Salsila siga Rasul

Salsila siga Rasul si Isa Almasi

Pahati

Kitab tuu itu bay sinuwatan meꞌ si Lukas. Iya ilay disu duktul ma daran bay mmeꞌ ni ga si Pol ngalataan kalahat-lahatan masaplag pasal si Isa Almasi ka pamarinta Tuhan. Maka si Lukas ilay bay du nuwat kitab looy inawnan “Umanat Mahap pasal si Isa Almasi.”

Njawom kitab tuu si Lukas nuwat salsila bong oy bay pabuwat siga rasul paddus si Isa bay inangkat pa sulgaꞌ.

Hatiyan “rasul” yana jama bay pineneꞌ meꞌ si Isa binuwat tukang masaplag umanat mahap pasal iya. Siga rasul ilay binuwanan meꞌ si Isa kawasa-kapatut ngulian jama ka malakka siga seytan man jawom baran da sampay mōꞌ jinisan sipat kawasa sarī.

Na numbul satu njawom umanat ga rasul si Isa yana hāl meꞌ si Isa bay pitu pa junyaꞌ nongan umu na man muwasan dusa manusiyaꞌ. Maka njawom umanat da nuntut sila pasal kapatoy si Isa sampay meꞌ na bay llum na pabalik njawom tallu ngallaw.

Na sibuwa siga rasul bay masaplag isu-isu ni Yahudiya, yana lahat bangsa da Yahudi. Sugaꞌ pagka kaekahan Yahudi bay nuwak umanat da, lay na sila pilay masaplag pa jinisan bangsa ni kalahat-lahatan sarī. Daran sila nilaugan ka tajīl sampay kasohean lay na ga pinapatoy sabap meꞌ da bay masaplag awon si Isa.

Njawom kitab tuu luu duwa rasul si Isa daran sinabbut yana si Pitel (siga juran 1-12) ka si Pol (siga juran 13-28).

Kitab tuu tu, san inawnan “Salsila siga Rasul si Isa Almasi,” dari du baw binilang salsila Rū Sutsiꞌ. Batan njawom kitab tuu luu du bay tinuntut pasal katakka Rū Sutsiꞌ, yana Rū Tuhan. Maksud na bay pinapitu pa junyaꞌ muwanan siga sukuꞌ si Isa gaos mehe ka kawasa man da majatu mimon ma bay sinukuꞌ meꞌ si Isa ninsila. Bila jama pitsayaꞌ ni si Isa, pinaasokan sila Rū Sutsiꞌ. Iya ina tukang nabang siga sukuꞌ si Isa buwat kahandak Tuhan. Maka luu na pin ya ngunungan sila sampay mataggu iman da.

Ituu bay sinuwatan meꞌ si Lukas luu na ga tallumpuꞌ-dambuwaꞌ taun paddus si Isa Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ.

SALSILA SIGA RASUL

Si Lukas nuwat pa mman bagay na si Tiyopilus

¹Tuwan Tiyopilus, itu na baw suwat ku ni kaduwa pa mman nu. Ni bay suwat ku sibuwa, bay tuntut ku ningkau salsila si Isa. Njawom suwat looy, lay ko tuntutan ku pasal jinisan pabuwatan na sampay ga tōꞌ na ^2-3ngabut sampay na bay inangkat pa sulgaꞌ.

Na yaꞌ gi siꞌ ngabut waktu na bay inangkat pa sulgaꞌ, katoonan nu na du, lay ya pinapatoy llansang taꞌ tehang. Sugaꞌ pag patoy na, lay du baw ya pinakallum meꞌ Tuhan. Llum jaꞌ siꞌ ya pabalik, luu gi mpatpūꞌ ngallaw halloman na daran gi nammuhan siga rasul na ma bay peneꞌ na man tabang Rū Sutsiꞌ. Boꞌ meka gi buktiꞌ bay pakitahan na sila mari tatantu da tud lay na ya llum pabalik. Maka lay gi sampunan na pangahati da pasal pamarinta Tuhan.

Na tapit jaꞌ siꞌ waktu man na inangkat pa sulgaꞌ, luu siga panohoan bay sohoꞌ na binean ni siga rasul na. ⁴Disu panohoan na ninsila, yuk na, “Daa doꞌ kam lakka man Jerusalem. Agarun bi doꞌ katakka Rū Sutsiꞌ ma bay njanjiꞌ meꞌ Mmaꞌ ku pinamuwan ningkaam. Saꞌ ba, man maruhuꞌ lagi ndang bay kam baan ku pasal iya? ⁵Ni bay jaman si Yahiya ilay, boheꞌ jaꞌ man na mandi jama. Sugaꞌ yaꞌ na du sina hallom, kuwan kaam, Rū Sutsiꞌ na man mandi kaam.”(1.5) Hati na, yaꞌ na hallom, pinatannaan sila Rū Tuhan ma pinag-awnan Rū Sutsiꞌ.

Si Isa inangkat pa sulgaꞌ

⁶Pag-anu, luu disu llaw, sasang ga si Isa kumpo-kumpo ka ga mulit na pabalik, tilaw da niiya, “Papuꞌ, ituu na kitu masa man nu maddusan bangsa tabi Israil man komkoman parinta Rom sampay matangge pagkasultan nu?”

⁷Tampung si Isa, “Isu-isu Mmaꞌ ku nganggantaꞌ bong llaw oy atawa masa sumilan man na majatu garaꞌ na. San yaꞌ na katoonan bi. ⁸Sugaꞌ subay katoonan bi, binuwanan du sina kam kawasa pag mintu kam pinatannaan na Rū Sutsiꞌ. Dari masaplag na sina kam mintu pasal aku ni Jerusalem sampay ni sikaliput Yahudiya ka Samariya, maka sampay pa sika-mpat pidju alam.”

⁹Paddus si Isa mitsala ninsila, ilooy ma lay na ya inangkat pa taꞌ langit ni pag-awpan da sasang da maiman. Sampay yaꞌ na ya takita kalimbuhan meꞌ tayiꞌ baliyu.

¹⁰Na sasang da masi ngahangad pa taꞌ langit, sarunduun du luu duwa lalla poteꞌ pamakoy da nangge ni bihing da. ¹¹Yuk da, “Kaam, jama Jalil, ongoy tu amu-amu kam ngahangad langit? Si Isa ilay siꞌ ma bay takita bi inangkat pa sulgaꞌ, luu du sina masa na pabeleng. Pag duwai na ina bbos-bbos, sibuꞌ du hantang na ka waktu na siꞌ bay dutai.”

Gantiꞌ si Judas pineneꞌ

¹²Pag-anu siꞌ, lay na pabeleng ga rasul looy pa Jerusalem lakka man Punu Jaytun. (Punu looy ilay kulang-labi disu batu du lawak na man Jerusalem.) ¹³Siga rasul looy ilay siꞌ yana ga si Pitel, si Yahiya, si Yaꞌkub, si Andru, si Pilip, si Tomas, si Baltolome, si Matiyu, si Yaꞌkub, yana anak si Alpiyus, si Saymon ma bay pingkaꞌ ngatuhan parinta Rom, maka si Judas yana anak si Yaꞌkub.

Takka jaꞌ siꞌ sila pa Jerusalem, lay sila dutai pa jawom bilik luha ni kaduwa pangkat lumaꞌ man da tamban. ¹⁴Sila ilay ndang daran kumpo-kumpo ndooy maku duwaa. Maka luu gi kasohean danda sampay na si Mariyam, yana nneꞌ si Isa, ka siga siyali si Isa ma lalla daran du mmeꞌ ninsila maku duwaa.

¹⁵Na luu jaꞌ siꞌ daka dangoy ngallaw bay pingkaꞌ, luu na ga dahatus duwampūꞌ jama ma pitsayaꞌ ni si Isa bay kumpo ndooy. Pag-anu, lay doꞌ si Pitel nangge ni tangngaan da mitsala, yuk na, ^16-17“Siga danganakan, subay situ kitabi isun bong soy peneꞌ tabi gantiꞌ ni si Judas. Ndang katoonan bi na du, si Judas pun lay du pineneꞌ meꞌ si Isa binuwat rasul na sibuꞌ du ka kami. Boꞌ lay du ya tabeꞌ ni pabuwatan ma bay sinukuꞌ ningkami saliꞌ-saliꞌ. Sugaꞌ ndang katoonan bi na du, maruhuꞌ-ruhuꞌ Nabi Daud bay nunaꞌ njawom kitab man kapandoyan Rū Sutsiꞌ pasal disu lalla ma nipu Almasi ni sinōng. Na tiyap-tiyap tunaꞌ nabi ina, mastiꞌ binakbul jaꞌ. Boꞌ lai na du bana binakbul tunaꞌ looy siꞌ njataꞌ si Judas waktu na bay moo jama nungkuban si Isa.

^18-19“Maka ndang katoonan bi na du, ni kasasso si Judas bay nipu jama yaꞌ dusahan, lay na papoleꞌ na hasil na bay nipu, boꞌ lay gi ya nganggantung dī na. Sakayi na tatammu, lay na ya labuꞌ sampay mangkak na baran na. Maka lay na bakkaꞌ battong na sampay paluwaꞌ na tabbuk na. Dari habal pasal bay kadarihan na lataꞌ na ni sikaliput Jerusalem. Kuwan hasil looy siꞌ, lay na pinakoy man malli tanaꞌ. Dari tanaꞌ looy siꞌ lay na inawnan meꞌ siga jama Jerusalem ni pallun da Yahudi, Akeldama, hatiyan na, Tanaꞌ Ballihan Lahaꞌ.”

²⁰Dari yuk si Pitel lagi, “Na pagka yaꞌ na luu si Judas, subay situ luu gantiꞌ na. Ndang-ndang yuk njawom Kitab Jabul,

‘Subay luu pagantiꞌ ni bay ntan na.’(1.20a) Kitab Jabul 109.8.

Maka yuk njawom kitab,

‘Subay pinabiya lumaꞌ na, yaꞌ na magjama pabalik.’(1.20b) Kitab Jabul 69.25.

^21-22“Sangkon,” yuk si Pitel, “subay kitabi meneꞌ gantiꞌ si Judas mari sukup na balik sapu-duwa eka kami siga rasul si Isa. Gantiꞌ na subay jama ndang bay samod ka kami ka Papuꞌ Isa labba man bay jaman si Yahiya mandi jama ngabut sampay pa waktu Papuꞌ Isa bay inangkat pa sulgaꞌ.”

²³Dari siꞌ luu duwa lalla pamenean da, disu si Yusup Balsabas pinag-awnan si Justus, kuwan ilooy disu, si Matiyas. ²⁴Pag-anu siꞌ, lay na doꞌ si Pitel ka ga soheꞌ na maku duwaa, yuk da, “Papuꞌ, isu-isu kau toon pangatayan manusiyaꞌ sikamimon. Bong anu, pakitahan nu doꞌ kami bong mamooy peneꞌ nu ni antaraꞌ ga lalla tuu ma duwa ²⁵binuwat rasul nu man nganggantian imuwa si Judas. Batan si Judas ilay, lay na ngalabbahan pagkarasul na. Sampay lai na ya tumiluꞌ pa lugar looy ma pataꞌ niiya.” ²⁶Na lupus jaꞌ siꞌ sila bay maku duwaa, lay takoot da yana awon si Matiyas. Dari iya na bay pinatabeꞌ ni ga rasul si Isa ma sapu-dambuwaꞌ.

Katakka Rū Sutsiꞌ

¹Na pag taabut llaw paballangan bangsa Yahudi inawnan Pentekos,(2.1) Hatiyan Pentekos yana “ni kalimampūꞌ.” Paddus disu paballangan inawnan Ngalingkaꞌ, pag lay jaꞌ pingkaꞌ limampūꞌ ngallaw, pasunuꞌ na paballangan Pentekos. Maksud paballangan Pentekos, man bangsa Yahudi muwan pagsukuhan pa Tuhan ni bay kattoman takoleꞌ da ni huma da. mimon sukuꞌ si Isa lay kumpo taꞌ lumaꞌ. ²Sasang da ndooy ningkōꞌ, sarunduun du luu bahunus ngallub na duwai man taꞌ langit meꞌ halling baliyu landos sampay pannoꞌ na njawom lumaꞌ looy meꞌ bahunus looy. ³Maka luu bay tulun meꞌ dagbos api lansuk nampi njataꞌ da saliꞌ-saliꞌ. ⁴Pag-anu, ilooy ma inassob na sila sikamimon meꞌ Rū Sutsiꞌ. Maka man kawasa na, mitsala na ga sila ni jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan da.

⁵Na ni waktu looy du siꞌ, meka Yahudi ma ngisbat Tuhan ndang luu na bay takka pa Jerusalem man kalahat-lahatan ni sikaliput junyaꞌ mmeꞌ ni paballangan Pentekos. ⁶Pag takale da haddo halling ga sukuꞌ si Isa pōꞌ man lumaꞌ looy, lay na sila bahuklud pilay. Takka ndooy, tud inu-inu sila sabap takale da na jinisan pallun ma pinakoy ni kalahat-lahatan man da bay lakka. ⁷Ni kajayip da, yuk da padisu-padisu, “Pooy lay la meꞌ da kapabuwat meꞌ looy? Siga jama naa bina labbasakayi jama man Jalil sadjaꞌ ntuu ni Israil. ⁸Ongoy baw taggahaꞌ pandoy na ga sila mitsala ni mimon pallun tabi mismu?”

⁹Na ga jama looy siꞌ ma bay bahuklud pilay, luu na ga kasohean man Paltiya, kasohean man Midiya ka kasohean man Elam. Maka luu gi kasohean man Mesopotamiya ka Yahudiya, man Kapadosiya ka Puntus, maka kasohean man Asiya. ¹⁰Kasohean sila man Pirijiya ka man Pampilya. Luu gi kasohean man Ejip ka Libiya ma tapit pa Sayrin. Boꞌ luu gi siga bisita lakka man Rom. ¹¹Kasohean sila Yahudi maka kasohean bay mmeꞌ paasok ni agama Yahudi. Jama man nusa Krit luu du. Maka bangsa Arab pun, luu du ndooy. Dari yuk dangan pa dangan, “Ongoy tu la labbasakayi na kitabi kale sila mitsala ni siga pallun tabi mismu pasal pakaradjaan kainu-inu bay pabuwat Tuhan?” ¹²Dari tud bay jayip sila sampay papiha-piha na ga sila bong ongoy meꞌ looy. Yuk da padisu-padisu, “Oy doꞌ tu hatiyan na meꞌ tuu?” ¹³Sugaꞌ kasohean baw gam pin ngaludjum siga sukuꞌ si Isa, yuk da, “Ē, lango jaꞌ bina sila!”

Umanat si Pitel

¹⁴Pag takale ga si Pitel bitsala da, lay ya nangge ka ga pagkahi na rasul sikasapu-dambuwaꞌ boꞌ da pōꞌ pa baanan ga jama looy. Pag-anu, ilooy ma mitsala si Pitel pahaddo, yuk na, “Kaam, ga pagkahi ku Yahudi sampay na mimon ma luntuu ni Jerusalem, pakale doꞌ kam mari tahati bi bong oy bay katuwaꞌ ningkami. ¹⁵Bong kam mista lango kami, magsāꞌ kam. Bohoꞌ situ lisag siyam sayu batnaa. Soy ntuu lango subu alab lagi? ¹⁶Arapun ituu tu ma bay katuwaꞌ ningkami yana bay tunaꞌ Nabi Joel mattoꞌ binakbul na batnaa, ilooy ma yuk na,

¹⁷Yuk Tuhan, ‘Ni ahil jaman, patannaꞌ ku Rū ku njataꞌ bangsa sikamimon.

Kuwan siga anak bi, danda-lalla, masampay na siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū ku ninsila.

Kuwan kalallahan bi ma anak-anak bahau, pinakitahan na siga pandapat.

Kuwan ga kalallahan bi pun ma toa na, luu du palahil Rū ku ninsila njawom siga upihan da.

¹⁸Ni masa looy ilay mintu, minsan siga ata ma pitsayaꞌ niyaku, danda-lalla, patannaꞌ ku na du Rū ku ninsila. Pag-anu, boꞌ da masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū ku ninsila.

¹⁹Bbos-bbos, mōꞌ du sina ku jinisan pakaradjaan kahaylan-haylan taꞌ langit sampay taꞌ gumi, yana lahaꞌ ka api sampay humbu kapa.

²⁰Kuwan mataallaw ilay mintu, ngalindom na. Maka buwan pun, meꞌ dagbos lahaꞌ na sina. Pus meꞌ looy, ilooy ma takka na llaw ma yaꞌ luu sibuꞌ sabanding na, yana llaw Papuꞌ malahil ehe kabantugan na.

²¹Pag-anu, soysoy ina mintu nginganan Papuꞌ maku kasalamatan, mastiꞌ sinalamat jaꞌ sina sila.’ ”(2.17-21) Kitab Nabi Joel 2.28-32.

²²Na lupus jaꞌ siꞌ si Pitel bay maintoman sila palman looy siꞌ, yuk na, “Kaam, siga pagkahi ku bangsa Israil, pakalehun bi doꞌ bitsala ku. Paintoman ta doꞌ kam pasal si Isa, lalla looy man Nasaret ma bay pinapitu meꞌ Tuhan. Tuhan ilay bay mōꞌ buktiꞌ si Isa lakka man iya batan luu na pin ya nganggaosan iya buwat jinisan pabuwatan kahaylan-haylan ka sipat kawasa. Kaam pun ina, katoonan bi na du bana bitsala ku batan meka sipat kawasa bay pabuwat si Isa ni pag-awpan bi. ²³Sugaꞌ san meꞌ looy, lay gi ya papatoy bi. Lay ya bay pa-ntan bi ni siga jama jahallis nohoꞌ nilansang taꞌ tehang. Kamasaꞌ, ilooy ilay siꞌ sikamimon ndang bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan man maruhuꞌ-ruhuꞌ lagi man majatu garaꞌ na. ²⁴Sugaꞌ san si Isa bay pinapatoy, lay na du ya pinakallum meꞌ Tuhan. Lay na ya pinaddusan man komkoman kapatoy batan ndang tunmanūn sina niiya ā meꞌ kapatoy.

²⁵“Lagiꞌ na, ndang bay silay sinabbut meꞌ Nabi Daud njawom kitab bitsala Almasi, ilooy ma yuk na,

‘Katoonan ku luu na pin Tuhan ngunungan aku. Yaꞌ situ kuhi jadjuꞌ iman ku batan tattap ko ni bihing ku.

²⁶Sangkon pannoꞌ atay ku leꞌ kagakan mudji kau. Minsan ku matoy, luu gi holat ku,

²⁷batan katoonan ku yaꞌ du ku pabiya nu ni tahanan jama matoy. Yaꞌ du pabiya nu baran ku ngahaluꞌ njawom kubu, meꞌ aku sutsiꞌ ningkau.

²⁸Lay na ku pakitahan nu lān pa jawom kaallum bahau. Dari sukup kagakan ku sabap luu na pin ko ni bihing ku.’ ”(2.25-28) Kitab Jabul 16.8-11.

²⁹Yuk si Pitel lagi, “Na siga danganakan ku, Nabi Daud ilay siꞌ bay mitsala, tarang-tarang na, yaꞌ ya bay ngawnan dī na, batan ndang katoonan tabi na du, pag patoy na, lay du ya bay kinubu, sampay yaꞌ na ya bay pōꞌ pabalik. Boꞌ masi gi luu kubu na ni lahat tabi.

^30-31“Na maruhuꞌ ilay, sasang Nabi Daud masi magsultan ni Israil, lay ya njanjian meꞌ Tuhan binuwanan disu panubuꞌ ma magsultan saumu-umu. Boꞌ lay gi sinapahan meꞌ Tuhan. Dari, lay na du kinanna meꞌ Nabi Daud. Maka taabut na bay nuwat bitsala looy siꞌ, ilooy ma yuk na, ‘Yaꞌ du ku pabiya nu ni tahanan jama matoy,’ maka ‘Yaꞌ du ku pabiya nu ngahaluꞌ njawom kubu,’ ndang katoonan Nabi Daud saꞌ du tuwaꞌ pa dī na. Arapun, meꞌ iya disu nabi, bay jaꞌ ya mōꞌ tunaꞌ pasal kadarihan panubuꞌ na ma bay bāꞌ Tuhan magsultan saumu-umu. Dari, sabapan tunaꞌ looy, tahati tabi na hantak bitsala Nabi Daud pinakallum du Almasi pabalik. ³²Na Almasi ilay siꞌ yana si Isa. Kon itu ku kabāꞌ meꞌ tuu batan kami mismu sikamimon ma luntuu bay kasakup lay na ya pinakallum meꞌ Tuhan. ³³Boꞌ lay gi ya inangkat pa sulgaꞌ sampay lay na pinatingkōꞌ ni bihing Mmaꞌ na Tuhan huwin pa kawnan njawom kabantugan mehe. Boꞌ lay gi ya binuwanan kapatut matannaan siga sukuꞌ na Rū Sutsiꞌ meꞌ ndang bay njanjiꞌ meꞌ Mmaꞌ na. Dari ituu tu siꞌ ma bahau jaꞌ bay takita bi sampay takale bi ni baanan kami poonan man Rū Sutsiꞌ ma bay pinatannaꞌ ningkami.

^34-35“Na buktiꞌ ni hāl meꞌ Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ, luu du silay bay sinuwatan meꞌ Nabi Daud, ilooy ma yuk na,

‘Halling Tuhan ni Papuꞌ ku, “Ningkōꞌ na ko ni bihing ku huwin pa kawnan, boꞌ nnaꞌ ku mimon banta nu ni diyoꞌ pāt battis nu.” ’(2.34-35) Kitab Jabul 110.1.

Dari tumatandaꞌ na Nabi Daud yaꞌ bay mitsala dī na batan Papuꞌ na yana si Isa Almasi, bay inangkat pa sulgaꞌ, saꞌ ga iya.

³⁶“Sangkon,” yuk si Pitel, “subay katoonan bi na sampay mimon pagkahi tabi bangsa Israil, inawnan si Isa ma bay lansang bi taꞌ tehang, iya na silay bay pineneꞌ meꞌ Tuhan binuwat Papuꞌ tabi ka Tukang Nalamat tabi.”

³⁷Pag lay jaꞌ takale siga jama ndooy bay bitsala si Pitel, lassa sobak na ga atay da ni kasasso da. Dari yuk da ni si Pitel ka ga pagkahi na rasul, “Siga mbuwaꞌ danganakan, oy tu la pataꞌ subay pabuwat kami supaya kami inampun meꞌ Tuhan?”

³⁸Pag tampung si Pitel, “Subay kam nawbat saliꞌ-saliꞌ, boꞌ bi nohoꞌ pinandi ni awon si Isa Almasi. Meꞌ looy ilay, puwas na mimon dusa bi pa Tuhan boꞌ bi buwanan na ladjikiꞌ, yana Rū Sutsiꞌ. ³⁹Batan ndang inaa sina bay janjiꞌ Tuhan ningkaam mag-anak-mpu, sampay ni mimon manusiyaꞌ matā-matapit. Awnan ku ilay siꞌ yana sikamimon ma bay lliyun meꞌ Papuꞌ tabi Tuhan pa jawom okoman na.”

⁴⁰Na sarī man ilooy siꞌ, meka gi bitsala si Pitel man na noan sila kabanahan. Sigi-sigi ya nganjunjung ninsila, yuk na, “Bean bi na bay halling ku siꞌ mari kam salamat man mulkaꞌ ma labuꞌ bbos-bbos ni siga jama maat ni angkat-angkatan batnaa.”

⁴¹Dari meka na jama bay pitsayaꞌ ni umanat si Pitel sampay lay na du sila nohoꞌ pinandi. Eka jama bay pasampun ni baanan sukuꞌ si Isa bay llaw looy, kulang-labi tallu libu. ⁴²Maka labba man llaw looy, sigi-sigi na sila pōꞌ pakale ni tōꞌ siga rasul si Isa. Dambuwaꞌ atay na sila maka daran na sila kumpo-kumpo mangan sampay maku duwaa.

Sagannap ma mmeꞌ ni si Isa sikaaseꞌ-kaaseꞌ

⁴³Na ni waktu looy siꞌ, meka na pabuwatan kahaylan-haylan ka sipat kawasa Tuhan bay pinōꞌ meꞌ siga rasul. Dari mimon jama ndooy ni Jerusalem tud inu-inu ninsila. ⁴⁴Kuwan sagannap ma pitsayaꞌ ni si Isa, tud lungbid sila. Bong luu altaꞌ da atawa balanjaꞌ da, saliꞌ-saliꞌ na sila mahampitan soysoy sila kabus. ⁴⁵Kasohean lay gi maballihan tanaꞌ da ka altaꞌ da bong pin tahampitan da jaꞌ pagkahi da ma tiksaꞌ. ⁴⁶Llaw-llaw kumpo sila numba ni langga mehe. Ni kahilas atay da, gāk sila sipahampit-pahampit kinakan da maka tigiꞌ sila siharung-harung mangan ni siga lumaꞌ da. ⁴⁷Wā sila mudji Tuhan sampay kamahapan na mimon jama ni Jerusalem ni arat da. Dari llaw pa dangallaw, pasampun boꞌ pasampun na pin eka jama ma sinalamat meꞌ Tuhan.

Lalla yaꞌ kapalān inulian meꞌ si Pitel

¹Pag-anu, luu disu llaw, lay pilay si Pitel ka si Yahiya pa langga mehe ga lisag tallu kohap, yana disu waktu man jama pōꞌ maku duwaa pa Tuhan. ²Na ndooy ni behe lawang paga haman langga looy, yana lawang pinag-awnan “Lawang Lingkatan,” luu disu lalla magpamaku sīn. Yaꞌ ya kapalān man jom kūn induꞌ na lagi. Sangkon llaw-llaw llanggung ya pilay supaya ya kapaku saraka ni jama ma paasok. ³Takita na jaꞌ siꞌ ga si Pitel ka si Yahiya song paasok, lay du sila pakuhan lalla looy. ⁴Pag-anu siꞌ, pinatong na ya meꞌ si Pitel ka si Yahiya. Maka yuk si Pitel niiya, “Nges, ngandaꞌ ko pitu pa mman kami.” ⁵Dari siꞌ, lai na du lalla looy ngandaꞌ pa mman da. Kanna na binuwanan na ya.

⁶Sugaꞌ yuk si Pitel niiya, “Yaꞌ la luu sīn ku sugaꞌ buwanan ta na ko ma luu niyaku. Man kawasa-kapatut awon si Isa Almasi, lalla looy man Nasaret, nangge na ko, boꞌ nu lumān.” ⁷Pag-anu siꞌ, ilooy ma hinelaꞌ na tangan na meꞌ si Pitel pinatangge. Dari sarunduun du takka na anggawtaꞌ battis na sampay buku-buku na. ⁸Maka lay na ga ya palambung boꞌ na magliputan lumān. Sampay lay na ya mmeꞌ ni si Pitel ka si Yahiya paasok pa jawom haman langga mehe sambayan na maglambungan lumān mudji Tuhan. ⁹Boꞌ sikamimon na jama bay ngita iya lumān sambayan na muwan pudji pa Tuhan. ¹⁰Tud bay haylan sila batan takila da na iya na lalla looy ma yaꞌ bay kapalān magpamaku sīn ni behe Lawang Lingkatan.

Umanat si Pitel ni langga mehe

¹¹Na lalla looy siꞌ masi nguwangkutan si Pitel ka si Yahiya ngabut sampay ni Sawrung Sultan Sulayman ni haman langga mehe. Dari siꞌ, bahuklud na jama sonse pilay ngandaꞌ iya ni kajayip da.

¹²Pag ndaꞌ si Pitel meꞌ looy, yuk na ninsila, “Kaam, pagkahi ku jama Israil, ongoy kam inu-inu? Maka ongoy kam matong kami na pin saula-ula danan lalla tuu kapalān na man kawasa kami atawa sabap basag kami ngisbat Tuhan? ¹³Saꞌ situ man kami, arapun man kawasa Tuhan ma bay inisbat meꞌ Nabi Ibrahim, Nabi Isahak, Nabi Yaꞌkub sampay na kabboꞌ-bboan tabi kasohean. Tuhan ilay siꞌ bay ngulian lalla tuu man na muwan kabantugan mehe ni si Isa, lalla ma wā ngasip ni kahandak Tuhan. Ilooy na silay Isa ma bay pa-ntan bi pa mman Gubnul Pilatu sinohoꞌ pinapatoy. San ya adak na bay paddusan Gubnul Pilatu, lay gi sinaggaꞌ meꞌ bi. ¹⁴Mingkan si Isa ilay sutsiꞌ maka intong, sugaꞌ lay jaꞌ ya tuwak bi. Minsan doman na Gubnul Pilatu maddusan iya, yaꞌ du kam kuhi. Gam pin ilooy ya pogos bi pinaddusan jama pamomonoꞌ. ¹⁵Boꞌ ilooy ma poonan kaallum ma yaꞌ luu katapusan na, iya ya bay papatoy bi. Lipara luu du Tuhan bay makallum iya. Kami itu, kon kami kabāꞌ mattan llum na ya pabalik batan kami mismu bay kasakup.

¹⁶“Na lalla tuu itu, tasayu bi na du ndang yaꞌ ya bay kapalān lakka man kūn induꞌ na lagi. Pag batnaa, itu na ya bay inulian ni pag-awpan bi. Boꞌ poonan na baw itu siꞌ bay kaulian isu-isu man sabapan pangando kami ni si Isa ka ni kawasa awon na.”

¹⁷Yuk si Pitel lagi, “Siga mbuwaꞌ danganakan, katoonan ku du kaam ina ka ga pa-mmean bi bay mapatoy si Isa ni kaawam bi. Yaꞌ san bay taingat bi ga tud iya na Almasi, tukang nalamat bay pinapitu meꞌ Tuhan. ¹⁸Sabagay, man maruhuꞌ-ruhuꞌ lagi, ndang bay pinalahil meꞌ Tuhan njawom siga tunaꞌ kanabi-nabihan, bong inawnan Almasi, subay ya lumingkaꞌ njawom kabinsanaan. Dari sabapan ilooy ma bay pabuwat bi niiya, lay na du binakbul siga tunaꞌ da. ¹⁹Sangkon, nawbat na kam boꞌ bi lillaꞌ na pa Tuhan supaya pinuwasan na dusa bi. ²⁰Meꞌ looy ilay, koleꞌ gi kam kasannangan njawom atay bi sabapan pagkatibuuk bi ka Tuhan. Lagiꞌ na, papitu Tuhan du sina mintu si Isa pa mman bi, yana Almasi ma ndang bay pineneꞌ binuwat tukang nalamat kaam. ²¹Batnaa ndooy na doꞌ ya ni sulgaꞌ ngkod-ngkoran yaꞌ gi taabut masa man Tuhan mabahauwan mimon-mimon meꞌ ndang bay tinunaꞌ meꞌ kanabi-nabihan mattoꞌ.

²²“Maka ni kapasal Almasi ina, ndang bay tinunaꞌ meꞌ Nabi Musa ni kabboꞌ-bboan tabi, yuk na, ‘Bbos-bbos ina, pinoan du kam meꞌ Tuhan disu nabi meꞌ aku du, turunan bangsa tabi du. Subay bean bi bitsala na sikamimon. ²³Pag lahil nabi looy ilay mintu, sagannap ma yaꞌ ngahasi bitsala na, yaꞌ na tabeꞌ ni sukuꞌ Tuhan. Boꞌ na, ilooy na silay mintu poonan man da binasa.’ ”(3.22-23) Kitab Tawrat, Duteronomi 18.15; 18.19.

²⁴Yuk si Pitel lagi, “Sarī man Nabi Musa, mimon kanabi-nabihan nagnaꞌ man bay jaman Nabi Samwel, lay du bay nunaꞌ siga pakaradjaan ma binakbul na ni masa batnaa.

²⁵“Kitabi itu siga Yahudi yana panubuꞌ siga kanabi-nabihan looy ma bay masampay siga janjiꞌ Tuhan ni bangsa tabi. Maka tabeꞌ na du kitabi ni pagsulutan Tuhan ka kabboꞌ-bboan tabi. Na njawom pagsulutan da, lay nganjanjiꞌ Tuhan ni bboꞌ tabi Nabi Ibrahim, yuk na,

‘Bbos-bbos mimon kabangsa-bangsahan sinupaatan man sabapan panubuꞌ nu.’(3.25) Panagnaan ni Awwal Jaman 22.18.

²⁶Na panubuꞌ looy ilay siꞌ yana Ilooy ma Sutsiꞌ, ma wā mmeꞌ ni kahandak Tuhan, yana si Isa. Iya bay pinapitu meꞌ Tuhan duhuꞌ pa mman bangsa tabi Yahudi nabangan kitabi nikutan mimon kalaatan tabi.”

Si Pitel ka si Yahiya sinumariya meꞌ siga pa-mmean agama Yahudi

¹Pag-anu, sasang si Pitel ka si Yahiya masaplagan jama ndooy, takka na baw siga imam ka kapitan siga tukang jaga langga mehe. Maka luu na du siga guru langkaw man disu palhimpunan inawnan Saddusi. ²Tud bay dugahan sila sabap njawom tōꞌ ga si Pitel luu du tabeꞌ pasal si Isa lay na pinakallum. Boꞌ ilooy na silay sipat ga jama matoy pinakallum du pabalik. Boꞌ siga Saddusi yaꞌ pitsayaꞌ jama matoy pinakallum. ³Dari lay sungkuban da si Pitel ka si Yahiya. Sugaꞌ pagka song pa sangom na lahat, lay na doꞌ sila njīl dambahangi. Noy llaw na boꞌ da sinumariya. ⁴Sugaꞌ minsan sila lay tajīl, meka na jama ma bay kale umanat da ni poan pitsayaꞌ na ni si Isa. Dari eka kalallahan ma pitsayaꞌ na ni si Isa lay na ngabut ga lima libu, sarī gi karandahan ka ga anak-anak.

⁵Pag sayu, luu na kumpo siga pa-mmean Yahudi ka ga matatoa ni agama sampay ga guru saraꞌ agama ndooy ni Jerusalem. ⁶Sampay si Annas, yana bay panghuluꞌ imam, luu na du ndooy ka ga kakampungan na yana si Kayapas, si Yahiya ka si Aleksandel. Maka luu du kampung na sarī ndooy. ⁷Dari lay na sohoꞌ da si Pitel ka si Yahiya binoo pa awpan da sinumariya. Luu jaꞌ siꞌ, tilaw da, “Man kawasa soy doꞌ ina atawa man kapatut awon soy bay man bi ngulian lalla tuu ma yaꞌ bay kapalān?”

⁸Na si Pitel siꞌ tu, ssob na meꞌ Rū Sutsiꞌ. Dari yuk na ninsila, “Kaam, siga pa-mmean bangsa tabi ka ga matatoa ni agama, ⁹bong kam ngusiat kami pasal timbang kami ngulian lalla tuu ma yaꞌ bay kapalān, meꞌ tuu: ¹⁰Subay sina tahati bi sampay mimon pagkahi tabi bangsa Israil, lalla tuu ma kapatangge na ni awpan bi batnaa, poonan na bay kaulian, man kawasa-kapatut awon si Isa Almasi, lalla looy man Nasaret. Iya na silay Isa looy ma bay llansang meꞌ bi taꞌ tehang. Sugaꞌ pag patoy na, lay na du ya pinakallum meꞌ Tuhan. ¹¹Boꞌ iya na silay bay ndalil pa batu looy njawom kitab, ilooy ma yuk na,

‘Batu ma bay tinimanan meꞌ siga tukang buwat lumaꞌ batu, ilooy ya bay dari patingkat kapansahaliyan na man sikamimon.’(4.11) Kitab Jabul 118.22.

¹²Na iya ilay, isu-isu iya kasalamat ningkitabi. Batan yaꞌ luu taꞌ babaw junyaꞌ sarī man iya bay papitu Tuhan nalamat manusiyaꞌ.”

¹³Pag ndaꞌ baanan siga pa-mmean agama ndooy nawakka ga si Pitel ka si Yahiya mitsala, tud bay jayip sila. Batan katoonan da yaꞌ san sila iskulan maka jama biyasa sadjaꞌ sila. Sugaꞌ hangat sila ngaliling, takila da na sila sikaduwa ndang bay lungbid ka si Isa. ¹⁴Ga pa-mmean looy siꞌ tu, yaꞌ na luu dapat da nahawi sabap takita da na lalla looy ma yaꞌ bay kapalān kaulian na, sampay luu na ya nangge ni bihing si Pitel ka si Yahiya.

¹⁵Dari siꞌ, lay na doꞌ sinohoꞌ ga si Pitel pōꞌ man jawom lumaꞌ saraꞌ samantalaꞌ. Kuwan siga pa-mmean looy, lay na doꞌ isun, ¹⁶yuk da, “Pooy tu la meꞌ tabi buwat siga lalla looy? Tumatandaꞌ na bilay ni jama sikamimon ntuu ni Jerusalem lay sila bay kapōꞌ sipat kawasa Tuhan. Tud yaꞌ na luu dapat tabi makilubaꞌ. ¹⁷Sugaꞌ mari yaꞌ na song patanyag umanat da, bandaan tabi na sila yaꞌ nohoꞌ nabbut awon si Isa pabalik ni soysoy jaꞌ.”

¹⁸Pag lupus da isun, lay na llinganan si Pitel ka si Yahiya, boꞌ da binandaan yaꞌ na dari mitsala atawa nōꞌ pasal si Isa pabalik.

¹⁹Sugaꞌ iya tampung si Pitel ka si Yahiya, “Pamikihan bi teꞌ ba bong mamooy numan ni kahandak Tuhan: Subay kaam binean atawa iya? ²⁰Boꞌ kami baw tu, tunmanūn meꞌ kami patagong maan jama ilooy ma bay takita kami pinabuwat meꞌ si Isa ka bay takale kami man na.”

²¹Kuwan siga pa-mmean looy baw siꞌ tu, amu-amu lagi nanggupan si Pitel ka si Yahiya. Sugaꞌ song hallom, lay du sila llabbahan. San sila doman midjalaꞌ ga si Pitel, hanggaw du sila, taggahaꞌ hiluhalaꞌ na baw baanan ga jama ndooy. Batan mimon jama ndooy muwan na pudji pa Tuhan sabapan pabuwatan kahaylan-haylan looy siꞌ bay tasakup da. ²²Bistahun doꞌ, labi na mpatpūꞌ taun halloman lalla looy yaꞌ bay kapalān, taggahaꞌ lay gi ya kaulian.

Siga sukuꞌ si Isa maku duwaa pa Tuhan

²³Na lay jaꞌ siꞌ kapōꞌ ga si Pitel ka si Yahiya, lay na sila pabeleng pa mman siga pagkahi da sukuꞌ si Isa. Takka ndooy, lay na sila nuntut bong oy bay halling siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama. ²⁴Lay jaꞌ siꞌ sila katuntutan, ilooy ma lay sila kumpo maku duwaa pa Tuhan, yuk da, “Papuꞌ, Sangat Kawasa, ma bay mapayak gumi ka langit sampay na dilawut ka mimon-mimon njawom da, ²⁵tud mawjud du hati tunaꞌ Nabi Daud pasal Almasi tinuwak pag pōꞌ na. Tabista kami na, man kapandoyan Rū Sutsiꞌ njataꞌ Nabi Daud, yuk na njawom kitab,

‘Tuhan, oy takoleꞌ-koleꞌ siga kabangsa-bangsahan gigitan ningkau yaꞌ luu poon sabap na? Ongoy taggahaꞌ manusiyaꞌ isun buwat kajinisan ma yaꞌ luu kamumpaatan na?

²⁶Siga sultan ka ga pa-mmean ntuu ni junyaꞌ magtaayun nulang kau ka Almasi nu.’(4.26) Kitab Jabul 2.1-2.

²⁷“Dari batnaa Tuhan, tumatandaꞌ na ningkami, lay na du bana binakbul tunaꞌ looy siꞌ. Batan pag lahil tukang nalamat ma bay peneꞌ nu pa junyaꞌ, yana si Isa, sosohoan nu ma sutsiꞌ, lay du ya bana sinulang meꞌ Sultan Herod ka Gubnul Puntus Pilatu. Maka meka gi Yahudi sampay siga saꞌ Yahudi ni daira tuu lay du magtaayun nulang iya. ²⁸Sugaꞌ sabap kau Tuhan Sangat Kawasa, ilooy du bay tapabuwat da siga pakaradjaan ma bay ginantaꞌ meꞌ nu man awwal jaman lagi.

²⁹“Batnaa Tuhan, takita nu na du bong pooy basag sanggup da njataꞌ kami, siga sosohoan nu. Kamura-murahan buwanan nu na pin kami tawakka masaplag umanat nu. ³⁰Maka nnaun na njataꞌ kami kawasa nu supaya taulian kami jama saki sampay man kami mōꞌ siga sipat kawasa nu ni awon ilooy ma sutsiꞌ, yana sosohoan nu si Isa.”

³¹Na paddus da siꞌ maku duwaa, sarunduun du jogjog lumaꞌ man da kumpo sampay ssob na ga sila sikamimon meꞌ Rū Sutsiꞌ. Dari hallot na tawakka da masaplag umanat Tuhan.

Arat-tabiat siga sukuꞌ si Isa

³²Na mimon ilay siꞌ ma pitsayaꞌ ni si Isa ndooy ni Jerusalem dambuwaꞌ atay ka dambuwaꞌ maksud. Yaꞌ luu ninsila mista altaꞌ da para ni dī da sadjaꞌ. Saliꞌ-saliꞌ sila mahampitan soysoy sila kabus.

³³Kuwan siga rasul sikasapu-duwa, sabap luu na pin kawasa Tuhan njataꞌ da, tud hantap meꞌ da masaplag pasal Papuꞌ Isa bay pinakallum. Maka mehe du aseꞌ-tabang Tuhan njataꞌ siga sukuꞌ si Isa labbasakayi. ³⁴Yaꞌ luu ninsila sigpit batan kasohean ma luu ga tanaꞌ da atawa ga lumaꞌ da lay na ga maballi. Pag luu ballihan altaꞌ da, lay na pa-ntan da ³⁵pa mman siga rasul man da nohoꞌ mahampitan siga sukuꞌ si Isa ma sigpit.

^36-37Na disu jama ma bay maballihan tanaꞌ na yana si Yusup, lalla man nusa Kiprus, disu panubuꞌ si Libay. Meꞌ siga rasul ngawnan iya si Balnabas, hatiyan na, “tukang magamgam.” Dari luu jaꞌ siꞌ ballihan tanaꞌ na, lay na du pa-ntan na pa mman siga rasul.

Si Ananiyas ka si Sapira

¹Na ni baanan da siꞌ, luu du baw disu lalla inawnan si Ananiyas ka nda na si Sapira lay du bay maballihan tanaꞌ da kasohean. ²Sugaꞌ bay pag-isunan da ka nda na, kasohean ballihan na lay na nnaꞌ da para ninsila. Kuwan kasohean, lay na boo si Ananiyas pa mman siga rasul. Sugaꞌ pag taabut na ma-ntan, baꞌ-bāꞌ na ilooy na sikamimon ballihan tanaꞌ na.

³Dari yuk si Pitel niiya, “Ananiyas, ongoy taggahaꞌ kuhi-kuhi jaꞌ ko pinagbayaan meꞌ Ibilis. Tatammu nu na ga ngandustaan Rū Sutsiꞌ. Baꞌ-bāꞌ nu, luu na ntuu mimon ballihan tanaꞌ nu, mingkan luu gi kasohean bay nnaꞌ nu para ni dī nu. ⁴Tanaꞌ looy bilay siꞌ, kau du dapu. Maka kau du kapagbayaꞌ bong paballihan nu atawa niyaꞌ. Maka bong lay na paballihan nu, kau du kapagbayaꞌ pooy-pooy meꞌ nu buwat ballihan na. Dari ongoy baw taggahaꞌ lay gi talangga piki nu ngandustaꞌ? Sīn looy ilay siꞌ lay sinongan pa Tuhan. Sangkon, iya bay dustaan nu, yana Tuhan, saꞌ ga kami!”

^5-6Pag takale jaꞌ meꞌ si Ananiyas bay halling si Pitel, sarunduun du ya palonyok sampay lay na matoy. Pag-anu siꞌ, lay na mayat na kinimbonan meꞌ kasubulan ndooy, boꞌ na binoo pa poan sampay lay na kinubu. Dari jama siꞌ tu ma bay kaaka bong oy bay katuwaꞌ si Ananiyas, tud bay mehe meꞌ da tawu.

⁷Luu jaꞌ siꞌ ga tallun jām bay pingkaꞌ, luu na baw pasunuꞌ paasok nda si Ananiyas, sugaꞌ yaꞌ gi bay tasayu na bong oy bay katuwaꞌ lla na. ⁸Dari yuk si Pitel niiya, “Baan nu doꞌ ku bong ituu na siꞌ sikamimon ballihan tanaꞌ bi ka lla nu.”

Iya tampung na, “Ohoꞌ, inaa na sina sikamimon.”

⁹Pag tilaw si Pitel, “Ongoy doꞌ ina pagsaliꞌ-salian bi na ka lla nu ngandustaꞌ? Yaꞌ kina tasayu bi bbuwatan bi nuway-nuwayan Rū Papuꞌ? Ndaun ba, alay na ni behe lawang kalallahan ma bay ngubu lla nu nsiniꞌ. Kau gi sina pasunuꞌ.” ¹⁰Dari sarunduun du palonyok si Sapira ni awpan si Pitel sampay lay na du matoy. Pag-anu siꞌ, lay paasok ga kalallahan looy siꞌ. Pag ndaꞌ da tud matoy na ya, lay na pūt da mayat na boꞌ na boo da pa poan sampay lay na du kinubu ni bihing lla na. ¹¹Dari siꞌ, mimon ma pitsayaꞌ ni si Isa sampay ga jama sikamimon ma bay kale aka bong oy bay katuwaꞌ ninsila, tud bay mehe meꞌ da tawu.

Pabuwatan kahaylan-haylan pinōꞌ meꞌ siga rasul si Isa

¹²Ni jaman looy du siꞌ, meka pabuwatan kahaylan-haylan ka sipat kawasa Tuhan bay pinōꞌ meꞌ siga rasul ni mayran ndooy ni Jerusalem. Daran sila kumpo-kumpo ka mimon pagkahi da sukuꞌ si Isa ndooy ni langga mehe, ni Sawrung Sultan Sulayman. ¹³Kuwan sagannap jama Jerusalem baw ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, yaꞌ sila nawakka palamud ni baanan sukuꞌ si Isa minsan mehe maltabat da ninsila. ¹⁴Sugaꞌ san meꞌ looy, paeka boꞌ paeka na pin manusiyaꞌ, danda-lalla, pitsayaꞌ na ni Papuꞌ Isa. Sampay lay na du sila matabeꞌ dī da ni siga sukuꞌ na.

¹⁵Na sabapan siga pabuwatan kahaylan-haylan ma pinabuwat meꞌ siga rasul, meka na jama bay binoo pinabāk taꞌ tipo da pa bihing siga lān man si Pitel magpapingkaꞌ. Honaꞌ-honaꞌ da, bong bay tumiluꞌ pa mman da san lasa lingu si Pitel, kawu-kawu kaulian na sila. ¹⁶Maka meka na du jama man kakawum-kawman ni bihing Jerusalem lay du moo jama sakihan sampay jama malasahi meꞌ siga seytan pa mman siga rasul, boꞌ lay du kaulian sikamimon.

Siga rasul si Isa tajīl

¹⁷Na pag taaka panghuluꞌ imam ka siga soheꞌ na man palhimpunan Saddusi pasal pabuwatan siga rasul looy, tud bay dangkiꞌ sila. ¹⁸Dari lay sohoꞌ da sinungkuban, boꞌ njīl. ¹⁹Sugaꞌ pag sangom, luu disu malaikat Papuꞌ lay mukisan ga lawang jīl looy, boꞌ na moo ga rasul looy pa poan. Pag-anu siꞌ, yuk na ninsila, ²⁰“Pilay na kam pabalik pa langga mehe, boꞌ bi noan jama ndooy bong pooy meꞌ da koleꞌ kasampulnaan nyawa.”

²¹Dari siꞌ, pag kallat llaw, lay na du sila pilay pa langga mehe sampay lay na sila noan jama ndooy.

Kuwan panghuluꞌ imam baw siꞌ tu ka ga soheꞌ na, kanna da masi na pin luu siga rasul looy njawom jīl. Dari bbuwatan da lay nawag baanan kapakihan inawnan Sanhidrin(5.21) Sanhidrin ilay yana baanan paki langkaw ni bangsa Yahudi. Sukuꞌ da ngahukum mimon palkalaꞌ mehe ni hāl agama da. Eka da siꞌ, pitumpuꞌ-dambuwaꞌ. Takōk da yana panghuluꞌ imam maka luu gi tabeꞌ ni baanan da kasohean imam langkaw, kasohean guru saraꞌ agama, kasohean matatoa ni agama, sampay kasohean guru langkaw man palhimpunan Parisi. ka ga matatoa ni agama bangsa Israil. Luu jaꞌ siꞌ kumpo labbasakayi, lay na sohoꞌ da kinaddoꞌ siga rasul looy siꞌ man jawom jīl binoo pa mman da sinumariya. ²²Sugaꞌ pag takka jama ma bay sohoꞌ da ngaddoꞌ pa jawom jīl, yaꞌ na luu ga rasul looy. Dari lay na sila pabeleng nuntut, yuk da, ²³“Pag takka kami pa lawang jīl looy, ndaꞌ kami tud bay hallot meꞌ bay ngunsiꞌ. Damikiyan, kuwan ga ilooy ma tukang jaga, tud masi du nganjaga banahan. Sugaꞌ pag bukaꞌ da lawang, yaꞌ na luu jama njawom!”

²⁴Pag lay jaꞌ siꞌ kabaan kapitan ga tukang jaga langga mehe sampay na ga imam langkaw looy siꞌ, tud bay gundalaꞌ pamiki da. Maka papiha-piha na ga sila bong ongoy bay magkadarihan meꞌ looy siꞌ.

²⁵Yaꞌ gi siꞌ hallom, luu na takka jama moo aka, yuk na, “Ga kalallahan looy ma bay jīl bi, luu na la ndooy ni langga mehe batnaa noan jama.” ²⁶Dari siꞌ, lay du pilay kapitan looy ka ga pagkahi na tukang jaga langga nungkuban siga rasul looy pabalik. Sugaꞌ yaꞌ sila bay mapaddihan ga rasul looy batan hanggaw sila taggahaꞌ hiniyak na baw sila ka batu meꞌ baanan jama ndooy.

²⁷Luu jaꞌ siꞌ siga rasul looy ni awpan baanan Sanhidrin, kinalasuhan na sila meꞌ panghuluꞌ imam, yuk na, ²⁸“Kaam baw tu, bay na kam binandaan meꞌ kami yaꞌ nohoꞌ noan jama pasal lalla looy, gam pin amu-amu kam masaplag tōꞌ bi ni sikaliput Jerusalem. Boꞌ ilooy lagi laat na, yaꞌ sannang atay bi ngkod-ngkoran kami yaꞌ bay kalabuan hukuman ni kapatoy lalla looy!”

²⁹Pag tampung si Pitel ka ga pagkahi na rasul, “Sapatut na baw bina, subay kahandak Tuhan bean kami, saꞌ ga kahandak manusiyaꞌ. ³⁰Boꞌ kaam baw tu, gam pin lay gi sohoꞌ bi si Isa pinapatoy llansang taꞌ tehang. Lipara lay du ya pinakallum meꞌ Tuhan kabboꞌ-bboan tabi. ³¹Pag batnaa, lay na ya pinatingkōꞌ meꞌ Tuhan pa bihing na huwin pa kawnan njawom kabantugan mehe. Maka lay na ya binuwat panghuluꞌ maka tukang nalamat. Kon meꞌ looy, supaya tabuwanan na na kitabi bangsa Israil lawang man tabi nawbatan mimon dusa tabi, boꞌ tabi koleꞌ na kaampunan. ³²Kami itu, lay jaꞌ kami pineneꞌ meꞌ si Isa tukang masaplag mimon ma bay tasakup kami ni bay kadarihan na. Subay kam pitsayaꞌ ni umanat kami batan luu na sina Rū Sutsiꞌ mōꞌ buktiꞌ tud mawjud bitsala kami. Boꞌ Rū Sutsiꞌ ina lay na ndean meꞌ Tuhan ni mimon ma ngasip niiya.”

³³Pag takale meꞌ baanan Sanhidrin bitsala siga rasul looy, tud bay sinalaputan tabbuk da maka doman na ga sila mapatoy sila. ³⁴Sugaꞌ luu gi baw ndooy disu Parisi njawom baanan da inawnan si Gamaliyel bay ngawalan sila. Iya ilay guru lahal ni saraꞌ agama boꞌ pinagmaltabatan lagi meꞌ sikamimon. Dari lay doꞌ sohoꞌ na binoo ga rasul looy pa poan samantalaꞌ.

³⁵Likutan da siꞌ ni poan, yuk na, “Kaam, siga pagkahi ku jama Israil, paayad-ayad kam. Pamikihan bi doꞌ paayad bong pooy meꞌ bi buwat siga lalla looy. ³⁶Bong ina pagtuyuan da siga pakaradjaan ma bay jaꞌ tinulun-tulun meꞌ manusiyaꞌ, yaꞌ du sina luu sōng na. Pamintangan bi na jaman lalla looy ma bay naggaꞌ parinta Rom, yana si Tiyudas. Saꞌ ba, bay ya ngangkat dī na saula-ula iya pa-mmean patingkat? Boꞌ luu na ga mpat hatus jama bay mmeꞌ niiya. Sugaꞌ song hallom, lay du ya pinapatoy meꞌ siga sundalu. Kuwan ga raayat na, lay na magkanatan sampay yaꞌ du bay lanjut garaꞌ da.

³⁷“Damikiyan, meꞌ looy du silay bay katuwaꞌ ni lalla looy man Jalil, yana si Judas bay jaman sinsus bohoꞌ tinagnaan meꞌ parinta Rom. Meka du jama bay taboo na mmeꞌ niiya. Sugaꞌ damikiyan, lay du ya pinapatoy sampay lay na du magkanatan raayat na. ³⁸Sangkon bong siꞌ aku kabean, daa na usik-usik tabi ga lalla looy. Bong ina bay jaꞌ tinulun-tulun meꞌ manusiyaꞌ garaꞌ da, yaꞌ du sina luu sōng na. ³⁹Sugaꞌ bong ina tud bana-bana du lakka man Tuhan, yaꞌ du sina luu dapat bi nalloban sila batan sibuꞌ du sina kam ka nulang Tuhan.”

Dari siꞌ, lay na du binean si Gamaliyel meꞌ baanan kapakihan ndooy. ⁴⁰Sugaꞌ lay doꞌ duhuꞌ ga rasul looy nohoꞌ binoo pa jawom, boꞌ nohoꞌ llagpiꞌ. Maka lay gi sila binandaan yaꞌ na nohoꞌ noan jama pasal si Isa. Pag-anu siꞌ, lay na sila pinōꞌ.

⁴¹Pag lakka ga rasul looy man baanan Sanhidrin, tud bay gāk sila batan kabantugan mehe ninsila bay natas pinakiyaꞌ kalnaꞌ awon si Isa. ⁴²Dari siꞌ llaw pa dangallaw yaꞌ du sila bay patagong nōꞌ ka masaplag umanat mahap pasal si Isa Almasi ndooy ni langga mehe sampay padisu-padisu lumaꞌ.

Pituꞌ jama pineneꞌ binuwat tukang nabang

¹Ni masa looy siꞌ, paeka boꞌ paeka na pin bangsa Yahudi ma mmeꞌ ni si Isa. Kasohean Yahudi looy bay takka man kalahat-lahatan ni poan Israil. Pallun da yana Greek maka pinag-awnan sila Hellenis. Sugaꞌ kaekahan Yahudi ma pitsayaꞌ ndang bay pinamaddihan ni Israil maka pallun da yana Hibrani. Song hallom, kasohean sila ma pallun Greek yaꞌ kasulutan ni siga pagkahi da Yahudi ma pallun Hibrani. Yuk da, “Bila magbuwan na balanjaꞌ llaw-llaw ni siga bawu danda, ongoy taggahaꞌ siga bawu danda kami yaꞌ san hinampitan?”

²Pag taaka meꞌ siga rasul sikasapu-duwa, lay tawag da mimon sukuꞌ si Isa, boꞌ da binaan, yuk da, “Sikamimon bawu danda ni baanan tabi ndang mastiꞌ subay binuwanan balanjaꞌ. Sugaꞌ daa na baw ga subay na pin kami patagong masaplag umanat Tuhan boꞌ kami na baw ya magtakōk mahagian jama balanjaꞌ. ³Sangkon siga danganakan, meneꞌ kam ni baanan tabi pituꞌ jama ma ndang taindan meꞌ sikamimon mahap arat-tabiat da. Maka subay sila halul-akka sampay wā mmeꞌ ni kahandak Rū Sutsiꞌ. Bong luu na bay peneꞌ bi, sila na buwanan kami kapatut nohoꞌ mahampitan siga bawu balanjaꞌ. ⁴Maksud kami mari yaꞌ na luu kasanggalang ningkami makutuꞌ meꞌ kami maku duwaa maka masampay umanat Tuhan.”

⁵Na ni bay bitsala siga rasul looy siꞌ, tud bay kasulutan sikamimon ndooy. Dari lay peneꞌ da si Esteben, disu lalla ma basag pangando na ni si Isa ka ssob meꞌ Rū Sutsiꞌ. Maka lay du peneꞌ da ga si Pilip, si Porokoros, si Nikanul, si Timon, si Palmenas maka si Nikolas, disu lalla man Antiyok. Si Nikolas ilay saꞌ bangsa Yahudi sugaꞌ bay ya pingkaꞌ paasok ni agama Yahudi maruhuꞌ. ⁶Pag lupus, lay na sila binoo pa awpan siga rasul. Ndooy siꞌ, lay sila pinakuhan meꞌ siga rasul duwaa sampay lay na tinappak bumbunan da tandaꞌ lay na sila binuwanan kapatut buwat ilooy ma bay sinukuꞌ ninsila.

⁷Dari siꞌ magsasōng na pin meꞌ umanat Tuhan pinasaplag. Maka lipat man lipat na pin eka manusiyaꞌ ndooy ni Jerusalem mmeꞌ ni si Isa. Sampay ga imam, meka na du pitsayaꞌ ni umanat mahap pasal si Isa.

Si Esteben sinual ka pinitnahan

⁸Na kuwan si Esteben siꞌ tu, basag kawasa ka tabang Tuhan njataꞌ na. Sangkon meka na pabuwatan kahaylan-haylan ka ga sipat kawasa Tuhan bay pinōꞌ meꞌ na ni pag-awpan siga jama ndooy ni Jerusalem. ⁹Sugaꞌ san meꞌ looy, luu gi kasohean nulang iya. Ilooy siꞌ ma nulang yana siga jamaa Yahudi man langga inawnan Langga Pridmen. Kasohean sila lakka man Sayrin maka man Aleksandriya ka kasohean sila man Silisiya ka Asiya. Sila ilay siꞌ labbasakayi, doman jaꞌ nual si Esteben ka nganjawap. ¹⁰Sugaꞌ yaꞌ luu meꞌ da tumunga ni bitsala si Esteben sabap luu na pin Rū Sutsiꞌ magpandoyan iya ngandaawa.

¹¹Dari bbuwatan da, lay nuap siga jama nohoꞌ mitnahan si Esteben. Dari yuk ga jama looy siꞌ, “Lalla looy la, lay takale kami malaat Nabi Musa ka Tuhan.”

¹²Na sabap meꞌ looy, lasu na ga jama ndooy ni Jerusalem ka ga matatoa ni agama sampay ga guru saraꞌ agama. Dari lay na ga sinungkuban si Esteben sampay binoo pa awpan baanan Sanhidrin nohoꞌ hinukum. ¹³Takka ndooy, luu gi kasohean bay boo da paasok nohoꞌ buwat-buwat bitsala man nalloban si Esteben. Yuk da, “Lalla tuu la tud yaꞌ kuhi patagong mitsala pangka pasal langga mehe ka saraꞌ Nabi Musa. ¹⁴Bay situ takale kami lalla tuu mitsala bahasa si Isa, lalla looy man Nasaret, song ngalangkat langga tabi. Maka baꞌ-bāꞌ na, siga taat ma bay tinōꞌ meꞌ Nabi Musa ginantian du meꞌ si Isa.”

¹⁵Dari siꞌ pinaimanan na pin si Esteben meꞌ kapakihan Sanhidrin sikamimon sampay takita da na ninag na ga luwa na, subay ga luwa malaikat.

Daawa si Esteben ni baanan Sanhidrin

¹Pag-anu siꞌ, tilaw panghuluꞌ imam ni si Esteben, “Bana kilay siꞌ bitsala da pasal kau?”

²Pag tampung si Esteben, “Siga mbuwaꞌ danganakan ka ga induꞌ-mmaꞌ ku, daa busung, pakale doꞌ kam niyaku. Paintoman ta doꞌ kam salsila kabboꞌ-bboan tabi. Maruhuꞌ-ruhuꞌ bboꞌ tabi Nabi Ibrahim bay tinammuhan meꞌ Tuhan Sangat Kawasa ndooy ni Mesopotamiya. Jaman looy ilay siꞌ, yaꞌ gi bay maglayin Boꞌ Ibrahim pa Haran. ³Yuk Tuhan niiya, ‘Mbanan nu na lahat nu sampay kakampungan nu. Maglayin na ko pa lahat ma song pakitahan ku kau.’

⁴“Dari lay na mbanan ga Boꞌ Ibrahim lahat bangsa Kaldiya sampay lay na sila maglayin pa Haran. Na lay jaꞌ siꞌ matoy mmaꞌ Boꞌ Ibrahim ndooy, lay na Boꞌ Ibrahim pinapawus meꞌ Tuhan pitu pa lahat man tabi maglahat batnaa. ⁵Jaman looy ilay, yaꞌ gi bay buwanan Tuhan Boꞌ Ibrahim san dahakka tanaꞌ ni lahat tuu. Sugaꞌ ndang lay baw ya njanjian meꞌ Tuhan sampay na ga panubuꞌ na binuwanan mimon paglahat tuu san yaꞌ gi luu anak na.

⁶“Na kitabi itu, katoonan tabi na du, ndang lay gi Tuhan maan Boꞌ Ibrahim, kuwan siga panubuꞌ na, magsampihan doꞌ pahallom ni lahat bangsa sarī. Maka pinahata lagi sila ndooy sampay bininsanaꞌ njawom mpat hatus taun. ⁷Sugaꞌ bay du halling Tuhan, mulkaan na du bangsa ma bay mahata sila. Maka pus meꞌ looy, kapōꞌ du siga panubuꞌ Boꞌ Ibrahim man lahat looy, boꞌ da pabeleng na pitu. Maka bay gi halling Tuhan ituu na lahat man da numba iya pangkat mamangkat.”

⁸Maka yuk si Esteben lagi, “Lay gi Tuhan bay mōꞌ pagsulutan antaraꞌ iya ka bboꞌ tabi Nabi Ibrahim. Sukuꞌ Boꞌ Ibrahim ni pagsulutan da, subay ya inislam sampay na mimon kalallahan njawman na. Sangkon pag taabut wawuꞌ ngallaw halloman anak na si Isahak bay pinamaddihan, lay du bay inislam meꞌ Boꞌ Ibrahim. Damikiyan si Isahak pun, bay du ngislam anak na si Yaꞌkub. Pag-anu, si Yaꞌkub pun, lay du ngislam ga anak na sikasapu-duwa, yana poonan tabi bangsa Yahudi.

⁹“Pag-anu,” yuk si Esteben, “katoonan tabi du, pag ehe ga anak Boꞌ Yaꞌkub sikasapu-duwa, kuwan ariꞌ da si Yusup, bay kinadangkian meꞌ da. Sampay lay gi ya pinaballihan meꞌ da ni baanan ga padadagang, boꞌ na lay binoo pa Ejip. Takka ndooy, lay ya dari ata. Lipara, luu na pin Tuhan ngunungan iya. ¹⁰Dari song hallom, lay du ya bay pinaddusan meꞌ Tuhan man mimon katiksaan na. Maka lay gi ya binuwanan meꞌ Tuhan kapandoyan ka pangahati lawom. Sampay ilooy na man na bay kinahopan meꞌ sultan bangsa Ejip. Dari lay na ga ya binuwanan kapatut meꞌ sultan looy nohoꞌ marinta ni sikaliput Ejip sampay magmalim ni mimon jama ma buwat ni astanaꞌ sultan.

¹¹“Na song hallom, luu na baw gotom mehe bay tuwaꞌ ni sikaliput Ejip sampay ni Kanan. Boꞌ meka na jama malasahi. Sampay siga kabboꞌ-bboan tabi, yana ga Boꞌ Yaꞌkub ka ga anak na, lay na du bay kabus balanjaꞌ. ¹²Dari pag taaka jaꞌ meꞌ Boꞌ Yaꞌkub luu balanjaꞌ bay inannaꞌ ni Ejip, lay na sohoꞌ na ga anak na, yana kabboꞌ-bboan tabi, pilay pa Ejip malli balanjaꞌ. Ilooy ilay yana sibuwa da bay pilay pa Ejip.

¹³“Pag ni kaminduwa da bay pilay pa Ejip, lay na si Yusup magpakila ninsila. Dari ilooy na masa man sultan bay kaaka pasal lūng-kampung si Yusup. ¹⁴Pag-anu siꞌ, lay na tinugun meꞌ si Yusup mmaꞌ na, yana Boꞌ Yaꞌkub, ka ga paglūng na sikamimon nohoꞌ na maglayin pilay pa Ejip. Eka da siꞌ, pitumpuꞌ-lima. ¹⁵Dari lay na maglayin kabboꞌ-bboan tabi, yana ga Boꞌ Yaꞌkub ka ga anak na pilay pa Ejip maka ndooy na sila bay maglahat sampay matoy. ¹⁶Sugaꞌ mayat da bay gi du baw binoo pabeleng pa bay paglahat da ndooy ni Sekem. Pag-anu, boꞌ da kinubu ni tanaꞌ bay binalli meꞌ Boꞌ Ibrahim man ga anak si Hamol maruhuꞌ-ruhuꞌ.

¹⁷“Na hallom maka hallom na, song patapit na pin masa man Tuhan numan bay janjiꞌ na ni Boꞌ Ibrahim mabeleng siga panubuꞌ na pa Kanan. Jaman looy ilay siꞌ, ndang lipat man lipat na eka bangsa tabi ndooy ni Ejip.

¹⁸“Na halloman yaꞌ gi siꞌ sila bay pabeleng pa Kanan, luu na baw sultan bahau ni Ejip ma yaꞌ san tasayu na salsila Boꞌ Yusup jaman na llum. ¹⁹Bbuwatan sultan looy siꞌ, mangan hulas-sangsāꞌ kabboꞌ-bboan tabi. Boꞌ bininsanaꞌ gi sila saꞌ alang-alang. Maka bay gi sila pinaggos meꞌ sultan looy nohoꞌ nimanan anak da ma bahau pinamaddihan pa poan supaya matoy.

²⁰“Na jaman sultan looy siꞌ marinta, magsabtan du ka jaman Nabi Musa bay pinamaddihan. Iya ilay anak-anak kagak-gāk ni mata Tuhan. Dari supaya ya salamat, lay ya inipat meꞌ induꞌ-mmaꞌ na sipuk-sipuk njawom lumaꞌ tallum buwan. ²¹Sugaꞌ pagka yaꞌ na luu dapat da napuk iya, lay na jaꞌ pōꞌ da palawak-palawak man lumaꞌ. Lipara, lay du ya tatammu meꞌ dayang-dayang, yana anak sultan looy, boꞌ na inaku meꞌ na anak. ²²Dari siꞌ sabap meꞌ looy, biddaꞌ na langkaw iskul Boꞌ Musa. Yaꞌ na taambat kapandoyan bay takoleꞌ na man siga mastal ma halul-akka ndooy ni Ejip. Dari labba man bitsala na sampay pabuwatan na, tumatandaꞌ lawom kapandoyan na.

²³“Na disu llaw, jaman Boꞌ Musa mag-umu na mpatpūꞌ taun, lay talangga piki na ngandaꞌ-ngandaꞌ ga pagkahi na bangsa Israil. ²⁴Na sasang na lumān, ngita ya disu sila bininsanaꞌ meꞌ disu bangsa Ejip. Dari lay bawsan na ilooy ma bininsanaꞌ sampay lay na ga papatoy na bangsa Ejip looy.

²⁵“Na Boꞌ Musa siꞌ tu, kanna na tahati na meꞌ siga pagkahi na bangsa Israil iya na bay sinohoꞌ meꞌ Tuhan maddusan sila man jawom komkoman bangsa Ejip. Boꞌ ko, niyaꞌ san.

²⁶“Pag meꞌ sumawung, ngita na baw Boꞌ Musa ga pagkahi na bangsa Israil duwa sisuntuk. Pag-anu, lay na baw ya pasōng nalassay, yuk na, ‘Uy, ongoy doꞌ ina kam sisuntuk? Kaam bina sibuꞌ-sibuꞌ bangsa Israil. Saliꞌ du kam ka jama danganakan.’

²⁷“Sugaꞌ ilooy ma bay nganduhuꞌ, gam pin lay gi sūgan na Boꞌ Musa sambayan na halling, ‘Soy doꞌ ina ko? Tatammu nu ga buwat dī nu panghuluꞌ subay ga ko huwis magpandoy-pandoyan kami. ²⁸Ongoy, aku na baw pasunuꞌ nu ni bangsa Ejip looy bay papatoy nu dilaw?’

²⁹“Pag takale jaꞌ meꞌ Boꞌ Musa bay halling na, takkahan tawu na ga ya batan tabista na na tasayu na meꞌ jama iya bay mapatoy lalla looy. Dari siꞌ lay du ya lahi man Ejip sampay lay na ya magsampihan ndooy ni Midiyan. Ndooy siꞌ, lay na ya kapahanda sampay anakan na sila duwa lalla.

³⁰“Pag bay lumingkaꞌ mpatpūꞌ taun, sasang Boꞌ Musa ni lahat lau-lau ndooy ni bihing Punu Saynay, luu na malaikat nammuhan iya. Lay ya manyalupa meꞌ hantangan poon kayu-kayu noleyab na meꞌ api. ³¹Pag takita jaꞌ meꞌ Boꞌ Musa, tud bay inu-inu ya. Dari lay doꞌ ya pasōng ngandaꞌ, sugaꞌ lān na siꞌ patapit, takale na na suwara Tuhan, ³²yuk na, ‘Aku na situ Tuhan kabboꞌ-bboan nu, yana Tuhan ga Nabi Ibrahim, Nabi Isahak ka Nabi Yaꞌkub.’ Dari ni katawu Boꞌ Musa, mipig na ga ya sampay yaꞌ na ga ya nawakka ngandaꞌ.

³³“Maka yuk Tuhan, ‘Urusan nu tumpaꞌ nu batan luu ko nangge ni lugar sutsiꞌ.(7.33) Kon lugar looy inawnan sutsiꞌ batan luu Tuhan ndooy.³⁴Kon ku itu duwai pitu supaya tapaddusan ku na siga sukuꞌ ku. Takita ku du kabinsanaan njataꞌ da ndooy ni Ejip. Maka takale ku du halling da nangis. Batnaa, sakap na ko. Sohoꞌ ta na ko pabeleng pa Ejip.’

³⁵“Na Boꞌ Musa ilay,” yuk si Esteben lagi, “iya na silay ndang bay pingkaꞌ tinuwak meꞌ siga pagkahi na bangsa Israil, ilooy ma yuk da, ‘Soy doꞌ ina ko? Tatammu nu ga buwat dī nu panghuluꞌ subay ga ko huwis magpandoy-pandoyan kami!’ Maka Boꞌ Musa ilay, iya na du silay bay pinabeleng meꞌ Tuhan pa mman bangsa tabi Israil. Boꞌ bay gi ya dari panghuluꞌ da sampay tukang nalamat sila man tabang malaikat looy ni poon kayu-kayu looy siꞌ.”

³⁶Yuk si Esteben lagi, “Katoonan tabi na du, Boꞌ Musa na du silay bay moo ga kabboꞌ-bboan tabi palakka man Ejip. Yaꞌ gi siꞌ sila bay palakka, lay doꞌ ya mōꞌ jinisan sipat kawasa Tuhan ndooy. Damikiyan, lay du ya mōꞌ siga sipat kahaylan-haylan ndooy ni Dilawut Akket sampay na ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ jaman da ndooy mpatpūꞌ taun. ³⁷Maka Boꞌ Musa na silay bay nunaꞌ ni bangsa tabi Israil, ilooy ma yuk na, ‘Ni sinōng, luu sina disu nabi meꞌ aku du pinatakka meꞌ Tuhan pa mman bi. Iya ilay mintu meꞌ aku du turunan bangsa tabi Israil.’ ”

³⁸Maka yuk si Esteben lagi, “Ni bay jaman kabboꞌ-bboan tabi ndooy ni bihing Punu Saynay ni lahat lau-lau, Boꞌ Musa na silay man malaikat bay masampay palman Tuhan ma kasampulnaꞌ ni nyawa manusiyaꞌ. Pag-anu, iya na baw bay masampay palman looy pa mman siga kabboꞌ-bboan tabi. Pag-anu, boꞌ sila na baw bay masampay pa mman tabi.

³⁹“Sugaꞌ kabboꞌ-bboan tabi baw ilay, yaꞌ du bay kuhi ngasip ni Boꞌ Musa. Gam pin lay gi ya tuwak da bilang anakkuraꞌ da batan kainagon da pabeleng na pin pa Ejip. ⁴⁰Dari likutan Boꞌ Musa bay hallom taꞌ Punu Saynay, halling ga kabboꞌ-bboan tabi ni Boꞌ Harun,(7.40) Boꞌ Harun ilay yana siyaka Nabi Musa. ‘Babahan doꞌ tabi siga tuhan supaya luu na baw magmundaan kitabi. Batan si Musa ilay, pus na bay moo kitabi pōꞌ man Ejip, pag batnaa, yaꞌ na tasayu tabi bong oy na bay katuwaꞌ niiya.’ ⁴¹Dari siꞌ, lay na sila buwat tuhan-tuhan meꞌ bantuk anak sapiꞌ. Boꞌ lay gi sila numbaliꞌ hayop sampay lay na ga songan da pa tuhan-tuhan looy. Maka lay gi sila ballang mehe ni kagāk da ni tuhan-tuhan ma bay pabuwat da.

⁴²“Na sabapan bay kadarihan da, tinikutan na sila meꞌ Tuhan sampay lay na sila pinabiya magtuhan sampay ni ga potean taꞌ langit. Maka sabap yaꞌ sila kanaalla pa Tuhan, ilooy silay kon luu na palman bay sinuwatan meꞌ kanabi-nabihan njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan,

‘Kaam, bangsa Israil, jaman bi bay ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ njawom mpatpūꞌ taun, bana na lay kam nongan siga kulban, sugaꞌ saꞌ para niyaku.

⁴³Boꞌ na, paninggai-paninggai jaꞌ kam, luu na pin abit bi langga-langga man bi ngisi limbagan tuhan-tuhan bi si Molek. Maka luu na pin abit bi poteꞌ-potean limbagan tuhan-tuhan bi si Repan. Ilooy ilay bay pabuwat bi sikaduwa pin luu jaꞌ sumba bi sarī man aku. Sangkon pagka yaꞌ kam magkanaalla niyaku, sohoꞌ ta na kam sina mintu sinungkuban sampay binoo patā ni disu lahat pa dambilaꞌ man Babilon.’ ”(7.42-43) Kitab Nabi Amos 5.25-27.

⁴⁴Maka yuk si Esteben, “Na kaam pun ina, katoonan bi na du, jaman kabboꞌ-bboan tabi ni lahat lau-lau, luu langga da talappot bay pinabuwat ka kuwit hayop. Ndooy njawom na, luu du siga batu pepan looy man bay nuwatan siga panohoan Tuhan. Meꞌ da bay buwat langga looy, lay jaꞌ sila ngakig hātan ma bay pakitahan Tuhan ni Boꞌ Musa.

⁴⁵“Na hallom maka hallom na, siga anak kabboꞌ-bboan tabi na baw pasīng ngantanan langga looy. Dari sila na bay moo langga looy siꞌ pa lahat tuu jaman Boꞌ Jasuwa mag-anakkuraꞌ ninsila. Maka ilooy na silay jaman Tuhan bay nabangan sila malahi kabangsa-bangsahan ma ndang bay maglahat ntuu. Dari kuwan langga looy, masi na pin luu ntuu ngabut sampay bay jaman Sultan Daud marinta.

⁴⁶“Na Sultan Daud ilay, yana lalla man Tuhan kasulutan. Luu disu masa, lay ya muhun pa Tuhan matangge langga kakka. Angan-angan na mari luu na gantiꞌ langga kuwit hayop looy man siga bangsa na numba, yana siga panubuꞌ Boꞌ Yaꞌkub. ⁴⁷Sugaꞌ ilooy ya bay tabawus matangge langga looy, yana anak na Sultan Sulayman. ⁴⁸Mingkan ilay, bong inawnan Tuhan Mahatinggi, mastiꞌ yaꞌ du patannaꞌ ni siga langga pinatangge meꞌ manusiyaꞌ. Batan saꞌ ba, luu palman bay sinuwatan meꞌ disu nabi, ilooy ma yuk Tuhan,

^49-50‘Sulgaꞌ ina yana paningkoan ku man ku marinta. Kuwan junyaꞌ, yana panukoran battis ku. Mimon-mimon aku bay mapayak. Sangkon oy-oy lumaꞌ tapabuwat bi, yaꞌ saddong niyaku man ku pahali.’ ”(7.49-50) Kitab Nabi Isaya 66.1-2.

⁵¹Pus meꞌ looy, nagnaꞌ na baw si Esteben nusunan baanan kapakihan ndooy, yuk na, “Kaam ina, tud tohas kōk bi. Subay ga kam kapil yaꞌ doman mmeꞌ ni kahandak Tuhan maka yaꞌ doman pakale ni umanat na. Sibuꞌ du kam ka jaman kabboꞌ-bboan tabi wā nulang Rū Sutsiꞌ. ⁵²Ni bay jaman da, yaꞌ luu kanabi-nabihan saꞌ bay llaugan meꞌ da. Boꞌ na, sagannap nabi ma bay nunaꞌ pasal katakka Ilooy ma Intong, yana Almasi, lay gi ga papatoy da. Na kaam pun ina, yaꞌ du luu pagtingkahan bi ka sila. Batan pag luu jaꞌ Almasi bay lahil pitu pa junyaꞌ, kaam na baw bay nipu sampay mapatoy iya. ⁵³Padahal ilay siꞌ, kaam gi bay buwanan Tuhan saraꞌ na ma bay pinalahil meꞌ siga malaikat ni kabboꞌ-bboan tabi. Sugaꞌ yaꞌ san binean meꞌ bi.”

Si Esteben bay hiniyak maka batu

⁵⁴Pag lay jaꞌ takale meꞌ baanan kapakihan ndooy bitsala si Esteben, ilooy ma tud sinalaputan na tabbuk da.

⁵⁵Kuwan si Esteben baw siꞌ tu, ssob na meꞌ Rū Sutsiꞌ. Dari pag hangad na pa taꞌ langit, takita na na sahayaꞌ Tuhan maka si Isa nangge ni bihing Tuhan huwin pa kawnan. ⁵⁶Dari yuk si Esteben, “Ndaun bi doꞌ ba! Takita ku na lawang sulgaꞌ bukaꞌ! Alay na Anak Manusiyaꞌ nangge ni bihing Tuhan huwin pa kawnan!”

⁵⁷Yaꞌ gi siꞌ ya lupus mitsala, bbuwatan baanan kapakihan ndooy nompong tinga da sambayan da howap man da ngalimbo bitsala na. Pag-anu, biniglaꞌ na ya sinungkuban meꞌ da, ⁵⁸boꞌ na ginuyud-guyud pa poan daira mari ya tapaglupung-lupungan da hiniyak ka batu. Kuwan ga lalla looy siꞌ ma bay mitnahan si Esteben, lay na ngurusan badjuꞌ da mari sila tumanam ngahiyak. Badjuꞌ da siꞌ, lay nnaꞌ da ni bihing disu lalla ndooy inawnan si Sol. ⁵⁹Sasang da ngahiyak si Esteben, ilooy ma lay ya ngingan, yuk na, “Ū Papuꞌ Isa, sambutun na nyawa ku.” ⁶⁰Hangat ya sigi-sigi hiniyak, tuut na sa man na nangge sampay lay na baw ya ngingan pabalik, yuk na, “Papuꞌ, ampunun sa sila ni bay dusa da niyaku.” Pus na bay halling meꞌ looy, ilooy ma lay na ya makkat.

Si Sol ngalaugan siga sukuꞌ si Isa

^1-3Pag-anu siꞌ, lay na kinubu si Esteben meꞌ siga jama ma ngisbat Tuhan. Boꞌ tud bay mag-ulawi sila. Sugaꞌ kuwan si Sol siꞌ tu, gam pin nanglitan sagannap ma bay mapatoy si Esteben. Boꞌ lay gi ya magtuyuꞌ-tuyuꞌ mabinasa baanan sukuꞌ si Isa. Bbuwatan na, padisu-padisu lumaꞌ ngangguyud-guyud sila pa poan, danda lalla, boꞌ da inisi njawom jīl. Dari siꞌ, labba man llaw kapatoy si Esteben, magdaruhun na pin basag laug sampay kabinsanaan njataꞌ mimon ma mmeꞌ ni si Isa ndooy ni Jerusalem.

Na hangat sila bininsanaꞌ, meka na sila bay maglahiyan man Jerusalem, sampay lay na sila magsaw-simpāk pa kakawum-kawman ni sikaliput Yahudiya ka Samariya. Ilooy sa bay tamban ni Jerusalem yana siga rasul si Isa.

Umanat mahap pasal si Isa pinasaplag ni Samariya

⁴Na ga ilooy siꞌ ma bay ngalataan kalahat-lahatan maglahiyan, amu-amu masaplag umanat mahap pasal si Isa ninggai-ninggai jaꞌ man da bay tumiluꞌ. ⁵Disu ninsila, yana si Pilip, lay tumiluꞌ pilay pa disu daira ni Samariya. Ndooy siꞌ, lay du ya masaplag pasal Almasi. ⁶Kuwan siga baanan jama ndooy, pag takale da bitsala si Pilip sampay takita da na siga sipat kawasa Tuhan bay pabuwat na, bukaꞌ na puad da pakale ni umanat na. ⁷Meka na jama ma sineytan lay na kaulian meꞌ si Pilip. Kuwan siga seytan da, kakillahapan na ga sasang da pōꞌ. Maka meka jama matoy baran da ka ga jama tongkaꞌ lay na du kaulian leꞌ na. ⁸Dari tud bay mehe meꞌ ga jama daira looy gāk.

Disu lalla tukang mōꞌ majik pinandi

⁹Na ni daira looy siꞌ, luu disu lalla inawnan si Saymon. Iya ilay disu tukang mōꞌ jinisan majik. Hallom na ya bay mahaylan jama Samariya ni kapandoy na mōꞌ majik. Boꞌ tigiꞌ gi ya ngabbu bahasa iya pinakapandoy. ^10-11Dari siꞌ mimon na jama ni daira looy, miskin-dayahan, tinagi pakale ni bitsala si Saymon sabap ndang hallom na sila haylan meꞌ jinisan majik na. Sambat da, “Lalla naa la ngantanan kawasa Tuhan. Yaꞌ luu sibuꞌ sabanding na.”

¹²Sugaꞌ pag luu jaꞌ si Pilip masaplag umanat mahap pasal pamarinta Tuhan ka si Isa Almasi, meka na du bay pitsayaꞌ ni si Isa sampay lay na pinandi, danda-lalla. ¹³Sampay si Saymon siꞌ, lay na du pitsayaꞌ sampay lay na du ga pinandi. Boꞌ na, paninggai-paninggai jaꞌ siꞌ si Pilip lumān, luu na pin si Saymon patuhut niiya. Boꞌ tud bay haylan ya pag lay jaꞌ takita na siga sipat kawasa Tuhan ka pakaradjaan kahaylan-haylan bay pabuwat si Pilip.

¹⁴Na pag kaakahan jaꞌ siꞌ siga rasul ndooy ni Jerusalem hinasi na umanat Tuhan ni Samariya, honaꞌ-honaꞌ da subay du sila luu song pilay ngandaꞌ-ngandaꞌ. Dari lay peneꞌ da si Pitel ka si Yahiya nohoꞌ patuhut pilay pa mman da. ¹⁵Takka jaꞌ siꞌ sila ndooy, lay na sila makuhan sagannap ma pitsayaꞌ ni si Isa duwaa supaya pinaasokan na sila Rū Sutsiꞌ. ¹⁶Bana na, lay na sila pingkaꞌ pinandi ni awon Papuꞌ Isa, sugaꞌ yaꞌ gi sila bay pinatannaan Rū Sutsiꞌ. ¹⁷Dari pag lay jaꞌ si Pitel ka si Yahiya nappak bumbunan da, lai na du sila inasok meꞌ Rū Sutsiꞌ.

¹⁸Na pag takita si Saymon siga rasul looy nappak bumbunan jama man da maasokan sila Rū Sutsiꞌ, tud bay ilohan ya kawasa meꞌ ninsila. Dari bbuwatan na, lay nongan sīn na pa mman si Pitel ka si Yahiya ¹⁹sambayan na halling, “Ah ningkaam sīn. Bong anu, siga Tuwan, buwanan bi doꞌ ku kawasa meꞌ ningkaam mari inasok na du meꞌ Rū Sutsiꞌ soysoy tappak ku bumbunan da.”

²⁰Sugaꞌ gam pin lay gi ya pinahallingan meꞌ si Pitel, yuk na, “Tanalkaꞌ sina ko mintu sampay sīn nu! Kau bitu, kanna nu taballi-balli nu ka sīn ladjikiꞌ ma dean Tuhan. ²¹Tud yaꞌ sina luu kabigiꞌ-bigian nu ni pabuwatan bay sinukuꞌ ningkami sabap bingkok niyat njawom atay nu ni mata Tuhan. ²²Subay sina tawbatan nu na bay kalaatan nu siꞌ, boꞌ nu maku na timbang pa Papuꞌ. Balangkali inampun gi ko meꞌ na. ²³Kon ku ilay siꞌ bay halling meꞌ looy batan tabistu ku pannoꞌ atay nu meꞌ dangkiꞌ. Masi ko pinahata meꞌ napsu nu moo-moo kau buwat dusa.”

²⁴Pag-anu, yuk si Saymon ni ga si Pitel ka si Yahiya, “Bong bina la meꞌ naa, pakuhan bi doꞌ ku duwaa pa Papuꞌ mari yaꞌ na tuwaꞌ pa aku ilooy ma bay sabbut bi siꞌ.”

²⁵Na halloman ga si Pitel siꞌ ka si Yahiya ndooy, bbuwatan da nuntut mimon ma bay tasakup da pasal Papuꞌ Isa. Maka lay gi sila masampay umanat na. Pag lupus, lay na sila pabeleng pa Jerusalem. Lān da pilay, meka gi kakawum-kawman ndooy ni Samariya man da bay maghāsan masaplag umanat mahap pasal si Isa.

Si Pilip mandi disu pa-mmean bangsa Etiyopiya

²⁶Na kuwan si Pilip baw siꞌ tu, lay na baw tinammuhan meꞌ malaikat Tuhan, yuk na, “Pilay ko song pa sātan. Tusun jaꞌ lān lakka man Jerusalem song pilay pa Gasa ndooy ni lahat yaꞌ maglumaꞌ.”

²⁷Dari siꞌ, lay na du si Pilip palakka. Sasang na ni tangngaꞌ lān, lay ya llingkaan meꞌ disu lalla taꞌ kalesa. Lalla looy ilay disu pa-mmean langkaw man Etiyopiya. Iya ilay manijel ni mimon altaꞌ si Kandake, yana danda ma panghuluꞌ ni lahat da. Lalla looy siꞌ tu moleꞌ na lakka man Jerusalem bay mmeꞌ numba Tuhan. ²⁸Bbuwatan na siꞌ tu satahaꞌ-tahaꞌ lān, matsa kitab ma bay sinuwatan meꞌ Nabi Isaya. ²⁹Pag-anu siꞌ, yuk Rū Sutsiꞌ ni si Pilip, “Pilay ko. Pahaboy ko ni kalesa looy.”

³⁰Dari siꞌ lay na inonse meꞌ si Pilip kalesa looy. Pag takale na manijel looy matsa kitab, tilaw si Pilip niiya, “Tahati nu kina bitsala naa ma batsa nu?”

³¹Tampung manijel looy siꞌ tu, “Niyaꞌ la. Bong siꞌ tu luu noan aku, balangkali tahati ku na.” Dari lay na sinohoꞌ meꞌ na si Pilip dutai, boꞌ nohoꞌ ningkōꞌ ni bihing na.

³²Na bitsala njawom kitab ma binatsa meꞌ manijel looy meꞌ tuu, yuk na,

“Yaꞌ luu bay halling na oy maka oy na, subay ga ya bili-bili diyam-diyam jaꞌ tinondaꞌ lān na sinumbaliꞌ. Sibuꞌ du karuha na ka anak bili-bili yaꞌ hibuk-hibuk bong ginuntingan bū na.

³³Pinabuwat ya kalabbiyan. Subay siꞌ yaꞌ bay luu hukuman bay labuꞌ pa jataꞌ na. Yaꞌ luu panubuꞌ na tasabbut sabap yaꞌ na bay pinatahaꞌ umu na taꞌ junyaꞌ tuu.”(8.32-33) Kitab Nabi Isaya 53.7-8.

³⁴Na pus manijel looy matsa kitab looy siꞌ, yuk na ni si Pilip, “Tuwan, bong siꞌ kadarihan ningkau, baan teꞌ ku bong soy inawnan meꞌ nabi looy, dihan na kilay atawa luu gi ka sarī?”

³⁵Pag bāꞌ si Pilip niiya, ilooy ilay siꞌ bay awnan na yana si Isa. Dari nagnaꞌ mandooy na siꞌ, lay gi si Pilip masampay umanat mahap pasal si Isa niiya.

³⁶Sasang da palanja, lay na sila nakka disu lugar bohean. Pag-anu, yuk manijel looy ni si Pilip, “Alay la boheꞌ. Bong siꞌ kadarihan ningkau, pandihun doꞌ ku.”

³⁷Pag tampung si Pilip, “Bong ko tud bana-bana pitsayaꞌ ni si Isa, dari ba.”

“Ohoꞌ,” yuk manijel looy, “pitsayaꞌ na ku si Isa Almasi yana Anak Tuhan.”

³⁸Dari lay na sohoꞌ manijel looy pinatagong kalesa na, boꞌ da duwai pa jawom boheꞌ looy, sampay lay na ya pinandi meꞌ si Pilip. ³⁹Pag dutai da man jawom boheꞌ looy, sarunduun du lanyap si Pilip binoo palakka meꞌ Rū Sutsiꞌ. Yaꞌ na ya bay takita meꞌ manijel looy pabalik. Kuwan manijel looy, lay jaꞌ pawus moleꞌ, boꞌ tud bay gāk ya saꞌ alang-alang.

⁴⁰Kuwan si Pilip, sakayi na kasayu, luu na ya ni daira Asutus. Lakka mandooy, lay na ya padisu-padisu daira masaplag umanat mahap pasal si Isa ngabut sampay pa Sesariya.

Si Sol pitsayaꞌ ni si Isa

¹Na jaman looy, kuwan si Sol baw siꞌ tu, masi na pin nanggup makaat sampay mapatoy soysoy mmeꞌ ni si Isa. Dari lay ya pilay pa mman panghuluꞌ imam ²maku katarangan mari luu kapatut na nungkuban soysoy tatammu na, danda ka lalla, ma mmeꞌ ni tōꞌ si Isa. Kainagon na moo katarangan looy man na makitahan siga pa-mmean ni kalangga-langgahan bangsa Yahudi ndooy ni Damaskus. Batan doman ya sumunsayaꞌ nungkuban siga sukuꞌ si Isa, boꞌ binoo pa Jerusalem njīl.

³Lay jaꞌ siꞌ ya koleꞌ katarangan looy, lay na ya lakka man Jerusalem ka ga soheꞌ na song pilay pa Damaskus. Tapit jaꞌ siꞌ sila pa daira looy, sarunduun du si Sol liput meꞌ sinag man taꞌ langit ⁴sampay lay na ga ya humantak taꞌ tanaꞌ. Boꞌ lay gi ya kale suwara, yuk na, “Sol, ū Sol, ongoy ko ngalaugan aku?”

⁵Tampung si Sol, “Tuwan, soy ina siꞌ ko?”

Yuk suwara looy, “Aku na situ si Isa ma pinaglaugan meꞌ nu. ⁶Nangge na ko, boꞌ nu pawus na pa daira looy. Ndooy sa mintu, boꞌ nu binaan bong oy subay pabuwat nu.”

⁷Kuwan ga jama ma bay mmeꞌ ni si Sol, yaꞌ na bay nammu halling. Tud haylan sila bay kale suwara looy, boꞌ yaꞌ baw luu soy maka soy na bay takita da mitsala.

⁸Pag-anu siꞌ, lay na si Sol nangge. Pag kallat na mata na, yaꞌ na ya ngita. Dari lay na ya tinondaꞌ meꞌ siga soheꞌ na pilay pa Damaskus. ⁹Takka ndooy, luu na tallu ngallaw halloman na yaꞌ na bay ngita, sampay yaꞌ na ga ya mangan atawa nginum.

¹⁰Na ndooy siꞌ ni Damaskus, luu disu lalla sukuꞌ si Isa inawnan si Ananiyas. Iya siꞌ tu bay pinakitahan pandapat. Njawom pandapat na, yuk Papuꞌ Isa, “Ū Ananiyas!”

Tampung si Ananiyas, “Oy lay siꞌ Papuꞌ?”

¹¹Halling Papuꞌ niiya, “Pilay ko pa lān looy ma inawnan Lān Intong boꞌ pihawun ndooy lumaꞌ si Judas. Luu silay ndooy ni lumaꞌ na disu lalla man Tarsus inawnan si Sol. Bbuwatan na ilay batnaa maku duwaa. ¹²Ndang lay na du silay ya pinakitahan pandapat. Njawom pandapat na, lay ko takita na paasok pa lumaꞌ mman na, boꞌ lay gi tappak nu bumbunan na supaya ngita na ya pabalik.”

¹³Iya tampung si Ananiyas baw siꞌ tu, “Uy la Papuꞌ, meka na bilay jama bay nuntutan aku yaꞌ na taambat kalaatan bay pabuwat na ni siga sukuꞌ nu ndooy ni Jerusalem. ¹⁴Sarī gi, lay na konoꞌ ya binuwanan meꞌ panghuluꞌ imam kapatut luꞌ pitu nungkuban sagannap ma ngawnan kau Papuꞌ da.”

¹⁵Sugaꞌ yuk Papuꞌ Isa ni si Ananiyas, “San na ko, subay sina ko pilay. Lalla looy ilay bay peneꞌ ku tukang masaplag pasal aku ni kabangsa-bangsahan saꞌ Yahudi sampay ni ga sultan da maka ni siga pagkahi nu bangsa Israil. ¹⁶Baan ku sa ya, mastiꞌ lumingkaꞌ jaꞌ sina ya mintu njawom jinisan kabinsanaan sabap meꞌ na masaplag pasal aku.”

¹⁷Pus meꞌ looy, lay na pilay si Ananiyas pa lumaꞌ mman si Sol. Pag asok na, tinappak na meꞌ na bumbunan si Sol sambayan na halling, “Sol, mbuwaꞌ danganakan, aku itu pitu man panohoan Papuꞌ Isa ma bay patammu ningkau lān nu bay song pitu. Kon ku itu bay sinohoꞌ pitu supaya ngita na ko pabalik sampay inassob na meꞌ Rū Sutsiꞌ.”

¹⁸Dari siꞌ, sarunduun du luu labuꞌ man mata si Sol meꞌ karuha sisik daying sampay ngita na ga ya balik. Pag-anu, lay na ya nangge, boꞌ na nohoꞌ pinandi tandaꞌ na mmeꞌ na ni Papuꞌ Isa. ¹⁹Pus na pinandi, lay na ya mangan sampay bbalik na anggawtaꞌ na.

Si Sol masaplag umanat mahap ndooy ni Damaskus

Na si Sol siꞌ tu lay na tamban mman siga sukuꞌ si Isa ndooy ni Damaskus daka dangoy ngallaw. ²⁰Ndooy siꞌ, magti du ya ngalataan siga langga bangsa Yahudi ndooy maan sila tud mattan du si Isa yana Anak Tuhan. ²¹Dari siꞌ mimon ma bay kale bitsala si Sol, tud bay inu-inu sampay kapanilaw na ga sila, yuk da, “Saꞌ gi kina inaa jama ma bay basag ngalaugan sagannap ma magpapuꞌ ni si Isa ndooy ni Jerusalem? Maka saꞌ ba, maksud na luꞌ pitu nungkuban ga sukuꞌ si Isa sampay musas sila, boꞌ binoo pabeleng pa mman siga imam langkaw ni Jerusalem?”

²²Na man tabang Tuhan, magsasōng na pin kapandoyan si Sol magnasihatan siga Yahudi ma maglahat ni Damaskus. Sigi-sigi na ya mōꞌ buktiꞌ man jawom kitab, si Isa yana Almasi, tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan. Boꞌ yaꞌ na san tatagbangan da bitsala na.

²³Sugaꞌ song hallom, lay na baw isun siga Yahudi mapatoy si Sol. ²⁴Dari siꞌ llaw-sangom na sila nganggapa ni siga behe lawang kutaꞌ ma ngaliput daira looy. Angan-angan da mapatoy si Sol pag pōꞌ na. Lipara luu bay masanniban iya pasal sanggup da mapatoy iya. ²⁵Dari pag disu sangom, lay ya inisi meꞌ siga pagkahi na ma mmeꞌ ni si Isa njawom bakaꞌ mehe, boꞌ na tinonton man disu panandawan ni kutaꞌ daira looy.

Pabeleng si Sol pa Jerusalem

²⁶Pag-anu, lay na si Sol pabeleng pa Jerusalem. Takka jaꞌ siꞌ, doman na ya palamud ni siga sukuꞌ si Isa, sugaꞌ masi sila tawu niiya. Yaꞌ na pin sila manganna ga mmeꞌ na du ya ni si Isa. ²⁷Lipara, lay na ya binoo meꞌ si Balnabas pa mman siga rasul. Ndooy siꞌ, lay na sila binaan meꞌ si Balnabas si Sol lay na tinammuhan meꞌ Papuꞌ Isa ni tangngaꞌ lān. Maka lay sila tuntutan na bong oy bay bitsala Papuꞌ ni si Sol. Maka lay du sila binaan yaꞌ luu hanggaw si Sol masaplag kabanahan pasal si Isa ndooy ni Damaskus. ²⁸Dari labba mandooy, sumunsayaꞌ na si Sol pahaboy ni mimon sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem. Boꞌ tud tawakka ya masaplag umanat mahap pasal Papuꞌ Isa ndooy. ²⁹Hangat ya magsual ka siga Yahudi ma pallun Greek, song hallom, miha na ga sila jalan man da mapatoy iya. ³⁰Pag tasannib meꞌ siga sukuꞌ si Isa sanggup da, lay tinuhiyan meꞌ da si Sol pa Sesariya lān na nohoꞌ na moleꞌ pa Tarsus.

³¹Na pus meꞌ looy, yaꞌ na baw bay luu laug njataꞌ siga baanan sukuꞌ si Isa ni sikaliput Yahudiya ka Jalil sampay Samariya. Boꞌ na, pabasag na pin pangando da ni Papuꞌ maka yaꞌ maglumba meꞌ da ngisbat iya. Dari man tabang Rū Sutsiꞌ njataꞌ sukuꞌ si Isa, pasōng na pin eka jama ma pitsayaꞌ ni si Isa.

Si Pitel pilay pa Lidda sampay pa Joppa

³²Beleng ta pa si Pitel, lataꞌ na lahat man na ngandawun ga pagkahi na sukuꞌ si Isa. Disu daira bay tiluꞌ na yana Lidda. ³³Sasang na ndooy, lay ya sitammu ka disu lalla matoy baran na inawnan si Aneyas. Iya siꞌ tu, luu na wawun taun halloman na yaꞌ na bay kapabangun man taꞌ tipo na. ³⁴Yuk si Pitel niiya, “Aneyas, kaulian na sina ko meꞌ si Isa Almasi. Bangun na ko, boꞌ logoran nu na tipo nu.” Dari siꞌ, lay du magti bangun si Aneyas.

³⁵Pag takita ya lumān meꞌ siga jama Lidda sampay jama man Saron, ilooy ma lay na sila pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa.

Si Pitel makallum disu danda ndooy ni Joppa

³⁶Na ni lahat looy siꞌ, luu gi disu daira inawnan Joppa. Ndooy siꞌ, luu disu danda ma mmeꞌ ni si Isa inawnan si Tabita. Bong ni pallun Greek, si Dolkas. Iya ilay wā buwat mahap ni jama sampay nulung jama miskin. ³⁷Na sasang si Pitel ni Lidda, kuwan si Dolkas, lay saki sampay lay na matoy. Dari lupus mayat na bay pinandi, lay na pinabāk njawom bilik njataꞌ.

³⁸Na Joppa ilay siꞌ yaꞌ du lawak man Lidda. Dari pag taaka meꞌ sagannap ma mmeꞌ ni si Isa luu si Pitel ndooy ni Lidda, lay sila nohoꞌ duwa jama pilay ngaddoꞌ iya. Takka ndooy, yuk da ni si Pitel, “Tuwan, lay kami la kaudjuwan. Bong siꞌ kadarihan ningkau, deꞌ-dēꞌ na ko, mmeꞌ doꞌ ko ningkami pa Joppa.” ³⁹Dari lay na du si Pitel mmeꞌ ninsila. Takka jaꞌ siꞌ, lay na ya binoo pa jataꞌ pa jawom bilik man mayat looy. Ndooy siꞌ, meka bawu danda nangis sambayan da makitahan si Pitel jinisan pakayan ma bay tinahiꞌ meꞌ si Dolkas ninsila jaman na llum lagi.

⁴⁰Pag-anu siꞌ, lay doꞌ sila sohoꞌ si Pitel pōꞌ sikamimon man jawom bilik looy, boꞌ na nangge ka tuut na maku duwaa pa Tuhan. Pag lupus, paawop na ya pa mayat looy sambayan na halling, “Tabita, bangun na ko!” Pus si Pitel bay nohoꞌ, ilooy ma pinakallat na meꞌ si Tabita mata na. Pag takita na si Pitel, lay du ya bangun. ⁴¹Pag-anu, ilooy ma inantanan na tangan na meꞌ si Pitel pinatangge. Pag lupus, lay na linganan si Pitel siga bawu looy siꞌ ka ga pagkahi da sukuꞌ si Isa. Pag-anu, lay na sila pinakitahan llum na si Tabita pabalik.

⁴²Dari aka pasal ilooy siꞌ lataꞌ na ni sikaliput Joppa sampay meka na jama pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa. ⁴³Kuwan si Pitel, lay gi pahallom-hallom ndooy ni Joppa ni lumaꞌ si Saymon, yana disu tukang ngintu kuwit hayop.

Si Pitel pilay pa lumaꞌ si Kolniliyus

¹Na jaman looy du siꞌ, luu disu lalla bangsa Rom inawnan si Kolniliyus ndooy ni Sesariya. Iya ilay disu kapitan baanan sundalu inawnan Batalyon Italiyano. ²Iya ilay siꞌ sampay na mimon jama lumaꞌ na ngisbat Tuhan maka luu du tawu da niiya. Sarī gi, daran ya narakahan jama miskin sampay basag ya maku duwaa pa Tuhan.

³Na disu kohap ga lisag tallu, lay si Kolniliyus pinakitahan pandapat meꞌ Tuhan. Njawom pandapat na, ngita ya disu malaikat pasōng pa mman na sambayan na ngingan, yuk na, “Ū Kolniliyus.”

⁴Na si Kolniliyus siꞌ tu tud bay tawu njawom na matong malaikat looy. Yuk na, “Oy lay siꞌ Tuwan?”

Pag tampung malaikat looy, “Siga duwaa nu ilay sampay na siga saraka nu ni jama miskin lay na du inindanan meꞌ Tuhan. ⁵Dari batnaa nohoꞌ ko ga jama pilay pa Joppa ngaddoꞌ disu lalla inawnan si Saymon ma pinag-awnan du si Pitel. ⁶Lay silay ya ndooy ni lumaꞌ disu jama inawnan du si Saymon, yana tukang ngintu kuwit hayop. Lumaꞌ na ilay ni bihing tapiyan.”

⁷Lay jaꞌ siꞌ lakka malaikat looy, lay na si Kolniliyus nawag tindog na duwa ka disu sundalu ma tukang ngintu iya. Sundalu looy ilay siꞌ basag du ngisbat Tuhan. ⁸Luu jaꞌ siꞌ sila, lay na sila tuntutan na bay tugun malaikat looy niiya. Pag-anu, lay na sila sohoꞌ na pilay pa Joppa ngaddoꞌ si Pitel.

Si Pitel pinakitahan pandapat meꞌ Tuhan

⁹Pag meꞌ sumawung, tapit jaꞌ siꞌ ga lalla looy pa Joppa, kuwan si Pitel, lay dutai taꞌ kapantayan sapaw lumaꞌ maku duwaa ga tangngaꞌ llaw. ¹⁰Pag-anu, lingantu na ya. Sugaꞌ sasang na ngagad kinakan pinatahak, lay na baw ya pinakitahan pandapat meꞌ Tuhan. ¹¹Njawom pandapat na, takita na na bukaꞌ na langit maka luu meꞌ dagbos siob mehe pinaduwai pa junyaꞌ tinonton man pidju na sika-mpat. ¹²Njawom siob looy, luu jinisan sattuwa ka ga balnyawa ma maglelehan taꞌ gumi sampay jinisan manuk-manuk. ¹³Pag-anu, luu na baw suwara takale meꞌ si Pitel nohoꞌ iya, yuk na, “Pitel, nangge na ko. Numbaliꞌ na ko boꞌ kakanun.”

¹⁴Sugaꞌ iya tampung si Pitel, “Uy Papuꞌ, tud yaꞌ bina la tasogsog ku! Halloman ku llum, yaꞌ gi ku bay pingkaꞌ mangan lamaꞌ-lamaꞌ atawa haram.”

¹⁵Pag-anu siꞌ, pōꞌ na baw suwara looy man taꞌ langit pabalik, yuk na, “Ma bay hinalal meꞌ Tuhan, daa na haramun.” ¹⁶Na njawom pandapat na siꞌ, min tallu sila bay magbitsala meꞌ looy. Pus meꞌ looy, sarunduun du lay inangkat siob looy pabeleng pa taꞌ langit.

¹⁷Na sasang si Pitel papiha-piha na pin bong oy kamaatunan bay pandapat na siꞌ, tatammu na lumaꞌ si Saymon meꞌ siga sosohoan si Kolniliyus. Maka luu na sila nangge ni lawang paga. ¹⁸Dari lay na sila ngingan bong lundooy jama inawnan si Saymon Pitel.

¹⁹Na sasang si Pitel masi na pin mamikihan bay pandapat na siꞌ, yuk Rū Sutsiꞌ niiya, “Alay ndooy ni diyoꞌ tallu lalla miha kau. ²⁰Duwai na ko maka daa na ko alang-kapalang mmeꞌ ninsila sabap aku na situ bay nohoꞌ sila pa mman nu.” ²¹Dari siꞌ lay du duwai si Pitel, maka yuk na ninsila, “Aku na situ jama ma piha bi. Oy lay siꞌ tuud bi?”

²²Pag tampung da, “Tuwan, kami tu la siga sosohoan disu kapitan sundalu inawnan si Kolniliyus. Iya ilay jama intong maka tawu pa Tuhan. Pinagmaltabatan ya meꞌ mimon pagkahi bi Yahudi ni lahat kami. Bahau jaꞌ silay ya bay tinammuhan meꞌ disu malaikat man Tuhan. Tugun malaikat looy niiya nohoꞌ doꞌ ko kinaddoꞌ pa lumaꞌ na supaya takale na na umanat nu.”

²³Pag-anu siꞌ, lay na doꞌ sila sinohoꞌ meꞌ si Pitel paasok, boꞌ da hinulmat. Maka lay na doꞌ sila binoo ndooy tuli sangom looy.

Pag meꞌ sumawung, lay na si Pitel mmeꞌ ninsila. Maka luu gi pagkahi na sukuꞌ si Isa man Joppa lay du mmeꞌ ninsila.

²⁴Pag llaw disu, takka na sila pa Sesariya. Si Kolniliyus siꞌ tu, luu na pin ni lumaꞌ ngagad sila. Boꞌ lay gi tawag na siga kampung na sampay na kabagayan na. ²⁵Pag takka si Pitel, magti du si Kolniliyus nampang iya, boꞌ na sujud ni battis na numba iya. ²⁶Sugaꞌ magti ya hinelaꞌ meꞌ si Pitel pinatangge sambayan na halling, “Uy, daa ko ba buwat meꞌ naa! Aku bitu manusiyaꞌ sadjaꞌ, sibuꞌ du kita.”

²⁷Sasang si Pitel masi mitsala ni si Kolniliyus, lay na sila paasok pa jawom lumaꞌ. Pag ndaꞌ si Pitel, tud meka jama ndooy. ²⁸Dari yuk na ninsila, “Kaam ma luntuu, katoonan bi du, tagga ni saraꞌ agama kami Yahudi maglaw-lamud atawa paasok pa jawom lumaꞌ bangsa sarī. Sugaꞌ bahau jaꞌ situ bay pinakitau meꞌ Tuhan niyaku subay ku yaꞌ ngitung soy maka soy na manusiyaꞌ haram. ²⁹Sangkon pag lay jaꞌ ku kinaddoꞌ binoo pitu, yaꞌ na ku bay paalang mmeꞌ. Batnaa, tilaw ta doꞌ kam bong ongoy ku bay tugun bi?”

³⁰Pag tampung si Kolniliyus, “Tuwan, bohoꞌ tallu ngallaw bay pingkaꞌ, lay ku maku duwaa njawom lumaꞌ kami ga meꞌ tuu du lisag tallu kohap. Mindangoy ko, luu na lalla tulun ni awpan ku nahayaꞌ na pamakoy na. ³¹Yuk na, ‘Ū Kolniliyus, siga duwaa nu ilay ka ga saraka nu ni jama miskin lay na du inindanan meꞌ Tuhan.’ Maka yuk na, ³²‘Batnaa nohoꞌ ko jama pilay pa Joppa ngaddoꞌ si Saymon ma pinag-awnan du si Pitel. Lay silay ya ndooy ni lumaꞌ disu jama inawnan du si Saymon, yana tukang ngintu kuwit hayop. Lumaꞌ na ilay ni bihing tapiyan.’ ³³Dari ituu na situ kon ku bay na magti nohoꞌ ngaddoꞌ kau pilay. Kahapan lay du baw ko kuhi. Dari itu na kami sikamimon bay kumpo-kumpo ntuu ni awpan Tuhan sabap doman kami pakale ni mimon ma bay sohoꞌ na pinasampay ningkau.”

Si Pitel masaplag ni ga si Kolniliyus

³⁴Pag-anu, ilooy ma mitsala na si Pitel, yuk na, “Batnaa bohoꞌ tabista ku Tuhan yaꞌ magsitingka manusiyaꞌ. ³⁵Batan san gi oy bangsa manusiyaꞌ, basta sila tawu jaꞌ pa Tuhan ka buwat kaintongan, hinasi jaꞌ sina meꞌ Tuhan.

³⁶“Batnaa pasampay ku na ningkaam umanat mahap ma lay na palahil Tuhan duhuꞌ ningkami bangsa Israil. Meꞌ tuu: Luu na situ jalan man manusiyaꞌ mahap na pa Tuhan man sabapan pabuwatan si Isa Almasi, yana Papuꞌ manusiyaꞌ sikamimon. ^37-38Kira ku san kaam, lay na du taaka bi bong oy bay pabuwat si Isa, lalla looy man Nasaret, nagnaꞌ man Jalil sampay ni sikaliput Yahudiya. Iya ilay bay nagnaꞌ majatu pabuwatan na noy paddus na si Yahiya bay masaplag pasal pandi tawbat. Maka kira ku lay na du taaka bi luu na Rū Sutsiꞌ ddas ka kawasa na bay pinatannaꞌ meꞌ Tuhan njataꞌ si Isa. Dari man sabapan gaos Tuhan njataꞌ na, ninggai-ninggai palanan na, wā ya buwat kaayaran sampay ngulian sagannap ma bay malasahi meꞌ Ibilis.

³⁹“Mimon bay pabuwat na ni sikaliput Yahudiya sampay ndooy ni Jerusalem, kami mismu bay kasakup. Sugaꞌ san meꞌ looy na siꞌ kaayaran na, lay gi ya pinapatoy meꞌ siga pa-mmean Yahudi nohoꞌ llansang taꞌ tehang. ⁴⁰Sugaꞌ taabut jaꞌ ni katallu ngallaw halloman na bay matoy, lay du ya pinakallum meꞌ Tuhan sampay lay gi ya patammu ningkami. ⁴¹Sugaꞌ yaꞌ na ya bay magpakita ni mimon Yahudi, isu-isu ningkami ma ndang bay pineneꞌ meꞌ Tuhan masampay kabanahan pasal iya. Boꞌ lay gi kami siharung-harung nginum-mangan ka iya pag lay jaꞌ ya pinakallum. ⁴²Maka lay gi kami sohoꞌ na masaplag umanat mahap pasal iya. Tugun na, nohoꞌ kami maan jama iya bay pineneꞌ meꞌ Tuhan ngahukum manusiyaꞌ sikamimon bbos-bbos, llum-matoy. ⁴³Iya ilay ndang bay na tasabbut meꞌ mimon kanabi-nabihan njawom kitab. Man sabapan bitsala da, tahati tabi na sagannap ma pitsayaꞌ niiya koleꞌ na kaampunan ni mimon dusa da.”

Ga si Kolniliyus pinatannaan Rū Sutsiꞌ

⁴⁴Na sasang si Pitel masi mitsala, sarunduun du luu Rū Sutsiꞌ duwai sampay patannaꞌ ni labbasakayi ndooy ma pakale ni umanat na. ⁴⁵Dari kuwan siga Yahudi sukuꞌ si Isa ma bay mmeꞌ ni si Pitel, tud bay jayip sila pag ndaꞌ da sampay bangsa saꞌ Yahudi lay na du kaladjikian pinatannaan Rū Sutsiꞌ. ⁴⁶Ilooy man da kasayu meꞌ looy sabap takale da na si Kolniliyus ka ga soheꞌ na mudji Tuhan ni jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan da.

Dari yuk si Pitel, ⁴⁷“Uy la, lay na du bitu hati ga jama tuu pinatannaan Rū Sutsiꞌ meꞌ bay kadari kitabi du! Sangkon yaꞌ na sila pataꞌ tinagga pinandi.”

⁴⁸Dari yuk si Pitel ni si Kolniliyus ka ga soheꞌ na, “Subay situ kam pinandi na ni awon si Isa Almasi.”

Na pus da siꞌ bay pinandi, lay gi sila maku junjung ni si Pitel nohoꞌ iya tamban ndooy mman da njawom daka dangoy ngallaw gi.

Umanat si Pitel ni siga pagkahi na Yahudi ndooy ni Jerusalem

¹Na yaꞌ hallom, lay na baw taaka meꞌ siga rasul ilooy kasohean sampay ga pagkahi da sukuꞌ si Isa ni sikaliput Yahudiya luu na hati siga bangsa saꞌ Yahudi pitsayaꞌ na ni umanat Tuhan. ²Dari pag beleng ga si Pitel pa Jerusalem, kasohean pagkahi na Yahudi ma mmeꞌ na du ni si Isa bay nahawi iya. Kon da nahawi batan kanna da yaꞌ dari siga Yahudi palamud ni jama ma yaꞌ gi bay inislam. Dari yuk da ni si Pitel, ³“Ongoy taggahaꞌ ko bay paasok pa jawom lumaꞌ jama ma yaꞌ san bay inislam? Boꞌ lay gi ko mmeꞌ paharung mangan ninsila.”

⁴Dari lay doꞌ sila tuntutan si Pitel man panagnaan ni mimon ma bay kadarihan na, yuk na, ⁵“Luu disu kohap sasang ku maku duwaa ndooy ni Joppa, lay ku pinakitahan pandapat meꞌ Tuhan. Njawom pandapat ku, luu takita ku meꞌ dagbos siob mehe pinaduwai man taꞌ langit, tinonton man pidju na sika-mpat pa awpan ku. ⁶Pag ndaꞌ ku, luu njawom na jinisan sattuwa ka ga balnyawa ma maglelehan taꞌ gumi sampay jinisan manuk-manuk. ⁷Pag-anu, luu na baw suwara takale ku nohoꞌ aku, yuk na, ‘Pitel, nangge na ko. Numbaliꞌ na ko boꞌ kakanun.’

⁸“Sugaꞌ yuk ku, ‘Uy Papuꞌ, tud yaꞌ bina la tasogsog ku! Halloman ku llum, yaꞌ gi ku bay pingkaꞌ mangan lamaꞌ-lamaꞌ atawa haram!’

⁹“Pag-anu siꞌ, pōꞌ na baw suwara looy man taꞌ langit pabalik, yuk na, ‘Ma bay hinalal meꞌ Tuhan, daa na haramun.’ ¹⁰Na njawom pandapat ku siꞌ, min tallu kami bay magbitsala meꞌ looy. Pus meꞌ looy, lay inangkat siob looy ddas ka mimon njawom na pabeleng pa taꞌ langit.

¹¹“Ni waktu looy du siꞌ, luu na baw takka pa lumaꞌ mman ku tallu lalla lakka man Sesariya bay sinohoꞌ ngaddoꞌ aku. ¹²Na aku siꞌ tu, yaꞌ na ku bay sohoꞌ Rū Sutsiꞌ paalang mmeꞌ ninsila san sila saꞌ bangsa Yahudi. Dari lay na du ku mmeꞌ. Maka siga danganakan tabi ituu sika-nnom man Joppa lay du bay mmeꞌ. Pag takka ndooy ni Sesariya, lay na kami paasok pa jawom lumaꞌ lalla looy ma bay nohoꞌ ngaddoꞌ aku.

¹³“Pag-anu, lay na baw siꞌ kami tuntutan lalla looy luu konoꞌ disu malaikat bay takita na tulun ni lumaꞌ na. Bay tugun malaikat looy subay ya nohoꞌ jama pilay pa Joppa ngaddoꞌ disu lalla inawnan si Saymon ma pinag-awnan du si Pitel, yana aku. ¹⁴Maka lay gi ya binaan meꞌ malaikat looy aku sa konoꞌ mahatiyan iya bong pooy meꞌ na ka mimon jama lumaꞌ na nammu kasalamatan.

¹⁵“Na sasang ku masi mitsala ni ga jama lumaꞌ looy, sarunduun du luu Rū Sutsiꞌ duwai sampay patannaꞌ ninsila meꞌ bay karuha ningkitabi du hallang-hallangan looy. ¹⁶Pag takita ku meꞌ looy, taintom ku na bay bitsala Papuꞌ Isa, ilooy ma yuk na, ‘Ni bay jaman si Yahiya ilay, boheꞌ jaꞌ man na mandi jama. Sugaꞌ yaꞌ na du sina hallom, kuwan kaam, Rū Sutsiꞌ na man mandi kaam.’ ¹⁷Na bong sila bay kaladjikian meꞌ Tuhan Rū Sutsiꞌ meꞌ bay karuha ningkitabi du pag lai na tabi pitsayaꞌ ni Papuꞌ tabi si Isa Almasi, soy ku pabasa-basa naggaꞌ Tuhan?”

¹⁸Pag bay takale meꞌ siga Yahudi looy tuntut si Pitel, bohoꞌ da lay na patagong nahawi. Pag-anu, boꞌ da mudji Tuhan. Maka yuk da, “Bong bilay meꞌ looy, lay na du hati buwanan Tuhan ga bangsa saꞌ Yahudi lawang man da nawbatan dusa da supaya sila koleꞌ na du kasampulnaan nyawa saumu-umu.”

Jama ni Antiyok mmeꞌ ni si Isa

¹⁹Na balik ta pa waktu si Esteben bay pinapatoy, meka na sukuꞌ si Isa bay maglahiyan man Jerusalem batan biddaꞌ na basag laug njataꞌ da. Kasohean lay pilay pa Pinisiya, kasohean pa nusa Kiprus. Kuwan kasohean lay pilay pa daira Antiyok. Sila siꞌ tu, nnoy-nnoy jaꞌ man da tumiluꞌ, bbuwatan da masaplag umanat mahap pasal si Isa. Sugaꞌ ilooy du bay pasaplagan da yana pagkahi da Yahudi. ²⁰Sarī man sila, luu du kasohean sukuꞌ si Isa man Kiprus maka man daira Sayrin lay du pilay pa Antiyok. Sugaꞌ kuwan ninsila, pag taabut da masaplag umanat mahap pasal Papuꞌ Isa, lay na du lapis da sampay siga bangsa saꞌ Yahudi. ²¹Njawom da masaplag, luu na pin Papuꞌ magpandoyan sila. Dari tud bay meka jama Antiyok pitsayaꞌ sampay lay na mmeꞌ ni Papuꞌ Isa.

²²Na pag taaka ga sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem luu na du jama saꞌ Yahudi pitsayaꞌ ni si Isa ndooy ni Antiyok, lay sohoꞌ da si Balnabas pilay. ^23-24Si Balnabas siꞌ tu jama mahap maka sukup pangando. Boꞌ na, ssob na ya meꞌ Rū Sutsiꞌ. Pag takka na pilay, tud bay gāk ya batan ni lilingan na luu na pin supaat Tuhan ni jataꞌ siga sukuꞌ si Isa ndooy. Dari lay ya muwansangan sila nohoꞌ magkanaalla ngisbat Papuꞌ ni mimon hilas atay da. Labba mandooy, tud bay meka na jama pasampun mmeꞌ ni Papuꞌ Isa ni daira looy.

²⁵Song hallom, lay na baw pilay si Balnabas pa Tarsus miha si Sol. ²⁶Pag tatammu na, lay na boo na pabeleng pa Antiyok nabangan iya. Dari siꞌ, timpus dantaun halloman da bay samod ka baanan sukuꞌ si Isa ndooy. Boꞌ tud bay meka na jama bay toan da. Maka ndooy na silay ni Antiyok poonan jama ma pitsayaꞌ ni si Isa bay ginalla sukuꞌ Almasi.

²⁷Na sasang ga si Balnabas ka si Sol masi ni Antiyok, luu na baw siga sukuꞌ si Isa man Jerusalem takka luꞌ pilay. Sila ilay siꞌ tukang masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila. ²⁸Ilooy disu, yana si Agabus. Man kapandoyan Rū Sutsiꞌ, lay ya bay nunaꞌ, yuk na, “Yaꞌ na hallom, luu du sina takka gotom mehe ni sikaliput junyaꞌ.” Na bay tunaꞌ na ilay siꞌ lay du bana binakbul sasang si Kalawdiyus panghuluꞌ sultan ndooy ni Rom.

²⁹Dari sabap luu na takka gotom looy siꞌ, kuwan sagannap ma mmeꞌ ni si Isa ndooy ni Antiyok, lay isun mokon sīn ngkod ma takaya da pa mman pagkahi da sukuꞌ si Isa ndooy ni Yahudiya. ³⁰Luu jaꞌ siꞌ kumpo tulung da, lay na sohoꞌ da tinuhiyan ni ga si Balnabas ka si Sol pa mman ga pa-mmean sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem.

Si Pitel sinungkuban

¹Na jaman looy siꞌ, Sultan Herod Agripa(12.1) Sultan Herod Agripa itu yana disu mpu Sultan Herod ma bay marinta ni Israil bay jaman si Isa bay pinamaddihan. Maka Sultan Herod Agripa yana disu kamanakan Gubnul Herod Antipas ma bay nohoꞌ monggolan kallong si Yahiya ma Tukang Mandi. na baw nagnaꞌ ngalaugan kasohean ma mmeꞌ ni si Isa. ²Boꞌ lay gi sohoꞌ na pinonggolan kallong si Yaꞌkub, yana danganakan si Yahiya.(12.2) Si Yaꞌkub ilay ka si Yahiya tabeꞌ du ni siga rasul si Isa sikasapu-duwa.³Dari pag tasayu Sultan Herod kasulutan du siga Yahudi ni bay pabuwatan na, lay gi sohoꞌ na si Pitel sinungkuban. Ilooy siꞌ bay magkadarihan meꞌ looy sasang paballangan bangsa Yahudi inawnan paballangan Tinapay Yaꞌ Magpasulig.

⁴Pag lay jaꞌ siꞌ tasungkub si Pitel, lay na njīl, boꞌ na nohoꞌ njagahan ni sapu-nnom sundalu. Meꞌ da nganjaga, mpat-mpat magsing-sīng. Niyat Sultan Herod ilay siꞌ, pag lupus paballangan looy, hinukum na si Pitel ni mayran.

⁵Kuwan siga sukuꞌ si Isa baw siꞌ tu, pag taaka da si Pitel lay njīl, buwatan da sigi-sigi makuhan iya duwaa pa Tuhan.

Si Pitel pinōꞌ meꞌ malaikat man jawom jīl

⁶Na pag taabut dangallaw sa timpu man si Pitel binoo na pa jawom mayran hinukum, pag sangom, lay ya pinatuli ni sallangan duwa sundalu. Boꞌ lay gi pinaglingtan langngon na sikaduwambilaꞌ ka karina ni langngon ga sundalu looy. Maka luu gi ga sundalu nganjaga ni bihing lawang jīl. ⁷Mindangoy ko, sarunduun du tulun disu malaikat man Papuꞌ sampay dantaꞌ na ga njawom jīl looy. Pag-anu siꞌ, lay tabbok malaikat looy saddi si Pitel mari ya kabatiꞌ. Maka yuk na, “Bangun na ko deꞌ-dēꞌ!” Pag-anu, magti du lay na bay makkas ga karina looy ni langngon na.

⁸Yuk malaikat looy, “Badjuꞌ na ko boꞌ nu tumpaꞌ!” Pus si Pitel mamakoy, yuk malaikat looy na baw, “Patukun na jaket nu, boꞌ nu mmeꞌ na niyaku!” ⁹Pag-anu siꞌ, lay na mmeꞌ si Pitel ni malaikat looy pōꞌ man bilik looy, sugaꞌ pangissahan na meꞌ ga yaꞌ sa bana ilooy siꞌ ma bay katuwaꞌ niiya. Kanna na ga ngupi jaꞌ ya. ¹⁰Lay jaꞌ siꞌ sila kapingkaꞌ man sundalu ma nganjagahan lawang sibuwa sampay ma nganjagahan lawang ni kaduwa, lay na baw sila pawus pa lawang bassi man jama pōꞌ pa jawom daira. Takka jaꞌ siꞌ sila ni lawang looy, magti du mukaan dī na sampay lay na sila pōꞌ. Sasang da lumān, sarunduun du lanyap malaikat looy.

¹¹Pag-anu, bohoꞌ tabista si Pitel mimon ilooy siꞌ tud saꞌ du upihan. Dari yuk na ni dī na, “Tud malaikat du bilay hati siꞌ bay papitu Papuꞌ nohoꞌ nabang aku. Lay na ku hawasan na man jawom komkoman Sultan Herod sampay man mimon kabinsanaan ma kinahandak meꞌ siga Yahudi njataꞌ ku.”

¹²Pag tabista si Pitel sumunsayaꞌ na ya, lay ya pilay pa lumaꞌ si Mariyam, nneꞌ si Yahiya Malkus. Ndooy siꞌ, meka sukuꞌ si Isa ndang lay kumpo maku duwaa. ¹³Pag tugtug si Pitel lawang, luu disu tindog danda inawnan si Roda bay pilay ngandaꞌ bong soy. ¹⁴Sugaꞌ pag takila na halling si Pitel, ni kagāk na, niyaꞌ gi doꞌ ya bay kabukaꞌ lawang. Gam pin lay doꞌ ya sonse pabeleng maan siga soheꞌ na luu si Pitel ndooy ni lawang.

¹⁵Dari yuk da ni danda looy, “Uy, yaꞌ bitu ko kasayu!” Sugaꞌ amu-amu ya māꞌ, “Ē, tud iya na bilay siꞌ.”

Iya halling da baw siꞌ tu, “Mura sina malaikat na.”(12.15) Meꞌ siga Yahudi mista ni waktu looy, ndang saliꞌ-saliꞌ sila luu ka malaikat da ngayaran sila.

¹⁶Si Pitel baw siꞌ tu, amu-amu nugtug lawang. Dari siꞌ bohoꞌ da lay mukaꞌ. Pag ndaꞌ da tud ilooy na si Pitel, tud bay jayip sila. ¹⁷Bbuwatan si Pitel baw siꞌ tu ngisalat ka tangan na yaꞌ nohoꞌ sila hibuk. Pag-anu siꞌ, lay na sila tuntutan na bong pooy meꞌ Papuꞌ bay mapōꞌ iya man jawom jīl. Maka lay gi ya nohoꞌ sila nuntutan si Yaꞌkub(12.17) Si Yaꞌkub ilay yana danganakan si Isa dambuwaꞌ nneꞌ. Iya ilay pa-mmean ni baanan sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem. Saꞌ iya Yaꞌkub looy ma bay pinonggolan kallong na. sampay na mimon sukuꞌ si Isa pasal bay kahalan na siꞌ. Pag-anu siꞌ, lay na baw ya lakka mandooy song pa disu kawum.

¹⁸Pag taabut subu, sikahipos na ga tukang jaga njawom jīl looy sabap yaꞌ na katoonan da bong ninggai na si Pitel. ¹⁹Pag tasayu Sultan Herod yaꞌ na luu si Pitel njawom jīl, lay du sohoꞌ na piniha, sugaꞌ yaꞌ du bay tatammu da. Pag-anu siꞌ, sinumariya na meꞌ Sultan Herod siga tukang jaga looy sampay lay na nohoꞌ pinapatoy. Pag-anu, lay na baw lakka Sultan Herod man Yahudiya sampay lay na doꞌ ya maglahat ndooy ni Sesariya.

Kapatoy Sultan Herod

²⁰Na ni jaman looy, tud lasu Sultan Herod ni ga jama ma maglahat ndooy ni siga daira Tayil ka Saydon. Dari lay na ga jama ndooy magtaayun pilay pa mman Sultan Herod kawu-kawu sila kinahopan na pabalik. Kon da miha kasalassayan batan balanjaꞌ ma inasahan meꞌ da lakka man lahat pinarintahan meꞌ Sultan Herod. Dari pag takka da ni Sesariya, lay doꞌ duhuꞌ binagay meꞌ da si Balastus, yana panghuluꞌ tindog ni astanaꞌ Sultan Herod. Dari iya na bay sohoꞌ da muhunan sila bong sila dari sitammu ka Sultan Herod.

²¹Pag taabut llaw man da magbitsala ka Sultan Herod, lay doꞌ ya matuk juba bal-bangsa, boꞌ na pōꞌ ningkōꞌ ni tingkoan pagkasultan na. Sasang na mitsala ninsila, ²²bbuwatan ga jama looy ngahowap, yuk da, “Uy la, saꞌ na ga bina suwara manusiyaꞌ, subay ga bitsala disu tuhan.” ²³Dari sabap Sultan Herod kuhi-kuhi jaꞌ pinudji saula-ula iya disu tuhan, sarunduun du ya llabuan mulkaꞌ meꞌ malaikat man Tuhan. Dari inuwot na ga baran na sampay lay na ya matoy.

Meka jama kale umanat mahap pasal si Isa sampay pitsayaꞌ

²⁴Na jaman looy du siꞌ, patanyag na pin umanat Tuhan sampay pasampun boꞌ pasampun na pin eka jama ma pitsayaꞌ ni si Isa.

²⁵Balik ta pa ga si Balnabas ka si Sol, lay jaꞌ tapasampay da tulung looy siꞌ ni ga pa-mmean siga sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem, lay na sila pabeleng pa Antiyok. Sampay lay gi binoo meꞌ da si Yahiya Malkus.

Si Balnabas ka si Sol pineneꞌ meꞌ Rū Sutsiꞌ masaplag

¹Na ni baanan sukuꞌ si Isa ndooy ni Antiyok, luu siga tukang masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila, maka luu du siga jama alistu nōꞌ. Sila ilay siꞌ yana si Balnabas, si Simiyun ma pinagdē si Itom, si Lusiyus yana jama Sayrin, si Sol, maka si Manean. Si Manean ilay bay pingkaꞌ samod ka Gubnul Herod jaman da anak-anak lagi.

²Na luu disu llaw, sasang da numba Tuhan sampay puwasa, yuk Rū Sutsiꞌ ninsila, “Pasarihun bi niyaku si Balnabas ka si Sol. Luu situ pabuwatan sukuꞌ ku ninsila.” ³Dari siꞌ pus da bay puwasa ka maku duwaa pa Tuhan, lay na sila nappak bumbunan ga si Balnabas ka si Sol muwanan sila kapatut. Pag-anu, lay na sila sinohoꞌ ngalataan lahat masaplag.

⁴Dari siꞌ man panohoan Rū Sutsiꞌ, lay na ga si Balnabas ka si Sol pilay pa daira Selusiya. Takka ndooy, lay na baw sila mmeꞌ taꞌ adjung song pa nusa Kiprus. ⁵Pag dungguꞌ da ni daira Salamis ndooy ni Kiprus, lay sila pilay pa siga kalangga-langgahan pagkahi da bangsa Yahudi masaplag umanat Tuhan ni siga jamaa ndooy. Boꞌ luu gi soheꞌ da si Yahiya Malkus nabangan sila.

Si Bal-isa, disu jama ma tukang mōꞌ majik

⁶Na hangat da ngalataan lahat looy, lay na sila takka pa daira Papos. Ndooy siꞌ, lay sila sitammu ka disu Yahudi inawnan si Bal-isa. Iya ilay tukang mōꞌ majik. Baꞌ-bāꞌ na iya tukang masampay siga umanat man Tuhan, mingkan ssaꞌ. ⁷Si Bal-isa ilay disu bagay gubnul lahat looy yana Gubnul Selgus Paulus, jama halul-akka.

Na disu llaw, lay tawag gubnul ga si Balnabas ka si Sol sabap doman ya kale umanat Tuhan. ⁸Sugaꞌ sasang da masampay umanat Tuhan ni gubnul, bbuwatan tukang mōꞌ majik looy siꞌ, ma inawnan du si Elimas ni pallun Greek, lay nulang sila. Maksud na moo-moo gubnul yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa.

⁹Na si Sol siꞌ tu ma inawnan du si Pol ssob na meꞌ Rū Sutsiꞌ. Pag ndaꞌ na meꞌ looy na kadari si Elimas, lay pinatong meꞌ si Pol sambayan na pinahallingan, yuk na, ¹⁰“Anak Ibilis bina ko! Mimon kaintongan saggaꞌ nu jaꞌ. Njawom atay nu pannoꞌ meꞌ dustaꞌ. Maka nabiat ko moo jama magsiꞌ. Wā tabid nu kabanahan pasal Papuꞌ. ¹¹Batnaa, kissahan nu na mulkaꞌ Tuhan njataꞌ nu. Buta na sina ko. Yaꞌ na sina takita nu sinag mataallaw njawom daka dangoy ngallaw.” Dari siꞌ, sarunduun du ngalindom pangandaan si Elimas sampay bagagap na ga ya miha jama nohoꞌ nondaꞌ iya.

¹²Pag ndaꞌ gubnul meꞌ looy na bay katuwaꞌ si Elimas, tud bay haylan ya ni kawasa Papuꞌ Isa ma pinasaplag meꞌ da. Dari magti ya pitsayaꞌ ni si Isa.

Si Pol noan siga Yahudi ni Antiyok ndooy ni Pisidiya

¹³Paddus mandooy, lay na baw ga si Pol ka ga soheꞌ na mmeꞌ taꞌ adjung lakka man Papos song pilay pa daira Pelga ndooy ni Pampilya. Takka jaꞌ sila ndooy, lay na baw si Yahiya Malkus pasakkat sampay lay na ya pabeleng pa Jerusalem. ¹⁴Kuwan si Pol ka si Balnabas, lay na palakka man Pelga song pilay pa daira Antiyok(13.14) Antiyok tuu tu siꞌ yaꞌ sibuꞌ ka Antiyok looy ni Siriya man si Pol ka si Balnabas bay pineneꞌ binuwat sosohoan Tuhan masaplag. ndooy ni Pisidiya. Pag taabut Llaw Pahali, lay sila pa disu langga siga Yahudi, boꞌ da ningkōꞌ pakale. ¹⁵Pag-anu, luu lalla bay matsahan siga jamaa ndooy kasohean man saraꞌ Nabi Musa ka kasohean man kitab kanabi-nabihan. Pag-lupus, kuwan siga pa-mmean ni langga looy, lay nohoꞌ disu jama mahati ni ga si Pol, yuk na, “Kaam, pagkahi kami Yahudi, bong luu umanat bi gantaꞌ kapataggu na pin iman ga jamaa ntuu, bong anu, pakalehan bi doꞌ kami.”

¹⁶Dari siꞌ ilooy ma, nangge du si Pol sambayan na ngisalatan sila ka tangan na yaꞌ nohoꞌ hibuk. Yuk na, “Kaam, pagkahi ku bangsa Israil, sampay na kaam bangsa sarī ma ngisbat Tuhan, pakale doꞌ kam. ¹⁷Kaam ina, ndang yaꞌ na du kam awam pasal salsila kabboꞌ-bboan tabi bangsa Israil. Sila ilay ndang bay pineneꞌ meꞌ Tuhan binuwat sukuꞌ na. Boꞌ min meka gi bay llipat meꞌ Tuhan eka da halloman da bay ndooy ni Ejip. Ni kabasag kawasa Tuhan, lay du sila hawasan na man jawom komkoman bangsa Ejip sampay binoo pōꞌ mandooy.

¹⁸“Pag lakka da man Ejip, san sila yaꞌ kanaalla pa Tuhan, lay na pin tatasan Tuhan arat da njawom mpatpūꞌ taun sasang da ndooy ni lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ. ¹⁹Pag takka da pa Kanan, lay gi sila ginaosan meꞌ Tuhan mabinasa pituꞌ bangsa ma bay ngantanan lahat looy. Sampay lay na dean Tuhan mimon lahat looy ni kabboꞌ-bboan tabi bilang pusaka ninsila. ²⁰Na labba man jaman kabboꞌ-bboan tabi bay pilay pa Ejip ngabut sampay sila maglahat ni Kanan, luu ga mpat hatus limampūꞌ taun halloman na. Ndooy siꞌ ni Kanan, lay na baw sila binuwanan meꞌ Tuhan siga huwis magsunuꞌ-sunuꞌ marintahan sila ngabut sampay jaman Nabi Samwel.

²¹“Na pag taabut jaman Nabi Samwel, lay na baw sila mogos binuwanan disu sultan marintahan sila. Pag dean Tuhan ninsila, yana si Sol, anak si Kis, disu panubuꞌ si Benjamin. Si Sol siꞌ tu bay magsultan njawom mpatpūꞌ taun. ²²Pag lay llakkahan si Sol man ntan na meꞌ Tuhan, lay na baw pinagantiꞌ si Daud magsultan. Boꞌ luu gi silay palman tuwaꞌ pa iya, ilooy ma yuk Tuhan, ‘Kasulutan ku ni si Daud, anak si Jesse, sabap dambuwaꞌ atay kami. Iya ina mmeꞌ ni kahandak ku.’ ”

²³Yuk si Pol lagi ninsila, “Na hallom maka hallom na, luu na baw pōꞌ disu panubuꞌ Sultan Daud yana si Isa, tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan ni bangsa tabi Israil. ²⁴Na yaꞌ gi siꞌ si Isa bay magpakila, ndang luu na duhuꞌ si Yahiya ma Tukang Mandi masaplag ni pagkahi tabi bangsa Israil nohoꞌ sila sikamimon nawbatan dusa da sampay pinandi. ²⁵Na tapit jaꞌ siꞌ katapusan umu si Yahiya, yuk na ni pagkahi tabi bangsa Israil, ‘Kanna bi mareꞌ aku na tukang nalamat ma pinag-agad meꞌ bi. Boꞌ ko, saꞌ gi situ aku. Sugaꞌ tapit na du sina katakka na. Ni kaehe kawasa-kapatut na, yaꞌ san ku tawop makkasan ingkot tumpaꞌ na.’ ”

²⁶Yuk si Pol lagi, “Siga danganakan, yana pagkahi ku panubuꞌ Nabi Ibrahim sampay na kaam ma saꞌ Yahudi ntuu ma mmeꞌ na du ngisbat Tuhan, pakale doꞌ kam. Ningkitabi na situ bay pinasampay umanat kasalamatan. ²⁷Sugaꞌ kuwan kaekahan jama ndooy ni Jerusalem ka ga pa-mmean da, yaꞌ bay tasayu da ga si Isa na yana Almasi, tukang nalamat bay pinapitu meꞌ Tuhan. Subay siꞌ katoonan da na batan sila ngantanan kitab man siga tunaꞌ pasal iya bay sinuwatan meꞌ kanabi-nabihan. Boꞌ ilooy na silay siꞌ pinagbatsa ni siga langga da tuktuk Llaw Pahali. Sangkon sapatut na, subay ya bay hinasi meꞌ da, sugaꞌ gam pin lay gi ya sohoꞌ da binotangan hukuman kapatoy. Dari sabapan pabuwatan da, lay na binakbul siga tunaꞌ njawom kitab. ²⁸Minsan yaꞌ luu bay tatammu da poon sabap pataꞌ man na kalabuan hukuman kapatoy, lay gi du logos da Gubnul Pilatu nohoꞌ mapatoy iya.

²⁹“Dari pag lay jaꞌ binakbul mimon ma bay tinunaꞌ njawom kitab pasal meꞌ da buwat iya, lay na pinaduwai mayat na man taꞌ tehang, boꞌ na kinubu njawom lowang pampang. ³⁰Sugaꞌ lay du ya pinakallum meꞌ Tuhan. ³¹Lay jaꞌ siꞌ ya llum pabalik, meka gi llaw man na bay patammu ni siga jama ma bay ngahaboyan iya lakka man Jalil luꞌ pilay pa Jerusalem. Dari sila na silay masampayan jama ni batnaa umanat mahap pasal iya.

³²“Kami pun itu, kon kami bay pitu, masampayan kaam na du umanat mahap meꞌ looy. Meꞌ tuu situ: Bay janjiꞌ Tuhan ni kabboꞌ-bboan tabi mattoꞌ, ³³luu na bay tinuman ningkitabi, siga panubuꞌ da, ni masa batnaa. Batan tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan ningkitabi, luu na bay takka, yana si Isa na silay, sampay lay gi ya pinakallum pabalik meꞌ Tuhan. Boꞌ iya na silay bay awnan Tuhan Anak njawom Kitab Jabul, ni juran duwa, ilooy ma yuk na,

‘Kau ina Anak ku. Llaw tuu, lay na ku makitau aku yana Mmaꞌ nu.’(13.33) Kitab Jabul 2.7.

^34-35“Maka yuk Tuhan lagi pasal si Isa,

‘Supaat(13.34-35a) Tabatsa ta supaat ma bay janjiꞌ Tuhan ni Sultan Daud njawom Kitab ni Kaduwa Lakka man Nabi Samwel 7.16 ka ni Kitab Jabul 89.4. ma bay janjiꞌ ku ni si Daud, tuman ku sa njataꞌ nu.’

“Maka luu gi disu tunaꞌ njawom Kitab Jabul, ilooy ma yuk Sultan Daud,

‘Yaꞌ du sina mintu pabiya nu ngahaluꞌ njawom kubu baran Ilooy ma Sutsiꞌ ningkau.’(13.34-35b) Kitab Jabul 16.10.

Na tunaꞌ looy ilay siꞌ lay na binakbul njataꞌ si Isa. Batan san ya bay pinapatoy, lay na du ya pinakallum meꞌ Tuhan ddas ka baran ma yaꞌ kuhi ngahaluꞌ saumu.

³⁶“Na tunaꞌ looy ilay siꞌ tumatandaꞌ na yaꞌ bay binakbul njataꞌ Sultan Daud batan paddus na bay majatu mimon ma bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan niiya, lay na ya matoy sampay kinubu ni bihing kabboꞌ-bboan na. Boꞌ na, baran na ilay lay du bay ngahaluꞌ. ³⁷Boꞌ si Isa ilay, yaꞌ na bay pingkaꞌ ngahaluꞌ baran na batan lay na ya pakallum Tuhan.

^38-39“Sangkon siga mbuwaꞌ danganakan,” yuk si Pol, “subay tahati bi, luu na situ kaampunan man Tuhan ningkaam sabap lay na tinanggung meꞌ si Isa mimon dusa tabi. Dari soysoy ina pitsayaꞌ niiya initung na meꞌ Tuhan intong maka puwas na dusa na. Maka subay tahati bi san ina pooy meꞌ bi magtuyuꞌ mogbogan saraꞌ Nabi Musa, yaꞌ du kapuwas ni dusa bi. ⁴⁰Iyakin kam taggahaꞌ tuwaꞌ pa kaam na baw mintu palman looy ma bay sinuwatan meꞌ kanabi-nabihan, ilooy ma yuk Tuhan,

⁴¹‘Kaam ma tigiꞌ ngaludjum, indanan bi. Luu du sina mintu pabuwat ku ni masa bi man bi haylan. Sugaꞌ pag toklas na, binasa jaꞌ sina kam sabap yaꞌ kam bay kuhi pitsayaꞌ san luu na bay mahatiyan kaam.’ ”(13.41) Kitab Nabi Habakuk 1.5.

⁴²Dari ngkod looy du silay siꞌ bitsala si Pol.

Na lān ga si Pol ka si Balnabas pōꞌ man jawom langga, kuwan siga jamaa ndooy, lay gi maku junjung nohoꞌ sila pabeleng pag taabut Llaw Pahali balik. Masi gi sila doman pakale ni umanat da. ⁴³Maka pag pōꞌ jamaa man jawom langga, meka na Yahudi sampay ga jama ma bay paasok ni agama Yahudi bay patuhut ni si Pol ka si Balnabas. Dari siꞌ binitsalahan na pin sila meꞌ ga si Pol. Sampay lay gi sila binuwansangan nohoꞌ matattog pangando da ni aseꞌ-tabang Tuhan.

⁴⁴Na pag taabut Llaw Pahali balik, agon sikamimon na jama ni Antiyok bay pilay pa langga looy pakale ni umanat ga si Pol pasal Papuꞌ Isa. ⁴⁵Sugaꞌ pag ndaꞌ siga pa-mmean Yahudi biddaꞌ na eka manusiyaꞌ bay bahuklud pilay pakale ni si Pol, takkahan dangkiꞌ na ga sila. Dari bbuwatan da nulang bitsala si Pol sampay lay gi ya pinitnahan. ⁴⁶Minsan meꞌ looy, amu-amu si Pol ka si Balnabas nawakka mitsala ninsila, yuk da, “Kaam, siga Yahudi, wajib sina ningkaam pinakalehan duhuꞌ umanat Tuhan. Sugaꞌ pagka tuwak bi umanat na, sat bi sāꞌ māꞌ yaꞌ kam tawop binuwanan kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. Sangkon labba man batnaa, pilay na kami pa mman kabangsa-bangsahan saꞌ Yahudi. ⁴⁷Ndang-ndang lay du kami sohoꞌ Tuhan pilay pa mman da, yuk na,

‘Kaam ina bay peneꞌ ku binuwat sūꞌ ni siga bangsa saꞌ Yahudi supaya luu na lawang man manusiyaꞌ salamat ni sika-mpat pidju alam.’ ”(13.47) Kitab Nabi Isaya 49.6.

⁴⁸Na pag takale jaꞌ meꞌ sagannap ma saꞌ Yahudi bitsala si Pol, tud bay gāk sila sampay lay na ga sila mudji Tuhan. Dari sagannap ma ndang bay pineneꞌ meꞌ Tuhan binuwanan kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na, lay na du pitsayaꞌ ni si Isa.

⁴⁹Dari siꞌ, umanat pasal Papuꞌ Isa lataꞌ na ni sikaliput lahat looy. ⁵⁰Sugaꞌ kasohean Yahudi baw ndooy, gam pin bbuwatan da ngoyo-ngoyohan ga pa-mmean ni daira looy ka ga karandahan balkanan ma bay paasok ni agama Yahudi nohoꞌ nulang ga si Pol ka si Balnabas. Dari lay du nilaugan meꞌ da ga si Pol sampay lay na ga pinalahi man lahat da.

⁵¹Sugaꞌ tapit jaꞌ siꞌ ga si Pol lakka man lahat looy, lay doꞌ papasan da momok tanaꞌ ma ngakkot ni sinilas da tandaꞌ yaꞌ na luu lamud da ni jama daira looy. Pus meꞌ looy, lay na baw sila pilay pa Ikoniyum.

⁵²Na kuwan sagannap ma bahau jaꞌ mmeꞌ ni si Isa ndooy ni Antiyok, ssob na sila meꞌ Rū Sutsiꞌ sampay tud gāk na sila.

Ga si Pol magnasihat ni Ikoniyum

¹Na pag takka si Pol ka si Balnabas ndooy ni Ikoniyum, yaꞌ hallom, lay na baw sila paasok pa langga siga Yahudi sampay magnasihat meꞌ ndang bay pabuwatan da du ndooy ni Antiyok. Dari sabap lay na ngotab njawom atay jama ndooy bay bitsala da, meka na banahan bangsa Yahudi sampay siga saꞌ Yahudi bay pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa. ²Sugaꞌ kuwan siga Yahudi ma yaꞌ kuhi pitsayaꞌ, bbuwatan da ngoyo-ngoyohan ga jama saꞌ Yahudi lagi supaya gigitan na du sila ni siga sukuꞌ si Isa sampay nulang na ga. ³Sugaꞌ san baw meꞌ looy, masi gi du baw bay humallom ga si Pol ka si Balnabas ndooy. Boꞌ amu-amu lagi sila nawakka masaplag pasal Papuꞌ Isa. Boꞌ na, lay gi sila binuwanan meꞌ Papuꞌ kawasa mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan ka sipat kawasa Tuhan tandaꞌ na mawjud du umanat da pasal timbang Tuhan ni manusiyaꞌ. ⁴Sugaꞌ ga jama ndooy ni Ikoniyum magsulemaꞌ pamiki. Kasohean mmeꞌ ni siga Yahudi ma yaꞌ pitsayaꞌ, kuwan kasohean, mmeꞌ ni ga si Pol.

⁵Dari song hallom, lay na isun kasohean Yahudi ka ga jama saꞌ Yahudi sampay ga pa-mmean da minsanaꞌ ga si Pol sampay ngahiyak sila ka batu mari sila matoy. ⁶Pag taaka ga si Pol bay pag-isunan da, lay sila lahi pa siga daira Listra ka Delbe ndooy ni Laykawniya. Maka lay gi sila ngalataan kakawum-kawman ma ngaliput ga daira looy. ⁷Ndooy siꞌ, lay na darahan da meꞌ da masaplag umanat mahap pasal Papuꞌ Isa.

Si Pol ka si Balnabas ni Listra

⁸Na ndooy siꞌ ni Listra, luu disu lalla yaꞌ kapalān lakka man kūn induꞌ na lagi. ⁹Iya ilay siꞌ luu na pin ndooy pakale ni umanat si Pol. Pag ndaꞌ si Pol pa mman na, tabistu na na lalla looy manganna taulian ya meꞌ Papuꞌ Isa. ¹⁰Dari siꞌ mitsala na si Pol pahaddo niiya, yuk na, “Nangge na ko!” Pag-anu, magti du lalla looy palambung boꞌ na magbeleng-beleng lumān.

¹¹Pag takita jaꞌ meꞌ baanan jama ndooy bay pabuwatan si Pol, lay sila ngahowap ni pallun da Laykawniya, yuk da, “Luu bitu hati siga tuhan lay duwai luꞌ pitu pa mman tabi manyalupa meꞌ dagbos manusiyaꞌ.” ¹²Dari lay na ga awnan da si Balnabas si Zus,(14.12a) Si Zus yana panghuluꞌ tuhan-tuhan da. yana disu tuhan-tuhan da. Kuwan si Pol, pagka iya tukang mitsala, lay na awnan da si Helmes,(14.12b) Si Helmes yana anak tuhan-tuhan da si Zus. Si Hermes ilay konoꞌ tukang masampay siga umanat siga tuhan-tuhan da pa mman manusiyaꞌ. disu tuhan-tuhan da du.

¹³Na ni poan daira looy, luu langga man ga jama ndooy numba tuhan-tuhan da si Zus. Dari bbuwatan imam langga looy, luu bay boo na pa behe lawang kutaꞌ daira looy siga sapiꞌ lalla bay nilantayan ka sumping-sumping. Boꞌ meka gi jama bay mmeꞌ niiya. Maksud imam looy numbaliꞌ siga sapiꞌ looy man da ngulban sinongan pa mman si Pol ka si Balnabas.

¹⁴Sugaꞌ pag tasayu ga si Balnabas ka si Pol meꞌ looy maksud da, magti du sila nganggeret badjuꞌ da mismu tandaꞌ da yaꞌ kasulutan. Pag-anu, boꞌ da sonse pa jawom baanan jama ndooy sambayan da ngahowap, yuk da, ¹⁵“Kaam sikamimon, ongoy kam magtuhan ningkami? Kami itu manusiyaꞌ jaꞌ meꞌ kaam du. Kami itu pitu masaplagan kaam jaꞌ umanat mahap pasal Tuhan sabanna ma llum saumu-umu. Iya na silay bay mapayak gumi ka langit sampay dilawut ka mimon-mimon isi da. Kahandak na ina, tikutan bi na siga tuhan bi. Ndang-ndang yaꞌ du silay luu kawasa da nabang kaam. ¹⁶Sibuwa, bong inawnan kabangsa-bangsahan ma saꞌ Yahudi, lay gi kam pinabiya meꞌ Tuhan magmundaan dī bi. ¹⁷Sugaꞌ san meꞌ looy, man awwal jaman lagi, ndang luu na siga sipat man bi kabistu ndang luu Tuhan maka iya du buwat kaayaran ni manusiyaꞌ. Batan iya na sina muwanan kitabi uwan sampay masulig jinisan tinanom tabi ngabut sampay timpu ngattom. Dari man sabapan na, sukup na balanjaꞌ tabi ka kagakan tabi.”

¹⁸Na ga jama looy ilay siꞌ, san sila bay binaan meꞌ looy, kanna da masi sila subay ngulban man numba si Pol ka si Balnabas. Sugaꞌ hangat sila sigi-sigi binitsalahan nohoꞌ patagong, bohoꞌ da lay na ngasip.

Si Pol hiniyak ka batu

¹⁹Na sasang ga si Pol masi ndooy ni Listra, luu na baw takka siga Yahudi lakka man Antiyok ka man Ikoniyum. Sasang da ndooy, meka na baw jama bay takoleꞌ da binoo-boo mmeꞌ ninsila nulang ga si Pol. Dari lay na ga paglupung-lupungan da si Pol hiniyak ka batu. Pag ndaꞌ da meꞌ bantuk lay na matoy si Pol, lay na guyud da pa poan daira looy, boꞌ lay jaꞌ mbanan da. ²⁰Sugaꞌ pag liput jaꞌ si Pol meꞌ sagannap ma mmeꞌ ni si Isa ndooy, lay na ya bangun sampay lay na du ya mmeꞌ ninsila pabeleng pa jawom daira looy.

Si Pol ka si Balnabas pabeleng pa Antiyok ndooy ni Siriya

Pag meꞌ sumawung, lay na baw ga si Pol ka si Balnabas song pilay pa Delbe. ²¹Takka ndooy, lay du sila masaplag umanat mahap sampay meka na jama lay taboo da mmeꞌ ni si Isa. Lakka mandooy, lay na baw sila pabeleng pa Listra, pa Ikoniyum sampay pa Antiyok ndooy ni Pisidiya. ²²Ni siga daira looy siꞌ, bbuwatan da mataggu iman siga sukuꞌ si Isa sampay muwansangan sila yaꞌ nohoꞌ ngalabbahan pangando da ni Papuꞌ Isa. Maka lay gi sila maintoman sila ndooy, yuk da, “Mastiꞌ luu jaꞌ sina jinisan katiksaan talingkaꞌ tabi boꞌ tabi nakka pa jawom pamarinta Tuhan ni sulgaꞌ.”

²³Na ni siga daira looy siꞌ man da bay pilay, ninggai-ninggai luu baanan sukuꞌ si Isa, lay sila binoo meꞌ si Pol ka si Balnabas kumpo-kumpo. Boꞌ lay gi sila puwasa ka maku duwaa pa Tuhan. Pus meꞌ looy, lay na baw ga si Pol nguwakilan kasohean sila binuwat siga pa-mmean. Pag-anu, boꞌ ga si Pol makuhan siga pa-mmean looy ka sikamimon ndiyoan da duwaa mari sila inayaran meꞌ Papuꞌ Isa ma kinapitsayaan na meꞌ da.

²⁴Pag-anu, lay na ga si Pol ka si Balnabas lakka man Pisidiya sampay lay na sila pabeleng pa Pampilya. ²⁵Sasang da ndooy, luu duwa daira man da bay masaplag umanat mahap, duhuꞌ ndooy ni Pelga, boꞌ da palūd pa Attaliya. ²⁶Lakka man Attaliya, lay na baw sila mmeꞌ taꞌ adjung lān da pabeleng pa Antiyok ndooy ni Siriya. Antiyok looy ilay yana daira man da sibuwa bay kawakilan binuwat siga sosohoan Tuhan nohoꞌ lumān masaplag. Maka ndooy na du silay man da bay pinakuhan meꞌ siga sukuꞌ si Isa duwaa supaya sampulnaꞌ palanan da man tabang Tuhan. Boꞌ lay du bana magjatu maksud ni palanan da.

²⁷Luu jaꞌ siꞌ sila takka ni Antiyok, lay tawag da sagannap sukuꞌ si Isa ndooy. Kumpo jaꞌ siꞌ sila, lay na ga si Pol nuntut mimon bay pabuwat da man tabang Tuhan ni jataꞌ da. Maka lay gi sila nuntut bong pooy meꞌ Tuhan bay mukaꞌ puad siga bangsa saꞌ Yahudi pitsayaꞌ na ni si Isa. ²⁸Pus meꞌ looy, hallom gi ga si Pol bay tamban ndooy mman ga pagkahi da ma mmeꞌ ni si Isa.

Siga pa-mmean sukuꞌ si Isa magbilmaarup hāl meꞌ ngislam

¹Na ni waktu looy du siꞌ, luu na baw takka pa Antiyok siga Yahudi man Yahudiya. Bbuwatan da lay noan siga sukuꞌ si Isa ma saꞌ Yahudi, yuk da, “Bong ina kam yaꞌ bay inislam meꞌ ndang bay tinaat ni saraꞌ Nabi Musa, masi du kam yaꞌ salamat.”

²Sugaꞌ pag takale si Pol ka si Balnabas tōꞌ da, lay sinulang meꞌ da. Boꞌ tud bay mehe pagjawapan da ka siga Yahudi looy. Dari honaꞌ-honaꞌ baanan sukuꞌ si Isa ndooy subay luu sohoꞌ da pilay pa Jerusalem mangaruha ni siga rasul ka siga pagkahi da pa-mmean pasal bay pagjawapan da siꞌ. Dari lay peneꞌ da ga si Pol ka si Balnabas sampay kasohean ndooy nohoꞌ pilay.

³Na pag lakka da, lay na sila tinuhiyan meꞌ siga sukuꞌ si Isa pa behe lān. Lān da pilay pa Jerusalem, lay gi sila pingkaꞌ man jawom Pinisiya ka Samariya. Ndooy siꞌ, lay gi sila maghāsan nuntutan siga sukuꞌ si Isa pasal siga jama saꞌ Yahudi, meka na pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa. Dari tud bay gāk sikamimon pag takale da habal looy.

⁴Pag takka ga si Pol pa Jerusalem, lay du sila hinasi meꞌ siga rasul ka siga pagkahi da pa-mmean sampay mimon ma mmeꞌ ni si Isa ndooy. Pag-anu siꞌ, nuntut na ga si Pol ilooy ma bay pabuwat da man tabang Tuhan sasang da bay ngalataan kalahat-lahatan masaplag.

⁵Na ndooy siꞌ, luu du kasohean sukuꞌ si Isa ni baanan looy ma bay pingkaꞌ tabeꞌ ni palhimpunan Parisi. Pag takale da luu na du jama saꞌ Yahudi pitsayaꞌ na ni si Isa, yuk da, “Wajib du baw bilay ninsila inislam maka subay du sila sinohoꞌ mogbogan saraꞌ Nabi Musa.”

⁶Dari siꞌ, bbuwatan siga rasul looy ka siga pagkahi da pa-mmean lay magbilmaarup hāl meꞌ looy siꞌ. ⁷Hallom jaꞌ siꞌ sila magbilmaarup, nangge na si Pitel, maka yuk na, “Siga danganakan, ni baanan tabi itu, ndang katoonan bi na du, aku bay duhuꞌ pineneꞌ meꞌ Tuhan nohoꞌ masampay umanat mahap ni siga jama ma saꞌ Yahudi pin sila pitsayaꞌ jaꞌ. ⁸Na Tuhan ina, katoonan na du mimon njawom atay manusiyaꞌ. Dari pagka katoonan na hilas meꞌ siga jama looy siꞌ bay pitsayaꞌ, lay na du sila pinatannaan Rū Sutsiꞌ meꞌ bay karuha ningkitabi du. ⁹Hantak bitsala ku ilay siꞌ, labba man kitabi bangsa Yahudi sampay na sila ma saꞌ Yahudi, yaꞌ pinagsitingka meꞌ Tuhan. Lay na du sinutsiꞌ atay da sabapan pangando da ni si Isa meꞌ bay karuha ningkitabi du. ¹⁰Dari ongoy baw taggahaꞌ doman gi kam malasu Tuhan? Tatammu bi lagi niksaꞌ ga danganakan tabi ma saꞌ Yahudi nohoꞌ mogbogan saraꞌ bangsa tabi? Ongoy kam manangkitan sila boonan ma yaꞌ san bay pingkaꞌ takaya tabi ka ga kabboꞌ-bboan tabi. ¹¹Mingkan, man sabapan aseꞌ-tabang Papuꞌ Isa, batnaa ilooy du tinaat ningkitabi siga Yahudi yana pitsayaꞌ niiya. Sangkon sapatut na, subay meꞌ looy jaꞌ du ni siga bangsa saꞌ Yahudi.”

¹²Na pag lupus jaꞌ siꞌ tu si Pitel mitsala, yaꞌ na luu bay nammu halling ndooy. Pag-anu si, lay na baw sila pakale ni ga si Pol ka si Balnabas nuntut pabalik pasal siga pakaradjaan kahaylan-haylan bay pabuwat Tuhan njataꞌ da para ni siga bangsa saꞌ Yahudi.

¹³Pus meꞌ looy, pasīng na baw si Yaꞌkub(15.13) Ndaun futnot ni juran 12 ayat 17. mitsala, yuk na, “Siga danganakan, pakalehun bi doꞌ ku. ¹⁴Ndang lay na silay kitabi binaan meꞌ si Saymon Pitel pasal sibuwa Tuhan bay ngahasi siga jama saꞌ Yahudi. Kon ilay Tuhan bay buwat meꞌ looy supaya tumatandaꞌ doman ya jama man mimon bangsa tabeꞌ ni siga sukuꞌ na. ¹⁵Ilooy ilay siꞌ magbēꞌ du ka palman ma bay sinuwatan meꞌ kanabi-nabihan, ilooy ma yuk Tuhan,

¹⁶‘Bbos-bbos pabeleng du sina ku pa mman siga panubuꞌ si Daud, boꞌ patangge ku na pabalik pamarinta na. Pamarinta na ina meꞌ karuha lumaꞌ hallom na bay langkat. Sugaꞌ paayad ku na du sina mintu mari meꞌ sibuwa na du pagon.

¹⁷Pag toklas na, jama man mimon kabangsa-bangsahan halin na mundaꞌ da pa jawom okoman ku. Sila ina yana sagannap manusiyaꞌ ma liyun ku binuwat sukuꞌ ku. Aku na situ Tuhan, yana poonan umanat tuu siꞌ.

¹⁸Mimon ma bay sabbut ku siꞌ, ndang bay na ginantaꞌ meꞌ ku man awwal jaman lagi.’(15.16-18) Kitab Nabi Amos 9.11-12.

¹⁹“Sangkon,” yuk si Yaꞌkub, “bong siꞌ aku kabean, daa na patiksaan tabi siga jama saꞌ Yahudi ma lay na ngahalin mundaꞌ da pa jawom okoman Tuhan. ²⁰Sugaꞌ subay du baw sina sila pokonan tabi suwat nohoꞌ ngilagan kasohean pabuwatan ma sinipin meꞌ bangsa Yahudi. Intong na, subay sila ngilagan sumbalian ma bay sinongan meꞌ siga kapil ni ga tuhan-tuhan da. Batan para ni bangsa Yahudi, makanan meꞌ looy ilay katamak ni manusiyaꞌ. Maka subay du sila inamay-amayan yaꞌ nohoꞌ ubay ka jama bong saꞌ lla da atawa nda da. Maka subay du sila yaꞌ nginum lahaꞌ atawa mangan sumbalian ma yaꞌ bay tiis lahaꞌ na. ²¹Bong siꞌ ina mintu bogbogan da jaꞌ siga aturan looy, malaingkan yaꞌ na halin parasahan siga Yahudi ngandaꞌ sila. Siga Yahudi ina tud kaawran ngalabbahan saraꞌ Nabi Musa. Man maruhuꞌ-ruhuꞌ lagi, ndang inaa na saraꞌ takale da pinasaplag ni mimon daira da ka ni kalangga-langgahan da tuktuk Llaw Pahali.”

Suwat siga rasul pa mman siga sukuꞌ si Isa ma saꞌ bangsa Yahudi

²²Na bitsala si Yaꞌkub ilay siꞌ tud bay numan ni pamiki siga pagkahi na rasul ka ga pagkahi da pa-mmean sampay mimon sukuꞌ si Isa ndooy. Dari lay du sila nuwat pa mman siga pagkahi da sukuꞌ si Isa ma saꞌ Yahudi. Boꞌ lay gi sila meneꞌ duwa jama man baanan da ngahongan ga si Pol pabeleng pa Antiyok moo suwat looy. Ilooy siꞌ bay tapeneꞌ da yana ga si Judas ma pinag-awnan si Balsabas maka si Saylas. Sila ilay siꞌ sikaduwa yana pa-mmean ni baanan sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem. ²³Isi suwat da meꞌ tuu:

“Salam duwaa ningkaam man kami siga rasul ka ga pa-mmean ni baanan danganakan tabi ntuu ni Jerusalem. Itu suwat kami pa mman bi siga danganakan kami ma saꞌ Yahudi nnaa ni sikaliput Antiyok ka Siriya sampay ni Silisiya.

²⁴“Lay silay taaka kami luu konoꞌ siga pagkahi kami lay luꞌ pilu lakka mantuu. Bbuwatan da konoꞌ ngalingog kaam ka pangadjiꞌ da sampay ilooy na man gundalaꞌ pamiki bi. Sugaꞌ subay katoonan bi, saꞌ du kami bay nohoꞌ sila. ^25-27Sangkon lay kami magtaayun mokonan kaam suwat. Dari itu na sohoꞌ kami pinasampay ni duwa lalla bay peneꞌ kami yana ga si Judas ka si Saylas. Sila sa mahatiyan kaam mimon pasal bay pag-isunan kami. Maka luu na du bay sohoꞌ kami pahaboy ninsila siga kakasi tabi yana ga si Balnabas ka si Pol. Ga lalla tuu itu bay na pingkaꞌ narapan umu da kalnaꞌ Papuꞌ tabi si Isa Almasi.

²⁸“Dari man pamiki bay dean Rū Sutsiꞌ ningkami, lay kami magtaayun yaꞌ na dari matiksaan kaam nohoꞌ mogbogan jinisan saraꞌ bangsa Yahudi. Ilooy sa talpaksaꞌ bean bi meꞌ tuu: ²⁹Ilagan bi mangan sumbalian ma bay sinongan ni siga tuhan-tuhan. Maka daa kam nginum lahaꞌ atawa mangan sumbalian yaꞌ bay tiis lahaꞌ na. Maka daa kam ubay ka jama bong saꞌ lla bi atawa nda bi. Bong siꞌ ina bean bi jaꞌ ilooy siꞌ, katuwaꞌ na sina kam. Ngkod naa jaꞌ bitsala kami. Wassalam.”

³⁰Na pus da siꞌ bay nuwat, lay na sohoꞌ da ga lalla looy siꞌ sika-mpat pilay pa Antiyok masampay suwat da. Takka jaꞌ siꞌ sila, lay doꞌ tinawag meꞌ da mimon ma mmeꞌ ni si Isa ndooy. Luu jaꞌ siꞌ sila kumpo, lay na pasampay da suwat looy ninsila. ³¹Pag lay jaꞌ tabatsa da, tud bay gāk sila batan suwat looy bay magamgaman atay da.

³²Ndooy siꞌ, pagka si Judas ka si Saylas ndang tukang masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila, meka du umanat bay pasampay da man da mataggu iman siga sukuꞌ si Isa sampay matakkoꞌ pangando da. ³³Hallom-hallom jaꞌ siꞌ si Judas ka si Saylas ndooy, taabut na masa man da pabeleng pa Jerusalem pa mman ga jama ma bay nohoꞌ sila. Lān da siꞌ palakka, yuk siga pagkahi da sukuꞌ si Isa ndooy ninsila, “Kasannangan man Tuhan ningkaam.” ³⁴Sugaꞌ lay halin pamiki si Saylas sampay lay gi ya tamban ndooy.

³⁵Na ga si Pol ka si Balnabas pun, lay na du tamban ndooy ni Antiyok. Bbuwatan da ndooy magnasihat na pin ka masaplag umanat mahap pasal Papuꞌ Isa. Maka meka du soheꞌ da bay mmeꞌ ninsila masaplag.

Sakkat si Pol ka si Balnabas

³⁶Paddus jaꞌ daka dangoy ngallaw, yuk si Pol ni si Balnabas, “Nges, pooy bong kita pabeleng doꞌ pa sikamimon daira man ta bay masaplag umanat Papuꞌ? Ndaꞌ ta teꞌ bong oy na pin kaadaan siga danganakan ta.”

³⁷Na si Balnabas siꞌ tu, lay du kuhi maka doman gi ya moo si Yahiya ma inawnan du si Malkus. ³⁸Sugaꞌ yaꞌ kuhi si Pol. Honaꞌ-honaꞌ na, yaꞌ pataꞌ si Malkus binoo batan lay ya pasakkat jaman da ni Pampilya. Yaꞌ na ya bay mmeꞌ pawus ninsila majatu garaꞌ da.

³⁹Dari pagka tud bay magjawap banahan si Pol ka si Balnabas, lay na sila sakkat. Pag toklas na, masi du si Malkus lay binoo meꞌ si Balnabas. Sampay lai na sila mmeꞌ taꞌ adjung song pa nusa Kiprus. ⁴⁰Kuwan si Pol, lay boo na yana si Saylas. Yaꞌ gi siꞌ sila bay lakka man Antiyok, lay doꞌ sila pinakuhan meꞌ siga sukuꞌ si Isa duwaa, kamura-murahan luu na pin aseꞌ-tabang Papuꞌ ni jataꞌ da. ⁴¹Lakka man Antiyok, lay sila ngalataan Siriya ka Silisiya mataggu iman siga baanan sukuꞌ si Isa ndooy.

Si Timuti mmeꞌ ni ga si Pol ka si Saylas

¹Pag-anu, lay na baw pawus ga si Pol ka si Saylas pa Delbe ka Listra. Ndooy siꞌ ni Listra, luu disu lalla inawnan si Timuti ma ndang pitsayaꞌ na du ni si Isa. Nneꞌ na ilay bangsa Yahudi, boꞌ ndang pitsayaꞌ na du ya. Sugaꞌ mmaꞌ si Timuti bangsa Greek. ²Si Timuti ilay ndang binitsala pa kaayaran meꞌ mimon sukuꞌ si Isa ni Listra sampay ni Ikoniyum. ³Dari karomanan si Pol mmeꞌ na si Timuti ni palanan da masaplag umanat mahap. Sugaꞌ pagka katoonan jama mimon mmaꞌ si Timuti bangsa Greek, lay doꞌ si Timuti inislam meꞌ si Pol. Maksud na bay ngislam mari yaꞌ luu sangdanan man si Timuti yaꞌ hinasi meꞌ siga Yahudi ni siga lahat ma tiluꞌ da.

⁴Na pag lakka da, lay sila maghāsan padisu-padisu daira. Maka lay gi sila masampayan ga sukuꞌ si Isa ndooy bay tugun siga rasul ka ga pagkahi da pa-mmean ndooy ni Jerusalem. Pag-anu, lay gi sila inamay-amayan nohoꞌ mean ilooy ma bay tinugun ninsila. ⁵Dari sabapan hulas-sangsāꞌ ga si Pol, patakkoꞌ na pin pangando ga baanan sukuꞌ si Isa sampay pasampun na pin eka jama pitsayaꞌ ni si Isa llaw pa dangallaw.

⁶Pag-anu, lay na baw pilay ga si Pol pa Pirigiya ka Galatiya. Sibuwa adak sila pilay masaplag pa Asiya, sugaꞌ yaꞌ sila bay tinugutan meꞌ Rū Sutsiꞌ. ⁷Song hallom, lay na sila nakka tapit pa Misiya. Ndooy siꞌ, adak sila bay pilay pa Bitiniya, sugaꞌ yaꞌ sila bay tinugutan meꞌ Rū si Isa.(16.7) Tamūd Rū Sutsiꞌ inawnan du Rū si Isa atawa Rū Almasi atawa Rū Tuhan.⁸Dari lay na sila pingkaꞌ man jawom Misiya sampay lay na ga sila nakka Troas, disu daira ni bihing dilawut.

Njawom pandapat si Pol ngita ya jama Masidunya

⁹Na pag sangom, lay na baw si Pol pinakitahan pandapat meꞌ Tuhan. Njawom pandapat na siꞌ, ngita ya disu lalla Masidunya ngalinganan iya, yuk na, “Junjung ku na ningkau, palintas doꞌ ko pitu pa lahat kami ntuu ni Masidunya. Tulungun doꞌ kami.”

¹⁰Pag sayu, magti du kami(16.10) Tamūd si Lukas ma bay nuwat kitab tuu mmeꞌ du ni siga rasul si Isa. Iya siꞌ bay halling “kami” ni ayat tuu batan luu du ya bay pahaboy ni ga si Pol ni palanan looy siꞌ. miha adjung man kami mmeꞌ pa Masidunya. Tabista kami na man sabapan pandapat si Pol, lay kami sohoꞌ Tuhan masaplag umanat mahap ni ga jama ndooy.

¹¹Dari lay na kami mmeꞌ taꞌ adjung lakka man Troas, sampay lay na kami nakka nusa Samotres. Pag meꞌ sumawung, lay na baw kami patuwak pa daira Niyapoles. ¹²Pag parungguꞌ kami ndooy ni Niyapoles, lay na baw kami lumān pa Pilipi, disu daira mehe njawom ntanan bangsa Rom ndooy ni Masidunya. Pag-anu, lay na doꞌ kami pahantiꞌ ndooy daka dangoy ngallaw.

Si Lidiya, danda ni Pilipi, pitsayaꞌ na ni si Isa

¹³Na taabut Llaw Pahali, lay taaka kami luu disu lugar ni bihing sōng man jama kumpo maku duwaa. Dari lay kami pōꞌ man jawom daira luꞌ pilay. Takka ndooy, pag ndaꞌ kami, luu ndooy baanan karandahan. Dari lay du kami ningkōꞌ ndooy moo sila magbitsala. ¹⁴Yaꞌ gi siꞌ hallom, lay na si Pol masampayan sila umanat mahap pasal si Isa. Kuwan ilooy siꞌ disu ma pakale niiya, yana si Lidiya, danda man daira Tatira. Iya ilay tukang dagang kakanaꞌ tawuk ma hagaan. Ndang lay na silay ya mmeꞌ ni agama Yahudi sampay ngisbat Tuhan. Pag-anu, sasang na pakale ni si Pol, lay na bukaꞌ Tuhan puad na sampay lay na ya pitsayaꞌ ni si Isa. ¹⁵Dari lay na ya pinandi sampay na siga jama lumaꞌ da. Pag lupus, lay gi kami pogos na binoo pa lumaꞌ da, yuk na, “Bong gantaꞌ ni bandingan bi tud hilas du meꞌ ku pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa, mmeꞌ doꞌ kam pa lumaꞌ kami. Ndooy na doꞌ kam pahantiꞌ.” Dari sabap sigi-sigi ya mogos, lay du kami mmeꞌ.

Si Pol malakka seytan man baran disu ata danda

¹⁶Na luu disu llaw, lān kami pilay pabalik pa lugar looy siꞌ man jama kumpo maku duwaa, lay kami sitammu ka disu ata danda sineytan. Iya ilay pandoy ngandaꞌ sukud jama man kawasa seytan na. Dari sabapan kapandoyan na, ilooy na poonan siga papuꞌ na koleꞌ pilak mehe. ¹⁷Na ni llaw looy du siꞌ, lay patuhut danda looy ningkami. Bbuwatan na ngahowap, yuk na, “Ga lalla naa ina yana ata Tuhan Mahatinggi! Buwatan da ina masaplag jalan man bi salamat.”

¹⁸Na hangat pinagsibalik-balik meꞌ danda looy halling meꞌ looy llaw pa dangallaw, dugahan na si Pol. Dari lay ya pateleꞌ sambayan na halling ni seytan njawom baran danda looy, yuk na, “Ni kawasa awon si Isa Almasi, sohoꞌ ta na ko palakka man jawom baran danda naa.” Dari siꞌ, sarunduun du lay lakka seytan na.

Si Pol ka si Saylas tajīl ni Pilipi

¹⁹Na pag tabista meꞌ siga papuꞌ danda looy lay na lungay usaha da njataꞌ danda looy, lay na sungkuban da ga si Pol ka si Saylas, boꞌ ginuyud-guyud pa mman siga saraꞌ ndooy ni bihing tabuꞌ. ²⁰Luu jaꞌ siꞌ sila ni awpan siga huwis langkaw, yuk siga papuꞌ danda looy, “Ga lalla tuu itu bangsa Yahudi. Makalingog sila ni daira tabi. ²¹Bbuwatan da noan jama ngikut arat agama da, boꞌ yaꞌ san sikatuwaꞌ ka arat tabi. Meꞌ kitabi itu bangsa Rom, njawom saraꞌ tabi tud yaꞌ tahasi tōꞌ da.”

²²Pag-anu siꞌ, sampay baanan jama ndooy ma bay kale, lay na du bay mmeꞌ-mmeꞌ malaat ga si Pol ka si Saylas. Dari lai na ga si Pol sohoꞌ siga huwis ndooy hinagtuꞌ inurusan pamakoy da, boꞌ da lay nohoꞌ llagpiꞌ. ²³Min meka jaꞌ siꞌ sila bay llagpiꞌ, lay na baw sila nohoꞌ njīl. Boꞌ lay gi nohoꞌ njagahan banahan ni tukang jaga jīl looy. ²⁴Dari lay na sila inannaꞌ meꞌ tukang jaga looy njawom bilik takkoꞌ banahan, boꞌ lay gi kinarinahan battis-tangan da ni tehang mehe.

²⁵Na pag taabut ga tangngaꞌ bahangi, bbuwatan ga si Pol ka si Saylas maku duwaa sampay ngalang kalangan pudji pa Tuhan. Kuwan ga pagkahi da pilisu, pakale jaꞌ ninsila. ²⁶Mindangoy ko, sarunduun du takka linug mehe sampay jogjog na ga banahan pananggehan jīl looy. Kuwan ga lawang sikamimon, lay magti pabukaꞌ sampay makkas na ga karina ga pilisu labbasakayi. ²⁷Pag-anu siꞌ, magti du kabatiꞌ tukang jaga looy siꞌ. Pag takita na bukaꞌ na mimon lawang jīl looy, kanna na lay na patangkaw ga pilisu ndooy sikamimon. Dari lay urusan na kataliꞌ na man na mapatoy dī na. ²⁸Kahapan lay ya hinowapan meꞌ si Pol, yuk na, “Daa ko ba mapatoy dī nu. Itu gi du kami ntuu sikamimon.”

²⁹Dari tukang jaga looy siꞌ magti bay nohoꞌ binoonan siga sūꞌ, boꞌ na deꞌ-dēꞌ paasok ni bilik man ga si Pol ka si Saylas. Mipig na ga baran na sambayan na nangge ka tuut na ni awpan da. ³⁰Pag-anu siꞌ, lay na boo na ga si Pol ka si Saylas pa poan, boꞌ da tilaw na, yuk na, “Siga Tuwan, oy tu la subay pabuwat ku supaya ku salamat?”

³¹Pag tampung ga si Pol, “Pitsayaꞌ na ko ni Papuꞌ Isa boꞌ nu salamat sampay na siga jama lumaꞌ nu.”

^32-34Pag-anu siꞌ, lay na binoo meꞌ tukang jaga looy ga si Pol ka si Saylas dutai pa taꞌ lumaꞌ na. Ndooy siꞌ, lay gi kosoan na bakat da maka lay na sila pinakan. Pus meꞌ looy, lay na ga si Pol masaplag umanat mahap pasal Papuꞌ Isa ni tukang jaga looy sampay na ni mimon jama lumaꞌ da. Boꞌ lay na du sila pitsayaꞌ sikamimon. Dari siꞌ, magti du sila pinandi. Boꞌ pannoꞌ na atay da sikamimon leꞌ kagakan sabap meꞌ da pitsayaꞌ na du pa Tuhan.

³⁵Na pag sayu, kuwan siga huwis langkaw baw siꞌ tu, lay na nohoꞌ siga pulis pilay pa jīl nohoꞌ masampay tugun da ni tukang jaga looy. Tugun da siꞌ, nohoꞌ na ga si Pol pinōꞌ man jawom jīl.

³⁶Dari yuk tukang jaga looy ni ga si Pol, “Tugun siga huwis nohoꞌ na kam pinōꞌ man jawom jīl. Sangkon, pasannangun bi na njawom atay bi. Batnaa sumunsayaꞌ na kam pōꞌ.”

³⁷Sugaꞌ yuk si Pol, “Uy, yaꞌ bilay sikatuwaꞌ! Pus kami bay llagpiꞌ ni mayran sampay njīl yaꞌ san bay luu pagsiyasat, pag batnaa, pinōꞌ na baw kami sipuk-sipuk! Boꞌ kami itu, siga raayat parinta Rom du kami. Yaꞌ kami la kuhi pōꞌ bong saꞌ du siga huwis looy mismu bay luꞌ pitu maddusan kami man jawom jīl tuu.”

³⁸Dari lay na pabeleng ga pulis looy pa mman ga siga huwis masampay bay tugun si Pol. Dari siꞌ, pag bay tasayu leꞌ siga huwis looy ga si Pol pun ka si Saylas raayat parinta Rom du, tud bay tawu sila. ³⁹Dari lay du sila pilay pa mman ga si Pol boꞌ da nganjunjung sila maku kaampunan. Pag-lupus, lay na ga si Pol hinongan meꞌ da pōꞌ man jawom jīl sambayan da nganjunjung sila nohoꞌ palakka man daira da.

⁴⁰Pag lakka ga si Pol man jawom jīl, lay sila pahās ni lumaꞌ si Lidiya. Ndooy siꞌ, lay sila sitammu ka baanan danganakan da sukuꞌ si Isa. Maka lay gi sila muwansangan sila mari pahallot na pin pangando da ni si Isa. Pag lupus, lay na sila palakka.

Ga si Pol ka si Saylas ndooy ni Tesaloneka

¹Lakka ga si Pol man Pilipi, pingkaꞌ sila man jawom siga daira Ampipolis ka Apolloniya sampay lay na sila nakka daira Tesaloneka. Ndooy siꞌ, luu disu langga bangsa Yahudi. ²Pag taabut Llaw Pahali, lay paasok si Pol pa jawom langga looy meꞌ ndang kabiyasahan na ni mimon daira. Ndooy siꞌ, njawom min tallu pituꞌ, tuktuk Llaw Pahali, buwatan na magbilmaarup ka sila pasal siga suwat njawom kitab pasal Almasi. ³Lay ya makitahan sila siga tunaꞌ njawom kitab man na mahatiyan sila subay Almasi lumingkaꞌ doꞌ duhuꞌ njawom kabinsanaan sampay matoy, boꞌ na pinakallum. Pag-anu, yuk si Pol ninsila, “Na si Isa ilay ma bay awnan ku nsiniꞌ, yana Almasi na silay.”

⁴Dari meka na bay takoleꞌ binitsalahan sampay lay na matabeꞌ dī da ni ga si Pol ka si Saylas. Kasohean sila bangsa Yahudi sugaꞌ kaekahan bangsa Greek ma luu tawu da pa Tuhan, maka meka du danda balkanan tabeꞌ ninsila.

⁵Sugaꞌ kasohean Yahudi ndooy, pag ndaꞌ da meka na jama pitsayaꞌ ni tōꞌ si Pol, takkahan dangkiꞌ na baw. Dari bbuwatan da ngumpo siga jama maat binoo hiluhalaꞌ ni sikaliput daira looy. Maka lay gi sila pa lumaꞌ disu lalla inawnan si Jason man da miha si Pol ka si Saylas. Maksud da moo sila pa poan pa jawom baanan jama ndooy. ^6-7Pag yaꞌ jaꞌ tatammu da, si Jason na baw ka ga kasohean pagkahi na sukuꞌ si Isa lay guyud-guyud da pa awpan siga saraꞌ ni daira da. Boꞌ maghowapan na pin sila sa tahaꞌ-tahaꞌ lān song da pilay. Takka jaꞌ siꞌ sila, yuk da, “Si Jason itu bay ngannaꞌ duwa jama maat ni lumaꞌ na. Boꞌ ga jama looy ilay sikaduwa, bbuwatan da ngalataan kalahat-lahatan buwat kalingogan paninggai-paninggai jaꞌ. Boꞌ masi gi silay sila luntuu ni daira tabi. Sila ilay ka ga mimon pagkahi da nguntra pamarinta Panghuluꞌ Sultan. Baꞌ-bāꞌ da, luu gi konoꞌ sultan sarī subay binean pinag-awnan si Isa.”

⁸Pag takale bay bitsala da leꞌ siga saraꞌ ka ga jama ma ndang luu ndooy, tud bay hipos sila. ⁹Dari siꞌ, lay sohoꞌ ga saraꞌ looy si Jason ka ga soheꞌ na mayaran piyansa. Sugaꞌ halling saraꞌ looy, bong mintu ga si Pol yaꞌ na mōꞌ kalingogan, papoleꞌ da sa sīn da. Na lay jaꞌ siꞌ sila muwan piyansa, lay na du sila pinōꞌ.

Ga si Pol ka si Saylas ndooy ni Bereya

¹⁰Pag ndaꞌ siga sukuꞌ si Isa ndooy meꞌ looy, honaꞌ-honaꞌ da gam na sohoꞌ da ga si Pol ka si Saylas halin pa daira Bereya. Dari sangom looy du, lay na ga si Pol tinuhiyan meꞌ siga sukuꞌ si Isa pa behe lān. Pag takka da ni Bereya, lay na baw sila paasok pa jawom langga siga Yahudi.

¹¹Na siga Yahudi ndooy ni Bereya, mas mahap baw arat-tabiat da man siga Yahudi ndooy ni Tesaloneka. Tinagi sila pakale ni umanat ga si Pol sampay lay du hinasi meꞌ da. Dari llaw pa dangallaw, wā sila maliksaꞌ njawom kitab man da masā bong tud mawjud du bitsala ga si Pol. ¹²Song hallom, meka na siga Yahudi sampay na ga bangsa Greek ma balkanan, danda-lalla, pitsayaꞌ na ni si Isa.

¹³Sugaꞌ pag taaka jaꞌ meꞌ siga Yahudi ni Tesaloneka masaplag na baw si Pol umanat Tuhan pasal Almasi ndooy ni Bereya, lay sila patuhut. Takka jaꞌ siꞌ sila, bbuwatan da moo-moo jama hiluhalaꞌ ngalasuhan ga si Pol. ¹⁴Dari magti si Pol sinohoꞌ leꞌ siga pagkahi na sukuꞌ si Isa patangkaw pa kalawakan ndooy ni tapiyan mari tahan na mmeꞌ patuwak taꞌ adjung. Sugaꞌ kuwan ga si Saylas ka si Timuti, lay na doꞌ tamban ndooy ni Bereya. ¹⁵Si Pol siꞌ bay palakka, lay gi ya tinuhiyan meꞌ kasohean sukuꞌ si Isa ngkod daira Aten. Pag poleꞌ siga soheꞌ si Pol pa Bereya, lay gi si Pol nugun ninsila nohoꞌ ga si Saylas ka si Timuti patuhut deꞌ-dēꞌ pa mman na.

Si Pol masaplag ndooy ni Aten

¹⁶Sasang si Pol ngagad sila ndooy ni Aten, tud bay susa atay na pag ndaꞌ na meka jama-jama ma sinumba ni sikaliput daira looy. ¹⁷Dari siꞌ bbuwatan na, llaw-llaw lay ya pa plasa man jama biyasa kumpo-kumpo. Ndooy siꞌ, masaplag na pin ya pasal si Isa ni soysoy soheꞌ na sitammu ndooy. Maka daran du ya paasok pa jawom langga siga Yahudi moo sila magbilmaarup pasal si Isa. Maka luu du palamud ninsila siga bangsa Greek ma mmeꞌ du numba ndooy.

¹⁸Ndooy siꞌ ni Aten, luu duwa palhimpunan ga guru ma tigiꞌ magbilmaarup pasal jinisan hāl ma kinapitsayaan meꞌ manusiyaꞌ. Disu palhimpunan inawnan Epikuru, kuwan ilooy disu Istoik. Na ga jama looy siꞌ tu, pag lay jaꞌ pinasaplagan meꞌ si Pol pasal si Isa sampay hāl meꞌ na bay pinakallum, yuk kasohean, “Uy, magligaw jaꞌ bina lalla naa! Bitsala oy doꞌ ina meꞌ naa?” Yuk kasohean baw siꞌ tu, “Marean ta bina binitsala meꞌ na siga tuhan ma yaꞌ gi tasayu tabi.”

¹⁹Dari lay si Pol binoo meꞌ da pa lugar inawnan Areyapagas mman siga pa-mmean daira looy kumpo-kumpo. Pag takka da ndooy, yuk da ni si Pol, “Bong siꞌ kadarihan ningkau, passaun doꞌ ningkami banahan tōꞌ bahau looy siꞌ ma bay pasaplag nu ningkami. ²⁰Ag-agan la tōꞌ nu! Tud doman kami toon bong oy kamaatunan na.”

²¹Na danan da ilay siꞌ bay nohoꞌ pinahatiyan ni si Pol batan tud tinagi jama Aten sampay ga jama sampi ndooy magbilmaarup tuktuk luu tōꞌ bahau.

²²Dari siꞌ, lay na nangge si Pol ni awpan sikamimon ndooy ni Areyapagas, boꞌ na halling, “Kaam, siga jama Aten, ni lilingan ku tiggo kam la magtaat ni siga tuhan bi. ²³Batan sasang ku bay maglanan ni daira bi, lay ku ngita jinisan jama-jama ma sinumba meꞌ bi. Maka lay gi ku bay pingkaꞌ ngita disu batu mehe, yana pangulbanan. Njataꞌ na, luu kabtangan bay llukisan, yuk na, ‘Para Tuhan Ma Yaꞌ Kinatoonan.’ Na Tuhan looy ilay siꞌ ma sinumba meꞌ bi san yaꞌ katoonan bi, iya na situ pinasaplag meꞌ ku ningkaam. ²⁴Iya na sina Tuhan ma bay mapayak junyaꞌ sampay mimon isi na pa jawom, pa poan. Iya na Magbayaꞌ ni mimon-mimon taꞌ babaw junyaꞌ sampay ni sulgaꞌ. Yaꞌ ya maglumaꞌ ni siga langga ma bay jaꞌ pinabuwat meꞌ manusiyaꞌ. ²⁵Yaꞌ gunahan niiya tabang manusiyaꞌ batan ndang langkap na ya. Gam pin iya ya muwan nyawa ka napas ni manusiyaꞌ sikamimon sampay na mimon kulang-kabus da. ²⁶Labba man disu jaꞌ jama bay papayak na, luu na mimon kabangsa-bangsahan taꞌ babaw junyaꞌ. Maka iya na du silay magbayaꞌ bong pooy halloman siga bangsa ngantanan kawasa marinta sampay ngkoran siga panggaan paglahat da.

²⁷“Iya ilay siꞌ bay mapayak manusiyaꞌ supaya ya piniha meꞌ da. Kawu-kawu sila nammu iya san sila meꞌ sapantun jama bagagap njawom lindom. Boꞌ ni sabana na, yaꞌ du ya lawak man bihing tabi saliꞌ-saliꞌ. ²⁸Batan sabapan na, luu na kitabi, maka llum na kitabi sampay kapausik na kitabi. Meꞌ halling sambat kasohean pagkahi bi ma alistu ngandalil, ‘Mimon kitabi manusiyaꞌ yana anak Tuhan.’ ²⁹Dari pagka kitabi anak Tuhan, daa na kitabi ngingat Tuhan meꞌ karuha siga jama-jama bay jaꞌ pinabuwat meꞌ manusiyaꞌ ka mmas atawa pilak porol atawa batu. Siga jama-jama meꞌ looy ilay lay jaꞌ tinulun-tulun meꞌ pamiki manusiyaꞌ.

³⁰“Maruhuꞌ, ni kaawam manusiyaꞌ pasal Tuhan, lay gi pabiya na karupangan da. Sugaꞌ batnaa, sohoꞌ na na mimon jama ni sikaliput junyaꞌ nawbatan dusa da. ³¹Batan luu du sina mintu disu llaw bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan man mimon manusiyaꞌ hinukum meꞌ disu lalla bay pineneꞌ meꞌ na. Hukuman na ilay mintu intong jaꞌ. Lalla looy ilay siꞌ bay na matoy. Sugaꞌ lay na du ya pinakallum meꞌ Tuhan mari tumatandaꞌ na ni manusiyaꞌ sikamimon iya na bay pineneꞌ ngahukum sila.”

³²Na pag takale da bitsala si Pol hāl jama matoy pinakallum, kuwan kasohean, ngaludjum lagi. Boꞌ kasohean baw, yuk da, “Bong siꞌ luu gi dapat, doman gi kami la pakale ningkau pabalik.”

³³Pus meꞌ looy, lay na lakka si Pol man baanan jama ndooy. ³⁴Kasohean sila lay mmeꞌ niiya sampay pitsayaꞌ na ni Papuꞌ Isa. Disu, yana si Diyonisi, disu pa-mmean ndooy ni Areyapagas. Maka luu gi disu danda lay na du pitsayaꞌ inawnan si Damaris maka luu gi sarī.

Si Pol masaplag ndooy ni Korin

¹Pag-anu, lay na lakka si Pol man Aten, boꞌ na pilay pa Korin. ²Ndooy siꞌ ni Korin, lay ya sitammu ka disu Yahudi inawnan si Akila, jama man Pontus. Iya siꞌ tu bahau jaꞌ takka man Itali ka nda na si Prisila. Kon da bay lakka mandooy batan lay na pinalahi mimon bangsa Yahudi man Rom(18.2) Rom ilay yana daira patingkat ndooy ni Itali. Ilooy ilay daira panghuluꞌ sultan bangsa Rom, yana Sultan Kalawdiyus. meꞌ Sultan Kalawdiyus.

Na yaꞌ gi siꞌ hallom, lay na baw si Pol pilay ngandaꞌ-ngandaꞌ ga si Akila. ³Dari pagka saliꞌ du sila tukang buwat lumaꞌ luna, lay na si Pol tamban ni lumaꞌ da sampay lay na ya mmeꞌ buwat ndooy.

⁴Na tuktuk Llaw Pahali, pilay si Pol pa langga Yahudi. Ndooy siꞌ, daran ya magbilmaarup ka siga Yahudi sampay na bangsa Greek kawu-kawu taboo na na sila pitsayaꞌ ni si Isa.

⁵Na yaꞌ gi siꞌ hallom, takka na ga si Saylas ka si Timuti man Masidunya. Ni katakka da, ndaꞌ da si Pol masaplag na pin umanat Tuhan. Bbuwatan na, mahati ni siga Yahudi ndooy pasal si Isa yana Almasi, tukang nalamat bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan. ⁶Sugaꞌ song hallom, lay si Pol sinulang meꞌ da sampay lay gi ya pinitnahan. Dari lay na pappagan na momok tanaꞌ ma ngakkot ni badjuꞌ na tandaꞌ yaꞌ na luu lamud na ninsila. Pag-anu, boꞌ na halling, “Bong ina kam mintu minulkaan meꞌ Tuhan, man kaam na sina, saꞌ na man aku. Labba man batnaa, pa mman siga bangsa saꞌ Yahudi na ku masaplag.” ⁷Dari lay na ya lakka man langga looy, boꞌ na tamban ni lumaꞌ si Taytus Justus. Si Taytus ilay saꞌ bangsa Yahudi sugaꞌ numba du ya Tuhan. Lumaꞌ na ni bihing langga looy du siꞌ.

⁸Pag-anu, yaꞌ hallom, kuwan pa-mmean langga looy, yana si Kirispus, lay na du mmeꞌ pitsayaꞌ ni si Isa sampay na mimon jama lumaꞌ da. Maka meka na jama ni Korin ma bay kale umanat si Pol lay na du pitsayaꞌ ni si Isa sampay lay na pinandi.

^9-10Pag-anu, luu disu sangom, lay na baw si Pol pinakitahan pandapat meꞌ Papuꞌ Isa. Njawom pandapat na, halling Papuꞌ, “Daa na ko tawu masaplag. Luu du ku ngunungan kau. Yaꞌ du sina luu makaat kau ntuu. Daa ko diyam-diyam, basta masaplag jaꞌ ko batan meka na sina mintu ni daira tuu pitsayaꞌ niyaku.” ¹¹Dari lay na tamban si Pol ndooy ni Korin dantaun ka tongaꞌ masaplagan jama umanat Tuhan.

¹²Na kuwan siga Yahudi ndooy ni Korin ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, lay isun naggaꞌ si Pol. Dari lay na baw ya sungkuban da boꞌ na binoo pa mman si Galliyo pinalkalaꞌ. Si Galliyo ilay maggubnul ndooy ni Akaya(18.12) Korin yana disu daira ndooy ni Akaya. jaman looy. ¹³Yuk siga Yahudi looy siꞌ tu ni gubnul, “Lalla tuu tu, meꞌ na noan jama numba Tuhan, tud nulang ni lanan saraꞌ agama kami.”

¹⁴Saddong adak pabongat behe si Pol ngandaawa, yuk Gubnul Galliyo, “Kaam tu, siga Yahudi, bong ilay siꞌ tud bohat palkalaꞌ lalla tuu atawa luu kalaatan bay pabuwat na, pataꞌ du kam pinakale meꞌ ku. ¹⁵Sugaꞌ bong ya du sat palkalaꞌ pasal kabtangan ka ga awon jama sampay saraꞌ agama bi, kaam na jaꞌ ba nalassay. Yaꞌ na ku doman palamud ngahukum bong sat hāl meꞌ naa.” ¹⁶Dari siꞌ, lay na jaꞌ sila sohoꞌ gubnul palakka man lumaꞌ hukum.

¹⁷Na kuwan siga bangsa Greek siꞌ tu ma ndang lundooy maiman, lay na labuꞌ duga da pa jataꞌ si Sostinis, disu pa-mmean langga Yahudi. Dari lay ya hinelaꞌ-helaꞌ meꞌ da sampay lay gi sinuntuk njawom lumaꞌ hukum. Sugaꞌ yaꞌ na du san bay pinaruli meꞌ Gubnul Galliyo.

Ga si Pol pabeleng pa Antiyok

¹⁸Kuwan si Pol baw siꞌ tu, hallom-hallom jaꞌ siꞌ ya bay ndooy ni Korin, lay na ya muhun man siga pagkahi na sukuꞌ si Isa moleꞌ pa Siriya. Dari lay na ya lakka ka ga si Prisila ka si Akila song pa daira Kengkereya miha adjung man da patuwak pa Siriya. Na sasang da siꞌ ndooy ni Kengkereya, lay na si Pol kuku man na numan bay sasangiꞌ na pa Tuhan. Pag-anu, boꞌ da mmeꞌ taꞌ adjung pa Siriya.

^19-21Na lān da siꞌ song pa Siriya, lay gi sila pahās ni Epesus. Ndooy siꞌ, lay si Pol pilay pa langga Yahudi magbilmaarup ka sila pasal si Isa. Pag lay jaꞌ takale da bay bitsala si Pol, kainagon da pahallom na pin si Pol ndooy, sugaꞌ yaꞌ na baw ya bay kuhi. Sugaꞌ pus na muhun moleꞌ, yuk na, “Bbeleng sa ku bong nugut du Tuhan.” Pag-anu siꞌ, lay na ya patuwak song pa Siriya. Kuwan ga si Akila, lay na jaꞌ tamban ndooy ni Epesus.

²²Pag dungguꞌ adjung looy pa Sesariya, lay doꞌ si Pol patukad pa Jerusalem ngandaꞌ-ngandaꞌ baanan pagkahi na sukuꞌ si Isa, boꞌ na pawus pa Antiyok ndooy ni Siriya. ²³Hallom-hallom jaꞌ siꞌ ya ndooy ni Antiyok, lay na baw ya pilay pabalik pa Galatiya ka Pirigiya. Ndooy siꞌ, lay na baw ya ngalataan lahat mataggu iman sukuꞌ si Isa sikamimon.

Si Apolos magnasihat ni Epesus

²⁴Na ni waktu looy du siꞌ, luu na baw disu Yahudi ma pitsayaꞌ na du ni si Isa takka pa Epesus. Awon na si Apolos, jama man Aleksandriya. Iya ilay pintal mitsala maka lahal ni kitab kanabi-nabihan. ²⁵Maka lay gi ya bay pingkaꞌ tinoan pasal Papuꞌ Isa yana lān pa Tuhan. Boꞌ na, tud tinagi ya noan jama pasal iya. Mimon tōꞌ na pasal si Isa yaꞌ luu sāꞌ na. Sat na jaꞌ, yaꞌ gi sukup pangahati na, batan luu gi pandihan yaꞌ tasayu na. Ilooy du pandihan ma katoonan na yana pandihan si Yahiya ma Tukang Mandi.

²⁶Na si Apolos ilay si, yaꞌ luu hanggaw na magnasihat pasal si Isa ni langga siga Yahudi. Sugaꞌ pag lay jaꞌ ya takale mitsala meꞌ si Prisila ka si Akila, tabista da na yaꞌ sukup pangahati na. Dari lay ya boo da pa lumaꞌ da, boꞌ na sinampunan meꞌ da pangahati na pasal garaꞌ Tuhan nalamat manusiyaꞌ.

²⁷Na hallom maka hallom na, doman na baw si Apolos patuwak pa Akaya masaplag. Boꞌ lay du inaminan garaꞌ na meꞌ siga pagkahi na sukuꞌ si Isa ni Epesus. Sampay lay gi sila nuwat pa mman sagannap ma mmeꞌ ni si Isa ndooy ni Akaya supaya hinasi meꞌ da paayad si Apolos.

Na pag takka na pa Korin ndooy ni Akaya, man sabapan gaos Tuhan njataꞌ na, tud bay mehe tabang tōꞌ na ni sagannap ma pitsayaꞌ na ni si Isa. ²⁸Maka minsan daran siga Yahudi nual iya ni mayran, yaꞌ du luu meꞌ da tumunga. Kon meꞌ looy batan meka na buktiꞌ bay tapōꞌ na man jawom kitab pasal si Isa yana Almasi, tukang nalamat bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan.

Si Pol masaplag ni Epesus

¹Sasang si Apolos ndooy ni Korin, kuwan si Pol, lay pilay pa Epesus man taꞌ dile. Takka pa Epesus, lay ya sitammu ka ga kasohean jama ma pitsayaꞌ ni si Isa. ²Tilaw na ninsila, “Waktuhan bi bohoꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, luu kilay Rū Sutsiꞌ bay pinatannaꞌ njawom atay bi?”

Tampung da, “Yaꞌ san bilay bay taaka kami ga luu inawnan Rū Sutsiꞌ.”

³Dari yuk si Pol, “Na bong kam masi awam pasal Rū Sutsiꞌ minsan kam bay na pingkaꞌ pinandi, pandihan oy baw lay man bi bay pinandi?”

Pag tampung da, “Man kami bay pinandi yana pandihan meꞌ ilooy ma bay tinōꞌ meꞌ si Yahiya ma Tukang Mandi.”

⁴Pag halling si Pol, “Pandihan si Yahiya ilay yana sipat sadjaꞌ lay na tawbatan jama dusa da. Sugaꞌ si Yahiya ilay, lay gi du baw māꞌ subay jama pitsayaꞌ ni ilooy ma pasunuꞌ niiya. Ilooy ilay siꞌ ma awnan na yana si Isa na. Dari pagka luu na du si Isa bay pitu pa junyaꞌ, sapatut na, soysoy pitsayaꞌ niiya subay du pinandi ka pandihan na.”

⁵Pag lay jaꞌ takale da meꞌ looy, lay du sila nohoꞌ pinandi ni awon Papuꞌ Isa. ⁶Pus da pinandi, lay na tinappak bumbunan da meꞌ si Pol sampay sarunduun du patannaꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila. Dari mitsala na ga sila ni jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan da. Sampay lay na ga sila mōꞌ siga umanat man Tuhan ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila. ⁷Eka da siꞌ bay meꞌ looy luu ga sapu-duwa.

⁸Na ndooy siꞌ ni Epesus, njawom tallum buwan, bbuwatan si Pol nōꞌ njawom langga siga Yahudi. Boꞌ tud nawakka ya masaplag sampay mmeꞌ magbilmaarup ka sila bong pin pitsayaꞌ jaꞌ sila ni umanat na pasal pamarinta Tuhan. ⁹Sugaꞌ kasohean jama ndooy tud tohas kōk da, yaꞌ kuhi pitsayaꞌ. Gam pin tuktuk si Pol noan jama lān pa Tuhan, pinalaat lagi meꞌ da tōꞌ na ni pag-awpan sikamimon. Dari lay na pōꞌ si Pol man langga looy ka ga sagannap ma mmeꞌ ni si Isa, boꞌ da bay halin pa iskul si Tirannus. Dari labba mandooy, ndooy na man si Pol nōꞌ llaw-llaw sampay magbilmaarup ka jama. ¹⁰Njawom duwan taun meꞌ looy na jaꞌ siꞌ bay pabuwatan na. Dari mimon jama ma maglahat ni Asiya, bangsa Yahudi atawa saꞌ Yahudi, lay na pingkaꞌ kale umanat pasal Papuꞌ Isa.

Siga anak si Eskeba

¹¹Ndooy siꞌ ni Epesus, lay na baw si Pol buwanan Tuhan kawasa mōꞌ jinisan pabuwatan kahaylan-haylan. ¹²Minsan ga saputangan sadjaꞌ atawa sammek ma bay purut si Pol, bong pinatappak ni baran jama sakihan, sarunduun du sila kaulian. Bong jama sineytan, magti pōꞌ siga seytan man baran da.

^13-14Na jaman looy du siꞌ, luu du ndooy baanan Yahudi ma tukang nawa jama sineytan padisu-padisu kawum. Ni baanan da siꞌ, luu pituꞌ lalla yana anak disu imam langkaw inawnan si Eskeba. Pag taaka ga lalla looy siꞌ mehe kawasa awon Papuꞌ Isa, lay suwayan da ngakig si Pol. Dari yuk dangan ni seytan jom baran disu lalla, “Ni kawasa awon si Isa ma pinasaplag meꞌ si Pol, sohoꞌ ta na ko pōꞌ man jawom baran lalla tuu.”

¹⁵Sugaꞌ yaꞌ kuhi pōꞌ seytan looy, gam pin yuk na ninsila, “Katoonan ku du bina si Isa ka si Pol, sugaꞌ bong kaam, soy doꞌ kam ina?” ¹⁶Dari gam pin, bbuwatan jama looy ma sineytan, lay gi ngalompat ga lalla looy sikapituꞌ boꞌ na monoꞌ sila yaꞌ na luu hād gantaꞌ na. Boꞌ tud yaꞌ du sila bay kaatu. Maka lay gi sinalik-salik pakayan da. Dari lay na sila sonse man lumaꞌ nantang jaꞌ sampay bakat na ga baran da.

¹⁷Pag bay taaka meꞌ mimon Yahudi ka siga jama saꞌ Yahudi ndooy ni Epesus bong oy bay katuwaꞌ ni ga lalla looy, takkahan tawu na ga sila. Maka pinaehe na ga meꞌ da awon Papuꞌ Isa. ¹⁸Maka meka na sukuꞌ si Isa ma yaꞌ gi bay ngalabbahan dusa da labbasakayi, lay na māꞌ ni awpan baanan pagkahi da kalaatan ma bay pabuwat da. ¹⁹Damikiyan, meka na du sila ma bay pingkaꞌ nawa atawa mōꞌ majik bay ngumpo būk ilmuꞌ da, boꞌ tinunu ni mayran. Bong binista hagaꞌ siga būk looy, luu ga limampūꞌ libu dublun pilak porol. ²⁰Dari sabap meꞌ looy, patanyag na pin umanat mahap pasal Papuꞌ Isa. Boꞌ umanat looy ilay tud kawasahan batan meka na pangatayan jama bay hinalin pag lay jaꞌ sila pitsayaꞌ.

Kalingogan ni Epesus

²¹Yaꞌ gi siꞌ hallom, maru na baw si Pol pabeleng pa Masidunya ka Akaya boꞌ na pawus pa Jerusalem. Maka angan-angan na, paddus man Jerusalem, subay du ya pilay pa Rom. ²²Sugaꞌ lay doꞌ ya maduhuꞌ limbang na duwa yana si Timuti ka si Irastus luꞌ pilay pa Masidunya. Kuwan iya, hallom-hallom gi bay patamban ndooy ni Asiya.

²³Na sasang si Pol masi ndooy ni Epesus, luu na baw hiluhalaꞌ mehe ndooy sabapan tōꞌ na pasal si Isa yana lān pa Tuhan. ²⁴Na jama ma bay mōꞌ hiluhalaꞌ meꞌ looy siꞌ yana disu lalla inawnan si Dimitrius. Iya ilay disu tukang maba magpabuwat siga langga-langga dikiꞌ ka pilak porol pinadagangan. Ga langga-langga looy ilay siꞌ yana limbagan disu langga mehe man jama Epesus numba tuhan-tuhan da ma danda pinag-awnan si Altemis. Dari ilooy na bay dari paluntungan mehe ni si Dimitrius sampay na ga pagkahi na tukang maba ndooy.

²⁵Dari bbuwatan si Dimitrius siꞌ tu lay nawag siga pagkahi na tukang maba. Luu jaꞌ siꞌ sila kumpo, yuk na, “Kaam, siga pagkahi ku, tabista bi na du sina pabuwatan tabi yana paluntungan mehe ningkitabi. ²⁶Sugaꞌ song lungay na situ usaha tabi man sabapan tōꞌ lalla looy ma inawnan si Pol. Takita bi na du bong pooy na eka jama ntuu ni Epesus bay takoleꞌ na binitsalahan nohoꞌ ngalabbahan siga tuhan da. Baꞌ-bāꞌ na, siga tuhan ma pinabuwat meꞌ manusiyaꞌ saꞌ tuhan bana. Maka lay na du taaka bi saꞌ na sat jama ntuu bay takoleꞌ na binitsalahan, sampay ni sikaliput Asiya, meka na du pitsayaꞌ ni tōꞌ na. ²⁷Bong itu kala meꞌ jama pakale na pin niiya, yaꞌ na hallom diyoꞌ na meꞌ da ngandaꞌ pabuwatan tabi. Sarī gi, song hallom, yaꞌ na du luu kapuspusan langga mehe man numba tuhan tabi si Altemis ma yaꞌ luu sibuꞌ sabanding na. Ilooy gi laat na, kabantugan njataꞌ si Altemis ma sinumba meꞌ jama Asiya sampay jama ni sikaliput junyaꞌ lungay na du.”

²⁸Pag lay jaꞌ takale da bitsala si Dimitrius, tud bay sinalaputan tabbuk da sampay sigi-sigi na ga sila maghowapan, yuk da, “Yaꞌ luu sibuꞌ sabanding si Altemis, tuhan jama Epesus.” ²⁹Dari meꞌ looy na siꞌ, song paeka na pin jama hiluhalaꞌ ni sikaliput daira looy. Dari bbuwatan kasohean lay na ga nungkuban duwa soheꞌ si Pol yana ga si Gayus ka si Aristalkus, ga jama man Masidunya. Boꞌ lay gi sila hinelaꞌ-helaꞌ pilay pa plasa.

³⁰Na si Pol siꞌ tu, doman na pin paasok pa jawom baanan ga jama looy moo sila magbitsala, sugaꞌ lay ya sinaggaan meꞌ siga pagkahi na sukuꞌ si Isa. ³¹Sampay kasohean kabagayan si Pol ma luu ntan da ni parinta Asiya bay du nohoꞌ jama pilay pa mman na nganjunjung niiya yaꞌ nohoꞌ magpakita pilay pa plasa.

³²Na ni plasa looy siꞌ, yaꞌ na luu hantiꞌ na ga baanan jama ndooy hiluhalaꞌ. Kuwan kasohean, howap meꞌ tuu, kasohean meꞌ tuu. Mingkan ilay siꞌ, kaekahan ndooy yaꞌ san tasayu da bong oy sabapan man da bay kapalamud ni kahiposan looy.

³³Pag-anu, luu disu jama inawnan si Aleksandel, lay sinohoꞌ meꞌ siga pagkahi na Yahudi pa awpan baanan jama ndooy. Maksud da subay ya mahati jama ndooy yaꞌ luu lamud bangsa Yahudi ni pabuwatan ga si Pol. Luu jaꞌ siꞌ si Aleksandel ni awpan da, lay doꞌ ya ngisalat nohoꞌ jama diyam-diyam mari ya kabitsala. ³⁴Sugaꞌ tasayu da jaꞌ siꞌ iya bangsa Yahudi, gam pin lay ya pinagbaan-baanan hinowapan luu ga duwan jām, yuk da, “Yaꞌ bilay luu sibuꞌ sabanding si Altemis, tuhan jama Epesus.”

³⁵Sakayi da takoleꞌ nohoꞌ diyam-diyam, noy luu na disu lalla ma luu ntan na ni upis parinta bay pa awpan da mitsala ninsila. Yuk na, “Kaam, siga pagkahi ku jama Epesus, kinatoonan du bina meꞌ manusiyaꞌ ni sikaliput junyaꞌ kitabi ngantanan langga man numba tuhan tabi si Altemis ma yaꞌ luu sibuꞌ sabanding na. Maka tanyag du kitabi jama Epesus tukang nganjagahan jama-jama limbagan si Altemis ma bay labuꞌ man taꞌ langit. ³⁶Na bitsala ku ilay siꞌ tud bana. Yaꞌ na tapakilubaan. Sangkon njawom iman kam. Daa kam os-os madara kahandak bi. ³⁷Subay siꞌ yaꞌ bay sungkuban bi ga lalla tuu binoo pitu. Ndang-ndang yaꞌ du sila bay nangkaw oy maka oy na njawom lumaꞌ tuhan tabi. Maka yaꞌ du sila bay malaat tuhan tabi.

³⁸“Na bong ga si Dimitrius ka ga pagkahi na tukang maba doman malkalaꞌ jama, subay sila pilay pa lumaꞌ saraꞌ. Luu du silay ndooy huwis bay inuwakilan meꞌ parinta ngahukum. ³⁹Na bong hati luu gi diklamu bi sarī, daa jaꞌ subay na pin kam hiluhalaꞌ. Subay kam moo diklamu bi pa siga saraꞌ nohoꞌ sinalassay. ⁴⁰Batan piligru situ kitabi kalabuan hukuman bong kitabi bay sinumbung ni hāl kahiluhalaan tuu. Boꞌ yaꞌ san luu daawa tabi pataꞌ bong ongoy kitabi bay buwat meꞌ tuu.”

⁴¹Na pag lupus jaꞌ siꞌ jama looy ma buwat ni parinta mitsala, lay na sohoꞌ na moleꞌ baanan ga jama ndooy.

Si Pol pilay pa Masidunya boꞌ na pawus pa Greece ma inawnan du Akaya

¹Paddus jaꞌ kahiluhalaan looy siꞌ, lay na tinawag meꞌ si Pol sagannap ma mmeꞌ ni si Isa ndooy. Luu jaꞌ siꞌ sila, lay gi sila paintoman na man na matakkoꞌ pangando da ni si Isa. Pag lupus, lay na ya muhun palakka, lān na song pilay pa Masidunya. ²Takka jaꞌ siꞌ ndooy, lay ya ngalataan lahat looy ngandaꞌ-ngandaꞌ siga baanan sukuꞌ si Isa sampay lay gi ya magnasihat man na mataggu iman da. Pag-anu, boꞌ na pawus na pa Greece. ³Paddus jaꞌ siꞌ tallum buwan halloman na ndooy ni Greece, maru na baw ya pilay pa Siriya. Saddong na adak patuwak, lay na baw tabistu na pinag-isunan ya pinapatoy meꞌ siga Yahudi taꞌ adjung ni tangngaꞌ dilawut. Dari honaꞌ-honaꞌ na, gam na ya lumān jaꞌ taꞌ dile pingkaꞌ bbalik man jawom Masidunya lān na pa Siriya. ⁴Iya siꞌ tu lumān, luu du siga soheꞌ na ga si Sopatel yana anak si Pirus man Bereya, maka luu du si Aristalkus ka si Sigundu, yana ga lalla man Tesaloneka, ka si Gayus man Delbe. Maka luu du bay mmeꞌ si Timuti sampay si Tikikus ka si Tropimus ga lalla man Asiya sikaduwa.

⁵Takka jaꞌ siꞌ sila pa Pilipi, aku pun lay na du mmeꞌ pabaan ninsila. Na halloman kami siꞌ bay pahantiꞌ ndooy ni Pilipi, kuwan siga soheꞌ kami ilooy siꞌ sikapituꞌ, lay na duhuꞌ mmeꞌ taꞌ adjung pilay pa Troas. Maka ndooy na man da ngagad kami. ⁶Kuwan kami ka si Pol, noy paddus na paballangan siga Yahudi inawnan paballangan Tinapay Yaꞌ Magpasulig, boꞌ kami lay palakka man Pilipi mmeꞌ taꞌ adjung pilay pa Troas. Paddus jaꞌ lima ngallaw, lay na du kami nakka Troas. Maka lay na kami sitammu balik ka siga soheꞌ kami ndooy. Dari ndooy na doꞌ kami sikamimon bay pahantiꞌ njawom pituꞌ ngallaw.

Si Yutikus labuꞌ man taꞌ panandawan langkaw banahan

⁷Pag sangom Ahad, lay na baw kami kumpo-kumpo ka ga sukuꞌ si Isa ndooy ni Troas siharung-harung mangan. Maka luu gi maksud kami mangan tinapay bilang pangintoman ni kapatoy Papuꞌ Isa. Na si Pol siꞌ tu, pagka ya bay maru palakka pag sayu, lay doꞌ ya magnasihat pahallom ngabut sampay tangngaꞌ bahangi.

^8-9Na bilik mman kami siꞌ bay kumpo-kumpo, lay ndooy ni katallu pangkat lumaꞌ looy. Boꞌ tud dantaꞌ batan meka palitaan na. Ndooy siꞌ, luu disu anak-anak bahau inawnan si Yutikus lay ningkōꞌ taꞌ panandawan pakale. Sugaꞌ hangat si Pol mitsala na pin, tintōꞌ na lalla looy. Song hallom, tud laddok na tuli na sampay lay na ga labuꞌ pa diyoꞌ. Pag pinūt, ndang lay na matoy. ¹⁰Sugaꞌ si Pol siꞌ tu, magti du siꞌ duwai, boꞌ na ngakkopan si Yutikus sambayan na halling, “Daa na kam ba susa. Llum na du situ ya.”

¹¹Pus meꞌ looy, lay na kami dutai bbalik. Maka lay na pong-pōng si Pol tinapay looy siꞌ yana pangintoman ni kapatoy Papuꞌ Isa, boꞌ lay na kakan kami. Pus meꞌ looy, lay na baw balik darahan si Pol nōꞌ ngabut sampay kallat subu, boꞌ na palakka.

¹²Kuwan anak-anak bahau looy siꞌ, lay na tinuhiyan meꞌ siga soheꞌ na pa lumaꞌ na. Boꞌ tud bay mehe meꞌ da gāk pagka lay gi du ya llum pabalik.

¹³Na balik ta pa si Pol, lay na lumān song pilay pa daira Assos. Kuwan kami, lay na kami mmeꞌ taꞌ adjung song pilay du pa Assos. Pag-isunan kami ka si Pol, pag kami siabut ndooy, boꞌ na dutai taꞌ adjung mmeꞌ ningkami patuwak. ¹⁴Dari pag lay jaꞌ kami siabut ni Assos, lay na du si Pol mmeꞌ ningkami taꞌ adjung sampay lay na kami nakka daira Mitilin.

Siga pa-mmean sukuꞌ si Isa ni Epesus pilay pa Miletus sitammu ka si Pol

¹⁵Pag meꞌ sumawung, patuwak na kami man Mitilin sampay lay na kami ngabut ni tagan nusa Kiyos. Pag llaw disu, takka na baw kami pa nusa Samos. Maka pag llaw disu na baw, lay kami takka pa daira Miletus. ¹⁶Yaꞌ na kami bay pahās ni Epesus batan si Pol yaꞌ doman pahallom ni Asiya. Ilooy pagdeꞌ-dean na kawu-kawu taabut na gi paballangan Pentekos ndooy ni Jerusalem.

¹⁷Sugaꞌ san baw meꞌ looy, sasang kami ni Miletus, lay gi baw tawag si Pol siga pa-mmean sukuꞌ si Isa ndooy ni Epesus nohoꞌ pilay pa mman na. ¹⁸Pag takka da pa Miletus, yuk si Pol ninsila, “Siga danganakan ku, katoonan bi du bong pooy meꞌ ku ka kaam labba man waktu ku bohoꞌ bay takka pitu pa Asiya ngabut sampay ku bay lakka. ¹⁹Sabuli-buli ku bay magtuyuꞌ maghulas-sangsāꞌ ntuu kalnaꞌ Papuꞌ maka yaꞌ ku bay pingkaꞌ matingkat dī ku man kasohean. Boꞌ daran gi ngattap boheꞌ mata ku ni kabasag gampang ku ningkaam. Maka katoonan bi na du jinisan katiksaan bay lingkaan ku sabapan siga sanggup ga Yahudi mapatoy aku. ²⁰Maka katoonan bi na du jaman ku bay magpanoan kaam ni mayran sampay ni siga lumaꞌ bi, yaꞌ du luu kabanahan bay limbuhan ku. Oy-oy umanat ma katabang, lay jaꞌ du pasampay ku ningkaam. ²¹Tōꞌ ku ni bangsa ku Yahudi yaꞌ du luu bay pagtingkahan na ka tōꞌ ku ningkaam ma saꞌ Yahudi. Saliꞌ-saliꞌ du kam bay sohoꞌ ku nawbatan dusa bi ka lillaꞌ pa Tuhan sampay nohoꞌ pitsayaꞌ ni Papuꞌ tabi si Isa.

²²“Batnaa, pilay doꞌ ku pa Jerusalem pabalik sabap lay ku sohoꞌ Rū Sutsiꞌ, boꞌ subay situ bean ku. Kamasaꞌ, yaꞌ du itu katoonan ku bong oy mintu katuwaꞌ aku ndooy. ²³Ilooy du katoonan ku, ni mimon daira ma bay lingkaan ku, bay pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ niyaku, mastiꞌ luu jaꞌ katuwaꞌ aku kabinsanaan bong saꞌ jīl. ²⁴Sugaꞌ yaꞌ du situ ku paruli bong oy mintu katuwaꞌ niyaku bong pin tapajatu ku jaꞌ pabuwatan bay hinalap meꞌ Papuꞌ Isa niyaku, yana masaplag umanat mahap pasal aseꞌ-tabang Tuhan pa manusiyaꞌ.

²⁵“Siga danganakan, kahapan lay na talataan ku lahat bi masaplagan kaam sikamimon pasal pamarinta Tuhan. Sugaꞌ batnaa, katoonan ku na ituu sa katapusan bi ngita aku. ²⁶Sangkon ituu jaꞌ meꞌ ku ka kaam: Bong mintu luu ningkaam bay kalabuan hukuman Tuhan, saꞌ na sina man aku. ²⁷Batan yaꞌ ku bay paalang masampay ningkaam mimon ma katoonan ku pasal kahandak Tuhan.”

²⁸Pag-anu, yuk si Pol lagi ni ga pa-mmean looy, “Ilagan bi dī bi. Maka ayaran bi mimon sukuꞌ si Isa ma bay hinalap meꞌ Rū Sutsiꞌ ningkaam. Tud kinasengan sina sila meꞌ Tuhan. Sila ilay meꞌ sapantun altaꞌ Tuhan ma bay binalli meꞌ na ka lahaꞌ Anak tungga na. ²⁹Tasiguru ku, lay jaꞌ ku ina mintu palakka, bbos-bbos luu na baw sina pasunuꞌ siga guru palsu palamud ningkaam. Mehe sina mintu meꞌ bi magkaat meꞌ tōꞌ da. Sila ilay mintu meꞌ karuha siga idoꞌ tawun patabbaꞌ pa jawom tangngaan baanan bili-bili nabbat. ³⁰Minsan ina kaam, luu na du sina mintu kasohean ni baanan bi nabid umanat kabanahan. Bbuwatan da ina mintu moo-moo siga pagkahi bi magsiꞌ. Kainagon da ina mintu, luu na jama taboo-boo da mmeꞌ ni ntan da. ³¹Sangkon, amay-amay iyakin kam. Daa takupan bi bay tōꞌ ku ningkaam. Njawom tallun taun, llaw-sangom yaꞌ na bay luu hantiꞌ ku noan kaam kabanahan saliꞌ-saliꞌ. Sampay lay na ga latak boheꞌ mata ku ni kabasag luuy ku ningkaam.

³²“Batnaa tu, paku ku pa Tuhan, iya sa ngayaran kaam. Kannahun bi na pin umanat mahap pasal aseꞌ-tabang na ningkitabi. Umanat tuu itu kapahallot pangando bi supaya takoleꞌ bi mimon supaat ma bay janjiꞌ Tuhan ni sagannap ma bay pabuwat na sukuꞌ na.

³³“Na,” yuk si Pol lagi, “meꞌ kaam ina pa-mmean ni siga sukuꞌ Tuhan, akigun bi jaꞌ ku. Halloman tabi bay samod, yaꞌ ku bay pingkaꞌ magkainagon ni pilak bi, mmas bi atawa pamakoy bi. ³⁴Tamasa bi na du aku bay ngusaha ka tangan ku mismu bong pin luu jaꞌ man kami magkaalluman ka ga soheꞌ ku. ³⁵Kon ku ilay bay makitahan kaam suntuan meꞌ looy supaya tabista bi ndang subay kitabi magtuyuꞌ buwat. Meꞌ looy ilay, luu na dapat bi nabang sagannap ma miskin atawa yaꞌ kagaos buwat. Intomun bi bay halling Papuꞌ Isa mismu, yuk na, ‘Mas mehe kagakan jama ma muwan man ilooy ma nambut.’ ”

³⁶Pag lupus si Pol mitsala, lay na sila sikamimon nangge ka tuut da maku duwaa pa Tuhan. ³⁷Pag-anu, magtangisan na baw sila sambayan da ngakkopan si Pol ngūk. ³⁸Ilooy siꞌ numbul satu man da susa sabapan bay bitsala si Pol siꞌ yaꞌ na konoꞌ sila sikita pabalik. Pag-anu, lay na ya tuhiyanan da pa taꞌ adjung.

Si Pol pabeleng pa Jerusalem

¹Na pus kami muhun ni siga pa-mmean sukuꞌ si Isa ndooy, lay na kami mmeꞌ taꞌ adjung patuwak pa nusa Kos. Luu jaꞌ siꞌ kami ni Kos, pag meꞌ sumawung, lay na baw kami pa nusa Rodos, boꞌ kami pawus pa nusa Patara. ²Lay jaꞌ siꞌ kami ni Patara, lay na baw kami mmeꞌ taꞌ adjung sarī patuwak song pilay pa Pinisiya ndooy ni Siriya.

³Lān kami pa Siriya, lay kami pingkaꞌ man nusa Kiprus huwin pa sātan. Pag takka kami pa Siriya, lay na kami parungguꞌ ndooy ni bihing daira Tayil batan ndooy na man bay ngahawasan uwanan adjung looy. ⁴Sasang kami ndooy, lay kami miha sagannap ma mmeꞌ ni si Isa. Lay jaꞌ siꞌ kami sitammu, lay gi kami pahantiꞌ ndooy man da pituꞌ ngallaw. Sasang kami ndooy, lay sila nganjunjung ni si Pol yaꞌ nohoꞌ pilay pa Jerusalem batan bay pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila luu bahaya katuwaꞌ iya ndooy. Sugaꞌ yaꞌ du bay tapaling da garaꞌ si Pol.

⁵Dari paddus jaꞌ siꞌ pituꞌ ngallaw looy, lay na kami sakap sabap patuwak na adjung looy. Pag lumān kami pōꞌ man daira looy, lay gi kami tinuhiyan pa tapiyan meꞌ mimon sukuꞌ si Isa ndooy sampay na ga anak-nda da. Takka ndooy, lay gi kami nangge ka tuut kami maku duwaa. ⁶Pag lupus, lay na kami muhun patuwak lān kami dutai taꞌ adjung looy. Kuwan sila, lay na moleꞌ.

⁷Na lakka man Tayil, lay doꞌ kami pahās man daira Potolemas. Ndooy siꞌ, lay kami sitammu ka siga danganakan kami sukuꞌ si Isa. Maka lay gi kami pahantiꞌ ndooy mman da dambahangi.

⁸Pag meꞌ sumawung, lay na kami patuwak sampay lay na kami nakka Sesariya. Ndooy siꞌ, lay kami pahantiꞌ ni lumaꞌ si Pilip. Iya ilay yana disu ni ga lalla looy siꞌ sikapituꞌ ma bay pineneꞌ maruhuꞌ ni Jerusalem tukang muwanan siga bawu danda balanjaꞌ ndooy. Pag batnaa, bbuwatan na ngalataan lahat na baw masaplag umanat mahap pasal si Isa. ⁹Iya ilay anakan mpat budjang. Ga kabudjangan looy ilay siꞌ, saliꞌ-saliꞌ lay kaladjikian tukang masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila.

¹⁰Na luu jaꞌ siꞌ kami daka dangoy ngallaw ndooy, luu na baw takka disu lalla man Yahudiya inawnan si Agabus. Iya pun ilay lay du kaladjikian tukang masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ niiya. ¹¹Sasang na siꞌ ndooy, lay ya pasōng pa mman kami. Maka lay gi ya ngindam kambot si Pol. Pag-anu, boꞌ na makkos battis-tangan na mismu ka kambot looy sambayan na halling, “Ituu bay bāꞌ Rū Sutsiꞌ nohoꞌ pinahati ningkaam: Meꞌ tuu du situ mintu meꞌ siga Yahudi ni Jerusalem ngingkotan jama ma dapu kambot tuu, boꞌ na pina-ntan pa mman bangsa Rom hinukum.”

¹²Na pag takale kami bay bitsala na siꞌ, lay na baw kami ka ga sukuꞌ si Isa ndooy magtuyuꞌ mitsalahan si Pol yaꞌ na ya nohoꞌ pawus pa Jerusalem. ¹³Sugaꞌ iya tampung si Pol, “Ongoy kam nangisan aku? Daa na ba gangguun bi iman ku. Daa palagi sat njīl, san kapatoy ndooy ni Jerusalem atas ku du kalnaꞌ Papuꞌ Isa.”

¹⁴Na pag yaꞌ jaꞌ siꞌ ya takoleꞌ kami binitsalahan, lay na jaꞌ kami diyam-diyam. Ilooy sa bay tapahalling kami, “Kamura-murahan kahandak Papuꞌ jaꞌ binean.”

¹⁵Na luu jaꞌ siꞌ kami daka dangoy ngallaw ndooy ni Sesariya, lay na kami sakap sampay lay na kami pawus lumān pa Jerusalem. ¹⁶Maka luu du kasohean sukuꞌ Papuꞌ Isa, jama Sesariya, lay du mmeꞌ ningkami. Lān kami pilay, lay gi kami boo da pahās pa lumaꞌ disu lalla inawnan si Manasan, jama man Kiprus. Iya ilay disu ni sagannap ma bay duhuꞌ-duhuꞌ pitsayaꞌ ni si Isa. Dari ndooy na doꞌ kami bay pahantiꞌ ni lumaꞌ na.

Si Pol ngandaꞌ-ngandaꞌ si Yaꞌkub

¹⁷Na pag takka kami pa Jerusalem, tud bay gāk siga danganakan kami sukuꞌ si Isa ngahasi kami. ¹⁸Pag meꞌ sumawung, lay na baw kami mmeꞌ ni si Pol ngandaꞌ-ngandaꞌ si Yaꞌkub. Pag ndaꞌ kami, mimon pa-mmean sukuꞌ si Isa ndooy ni Jerusalem luu na du bay kumpo ndooy. ¹⁹Na pus si Pol bay jara ninsila, lay du sila tuntutan na mimon bay pabuwat Tuhan ni siga bangsa saꞌ Yahudi pag lay jaꞌ sila pasaplagan na umanat mahap.

²⁰Pag lay jaꞌ takale ga si Yaꞌkub tuntut si Pol, lay na sila mudji Tuhan. Sugaꞌ yuk da ni si Pol, “Mbuwaꞌ danganakan, katoonan nu na du libuhan na pagkahi tabi Yahudi pitsayaꞌ na ni Papuꞌ Isa. Sugaꞌ mimon sila masi basag banahan mogbogan saraꞌ Nabi Musa. ²¹Habal bay takale da, bong ko konoꞌ ni kalahat-lahatan bangsa saꞌ Yahudi, meꞌ nu noan siga Yahudi ndooy bahasa subay konoꞌ labbahan da saraꞌ Nabi Musa. Maka baꞌ-bāꞌ jama, wā ko konoꞌ noan siga Yahudi yaꞌ nohoꞌ ngislam anak da batan subay sila konoꞌ yaꞌ na ngikut siga arat bangsa tabi.

²²“Pagka meꞌ looy, pooy tu la meꞌ tabi buwat mari tabista da yaꞌ mawjud habal looy? Sila ilay, mastiꞌ taaka da na luu na ko ntuu. ²³Na bong siꞌ tu kami kabean, gam na ko mmeꞌ na doꞌ ni palbiatan kami mari tumatandaꞌ ni pagkahi tabi siga Yahudi yaꞌ ko naggaꞌ saraꞌ da. Batnaa luu situ ntuu mpat lalla pagkahi tabi Yahudi bay magnajal pa Tuhan. ²⁴Na bong si kadarihan ningkau, mmeꞌ na doꞌ ko ninsila pa langga mehe. Maka matabeꞌ na doꞌ ko dī nu ninsila magtaat nutsiꞌ baran da. Maka atasun mimon gastus kulban da supaya takukuhan na kōk da meꞌ imam tandaꞌ lay na tuman da najal da. Meꞌ looy ilay, tumatandaꞌ na ni sikamimon yaꞌ du mawjud habal looy siꞌ pasal kau. Batan takita da na masi gi du ko mogbogan saraꞌ Nabi Musa.

²⁵“Sugaꞌ saꞌ baw lay siꞌ maksud kami subay na pin binogbogan saraꞌ agama tabi meꞌ siga bangsa saꞌ Yahudi ma pitsayaꞌ na ni si Isa. Sugaꞌ subay du bean da tugun bay pag-isunan tabi ma bay pinokonan ninsila njawom suwat. Njawom suwat looy siꞌ, ndang katoonan nu na du, lay sila tinugun subay sila yaꞌ mangan oy-oy sumbalian bay sinongan ni tuhan-tuhan jama. Maka subay sila yaꞌ nginum lahaꞌ atawa mangan sumbalian yaꞌ bay tiis lahaꞌ na. Maka yaꞌ sila dari ubay ka jama bong saꞌ lla da atawa nda da.”

²⁶Dari pag meꞌ sumawung, lay na du si Pol mmeꞌ ni ga lalla looy sika-mpat pilay pa langga mehe nutsiꞌ dī da man da numan najal da. Sasang da ndooy, lay si Pol pa mman imam mahati bong llaw oy katapusan pituꞌ ngallaw man da nutsiꞌ dī da. Batan pag lupus, talpaksaꞌ ga si Pol ka ga soheꞌ na moo hayop man ngulban.

^27-28Tapit jaꞌ siꞌ katapusan pituꞌ ngallaw looy, takita na baw si Pol meꞌ kasohean Yahudi man Asiya ni jawom langga mehe. Boꞌ tud lasu sila niiya. Dari lay sila howap, yuk da, “Kaam, pagkahi kami jama Israil, pitu doꞌ kam. Tabangan bi doꞌ kami nungkuban lalla naa. Iya ina ngalataan kalahat-lahatan madiyoꞌ-diyoꞌ bangsa tabi ka saraꞌ agama tabi sampay na langga tabi. Boꞌ lay gi situ ya pingkaꞌ moo jama saꞌ Yahudi pa jawom langga tuu. Tud bay katamak silay ni kasutsian langga tuu.” Dari lay na ga sungkuban da si Pol. ²⁹Mingkan ilay siꞌ, tud yaꞌ ya bay moo jama saꞌ Yahudi patabbaꞌ pa jawom langga mehe. Sugaꞌ ilooy na man da bay nanggap meꞌ looy sukat bay takita da si Pol haboy ka si Tropimus lumān ni Jerusalem. Boꞌ si Tropimus ilay jama man Epesus. Saꞌ ya bangsa Yahudi.

³⁰Na yaꞌ hallom, hiluhalaꞌ na ni sikaliput Jerusalem. Maka meka na bahuklud pilay pa haman langga mehe. Pag-anu, boꞌ da ngangguyud-guyud si Pol pa poan. Lay jaꞌ siꞌ sila ni poan, magti kinunsiꞌ lawang haman langga looy mari yaꞌ na luu kahiposan njawom.

³¹Na saddong da adak mapatoy si Pol, luu na baw habal takka pa mman komandel sundalu Rom, yuk da, “Hiluhalaꞌ na ni sikaliput Jerusalem.” ³²Dari magti du ya moo siga kapitan sundalu na ka ga bataꞌ da, boꞌ da sonse pa baanan jama looy ma bay nungkuban si Pol. Pag takita meꞌ baanan jama looy komandel looy ka ga sundalu na, lay na tagongan da ngalubak si Pol.

³³Pag-anu siꞌ, lay na pasōng komandel looy pa mman si Pol nungkuban iya sampay lay gi sohoꞌ na si Pol pinusas ka karina duwa. Pag lupus, tilaw komandel looy ni baanan Yahudi ndooy, “Soy tu jama tuu? Oy tu dusa na?”

³⁴Na kasohean njawom baanan Yahudi looy ngahowap meꞌ tuu, kasohean meꞌ tuu. Dari sabap tud hibuk ndooy, yaꞌ na tasilang komandel bong oy sabap da hiluhalaꞌ. Sangkon lay sohoꞌ na binoo si Pol pa kampu sundalu na. ^35-36Lān da siꞌ pilay, luu na pin patuhut baanan ga Yahudi looy sambayan da ngahowap na pin, yuk da, “Papatoyun bi na ya! Papatoyun bi na!” Pag taabut ni poon haron kampu looy, lay inangkat si Pol meꞌ siga sundalu pa jataꞌ mari ya yaꞌ taabut meꞌ baanan jama looy ma doman mapatoy iya.

³⁷Saddong si Pol dak binoo pa jawom kampu sundalu, yuk na ni komandel looy, “Sel, bong siꞌ dari, luu situ siꞌ bitsala ku ningkau.”

Tampung komandel looy, “Uy, pandoy bitu hati ko pallun Greek! ³⁸Panganna ku kau na bangsa Ejip looy ma bahau jaꞌ bay nulang parinta kami sampay magtakōk ni mpat libu pamomonoꞌ ma bay boo na patangkaw pa lahat yaꞌ maglumaꞌ.”

³⁹Iya tampung si Pol, “Ssaꞌ ba Sel. Aku itu disu Yahudi man Tarsus, yana daira tanyag ni Silisiya. Bong siꞌ dari, bbiyahun doꞌ ku mitsala ni baanan ga jama naa.”

⁴⁰Lay jaꞌ siꞌ ya pinadari, lay doꞌ ya paawop ni baanan Yahudi looy sasang na nangge ni kōk haron. Pag-anu, lay na ya ngisalat ni ga jama looy nohoꞌ diyam-diyam. Yaꞌ jaꞌ siꞌ sila hibuk, lay na ya mitsala ninsila makoy pallun da mismu, yana Hibrani.

¹Yuk na, “Siga mbuwaꞌ danganakan ka ga induꞌ-mmaꞌ, pakalehun bi doꞌ daawa ku.”

²Pag takale jaꞌ meꞌ da si Pol mitsala ni pallun da, magdaruhun na meꞌ da diyam-diyam. Pag-anu yuk si Pol, ³“Aku itu pagkahi bi du bangsa Yahudi bay pinamaddihan ni Tarsus ndooy ni Silisiya, sugaꞌ ntuu na situ man ku bay paehe ni Jerusalem. Maka aku itu bay baguru man Paꞌ Tuwan Gamaliyel mismu, ma bay noan kami lān adil banahan meꞌ mogbogan mimon saraꞌ kabboꞌ-bboan tabi. Maka meꞌ kaam du situ ku kanaalla ngisbat Tuhan. ⁴Boꞌ na, bay gi ku minsanaꞌ soysoy mmeꞌ ni lān kasalamatan ma bay tinōꞌ meꞌ si Isa. Yaꞌ luu pag peneꞌ danda atawa lalla, basta lay jaꞌ sila sungkuban ku sampay inisi njawom jīl. Kasohean lay gi ga matoy sabapan laug ku njataꞌ da. ⁵Minsan panghuluꞌ imam ka mimon matatoa ni agama tabi, tasaksiꞌ da du sina kabanahan bay bitsala ku siꞌ. Boꞌ sila gi mismu bay muwanan aku suwat katarangan man ku makitahan siga pagkahi tabi Yahudi ni Damaskus. Dari sabapan kapatut bay dean da aku, lay du ku pilay pa Damaskus nungkuban soysoy mmeꞌ ni si Isa mari sila taboo pabeleng pa Jerusalem pinidjalaꞌ.

⁶“Sugaꞌ yaꞌ na bay lanjut garaꞌ ku. Batan tapit jaꞌ siꞌ kami pa Damaskus ga tangngaꞌ llaw, sarunduun du, luu pōꞌ sinag dantaꞌ saꞌ alang-alang man taꞌ langit ninag njataꞌ ku. ⁷Dari siꞌ, lay na ga ku humantak taꞌ tanaꞌ maka luu na suwara takale ku mitsala niyaku, yuk na, ‘Sol, ū Sol, ongoy ko ngalaugan aku?’

⁸“Yuk ku, ‘Tuwan, soy doꞌ ina ko?’

“Pag tampung na, ‘Aku na situ si Isa, lalla looy man Nasaret, yana ilooy ma pinaglaugan meꞌ nu.’

⁹“Na siga soheꞌ ku siꞌ tu ndooy, bay baw ngita sinag looy sugaꞌ yaꞌ baw bay talapa da suwara looy.

¹⁰“Pag-anu siꞌ, tilaw ku niiya, ‘Papuꞌ, oy tu la pataꞌ subay pabuwat ku?’

“Yuk Papuꞌ niyaku, ‘Nangge na ko, boꞌ nu pawus na pa Damaskus. Ndooy sa boꞌ nu binaan mimon ma bay sinukuꞌ ningkau pinabuwat.’

¹¹“Na sabap bay ku buta meꞌ dantaꞌ sinag looy siꞌ, lay na ga ku tinondaꞌ meꞌ siga soheꞌ ku pa Damaskus.

¹²“Na ndooy siꞌ ni Damaskus, luu disu lalla inawnan si Ananiyas. Iya ilay lalla basag mmeꞌ ni siga saraꞌ agama tabi maka pinagmaltabatan meꞌ mimon bangsa Yahudi ndooy. ¹³Lay ya pilay pa mman ku boꞌ na nangge ni bihing ku sambayan na halling, ‘Ū Sol, mbuwaꞌ danganakan, batnaa ngita na sina ko pabalik.’ Dari siꞌ, sarunduun du pabeleng pangandaan ku sampay takita ku na ya.

¹⁴“Yuk si Ananiyas niyaku, ‘Kau na sina bay pineneꞌ meꞌ Tuhan kabboꞌ-bboan ta man na makitau bong oy kahandak na. Sangkon lay na silay pinalahil ningkau Ilooy ma Intong, yana si Isa Almasi, sampay lay na takale nu suwara na. ¹⁵Kau na sina mintu sosohoan Almasi masaplagan manusiyaꞌ nnoy-nnoy jaꞌ pasal ilooy ma bay takita nu sampay takale nu mman na.’

¹⁶“Maka yuk si Ananiyas lagi niyaku, ‘Oy gi agad nu? Subay sina ko maku na kaampunan man Papuꞌ Isa, boꞌ nu pinandi mari puwas na mimon dusa nu.’ Dari siꞌ, lay du ya bay asip ku.

¹⁷“Na hallom maka hallom na, lay ku pabeleng pa Jerusalem. Pag luu disu llaw, sasang ku maku duwaa ni jawom langga mehe, lay na baw ku pinakitahan pandapat. ¹⁸Njawom pandapat ku, luu Papuꞌ Isa takita ku mitsala niyaku, yuk na, ‘Lakka na ko deꞌ-dēꞌ man Jerusalem mari ko yaꞌ kongoy-kongoy sabap siga jama ntuu yaꞌ ngahasi umanat nu pasal aku.’

¹⁹“Sugaꞌ yuk ku, ‘Papuꞌ, balangkali baw ba sila kuhi pakale ni bitsala ku. Ndang-ndang katoonan da na du daran ku padisu-padisu langga nungkub ka nganjīl sampay mawu-pawu sagannap ma pitsayaꞌ ningkau. ²⁰Maka tamasa da du bay pingkaꞌ inaminan meꞌ ku bay kadarihan da maduwai lahaꞌ si Esteben sabap meꞌ na bay masaplag pasal kau. Batan aku gi silay bay nganjagahan badjuꞌ siga jama ma bay mapatoy iya. Dari balangkali pakale du siga Yahudi niyaku mari tahati da na bong ongoy ku pitsayaꞌ na ningkau.’

²¹“Sugaꞌ yuk Papuꞌ niyaku, ‘Daa na ba. Lakka na ko mantuu batan sohoꞌ ta na ko pa katāhan masaplag ni kabangsa-bangsahan saꞌ Yahudi.’ ”

²²Na kuwan baanan ga Yahudi baw siꞌ tu ma pakale ndooy, pag taabut sinabbut meꞌ si Pol pasal iya sinohoꞌ meꞌ Papuꞌ masaplag ni kabangsa-bangsahan saꞌ Yahudi, tud bay dugahan sila. Dari bbuwatan da maghowapan, yuk da, “Jama meꞌ tuu bitu subay kinaddoan na man taꞌ babaw junyaꞌ! Yaꞌ na pataꞌ pinakallum!” ²³Sasang da maghowapan, lay na ga sila ngurusan badjuꞌ da boꞌ da ngahambuwan momok tanaꞌ pa jataꞌ ni kakato tabbuk da.

²⁴Dari siꞌ, lay na sohoꞌ komandel looy si Pol binoo pa jawom kampu nohoꞌ llagpiꞌ ni siga sundalu na kawu-kawu ya māꞌ na bong oy sabap siga Yahudi ndooy dugahan niiya. ²⁵Saddong da adak motean si Pol kape ngalagpiꞌ, lay ya nilaw ni disu kapitan nangge ni bihing na, yuk na, “Meꞌ aku disu jama porol raayat parinta Rom, numan kilay ni saraꞌ bong kam ngalagpiꞌ aku yaꞌ gi san bay pingkaꞌ hinukum?”

²⁶Pag takale jaꞌ leꞌ kapitan looy bay bitsala si Pol, magti ya pilay pa mman komandel nuntut, yuk na, “Uy, Sel, biddaꞌ na bilay la ehe bahaya njataꞌ tabi bong binean sohoꞌ nu. Lalla looy bilay hati raayat parinta Rom!”

²⁷Pag takale komandel looy meꞌ looy, lay ya magti pilay pa mman si Pol nilaw, yuk na, “Tud bana kina kau raayat parinta Rom?”

Pag tampung si Pol, “Bana bitu.”

²⁸Yuk komandel looy, “Minsan aku, daka dangoy pilak na bay tabayad ku ni katarangan ku bong pin ku tabilang jaꞌ raayat parinta Rom.”

Yuk si Pol, “Boꞌ aku baw tu, ndang raayat parinta Rom na ku lakka man kūn induꞌ ku lagi.”

²⁹Dari siꞌ kuwan ga sundalu ma adak ngalagpiꞌ si Pol, pag takale da meꞌ looy, ilooy ma deꞌ-dēꞌ du sila pasuhut man bihing na. Komandel looy pun, hanggaw na du pag tasayu na jaꞌ si Pol disu raayat parinta Rom du. Batan iya na silay bay nohoꞌ musas si Pol ka karina, boꞌ lay gi sohoꞌ na llagpiꞌ yaꞌ san bay pingkaꞌ hinukum.

Si Pol binoo pa awpan baanan paki ma ngahukum

³⁰Na komandel looy siꞌ tu, masi na pin doman toon bong ongoy si Pol pinalkalaꞌ meꞌ siga Yahudi looy. Dari pag meꞌ sumawung, lay tinawag meꞌ na siga imam langkaw ka baanan paki ma ngahukum, yana Sanhidrin. Luu jaꞌ siꞌ sila, lay na sohoꞌ na si Pol pinōꞌ man jawom jīl boꞌ nohoꞌ binoo pa awpan da.

¹Na luu jaꞌ siꞌ si Pol, lay doꞌ ya ngandaꞌ pa mman baanan Sanhidrin looy, boꞌ na mitsala ninsila, yuk na, “Siga mbuwaꞌ danganakan, labba man sibuwa ngabut sampay batnaa, yaꞌ situ ku bay buwat oy maka oy na bong bistahan ku maat ni mata Tuhan.”

²Pag takale jaꞌ siꞌ bay bitsala na meꞌ panghuluꞌ imam, yana si Ananiyas, lay doꞌ sohoꞌ na si Pol tinimpopok ni jama ma nangge ndooy ni bihing na. ³Dari yuk si Pol ni si Ananiyas, “Kau pun ina, tinimpopok du sina ko meꞌ Tuhan. Bbuwatan nu ningkōꞌ nnaa ngahukum aku saula-ula hukuman nu magbēꞌ ka saraꞌ Nabi Musa. Mingkan bbuwatan nu ngalangga saraꞌ na. Magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ ko intong. Tatammu nu na ga nohoꞌ aku tinimpopok yaꞌ gi san ku bay sinumariya.”

⁴Yuk siga jama ma nangge ni bihing si Pol, “Uy, kau bitu, tud tawakka baw ko makiyaꞌ panghuluꞌ imam bay pineneꞌ meꞌ Tuhan!”

⁵Yuk si Pol baw, “Uy la, ga mbuwaꞌ danganakan, panghuluꞌ imam bilay hati ya. Bong siꞌ ndang bay takila ku, yaꞌ ku bay halling meꞌ looy, batan yuk suwat njawom kitab, ‘Daa kam malaat ilooy ma magtakōk ningkaam.’ ”

⁶Na si Pol ilay siꞌ, ndang katoonan na kasohean paki ni baanan Sanhidrin looy lakka man palhimpunan Parisi, kuwan kasohean, lakka man palhimpunan Saddusi. Maka katoonan na du ndang yaꞌ magbēꞌ pangahati da pasal kitab. Dari lay ya mitsala pahaddo ninsila, yuk na, “Siga mbuwaꞌ danganakan, aku itu Parisi, mmaꞌ ku pun iyadu. Dari sibuꞌ du situ ku ka mimon Parisi pitsayaꞌ jama matoy pinakallum du bbos-bbos. Ituu na situ kon ku hinukum.”

⁷Lay jaꞌ siꞌ si Pol mitsala meꞌ looy, magti pōꞌ pagjawapan ni antaraꞌ ga Saddusi ka ga Parisi ndooy. ⁸Bong ni ntan siga Saddusi, yaꞌ na konoꞌ luu masa jama matoy pinakallum bbos-bbos. Maka yaꞌ sila pitsayaꞌ ga luu siga malaikat atawa siga rū. Boꞌ Parisi ilay, pitsayaꞌ ni ilooy siꞌ labbasakayi.

⁹Dari magdaruhun na kalingogan ndooy sampay sipaspad na ga sila. Boꞌ luu na ga kasohean guru saraꞌ agama ma tabeꞌ du ni palhimpunan Parisi ngandapitan si Pol, yuk da, “Yaꞌ bina la luu kasaan lalla naa. Marean ta bana luu malaikat atawa disu rū bay malahil kabanahan niiya.”

¹⁰Na pag sikapasuꞌ jaꞌ ga Parisi ka ga Saddusi ndooy, hanggaw na komandel looy taggahaꞌ salik-manalik na baw baran si Pol meꞌ da. Dari lay sohoꞌ komandel looy llakkahan si Pol mandooy, boꞌ nohoꞌ binoo pabeleng pa kampu ni siga sundalu na.

¹¹Na pag sangom, luu na baw Papuꞌ Isa nammuhan si Pol, nangge ni bihing na. Yuk Papuꞌ niiya, “Pahallotun na pin ba tawakka nu. Yana meꞌ nu bay masaplag kabanahan pasal aku ntuu ni Jerusalem, subay du meꞌ naa meꞌ nu buwat pag mintu ndooy ni Rom.”

Siga Yahudi isun mapatoy si Pol

¹²Pag taabut sayu, lay na baw kumpo-kumpo kasohean Yahudi isun mapatoy si Pol. Boꞌ lay gi subalihan da basta yaꞌ doꞌ sila nginum atawa mangan ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay tapapatoy da si Pol. ¹³Eka da siꞌ bay isun labi mpatpūꞌ.

¹⁴Dari lay na sila pilay pa mman siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama mahati, yuk da, “Kami itu lay na nubali basta yaꞌ na doꞌ kami nginum atawa mangan ngkod-ngkoran yaꞌ gi bay tapapatoy kami si Pol. ¹⁵Dari paku kami ningkaam sampay na ni baanan Sanhidrin, sōn bi doꞌ pinuhunan si Pol pa mman komandel nohoꞌ binoo pa mman bi. Baan bi komandel bahasa doman na pin kam numariya si Pol. Kuwan kami, nganggapa na ni tangngaꞌ lān mari ya tapapatoy kami na padpad yaꞌ gi ya bay takka pa mman bi.”

¹⁶Lipara luu disu lalla, anak-anak bahau, yana anak danganakan si Pol ma danda, bay kasundung ni bay pag-isunan baanan ga Yahudi looy. Dari lay ya pa kampu mahati si Pol.

¹⁷Lay jaꞌ siꞌ si Pol kabaan, ilooy ma lay ya ngalinganan disu kapitan sundalu, yuk na, “Kapitan, bong siꞌ dari ningkau, boonun doꞌ lalla tuu pa mman komandel nu. Luu situ bitsala na niiya.” ¹⁸Dari lay na binoo meꞌ na kamanakan si Pol pa mman komandel. Takka ndooy, yuk kapitan looy, “Sel, pilisu looy, yana si Pol, bay maku tulung niyaku nohoꞌ nuhiyan lalla tuu pa mman nu. Luu konoꞌ bitsala na ningkau.”

¹⁹Pag-anu siꞌ, lay doꞌ tinondaꞌ lalla looy man tangan meꞌ komandel palawak dangkitiꞌ mari duwang-duwangan jaꞌ sila. Pag-anu siꞌ, tinilaw na ya meꞌ komandel, yuk na, “Oy siꞌ tu Toꞌ bāꞌ nu niyaku?”

²⁰Pag tampung na, “Luu la siga pa-mmean Yahudi bay isun nohoꞌ muhunan Paꞌ Pol ningkau nohoꞌ binoo pa mman baanan Sanhidrin sumawung. Bahasa doman na pin sila numariya iya. ²¹Sugaꞌ, daa busung, paku ku na junjung ningkau, daa na ko kuhi sabap luu labi mpatpūꞌ eka da bay isun nganggapahan iya. Boꞌ bay gi sila nubali basta yaꞌ doꞌ sila nginum atawa mangan ngkod-ngkoran yaꞌ gi ya bay tapapatoy da. Batnaa sakap na silay sila. Ngagad sa sila bong ko matugut du.”

²²Dari yuk komandel niiya, “Toꞌ, daa na ko maꞌ-māꞌ ni soy maka soy na ni hāl bay bitsala nu siꞌ niyaku.” Pag-anu, boꞌ na sinohoꞌ meꞌ komandel moleꞌ.

Si Pol tinuhiyan pa mman Gubnul Pilik ndooy ni Sesariya

²³Pus meꞌ looy, lay na baw komandel looy nawag kapitan na duwa. Luu jaꞌ siꞌ, yuk na ninsila, “Ngumpo kam duwa hatus sundalu ka pitumpūꞌ sundalu taꞌ kuraꞌ, sampay duwa hatus sundalu ka budjak, boꞌ tuhiyanan bi na si Pol pa Sesariya. Sakap na kam boꞌ bi palakka mintu sangom ga lisag siyam. ²⁴Kaddoan bi si Pol kuraꞌ. Maka jagahan bi paayad mari ya yaꞌ kongoy-kongoy ni palanan bi. Pag takka ndooy, pa-ntanun bi na ya pa mman Gubnul Pilik.”

²⁵Na adak jaꞌ sila luꞌ pilay, luu gi suwat bay pinokonan meꞌ komandel pa mman Gubnul Pilik. Njawom suwat looy, yuk na,

²⁶“Ituu itu aku, yana Komandel Kalawdiyus Laysiyas. Itu suwat ku pa mman nu Tuwan Gubnul Pilik. Salam duwaa ningkau.

²⁷“Jama naa ina ma bay papilu ku pa mman nu lay sina sinungkuban meꞌ siga Yahudi sampay adak na ga pinapatoy. Sugaꞌ pag tasayu ku iya raayat parinta Rom, lay ya tabang kami ka ga sundalu ku. ²⁸Dari pagka bay ku doman kahati bong oy bay dusa na ninsila, lay ya boo ku pa mman baanan siga paki da ma tukang ngahukum inawnan Sanhidrin. ²⁹Ndooy siꞌ, jawom ku pakale ni bitsala da, tabista ku na yaꞌ du luu kasaan na pataꞌ man na pinapatoy atawa njīl. Ilooy du hati man na kinagigitan sabap meꞌ da yaꞌ magsulut ni hāl saraꞌ agama da sadjaꞌ.

³⁰“Boꞌ ilooy gi laat na, song hallom, lay na baw ku kabaan luu garaꞌ kasohean Yahudi mapatoy iya. Dari ituu na situ man na lay na magti sohoꞌ ku tinuhiyan pa mman nu hinukum. Na sagannap siga Yahudi ma doman malkalaꞌ iya, sohoꞌ ku sa pilu pa mman nu mahati bong oy sāꞌ na. Dari ngkod naa jaꞌ bitsala ku.”

³¹Na pag taabut sangom, lay du bean siga sundalu looy siꞌ panohoan komandel da. Lay na boo da si Pol ngabut sampay taabut da na daira Antipataris. ³²Pag meꞌ sumawung, kuwan ga sundalu looy ma taꞌ kuraꞌ, lay na pawus ka si Pol pa Sesariya. Kuwan siga pagkahi da sundalu ma lumān jaꞌ, lay na pabeleng pa kampu da ndooy ni Jerusalem.

³³Na pag takka jaꞌ siꞌ baanan ga sundalu looy taꞌ kuraꞌ pa Sesariya, lay na pasampay da suwat komandel da ni gubnul sampay lay na pa-ntan da si Pol pa mman na. ³⁴Pus gubnul bay matsa suwat looy, tilaw na ni si Pol, “Jama maninggai tu ko?”

Pag tampung si Pol, “Aku itu jama man Silisiya.”

³⁵Yuk gubnul niiya, “Pag mintu takka na siga jama ma ngandiklamu kau, bungka ku na palkalaꞌ nu.” Pag-anu siꞌ, lay na sohoꞌ na njagahan si Pol ndooy ni astanaꞌ bay pabuwat Sultan Herod.

Si Pol pinalkalaꞌ meꞌ siga Yahudi ni awpan Gubnul Pilik

¹Na luu jaꞌ siꞌ ga lima ngallaw bay pingkaꞌ, takka na baw panghuluꞌ imam, yana si Ananiyas ka ga kasohean matatoa ni agama. Maka lay gi sila moo disu abugaw inawnan si Teltullus. Maksud da malkalaꞌ si Pol ni awpan Gubnul Pilik.

²Na luu jaꞌ siꞌ si Pol bay binoo pa awpan gubnul, ilooy ma nagnaꞌ na si Teltullus malkalaꞌ si Pol, sugaꞌ lay doꞌ ya duhuꞌ mantug gubnul, yuk na, “Tuwan Gubnul Pilik, ni kaayad pamarinta nu, hallom na la paglahat tabi njawom kasalassayan. Maka sabapan kapandoyan nu, meka na kamadjuwan takita kami ni sikaliput lahat. ³Tuwan Gubnul Pilik, katoonan kami yaꞌ luu sikamimon kaayaran meꞌ looy siꞌ bong saꞌ man sabapan nu. Dari mehe situ meꞌ kami magsuku ningkau.

⁴“Halin ta pagbitsalahan, yaꞌ na ku doman masensengan waktu nu. Paku kami junjung ningkau, pakalehun doꞌ bitsala kami sakāng.

⁵“Na kon kami itu malkalaꞌ lalla naa ni awpan nu batan paninggai-paninggai jaꞌ ya, mōꞌ jaꞌ ya kalingogan. Boꞌ iya na sina poonan kahiluhalaan mehe ni bangsa kami Yahudi. Iya na sina disu pa-mmean ni baanan jama ma ngantanan agama bahau, yana baanan ma mmeꞌ ni tōꞌ disu lalla man Nasaret. ⁶Boꞌ dak gi silay patamakan na langga kami ndooy ni Jerusalem. Kahapan lay na ya sungkuban kami. Iya ina adak na bay binotangan hukuman ni lanan saraꞌ agama kami. ⁷Sugaꞌ lay na baw ya inagaw meꞌ Komandel Laysiyas ka ga sundalu na man kami. ⁸Sampay itu na kami lay sohoꞌ na pitu pa mman nu bong kami doman malkalaꞌ iya. Batnaa, Tuwan Gubnul, bong ko ina numariya iya, mastiꞌ tabista nu jaꞌ sina mattan diklamu kami njataꞌ na.”

⁹Pus si Teltullus mitsala, kuwan siga soheꞌ na bangsa Yahudi, lay gi ngaminan bitsala na, yuk da, “Bana sina.”

Si Pol ngandaawa ni awpan Gubnul Pilik

¹⁰Pag-anu siꞌ, lay na inisalatan meꞌ gubnul si Pol nohoꞌ mitsala. Dari yuk si Pol, “Tuwan Gubnul, tud gāk ku kau ngahukum palkalaꞌ tuu batan yaꞌ ko awam ni hāl-hiwal bangsa kami Yahudi. Katoonan ku ndang hallom na ko daran ngahukum siga palkalaꞌ bangsa kami. Dari batnaa pōꞌ ku na daawa ku ni pag-awpan nu.

¹¹“Tuwan Gubnul, bong siꞌ ko bay doꞌ pakiyaka, basta katoonan nu jaꞌ sina bohoꞌ sapu-duwa ngallaw halloman ku bay takka pa Jerusalem mmeꞌ numba ni langga mehe. ¹²Na kuwan siga Yahudi naa ma malkalaꞌ aku, yaꞌ sina sila bay pingkaꞌ ngita aku magjaw-jawap atawa ngalingog soy maka soy na njawom langga mehe. Ni siga langga sarī pun atawa ninggai-ninggai jaꞌ ndooy ni Jerusalem, yaꞌ du sila bay ngita aku mōꞌ kalingogan. ¹³Boꞌ yaꞌ san luu buktiꞌ tapōꞌ da ningkau ni hāl diklamu da njataꞌ ku. ¹⁴Tuwan Gubnul, mangaku baw situ ku mmeꞌ ni lān kasalamatan ma baꞌ-bāꞌ siga pagkahi ku Yahudi ntuu magsāꞌ. Sugaꞌ bong baw inawnan Tuhan ma sumba ku, yana Tuhan kabboꞌ-bboan kami du. Maka pitsayaꞌ du baw situ ku ni mimon saraꞌ agama kami sampay na mimon suwat kanabi-nabihan njawom kitab. ¹⁵Maka sibuꞌ du ku ka ga pagkahi ku Yahudi ntuu pitsayaꞌ mimon manusiyaꞌ ma lay na matoy, intong saꞌ intong, mastiꞌ pinakallum du bbos-bbos. ¹⁶Sangkon sabuli-buli ku situ buwat mahap supaya tallak njawom honaꞌ-honaꞌ ku yaꞌ luu sutsutan njataꞌ ku pa Tuhan sampay ni pagkahi ku manusiyaꞌ.

¹⁷“Na paddus ku bay ngalataan kalahat-lahatan daka dangon taun na, bahau jaꞌ situ ku bay pabeleng pa Jerusalem. Maksud ku masampay sīn bay pinokonan meꞌ siga bangsa sarī man narakahan siga pagkahi ku Yahudi ma njawom tiksaꞌ. Maka luu du maksud ku ndooy mmeꞌ nong kulban pa Tuhan. ¹⁸Dari siꞌ sasang ku ni langga mehe bay nutsiꞌ dī ku ni lanan arat agama bangsa kami, lay ku takita meꞌ kasohean Yahudi man Asiya. Waktu looy siꞌ, yaꞌ du meꞌ noy eka jama ndooy maka yaꞌ du ku bay mōꞌ hiluhalaꞌ. ¹⁹Ilooy ya bay mōꞌ hiluhalaꞌ yana kasohean Yahudi looy siꞌ man Asiya. Sampay sila na silay bay mitnahan aku. Subay siꞌ sila ya pitu pa mman nu ngandiklamu bong tud mattan luu kasaan ku tatuntut da. ²⁰Sugaꞌ pagka yaꞌ sila luntuu, bong dari Tuwan Gubnul, sōn doꞌ siga Yahudi naa māꞌ bong oy dusa ku bay tatammu da waktu ku bay sinumariya meꞌ baanan Sanhidrin. ²¹Sila ina, ilooy du bay tasakup da bay jaman ku ngahowap ni awpan da, ilooy ma yuk ku, ‘Ituu du tu man ku hinukum meꞌ bi batnaa sabap pitsayaꞌ ku mimon manusiyaꞌ ma lay na matoy mastiꞌ pinakallum jaꞌ meꞌ Tuhan bbos-bbos.’ ”

²²Na Gubnul Pilik siꞌ tu, ndang meka katoonan na pasal lān kasalamatan ma kinapitsayaan meꞌ si Pol. Dari lay na doꞌ suhutan na palkalaꞌ na, yuk na, “Pag mintu takka na Komandel Laysiyas, boꞌ ku muwan hukuman ni palkalaꞌ njataꞌ nu.” ²³Pag-anu, lay na sohoꞌ na njagahan si Pol ni kapitan sundalu, sugaꞌ nohoꞌ jaꞌ baw ya binuwanan kasumunsayaan dangkitiꞌ. Maka lay gi ya nugun nohoꞌ jaꞌ pinadari kabagayan si Pol muwanan iya oy-oy jaꞌ kulang-kabus na.

Si Pol masaplagan Gubnul Pilik ka nda na si Drusilla

²⁴Na paddus meꞌ looy, lay na baw Gubnul Pilik palakka. Sugaꞌ luu jaꞌ siꞌ daka dangoy ngallaw, luu na du ya bay pabeleng ka nda na si Drusilla. Nda na ilay bangsa Yahudi.

Pag-anu siꞌ, lay na baw sohoꞌ Gubnul Pilik si Pol binoo pa mman na. Luu jaꞌ siꞌ ya, lay na baw gubnul nohoꞌ pinahatiyan ni si Pol hāl ntan ma kinapitsayaan meꞌ na pasal si Isa Almasi. ²⁵Pag-anu, lay gi si Pol maan iya subay jama paintong ka ngagak dī da sabap song takka na sina hukuman Tuhan. Dari ilooy ma hanggaw na baw Gubnul Pilik pakale niiya. Sangkon yuk na, “Ddong na doꞌ ko mitsala batnaa. San ko lakka na doꞌ. Tawag ta sa ko pabalik bong mintu luu waktu ku.”

²⁶Na song hallom, daran si Pol tinawag meꞌ Gubnul Pilik binoo magbitsala. Kainagon na binuwanan na ya sīn meꞌ si Pol man na maddusan palkalaꞌ njataꞌ na.

²⁷Na paddus duwan taun, lay na ginantian si Pilik maggubnul meꞌ si Polsiyus Pestus. Sugaꞌ pagka Gubnul Pilik doman nulut siga Yahudi, masi du yaꞌ bay pōꞌ na si Pol man jawom jīl.

Si Pol binoo pa awpan Gubnul Pestus

¹Na luu jaꞌ siꞌ tallu ngallaw halloman Gubnul Pestus marinta ndooy ni Sesariya, lay na baw ya pilay pa Jerusalem. ²Ndooy siꞌ, lay na baw siga imam langkaw ka ga pa-mmean Yahudi makalluman palkalaꞌ si Pol ni Gubnul Pestus. Boꞌ lay gi puhunan da si Pol ³nohoꞌ hinalin pa Jerusalem. Angan-angan da nganggapahan iya ni tangngaꞌ lān pinapatoy.

⁴Sugaꞌ iya tampung Gubnul Pestus, “Si Pol ilay lay na njawom jīl ni Sesariya. Sangkon subay ndooy du man na hinukum. Yaꞌ na situ hallom pabeleng na du ku pilay. ⁵Bong hati kam doman, pag ku mintu pilay, sohoun bi jaꞌ mmeꞌ kasohean pa-mmean bi niyaku. Ndooy sa boꞌ bi malkalaꞌ iya bong hati tud luu dusa na.”

⁶Luu jaꞌ siꞌ ga wawuꞌ sampay pa sapū ngallaw halloman Gubnul Pestus ni Jerusalem, lay na ya pabeleng pa Sesariya. Takka ndooy, pag meꞌ sumawung, lay na ya ningkōꞌ ni tingkoan man gubnul ngahukum, boꞌ lay na sohoꞌ na si Pol binoo pa awpan na. ⁷Luu jaꞌ siꞌ si Pol, magti liput na ya meꞌ siga pa-mmean Yahudi looy lakka man Jerusalem. Maka lay na sila mōꞌ jinisan palkalaꞌ bohat njataꞌ na, sugaꞌ yaꞌ du luu buktiꞌ bay tapōꞌ da.

⁸Pag-anu siꞌ, lay na si Pol ngandaawa, yuk na, “Aku bitu, yaꞌ ku bay pingkaꞌ ngalangga saraꞌ agama ga pagkahi ku Yahudi. Siga aturan langga mehe pun, yaꞌ du bay langga ku. Damikiyan, yaꞌ du ku bay pingkaꞌ ngalangga siga saraꞌ Panghuluꞌ Sultan.”

⁹Na pagka doman Gubnul Pestus nulut siga pa-mmean Yahudi looy, yuk na ni si Pol, “Pooy bong tabi pabeleng na doꞌ pa Jerusalem, boꞌ ndooy sa salassay ku palkalaꞌ nu?”

¹⁰Iya tampung si Pol, “Tuwan Gubnul, bong siꞌ kadarihan ningkau, san daa na kitabi pilay. Katoonan nu na du ndang yaꞌ luu dusa ku ni siga pagkahi ku bangsa Yahudi. Dari pagka aku raayat parinta Rom, sapatut na, ntuu na jaꞌ ku hinukum ni awpan nu. Ndang-ndang kau du bay inuwakilan maghuwis meꞌ Panghuluꞌ Sultan ni Rom. ¹¹Bong siꞌ baw tu ku bay ngalangga saraꞌ, boꞌ magtūk du dusa ku ka hukuman kapatoy, lillaꞌ na du ku san pinapatoy. Sugaꞌ pagka yaꞌ du luu kabanahan palkalaꞌ siga Yahudi naa njataꞌ ku, nulang na sina ni saraꞌ parinta Rom bong ku pina-ntan na baw ninsila. Sangkon, bong siꞌ kadarihan ningkau, pa-ntanun na ku pa mman Panghuluꞌ Sultan hinukum ndooy ni Rom.”

¹²Dari siꞌ, lay doꞌ isun Gubnul Pestus ka ga kunsihal na. Pag lupus, yuk na, “Pagka bay na ko muhun nohoꞌ hinukum ni Panghuluꞌ Sultan, sohoꞌ ta na ko binoo pa mman na.”

Gubnul Pestus mangaruha ni Sultan Agripa pasal si Pol

¹³Luu jaꞌ siꞌ daka dangoy ngallaw bay pingkaꞌ, takka na baw Sultan Agripa(25.13) Si Agripa ilay yana disu sultan ndiyoan Panghuluꞌ Sultan ma pinag-awnan Sultan Sisal. ka siyali na si Belnisa pa Sesariya ngandaꞌ-ngandaꞌ Gubnul Pestus. ¹⁴Hallom-hallom jaꞌ siꞌ sila ndooy, lay na baw tuntutan Gubnul Pestus Sultan Agripa hāl palkalaꞌ si Pol, yuk na, “Luu situ ntuu disu pilisu yaꞌ gi san bay sinalassay palkalaꞌ na meꞌ si Pilik jaman na bay maggubnul. ¹⁵Pag ku bay pilay pa Jerusalem, kuwan siga imam langkaw ka ga matatoa ni agama Yahudi ndooy bay ngandiklamu niyaku hāl palkalaꞌ na. Boꞌ lay gi paku da niyaku nohoꞌ iya binotangan hukuman kapatoy.

¹⁶“Sugaꞌ yuk ku ninsila, ‘Yaꞌ bilay luu ni arat kami bangsa Rom os-os ngalabuꞌ hukuman ni jama yaꞌ gi san bay tapagsiawop ka ga jama ma bay malkalaꞌ iya. Arapun subay ya binuwanan na doꞌ dapat ngandaawa.’ ¹⁷Dari ituu na situ kon da lay mmeꞌ niyaku pitu pa Sesariya. Sampay yaꞌ na du bay llantan meꞌ ku palkalaꞌ looy. Batan ni katakka kami, pag meꞌ sumawung, lay na ku ningkōꞌ ni tingkoan hukum, boꞌ lay na sohoꞌ ku pilisu looy ma inawnan si Pol binoo pa awpan ku. ¹⁸Sugaꞌ pag pōꞌ bitsala ga jama ma malkalaꞌ iya, tud bay jayip ku. Kanna ku ilay siꞌ ga luu dusa na mehe kon da malkalaꞌ iya, boꞌ ko, yaꞌ san luu. ¹⁹Ilooy du pagjawapan da yana hāl agama da maka pasal disu lalla inawnan si Isa ma bay pinapatoy. Sugaꞌ pamāꞌ si Pol, lay na llum lalla looy pabalik.

²⁰“Na sabap yaꞌ ku pandoy nguwalnaꞌ ni hāl palkalaꞌ meꞌ looy, lay tilaw ku si Pol bong ya kuhi pinabeleng pa Jerusalem hinukum. ²¹Sugaꞌ gam pin, bay gi ya muhun nohoꞌ moo palkalaꞌ na pa mman Panghuluꞌ Sultan. Dari lay na doꞌ ya sohoꞌ ku njagahan ntuu halloman na yaꞌ gi bay tapokonan ku pilay pa mman na.”

²²Pag-anu siꞌ, yuk Sultan Agripa ni Gubnul Pestus, “Doman ku la pakale ni bitsala pilisu looy.”

Pag tampung Gubnul, “Sigi ba, sumawung sa boꞌ nu pakale.”

²³Pag meꞌ sumawung, lay na pilay ga Sultan Agripa ka si Belnisa pa lumaꞌ mehe man ngahukum. Takka ndooy, tud bay basag meꞌ ngalak sila. Boꞌ luu gi siga komandel sampay siga jama balkanan ni daira looy ngahaboyan sila. Pag-anu, lay na sohoꞌ Gubnul Pestus binoo si Pol pa jawom.

²⁴Luu jaꞌ si Pol ni awpan da, yuk Gubnul Pestus, “Ampun Sultan Agripa sampay na mimon ma luntuu, inaa na sina lalla ma pinagdiklamu niyaku meꞌ mimon bangsa Yahudi ntuu ka ni Jerusalem. Wā sila ngahowap yaꞌ na ya pataꞌ pinakallum. ²⁵Sugaꞌ bong inawnan dusa pataꞌ man na kalabuan hukuman kapatoy, tud yaꞌ luu bay tatammu ku. Sugaꞌ pagka bay ya muhun nohoꞌ hinukum ni Panghuluꞌ Sultan, katobtoban pamiki ku, pokonan ku na ya pa mman na. ²⁶Salla na, yaꞌ ku pandoy māꞌ bong oy palkalaꞌ njataꞌ na njawom suwat pokonan ku pa mman Panghuluꞌ Sultan. Sangkon ituu na situ kon na bay sohoꞌ ku binoo pitu pa awpan bi sikamimon, awla na ningkau Sultan Agripa. Dari pag lupus tabi mintu numariya iya, kawu-kawu luu na tatuntut ku jawom suwat ku. ²⁷Batan bong niyaku, yaꞌ luu katuwaꞌ-tuwaan na os-os nohoꞌ moo pilisu pilay pa mman Panghuluꞌ Sultan, yaꞌ san luu sangdanan pataꞌ man na pinalkalaꞌ.”

Si Pol ngandaawa ni awpan Sultan Agripa

¹Pag-anu siꞌ, yuk Sultan Agripa ni si Pol, “Pilayun teꞌ. Mitsala na ko.” Dari ilooy ma ngisalat na si Pol ka tangan na boꞌ na mitsala, yuk na, ²“Ampun Sultan Agripa, kahapan la lay na ku kabuwanan lawang man ku ngandapitan dī ku ni awpan nu. ³Itu man ku gāk sabap katoonan nu du mimon arat bangsa kami Yahudi sampay na hāl-hiwal man kami yaꞌ magsudjaꞌ pamiki. Sangkon Ampun Sultan, junjung ku na ningkau, buwanan doꞌ ku pasensiya sasang nu pakale niyaku.

⁴“Sikamimon pagkahi ku Yahudi toon ni hāl kawul-piil ku labba man kadikiꞌ ku ni lahat man ku bay pinamaddihan ngabut sampay jaman ku ndooy ni Jerusalem. ⁵Katoonan da du ndang hallom na ku bay tabeꞌ ni palhimpunan Parisi ma pinakaadil mogbogan mimon saraꞌ Nabi Musa. Bong siꞌ ina sila bonto, mastiꞌ mangaku jaꞌ sila bana bitsala ku.

⁶“Na Ampun Sultan, ituu na baw tu man ku pinalkalaꞌ sabapan ilooy ma kinapitsayaan meꞌ ku pasal tukang nalamat ma bay janjiꞌ Tuhan ni kabboꞌ-bboan kami. ⁷Padahal, aku itu sibuꞌ du ka siga pagkahi ku bangsa Israil pitsayaꞌ ni tukang nalamat looy. Inaa sina ngkon kami saliꞌ-saliꞌ makutuꞌ meꞌ kami numba Tuhan llaw-sangom. Sugaꞌ aku baw tu, pitsayaꞌ ku luu na bay takka tukang nalamat looy, yana si Isa. Maka pitsayaꞌ du ku san ya bay pinapatoy, lay du baw ya pinakallum pabalik. Dari ituu na situ kon ku pinalkalaꞌ meꞌ siga pagkahi ku Yahudi. ⁸Sugaꞌ ituu baw tilaw ku ningkaam sikamimon, ongoy tu subay na pin kam kaawran pitsayaꞌ Tuhan kapakallum jama matoy?

⁹“Maruhuꞌ ilay, minsan aku mismu, kanna ku kahandak Tuhan subay ku naggaꞌ sagannap ma pitsayaꞌ ni si Isa, lalla looy man Nasaret. ¹⁰Dari daran ku naggaꞌ sila ndooy ni Jerusalem. Ni kapatut bay dean siga imam langkaw niyaku, meka na sagannap ma mmeꞌ ni si Isa bay njīl meꞌ ku. Boꞌ lay gi ku ngaminan sagannap ma motangan sila hukuman kapatoy. ¹¹Maka kansang gi ku padisu-padisu langga miha sila ma mmeꞌ ni si Isa. Luu-luu tatammu ku, lay jaꞌ du pidjalaꞌ ku balangkali sila takoleꞌ ku na pinaggos nikutan si Isa sampay malaat iya. Ni kagigit tabbuk ku, lay gi ku ngalataan siga daira ni katāhan bong pin sila tapidjalaꞌ ku jaꞌ. ¹²Maka ilooy na silay kon ku bay pilay pa Damaskus maruhuꞌ. Boꞌ lay gi ku moo suwat katarangan lakka man siga imam langkaw muwanan aku kapatut nungkuban soysoy mmeꞌ ni si Isa ndooy.

¹³“Dari, Ampun Sultan, lān ku siꞌ bay pilay, pag ga tangngaꞌ llaw, sarunduun du luu pōꞌ sinag man taꞌ langit dantaꞌ gi man mataallaw, boꞌ lay ninag njataꞌ ku sampay ni siga soheꞌ ku. ¹⁴Pag-anu, lay na ga kami humantak sikamimon taꞌ tanaꞌ. Boꞌ luu gi takale ku suwara ni pallun kami Hibrani, yuk na, ‘Sol, ū Sol, ongoy ko ngalaugan aku? Midjalaꞌ jaꞌ bina ko dī nu nulang aku.’

¹⁵“Yuk ku, ‘Tuwan, soy ina siꞌ ko?’

“Tampung na, ‘Aku itu si Isa, ilooy ma pinaglaugan meꞌ nu. ¹⁶Nangge na ko. Kon ku itu patammu ningkau batan peneꞌ ta na ko binuwat disu sosohoan ku. Subay ko masaplag pasal meꞌ ku siꞌ bay nammuhan kau sampay mimon ma palahil ku ningkau ni sinōng. ¹⁷Bininsanaꞌ jaꞌ sina ko mintu meꞌ siga pagkahi nu Yahudi sampay siga bangsa sarī ma ngalaugan kau. Sugaꞌ paddusan ta sa ko man komkoman da. Sohoꞌ ta sa ko pa mman da ¹⁸makallat mata da supaya sila kapōꞌ na man jawom lindom pa jawom dantaꞌ. Man sabapan pangahati ma pasampay nu ninsila, kapōꞌ na sina mintu sila man jawom sakup Ibilis pa jawom sakup Tuhan. Maka sabapan pangando da ina mintu niyaku, puwas na mimon dusa da, boꞌ da kapatabeꞌ na ni siga sukuꞌ Tuhan.’

¹⁹“Dari Ampun Sultan Agripa, ilooy ilay siꞌ ma bay sohoꞌ Papuꞌ Isa niyaku jaman na mitsala niyaku man taꞌ langit, lay na du asip ku. ²⁰Duhuꞌ-duhuꞌ man ku bay masaplag ndooy ni Damaskus. Pasunuꞌ, ndooy na baw ni Jerusalem. Paddus mandooy, boꞌ lay na ku ngalataan kakawum-kawman ni sikaliput Yahudiya. Lakka mandooy, lay na baw ku pilay pa kalahat-lahatan ga bangsa saꞌ Yahudi masaplag. Tōꞌ ku ninsila, subay sila nawbat ka maglillaꞌ pa Tuhan. Maka subay sila buwat kaayaran mari tumatandaꞌ lai na du labbahan da mimon dusa da.

²¹“Na Ampun Sultan, sabapan mimon bay tōꞌ ku siꞌ, ilooy na silay man siga pagkahi ku Yahudi bay nungkuban aku ni langga mehe sampay adak na ga ku papatoy da. ²²Lipara, luu na pin tabang Tuhan niyaku labba man sibuwa ngabut sampay batnaa. Sangkon itu na ga ku nangge ni awpan bi masaplag ningkaam, balkanan atawa ssaꞌ. Boꞌ ituu tu siꞌ sikamimon ma bay tuntut ku ningkaam, yaꞌ luu saꞌ yaꞌ bay tinunaꞌ njawom kitab meꞌ kanabi-nabihan sampay na Nabi Musa. ²³Njawom tunaꞌ da, tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan mastiꞌ lumingkaꞌ doꞌ njawom kabinsanaan sampay pinapatoy. Maka njawom tunaꞌ da, iya na silay duhuꞌ-duhuꞌ pinakallum ma yaꞌ na kuhi matoy saumu-umu. Maka pag lay na ya llum pabalik, pinamahalayak na umanat kasalamatan ni siga Yahudi sampay ma saꞌ Yahudi. Umanat looy ilay siꞌ meꞌ karuha sūꞌ man manusiyaꞌ ngita kabanahan.”

²⁴Na sasang si Pol masi ngandapitan dī na, ilooy ma lay ngahowap Gubnul Pestus, yuk na, “Bilawan bina ko Pol! Kalanduꞌ na pangadjiꞌ nu, inaa na kabilaw ningkau!”

²⁵Sugaꞌ tampung si Pol, “Tuwan Gubnul, yaꞌ bitu ku bilawan. Arapun mimon bitsala ku ilay siꞌ kabanahan jaꞌ, yaꞌ luu sāꞌ na. ²⁶Ampun Sultan Agripa pun ina, tasayu na du kabanahan ni bay bitsala ku siꞌ. Ilooy na silay siꞌ kon ku yaꞌ na bay alang-kapalang mitsala ni awpan na. Kon ku kabāꞌ katoonan na du mimon hāl ma bay sabbut ku siꞌ batan ilooy ma bay katuwaꞌ ni si Isa yaꞌ bay sinipuk.”

²⁷Dari yuk si Pol ni Sultan Agripa, “Ampun Sultan, bistahan ku pitsayaꞌ du ko ni siga suwat kanabi-nabihan, saꞌ ba?”

²⁸Yuk Sultan Agripa ni si Pol, “Ongoy kanna nu, tadeꞌ-dēꞌ nu ku binitsalahan mmeꞌ ni si Isa Almasi?”

²⁹Tampung si Pol, “Deꞌ-dēꞌ atawa niyaꞌ, paku ku baw duwaa pa Tuhan, kamura-murahan Ampun Sultan, labba man kau sampay na mimon ma pakale ntuu sumibuꞌ na niyaku mmeꞌ ni si Isa. Sugaꞌ kamura-murahan yaꞌ du kam mintu sumibuꞌ niyaku pinusas ka karina meꞌ tuu.”

³⁰Pus meꞌ looy, lay na nangge sultan ka gubnul sampay si Belnisa ka ga soheꞌ da, ³¹boꞌ da lay na pōꞌ. Lān da palakka mandooy, yuk da padangan-padangan, “Yaꞌ bilay la luu dusa lalla looy siꞌ pataꞌ man na binotangan hukuman kapatoy atawa pun njīl.”

³²Dari yuk Sultan Agripa ni Gubnul Pestus, “Bong siꞌ bilay lalla looy yaꞌ bay muhun nohoꞌ moo palkalaꞌ na pa mman Sultan Sisal, lay na ya bay tapōꞌ.”

Si Pol binoo pa Rom

¹Dari katobtoban pamiki Gubnul Pestus subay sohoꞌ na si Pol binoo taꞌ adjung pilay pa mman Panghuluꞌ Sultan ndooy ni Itali. Dari lay na pina-ntan si Pol ka ga kasohean pagkahi na pilisu pa mman si Juliyus. Si Juliyus ilay disu kapitan baanan sundalu Rom inawnan Batalyon Panghuluꞌ Sultan. Aku pun lay du ku ngunungan iya. ²Dari siꞌ lay na kami dutai taꞌ disu adjung bay lakka man Aramitiyum ma song maghāsan padisu-padisu daira ndooy ni Asiya. Maka luu du bay mmeꞌ si Aristalkus, disu soheꞌ kami man Tesaloneka ndooy ni Masidunya.

³Pag meꞌ sumawung, duhuꞌ man kami bay pahās ni daira Saydon. Ndooy siꞌ, mahap meꞌ Kapitan Juliyus bay buwat si Pol batan lay tugutan na si Pol duwai sitammu ka ga kabagayan na mari ya kabuwanan oy-oy kulang niiya para ni biyahi na.

⁴Pag tuwak kami man Saydon, song hallom lay kami taabut baliyu landos. Dari lay kami pasigpang pa dambilaꞌ nusa Kiprus mari kami kalimbuhan.

⁵Pag lanja kami, lay kami pingkaꞌ man bihing Silisiya ka Pampilya. Paddus mandooy, lay kami parungguꞌ ni Mira, disu daira ndooy ni Lisiya. ⁶Ndooy siꞌ, lay na baw Kapitan Juliyus nammu disu adjung bay lakka man daira Aleksandriya ndooy ni Ejip patuwak song pa Itali. Dari lay na kami pinasayin pilay. ⁷Pag tuwak kami, tud bay lawun adjung looy llēhan man sabapan baliyu landos sinugguꞌ meꞌ kami. Dari luu ga daka dangoy ngallaw boꞌ kami nakka tagan daira Kinidus ndooy ni Asiya. Na pagka yaꞌ na tasaggaꞌ kami landos baliyu ndooy, lay kami nigpang pa dambilaꞌ nusa Krit. Lān kami pilay, lay kami pingkaꞌ man daira Salmone ni nusa looy du masi. ⁸Na minsan siꞌ kami nusu bihing nusa looy, masi du kami paya meꞌ landos baliyu. Lipara, song hallom, lay kami tumiluꞌ pa disu labuhan pinag-awnan Labuhan Ayad, tapit pa daira Laseya.

⁹Na sabap tud hallom na kami bay llantan meꞌ baliyu landos looy, song piligru na pin bong kami pawus. Lai na paddus waktu man siga Yahudi puwasa. Boꞌ taabut na timpu landos. Dari yuk si Pol ni siga jama ma buwat ni adjung looy, ¹⁰“Siga kabagayan, kumpas ku bong itu tabi amu-amu pawus ni biyahi tuu, mehe situ mintu meꞌ tabi malasahi. Sarī man adjung tuu ka uwanan na, adakala sampay man umu tabi lagi hilang.”

¹¹Sugaꞌ yaꞌ du ya bay pinaruli meꞌ dapu adjung looy ka tukang mansān. Boꞌ na, lai gi Kapitan Juliyus bay takoleꞌ da binitsalahan yaꞌ nohoꞌ mmeꞌ ni bitsala si Pol. ¹²Dari pagka yaꞌ du tanam lahat looy man labu bong ni timpu landos, kaekahan jama taꞌ adjung looy siꞌ doman na pawus. Katobtoban pamiki da, mas mahap gi konoꞌ bong kami pawus pa Labuhan Pinika. Labuhan looy ilay konoꞌ tanam man maddusan timpu landos batan yaꞌ katampakan meꞌ baliyu.

Ga si Pol taabut libut ni dilawut

¹³Dari pag niyup baliyu man sātan yaꞌ du meꞌ noy basag na, bistahan da dari na man lome. Dari lay na hinelaꞌ bahudjiꞌ pa jataꞌ, boꞌ kami lay na patuwak nusu bihing nusa Krit. ¹⁴Sugaꞌ yaꞌ gi siꞌ hallom, magti halin baliyu. Niyup na baliyu landos pōꞌ man uttaraꞌ subay ga bagju ngalintas Krit. ¹⁵Pag lay kalandosan adjung looy meꞌ baliyu, lay na jaꞌ pinabiya tinuran batan yaꞌ na takoleꞌ sinugguꞌ baliyu looy. ¹⁶Hangat kami tinuran, lay na kami nakka pa bihing nusa Kauda. Ndooy siꞌ, lay na kami kalimbuhan dangkitiꞌ meꞌ nusa looy. Dari lay na pin padutai kami tondaan kami mari yaꞌ binasa. Sugaꞌ sat madutai, kaawran gi kami. ¹⁷Pag lupus, lay na baw lagot da kasku adjung looy pahallot ka malati mari yaꞌ passaꞌ tapiꞌ na. Pag-anu siꞌ, lay na baw llabbos meꞌ da lē sabap tawu sila sumallad ndooy ni bihing Libya. Pag-anu siꞌ, lay na jaꞌ kami tinuran meꞌ baliyu.

¹⁸Na hangat magsasōng na pin landos baliyu looy, sinakat na ga adjung looy meꞌ lamba. Dari pag meꞌ sumawung, lay na ga sila nginut nimanan uwanan da ni dilawut. ¹⁹Pag taabut ni katallu ngallaw, lay na timanan da uwanan da labbasakayi sampay na mimon kalangkapan adjung looy. ²⁰Ni kabasag libut looy, luu na ga daka dangoy ngallaw bay pingkaꞌ yaꞌ na san luu bay takita kami siga potean. Sampay mataallaw, yaꞌ na du bay takita sabap ngalikob na jaꞌ lahat. Dari song hallom, yaꞌ na san kami bay ngaholat ga salamat gi kami.

²¹Na kami siꞌ tu sikamimon taꞌ adjung looy, tud hallom na yaꞌ luu napsu kami mangan. Pag-anu siꞌ, yuk si Pol, “Siga kabagayan, bong siꞌ kam la bay jaꞌ pakale niyaku yaꞌ palakka man Krit, yaꞌ na situ kitabi bay tuwaꞌ kamalasahiyan meꞌ tuu na. Uwanan adjung tuu pun yaꞌ du bay luu hilang. ²²San baw meꞌ naa, patagguhun bi na pin iman bi. Yaꞌ du sina kitabi luu san disu matoy. Adjung tuu du situ mintu binasa. ²³Ngkon ku tu kabāꞌ meꞌ tuu batan dabuhiꞌ, luu malaikat bay patammu niyaku. Lay ya sinohoꞌ pa mman ku meꞌ Tuhan, ilooy ma sumba ku saltaꞌ na ma dapu baran ku. ²⁴Bay bāꞌ na niyaku subay ku yaꞌ tawu. Ndang bay na konoꞌ ginantaꞌ mastiꞌ luu gi du masa ku nangge ni awpan Panghuluꞌ Sultan sinumariya. Maka man sabapan timbang Tuhan njataꞌ ku, yuk malaikat looy, salamat jaꞌ du sina sikamimon soheꞌ ku taꞌ adjung tuu.

²⁵“Sangkon siga kabagayan, patagguhun bi na iman bi batan pitsayaꞌ ku pa Tuhan mastiꞌ binakbul jaꞌ sina mimon ma bay bāꞌ malaikat na niyaku. ²⁶Sugaꞌ bong baw tu adjung tuu, mastiꞌ binasa jaꞌ du sumallad ni disu nusa.”

²⁷Na ni kasapu-mpat bahangi halloman kami tinuran meꞌ baliyu palintas ni Dilawut Adriya, pag ga tangngaꞌ bahangi, bistahan ga tindog taꞌ adjung looy song patapit na pin kami pa bihing. ²⁸Dari lay doꞌ tinongkad meꞌ da lawom boheꞌ. Pag ndaꞌ da, duwampūꞌ dappa sa lawom na. Yaꞌ lagi hallom, tinongkad na baw bbalik. Pag ndaꞌ da, sapu-liman dappa sa.

²⁹Na sabap tawu sila sumallad taꞌ pasi, lay sila ngalabuꞌ mpat bahudjiꞌ ni buliꞌ adjung looy. Tud kainagon da deꞌ-dēꞌ na pakallat llaw supaya sila yaꞌ magtamlaꞌ bong paninggai tiluꞌ kami. ³⁰Kuwan siga tindog taꞌ adjung looy baw siꞌ tu, doman gi patangkaw ngambanan kami. Dari bbuwatan da, lay pa mundaꞌ bahasa ngalabuꞌ ga bahudjiꞌ, boꞌ ko, iya tinonton meꞌ da tondaan adjung looy. ³¹Sugaꞌ katoonan si Pol du garaꞌ da. Dari yuk na ni Kapitan Juliyus ka ga sundalu na, “Bong ina ga tindog taꞌ adjung tuu duwai na, yaꞌ sina kam salamat.” ³²Dari bbuwatan ga sundalu looy, lay tattas da ingkot bay man nonton tondaan looy, boꞌ lay na jaꞌ pabiya da mag-atungan ni dilawut.

³³Tapit jaꞌ siꞌ deꞌ subu, lay na si Pol mitsalahan sikamimon taꞌ adjung looy nohoꞌ mangan. Yuk na, “Luu na situ sapu-mpat ngallaw halloman bi yaꞌ na san bay mangan ni kahanggaw bi. ³⁴Mangan na kam ba mari luu anggawtaꞌ bi. Daa na kam susa. Minsan ina dalamba dūn kōk bi yaꞌ du sina hilang.”

³⁵Paddus si Pol mitsala meꞌ looy, lay ya ngaddoꞌ tinapay boꞌ na pinagsukuhan pa Tuhan ni pag-awpan da sikamimon. Pag-anu, lay na ya nabbeꞌ, boꞌ na mangan. ³⁶Dari sabapan kadarihan si Pol, lay na sila kagamgaman sampay lay na du sila mangan sikamimon.

³⁷Na eka kami taꞌ adjung looy duwa hatus pitumpuꞌ-nnom. ³⁸Sso jaꞌ siꞌ sikamimon, lay na hiyakan da siga karut taligu ma takapin ni dilawut supaya song pa maggaan na pin adjung looy.

Langkat na adjung man ga si Pol

³⁹Pag sayu, ngita na kami disu nusa, sugaꞌ yaꞌ takila meꞌ siga tindog taꞌ adjung looy. Pag ndaꞌ da, luu na disu look ungusan. Dari pag-isunan da, pasallad da na adjung looy pa bihing tapiyan ndooy bong siꞌ luu dapat da. ⁴⁰Dari lay na tattas da ingkot siga bahudjiꞌ da sampay lay jaꞌ inambanan ni tanaꞌ diyoꞌ. Maka lay na bakkasan da ingkot man bay ngalagot bansān mari sila sumunsayaꞌ na maling mundaꞌ adjung looy pa bihing. Pag-anu siꞌ, lay na baw sila matangge lē dikiꞌ ni mundaꞌ mari taturan na adjung looy meꞌ baliyu song pa tapiyan. ⁴¹Sugaꞌ yaꞌ gi siꞌ kami bay nakka tapiyan, lay na duhuꞌ lumangga mundaꞌ adjung looy pa taꞌ pasi, sampay lay na kataddasan ndooy. Kuwan buliꞌ na, song langkat na hangat sinimpok meꞌ lamba.

⁴²Na sabap meꞌ looy, bbuwatan siga sundalu lay isun mapatoy ga pilisu sikamimon taggahaꞌ patangkaw na baw sila lumangi. ⁴³Lipara, yaꞌ sila bay nduwan meꞌ Kapitan Juliyus sabap doman ya nalamat si Pol. Dari siꞌ, sagannap ma pandoy lumangi, lay na sohoꞌ Kapitan Juliyus kupa nohoꞌ lumangi pa tapiyan. ⁴⁴Kuwan ilooy kasohean, lay sohoꞌ na magpilampung ka ga papan atawa oy-oy jaꞌ kalangkapan adjung looy. Dari siꞌ, lay na kami sikamimon nakka tapiyan, boꞌ yaꞌ du kami bay kongoy-kongoy.

Ga si Pol ndooy ni nusa Malta

¹Salamat jaꞌ siꞌ kami ndooy ni tapiyan, lay na kami kabaan awon nusa looy yana Malta. ²Kahapan jama lahat looy tud bay mahap meꞌ da ka kami. Lay gi kami pakalluman da api man kami nohoꞌ mapasuꞌ-pasuꞌ baran kami batan uwan lahat boꞌ tanne lagi.

³Na si Pol siꞌ tu, lay ya nappuk engas kayu-kayu man ngalambunan api looy siꞌ. Sasang na ngalambun, ilooy ma pōꞌ na sō man jawom tappukan looy kahawān meꞌ pasuꞌ api. Boꞌ lay gi tinduk na tangan si Pol sampay lay na ga ngagot. Boꞌ ilooy na silay sō makapatoy ni kabasag latsun na. ⁴Pag takita leꞌ jama lahat looy patonton na sō looy ni tangan si Pol, yuk dangan pa dangan, “Batiꞌ ta la, lalla naa pamomonoꞌ. San ya bay kapuwas man bahaya ni dilawut, pag batnaa basta yaꞌ na baw tu tatangkis na kisas ni jataꞌ na.”

^5-6Sugaꞌ si Pol baw siꞌ tu lay jaꞌ pesekan na sō looy pa jawom api. Na ga jama ndooy baw siꞌ tu, kanna da song bahaꞌ na tangan na bong saꞌ matoy du ya sarunduun. Sugaꞌ hallom na siꞌ intoy-intoyan da, yaꞌ du san ya bay kongoy-kongoy. Dari siꞌ, halin na baw bandingan da sampay yuk da, “Lalla naa bina disu tuhan!”

⁷Na ni nusa looy siꞌ, panghuluꞌ da yana si Publiyus. Tanaꞌ na tapit pa tapiyan. Dari lay na kami boo na pa lumaꞌ na. Ndooy siꞌ, lay kami hinulmat paayad njawom tallu ngallaw. ⁸Ni waktu looy siꞌ, kuwan mmaꞌ si Publiyus lammunan boꞌ sungiꞌ-sungiꞌ lagi. Pabāk na jaꞌ ya taꞌ patulihan na. Dari lay doꞌ si Pol pa mman na makuhan iya duwaa sambayan na nappak bumbunan na sampay lay du magti kaulian. ⁹Sabap meꞌ looy, bahuklud na pilay sagannap jama nusa looy ma sakihan nohoꞌ inulian ni si Pol. Boꞌ lai du kaulian sikamimon.

^10-11Na kami siꞌ tu bay pahantiꞌ ndooy ni nusa Malta luu ga tallum buwan batan noy paddus na timpu landos boꞌ luu adjung patuwak mandooy. Sasang kami ndooy, kajinisan na meꞌ jama nusa looy bay ngahulmat man da maehe kami. Sampay pag taabut kami patuwak, lay gi kami pinalutuan mimon barang ma gunahan ningkami. Dari siꞌ, lay na kami patuwak taꞌ adjung bay lakka man Aleksandriya ma ndang luu na ndooy ni nusa Malta halloman timpu landos. Ni mundaꞌ adjung looy siꞌ, lay llukisan limbagan duwa tuhan-tuhan inawnan “Siga Tuhan Kamba.”

Palomehan ga si Pol man Malta song pa Rom

¹²Na ni bay katuwak kami siꞌ man Malta, lay gi kami pahās ndooy ni daira Sirakus njawom tallu ngallaw. ¹³Lakka mandooy, lay na baw kami ngalē luꞌ pilay pa daira Regiyum. Pag meꞌ sumawung, niyup na baw baliyu man sātan, boꞌ ayad man patūd. Dari lay na kami pawus sampay lay na kami nakka daira Putole njawom duwa ngallaw. ¹⁴Ndooy siꞌ, lay kami sitammu ka kasohean danganakan kami sukuꞌ si Isa, boꞌ lay gi kami kinaddoꞌ meꞌ da nohoꞌ pahantiꞌ ni lumaꞌ da. Paddus sakayi pituꞌ halloman kami bay ndooy, lay na kami pawus pilay pa Rom man taꞌ dile.

¹⁵Na taaka jaꞌ siꞌ meꞌ siga danganakan kami sukuꞌ si Isa ndooy ni Rom luu na kami song pilay, tā lagi, luu na sila pōꞌ nampang. Kasohean nampang kami ni disu kawum inawnan Tabuꞌ Apiyus, kasohean ni kawum inawnan Tallu Kadday. Takita jaꞌ siꞌ sila meꞌ si Pol, magti ya muwan pagsukuhan pa Tuhan sampay kagamgaman na ya.

Katakka ga si Pol pa Rom

¹⁶Na takka jaꞌ siꞌ kami pa Rom, lay baw pinadari si Pol maglumaꞌ di-dī na. Sugaꞌ luu na pin baw disu sundalu nohoꞌ nganjagahan iya.

¹⁷Paddus jaꞌ siꞌ tallu ngallaw halloman si Pol ndooy, lay tawag na ga pa-mmean Yahudi ma maglahat ni Rom. Kumpo jaꞌ siꞌ sila, yuk na ninsila, “Siga mbuwaꞌ danganakan, kon ku itu bay tapilisu meꞌ parinta bangsa Rom batan lay ku pinalkalaꞌ meꞌ siga pagkahi tabi Yahudi ndooy ni Jerusalem. Mingkan ilay siꞌ, yaꞌ ku bay buwat dusa ninsila. Boꞌ na, yaꞌ du situ luu arat kabboꞌ-bboan tabi bay langga ku. ¹⁸Sasang ku ndooy, lay na ku bay sinumariya meꞌ saraꞌ bangsa Rom. Sugaꞌ katobtoban pamiki da, subay ku pinōꞌ batan yaꞌ du luu dusa ku magtūk ka aku binotangan hukuman kapatoy. ¹⁹Sugaꞌ hangat siga Yahudi ndooy naggaꞌ, yaꞌ luu dapat man ku kapuwas. Dari lay ku muhun nohoꞌ binoo palkalaꞌ ku pa mman Panghuluꞌ Sultan. Sugaꞌ yaꞌ baw tu luu maksud ku malkalaꞌ siga pagkahi ku Yahudi.

²⁰“Na kon ku itu bay nawag kaam mari kam tahappatan ku balharapan bong oy sabap ku pinusas ka karina meꞌ tuu. Kon ku itu meꞌ tuu sabap meꞌ ku pitsayaꞌ luu na bay takka tukang nalamat ma masi inagad meꞌ bangsa tabi Israil.”

²¹Yuk siga Yahudi looy baw siꞌ tu ni si Pol, “Yaꞌ kami la bay kasambut suwat man Yahudiya pasal kau. Maka yaꞌ du luu siga pagkahi tabi Yahudi mandooy bay nuntut pitu ga luu kalaatan nu. ²²Sugaꞌ ninggai-ninggai jaꞌ lahat, luu jaꞌ jama malaat ntan bahau ma kinapitsayaan meꞌ nu ka ga pagkahi nu. Dari doman kami kale bong oy njawom pamiki nu.”

²³Dari lay na baw sila isun bong llaw oy tanam man da pakale ni bitsala si Pol. Na taabut llaw looy, meka na lay pilay pa lumaꞌ man si Pol. Pag-anu siꞌ, lay na sila pahatiyan si Pol kabanahan pasal pamarinta Tuhan. Boꞌ na, lay gi ya mōꞌ buktiꞌ man jawom saraꞌ Nabi Musa ka kitab kanabi-nabihan inaa si Isa yana tukang nalamat ma bay njanjiꞌ meꞌ Tuhan. Boꞌ tud bay pinagtuyuan bana meꞌ si Pol mitsalahan sila labba man sayu ngabut sampay sangom bong pin sila pitsayaꞌ jaꞌ ni si Isa. ²⁴Dari kuwan kasohean, lay na du takoleꞌ binitsalahan, sugaꞌ kuwan kasohean, yaꞌ kuhi pitsayaꞌ. ²⁵Dari bbuwatan siga Yahudi looy siꞌ, lay na ga magjaw-jawap. Tapit jaꞌ siꞌ sila palakka, yuk si Pol ninsila, “Na bong ina kam yaꞌ pitsayaꞌ, pahap-hap kam taggahaꞌ tuwaꞌ du pa kaam umanat looy ma bay sohoꞌ Rū Sutsiꞌ pinasampay ni Nabi Isaya pa mman siga kabboꞌ-bboan tabi. Yuk Rū Sutsiꞌ ni Nabi Isaya,

²⁶‘Pilay ko pa mman bangsa nu, boꞌ da baan nu, san ina sila sigi-sigi pakale, yaꞌ du sila kuhi kahati. San ina sila ngandaꞌ, yaꞌ du sila kakila.

²⁷Ngkon na ilay meꞌ looy sabap tohas kōk da. Sibuꞌ du karuha da ka jama lay na sompong da tinga da maka lay na pakaddom da mata da. Bong siꞌ saꞌ meꞌ looy, mastiꞌ ngita jaꞌ sila, kale sila sampay kahati sila. Boꞌ na, mastiꞌ nawbat jaꞌ sila, boꞌ taulian ku pangatayan da.’ ”(28.26-27) Kitab Nabi Isaya 6.9-10.

²⁸Yuk si Pol lagi, “Na, mbuwaꞌ danganakan, pagka kaekahan Yahudi yaꞌ kuhi pitsayaꞌ ni umanat Tuhan pasal kasalamatan njataꞌ si Isa, baan ta kam banahan, pinasaplag na du sina ni kabangsa-bangsahan saꞌ Yahudi. Boꞌ tatantu ku, mastiꞌ hinasi jaꞌ sina meꞌ da.”

²⁹Pag poleꞌ baanan ga Yahudi looy siꞌ, yaꞌ magsudjaꞌ pamiki da sampay tud bay mehe meꞌ da magjawap.

³⁰Na si Pol siꞌ tu, luu duwan taun halloman na bay tamban ni lumaꞌ looy ma bay sukayan na. Maka luu-luu jama luꞌ pilay ngandaꞌ-ngandaꞌ iya, lay jaꞌ du hinasi meꞌ na. ³¹Boꞌ yaꞌ na ya bay paagak masaplag ninsila pasal pamarinta Tuhan sampay noan sila pasal Papuꞌ Isa Almasi. Maka halloman na ndooy, yaꞌ na luu bay naggaꞌ iya.