1 Timuti

Suwat Sibuwa pa mman si Timuti

Pahati

Si Timuti ilay yana disu subul bay boo si Pol limbang na ngalataan kalahat-lahatan masaplag umanat mahap pasal si Isa. Mmaꞌ si Timuti ilay bangsa Greek, kuwan nneꞌ na, bangsa Yahudi.

Na jaman looy siꞌ, luu disu waktu si Pol ka si Timuti bay ngandaꞌ-ngandaꞌ sukuꞌ si Isa ni daira Epesus. Sasang da ndooy, lay na baw magkasusahan si Pol. Kon na susa batan pag ndaꞌ na, luu bay pasalluk pa jawom baanan sukuꞌ si Isa ndooy kasohean jama mōꞌ tōꞌ ma yaꞌ sikatuwaꞌ ka tōꞌ si Isa.

Na pagka doman gi si Pol pawus pa Masidunya, lay na doꞌ sohoꞌ na tamban si Timuti ndooy ni Epesus supaya tasaup na kasaan tōꞌ ga jama looy.

Dari sasang si Pol ndooy ni Masidunya, lay ya nuwat suwat tuu pa man si Timuti. Njawom suwat tuu luu jinisan pituwa si Pol ni si Timuti. Lay gi si Pol muwan palbiatan ni si Timuti ni hāl meꞌ nabang ni siga bawu danda ka ni hāl meꞌ meneꞌ siga pa-mmean para ni siga baanan sukuꞌ si Isa.

Ituu bay sinuwatan meꞌ si Pol luu na ga tallumpuꞌ-tallun taun paddus si Isa Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ.

1 TIMUTI

¹Ituu itu aku, yana si Pol, disu rasul si Isa Almasi man panohoan Tuhan, yana poonan kasalamatan tabi maka man panohoan si Isa Almasi, yana pag-asa tabi. ²Itu suwat ku pa mman nu Timuti. Kau ina subay ga anak ku na rahasiyaꞌ sabap meꞌ ta dambuwaꞌ atay pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa. Kamura-murahan binuwanan na pin ko kasannangan ka timbang saltaꞌ na barakat meꞌ Mmaꞌ ta Tuhan ka Papuꞌ ta si Isa Almasi.

Siga jama ni Epesus ma mōꞌ tōꞌ palsu

³Na Timuti, intomun bay halap ku ningkau waktu ku bay palakka man naa lān ku bay pitu pa Masidunya. Ngkon nu ilay bay sohoꞌ ku tamban nnaa ni Epesus supaya tasohoꞌ nu patagong sagannap ma mōꞌ tōꞌ palsu njawom baanan sukuꞌ si Isa. Sugaꞌ batnaa tu, luhud ku gi ngahalap ningkau pabalik. ⁴Sohoun na sila patagong masensengan waktu da mitsala pasal siga pali-pali ka usuwan kabboꞌ-bboan. Siga hāl meꞌ naa ina yaꞌ luu kapuspusan na. Boꞌ na, inaa na sina poonan pagjawapan. Dari pada meꞌ naa, gam na sila mōꞌ tōꞌ ma katabang ni jama ngahati garaꞌ Tuhan pasal kasalamatan njataꞌ pangando ni si Isa. ⁵Baan nu sila ngkon tabi noan jama umanat Tuhan supaya sila maasean pagkahi da manusiyaꞌ. Maaseꞌ ina, mastiꞌ takaya da jaꞌ bong sutsiꞌ niyat atay da, maka yaꞌ na sila buwat oy maka oy na ma nulang ni honaꞌ-honaꞌ da, maka bong sila kanaalla mangando ni si Isa Almasi. ⁶Salla na, kasohean jama bong ni hāl meꞌ naa, yaꞌ san paruli da. Iya hagaan ninsila magbilmaarup ni hāl ma yaꞌ luu kapuspusan na. ⁷Angan-angan da dari guru tanyag na sila ni saraꞌ agama. Salla na, yaꞌ san katoonan da bong oy maksud saraꞌ. Kanna da, katuwaꞌ na sila nōꞌ, boꞌ ko, niyaꞌ san.

⁸Na Timuti, katoonan ta bong inawnan saraꞌ, mahap jaꞌ. Sat na jaꞌ, subay baw tuwaꞌ meꞌ makoy. ⁹Tahati ta na bong inawnan saraꞌ Tuhan, saꞌ para ni jama intong. Arapun kon na ina bay pinamuwan man motang hukuman ni jama maat, ni sagannap ma yaꞌ pandoy ngasip, maka ni jama ma yaꞌ tawu pa Tuhan. Saraꞌ ina para ni siga baldusa, para sagannap ma yaꞌ sutsiꞌ, para jama ma yaꞌ ngisbat Tuhan, maka para sagannap ma mapatoy jama sampay ga mmaꞌ da atawa nneꞌ da. ¹⁰Damikiyan, saraꞌ ina bay pinōꞌ man motang hukuman ni jama ma magjina, maka ni siga bantut sampay ni jama ma dagangan pagkahi da manusiyaꞌ binuwat ata. Damikiyan, saraꞌ ina para ni sagannap ma ngandustaꞌ, ma yaꞌ pabonto naksiꞌ, sampay sagannap ma buwat jinisan kalaatan sarī ma nulang tōꞌ sabanna. ¹¹Inawnan tōꞌ sabanna ina, yana oy-oy tōꞌ ma magbēꞌ ka umanat mahap pasal si Isa Almasi. Boꞌ umanat mahap ina, malahil ehe kaayaran Tuhan ma tawop pinudji saumu. Boꞌ inaa na sina umanat ma bay hinalap niyaku nohoꞌ pinasaplag.

Timbang Tuhan ni si Pol

¹²Mehe meꞌ ku magsuku ni Papuꞌ ta si Isa Almasi ma nganggaosan aku buwat kahandak na. Magsuku ku niiya sabap lay na ku bilang na kanaalla sampay lay na ku peneꞌ na binuwat sosohoan na. ¹³Lay ku peneꞌ na minsan ku bay pingkaꞌ malaat iya maruhuꞌ. Sarī gi, daran ku bay ngalaugan siga sukuꞌ na. Boꞌ yaꞌ luu pag-agak bila ku minsanaꞌ sila na. Lipara, yaꞌ du baw ku bay tuwaꞌ mulkaꞌ. Gam pin lay gi ku panimbangan Papuꞌ Isa, batan halloman ku yaꞌ gi bay pitsayaꞌ niiya, kalaatan bay pabuwat ku ni kaawam ku sadjaꞌ. ¹⁴Tud biddaꞌ na sina ehe aseꞌ Papuꞌ ta si Isa Almasi! Bistahun doꞌ, lay gi bukaꞌ na puad ku pitsayaꞌ niiya. Sampay lay gi ku buwanan na aseꞌ ni pagkahi ku manusiyaꞌ!

¹⁵Na ituu tu bitsala kanaalla ka pataꞌ kinanna meꞌ sikamimon: Maksud si Isa Almasi bay pitu pa junyaꞌ supaya tasalamat na siga baldusa. Man ku kasiguru, batan bong kinawnan baldusa, yaꞌ luu bay lumabi man aku. ¹⁶San meꞌ looy, lay gi baw ku bay pinanimbangan meꞌ Tuhan. Dari man sabapan bay kadarihan ku, luu na pamintangan mehe ni jama man da mindoga bong pooy tahaꞌ pasensiya si Isa Almasi ni siga baldusa. Kamura-murahan ilooy na poonan da pitsayaꞌ na niiya sampay koleꞌ kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na.

¹⁷Pudji tabi Tuhan, yana Sultan Mahatinggi ma yaꞌ takita maka yaꞌ kuhi matoy. Magbayaꞌ ya ni sikamimon pangkat-mamangkat saumu batan isu-isu iya Tuhan. Kamura-murahan saumu-umu na ya binuwanan pudji mehe ka kabantugan. Amin.

¹⁸Na Timuti, meꞌ kau sibuꞌ na ka anak ku, amay-amay mimon ma bay tugun ku siꞌ ningkau, pasampayun sa ni siga sukuꞌ si Isa nnaa. Ndang-ndang pabuwatan nu ina masampay kabanahan sikatuwaꞌ bana ka bay tunaꞌ siga pa-mmean sukuꞌ si Isa pasal kau. Bong ina tud kinanna du meꞌ nu bay tunaꞌ njataꞌ nu, inaa na sina buwansang mehe ningkau nulang kalaatan. Dari sibuꞌ du sina karuha nu ka sundalu basag ngatu njawom bonoꞌ mehe. ¹⁹Njawom nu nulang kalaatan, subay wā hallot pangando nu ni Papuꞌ Isa. Maka ilagan nu mimon pabuwatan ma nulang ni honaꞌ-honaꞌ nu. Luu sina kasohean ma yaꞌ na maruli honaꞌ-honaꞌ da sampay man pangando da na ni Papuꞌ Isa langkat. Pangando da ina, bong ndalil pa adjung, lay na binasa bay lumangga ni manunggu. ²⁰Meꞌ looy du silay kadari si Haymeneyus ka si Aleksandel. Sangkon lay na sila pa-ntan ku pa mman Ibilis. Dari pag taabut da mintu malasahi banahan, kawu-kawu magsiddik na sila buwat ilooy ma kadiyoꞌ ni awon Tuhan.

¹Na Timuti, luu situ tugun ku ma subay pasampay nu ni baanan sukuꞌ si Isa nnaa. Numbul satu, sohoun sila makuhan mimon manusiyaꞌ duwaa pa Tuhan supaya sila sinalamat. Maka sohoun du sila muwan pagsukuhan pa Tuhan sabap meꞌ na nalamat sila. ²Maka subay du pakuhan da duwaa siga sultan ka mimon ma ngantanan kawasa-kapatut marinta supaya yaꞌ luu kalingogan ni siga paglahat tabi, maka supaya sumunsayaꞌ na jaꞌ kitabi ngisbat Tuhan ka buwat kahandak na. ³Mahap sina kitabi maku duwaa meꞌ naa. Boꞌ na, kasulut gi ni Tuhan, yana poonan kasalamatan tabi. ⁴Kainagon Tuhan ina mimon manusiyaꞌ salamat sampay kahati ni kabanahan. ⁵Kabanahan ina meꞌ tuu: Tuhan ina disu du. Damikiyan, disu du utusan ni antaraꞌ Tuhan ka manusiyaꞌ, yana si Isa Almasi, pagkahi tabi manusiyaꞌ. ⁶Iya ilay, atas na bay nongan umu na supaya tatanggung na dusa manusiyaꞌ sikamimon mari sila kapaddus man hukuman ni dusa da. Boꞌ ituu na situ masa bay ginantaꞌ man umanat pasal iya pinasaplag. ⁷Ituu situ kon ku bay pineneꞌ meꞌ Tuhan binuwat rasul na nohoꞌ masaplag umanat mahap ni siga bangsa saꞌ Yahudi. Toan ku sila supaya sila mangando ni si Isa Almasi ka pitsayaꞌ ni tōꞌ sabanna. Na pitsayaꞌ jama atawa niyaꞌ, basta kanaalla jaꞌ baw situ bitsala ku. Yaꞌ ku pandoy ngandustaꞌ.

Palbiatan si Pol ni kalallahan ka karandahan

⁸Na nnoy-nnoy jaꞌ man sukuꞌ si Isa kumpo-kumpo numba Tuhan, tugun ku ni kalallahan, subay tatantu da sutsiꞌ na kawul-piil da boꞌ angkat da tangan da maku duwaa. Subay yaꞌ luu lasu da atawa laat atay da ni jama.

⁹Kuwan siga karandahan, karomanan ku meꞌ da mamakoy subay pakayan basanayan ma yaꞌ kaiyaꞌ-iyaꞌ. Daa subay na pin meꞌ punu njawom atay da hāl lingkat dagbos da. Daa sila ngakig tabiat kasohean ma tigiꞌ magdanda-danda maka magmmas-mmas sampay matuk pamakoy hagaan. ¹⁰Arapun ilooy ya pataꞌ pakutuꞌ da meꞌ da buwat kaayaran ni jama. Inaa ya sina arat tawop ni karandahan ma ngingat dī da ngisbat Tuhan. ¹¹Maka bila luu na magnasihat ni baanan jamaa, kuwan karandahan, sapatut na, subay sila diyam-diyam jaꞌ pakale. Daa subay na pin sila magpandoy-pandoyan siga lalla ma noan sila.

¹²Bong aku, yaꞌ baw ku madari karandahan noan kalallahan ni langga atawa pun magtakōk ninsila. Subay sila diyam-diyam jaꞌ pakale. ¹³Minsan bay jaman manusiyaꞌ bohoꞌ bay pinapayak, duhuꞌ du lalla bay pinapayak, yana Boꞌ Adam, boꞌ pasunuꞌ Sitti Hawa, binuwat limbang na ka tatabang na. ¹⁴Boꞌ na, saꞌ du silay Boꞌ Adam bay inakkahan meꞌ Ibilis, arapun ma danda. Dari pag toklas na, iya bay duhuꞌ dari baldusa. ¹⁵Inaa na sina kon karandahan kabisahan maddi. Sugaꞌ masi du baw ina sila salamat pa Tuhan bong yaꞌ du labbahan da pangando da ni si Isa, ka aseꞌ da, sampay kasutsian da ma tumatandaꞌ ni hatu kawul-piil da.

Arat-tabiat pataꞌ ni siga pa-mmean sukuꞌ si Isa

¹Timuti, ituu tu bitsala kanaalla: Bong luu doman magpa-mmean ni siga sukuꞌ si Isa, mahap du sina angan-angan na batan ntan meꞌ naa ina tud puntukan. ²Sangkon, bila kam meneꞌ pa-mmean, subay ya jama ma yaꞌ luu sutsutan njataꞌ na maka subay disu du nda na. Boꞌ na, subay ya jama pandoy ngagak dī na. Maka subay ya patong mamiki maka hatu. Subay ya pangahulmat maka alistu noan jama. ³Subay ya yaꞌ palalango maka subay yaꞌ bangis. Gam pin subay lammaꞌ pangatayan na maka subay ya pandoy ngilagan pagjawapan. Maka subay ya yaꞌ magnapsu mulakab ni sīn. ⁴Subay mahap meꞌ na magpandoy ni anak-nda na. Maka subay ya inasip sampay pinag-aratan meꞌ mimon anak na. ⁵Batan bong ina ya yaꞌ pandoy magtakōk ni jama lumaꞌ na mismu, pooy meꞌ na pandoy magtakōk ni baanan pagkahi na sukuꞌ Tuhan? ⁶Maka subay ya jama saꞌ bahau jaꞌ bay mmeꞌ ni Papuꞌ Isa, taggahaꞌ takabbu na baw ya sampay man na na baw mintu tuwaꞌ hukuman meꞌ karuha ilooy ma bay katuwaꞌ ni Ibilis.

⁷Maka soysoy magpa-mmean, subay du mahap kawul-piil na sampay ni bandingan jama ma saꞌ sukuꞌ Papuꞌ Isa. Meꞌ naa ina, yaꞌ na luu man na tabitsala pa kalaatan sampay yaꞌ na luu lawang man na tadallot leꞌ Ibilis.(3.7) Bong ina tamakan awon pa-mmean sukuꞌ si Isa ni mata jama ni poan, malaingkan sibuꞌ du ya ka bay tadallot meꞌ Ibilis, batan yaꞌ na luu jama doman pakale ni umanat na pasal si Isa.

Arat-tabiat pataꞌ ni tukang nabang

⁸Damikiyan, sagannap ma pineneꞌ binuwat tukang nabang ni siga pa-mmean, subay du hatu. Maka subay sila mmeꞌ ni lapa da. Damikiyan, subay du sila yaꞌ palalango atawa magnapsu mulakab ni sīn. ⁹Subay sila tattap pitsayaꞌ ni kabanahan ma bay pinalahil meꞌ Tuhan ningkitabi. Maka subay sila yaꞌ buwat oy maka oy na ma nulang ni honaꞌ-honaꞌ da. ¹⁰Sangkon Timuti, subay bay doꞌ duhuꞌ lliling arat-tabiat da. Bong hati tawop du sila, dari na sila binuwat tukang nabang. ¹¹Damikiyan, kuwan nda tukang nabang, subay du hatu maka subay yaꞌ pandoy mitna. Subay ya pandoy ngagak dī na sampay taasahan buwat mimon ma sinukuꞌ niiya.

¹²Tukang nabang ina, subay disu du nda da maka subay mahap meꞌ da magpandoy ni anak da sampay ni mimon jama lumaꞌ da. ¹³Na bong ina mintu kanaalla du sila ni mimon ma bay sinukuꞌ ninsila, malaingkan mahap jaꞌ awon da ni jama. Boꞌ na, pasōng na sina tawakka da mitsala pasal pangando da ni si Isa Almasi.

^14-15Na Timuti, kainagon ku tu deꞌ-dēꞌ na ku kapilu pa mman nu, sugaꞌ mura situ lantan gi katakka ku pilu. Sangkon suwatan ta na jaꞌ doꞌ ko duhuꞌ supaya katoonan nu na arat-tabiat tawop ni sagannap ma ginalla jama lumaꞌ Tuhan. Awnan ku ilay siꞌ kitabi sikamimon ma pitsayaꞌ ni Almasi. Kitabi na situ ngantanan kabanahan ma bay hinalap meꞌ Tuhan sabanna ma llum saumu-umu ningkitabi. Dari sukuꞌ tabi itu nanggehan kabanahan ka nganjaga mari yaꞌ tabaluba. ¹⁶Kabanahan ina ma kinapitsayaan meꞌ tabi, yaꞌ tapakilubaan, boꞌ tud kahaylan-haylan. Maruhuꞌ yaꞌ gi bay tahati meꞌ manusiyaꞌ. Pag batnaa, lay na pinalahil meꞌ Tuhan ningkitabi. Meꞌ tuu situ karuha na:

Almasi ina bay dari manusiyaꞌ ntuu ni junyaꞌ.

Maka iya ilay, luu na pin Rū Sutsiꞌ bay mōꞌ buktiꞌ bong soy ya.

Boꞌ lay gi ya tinammuhan meꞌ siga malaikat.

Awon na lay na pinasaplag pa kabangsa-bangsahan.

Maka kinapitsayaan na ya meꞌ manusiyaꞌ ni sikaliput junyaꞌ.

Boꞌ lay gi ya inangkat pa sulgaꞌ njawom kabantugan mehe.

Bandaꞌ si Pol pasal jama ma mōꞌ tōꞌ palsu

¹Na Timuti, luu silay bay pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ meꞌ tuu: Bbos-bbos ina meka na jama nimanan tōꞌ sabanna ma kinapitsayaan meꞌ tabi. Kon meꞌ looy sabap meꞌ da maruli tōꞌ palsu lakka man siga seytan. ²Sila ilay mintu ma magpamōꞌ tōꞌ meꞌ looy yana jama ma magbawuꞌ-bawuꞌ jaꞌ ngisbat Tuhan. Pangandustaꞌ sila. Boꞌ na, yaꞌ na san nulang ni honaꞌ-honaꞌ da bong sila buwat maat. ³Dari njawom tōꞌ da, bong jama doman sutsiꞌ banahan, subay sila konoꞌ yaꞌ handa atawa halla. Maka baꞌ-bāꞌ da, luu lawuk yaꞌ dari kinakan. Mingkan ilay siꞌ, mimon lawuk ma pamāꞌ da haram bay pinapayak meꞌ Tuhan. Dari mimon ma pitsayaꞌ ni si Isa ka toon tōꞌ sabanna dari muwan pagsukuhan pa Tuhan sabapan lawuk looy sampay mangan. ⁴Mimon ina ma bay pinapayak meꞌ Tuhan, mastiꞌ mahap jaꞌ. Sangkon daa na tuwak tabi makanan ma awnan kasohean haram. Gam pin subay timaꞌ tabi sampay pinagsukuhan pa Tuhan. ⁵Batan inawnan makanan ina, halal jaꞌ labbasakayi sabap Tuhan bay māꞌ njawom kitab(4.5) Ndaun Panagnaan ni Awwal Jaman 9.2-3. maka sabap pinagsukuhan meꞌ tabi pa Tuhan.

⁶Na bong itu pasampay nu du bay bitsala ku siꞌ ni siga danganakan ta nnaa, malaingkan kau sosohoan si Isa Almasi kanaalla. Maka sasang nu nōꞌ kabanahan ma kinapitsayaan meꞌ ta sampay mmeꞌ ni tōꞌ ayad ma ndang binean meꞌ nu, mastiꞌ pasambu nu na nyawa nu. ⁷Sugaꞌ bong baw kinawnan siga pali-pali sampay jinisan ilmuꞌ ma bay jaꞌ pinabuwat-buwat meꞌ manusiyaꞌ, palawakun. Inaa ya pataꞌ isbat nu, meꞌ nu nganad dī nu ngakig arat-tabiat Tuhan.

⁸Bong kitabi nganad dī tabi man mabasagan baran tabi, luu du baw paluntungan na dangkitiꞌ. Sugaꞌ bong kitabi nganad dī tabi ngikut arat-tabiat Tuhan, tud mehe paluntungan na. Batan saꞌ sina sat paluntungan ni junyaꞌ tuu takoleꞌ tabi, arapun sampay ni ahirat koleꞌ du kitabi paluntungan. ⁹Bitsala ku itu kanaalla maka pataꞌ kinanna meꞌ sikamimon. ¹⁰Sangkon magtuyuꞌ-tuyuꞌ na pin kita maghulas-sangsāꞌ masampay umanat mahap man Tuhan. Batan tatantu ta Tuhan sabanna ma llum saumu-umu poonan kasalamatan para mimon manusiyaꞌ. Boꞌ mastiꞌ sinalamat jaꞌ sina meꞌ na mimon ma pitsayaꞌ ni si Isa Almasi.

¹¹Na ilooy siꞌ sikamimon ma bay bāꞌ ku ningkau subay man nu noan siga danganakan ta nnaa, maka sohoun inisbat ninsila.

¹²Timuti, daa ko loman nōꞌ bong sabagay luu nnaa nahawi kau sukat yaꞌ gi sangkad umu nu. Gam pin buwat na pin ko suntuan ayad ni mimon sukuꞌ si Isa nnaa. Pakitahan nu sila kawul-piil ayad ka aseꞌ. Maka subay tumatandaꞌ kasutsian nu ka basag pangando nu ni si Isa. ¹³Na njawom nu ngagad katakka ku pilu, pakutuun na pin meꞌ nu matsahan baanan sukuꞌ si Isa nnaa kitab. Passaun ninsila hatiyan na man nu maintoman sila ka noan sila. ¹⁴Daa pasensengan nu ladjikiꞌ ma bay dean Rū Sutsiꞌ ningkau bay jaman siga pa-mmean sukuꞌ si Isa ngannaꞌ siga tangan da njataꞌ nu. Awnan ku ilay siꞌ yana kapandoyan ma bay tinunaꞌ meꞌ da njataꞌ nu. ¹⁵Kamura-murahan mimon bay halap ku ningkau, bogbogan nu du supaya tumatandaꞌ na ni mimon nnaa lay na du pasōng kapandoyan nu magpa-mmean. ¹⁶Paayad-ayad ko supaya yaꞌ luu salla ni kawul-piil nu atawa pun ni tōꞌ nu. Bong ina tud kanaalla du ko mmeꞌ ni palbiatan tuu, malaingkan saꞌ sat kau salamat, arapun sampay mimon ma pakale ni tōꞌ nu.

Jalan tuwaꞌ meꞌ maintom

¹Na bong luu nnaa ni baanan bi lalla bay magsāꞌ, boꞌ umuhan gi man kau, daa doꞌ kasla meꞌ nu naup iya. Buwatun ya meꞌ saparati mmaꞌ nu sinaup hanunut-hanunut. Kuwan kalallahan ma sumiyali man kau, bong luu magsāꞌ, bila ko naup, buwatun sila meꞌ saparati danganakan nu. ²Tuwaꞌ pa karandahan ma umuhan gi man kau, subay du hanunut-hanunut meꞌ nu naup sila. Buwatun sila meꞌ saparati nneꞌ nu. Kuwan karandahan ma sumiyali man kau, bila ko naup, buwatun du sila meꞌ saparati danganakan nu. Maka subay sutsiꞌ niyat atay nu ka sila.

Pasal meꞌ nulung siga bawu danda

³Na pasal siga bawu danda ni baanan bi, bong yaꞌ luu paglūng da san disu mangatas ninsila, subay kaam na dambaanan ngipat sila. ⁴Sugaꞌ bong baw bawu danda luu anak na atawa mpu na mehe na, subay sila na mangatas ngipat iya. Subay tabista leꞌ da bong sila bana-bana ngisbat Tuhan, duhuꞌ-duhuꞌ talpaksaꞌ ninsila nungbasan induꞌ-mmaꞌ da. Pabuwatan meꞌ looy ilay ndang kasulut ni Tuhan. ⁵Siga bawu danda ma talpaksaꞌ tinulung yana sagannap ma yaꞌ luu lūng-kampung da samasakali mangatas ninsila. Siga bawu meꞌ looy ilay, yaꞌ luu pag-asa da sarī man Tuhan. Sangkon iya sa man da maku tulung sangom-llaw. ⁶Sugaꞌ kuwan siga bawu danda ma yaꞌ luu kainagon da sarī man nganduwan dī da ka oy-oy kinanapsuhan meꞌ da, san daa na tulungun bi. Ga bawu danda meꞌ looy ilay, minsan sila llum, sibuꞌ du sila ka matoy bong ni bandingan Tuhan.(5.6) Ndaun Epesus 2.1.

⁷Na ilooy siꞌ ma bay bāꞌ ku ningkau, pasampayun sa ni siga sukuꞌ si Isa nnaa. Maka sohoun inisbat ninsila supaya yaꞌ luu man da sinahawi. ⁸Batan bong ina luu ma pitsayaꞌ ni si Isa yaꞌ san ngayaran paglūng na, awla na jama lumaꞌ na, mastiꞌ lay na labbahan na tōꞌ sabanna ma kinapitsayaan meꞌ tabi. Boꞌ na, maat gi ya man laanat.

⁹Na bong kam ngalista awon siga bawu danda nnaa ma pataꞌ tinulung, meꞌ tuu aturan na: Subay nnompūꞌ taun umu da atawa labi. Maka subay sila yaꞌ bay pingkaꞌ sapeꞌ ka lla da. ¹⁰Lagiꞌ na, subay sila bay tamasa nabiat buwat mahap. Hati na, subay mahap meꞌ da bay nganad anak da maka ndang nabiat ngahulmat jama. Maka subay sila biyasa magpangintu siga pagkahi da sukuꞌ si Isa. Maka subay sila biyasa magpanulung jama njawom kasusahan. Hantak bitsala ku ilay siꞌ, subay sila bay tamasa buwat jinisan kaayaran.

¹¹Na bong luu ni baanan bi siga bawu danda ma yaꞌ gi toa, daa patabeun bi ni listahan. Batan bong ina sila bay nganjanjiꞌ ni Almasi yaꞌ na halla pabalik, taggahaꞌ baluba da na baw mintu bay janjiꞌ da pag taabut basag na dawom da halla. ¹²Dari bong ina mintu yaꞌ na sila kanaalla ni bay janjiꞌ da, lay na baw mintu dari dusa ninsila. ¹³Lagiꞌ na, bong ina patabeꞌ bi sila ni listahan, adakala ngahūk na baw sila buwat. Ilooy ilagan ta taggahaꞌ maglanyawan na jaꞌ sila padisu-padisu lumaꞌ ngusiat kahalan jama atawa ngalimut sampay mōꞌ jinisan bitsala ma yaꞌ pataꞌ sinabbut.

¹⁴Sangkon, meꞌ tuu situ palbiatan ku ni siga bawu danda ma yaꞌ gi umuhan: Gam na sila halla pabalik boꞌ da hanak sampay ngintu jama lumaꞌ da. Meꞌ looy ilay, yaꞌ na luu lawang man da tabitsala pa kalaatan meꞌ sagannap ma doman nulang kitabi. ¹⁵Kon ku tu halling meꞌ tuu batan luu na kasohean bawu danda lay na magsiꞌ sampay lay na mmeꞌ ni kahandak Ibilis.

¹⁶Na bong luu danda sukuꞌ si Isa ma luu kampung na bawu danda, subay iya mangatas ngipat. Yaꞌ sina sikatuwaꞌ bong subay na pin baanan sukuꞌ si Isa mangatas malanjaan siga bawu meꞌ looy. Ilooy ya subay inipat meꞌ siga sukuꞌ si Isa yana sagannap bawu danda ma yaꞌ luu lūng-kampung da.

Siga pa-mmean subay binuwanan hasil

¹⁷Balik ta pa siga pa-mmean baanan sukuꞌ si Isa, bong ina sila pa-mmean mahap, subay sila binuwanan hasil ayad, awla na sagannap ma tiggo nōꞌ ka magnasihat. ¹⁸Batan tuwaꞌ pa sila na silay panohoan njawom kitab, ilooy ma yuk na, “Daa saggaun bi sapiꞌ bi mangan jawom na binadjaan.” Maka luu du silay njawom kitab ilooy ma yuk na, “Tiyap-tiyap jama kinaddoꞌ nohoꞌ buwat, mastiꞌ subay ginadjihan.”

¹⁹Na bong sawpama luu nnaa disu pa-mmean lay sinumbung, daa doꞌ kam pitsayaꞌ bong yaꞌ luu duwa-tallu jama bay kasakup ni dusa na. ²⁰Sugaꞌ bong mintu ya bay kamattanan, subay ya sinaggong ni pag-awpan baanan jamaa nnaa supaya tawu na du ilooy kasohean buwat dusa meꞌ iya.

²¹Timuti, ni mata Tuhan ka si Isa Almasi sampay ga malaikat na, ituu tugun ku ningkau ma subay binean: Amay-amay bogbogan nu mimon bay sohoꞌ ku ningkau. Maka daa ko magsitingka manusiyaꞌ. Yaꞌ kitabi dari minig.

²²Na ni hāl meꞌ nu meneꞌ jama binuwat pa-mmean nnaa, daa ko os-os. Subay doꞌ duhuꞌ bay pingkaꞌ liling nu paayad arat-tabiat da boꞌ nu nappak bumbunan da nguwakilan sila. Paayad-ayad ko meneꞌ taggahaꞌ luu gi kalaatan da ma yaꞌ tasayu. Batan bong ina masi luu, boꞌ mintu lay na bungka, taggahaꞌ talapay na baw ko. Sarī man naa, bogbogan nu na pin kasutsian nu.

²³Doꞌ ko beꞌ Timuti, pagka daran ko tuwaꞌ saki ka paddi battong, daa sat boheꞌ jaꞌ inumun. Arapun nginum du ko tubaꞌ anggul dangkitiꞌ batan katabang baw sina.

²⁴Balik ta pa meneꞌ pa-mmean, mindoga ko paayad. Kasohean ina jama, ndang tumatandaꞌ na siga dusa da ni sikamimon yaꞌ gi san bay pinalkalaꞌ. Boꞌ kasohean ina, hallom-hallom gi boꞌ bungka kalaatan da. ²⁵Damikiyan kasohean ina jama, ndang tumatandaꞌ na sila buwat mahap. Boꞌ kasohean, san sila buwat mahap, hallom-hallom gi boꞌ tasayu.

Pasal siga ata ka ga papuꞌ da

¹Na ni kapasal siga ata ma mmeꞌ ni si Isa, toan nu sila meꞌ tuu: Subay sila wā magmaltabat ni siga papuꞌ da. Meꞌ naa ina, yaꞌ na sina mintu luu danan man jama malaat awon Tuhan atawa madiyoꞌ tōꞌ ma binean meꞌ tabi. ²Kuwan siga ata ma luu papuꞌ da pitsayaꞌ du ni si Isa, daa subay na pin kulangan da meꞌ da magmaltabat ni papuꞌ da sukat sila magdanganakan na pantay-pantay njawman si Isa. Gam pin subay duhunan da lagi kanaalla da ngintu. Batan papuꞌ da ina ma tinabangan meꞌ da yana sibuꞌ pagkahi da sukuꞌ si Isa maka kakasi Tuhan na du sila.

Na Timuti, pasampayun sa tugun ku ni siga sukuꞌ si Isa nnaa boꞌ sohoun inasip ninsila. ³Iyakin ko, batan kasohean ina jama, sarī tōꞌ da. Tōꞌ da ina yaꞌ magbēꞌ ka tōꞌ ma kasampulnaꞌ lakka man Papuꞌ tabi si Isa Almasi. Maka yaꞌ katabang ni jama ngikut arat-tabiat Tuhan. ⁴Ga jama meꞌ looy ilay, yaꞌ luu masayu da, boꞌ abbuhan lagi. Tigiꞌ jaꞌ sila magjawapan hatiyan bitsala ka hāl ma yaꞌ luu kapuspusan na. Sabapan tōꞌ da ina, sikadangkiꞌ-kadangkiꞌ na jama maka sasaꞌ-manasaꞌ na, sipitna-pitna na, sampay sitanggap-tanggap na. ⁵Ga guru meꞌ naa ina mōꞌ jaꞌ kalingogan. Bingkok pamiki da maka magsiꞌ sila man kabanahan. Bong ninsila, agama yana lanan man da magkadayahan.

⁶Boꞌ ko, ni sabana na, ilooy ya taawnan dayahan sabanna yana sagannap ma ngikut arat-tabiat Tuhan sampay ma magsuku luu-yaꞌ luu altaꞌ da. ⁷Ndang-ndang, jaman ta ilay bay lahil pa junyaꞌ, ndang yaꞌ du luu bay taboo ta. Damikiyan, pag ina mintu lakka na kita man junyaꞌ, mastiꞌ yaꞌ du luu taboo ta. ⁸Dari basta luu jaꞌ kakan ta ka pamakoy ta, magsuku jaꞌ kita. ⁹Sugaꞌ jama ina ma maglogtoꞌ dayahan, luu jaꞌ sina masa da takoleꞌ sinasat meꞌ Ibilis. Takawum sila meꞌ napsu da ni jinisan karupangan ma kamalasahi ninsila sampay man da na binasa. ¹⁰Batan napsu mulakab ina ni sīn yana poonan jinisan pabuwatan maat. Kasohean jama, sabap ehe napsu da ni sīn, lay na sila magsiꞌ man tōꞌ si Isa ma kinapitsayaan meꞌ tabi. Sampay meka na kasusahan bay uwan da njataꞌ da.

Katapusan tugun si Pol ni si Timuti

¹¹Sangkon Timuti, meꞌ kau disu lalla pinakoy meꞌ Tuhan, amay-amay palawak ko man kalaatan meꞌ looy. Iya pakutuun meꞌ nu buwat na pin kaintongan, meꞌ nu ngikut arat-tabiat Tuhan, sampay meꞌ nu mangando niiya ka maaseꞌ ni jama. Maka bila ko njawom kabinsanaan, tatasan nu na jaꞌ maka poun na pin lammaꞌ pangatayan nu. ¹²Pagbuli-bulihan nu matangge kabanahan pasal Papuꞌ Isa san du pooy basag jama nulang kau. Meꞌ kau ina lay na lliyun pa jawom okoman Tuhan, kuwangkutan nu na kasampulnaan nyawa ma yaꞌ luu katapusan na. Awnan ku ilay siꞌ kasampulnaan nyawa ma bay takoleꞌ nu jaman nu bay māꞌ ni awpan baanan jama mmeꞌ na ko ni si Isa.

¹³Na Timuti, ni mata Tuhan ma makallum labbasakayi ka ni mata si Isa Almasi ma bay nawakka mōꞌ kabanahan bong soy ya ni awpan Gubnul Puntus Pilatu, ituu halap ku ningkau: ¹⁴Amay-amay ilagan nu dī nu mari yaꞌ luu man umanat mahap pasal si Isa binuwat kalabbiyan. Subay bogbogan nu kasutsian nu mari yaꞌ luu tamak ni umanat mahap ngabut sampay katakka Papuꞌ tabi si Isa Almasi. ¹⁵Pinatakka jaꞌ sina ya pag taabut waktu ma ndang bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan. Pudji mehe pa Tuhan. Isu-isu iya magbayaꞌ ni mimon-mimon maka iya Sultan ninggi taꞌ mimon sultan, Papuꞌ ninggi taꞌ mimon papuꞌ. ¹⁶Isu-isu iya yaꞌ luu kapatoy na. Maglahat ya njawom dantaꞌ saꞌ alang-alang ma yaꞌ tasōng leꞌ manusiyaꞌ ni kasilaw na. Yaꞌ luu manusiyaꞌ bay pingkaꞌ ngita iya batan ndang niyaꞌ ya takita. Maka iya du ngantanan kawasa magbayaꞌ saumu-umu. Tawop ya binuwanan kabantugan mehe. Amin.

Tōꞌ ni siga jama dayahan

¹⁷Na ni kapasal sukuꞌ si Isa ma dayahan meꞌ altaꞌ junyaꞌ, daa sila sohoun langkaw atay da. Maka daa sila sohoun mangasa ni altaꞌ batan bosbos ina luu, bosbos lungay. Ilooy ya subay asahan da yana Tuhan, batan iya sina muwanan kitabi mimon-mimon para ni kagakan tabi. ¹⁸Maka baan nu sila subay sila tigiꞌ buwat mahap ni jama. Mangkin meka na pilak da, mangkin subay meka na kaayaran pabuwat da. Daa sila sohoun sēng nulung jama njawom tiksaꞌ, gam pin subay sila mahampitan jama tiksaꞌ paeka. ¹⁹Bong ina tud bean da du palbiatan tuu, sibuꞌ du sina sila ka bay ngannaan dī da altaꞌ para ni ahirat ma yaꞌ na kuhi lungay saumu. Maka takissa da na kaallum sabanna.

²⁰Katapusan bitsala ku Timuti, iyakin ko supaya yaꞌ kasallukan tōꞌ ma bay halap ku ningkau ka tōꞌ palsu. Ilagan nu tōꞌ ma yaꞌ luu kapuspusan na, ma yaꞌ san luu kabigiꞌ-bigian na ni hāl ma puntukan pa Tuhan. Palawak ko man tōꞌ ma nulang ni kabanahan, ma pinagbahasa “ilmuꞌ lawom” minsan ssaꞌ. ²¹Man sabapan ilmuꞌ meꞌ looy ilay, luu na sina jama lay magsiꞌ man kabanahan ma kinapitsayaan meꞌ ta.

Dambuli man inaa, kamura-murahan binuwanan na pin kam barakat meꞌ Tuhan.

Wassalam