak nu. Bong siꞌ kadarihan ningkau, pahandān ku na ya. ⁹Maka bong dari ningkau, padari ta na sitampu-tampu siga anak-mpu nu ka ga anak-mpu ku, ¹⁰supaya njawom kasannangan jaꞌ kam maglahat ka kami ntuu ni lahat kami. Meneꞌ jaꞌ kam nnoy-nnoy katanaman bi maglahat. Pag-anu, boꞌ bi ngusaha na ntuu sampay malli tanaꞌ.”

¹¹Lay gi halling si Sekem ni si Yaꞌkub ka ga danganakan si Dayna, “Bong siꞌ ku timaꞌ bi jaꞌ, atas ku jaꞌ dangoy-dangoy paku bi. ¹²Pooy-pooy jaꞌ langkaw buwan anak nu, mastiꞌ gaos ku jaꞌ du. Maka oy-oy jaꞌ tinaat meꞌ bi niyaku, gaos ku jaꞌ du labbasakayi bong pin takawin jaꞌ kami ka si Dayna.”

¹³Na ga anak si Yaꞌkub siꞌ tu, lay jaꞌ magbawuꞌ-bawuꞌ kuhi, batan yaꞌ na pin kuhi lakka njawom atay da kadiyusan bay pabuwat si Sekem ni danganakan da. Dari pag tampung da ni si Sekem ka mmaꞌ na si Hamol, ¹⁴“Yaꞌ kami la kapahallān danganakan kami bong jama yaꞌ bay pingkaꞌ inislam, batan inaa kadiyusan mehe ningkami. ¹⁵Kuhi du kami bong kam ngikut arat kami ngislam kalallahan bi labbasakayi. ¹⁶Bong meꞌ looy, kuhi na kami sitampu-tampu ka bangsa bi. Maka maglahat na kami ntuu mman bi mari disu bangsa sa kitabi. ¹⁷Sugaꞌ bong baw kam yaꞌ kuhi inislam, malaingkan kaddoꞌ kami na balik danganakan kami, boꞌ kami lakka na mantuu.”

¹⁸Na ga si Hamol siꞌ tu ka si Sekem, gāk na batan bistahan da takaya da bong sat meꞌ looy. ¹⁹Dari yaꞌ na bay llantan meꞌ si Sekem ngulihal ma bay tinaat ninsila batan tud kamahapan ya ni anak si Yaꞌkub. Boꞌ si Sekem ilay siꞌ, pinagmaltabatan labi man mimon jama ni paglūng na.

²⁰Dari lay du si Hamol ka si Sekem pilay pa behe lawang kutaꞌ daira da mman man siga pa-mmean lahat looy kumpo-kumpo. ²¹Takka ndooy, bbuwatan da mantug ga si Yaꞌkub, yuk da, “Ga jama looy ilay, tud mahap meꞌ da ka kitabi. Bong anu, padari tabi na sila maglahat ntuu maka pabiya tabi na sila ngusaha ntuu. Ndang-ndang luha du lahat tabi. Sarī gi, kapahanda na kitabi ninsila. Sila pun dari na du handa ni bangsa tabi. ²²Sugaꞌ kuhi du konoꞌ sila maglahat ntuu bilang disu bangsa ka kitabi bong kitabi kuhi meꞌ sila du inislam sagannap kalallahan. ²³Bong itu bean tabi na ilooy ma bay taat da siꞌ ningkitabi, dari na kitabi sitampu-tampu ka sila. Dari altaꞌ da ka kahayop-hayopan da, song hallom kapakitabi na.”

²⁴Dari mimon pa-mmean ndooy lay na du nganduwan paku si Hamol ka si Sekem, sampay lay na sila inislam sikamimon sagannap kalallahan ni daira looy.

²⁵Na luu jaꞌ siꞌ tallu ngallaw halloman da bay inislam, masi gi paddi bakat da. Dari kuwan anak si Yaꞌkub ma duwa, yana si Simiyun ka si Libay, ga danganakan si Dayna langgung, lay pilay moo kataliꞌ da pa jawom daira looy. Boꞌ yaꞌ san bay taingat jama ga luu maksud da maat. Pag-anu, lay na pinapatoy meꞌ da labbasakayi kalallahan ni daira looy. ²⁶Sampay si Hamol ka si Sekem, lay na du papatoy da. Maka lay na kaddoꞌ da si Dayna man lumaꞌ si Sekem, boꞌ da palakka. ²⁷Paddus da bay mapatoy, kuwan anak si Yaꞌkub baw siꞌ tu ilooy kasohean, lay na baw pasīng ngaddoꞌ oy-oy karomanan da ni daira looy. Kon da buwat meꞌ looy sabap danganakan da bay pinaglamaꞌ-lamaan. ²⁸Lay kaddoꞌ da mimon baanan bili-bili ndooy, ga sapiꞌ, ga kuraꞌ sampay mimon altaꞌ ni daira looy pariyoꞌ-pajataꞌ. ²⁹Dari lay na katis boo da altaꞌ ni kalumaan daira looy sampay lay gi sungkuban da karandahan sampay ga anak-anak.

³⁰Pag tasayu jaꞌ meꞌ si Yaꞌkub, tud lingog kōk na, maka yuk na man si Simiyun ka si Libay, “Binasa na situ ku meꞌ bi. Sabapan bi, labba man batnaa, dugahan na niyaku bangsa Kanan ka bangsa Peris sampay soysoy na pin maglahat ni lahat tuu. Boꞌ yaꞌ san ga meka jama ku. Bong mintu kitabi bay pinagtabang-tabangan binonoꞌ meꞌ da, hansu na situ kitabi dampalūng.”

³¹Sugaꞌ tampung ga anak na baw siꞌ tu, “Yaꞌ baw bilay sikatuwaꞌ pabiya kami danganakan kami bay pabuwat na subay ga puta.”

Pabeleng si Yaꞌkub pa Betel

¹Na sasang ga si Yaꞌkub masi gi ndooy ni Sekem, lay na baw magpalman Tuhan niiya, yuk na, “Aku na situ Tuhan ma bay nammuhan kau ndooy ni Betel jaman nu bay malahiyan kakaꞌ nu si Esaw. Batnaa, pabeleng na ko pa Betel, maka ndooy na ko maglahat, boꞌ nu buwat pangulbanan man bi numba aku.”

²Yaꞌ gi siꞌ sila bay palakka man Sekem, yuk si Yaꞌkub ni paglūng na sampay na mimon jama na, “Bong luu tuhan-tuhan bi, labbahan bi na. Maka mandi na kam, boꞌ sayin na kam ka pamakoy ma yaꞌ lamaꞌ man bi muwan sipat doman kam sutsiꞌ pa Tuhan. ³Batnaa, lakka na tabi mantuu song pilay pa Betel. Takka ndooy, buwat na ku pangulbanan man tabi numba Tuhan. Iya ilay bay nabang aku jaman ku njawom bahaya mehe. Maka luu na pin ya ngunungan aku paninggai-paninggai jaꞌ ku.”

⁴Pag-anu siꞌ, lay na pa-ntan da mimon tuhan-tuhan da sampay ga anting-anting man da magjimat pa mman si Yaꞌkub. Luu jaꞌ siꞌ mman na, lay na labbong na ni diyoꞌ poon kayu mehe ndooy ni Sekem. ⁵Pag lakka da man Sekem, yaꞌ na luu jama mandooy bay ngonse sila mawos, batan mimon jama ni siga daira lahat looy lay na bay pinatakkahan tawu meꞌ Tuhan.

⁶Pag-anu siꞌ, lay na takka ga si Yaꞌkub pilay pa Betel, yana kawman bay pinag-awnan Luz maruhuꞌ ndooy ni Kanan. ⁷Ndooy siꞌ, lay na du ya nambak batu binuwat pangulbanan. Sampay lay na baw awnan na lugar looy El Betel, batan ndooy na man Tuhan bay nammuhan iya jaman na bay malahiyan kakaꞌ na.

⁸Na sasang ga si Yaꞌkub maglahat ndooy ni Betel, lay na matoy si Debora, yana danda looy ma bay tukang ngipat si Ribeka man kadikiꞌ na. Dari lay na ya kinubu ndooy ni labbak Betel ndiyoꞌ poon kayu mehe. Kuwan poon kayu looy, lay na awnan da Allon-Bakut, hatiyan na, “poon kayu mman magtangisan.”

⁹Na balik ta pa bay kalakka si Yaꞌkub man lahat matoa na ndooy ni Paddan-Aram, song hallom, lay na baw ya takka pa Kanan. Ndooy siꞌ, lay na baw ya tinammuhan meꞌ Tuhan pabalik. Maka lay gi ya sinupaatan. ¹⁰Yuk Tuhan niiya, “Labba man batnaa, awon nu saꞌ na si Yaꞌkub, si Israil na.” Dari ndooy na poonan Tuhan bay ngawnan iya si Israil. ¹¹Maka yuk Tuhan niiya, “Aku na situ Tuhan Sangat Kawasa. Buwanan ta sina ko panubuꞌ lipat man lipat. Batan kau na sina mintu poonan disu bangsa balkanan sampay tabeꞌ na jinisan bangsa ningkaam. Maka luu du sina mintu siga sultan pōꞌ man siga panubuꞌ nu.” ¹²Maka yuk Tuhan, “Lahat tuu ma bay janjiꞌ ku ni Boꞌ nu Ibrahim ka mmaꞌ nu si Isahak, dean ku sina mintu ningkau sampay ga panubuꞌ nu.” ¹³Pus Tuhan bay magpalman, lay na ya pabeleng pa jataꞌ.

¹⁴Na balik ta pa sibuwa si Yaꞌkub bay tinammuhan meꞌ Tuhan jaman na bay malahiyan Kaꞌ na Esaw, lay ya matangge batu tahaꞌ ndooy. Maka lay gi tumpahan na ka insallan maka tubaꞌ anggul man na maehe Tuhan. ¹⁵Boꞌ ilooy na silay waktu man si Yaꞌkub bay ngawnan lahat looy Betel. Hatiyan na, “Lumaꞌ Tuhan,” sabap ndooy na man Tuhan bay magpalman niiya.

Kapatoy si Rakel

¹⁶Na song hallom, lay na baw halin ga si Yaꞌkub man Betel song pilay pa disu daira inawnan Eprat. Jaman looy siꞌ, ndang battong si Rakel. Lawak-lawak gi siꞌ sila man Eprat, taabut na man si Rakel maddi, boꞌ tud bay kaawran ya. ¹⁷Sugaꞌ san ya kabisahan maddi, lay gi du baw kaluwa anak na. Dari yuk baliyan na, “Pagamgamun na atay nu, batan luu na baw balik anak nu lalla.” ¹⁸Salla na, magkamatoy-matoy na baw si Rakel bay kabisahan. Tapit jaꞌ siꞌ ya makkat, lay doꞌ awnan na anak na si Ben-oni. Sugaꞌ meꞌ Yaꞌkub na baw bay ngawnan iya, yana si Benjamin.

^19-20Pus meꞌ looy, lay na du matoy si Rakel sampay lay na ya kinubu. Ni kokan kubu na, luu batu tahaꞌ bay patangge si Yaꞌkub. Ngabut sampay batnaa masi luu batu looy yana pangindanan ni kubu si Rakel.

Na pus meꞌ looy, lay na sila pawus pa Eprat, yana Betlehem na ni batnaa. ²¹Lakka mandooy, lay na baw ga si Israil halin pa dambilaꞌ kawum inawnan Migdal-Edel. Luu jaꞌ siꞌ sila ndooy, lay na baw sila matangge siga lumaꞌ luna da.

²²Sasang ga si Yaꞌkub ni lahat looy, lay na baw magkamuklahan anak na ma siyaka, yana si Ruben, ka si Bilha, yana disu nda si Yaꞌkub ma bay ata da. Pag tasayu si Yaꞌkub, tud bay lasu ya.

Siga anak si Yaꞌkub ma lalla

²³Na eka anak si Yaꞌkub ma lalla, sapu-duwa.

Kuwan ga anak na ka si Liya, ilooy ma siyaka yana si Ruben. Pasunuꞌ si Simiyun, boꞌ si Libay, boꞌ si Juda, boꞌ si Isakal, boꞌ si Zebulun.

²⁴Anak na ka si Rakel yana ga si Yusup ka si Benjamin.

²⁵Anak na ka ata si Rakel, yana si Bilha, yana ga si Dan ka si Naptali.

²⁶Anak na ka ata si Liya, yana si Silpa, yana ga si Ged ka si Asel.

Dari ilooy na silay siꞌ ga anak si Yaꞌkub. Sila bay pinamaddihan ndooy ni Paddan-Aram sarī man si Benjamin.

Kapatoy si Isahak

²⁷Pag-anu siꞌ, lay na palanja ga si Yaꞌkub pa lumaꞌ mmaꞌ na si Isahak ndooy ni Mamre, tapit pa Kiriyat-Alba, yana daira ma pinag-awnan Hebron ni batnaa. Maka ndooy na du silay man Boꞌ na Ibrahim bay maglahat. ²⁸Na pag taabut dahatus umpūꞌ taun umu si Isahak, ²⁹lay na ya patuhut ni kabboꞌ-bboan na ndooy ni ahirat ni kasangkad toa na na. Dari siꞌ, lay na ya kinubu meꞌ ga anak na si Esaw ka si Yaꞌkub.

Siga panubuꞌ si Esaw

¹Na si Esaw ilay, pinag-awnan du ya si Edom. Maka ilooy na poonan siga panubuꞌ na bay inawnan bangsa Edom. Dari ituu batnaa yana usuwan siga panubuꞌ na. ²Si Esaw ilay bay ndahan tallu. Disu yana si Ada, anak si Elon, bangsa Hīt. Ni kaduwa na yana si Oholibama, anak si Ana. Awon mmaꞌ si Ana baw, si Zibiyon, disu bangsa Hīb. ³Nda si Esaw ni katallu na, yana si Basemat, anak si Ismail. Si Basemat ilay yana danganakan si Nebayot.

⁴Anak si Esaw ka nda na si Ada yana si Elipas. Anak na ka nda na si Basemat yana si Ruwel. ⁵Ga anak na ka nda na si Oholibama yana ga si Jeyus, si Jalam ka si Kora. Mimon anak si Esaw ma sinabbut ntuu siꞌ bay pinamaddihan ndooy ni Kanan, boꞌ lalla jaꞌ sila labbasakayi.

^6-8Na si Esaw ilay ka si Yaꞌkub saliꞌ-saliꞌ meka baanan hayop da. Salla na, yaꞌ sukup kuhun ni lahat da man makan hayop da mimon. Dari song hallom, buwatan si Esaw, lay ngumpo ga anak-nda na ka mimon jama lumaꞌ na, boꞌ da bay maglayin pa kapunu-punuhan ndooy ni Seyil, tā-tā na man ga si Yaꞌkub. Sila siꞌ bay pilay ddas ka mimon baanan hayop da ka mimon pangaltaꞌ da ma bay tausaha da ni Kanan.

⁹Na ndooy siꞌ ni Seyil, paeka na pin panubuꞌ si Esaw. Dari iya na bay poonan bangsa Edom ndooy.

Batnaa ituu na listahan siga awon ga nda si Esaw ka ga anak-mpu da. ^10-13Siga nda si Esaw yana si Ada, si Basemat ka si Oholibama. Anak na ka si Ada, disu du lalla, yana si Elipas.

Kuwan si Elipas siꞌ tu, anakan lima lalla, yana ga si Teman, si Omal, si Jepo, si Gatam ka si Kenas. Maka luu gi si Amalek, anak si Elipas ka nda na ni kaduwa, yana si Timna. Ilooy ilay siꞌ labbasakayi yana siga anak-mpu si Esaw ka si Ada.

Na kuwan anak si Esaw ka si Basemat, disu du lalla, yana si Ruwel. Kuwan si Ruwel siꞌ tu, anakan mpat lalla, yana ga si Nahat, si Jera, si Sama ka si Missa.

¹⁴Na kuwan anak si Esaw ka si Oholibama, tallu lalla, yana ga si Jeyus, si Jalam ka si Kora. Mmaꞌ si Oholibama siꞌ tu yana si Ana. Maka mmaꞌ si Ana yana si Zibiyon.

^15-16Na panubuꞌ si Esaw siꞌ tu ka nda na si Ada, meka bay dari datuꞌ ni bangsa Edom ndooy ni Seyil. Kuwan siga kadatuan pōꞌ man anak si Esaw ma siyaka, yana si Elipas, yana ga Datuꞌ Teman, Datuꞌ Omal, Datuꞌ Jepo, Datuꞌ Kenas, Datuꞌ Kora, Datuꞌ Gatam ka Datuꞌ Amalek. Na awon lahat da ilay siꞌ, song hallom Edom na, saꞌ na Seyil.

¹⁷Na kuwan anak si Esaw ka si Basemat, yana si Ruwel, luu du anak na bay dari datuꞌ ndooy ni Edom, yana Datuꞌ Nahat, Datuꞌ Jera, Datuꞌ Sama ka Datuꞌ Missa.

¹⁸Na siga anak si Esaw ka si Oholibama ma bay dari datuꞌ, yana Datuꞌ Jeyus, Datuꞌ Jalam ka Datuꞌ Kora.

¹⁹Dari ilooy na silay siꞌ siga kadatuan panubuꞌ si Esaw, yana si Edom.

Siga panubuꞌ si Seyil

^20-21Na yaꞌ gi siꞌ ga si Esaw bay maglayin pilay pa Edom, ndang luu na ndooy bangsa Hōl maglahat. Sila ilay siꞌ bay ngawnan paglahat da Seyil, lakka man awon pa-mmean da yana si Seyil. Iya siꞌ tu luu du panubuꞌ na bay dari datuꞌ ndooy yana ga Datuꞌ Lotan, Datuꞌ Sobal, Datuꞌ Zibiyon, Datuꞌ Ana, Datuꞌ Disyon, Datuꞌ Esel ka Datuꞌ Disyan.

²²Kuwan siga anak Datuꞌ Lotan ma lalla, yana ga si Hori ka si Homan. Danganakan Datuꞌ Lotan ma danda yana si Timna.

²³Kuwan siga anak Datuꞌ Sobal ma lalla, yana ga si Alban, si Manahat, si Ibal, si Siyepo ka si Onam.

²⁴Kuwan siga anak Datuꞌ Zibiyon ma lalla, yana ga si Aya ka si Ana. Ana looy ilay, iya na bay nammu boheꞌ pasuꞌ numpit man jawom tanaꞌ ndooy ni lahat lau-lau sasang na bay ngahalin ga kuraꞌ mmaꞌ na.

²⁵Kuwan siga anak Datuꞌ Ana, disu lalla, yana si Disyon, ka disu danda, yana si Oholibama.

²⁶Kuwan siga anak Datuꞌ Disyon ma lalla, yana ga si Hemdan, si Hesban, si Itran ka si Keran.

²⁷Kuwan siga anak Datuꞌ Esel ma lalla, yana ga si Bilhan, si Saaban ka si Akan.

²⁸Kuwan siga anak Datuꞌ Disyan ma lalla, yana ga si Uz ka si Aran.

^29-30Dari ilooy na silay siꞌ siga datuꞌ bangsa Hōl ndooy ni Seyil. Na ga kadatuan looy ilay siꞌ, yana Datuꞌ Lotan, Datuꞌ Sobal, Datuꞌ Zibiyon, Datuꞌ Ana, Datuꞌ Disyon, Datuꞌ Esel ka Datuꞌ Disyan, kaniya-kaniya ka lūng-kampung da ndooy ni Seyil.

Siga sultan ndooy ni Edom

³¹Na halloman siꞌ yaꞌ lagi luu panubuꞌ si Israil bay dari sultan, ndang meka na bangsa sarī bay pingkaꞌ magsultan ndooy ni Edom.

³²Duhuꞌ-duhuꞌ, Sultan Bela, anak si Beol, magsultan ndooy ni Edom. Daira Sultan Bela yana Dinhaba.

³³Pag patoy Sultan Bela, lay na baw pagantiꞌ magsultan si Jobab, anak si Sera, lalla man Bosra.

³⁴Pag patoy Sultan Jobab, lay na baw pagantiꞌ magsultan si Husyam, lalla man Teman.

³⁵Pag patoy Sultan Husyam, lay na baw pagantiꞌ magsultan si Hadad, anak si Bedad. Sultan Hadad siꞌ tu bay maā bangsa Midiyan ndooy ni Moab jaman da bay sibonoꞌ. Daira na yana Abit.

³⁶Pag patoy Sultan Hadad, lay na baw pagantiꞌ magsultan si Samla, lalla man daira inawnan Masreka.

³⁷Pag patoy Sultan Samla, lay na baw pagantiꞌ magsultan si Sol, lalla man disu daira inawnan Rehobot tapit pa Sōng Yupretes.

³⁸Pag patoy Sultan Sol, pagantiꞌ na baw magsultan si Baal-Hanan, anak si Akbol.

³⁹Pag patoy Sultan Baal-Hanan, lay na baw pagantiꞌ magsultan si Hadal. Daira na yana Pau. Nda na si Mehetabel. Si Mehetabel ilay, mmaꞌ na si Matred. Si Matred yana anak si Mezahab.

⁴⁰Na siga lūng-kampung ma lakka man panubuꞌ si Esaw sampay na ga kakawum-kawman da bay kinaddoꞌ awon da lakka man awon ga pa-mmean da. Awon ga pa-mmean da yana ga si Timna, si Alba, si Jetet, ⁴¹si Oholibama, si Ela, si Pinon, ⁴²si Kenas, si Teman, si Mibsal, ⁴³si Magdiel ka si Iram. Na siga pa-mmean looy ilay siꞌ labbasakayi yana panubuꞌ si Esaw, poonan bangsa Edom kaniya-kaniya ka paglahat da.

Salsila si Yusup ka ga danganakan na

¹Na kuwan si Yaꞌkub siꞌ tu, lay na jaꞌ tamban ndooy ni Kanan, lahat man mmaꞌ na bay magsampihan.

²Ituu batnaa yana salsila ga anak si Yaꞌkub, yana si Yusup ka ga danganakan na.

Na jaman si Yusup mag-umu sapu-pitun taun, daran ya mmeꞌ ngipat ga baanan hayop ni siga danganakan na ma yaꞌ dambuwaꞌ nneꞌ. Sila ilay yana anak mmaꞌ na ka ga nda na si Bilha ka si Silpa. Na siga danganakan si Yusup siꞌ tu daran buwat maat. Dari kuwan si Yusup, tamūd numbung ni mmaꞌ da.

³Na kuwan si Yaꞌkub siꞌ tu, pabiddaꞌ aseꞌ na ni si Yusup man ga anak na kasohean batan si Yusup bay pinamaddihan ni katoa na na. Ni kaaseꞌ na ni si Yusup, lay gi sohoꞌ na tinahian juba alatan. ⁴Pag liling ga siyaka na pabiddaꞌ aseꞌ mmaꞌ da ni siyali da, ilooy ma kinagigitan na ya. Dari pagpōꞌ-pagpōꞌ bitsala da ni si Yusup, kasla na jaꞌ.

⁵Pag-anu siꞌ, luu disu sangom, lay na baw si Yusup ngupi. Pag tuntut na upihan na ni siga danganakan na, lay gi magdaruhun duga da niiya. ⁶Batan yuk si Yusup ninsila, “Pakale doꞌ kam ni upihan ku. ⁷Njawom pandapat ku, lay kitabi konoꞌ makkos umpungan pawoy ni huma. Pag-anu siꞌ, bbuwatan umpungan ku konoꞌ lay nangge paintong. Kuwan umpungan bi, bbuwatan da lay ngaliput umpungan ku, boꞌ da sujud labbasakayi ni umpungan ku.”

⁸Dari iya halling siga danganakan na baw siꞌ tu, “Ā, bahasa dari sultan na baw ko mintu marintahan kami, hāꞌ?” Dari ilooy ma magdaruhun na duga da man sabapan upihan ma bay tuntut na.

⁹Pag-anu siꞌ, lay na baw balik ngupi si Yusup, boꞌ na nuntut balik ni ga siyaka na, yuk na, “Lay na baw ku la ngupi pabalik. Njawom pandapat ku, mataallaw, konoꞌ, ka buwan sampay na potean sapu-dambuwaꞌ lay sujud ni awpan ku.”

¹⁰Pag-anu, mmaꞌ da pun lay du tuntutan na upihan na. Sugaꞌ gam pin lay gi ya kinalasuhan meꞌ mmaꞌ na, yuk na, “Upihan oy doꞌ ina meꞌ naa? Saula-ula labba man aku ka nneꞌ nu sampay ga danganakan nu mintu pasōng sujud ni awpan nu!” ¹¹Dari siꞌ, yaꞌ na kuhi banti dangkiꞌ siga danganakan na niiya. Sugaꞌ kuwan mmaꞌ da baw siꞌ tu, papiha-piha na pin bong oy kamaatunan bay upihan si Yusup.

Si Yusup binoo pa Ejip

¹²Pag-anu, luu disu llaw, likutan ga siyaka na ndooy ni Sekem ngipat ga baanan hayop mmaꞌ da, ¹³yuk si Yaꞌkub man si Yusup, “Toꞌ, patuhut doꞌ ko man ga danganakan nu pilay pa Sekem. Lay na silay sila ndooy ngipat ga baanan hayop tabi.”

Tampung si Yusup, “Ohoꞌ Maꞌ, pilay sa ku.”

¹⁴Tugun mmaꞌ na siꞌ, “Ndaun doꞌ bong mahap du kahalan ga siyaka nu ka ga baanan hayop tabi. Pag-anu, boꞌ nu moleꞌ maan aku.” Dari lay na ya lumān lakka man lumaꞌ da ni Labbak Hebron song pa Sekem.

¹⁵Takka jaꞌ siꞌ ya pa Sekem, lataꞌ na man na miha sila. Pag lay ya takita meꞌ disu lalla ndooy, tilaw na ni si Yusup, “Oy siꞌ tu Nges piha nu?”

¹⁶Yuk si Yusup, “Ga siyaka ku ka ga baanan hayop kami. Katoonan nu bong nnoy man da?”

¹⁷Halling lalla looy, “Lay na silay siꞌ palakka. Takale ku siꞌ yuk da, song pilay sila pa Dotan.” Dari lay du patuhut si Yusup ni ga siyaka na sampay lay na du sila taabut na tapit pa Dotan.

¹⁸Tā lagi siꞌ, takita da na si Yusup pasōng pa mman da. Dari halloman na siꞌ yaꞌ gi takka, bbuwatan da isun mapatoy iya. ¹⁹Yuk da padangan-padangan, “Alu na lalla pangupi. ²⁰Anu kam, papatoy tabi na, boꞌ labuꞌ tabi pa jawom tagaꞌ naa ma yaꞌ bohean. Yuk tabi mintu, ‘Lay na sinabbat leꞌ halimaw.’ Ndaꞌ tabi teꞌ bong oy toklas bay upihan na.”

²¹Lipara, pag takale meꞌ si Ruben, lay ya miha jalan man na nabang si Yusup. Dari yuk na, “Daa ba papatoyun bi. ²²Daa na kitabi numpahan lahaꞌ na. Gam na labuun bi na jaꞌ pa jawom tagaꞌ naa. Biyahun bi na jaꞌ ya matoyan dī na ntuu ni lahat yaꞌ magjama. Sugaꞌ daa jaꞌ bonoun bi.” Ngkon si Ruben bay halling meꞌ looy, luu niyat na nabang si Yusup, boꞌ pinabeleng pa mman mmaꞌ da.

²³Luu jaꞌ siꞌ takka si Yusup pa mman ga siyaka na, ilooy ma lay magti hinagtuꞌ-hagtuꞌ meꞌ da inurusan juba na, ilooy siꞌ ma alatan. ²⁴Pus meꞌ looy, lay na ya llabuꞌ pa jawom tagaꞌ looy ma yaꞌ bohean.

²⁵Pag-anu siꞌ, lay na sila ningkōꞌ ndooy mangan. Yaꞌ gi siꞌ hallom, sasang si Ruben yaꞌ luu ndooy, ngita na sila baanan padadagang, bangsa Ismail, moo barang da taꞌ untaꞌ lakka man Giliyad song pilay pa Ejip. Ga untaꞌ da siꞌ llop leꞌ lampa-lampahan, jinisan uliꞌ ka insallan hamut. ²⁶Dari yuk si Juda ni ga danganakan na, “Yaꞌ du bitu tabi koleꞌ paluntungan mapatoy siyali tabi. Boꞌ na, husaꞌ lagi tabi napuk mayat na. ²⁷Gam na ya paballihan tabi ni baanan bangsa Ismail looy. Daa jaꞌ ya papatoy tabi. Ndang-ndang danganakan tabi du ya, isi tabi.” Dari siꞌ lay na du kuhi ga danganakan na.

²⁸Pag tapit jaꞌ ga padadagang looy siꞌ, yana bangsa Ismail looy man Midiyan, lay na hinelaꞌ si Yusup meꞌ siga danganakan na man jawom tagaꞌ looy. Pag-anu, boꞌ lay paballihan da pa mman ga padadagang looy, duwampūꞌ dublun pilak porol. Pag lupus, lay na ya binoo pa Ejip.

²⁹Pag beleng si Ruben, lay du ya pa tagaꞌ looy. Pag ndaꞌ na, yaꞌ na luu si Yusup. Ni kasusa na baw siꞌ tu, lay na ga geret na badjuꞌ na, ³⁰boꞌ na sonse pa mman ga danganakan na, yuk na, “Uy la, yaꞌ na luu ariꞌ tabi ndooy! Pooy na tu la?”

³¹Dari bbuwatan da, lay numbaliꞌ kambing boꞌ lay talloban da juba si Yusup jawom lahaꞌ na. ³²Pag-anu, boꞌ binoo meꞌ da juba na pa mman mmaꞌ da sambayan da halling, “Maꞌ, ndaun doꞌ ba ituu bay tatammu kami. Saꞌ gi kitu ituu juba si Yusup?”

³³Dari takila na siꞌ meꞌ mmaꞌ da, sampay yuk na, “Inaa na bina juba na! Uy la, lay na bilay si Yusup sinabbat meꞌ halimaw! Lay na bilay sinalik-salik!” ³⁴Dari ni kaehe dukka si Yaꞌkub, lay magti nganggeret badjuꞌ na, boꞌ na matuk pamakoy kasap. Boꞌ tud bay hallom ya maglindu. ³⁵Ga anak na siꞌ tu mimon, danda-lalla, luu na pin pasōng pa mman na ngug-ngugan iya, sugaꞌ yaꞌ na du bay takoleꞌ da. Gam pin yuk na, “Ā, yaꞌ na bitu takoleꞌ lindu ku ngkod-ngkoran ku yaꞌ gi bay kapatuhut ni anak ku pa ahirat.” Dari mag-ulawi na pin mmaꞌ da.

³⁶Na kuwan si Yusup siꞌ tu, tud lay na du binoo meꞌ baanan padadagang looy man Midiyan pilay pa Ejip. Takka ndooy, lay na ya paballihan da pa mman si Potipal. Iya ilay kapitan siga sundalu ma nganjagahan astanaꞌ sultan bangsa Ejip.

Si Juda ka si Tamal

¹Na jaman looy du siꞌ, kuwan disu siyaka si Yusup, yana si Juda, lay pasakkat man ga danganakan na sampay lay na ya pilay pa Adullam. Ndooy siꞌ, lay ya tamban ni lumaꞌ disu lalla inawnan si Hira. ²Sasang si Juda ndooy, lay ya sitammu ka disu danda man na kasulutan. Danda looy ilay siꞌ anak si Siyuwa, bangsa Kanan. Song hallom lay na sila sitampu ³sampay anakan na sila tallu lalla. Ilooy ma siyaka bay awnan si Juda si Er. ⁴Kuwan ilooy ma ni kaduwa, lay inawnan si Onan. ⁵Ni katallu na yana si Sela. Pag taabut si Sela pinamaddihan, ndang lay na sila maglayin pa Kesib.

⁶Na mehe jaꞌ siꞌ si Er, lay na baw pinahandān meꞌ si Juda ni disu danda inawnan si Tamal. ⁷Sugaꞌ si Er siꞌ tu, biddaꞌ na jahallis na sampay lay na ga pinapatoy leꞌ Tuhan.

⁸Pag-anu, yuk si Juda ni anak na ni kaduwa, yana si Onan, “Na Toꞌ, tabiat bangsa tabi itu, subay kau mūt si Tamal supaya pag mintu kam lay na hanak, ilooy na binilang anak imuwa kakaꞌ nu.” ⁹Dari siꞌ lay na kawinan si Onan bawu siyaka na. Sugaꞌ katoonan si Onan du bong sila bay hanak, saꞌ du para niiya. Dari bbuwatan na, tuktuk na napitan si Tamal, pinasapput meꞌ na manniꞌ na pa poan mari yaꞌ dari anak. ¹⁰Na pagka siꞌ ya yaꞌ kuhi moan imuwa siyaka na anak, tud yaꞌ bay kasulutan Tuhan niiya. Dari lay du ya pinapatoy meꞌ Tuhan.

¹¹Pag-anu, yuk si Juda man iwan na si Tamal, “Gam na ko pabeleng na doꞌ pa mman ga induꞌ mmaꞌ nu. Tatasan nu na doꞌ bawu ndooy. Noy mintu mehe na si Sela, anak ku ma kabungsuhan, boꞌ sohoꞌ ku na baw sitampu ka kau.” Dari siꞌ lay na moleꞌ si Tamal. Sugaꞌ ni sabana na, si Juda yaꞌ doman si Sela sitampu ka si Tamal. Gawa ya taggahaꞌ lay du mintu matoy si Sela meꞌ bay kadari ga siyaka na.

¹²Na luu jaꞌ siꞌ daka dangon taun bay pingkaꞌ, lay na matoy nda si Juda. Kaulian jaꞌ siꞌ bay lindu na, lay ya pilay pa Timna nabangan ga tindog na ngukuhan siga bili-bili na ndooy. Maka luu du bay mmeꞌ niiya bagay na si Hira, jama Adullam.

¹³Na si Tamal siꞌ tu, lay kaakahan luu konoꞌ ga matoa na song pilay pa Timna ngukuhan siga bili-bili na. ¹⁴Maka tasayu na na du mehe na si Sela. Salla na, kuwan si Juda, yaꞌ bay numan janjiꞌ na magsitampu sila ka si Sela. Pagka meꞌ looy, lay si Tamal miha jalan bong pooy meꞌ na koleꞌ anak. Dari lay saynan na badjuꞌ bawu na pa pamakoy puta, boꞌ na lay nambunan luwa na ka turung mari ya yaꞌ takila. Pag-anu, boꞌ na pilay pa Nayim, disu daira tapit ni lān pa Timna. Ndooy siꞌ, lay ya ningkōꞌ ni bihing lān ngagad matoa na pingkaꞌ.

¹⁵Takita jaꞌ siꞌ si Tamal meꞌ si Juda, sangka na puta ya. Yaꞌ ya bay takila sabap bay tinambunan meꞌ na luwa na. ¹⁶Yaꞌ bay taingat na ga ilooy na iwan na. Dari lay ya pasōng pa mman na mitsalahan iya, yuk na, “Nang, dari kita ubay?”

Yuk si Tamal baw siꞌ tu, “Na oy baw dean nu aku?”

¹⁷Tampung si Juda, “Penean ta sa ko kambing ni baanan hayop ku, boꞌ sa sohoꞌ ku tinuhiyan pitu.”

Yuk si Tamal baw siꞌ tu, “Mahap sina, sugaꞌ mbanan doꞌ baw ku katakkoan halloman yaꞌ gi luu kambing looy.”

^18-19Yuk si Juda, “Katakkoan oy baw la mbanan ku kau?”

Tampung si Tamal, “Mbanan nu na doꞌ simsim ma bay inindanan ka awon nu ddas ka lantay na sampay tungkud nu.” Dari lay na mbanan na sampay lay na sila ubay.

Pag-anu siꞌ, lay na moleꞌ si Tamal. Takka lumaꞌ, lay na urusan na tambun luwa na, boꞌ na sayin pabalik ka badjuꞌ bawu na. Dari siꞌ, poonan mandooy na, lay na ya battong.

²⁰Na kuwan si Juda baw siꞌ tu, lay na nohoꞌ bagay na si Hira moo kambing looy man ngalakkat ga katakkoan looy siꞌ ma bay mbanan na. Sugaꞌ yaꞌ na baw bay tatammu si Hira si Tamal. ²¹Lay na ya nilaw ni jama lahat looy bong lay paninggai puta ma magpaningkōꞌ ni bihing lān lahat da.

Pag tampung da, “Yaꞌ baw bitu luu puta ntuu.”

²²Na luu jaꞌ siꞌ si Hira bay pabeleng pa mman si Juda, yuk na, “Yaꞌ la bay tatammu ku puta looy. Baꞌ-bāꞌ jama lahat looy, yaꞌ luu ndooy puta labba man sibuwa.”

²³Pag halling si Juda, “Biyahun na ba luu. Maha kita patattohan jama. Saꞌ na du lay man aku, batan lay na du sohoꞌ ku tinuhiyan kambing tuu. Sat na jaꞌ, yaꞌ na ya bay tatammu nu.”

²⁴Na luu jaꞌ siꞌ kulang-labi ga tallum buwan, luu na bay mahati si Juda iwan na lay buwat dī na puta, sampay lay na ga battong.

Yuk si Juda baw siꞌ tu, “Boonun bi na ba pōꞌ pa jawom mayran boꞌ tunuhun bi!”

²⁵Adak jaꞌ si Tamal binoo pa poan, lay doꞌ ya duhuꞌ magpanohoꞌ pa mman matoa na moo ga katakkoan na. Tugun na, “Baan bi matoa ku, lalla ma bay kabattong aku yana ilooy ma dapu siga pabuwatan tuu. Sōn bi doꞌ kinila bong soy dapu tungkud tuu ka simsim tuu ddas ka lantay na.”

²⁶Takila jaꞌ siꞌ meꞌ si Juda, yuk na, “Mas mehe gi bilay dusa ku man niiya batan yaꞌ san bay tuman ku bay janjiꞌ ku magsitampu sila ka si Sela.” Na si Juda siꞌ tu, san iya mmaꞌ anak si Tamal, yaꞌ du sila bay sitampu, maka yaꞌ na ya bay napitan si Tamal pabalik.

²⁷Na taabut jaꞌ siꞌ waktu si Tamal maddi, kamba anak na, boꞌ lalla sikaduwa. ²⁸Sasang na siꞌ tu maddi, kuwan disu lay mōꞌ tangan na, boꞌ lay deꞌ-dēꞌ iningkotan meꞌ baliyan ka salban akket sambayan na halling, “Ituu siyaka.” ²⁹Sugaꞌ lay na baw helaan anak-anak looy tangan na, boꞌ danganakan na ya bay duhuꞌ pōꞌ. Yuk baliyan looy, “Uy Toꞌ, magtuyuꞌ bitu ko pōꞌ!” Dari lay ya inawnan si Peres, hatiyan na, “magtuyuꞌ pōꞌ.” ³⁰Pag-anu, pasunuꞌ na pōꞌ danganakan na, ilooy siꞌ ma luu salban akket ni tangan na. Dari lay inawnan si Zera, hatiyan na, “akketan kallat llaw.”

Si Yusup ka nda si Potipal

¹Na balik ta pa jaman si Yusup bay binoo pa Ejip meꞌ siga padadagang bangsa Ismail, lay pinaballihan pa mman si Potipal. Si Potipal ilay kapitan siga sundalu ma tukang nganjagahan astanaꞌ sultan. ²Dari lay na siꞌ si Yusup binuwat ata ni lumaꞌ si Potipal, bangsa Ejip looy. San meꞌ looy, luu na pin baw Tuhan ngunungan iya, nampulnaꞌ mimon pabuwatan na.

³Na si Potipal siꞌ tu, tabista na na du luu na pin Tuhan magmundaan si Yusup sabap oy-oy jaꞌ sinukuꞌ meꞌ si Potipal niiya, yaꞌ luu saꞌ yaꞌ sampulnaꞌ. ⁴Dari tud bay kasulutan si Potipal ni si Yusup sampay lay na ga ya pinabuwat panghuluꞌ ata ni lumaꞌ na. Maka lay na pina-ntan niiya mimon altaꞌ na pa jawom pa poan. ⁵Labba mandooy na siꞌ, sabapan si Yusup, lay na sinupaatan meꞌ Tuhan mimon jama lumaꞌ si Potipal, sampay mimon altaꞌ na paeka na pin pa diyoꞌ pa jataꞌ. ⁶Dari song hallom, sannang jaꞌ pamiki si Potipal sabap lay na halap na mimon-mimon ni si Yusup. Ilooy sa pamikihan na, ni hāl lawuk bong mamooy peneꞌ na kakan na.

Na si Yusup ilay siꞌ, magbēꞌ hāp lalla na ka hāp baran na. ⁷Dari lay na ga ya kinaromanan meꞌ nda si Potipal sampay yuk na ni si Yusup, “Tu ko, ubay doꞌ kita.”

⁸Sugaꞌ yaꞌ bay kuhi si Yusup, sampay yuk na ni nda papuꞌ na, “Uy, pakale doꞌ ko ba. Lla nu bilay yaꞌ na gampang ni oy maka oy na njawom lumaꞌ tuu batan mimon pabuwatan na lay na hinalap meꞌ na niyaku. ⁹Aku na bay buwat lla nu limbang na. Inaa ko ngawon sibuꞌ na kapatut kami ni lumaꞌ tuu. Oy-oy karomanan ku, yaꞌ luu saꞌ yaꞌ pinadari meꞌ na, sugaꞌ daa jaꞌ bong kau sabap nda na ko. Yaꞌ ku la kasogsog buwat kalaatan meꞌ naa. Yaꞌ ku doman ndusa pa Tuhan.”

¹⁰Sugaꞌ danda looy baw siꞌ tu yaꞌ du bay paruli, gam pin llaw pa dangallaw ngulihal na pin ya bong pin takoleꞌ na jaꞌ si Yusup. Sugaꞌ tud yaꞌ du ya bay kuhi. Bila pin danda looy paasok, buwatan si Yusup, magti pōꞌ.

¹¹Na disu llaw, pag taabut si Yusup paasok pa jawom lumaꞌ looy buwat, yaꞌ bay luu ata soy maka soy na njawom sarī man iya. ¹²Dari lay ya sinungkuban man badjuꞌ na meꞌ danda looy hinelaꞌ sambayan na halling, “Ubay doꞌ kita ba.” Sugaꞌ gam pin lay si Yusup pakowepas, boꞌ na sonse pa poan. Sampay lay na ga tamban badjuꞌ na ni tangan danda looy.

¹³Pag ndaꞌ danda looy lay ya pinasonsehan boꞌ lay gi tamban badjuꞌ na, ¹⁴lay linganan na ga jama lumaꞌ na. Luu jaꞌ siꞌ sila, yuk na, “Ndaun bi doꞌ ba! Bangsa Hibrani looy ma bay boo lla ku pitu, bay jaꞌ muwan tipu-akka njataꞌ tabi. Bbuwatan na, lay siꞌ pitu adak bay nganjamaan aku. Lipara, lay ku killahap pahaddo. ¹⁵Pag ndaꞌ na killahap na ku, ilooy ma lay du ya sonse pa poan sampay atu gi badjuꞌ na bay tamban ni bihing ku.”

¹⁶Na badjuꞌ looy siꞌ tu luu na pin bay nnaꞌ danda looy ni bihing na ngabut sampay takka na lla na pa lumaꞌ. ¹⁷Luu jaꞌ siꞌ takka si Potipal, nuntut na nda na, yuk na, “Ata nu bilay, yana Hibrani looy ma bay boo nu pitu, adak bay nganjamaan aku. ¹⁸Lipara, pag killahap ku, lay ya sonse sampay atu gi badjuꞌ na bay tamban ni bihing ku.”

¹⁹Dari pag takale si Potipal bitsala nda na, tud bay sinalaputan tabbuk na. ²⁰Sampay lay na ga jīl na si Yusup ni jawom jīl halliꞌ ni jama ma bay kapagdusa ni sultan bangsa Ejip. Sugaꞌ san meꞌ looy meꞌ da bay buwat si Yusup, ²¹luu na pin Tuhan ngunungan iya. Dari man tabang Tuhan, kasulutan na baw pa-mmean siga tukang jaga ni jīl looy ni si Yusup. ²²Song hallom, lay na si Yusup sinohoꞌ meꞌ na magtakōk ni mimon pagkahi na pilisu. Dari oy-oy pinabuwat njawom jīl looy, si Yusup na bay asahan na magpandoy.

²³Dari pa-mmean looy siꞌ, yaꞌ na san gampang ni oy maka oy na ni jawom jīl looy sabap luu na si Yusup mangatas magpandoy ni mimon-mimon. Mimon pabuwatan njawom jīl looy, yaꞌ luu saꞌ yaꞌ sampulnaꞌ meꞌ si Yusup batan luu na pin Tuhan ngunungan iya.

Si Yusup naabil upihan duwa pilisu

¹Na sasang siꞌ si Yusup njawom jīl, luu duwa lalla buwat ni sultan bay kapagdusa niiya. Disu yana tukang nunggangan sultan inuman, kuwan ilooy disu tukang buwat tinapay na. ²Dari tud bay lasu sultan ninsila sikaduwa, ³sampay lay na sila sohoꞌ na njīl. Jīl mman da, ndooy na du man bay nganjīl si Yusup ndooy ni bihing lumaꞌ kapitan siga tukang jaga. ⁴Ndooy siꞌ, lay na sila sohoꞌ kapitan looy inintu ni si Yusup.

Hallom jaꞌ siꞌ sila njawom jīl looy, ⁵luu disu sangom, kuwan tukang nunggang inuman looy ka tukang buwat tinapay looy lay ngupi sikaduwa. Boꞌ siga upihan da ilay siꞌ kaniya-kaniya ka kamaatunan da.

⁶Pag pilay si Yusup pa mman da sayu, ndaꞌ na bantuk susa sila. ⁷Dari tilaw si Yusup ninsila, “Ongoy tu meꞌ bay na latak sahayaꞌ luwa bi?”

⁸Pag halling da, “Lay ba la kami ngupi dabuhiꞌ sikaduwa, boꞌ yaꞌ san luu ntuu pandoy naabil.”

Yuk si Yusup, “Ē, luu du ba Tuhan muwanan manusiyaꞌ kapandoyan man naabil upihan. Oy siꞌ lay bay upihan bi?”

⁹Dari lay na duhuꞌ tukang nunggang inuman looy nuntut, yuk na, “Njawom pandapat ku, luu konoꞌ poon anggul ni awpan ku ¹⁰tallu engas na. Pag ndaꞌ ku, pag sapput dawun na, ilooy ma pasapput du bungku, sampay tahak du magti buwaꞌ na. ¹¹Aku konoꞌ ngantanan sawan sultan. Dari lay paggaꞌ ku buwaꞌ ga anggul looy jawom sawan na boꞌ dean ku iya.”

¹²Pag halling si Yusup, “Na njawom upihan nu ilay siꞌ, engas looy tallu, tuwaꞌ pa tallu ngallaw. Kamaatunan upihan nu ilay siꞌ meꞌ tuu: ¹³Njawom tallu ngallaw, pinōꞌ na sina ko meꞌ sultan. Pinabalik na ko meꞌ na pa bay ntan nu tukang nunggangan iya inuman na meꞌ bay sibuwa du. ¹⁴Sugaꞌ paku ku baw ningkau, intomun sa ku la bong ko mintu jawom haluhaya na. Panimbangan nu sa ku maka sabbutun na pin awon ku ni sultan, balangkali ku tapōꞌ man jawom jīl tuu. ¹⁵Batan aku itu bay binoo man lahat kami, yana lahat bangsa Hibrani, bay jaꞌ ku pinaggos. Pag ntuu ni Ejip, san ku bay tajīl, yaꞌ du bay luu dusa ku.”

¹⁶Na pag ndaꞌ tukang buwat tinapay looy siꞌ mahap kamaatunan upihan soheꞌ na, ilooy ma yuk na ni si Yusup, “Aku pun, bay du ku la ngupi. Njawom pandapat ku, lay ku konoꞌ ngandurung tallu pangkat bakaꞌ tinapay. ¹⁷Kuwan bakaꞌ man jataꞌ banahan, isihan jinisan tinapay para ni sultan, sugaꞌ luu na pin siga manuk-manuk mangan isi bakaꞌ looy.”

¹⁸Pag halling si Yusup, “Na njawom upihan nu ilay, tallu bakaꞌ looy tuwaꞌ pa tallu ngallaw. Kamaatunan upihan nu ilay siꞌ meꞌ tuu: ¹⁹Njawom tallu ngallaw, pinōꞌ na du ko meꞌ sultan man jawom jīl, sugaꞌ nohoꞌ na baw pinonggolan kallong nu. Pag-anu, boꞌ siniitan baran nu taꞌ tehang sampay kinakan na isi baran nu leꞌ ga manuk-manuk.”

²⁰Na taabut jaꞌ tallu ngallaw looy siꞌ, ndooy na du llaw man sultan bay pinamaddihan. Dari lay ya ballang mehe man na maglami-lami ka ga kunsihal na. Maka lay sohoꞌ na binoo pa awpan da bay tukang nunggang inuman na ka bay tukang buwat tinapay na. ²¹Kuwan tukang nunggang inuman looy siꞌ, lay na pinabalik pa bay ntan na maruhuꞌ sampay lay na ya balik nunggangan sultan. ²²Sugaꞌ kuwan tukang buwat tinapay looy siꞌ, lay na sinohoꞌ pinapatoy boꞌ nohoꞌ siniitan taꞌ tehang. Dari ilooy siꞌ ma bay katuwaꞌ ni ga lalla looy sikaduwa, sikatuwaꞌ bana ka bay halling si Yusup. ²³Salla na, kuwan tukang nunggang inuman looy baw siꞌ tu, lay jaꞌ takupan na bay tugun si Yusup.

Si Yusup naabil upihan sultan

¹Na pag bay pingkaꞌ duwan taun, sultan na baw lay ngupi. Njawom pandapat na, lay ya konoꞌ nangge ni bihing Sōng Nayil. ²Sasang na ndooy, ngita ya konoꞌ pituꞌ sapiꞌ pōꞌ man jawom sōng looy, boꞌ tud lammok maka mahap sambuhan da. Bbuwatan da siꞌ mangan kuhun ni bihing sōng. ³Yaꞌ hallom, luu na baw konoꞌ pasunuꞌ pōꞌ man sōng looy pituꞌ sapiꞌ maat dagbos da sabap nangkeg na sila ni kausuk da. Pag-anu konoꞌ, lay na baw sila nangge ni bihing ga sapiꞌ looy ma lammok. ⁴Mindangoy ko, lay na baw kakan da ga sapiꞌ looy siꞌ ma lammok. Pag lupus, lay na kabatiꞌ sultan.

⁵Pag-anu siꞌ, lay na baw sultan kapatuli pabalik sampay lay na baw ya balik ngupi. Njawom pandapat na, luu dampoon pawoy, pituꞌ tundun eka buwaꞌ na. Boꞌ mahap jaꞌ sambuhan buwaꞌ na, katting jaꞌ labbasakayi. ⁶Pag-anu, luu na baw konoꞌ pasunuꞌ dampoon pawoy pituꞌ tundun du eka buwaꞌ na. Sugaꞌ kappis jaꞌ buwaꞌ na labbasakayi bay lūs meꞌ mataallaw. ⁷Mindangoy ko, lay na baw konoꞌ tallon da siga tundunan looy siꞌ pituꞌ ma katting buwaꞌ da. Pag-anu siꞌ, lay na kabatiꞌ sultan pabalik maka tabista na na lay jaꞌ ya ngupi.

⁸Pag sayu, tud bay lingog pamiki na leꞌ upihan na. Dari lay tawag na mimon jama ilmuan sampay siga tukang ngandaꞌ ni sikaliput Ejip. Luu jaꞌ siꞌ sila, lay na sila tuntutan na bay upihan na, sugaꞌ yaꞌ luu san disu bay kabāꞌ bong oy kamaatunan da.

⁹Pag ndaꞌ tukang nunggang inuman looy yaꞌ luu bay kabāꞌ, yuk na, “Ampun Sultan, bohoꞌ la tabista ku mehe kasaan ku. Subay siꞌ ndang lay na ko baan ku. ¹⁰Na bay hallang-hallangan looy, bong siꞌ masi taintom nu, bay ko lasu ningkami ka imuwa lalla looy ma bay tukang buwat tinapay nu. Sampay lay na ga kami jīl nu ni bihing lumaꞌ kapitan siga tukang jaga. ¹¹Na disu sangom, lay kami ngupi sikaduwa, sugaꞌ yaꞌ sibuꞌ bay upihan kami. ¹²Kahapan luu ndooy disu subul bangsa Hibrani, pagkahi kami njawom jīl. Iya ilay tindog pa-mmean tukang jaga ndooy. Dari pag lay jaꞌ ya tuntutan kami bay upihan kami, lay du tinaabil meꞌ na. ¹³Boꞌ lay bana binakbul kamaatunan ma bay bāꞌ na ningkami. Batan kuwan aku, lay na du ku bana pinabalik meꞌ nu pa bay ntan ku. Kuwan ilooy ma bay tukang buwat tinapay nu, lay du bana sohoꞌ nu pinapatoy sampay siniitan taꞌ tehang.”

¹⁴Pagka meꞌ looy, lay du sohoꞌ sultan kinaddoꞌ si Yusup pa jawom jīl. Na pus si Yusup bay ngukuhan janggut na, lay na ya sayin, boꞌ lay na ya mmeꞌ pilay pa awpan sultan. ¹⁵Luu jaꞌ siꞌ, yuk sultan niiya, “Aku tu, lay ku ngupi sugaꞌ yaꞌ san luu bay kabāꞌ bong oy kamaatunan na. Bay taaka ku kau konoꞌ pandoy naabil upihan.”

¹⁶Iya tampung si Yusup baw siꞌ tu, “Yaꞌ ba ku pandoy, Ampun Sultan, sugaꞌ luu du Tuhan kabuwan kamaatunan ni upihan nu mari sannang na pamiki nu.”

¹⁷Pag-anu siꞌ, lay na tuntutan sultan si Yusup bay upihan na, yuk na, “Njawom pandapat ku, lay ku konoꞌ nangge ni bihing Sōng Nayil. ¹⁸Maka luu konoꞌ pituꞌ sapiꞌ pōꞌ man jawom sōng looy, boꞌ tud lammok maka mahap sambuhan da. Bbuwatan da mangan kuhun ni bihing sōng. ¹⁹Yaꞌ hallom, luu na baw konoꞌ pasunuꞌ pōꞌ man jawom sōng looy du pituꞌ sapiꞌ maat dagbos da sabap nangkeg na sila ni kausuk da. Ntuu ni sikaliput Ejip, yaꞌ gi ku bay pingkaꞌ ngita meꞌ looy na dagbos da. ²⁰Pag-anu siꞌ, sagannap ma lammok lay katis kinakan meꞌ ga ilooy ma usuk. ²¹Sugaꞌ pus da bay mangan, masi du yaꞌ tahilaliꞌ bong sila bay mangan atawa niyaꞌ batan masi gi du meꞌ sibuwa kappis battong da. Pus meꞌ looy, lay na ku kabatiꞌ.

²²“Pag-anu siꞌ, lay na baw ku kapatuli pabalik sampay lay na baw ku ngupi balik. Njawom pandapat ku, luu konoꞌ dampoon pawoy, pituꞌ tundun eka buwaꞌ na. Boꞌ mahap sambuhan buwaꞌ na, katting jaꞌ labbasakayi. ²³Pag-anu siꞌ, luu na baw konoꞌ pasunuꞌ dampoon pawoy pituꞌ tundun du eka buwaꞌ na. Sugaꞌ kappis jaꞌ buwaꞌ na labbasakayi bay lūs meꞌ mataallaw. ²⁴Mindangoy ko, lay konoꞌ tinallon siga tundunan looy siꞌ ma katting meꞌ siga tundunan looy ma kappis. Na ga upihan looy ilay siꞌ, lay na silay tuntut ku ni siga tukang ngandaꞌ, sugaꞌ yaꞌ luu san disu bay kabāꞌ kamaatunan da niyaku.”

²⁵Pag halling si Yusup ni sultan, “Upihan nu ilay siꞌ sikaduwa, sibuꞌ du kamaatunan da. Lay jaꞌ ko pinakitahan meꞌ Tuhan bong oy pabuwat na ni sinōng. ²⁶Sapiꞌ looy ilay pituꞌ ma lammok yana pitun taun halloman kalap balanjaꞌ. Damikiyan, siga tundunan pawoy looy pituꞌ ma katting buwaꞌ da yana pitun taun looy du siꞌ. ²⁷Kuwan sapiꞌ usuk looy pituꞌ ma maat dagbos da, yana pitun taun ma pasunuꞌ haboyan gotom lahat. Damikiyan, tundunan pawoy looy siꞌ pituꞌ ma kappis buwaꞌ da yana pitu taun looy du siꞌ.

²⁸“Na meꞌ bay halling sambat ku na siꞌ Ampun Sultan, lay jaꞌ silay ko pinakitahan leꞌ Tuhan bong oy pabuwat na ni sinōng. ²⁹Njawom pitun taun ina mintu, kinalap balanjaꞌ ni sikaliput Ejip. ^30-31Sugaꞌ paddus meꞌ ilooy, luu na baw pasunuꞌ pitun taun gotom mehe. Sampay takupan na ga sina mintu bay waktu kinalap balanjaꞌ ni Ejip. Biddaꞌ na sina mintu tiksaꞌ manusiyaꞌ ni kabasag gotom looy mintu. Binasa na sina mintu lahat tabi. ³²Na Ampun Sultan, kon na ilay min duwa na ko bay pinaupihan supaya tabista nu ilooy siꞌ labbasakayi ndang man gantaan Tuhan. Boꞌ yaꞌ na sina hallom, mastiꞌ binakbul na.

³³“Sangkon Ampun Sultan, subay sina ko meneꞌ disu jama ma sukup pamiki maka halul-akka, boꞌ sohoun magpandoy ni mimon-mimon ntuu ni Ejip. ³⁴Maka subay du ko nguwakilan siga jama magtakōk ni mimon pahuhuma ni Ejip. Sohoun sila ngaddoꞌ sabahagiꞌ lima tuktuk jama ngattom njawom pitun taun tuu mintu sasang kinalap balanjaꞌ. ³⁵Pag-anu, boꞌ sohoun binoo pa jawom siga daira nu inannaꞌ njawom siga buriga, boꞌ sohoun njagahan. ³⁶Ilooy ilay mintu halliꞌ man malanjaan manusiyaꞌ pag taabut pitun taun looy ma pasunuꞌ. Meꞌ looy ilay, yaꞌ na luu jama matoy kabobowan meꞌ gotom looy mintu.”

Si Yusup pinabuwat panghuluꞌ ni Ejip

³⁷Pus si Yusup bay mitsala, tabista na meꞌ sultan sampay ga kunsihal na tud bay mahap palbiatan na. ³⁸Dari yuk sultan ni ga kunsihal na, “Lalla tuu bitu inunungan meꞌ Rū Tuhan. Yaꞌ na sina kitabi nammu jama labi mahap man iya wakilan ku nohoꞌ magpandoy ni mimon-mimon ni lahat tuu.”

³⁹Sangkon yuk sultan ni si Yusup, “Pagka kau bay pakitahan Tuhan meꞌ looy siꞌ labbasakayi, tumatandaꞌ na niyaku, yaꞌ luu sukup pamiki maka halul-akka labi man kau. ⁴⁰Batnaa, kau na pabuwat ku panghuluꞌ magpandoy ni astanaꞌ ku. Mimon raayat ku sohoꞌ ku jaꞌ maglillaꞌ ni oy-oy sohoꞌ nu ninsila. Sarī man aku, yaꞌ luu ngantanan kapatut langkaw man ningkau. ⁴¹Batnaa, wakilan ta na ko nohoꞌ maggubnul ni sikaliput Ejip.”

⁴²Pag-anu siꞌ, lay na urusan sultan simsim na ma bay inindanan ka awon na boꞌ pinapatuk ni si Yusup. Maka lay gi papatukan na juba ayad banahan sampay lantay mmas baga. ⁴³Boꞌ lay gi ya sohoꞌ sultan dutai taꞌ kalesa ddas ka ga kuraꞌ na ma pinagpakoy meꞌ jama ma numbul disu ndiyoan sultan. Maka paninggai-paninggai ya, luu na pin jama sinohoꞌ paruhuꞌ man iya tukang ngahowap nohoꞌ jama pakokoꞌ ngahulmat sasang gubnul pingkaꞌ. Dari ilooy na silay siꞌ poonan si Yusup bay inuwakilan maggubnul ni sikaliput Ejip.

⁴⁴Lay gi halling sultan ni si Yusup, “Batnaa aku gi baw situ sultan, sugaꞌ bong saꞌ bitsala pōꞌ man behe nu, yaꞌ padari ku jama buwat oy maka oy na ntuu ni Ejip.”

^45-46Pus meꞌ looy, lay na hinalin meꞌ sultan awon si Yusup pa si Japenat-Paniya, boꞌ lay gi pahandān na ni si Asenat. Mmaꞌ si Asenat ilay yana si Potipera, disu imam ndooy ni daira inawnan On.

Na jaman si Yusup siꞌ bay inuwakilan meꞌ sultan maggubnul, mag-umu na ya tallumpūꞌ taun. Dari siꞌ, lay na ya maliksaꞌ mimon kakawum-kawman ni sikaliput Ejip.

⁴⁷Na meꞌ ndang bay tinaabil meꞌ si Yusup, lay jaꞌ du bay kinalap balanjaꞌ njawom pitun taun. ⁴⁸Dari njawom pitun taun looy du siꞌ, lay na si Yusup magpanohoꞌ ni siga jama na ngaddoꞌ sabahagiꞌ lima ni kattoman jama. Pag-anu, boꞌ lay sohoꞌ na inannaꞌ pa jawom siga daira ma tapit pa siga huma jama. Dari siꞌ mimon daira ndooy ni Ejip lay na inannaan balanjaꞌ halliꞌ ni gotom ma song takka. ⁴⁹Na eka balanjaꞌ bay ta-nnaꞌ meꞌ si Yusup, yaꞌ na taambat, meꞌ eka ungus ni tapiyan na. Song hallom, lay na tagongan na meꞌ na ngalista sukatan na sabap kalanduꞌ na eka itungan na.

⁵⁰Na yaꞌ lagi siꞌ bay takka gotom looy, ndang anakan na si Yusup ka si Asenat duwa lalla. ⁵¹Ilooy ma siyaka lay awnan si Yusup si Manasse, hatiyan na, “lupa,” batan yuk si Yusup, “Man tabang Tuhan meꞌ bay na ku pinalupahan ni bay jinisan katiksaan ku sampay logtoꞌ ku sitammu ka ga rahasiyaꞌ ku.” ⁵²Kuwan anak na ma ni kaduwa, lay awnan na si Epraim, hatiyan na “binuwanan ga anak,” batan yuk na, “Lay na ku kaladjikian meꞌ Tuhan binuwanan siga anak ni lahat man ku bay pingkaꞌ tiksaꞌ.”

⁵³Na paddus jaꞌ siꞌ pitun taun looy sasang kalap balanjaꞌ ni Ejip, ⁵⁴ilooy ma nagnaꞌ na gotom ni pitun taun looy siꞌ ma bay bināꞌ meꞌ si Yusup. Mimon kalahat-lahatan gotom na, sugaꞌ bong ni sikaliput Ejip masi meka bay inannaꞌ. ⁵⁵Song hallom siꞌ, ngalelet na du gotom looy ngabut sampay ni sikaliput Ejip. Dari ilooy ma lay na pasahid siga raayat sultan pa mman na. Yuk sultan ninsila, “Patiluꞌ na jaꞌ kam pilay pa mman si Yusup, boꞌ lillaꞌ na jaꞌ kam pooy-pooy meꞌ na buwat kaam.”

⁵⁶Na pagka magmasak na pin gotom looy ni sikaliput Ejip, ilooy ma lay na binukaꞌ meꞌ si Yusup ga buriga ni siga daira man na bay ngannaꞌ balanjaꞌ. Maka lay na ya dagang ni siga raayat ndooy ni Ejip. ⁵⁷Maka sabap tud kalanduꞌ na basag gotom looy ni sikaliput junyaꞌ, meka na manusiyaꞌ man mimon kalahat-lahatan lay bahuklud pilay pa Ejip malli balanjaꞌ man si Yusup.

Siga danganakan si Yusup pilay pa Ejip malli balanjaꞌ

¹Na balik ta pa si Yaꞌkub ndooy ni Kanan, pag taaka na luu balanjaꞌ ndooy ni Ejip pinaballihan, yuk na ni siga anak na, “Balanjaꞌ tabi itu yaꞌ na kuhi pasampun saumu bong kam sat si-ndaꞌ-ndaꞌ jaꞌ lunnaa. ²Habal jama, luu konoꞌ balanjaꞌ pinaballihan ndooy ni Ejip. Bong anu, pilay teꞌ kam malli bong pin yaꞌ jaꞌ kitabi matoy kabobowan.”

³Dari siꞌ lay na sohoꞌ si Yaꞌkub siga siyaka si Yusup sikasapū pilay pa Ejip malli balanjaꞌ. ⁴Sugaꞌ bong si Benjamin, yana siyali si Yusup, yaꞌ na bay patabeꞌ si Yaꞌkub ninsila. Tawu na baw ya taggahaꞌ luu na baw mintu maat katuwaꞌ niiya.

⁵Dari lān siga anak si Yaꞌkub siꞌ pilay pa Ejip malli balanjaꞌ, meka du jama pahaboy ninsila batan gotom looy siꞌ lataꞌ na du ni sikaliput Kanan.

⁶Na si Yusup siꞌ tu, pagka iya panghuluꞌ gubnul ni sikaliput Ejip ngantanan kapatut maballi balanjaꞌ ni jama, talpaksaꞌ iya du man ga danganakan na patiluꞌ. Dari siꞌ, pag takka da pilay, lay na sila pasōng pa mman na boꞌ da sujud labbasakayi ni awpan na. ⁷Si Yusup siꞌ tu, takila na na ga siyaka na, sugaꞌ sila yaꞌ kakila. Dari lay doꞌ ya magbawuꞌ-bawuꞌ yaꞌ sila takila na, boꞌ kasla lagi bitsala na ninsila, yuk na, “Jama maninggai kam tu?”

⁸Pag tampung da siꞌ, “Kami tu la jama man Kanan luꞌ pitu malli balanjaꞌ.”

⁹Pag-anu siꞌ, tapanambung na meꞌ si Yusup bay upihan na pasal sila maruhuꞌ. Pag-anu yuk na, “Tukang mayu-mayu bitu kam! Banti mintu, lay na baw tatammu bi kalammaan paglahat tuu.”

¹⁰Pag tampung da, “Uy, niyaꞌ baw bilay Tuwan Gubnul. Kami tu pitu malli balanjaꞌ jaꞌ. ¹¹Kami itu danganakan sikamimon, dambuwaꞌ mmaꞌ. Saꞌ ga kami tukang mayu-mayu. Jama bonto kami.”

¹²Yuk si Yusup ninsila, “Ā, yaꞌ ba ku pitsayaꞌ. Kaam itu bay pitu, basta miha kam kalammaan paglahat kami.”

¹³Yuk da baw siꞌ tu, “Kami itu Tuwan sapu-duwa magdanganakan dambuwaꞌ mmaꞌ ndooy ni Kanan. Sugaꞌ kuwan ilooy ma duwa, yaꞌ luu bay mmeꞌ batan ma kabungsuhan lay tamban ndooy mman mmaꞌ kami. Kuwan ilooy disu, lay na duhuꞌ-duhuꞌ.”

¹⁴Yuk si Yusup baw siꞌ tu, “Ndaun bi na ba meꞌ halling sambat ku na siꞌ, basta tud mattan du bina kam tukang mayu-mayu. ¹⁵Sugaꞌ meꞌ tee na, ndaꞌ ku teꞌ bong mawjud bitsala bi. Subali ku baw ningkaam ngkod-ngkoran masi gi llum sultan, basta yaꞌ kam papoleꞌ ku bong yaꞌ doꞌ bay duhuꞌ nakka pitu ariꞌ bi ma kabungsuhan. ¹⁶Sangkon, pilay na doꞌ kam disu ngaddoꞌ ariꞌ bi. Kuwan kaam kasohean, jīl ku na doꞌ halloman yaꞌ gi tumatandaꞌ bana bitsala bi. Bong mintu yaꞌ bay bana, ndang-ndang llum gi du sultan, basta subali ku baw ningkaam, yaꞌ kam papoleꞌ ku sabap tud mattan du kam tukang mayu-mayu.” ¹⁷Pag-anu siꞌ, lay na doꞌ sila sikamimon njīl njawom tallu ngallaw.

¹⁸Paddus jaꞌ siꞌ tallu ngallaw, yuk si Yusup ninsila, “Aku itu tawu pa Tuhan. Sangkon, buwanan ta lagi kam dapat llum basta asip bi jaꞌ panohoan ku. ¹⁹Ndaꞌ ta sa bong sabana-bana kaam jama bonto. Disu kam subay tamban na doꞌ njawom jīl tuu. Kuwan kaam kasohean, tuhiyanan bi na doꞌ pa lumaꞌ bi balanjaꞌ ma bay balli bi pa mman anak-nda bi taggahaꞌ malasahi sila kalingantuhan. ²⁰Sugaꞌ pag beleng bi pitu, yaꞌ dari bong yaꞌ bay luu taboo bi siyali bi mari katoonan ku mawjud bitsala bi, boꞌ bi yaꞌ sohoꞌ ku pinapatoy.”

Dari sila siꞌ tu lillaꞌ na jaꞌ ²¹sampay yuk dangan pa dangan, “Saꞌ ga bina oy, hinisab na kitabi meꞌ Tuhan sabap kalaatan bay pabuwat tabi ni siyali tabi maruhuꞌ. Bay na ya maku luuy ningkitabi, sugaꞌ yaꞌ san bay paruli tabi. Sangkon pag batnaa, kinisas na kitabi.”

²²Yuk si Ruben baw siꞌ tu, “Ndang bay na kam ba baan ku bay llaw looy, ‘Daa ya pakaatun bi,’ sugaꞌ yaꞌ san kam bay paruli. Pag batnaa, tuwaꞌ hisab na situ kitabi ni bay kapatoy na.”

²³Si Yusup baw siꞌ tu, tahati na mimon bitsala da, sugaꞌ kanna da niyaꞌ, batan tuktuk si Yusup mitsala ninsila bay gi makoy julbahasa.

²⁴Lay jaꞌ siꞌ takale si Yusup bitsala da, ilooy ma lay doꞌ ya palakka sampay nangis. Pag lupus, lay na ya pabeleng mitsala ninsila sampay lay gi peneꞌ na si Simiyun nohoꞌ iningkotan ni awpan da.

Ga siyaka si Yusup pabeleng pa Kanan

²⁵Pus meꞌ looy, lay na si Yusup magpanohoꞌ ngisihan siga karut da ka balanjaꞌ bay balli da. Maka lay du sohoꞌ na inannaꞌ sīn bay bayad da saliꞌ-saliꞌ huwin pa behe karut da, boꞌ lay gi sila sohoꞌ na binuwatan lutuꞌ. ²⁶Lay jaꞌ siꞌ ga siyaka na nguwanan ga kuraꞌ da, ilooy ma lay na sila palakka.

²⁷Taabut man da pahantiꞌ sangom, kuwan disu lay pilay pa karut na ngaddoꞌ isi na dangkitiꞌ man na makan kuraꞌ na. Pag ungkad na, luu na ndooy pilak man na bay mayaran balanjaꞌ na. ²⁸Dari lay linganan na ga danganakan na, yuk na, “Tu doꞌ kam ba. Atu sīn ku lay pinapoleꞌ balik njawom karut ku!” Dari siꞌ, magkabba-kabba na atay da. Maka mipig na ga sila ni katawu da sambayan da sitilaw-tilaw, yuk da, “Ongoy tu la meꞌ tuu bay tinakdil meꞌ Tuhan ningkitabi?”

²⁹Na pag takka da pa Kanan, lay na sila nuntutan mmaꞌ da bong oy bay katuwaꞌ sila ni bay palanan da. ³⁰Yuk da, “Lalla looy la ma maggubnul ndooy ni Ejip, kasla jaꞌ bitsala na ningkami. Sampay lay gi kami tanggap na mayu-mayuhan kalammaan paglahat da. ³¹Sugaꞌ lay ya baan kami jama bonto kami, saꞌ ga kami tukang mayu-mayu. ³²Bay gi ya baan kami, bay sapu-duwa kami danganakan dambuwaꞌ mmaꞌ. Disu lay na duhuꞌ-duhuꞌ. Kuwan ma kabungsuhan, batnaa lay tamban man mmaꞌ kami ndooy ni Kanan. ³³Salla na, yaꞌ san bay pitsayaꞌ gubnul looy ningkami. Sambat na, subay luu buktiꞌ bong bana-bana du kami bonto. Dari lay na doꞌ kami sohoꞌ na tamban disu. Kuwan kami kasohean, lay na sohoꞌ na moleꞌ nuhiyanan balanjaꞌ anak-nda kami taggahaꞌ malasahi konoꞌ sila kalingantuhan. ³⁴Sugaꞌ bay tugun na, subay konoꞌ boo kami luꞌ pilay siyali kami, boꞌ na kuhi pitsayaꞌ kami jama bonto maka saꞌ tukang mayu-mayu. Na bong mintu lay na ya taduwan kami, papoleꞌ na du konoꞌ balik danganakan kami maka sumunsayaꞌ na kami konoꞌ magpōꞌ-paasok ni lahat looy maglitu.”

³⁵Na pag taabut da ngahudhuran karut da, saliꞌ-saliꞌ na sila bay nammu putusan pilak man da bay malli balanjaꞌ da. Pag ndaꞌ da luu gi sīn da, tud bay tawu sila sampay mmaꞌ da.

³⁶Dari yuk mmaꞌ da ninsila, “Uy, sadda du bitu kam noy katis na lungay mimon anak ku man diyoꞌ dakan ku. Duhuꞌ-duhuꞌ si Yusup, boꞌ pasunuꞌ si Simiyun. Pag batnaa, kahandak bi si Benjamin na baw pasunuꞌ lakkahan bi man diyoꞌ dakan ku. Uy la, yaꞌ na bitu taambat kasusahan njataꞌ ku!”

³⁷Pag halling si Ruben ni mmaꞌ da, “Biyahun na ba Maꞌ, aku sa bahalaꞌ ni si Benjamin. Bong mintu ya yaꞌ bay taboo ku balik pa mman nu, dari san gi papatoy nu anak ku ma lalla sikaduwa. Basta pabeleng ku sa ya pitu pa mman nu.”

³⁸Iya tampung si Yaꞌkub, “Basta yaꞌ baw situ tapatugutan ku anak ku ma kabungsuhan mmeꞌ ningkaam. Anak ku ka si Rakel duwa lisu du. Boꞌ disu lay na matoy. Pag batnaa disu sa takapin. Bong mintu, sipais, lay na baw ya kongoy-kongoy ni palanan bi, meꞌ tuu na katoahan ku, matoy njawom susa na situ ku meꞌ bi!”

Ga danganakan si Yusup pabeleng pa Ejip ka si Benjamin

¹Na gotom looy siꞌ magsasōng na pin. ²Pag katis jaꞌ mimon balanjaꞌ ma bay binalli meꞌ siga anak si Yaꞌkub ni Ejip, yuk si Yaꞌkub ninsila, “Pabeleng na kam pilay balik malli balanjaꞌ san lasa dangkitiꞌ.”

³Yuk si Juda niiya, “Gubnul looy baw ba la managgahi na mandaan kami yaꞌ nohoꞌ magpakita bong yaꞌ luu siyali kami bay taboo pa mman na. ⁴Bong siꞌ ko kuhi, boo kami na doꞌ si Benjamin pilay malli balanjaꞌ. ⁵Sugaꞌ bong baw ko yaꞌ matugut, malaingkan yaꞌ na kami la kuhi pabeleng pilay. Halling lalla looy yaꞌ na kami dari magpakita niiya bong yaꞌ du luu bay taboo kami siyali kami.”

⁶Pag-anu, yuk si Yaꞌkub, “Pasoyahan bi jaꞌ bitu pamiki ku. Subay siꞌ yaꞌ na kam bay māꞌ ga luu gi danganakan bi sarī.”

⁷Yuk da, “Maꞌ, dak yaꞌ na du baw bilay kami bay māꞌ. Sugaꞌ lay baw kami pinipitan meꞌ lalla looy bong llum gi mmaꞌ kami atawa bong luu gi danganakan kami sarī. Dari lay kami kapamāꞌ sabap yaꞌ san taingat kami subay ga sohoꞌ na lagi binoo ningkami siyali kami pilay.”

⁸Pag-anu, yuk si Juda ni mmaꞌ na, “Sōn na ba Sittoꞌ mmeꞌ ningkami mari kami kapilay na deꞌ-dēꞌ malli balanjaꞌ. Bong ina lantan nu lagi, mastiꞌ matoy kabobowan na situ kitabi sampay ga mpu nu sikamimon. ⁹Aku sa Maꞌ bahalaꞌ niiya. Janjiꞌ ku baw ningkau bong ya yaꞌ bay salamat pinabalik meꞌ ku pitu pa mman nu, atas ku na labuꞌ pa jataꞌ ku mimon susun halloman ku llum. ¹⁰Bong siꞌ kami yaꞌ na bay lantan nu, batnaa ga min duwa na kami bay kapagbeleng.”

¹¹Dari yuk mmaꞌ da ninsila, “Bong tud talpaksaꞌ subay ya mmeꞌ, boonun bi na, sugaꞌ subay kam moo pilay barang ma mahap banahan mantuu. Isihan bi ga karut bi ka insallan hamut ka gowaꞌ buwani sampay lampa-lampahan, batung pistasiyu ka batung almon, boꞌ deanun bi gubnul looy. ¹²Maka sīn ma bay tatammu bi njawom karut bi, lipatun bi lagi min duwa taggahaꞌ lay sila magsāꞌ ngisi. ¹³Sigi, boonun bi na ariꞌ bi pilay pa mman gubnul looy. ¹⁴Kamura-murahan pinaluuy du lalla looy ningkaam meꞌ Tuhan Sangat Kawasa supaya pinapoleꞌ du si Simiyun sampay si Benjamin. Pasal aku, bong sipais bay kongoy-kongoy anak ku, san biddaꞌ na kasusahan ku, pooy-pooy na.”

¹⁵Dari lay na sila manyap boonan da man da masampang gubnul looy haboyan pilak ma bay lipat da min duwa. Pag-anu siꞌ, lay na sila pilay pa Ejip sampay na si Benjamin. Takka jaꞌ siꞌ sila, lay na sila patiluꞌ pa mman si Yusup. ¹⁶Pag ndaꞌ si Yusup luu na bay mmeꞌ si Benjamin, yuk na ni tindog na ma magpandoy ni lumaꞌ na, “Boonun na ga lalla naa pilay pa lumaꞌ. Numbaliꞌ ko hayop boꞌ patahakun deꞌ-dēꞌ mari tahan kami mangan tangngaꞌ llaw.” ¹⁷Dari siꞌ, lay na jaꞌ du inasip meꞌ tindog looy sampay lay na boo na ga lalla looy pa lumaꞌ.

¹⁸Lān da siꞌ binoo pa lumaꞌ na, tud bay tawu sila sampay yuk da padangan-padangan, “Marean ta la kon tabi binoo pilay sabapan pilak looy na ma bay tumabeꞌ ni jawom karut balanjaꞌ tabi. Batiꞌ ta, sinungkuban na kitabi, boꞌ kaddoꞌ da lagi siga kuraꞌ tabi sampay pinahata na kitabi.”

¹⁹Dari luu jaꞌ siꞌ sila ni lawang lumaꞌ si Yusup, yuk da ni tindog looy ma magpandoy, ²⁰“Tuwan, bong dari, luu situ siꞌ bitsala kami ningkau. Jaman kami bay pitu malli balanjaꞌ, ²¹lān kami moleꞌ, lay doꞌ kami patagong sabap sangom na lahat. Sasang kami ndooy, lay ungkad kami karut kami. Boꞌ tud bay takurat kami pag ndaꞌ kami masi luu njawom karut kami pilak man kami bay mayad. Sugaꞌ batnaa, luu na du sīn looy bay boo kami pitu pabalik. ²²Sarī man ilooy, lay gi kami moo halliꞌ man kami malli balanjaꞌ balik. Dari papiha-piha na pin kami bong soy bay ngannaꞌ sīn looy balik pa jawom karut kami.”

²³Yuk tindog looy baw siꞌ tu, “Daa kam ba susa. Maka daa na kam tawu. Bay bayad bi ilay llaw looy lay na kaddoꞌ ku. Tuhan ma sinumba meꞌ bi ka mmaꞌ bi, iya na silay bay ngannaꞌ njawom karut bi yana ladjikiꞌ ningkaam.” Na pus meꞌ looy, lay na du boo tindog looy si Simiyun pa mman da.

²⁴Pag-anu siꞌ, lay na sila binuwanan boheꞌ man da ngosoan battis da sampay lay na pinakan kuraꞌ da. Pag lupus, lay na sila binoo meꞌ tindog looy paasok. ²⁵Maka yuk tindog looy ninsila, “Ngkon itu siꞌ kam bay binoo pitu, batan ntuu na kam sohoꞌ gubnul mangan tangngaꞌ llaw.” Dari siꞌ, lay na kaddoꞌ da barang man da masampang gubnul mari tahan da nong pag takka na.

²⁶Takka jaꞌ siꞌ si Yusup, lay na songan da ga barang looy niiya, boꞌ da sujud ni awpan na. ²⁷Pag-anu siꞌ, tilaw si Yusup, “Mag-inoy na kam? Maka pooy na kahalan mmaꞌ bi meꞌ looy na toa na? Masi gi kilay llum?”

²⁸Pag tampung da, “Mmaꞌ kami Tuwan Gubnul, yaꞌ luu oy-oy na. Masi mahap parasahan na.” Pag-anu, lay na baw sila pakokoꞌ ni awpan na.

²⁹Sasang si Yusup maimanan sila, takita na na si Benjamin, danganakan na langgung. Dari tilaw na, “Ituu na kitu danganakan bi, ilooy ma yuk bi llaw looy kabungsuhan?”

Tampung da, “Ohoꞌ, Tuwan.”

Pag-anu yuk na ni si Benjamin, “Kamura-murahan luu na pin barakat man Tuhan ni jataꞌ nu Toꞌ.” ³⁰Pus meꞌ looy, lay doꞌ lakka si Yusup deꞌ-dēꞌ sabap yaꞌ tasaggaꞌ na luuy na ni ariꞌ na. Sampay lay na doꞌ ya paasok pa jawom bilik ngahuwasan tangis na. ³¹Pag lupus, lay na ya kuwaup, boꞌ na pōꞌ sambayan na naggaan tangis na. Pag-anu, lay na ya nohoꞌ ga tindog na motang kinakan.

³²Na si Yusup siꞌ tu, lay binotangan ni disu lamisahan dangan-dangan na du. Kuwan ga danganakan na, lay binotangan ni disu lamisahan. Kuwan siga bangsa Ejip ma mmeꞌ mangan ndooy siꞌ tu, sarī du lamisahan da sabap nipin sila paharung mangan ni siga bangsa Hibrani.

³³Na ga danganakan si Yusup siꞌ tu tud bay jayip pag taabut da pinatingkōꞌ ni lamisahan. Batan pag ndaꞌ da, lay sila bay tinalitib lakka man siyaka lūd pa siyali. ³⁴Pag-anu siꞌ, lay na sila binotangan makanan lakka man lamisahan si Yusup. Sugaꞌ makanan ma bay binotang ni si Benjamin, lipat min lima man ni ga siyaka na. Pag-anu, lay na sila magpakaruwan nginum-mangan sampay sso na sila.

Sawan ma lungay

¹Na sakap jaꞌ siꞌ ga danganakan si Yusup moleꞌ, lay na baw sohoꞌ si Yusup tindog looy ma magpandoy ni lumaꞌ na, yuk na, “Pannoan nu banahan karut ga lalla naa. Pag-anu, boꞌ nnaun balik pilak da saliꞌ-saliꞌ huwin pa behe karut da. ²Kuwan ni ilooy ma siyali, kaddoun sawan ku, yana sawan pilak porol looy, boꞌ nnaun huwin pa behe karut na ddas ka pilak man na bay malli balanjaꞌ na.” Dari siꞌ, lay na pabuwat na ma bay sinohoꞌ niiya.

³Pag taabut sayu, awwal lagi, lay na pinapoleꞌ ga danganakan si Yusup ka ga kuraꞌ da llop meꞌ balanjaꞌ. ⁴Yaꞌ gi san siꞌ sila lawak man daira looy, yuk si Yusup ni tindog na siꞌ, “Siglaꞌ ko, onsehun ga lalla looy. Pag taabut nu, pasparan nu sila, yuk nu, ‘Uy, tud bay mahap bilay meꞌ kami bay buwat kaam. Ongoy taggahaꞌ pag tungbas bi, maat? ⁵Ongoy bay kaddoꞌ bi sawan man tuwan ku nginum sampay man na nunaꞌ? Tud maat baw arat bi.’ ”

⁶Lay jaꞌ siꞌ taabut tindog looy siga danganakan si Yusup, lay du sila baan na bay tugun si Yusup.

⁷Sugaꞌ yuk da baw siꞌ tu, “Doꞌ ko la Tuwan, oy doꞌ ina maksud bitsala nu meꞌ naa? Meꞌ kami itu siga tindog bi, tud yaꞌ bina takaya kami buwat meꞌ naa. ⁸San pilak looy maruhuꞌ ma bay tatammu kami njawom karut kami, lay na du bay boo kami balik man Kanan pa lahat bi. Ongoy taggahaꞌ nawakka na baw kami nangkaw pilak porol atawa mmas tuwan nu? ⁹Sugaꞌ meꞌ tuu na Tuwan: Soysoy kami bay katammuhan meꞌ nu, san papatoyun na. Kuwan kasohean kami, dari san pahata bi na.”

¹⁰Yuk tindog looy siꞌ, “Sigi ba, pagka kaam na du bay halling. Sugaꞌ ilooy jaꞌ mintu pahata ku ma bay karapatan nangkaw sawan tuwan ku. Kuwan kaam kasohean, pabiya ku na.”

¹¹Pag-anu, ilooy ma lay du paduwai da karut da maka saliꞌ-saliꞌ na sila ngungkad. ¹²Tindog si Yusup siꞌ tu, lay na miha paayad njawom karut da nagnaꞌ man ilooy ma siyaka banahan lūd pa ilooy ma kabungsuhan. Dari siꞌ, sakayi na nammu sawan looy, noy ndooy na njawom karut si Benjamin. ¹³Dari pag takita ga siyaka na meꞌ looy, bbuwatan da nganggeret pamakoy da ni kasusa da. Sampay lay na uwanan da kuraꞌ da boꞌ da pabeleng balik pa daira.

¹⁴Takka ga si Juda ka ga danganakan na pa lumaꞌ si Yusup, masi gi ya ndooy. Dari bbuwatan da, lay nimbagan dī da saliꞌ-saliꞌ taꞌ tanaꞌ ni awpan na.

¹⁵Yuk si Yusup ninsila, “Ongoy kam bay buwat meꞌ looy? Yaꞌ kina tasayu bi jama meꞌ aku pandoy nunaꞌ bong oy pabuwat jama?”

¹⁶Yuk si Juda siꞌ tu, “Tuwan Gubnul, yaꞌ na kami la pandoy ngandaawa sabap yaꞌ na luu tapahalling kami. San kami mattan yaꞌ bay buwat dusa, yaꞌ baw luu tapōꞌ meꞌ kami buktiꞌ ga saꞌ kami bay ngaddoꞌ. Sugaꞌ bistahan ku ituu na hisab Tuhan ni jataꞌ kami ni bay dusa kami maruhuꞌ. Biyahun na, pahatawun na kami labbasakayi. Daa na sat ilooy jaꞌ ma bay katammuhan sawan looy.”

¹⁷Yuk si Yusup baw siꞌ tu, “Yaꞌ baw bina sikatuwaꞌ. Yaꞌ ku nawakka buwat meꞌ naa. Arapun ilooy na jaꞌ pahata ku ma bay ngaddoꞌ sawan ku. Kuwan kaam kasohean, pasannangun bi na atay bi boꞌ bi pabeleng pa mman mmaꞌ bi.”

Si Juda makuhan si Benjamin timbang

¹⁸Pag-anu, lay na baw si Juda pasōng pa mman si Yusup sambayan na maku junjung, yuk na, “Tuwan, meꞌ aku disu tindog nu, bong siꞌ kadarihan ningkau, luu situ siꞌ bitsala ku ningkau. Bong anu, daa doꞌ ku kalasuhan nu meꞌ kau sibuꞌ du ka sultan. ¹⁹Tuwan, jaman kami bay tilaw nu bong luu gi mmaꞌ kami atawa bong luu gi danganakan kami sarī, ²⁰lay jaꞌ du kami paintong māꞌ masi llum mmaꞌ kami, sugaꞌ toa na. Damikiyan, lay du kami māꞌ ariꞌ kami luu gi du bay tamban ndooy mman mmaꞌ kami. Iya ilay kabungsuhan bay pinamaddihan ni katoa mmaꞌ kami na. Maka bay du kami paintong māꞌ danganakan na langgung lay na matoy. Pag batnaa, iya sa takapin anak imuwa nneꞌ na. Boꞌ pabiddaꞌ situ banahan aseꞌ mmaꞌ kami njataꞌ na.

²¹“Na kami tu Tuwan, sabana-bana lay jaꞌ du asip kami bay sohoꞌ nu ningkami moo ariꞌ kami pa mman nu supaya takita nu na ka mata nu ma duwa. ²²Kamasaꞌ ndang bay ko baan kami bay llaw looy, anak-anak tuu yaꞌ taambanan na mmaꞌ kami taggahaꞌ ilooy na baw mintu poonan man mmaꞌ kami matoy maglindu. ²³Sugaꞌ yuk nu na baw ningkami, yaꞌ kami dari magpakita bong yaꞌ bay taboo kami siyali kami ma kabungsuhan. ²⁴Dari pag kami lay na pabeleng pa mman mmaꞌ kami, lay na ya tuntutan kami bong oy bay tugun nu.

²⁵“Na kabus jaꞌ siꞌ kami, lay na baw kami sohoꞌ na pabeleng balik malli balanjaꞌ. ²⁶Sugaꞌ yuk kami niiya, ‘Yaꞌ kami la kapilay bong yaꞌ luu ariꞌ kami bay taboo kami. Tugun gubnul yaꞌ kami dari magpakita niiya bong yaꞌ bay mmeꞌ ariꞌ kami.’

²⁷“Pag tampung mmaꞌ kami, ‘Tud paya bitu ku bong boo bi na baw Sittoꞌ. Katoonan bi na du, anak ku ka si Rakel duwa lisu du. ²⁸Boꞌ ilooy disu, lay na lungay man diyoꞌ dakan ku. Marean ta, lay na ya sinalik-salik meꞌ halimaw. Yaꞌ na san ya bay talaman ngabut sampay batnaa.’ ²⁹Maka yuk Simmaꞌ, ‘Na bong mintu lay na baw kongoy-kongoy siyali bi sampay man na lungay man diyoꞌ dakan ku, meꞌ tuu na katoahan ku, basta matoy njawom karukkaan na situ ku meꞌ bi.’

³⁰“Sangkon Tuwan Gubnul, kaallum mmaꞌ kami ilay, inaa ko ngawon, tikmod na njataꞌ ariꞌ kami lasa. Bong ina mintu yaꞌ na ya luu bay tabeleng pag poleꞌ kami, ³¹pagka ndang toa na Simmaꞌ, mastiꞌ matoy njawom kasusahan na silay ya sabapan kami. ³²Sarī gi, Tuwan, lay gi ku nubali niiya bong yaꞌ bay taboo ku pabeleng anak-anak tuu pa mman na, atas ku mimon susun labuꞌ pa aku halloman ku llum.

³³“Batnaa Tuwan, meꞌ aku disu tindog nu, gam na aku pahatawun gantiꞌ anak-anak tuu. Kuwan iya, bong siꞌ kadarihan, pabelengun na ka ga danganakan ku kasohean. ³⁴Ndang-ndang yaꞌ na du situ ku kapabeleng pa mman Simmaꞌ bong yaꞌ luu bay taboo ku anak-anak tuu. Boꞌ na, yaꞌ na du ku kasogsog ngandaꞌ Simmaꞌ njawom kasusahan mehe.”

Si Yusup magpakila ni ga danganakan na

^1-2Na si Yusup siꞌ tu, yaꞌ na tasaggaꞌ na parasahan na. Dari lay na sohoꞌ na ga tindog na pōꞌ labbasakayi. Pag sila-sila sa ndooy magdanganakan, ilooy ma lay na ya killahap pahaddo ni pag-awpan da. Ni kahaddo na killahap, takale na ga meꞌ jama Ejip ni poan sampay lay na ga nakka habal na pa astanaꞌ sultan. Pag lay jaꞌ ya kahuwasan killahap, ilooy ma lay na ya magpakila ni siga danganakan na.

³Yuk na ninsila, “Aku na situ si Yusup.” Maka tilaw na, “Tud bana kilay masi gi llum Simmaꞌ?” Na ga danganakan na baw siꞌ tu, tud bay kahimattaan sampay yaꞌ na san ga bay katampung.

⁴Pag-anu siꞌ, lay na sila sohoꞌ si Yusup pasōng pa mman na, maka yuk na, “Tud aku na situ si Yusup, yana danganakan bi ma bay paballihan bi ni jama ma bay moo aku pitu pa Ejip. ⁵Na batnaa, daa na kam gundalaꞌ. Ma bay na pingkaꞌ, papingkaꞌ tabi na. Maka daa na kam magsusun. Ilooy ilay man gantaan Tuhan na du. Tuhan na du silay bay mapitu aku duhuꞌ man kaam mari yaꞌ matoy manusiyaꞌ. ⁶Gotom tuu itu bohoꞌ duwan taun. Pus ituu, luu gi pasunuꞌ liman taun yaꞌ na luu meꞌ jama kadarihan huma sampay yaꞌ na luu kinattom. ⁷Lipara, lay na ku pinapitu meꞌ Tuhan duhuꞌ man kaam nalamat kaam mari yaꞌ katis bangsa tabi ni junyaꞌ. ⁸Sangkon, saꞌ du silay kaam bay mapitu aku, arapun iya bay mapitu aku yana Tuhan. Lay na ga ku pinabuwat meꞌ Tuhan subay ga mmaꞌ sultan ka pa-mmean ni astanaꞌ na sampay panghuluꞌ ni sikaliput tanaꞌ Ejip.

⁹“Batnaa, bbeleng na kam deꞌ-dēꞌ pa mman Simmaꞌ. Baan bi ya anak na si Yusup lay na pinabuwat meꞌ Tuhan panghuluꞌ ngantanan sikaliput Ejip. Maka baan bi ya, tugun ku niiya, bong anu, daa na ya konoꞌ maglawun-lawun. Doman kami sikita ka iya deꞌ-dēꞌ. ¹⁰Baan bi ya, dari ya maglahat ni Gosen, tapit pa mman ku. Boonun na konoꞌ ga anak-mpu nu ka ga hayop nu labbasakayi, sampay na mimon altaꞌ nu. ¹¹Pag takka nu pa Gosen, balanjaan na sa ko konoꞌ. Gotom tuu tu konoꞌ, luu gi liman taun pasunuꞌ, boꞌ yaꞌ baw ya konoꞌ doman kau kabobowan ka ga anak-mpu nu sampay na ga kahayop-hayopan nu.”

¹²Maka yuk si Yusup lagi ni siga danganakan na, “Itu na du kam ka ga si Benjamin mismu ngita tud aku na situ si Yusup mitsala ni pag-awpan bi. ¹³Tuntutan bi na Simmaꞌ bong pooy ehe kawasa-kapatut ku ntuu ni Ejip. Maka baan bi na ya mimon ma bay tasakup bi, boꞌ boonun bi na patuhut pitu pa mman ku deꞌ-dēꞌ.”

¹⁴Na pus si Yusup siꞌ bay mitsala, lay na ya patapit pa mman si Benjamin, boꞌ da sikakkop sambayan da sikatangis. ¹⁵Pag-anu, boꞌ na lay na ngūk ga siyaka na sikamimon sambayan na masi na pin nangis. Dari siꞌ, bohoꞌ na sila nawakka moo si Yusup magbitsala.

¹⁶Na takka jaꞌ siꞌ habal pilay pa astanaꞌ sultan luu bay takka ga danganakan si Yusup, ilooy ma tud gāk ya sampay na siga kunsihal na mimon. ¹⁷Dari yuk sultan ni si Yusup, “Sohoun na inuwanan kuraꞌ ga danganakan nu balanjaꞌ mari sila kapoleꞌ na pa Kanan. ¹⁸Takka ga danganakan nu luꞌ pilay, sohoun na binoo luꞌ pitu mmaꞌ bi sampay na ga anak-nda da. Takka ntuu, buwanan ku sa sila tanaꞌ pinakaayad ni sikaliput Ejip mari sila sannang. ¹⁹Maka sohoun gi ga danganakan nu moo kalesa mantuu man da moo anak-nda da ka mmaꞌ bi pitu. ²⁰Daa na sila sohoun gampang bong luu gi pabuwatan da ma yaꞌ na taboo da. Takka da ina mintu pitu, altaꞌ ma numbul satu sadjaꞌ ni sikaliput Ejip dean ku sila.”

²¹Dari siꞌ, bay tugun sultan lay na inasip meꞌ siga anak si Yaꞌkub. Maka lay na sila buwanan si Yusup siga kalesa man panohoan sultan. Boꞌ lay gi sila pinalutuan ²²sampay binuwanan badjuꞌ bahau. Kuwan si Benjamin, lay gi buwanan si Yusup tallu hatus dublun pilak porol ka lima pangampuan pamakoy bahau. ²³Maka lay gi pokonan na mmaꞌ na sapū kuraꞌ lalla llop meꞌ barang numbul satu ni Ejip, ka sapū kuraꞌ danda llop meꞌ jinisan balanjaꞌ ka lutuꞌ da. ²⁴Pag-anu siꞌ, lay na palakka si Yusup siga danganakan na sambayan na nugun sila yaꞌ nohoꞌ sasaꞌ-manasaꞌ ni tangngaꞌ lān.

²⁵Dari lay na lanjahan da palanan da palakka man Ejip. Pag takka da pa mman mmaꞌ da ni Kanan, ²⁶yuk da, “Maꞌ, masi gi la llum si Yusup! Boꞌ iya lagi marintahan sikaliput Ejip.” Kuwan si Yaꞌkub siꞌ tu, dallag-dallag, sampay yaꞌ na ga nammu halling. Boꞌ na, tud kaawran ya pitsayaꞌ. ²⁷Sugaꞌ lay jaꞌ siꞌ ya kabaan mimon ma bay tugun si Yusup ninsila, sampay takita na na kalesa ma bay pinokonan meꞌ si Yusup man moo iya pa Ejip, bohoꞌ na bay nammu halling. ²⁸Yuk na siꞌ tu, “Ohoꞌ, pitsayaꞌ na ku. Llum gi bitu hati si Yusup! Subay situ ku pilay na deꞌ-dēꞌ nammuhan iya padpad ku yaꞌ gi bay matoy.”

Si Yaꞌkub ka paglūng na maglayin pa Ejip

¹Pag-anu siꞌ, lay na du ga si Yaꞌkub ka ga paglūng na ddas ka mimon altaꞌ da lakka man Hebron song pilay pa Ejip. Lān da pilay, lay gi sila pahantiꞌ ni Beel-Siba. Ndooy siꞌ, lay gi si Yaꞌkub numbaliꞌ siga hayop, boꞌ lay songan na pa Tuhan ma ndang bay inisbat meꞌ mmaꞌ na si Isahak.

²Pag sangom, lay na baw si Yaꞌkub tinammuhan meꞌ Tuhan. Njawom pandapat na, lay ya linganan Tuhan, yuk na, “Yaꞌkub! Ū Yaꞌkub!”

Pag tampung na, “Atu ku. Oy lay siꞌ?”

³Yuk Tuhan, “Aku na situ Tuhan, ilooy ma bay sinumba meꞌ mmaꞌ nu. Daa na ko hanggaw pilay pa Ejip. Buwanan ta sa kam panubuꞌ paeka ngabut sampay man bi dari bangsa mehe ndooy. ⁴Unungan ta sa kam pilay pa Ejip. Maka bbos-bbos boo ku sa siga panubuꞌ nu pabeleng pa Kanan. Pag taabut nu ina mintu matoy, luu du si Yusup nondokan kau.”

⁵Na lakka man Beel-Siba, lai na si Yaꞌkub binoo pawus meꞌ siga anak na song pilay pa Ejip. Maka luu na du ga iwan na ka ga mpu na lay du boo da taꞌ ga kalesa looy ma bay pokonan sultan ninsila. ⁶Luu na du bay boo da ga kahayop-hayopan da sampay na mimon altaꞌ da ma bay tausaha da halloman da ni Kanan. Dari siꞌ luu na takka ndooy ni Ejip ga si Yaꞌkub ⁷ka ga paglūng na labbasakayi.

Ga anak-mpu si Yaꞌkub

⁸Na ituu tu batnaa yana listahan siga awon anak-mpu si Yaꞌkub ma bay pilay pa Ejip. Sila ilay yana poonan bangsa Israil.

Si Ruben yana anak si Yaꞌkub ma siyaka banahan. ⁹Siga anak si Ruben mpat lalla, yana ga si Hanok, si Pallu, si Hezron ka si Kalmi.

¹⁰Pasunuꞌ man si Ruben, yana si Simiyun. Iya ilay anakan nnom lalla, yana ga si Jemuwel, si Jamin, si Ohad, si Jakin, si Zohal ka si Sol. Kuwan nneꞌ si Sol siꞌ tu bangsa Kanan.

¹¹Pasunuꞌ man si Simiyun, yana si Libay. Anak na tallu lalla, yana ga si Gelson, si Kohat ka si Merari.

¹²Pasunuꞌ man si Libay, yana si Juda. Anak na lima lalla, yana ga si Er, si Onan, si Sela, si Peres ka si Zera. Sugaꞌ kuwan si Er ka si Onan, lay na matoy ndooy ni Kanan. Kuwan si Peres, anakan duwa lalla, yana si Hezron ka si Hamul.

¹³Pasunuꞌ man si Juda, yana si Isakal. Iya ilay anakan mpat lalla, yana ga si Tola, si Pua, si Jasub ka si Simron.

¹⁴Pasunuꞌ man si Isakal, yana si Zebulun. Iya ilay anakan tallu lalla, yana ga si Sered, si Elon ka si Jalil.

¹⁵Na ilooy ilay siꞌ yana siga anak-mpu si Yaꞌkub ka nda na si Liya. Maka luu gi disu anak da danda yana si Dayna. Mimon ga anak da ilay siꞌ bay pinamaddihan ni Paddan-Aram. Dari eka anak-mpu si Yaꞌkub ka si Liya ma bay mmeꞌ pa Ejip tallumpuꞌ-tallu.

¹⁶Sarī man ilooy siꞌ, luu du bay tabeꞌ pilay pa Ejip siga anak-mpu si Yaꞌkub ka si Silpa. Anak da ma siyaka yana si Ged. Iya ilay anakan pituꞌ lalla, yana ga si Jephon, si Haggi, si Suni, si Esbon, si Eri, si Arodi ka si Areli.

¹⁷Pasunuꞌ man si Ged, yana si Asel. Anak na mpat lalla, yana ga si Imna, si Isba, si Isbi ka si Beriya. Maka luu gi disu danda yana si Sera. Na si Beriya siꞌ tu, anakan na baw duwa lalla, yana ga si Hebel ka si Malkiel.

¹⁸Mimon ilooy siꞌ sikasapu-nnom, yana ga anak-mpu si Yaꞌkub ka si Silpa yana ata looy ma bay dean si Laban ni anak na si Liya.

¹⁹Kuwan siga anak si Yaꞌkub ka nda na si Rakel, yana ga si Yusup ka si Benjamin.

²⁰Si Yusup siꞌ tu, anakan duwa lalla ka nda na si Asenat, yana si Manasse ka si Epraim. Si Asenat ilay anak si Potipera, yana imam ni daira inawnan On ndooy ni Ejip.

²¹Kuwan si Benjamin siꞌ tu anakan sapū lalla, yana ga si Bela, si Bekel, si Asbel, si Gera, si Naaman, si Ehi, si Ros, si Mupim, si Hupim ka si Ald.

²²Dari siga anak-mpu si Yaꞌkub ka si Rakel, sapu-mpat.

²³Sarī man sila, luu gi du bay tabeꞌ pilay pa Ejip ga anak-mpu si Yaꞌkub ka si Bilha. Ilooy ma siyaka yana si Dan. Iya ilay anakan disu lalla, yana si Husim.

²⁴Pasunuꞌ man si Dan, yana si Naptali. Anak na mpat lalla, yana ga si Jasiel, si Guni, si Jesel ka si Sillem.

²⁵Ga kalallahan ilooy siꞌ sikapituꞌ yana ga anak-mpu si Yaꞌkub ka si Bilha, yana ata looy ma bay dean si Laban ni anak na si Rakel.

²⁶Dari eka panubuꞌ si Yaꞌkub ma bay mmeꞌ niiya pa Ejip, nnompuꞌ-nnom, sarī gi siga iwan na. ²⁷Pag pinatabeꞌ si Yusup ka ga anak na sikaduwa ma bay pinamaddihan ni Ejip sampay si Yaꞌkub, luu pitumpūꞌ eka da dambuwaꞌ lahaꞌ ni paglūng si Yaꞌkub ndooy ni Ejip.

Katakka si Yaꞌkub ka ga paglūng na ni Ejip

²⁸Na ni bay palanan ga si Yaꞌkub, tapit jaꞌ siꞌ sila pa Ejip, lay doꞌ paruhuꞌ na si Juda pilay pa mman si Yusup nohoꞌ nilaw bong ninggai lān song pilay pa Gosen. Pag beleng si Juda, lay na sila patiluꞌ pilay. ²⁹Kuwan si Yusup siꞌ tu, magti du ya nangonan kuraꞌ na kalesa sampay lay na ya pilay pa Gosen nampang ga mmaꞌ na. Sitammu jaꞌ siꞌ sila, magti du si Yusup ngakkopan mmaꞌ na boꞌ tud bay hallom ya nangis.

³⁰Yuk mmaꞌ na niiya, “Uy la, tud bana du hati ko Toꞌ llum! Batnaa san ku matoy na, pagka lay na ko bay takita ku ka mata ku ma duwa.”

³¹Pag-anu siꞌ, yuk si Yusup ni siga danganakan na sampay na mimon paglūng na ilooy kasohean, “Subay situ ku pilay pa mman sultan maan iya luu na takka mmaꞌ ku ka ga mimon danganakan ku lakka man Kanan. ³²Maka baan ku gi ya, kaam tukang ngipat hayop maka luu na kam ka siga baanan hayop bi ka ga altaꞌ bi labbasakayi. ³³Bong kam mintu tinawag meꞌ sultan boꞌ tinilaw bong oy usaha bi, ³⁴baan bi ya, tukang ngipat hayop kam labba man kadikiꞌ bi, meꞌ ndang bay usaha kabboꞌ-bboan tabi. Pag ilay mintu katoonan na meꞌ looy, mastiꞌ ntuu na man bi sohoꞌ na maglahat ni Gosen. Batan siga bangsa Ejip ina, yaꞌ du doman maglamud ka sagannap ma tukang ngipat hayop batan nipin sila.”

^1-2Pus meꞌ looy, lay na baw si Yusup moo danganakan na lima pilay pa mman sultan. Takka ndooy, yuk na, “Ampun Sultan, luu na la ga danganakan ku ka mmaꞌ ku takka man Kanan. Maka luu na du bay boo da kahayop-hayopan da sampay mimon altaꞌ da. Batnaa luu na sila ndooy ni Gosen.”

Pag-anu siꞌ, lay na pakila na ga danganakan na ni sultan.

³Tilaw sultan ni siga danganakan si Yusup, ilooy siꞌ sikalima, “Oy tu usaha kabiyasahan bi?”

Pag tampung da siꞌ tu, “Kami itu Ampun Sultan, meꞌ bay jaman kabboꞌ-bboan kami du tukang ngipat ga baanan hayop. ⁴Kon kami doman maglahat ntuu samantalaꞌ sabap ndooy ni Kanan magmasak na gotom sampay yaꞌ na ga luu man kami makan ga bili-bili kami. Bong siꞌ kadarihan ningkau, ndooy na doꞌ kami maglahat ni Gosen.”

⁵Yuk sultan ni si Yusup, “Batnaa, pagka luu na takka mmaꞌ nu ka ga danganakan nu, ⁶subay sila ngingat, tanaꞌ Ejip lahat da na du. Biyahun na sila maglahat ndooy ni Gosen. Ilooy na silay tanaꞌ ma ayad banahan ni lahat tuu. Na soysoy sila ndooy alistu ngipat, sila na sohoun ngipat ga baanan hayop ku.”

⁷Pag-anu siꞌ, lay na baw kaddoꞌ si Yusup mmaꞌ na pinakila ni sultan. Pus meꞌ looy, bbuwatan si Yaꞌkub lay makuhan sultan supaat pa Tuhan.

⁸Tilaw sultan niiya, “Dangon taun na tu Paꞌ umu nu?”

⁹Tampung si Yaꞌkub, “Ampun Sultan, umu ku tu luu na dahatus tallumpūꞌ taun. Aku tu, halloman ku bay magsampihan ni junyaꞌ tuu, meka na kasusahan bay talingkaꞌ ku. Bong ni hāl umu ku, bong binista ka umu bay jaman kabboꞌ-bboan ku, yaꞌ du meꞌ noy tahaꞌ na.” ¹⁰Pag-anu siꞌ, lay na baw balik si Yaꞌkub makuhan sultan supaat, boꞌ na lay na muhun palakka man astanaꞌ.

¹¹Dari siꞌ, man panohoan sultan, lay na du sohoꞌ si Yusup ga mmaꞌ na ka ga danganakan na maglahat ndooy ni Gosen ma pinag-awnan du Rameses. Boꞌ ndooy na silay tanaꞌ pinakaayad ni sikaliput Ejip. ¹²Maka lay gi sila binuwanan balanjaꞌ meꞌ si Yusup pinagsipataꞌ-pataꞌ ka eka anak da.

Meka manusiyaꞌ bahuklud pilay pa mman si Yusup malli balanjaꞌ

¹³Na gotom looy siꞌ tu, song magmasak na pin ndooy ni Ejip ka Kanan. Ninggai-ninggai jaꞌ, yaꞌ na luu huma kinattom sampay lamma na ga manusiyaꞌ ni kalingantu da. ^14-15Dari manusiyaꞌ siꞌ tu labba man Kanan sampay ni sikaliput Ejip luu na bahuklud pilay pa mman si Yusup malli balanjaꞌ. Kuwan ballihan na, lay kinumpo meꞌ si Yusup boꞌ binoo pa astanaꞌ sultan.

Na manusiyaꞌ siꞌ tu, san lay na katis sīn da, amu-amu luꞌ pilay pa mman si Yusup, yuk da, “Tuwan, junjung kami na ningkau, buwanan doꞌ kami balanjaꞌ. Yaꞌ na la luu sīn kami. Bong itu kami niyaꞌ buwanan nu, basta matoy kabobowan na situ kami.”

¹⁶Tampung si Yusup, “Pagka katis na sīn bi, boonun bi na pitu siga hayop bi man bi nambiꞌ balanjaꞌ.” ¹⁷Dari lay na siꞌ boo da ga kuraꞌ da, bili-bili da, kambing da ka sapiꞌ da pa mman si Yusup man da nambiꞌ balanjaꞌ. Dari taun looy siꞌ, ilooy na man da bay magbalanjaꞌ, yana sambian kahayop-hayopan da.

¹⁸Pag taun balik, lay na baw sila pilay pa mman si Yusup, yuk da, “Kami tu la Tuwan, pōꞌ kami na kabanahan kami. Sīn kami yaꞌ na luu. Kahayop-hayopan kami pun, luu na du mman nu. Yaꞌ na situ luu tadean kami kau, isu-isu baran kami sa ka tanaꞌ kami. ¹⁹Junjung kami na ningkau, daa jaꞌ kami pabiyahun matoy. Ballihun na kami sampay na tanaꞌ kami bong pin luu jaꞌ balanjaꞌ kami. San kami pinahata na meꞌ sultan, buwanan nu sa kami bani man kami huma bong pin kami llum jaꞌ maka supaya luu kapansahaliyan tanaꞌ.”

²⁰Pag-anu siꞌ, mimon bangsa Ejip lay na paballihan da tanaꞌ da ni si Yusup sabap biddaꞌ na bay basag gotom looy. Dari siꞌ lay na takoleꞌ sultan mimon tanaꞌ ndooy ni Ejip. ²¹Kuwan siga raayat sultan siꞌ, sikamimon sila ni sikaliput Ejip lay na ngandagangan dī da ni si Yusup nohoꞌ binuwat ata. ²²Tanaꞌ ndooy ni Ejip, ilooy du yaꞌ bay taballi si Yusup, yana tanaꞌ siga imam. Sila ilay san yaꞌ na ngandagangan tanaꞌ da batan luu na pin hasil da ndean meꞌ sultan man da magbalanjaꞌ.

²³Pag-anu siꞌ, yuk si Yusup ni ga jama ma bay maku bani niiya, “Batnaa, pagka tanaꞌ bi sampay na baran bi lay na balli ku para ni sultan, buwanan ta na kam bani. Atu, tanomun bi na.” ²⁴Maka yuk na, “Pag taabut bi mintu ngattom, buwanan bi sa sultan sabahagiꞌ lima ni kattoman bi. Pus mandooy, ningkaam na man bi malanjaan ga anak-nda bi maka man bi ngahalliꞌ bani bi.”

²⁵Pag tampung da siꞌ, “Tuwan Gubnul, danan kami itu bay salamat man sabapan nu. Sangkon lillaꞌ na kami san sohoꞌ nu pinahata ni sultan. Kamura-murahan kinahopan du kami meꞌ nu.”

²⁶Dari ilooy na silay siꞌ saraꞌ bay binotang meꞌ si Yusup pasal tanaꞌ ni Ejip. Hati na, dangoy-dangoy bay takattom jama, subay sila muwanan sultan sabahagiꞌ lima. Boꞌ masi gi silay saraꞌ looy pinalān ngabut sampay batnaa. Ilooy du yaꞌ bay talapay ni saraꞌ looy yana siga imam, batan masi luu tanaꞌ da dī da.

²⁷Na kuwan ga si Yaꞌkub baw siꞌ tu ka ga anak-mpu na, sannang na maglahat ni Gosen ndooy ni Ejip. Maka meka na du altaꞌ bay tausaha da ndooy. Kuwan siga panubuꞌ si Yaꞌkub, paeka boꞌ paeka na pin.

²⁸Na luu jaꞌ siꞌ sapu-pitun taun halloman si Yaꞌkub maglahat ndooy ni Ejip, mag-umu na ya dahatus mpatpuꞌ-pitun taun. ²⁹Tapit jaꞌ siꞌ kapatoy na, lay na sohoꞌ na kinaddoꞌ anak na si Yusup. Luu jaꞌ siꞌ, yuk si Yaꞌkub niiya, “Ningkōꞌ ko Toꞌ ni bihing ku. Nnaun tangan nu dambilaꞌ ndiyoꞌ paa ku sambayan nu napa. Bong ko bana-bana maaseꞌ niyaku, sapahan nu na, basta daa ku kubuhun ntuu ni Ejip. ³⁰Pag patoy ku, boonun mayat ku palakka man Ejip, boꞌ ku kubuhun bi ndooy ni Kanan ni tanaꞌ man kabboꞌ-bboan tabi bay kinubu.”

Pag tampung si Yusup, “Ohoꞌ Maꞌ, bean ku sa bay halling nu.”

³¹Yuk si Yaꞌkub siꞌ tu, “Bong meꞌ naa, sapahan nu na.” Dari lay na napa si Yusup. Kuwan si Yaꞌkub siꞌ tu, lay sujud pa Tuhan taꞌ patulihan na.

Si Yaꞌkub makuhan siga anak si Yusup supaat

¹Pag-anu siꞌ, luu disu llaw lay na baw kabaan si Yusup saki mmaꞌ na. Dari lay du ya pilay pa mman mmaꞌ na. Maka luu du bay boo na anak na sikaduwa, yana si Epraim ka si Manasse. ²Na lay jaꞌ siꞌ kabaan si Yaꞌkub luu na si Yusup, ilooy ma lay du ya magtuyuꞌ bangun, boꞌ na ningkōꞌ taꞌ patulihan na. ³Pag-anu siꞌ, yuk si Yaꞌkub ni si Yusup, “Toꞌ, jaman ku ni Luz ndooy ni Kanan, lay ku tinammuhan meꞌ Tuhan Sangat Kawasa, boꞌ lay gi ku supaatan na. ⁴Yuk na niyaku, ‘Buwanan ta ko panubuꞌ paeka, maka bbuwat ta kam disu bangsa balkanan sampay tabeꞌ na jinisan bangsa ningkaam.’ Maka yuk Tuhan niyaku, ‘Dean ku na sina mintu tanaꞌ Kanan ni siga panubuꞌ nu, boꞌ sila na dapu pangkat-mamangkat saumu.’ ”

⁵Pag-anu, yuk si Yaꞌkub lagi ni si Yusup, “Ga anak nu ina si Epraim ka si Manasse, aku ku na anak ku. San sila bay pinamaddihan ntuu ni Ejip jaman ku masi ni Kanan, itung ku na du sila anak ku rahasiyaꞌ sibuꞌ ka si Ruben, si Simiyun sampay na kaam sikamimon ga anak ku. ⁶Bong hati ko mintu bay gi hanak balik, bohoꞌ na tud ningkau na. Dari bbos-bbos, pag taabut binahagiꞌ tanaꞌ ni Kanan, pusaka ninsila subay lakka man bahagiꞌ si Epraim ka si Manasse. ⁷Ngkon itu ku buwat meꞌ tuu ni si Epraim ka si Manasse sabapan aseꞌ ku ni imuwa nneꞌ nu. Iya ilay bay matoy lān tabi bay moleꞌ pa Kanan lakka man Paddan-Aram. Yaꞌ gi kitabi bay ngabut Eprat ma ginalla du Betlehem, lay na ya kubu ku ni bihing lān pagka tā gi lahat tiluꞌ tabi.”

^8-10Na ni katoa si Yaꞌkub na, yaꞌ na tampak mata na. Dari pag takita na ga anak si Yusup, tilaw na, “Soy na ga jama naa?”

Tampung si Yusup, “Ga anak ku bina Maꞌ, ladjikiꞌ ma bay dean Tuhan niyaku ntuu ni Ejip.”

Yuk si Yaꞌkub, yana si Israil, “Bōn na pitu. Pakuhan ku na sila supaat pa Tuhan.” Dari siꞌ lay na sila sinongan meꞌ si Yusup pa mman mmaꞌ na sampay lay na sila kakkopan si Israil sambayan da inūk. ¹¹Yuk si Israil ni si Yusup, “Yaꞌ na ku la bay ngaholat ga ngita luwa nu lagi pabalik, boꞌ ko, sampay ga anak nu lay gi du ku pakitahan Tuhan.”

¹²Pag-anu siꞌ, lay doꞌ siyahan si Yusup ga anak na man bihing tuut bboꞌ da, boꞌ na sujud ni awpan mmaꞌ na. ¹³Pag-anu siꞌ, lay na pinabalik meꞌ si Yusup siga anak na pa awpan mmaꞌ na supaya tahan da sinupaatan na. Kuwan si Epraim, lay nnaꞌ si Yusup huwin pa kayli mmaꞌ na sabap iya siyali. Kuwan si Manasse ma siyaka, lay nnaꞌ na huwin pa kawnan. ¹⁴Sugaꞌ pag tappak si Israil bumbunan da, lay bay sinamban meꞌ na langngon na. Dari kuwan tangan na huwin pa kawnan, lay nappak pa taꞌ bumbunan si Epraim san iya siyali. Kuwan kayli na, lay nappak pa taꞌ bumbunan si Manasse.

¹⁵Pag-anu siꞌ, lay na si Israil makuhan ga anak si Yusup supaat, yuk na, “Ū Tuhan ku, kau ma bay inisbat meꞌ Boꞌ ku Ibrahim ka mmaꞌ ku si Isahak, kamura-murahan sinupaatan du ga anak-anak tuu meꞌ nu. Yana meꞌ nu bay nabang aku sampay bay ngunungan aku man kadikiꞌ ku sampay batnaa, kamura-murahan meꞌ looy du mintu meꞌ nu buwat sila. ¹⁶Maka kamura-murahan sinupaatan du ga anak-anak tuu meꞌ malaikat ma bay maddusan aku man mimon bahaya njataꞌ ku. Kamura-murahan man sabapan ga anak-anak tuu, pinaehe du awon ku ka awon mmaꞌ ku si Isahak sampay na awon Boꞌ ku Ibrahim. Kamura-murahan paeka boꞌ paeka na pin panubuꞌ da taꞌ babaw junyaꞌ ngabut sampay yaꞌ na sila taambat.”

¹⁷Kuwan si Yusup siꞌ tu, pag ndaꞌ na buwatan mmaꞌ na bay matappak kawnan na taꞌ bumbunan si Epraim ma siyali, yaꞌ ya kasaddongan. Dari lay sakkop na kawnan mmaꞌ na man bumbunan si Epraim lān hinalin pa bumbunan si Manasse ¹⁸sambayan na halling, “Magsāꞌ bina ko Maꞌ. Daa busung, ntē ba man nu matappak kawnan nu taꞌ bumbunan ma siyaka.”

¹⁹Sugaꞌ tud yaꞌ baw kuhi mmaꞌ na ngahalin tangan na, sampay yuk na, “Katoonan ku du sina Toꞌ. Balkanan du sina mintu siga panubuꞌ si Manasse, sugaꞌ labi gi ni ariꞌ na. Batan siga panubuꞌ si Epraim ina mintu poonan jinisan kabangsa-bangsahan.” ²⁰Maka yuk si Israil ni siga mpu na, “Awon bi ina mintu pinakoy na meꞌ bangsa Hibrani man makuhan ga anak-mpu da supaat, batan yuk da ina mintu, ‘Kamura-murahan sibuꞌ du kadari bi ka bay jaman si Epraim ka si Manasse.’ ” Na ngkon na ilay bay pinaduhuꞌ sinabbut meꞌ si Israil awon si Epraim batan bbos-bbos patingkat ya labi man si Manasse.

²¹Pag-anu yuk si Israil ni si Yusup, “Yaꞌ na hallom matoy na situ ku, sugaꞌ yaꞌ du sina kam pinabiya meꞌ Tuhan. Masi gi kam inunungan meꞌ na. Bbos-bbos tuhiyanan na du sina kam pabalik pa tanaꞌ looy ma bay njanjiꞌ ni siga kabboꞌ-bboan tabi.” ²²Maka yuk si Israil lagi ni si Yusup, “Luu silay pusaka dean ku kau ma yaꞌ luu kabigiꞌ-bigian ga danganakan nu. Dean ku na kau tanaꞌ looy ma bay takoleꞌ ku man siga bangsa Amol ka kataliꞌ ku sampay panaꞌ ku.”

Si Yaꞌkub ngambanan bitsala ni siga anak na

¹Pus meꞌ looy, lay na tawag si Yaꞌkub ga anak na. Luu jaꞌ siꞌ sikamimon, yuk na, “Kumpo kam ni bihing ku, boꞌ bi baan ku bong oy kaadaan bi ni sinōng. ²Tu na kam siga anak ku. Pakalehun bi na bitsala mmaꞌ bi.

³“Kau ina Ruben, pagka kau anak siyaka, kau na anak ku duhuꞌ tandaꞌ ni pagkalalla ku. Bay na silay sinukuꞌ ningkau patingkat ni kabantugan ka kawasa, labi man mimon danganakan nu, ⁴sugaꞌ lay na timanan nu ladjikiꞌ nu. Sibuꞌ du ko ka dunuk yaꞌ takoleꞌ sinapad, batan yaꞌ bay luu og-og nu magkamuklahan ka nda ku bay llaw looy.

⁵“Kaam ina, Simiyun ka si Libay, dambuwaꞌ mukalnaꞌ kam. Bong kam lasu na, yaꞌ luu og-og bi ngaddoꞌ pakakas monoꞌ ni kapasuꞌ atay bi. ⁶Bong kinawnan pag-isunan bi, tud yaꞌ ku doman palamud. Bila kam kumpo-kumpo na magmiting, yaꞌ ku doman tabeꞌ batan kadiyoꞌ ni awon ku. Bong kam lasu na, yaꞌ luu og-og bi numpahan lahaꞌ jama. Ni kadahulakaꞌ bi, tigiꞌ kam mintohan sapiꞌ jama. ⁷Sabap biddaꞌ na pasuꞌ atay bi, sumpaan ta na sina kam sampay na ga panubuꞌ bi. Bbos-bbos ina magpilulān na jaꞌ siga panubuꞌ bi ni sikaliput lahat tabi Israil.

⁸“Kau ina Juda, pinudji ko ni sinōng meꞌ siga danganakan nu sampay pakokoꞌ gi sila magpadiyoꞌ ni awpan nu. Maka soysoy ina mintu manta kau, mastiꞌ ā jaꞌ sila meꞌ nu. ⁹Kau ina Juda tadalil pa halimaw bohoꞌ lupus bay mangan sabbatan na boꞌ na pabeleng pa pahaliyan na pahangkop-hangkop. Boꞌ yaꞌ san luu katawakka ngusik-ngusik iya. ¹⁰Maka Juda, luu sina mintu siga panubuꞌ nu magsunuꞌ-sunuꞌ magsultan ni lahat tabi. Boꞌ luu gi sina mintu lahil panubuꞌ nu ilooy ma yaꞌ na kuhi labbos pagkasultan na saumu. Iya ina mintu yana sultan ma inasip meꞌ mimon kabangsa-bangsahan.(49.10) Panubuꞌ si Juda ilay siꞌ ma yaꞌ kuhi labbos pagkasultan na saumu, yana si Isa Almasi.¹¹Maka sultan looy ilay mintu, man na ngingkotan kuraꞌ na, ni poon anggul ma numbul satu. Pamakoy na meꞌ bantuk lay popoan na njawom tubaꞌ anggul akket.(49.11) Meꞌ kasohean mista, poon anggul ma numbul satu tuwaꞌ pa bangsa Israil. Ndaun Kitab Nabi Jeremaya 2.21, Kitab Nabi Isaya 5.7 ka Kitab Jabul 80.8. Ni hāl meꞌ sultan looy ngingkotan kuraꞌ na ni poon anggul ma numbul satu, meꞌ kasohean mista, hatiyan na, sultan looy turunan bangsa Israil. Meꞌ kasohean mista, pamakoy sultan looy meꞌ bantuk lay popoan na njawom tubaꞌ anggul akket tuwaꞌ pa lahaꞌ na bay tumpa pa taꞌ juba na taabut na llagpiꞌ. Ndaun Yahiya 19.1 ka Siga Pakaradjaan Pinalahil 19.13.¹²Mata na ina mintu akket meꞌ karuha mata jama ma bahau jaꞌ bay nginum tubaꞌ anggul paeka. Maka impon na poteꞌ gi man gatas.(49.12) Meꞌ kasohean mista, kon mata sultan looy akket sabap luu jinisan kabinsanaan lay talingkaꞌ na. Maka meꞌ kasohean mista, “impon na poteꞌ gi man gatas” tuwaꞌ pa kabanahan ma pōꞌ man behe na.

¹³“Kau ina Zebulun, siga panubuꞌ nu ina mintu maglahat ni bihing tapiyan. Ni kaayad tapiyan da, meka adjung labu. Ni kaluha tanaꞌ ga panubuꞌ nu, panggaan da ngabut sampay pa Saydon.

¹⁴“Kau ina Isakal, tadalil pa disu kuraꞌ timbasok lay pabāk sasang masi luu uwanan na duwa bakaꞌ bay sinalay. ¹⁵Pag takita jaꞌ meꞌ na lahat ma tiluꞌ na ayad man pahali, ngamasag na ya sampay kuhi na jaꞌ ya moo san du pooy bohat barang inuwan njataꞌ na.

¹⁶“Kau ina Dan yana disu pa-mmean mawsan bangsa nu. Sabapan nu, magtaayun na sikasapu-duwa lūng-kampung bangsa Israil. ¹⁷Meꞌ nu ina mawos, sibuꞌ du sina mintu karuha nu ka sō ni bihing lān ninduk battis kuraꞌ sampay man jama na na humayaꞌ.”

¹⁸Pag-anu siꞌ, lay doꞌ si Yaꞌkub patagong mitsala ni anak na sakāng. Pag-anu, boꞌ na halling na baw pa Tuhan, “Papuꞌ, itu na pin ku ngagad katakka kasalamatan ma papitu nu bbos-bbos.”

¹⁹Pag-anu yuk na, “Kau ina Ged, llān sina ko mintu meꞌ baanan mundu, sugaꞌ gam pin ina mintu, sila gi inonse meꞌ nu sampay binonoꞌ.

²⁰“Kau ina Asel, makanan nu ina mintu mahap-mahap jaꞌ, boꞌ ilooy na silay mintu man motangan siga sultan.

²¹“Kau ina Naptali, bbuwatan nu ina mintu masampay umanat mahap. Sibuꞌ du karuha nu ka usa pinalappa, sumunsayaꞌ na ngalataan lahat.”

²²Pag-anu yuk si Yaꞌkub ni si Yusup, “Kau ina Yusup, tadalil pa poon anggul labung buwaꞌ na ni bihing poon boheꞌ. Minsan luu na kutaꞌ ni bihing na, amu-amu palele ga engas na pa dambilaꞌ. ²³Kau ina Yusup, bay ko pingkaꞌ meꞌ sapantun pinanaꞌ meꞌ sagannap ma ginigit ningkau. ²⁴Sugaꞌ san pooy meꞌ da bay buwat kau, yaꞌ du bay kuhi tungkas iman nu. Batan luu na pin Tuhan Sangat Kawasa ma sinumba meꞌ ku bay ngunungan kau sampay nganggaosan kau. Iya na sina ndang tukang ngayaran aku. Maka iya na du sina tadalil pa batu mehe man si Israil, yana aku, palimbu man bahaya. ²⁵Kamura-murahan luu na pin Tuhan ku Sangat Kawasa nabangan kau sampay muwanan kau uwan man jataꞌ ka boheꞌ man jawom tanaꞌ. Maka kamura-murahan llipat du meꞌ Tuhan eka panubuꞌ bi ka hayop bi.” ²⁶Maka yuk si Yaꞌkub lagi, “Yusup, siga supaat ma bay nnaꞌ Tuhan ni jataꞌ ku, mas hagaan gi man mimon ladjikiꞌ tatammu ni kapunu-punuhan ma ndang luu na man awwal jaman lagi. Kamura-murahan mimon supaat njataꞌ ku labuꞌ pa jataꞌ nu du. Kau ina panghuluꞌ ni siga danganakan nu.

²⁷“Kau ina Benjamin, tadalil pa disu halimaw pōꞌ sayu-sayu miha sabbatan na. Luu-luu takoleꞌ na, magti ya mangan ni kabongtas na. Pag deꞌ kohap, pahampitan na na siga soheꞌ na ma takapin.”

²⁸Dari ilooy na silay siꞌ bitsala bay mbanan si Yaꞌkub ni siga anak na kaniya-kaniya ka bitsala ma pataꞌ ninsila. Siga anak na ilay siꞌ sikasapu-duwa yana poonan ga lūng-kampung sikasapu-duwa ma bay dari bangsa Israil.

Kapatoy si Yaꞌkub

²⁹Pag-anu siꞌ, yuk si Yaꞌkub ni ga anak na, “Yaꞌ na hallom, patuhut na situ ku ni kabboꞌ-bboan ku pilay pa ahirat. Pag kam mintu ngubu aku, subay ni bihing induꞌ-mmaꞌ ku du ndooy ni lowang pampang ni bay tanaꞌ si Epron, bangsa Hīt looy. ^30-32Lowang pampang looy ilay luu ndooy ni Makpela tapit pa Mamre ndooy ni Kanan. Tanaꞌ looy ilay ddas ka lowang pampang na bay binalli meꞌ Boꞌ Ibrahim man si Epron halliꞌ man ngubu. Boꞌ ndooy na du silay man Boꞌ Ibrahim ka Boꞌ Sara bay kinubu. Sinneꞌ pun ka Simmaꞌ, ndooy na du man da bay kubu ku sampay na si Liya.”

³³Paddus jaꞌ si Yaꞌkub bay ngamban-ngamban ni ga anak na, ilooy ma lay na ya pabāk taꞌ patulihan na sampay lay na makkat.

¹Pag ndaꞌ si Yusup lai na makkat mmaꞌ na, bbuwatan na nangis sambayan na ngūk luwa na.

²Pag-anu, lay na sohoꞌ si Yusup kinapul mayat mmaꞌ na ni siga tukang ngintu mayat. ³Halloman mayat na kinapul luu mpatpūꞌ ngallaw batan ndang ilooy arat-tabiat bangsa Ejip. Maka luu pitumpūꞌ ngallaw halloman si Yaꞌkub bay pinaglinduhan meꞌ bangsa Ejip.

⁴Paddus pitumpūꞌ ngallaw looy siꞌ, yuk si Yusup ni ga kunsihal sultan, “Bong siꞌ kadarihan ningkaam, puhunan bi doꞌ ku ni sultan. ⁵Baan bi ya bong siꞌ ku tugutan na, boo ku doꞌ mmaꞌ ku kinubu pilay pa Kanan. Batan bay sohoꞌ mmaꞌ ku sinapahan niyaku, basta subay ya kubu ku ni pangubuhan ma ndang bay panyap na ndooy ni Kanan. Sangkon bong siꞌ ku tugutan sultan, pilay na doꞌ ku, boꞌ ku sa pabeleng.”

⁶Lay jaꞌ siꞌ sultan kabaan, yuk na, “Sōn bi na binoo pilay mmaꞌ na kinubu pagka ndang inaa bay sapahan na ni mmaꞌ na.”

^7-8Dari siꞌ, lay na si Yusup pilay pa Kanan ngubu mmaꞌ na. Maka luu du bay mmeꞌ niiya ga jama lumaꞌ na ka ga danganakan na sampay jama lumaꞌ mmaꞌ na. Ilooy du yaꞌ bay boo da, ga anak da ma dikiꞌ ka ga baanan hayop da. Lay jaꞌ sila sinohoꞌ inipat ndooy ni Gosen. Maka meka du jama Ejip bay mmeꞌ ni ga si Yusup, ga jama astanaꞌ sultan ka ga mimon kunsihal na sampay mimon ma langkaw ntan da ni parinta Ejip. ⁹Siga sundalu sultan pun, luu du bay mmeꞌ ni ga si Yusup, kasohean taꞌ kalesa, kasohean taꞌ kuraꞌ jaꞌ. Dari siꞌ, biddaꞌ na eka manusiyaꞌ bay mmeꞌ pilay.

¹⁰Takka jaꞌ siꞌ sila pa dambilaꞌ Sōng Juldan, lay doꞌ ga si Yusup pahantiꞌ ni Atad ni bihing panganggiokan pawoy ndooy. Ndooy siꞌ, lay na baw sila magkarukkaan ni mmaꞌ si Yusup njawom pituꞌ ngallaw. ¹¹Pag takita jaꞌ siꞌ sila maglindu meꞌ bangsa Kanan ma maglahat ndooy ni Atad, yuk da, “Tud mehe la paglinduhan siga bangsa Ejip looy.” Dari labba mandooy, lahat looy ni bihing Sōng Juldan lay na inawnan Abel Misraim, hatiyan na, “paglinduhan jama Ejip.”

¹²Dari meꞌ looy na siꞌ, lay na du bean ga anak si Yaꞌkub bay tugun mmaꞌ da ninsila, ¹³batan lay na du boo da mayat na pa Kanan. Sampay lay na du kubu da ni lowang pampang ndooy ni Makpela tapit pa Mamre. Ilooy ilay siꞌ yana tanaꞌ ma bay balli si Ibrahim man si Epron, bangsa Hīt looy.

¹⁴Paddus jaꞌ ga si Yusup ka ga danganakan na bay ngubu mmaꞌ da, lay na sila pabeleng pa Ejip ka ga mimon jama ma bay mmeꞌ nuhi.

Si Yusup magamgaman atay ga danganakan na

¹⁵Na sabap mmaꞌ da lay na matoy, hanggaw na baw siga danganakan si Yusup, yuk da, “Pooy tu la mintu bong yaꞌ bay lungay ni si Yusup bay dusa tabi niiya? Batiꞌ ta mintu, mawos na baw ya.”

¹⁶Dari bbuwatan da, lay nohoꞌ jama masampay umanat da ni si Yusup. Tugun da meꞌ tuu: “Jaman Simmaꞌ yaꞌ gi bay matoy, ndang lay na ya nugun ningkami. ¹⁷Bay tugun na, ‘Baan bi si Yusup, junjung ku na niiya nohoꞌ na kam binuwanan kaampunan ni bay kalaatan bi bay makaat iya jaman looy.’

“Dari tugun kami pa mman si Yusup, paku kami na junjung niiya, buwanan na na kami kaampunan. Ndang-ndang sibuꞌ du Tuhan isbat kami ka Tuhan ma bay inisbat meꞌ Simmaꞌ.”

Na lay jaꞌ siꞌ si Yusup kabaan meꞌ looy, ilooy ma lay ya kapanangis. ¹⁸Yaꞌ hallom, takka na siga danganakan na sampay lay na baw sila nimbagan dī da ni awpan na sambayan da halling, “Lillaꞌ jaꞌ kami san gi man kami pabuwat nu na siga ata nu.”

¹⁹Sugaꞌ yuk si Yusup ninsila, “Ddong na kam ba tawu. Yaꞌ luu kapatut ku ngalabuꞌ hisab njataꞌ bi. Tuhan sa bahalaꞌ. ²⁰Bana na, meꞌ bi ilay bay buwat aku biddaꞌ na bay laat na, sugaꞌ bay kalaatan bi ilay, ilooy na bay pakoy Tuhan pa kaayaran ni manusiyaꞌ. Batan pagka lay na ku lliyun pitu meꞌ Tuhan, yaꞌ na taambat manusiyaꞌ bay sinalamat supaya yaꞌ matoy kabobowan. ²¹Sangkon na, yaꞌ na dari man bi tawu niyaku. Gam pin, balanjaan ta lagi kam sina sampay ga anak-nda bi.” Sarī man ilooy, meka gi bitsala man na bay ngug-ngugan sila.

Kapatoy si Yusup

²²Na si Yusup siꞌ tu ka ga danganakan na ka ga lūng-kampung da masi na pin maglahat ndooy ni Ejip. Maka ndooy na man si Yusup bay matoy pag taabut dahatus sapun taun umu na. ²³Sugaꞌ halloman na yaꞌ gi bay matoy, lay gi baw taabut na mpu anak na si Epraim. Sampay lay gi ta-mpit na siga mpu tuut na, yana ga anak si Makil. Si Makil ilay yana anak si Manasse.

²⁴Na tapit jaꞌ siꞌ kapatoy si Yusup, tugun na ni ga danganakan na, “Aku tu, yaꞌ na hallom matoy, sugaꞌ yaꞌ du sina kam pinabiya meꞌ Tuhan. Bbos-bbos binoo du sina ga panubuꞌ bi meꞌ Tuhan pa Kanan, lahat looy ma bay janjiꞌ Tuhan ni Boꞌ Ibrahim, Boꞌ Isahak, sampay ni Simmaꞌ.” ²⁵Pag-anu siꞌ, lay na baw si Yusup nohoꞌ ga danganakan na napa, yuk na, “Sapahan bi, basta boonun bi ga towang ku pa Kanan pag taabut masa bangsa tabi tinammuhan meꞌ Tuhan bbos-bbos sampay binoo pilay.”

²⁶Na si Yusup ilay siꞌ bay matoy, mag-umu na dahatus sapun taun. Pag-anu siꞌ, lay na kinapul mayat na boꞌ inannaꞌ ni jawom tuung ndooy ni Ejip.