1 Korin

Suwat Sibuwa pa mman Baanan Sukuꞌ si Isa ndooy ni Korin

Pahati

Suwat tuu itu bay sinuwatan meꞌ si Pol, yana disu rasul si Isa Almasi. Lay ya ngalataan kalahat-lahatan masaplag umanat mahap pasal si Isa. Lay doꞌ ya pilay pa disu daira mehe inawnan Korin ndooy ni Akaya. Akaya ilay sabahagiꞌ ni disu lahat mehe inawnan Greece ni batnaa.

Na pagka Korin ni bihing dilawut, jinisan bangsa maglilitu takka luꞌ pilay. Sangkon yaꞌ taambat barang ndooy. Dari Korin ilay, tanyag daira lami boꞌ pannoꞌ lagi leꞌ manusiyaꞌ buwat kasabuhan, kajinahan ka kalalamaan. Maka luu gi jama ndooy masaplag jinisan agama. Sangkon meka tuhan-tuhan sinumba ndooy.

Dari pag takka si Pol ndooy, lay ya masaplag ka magnasihat kabanahan pasal Tuhan luu ga dantaun ka tongaꞌ. Dari meka na jama bay taboo na mmeꞌ ni si Isa (ndaun Salsila siga Rasul si Isa Almasi 18.1-18).

Na luu jaꞌ siꞌ ga tallun taun halloman si Pol bay lakka man Korin, sasang na ndooy ni Epesus, lay ya kahabalan luu na baw konoꞌ ni baanan sukuꞌ si Isa ni Korin magsulemaꞌ pamiki ni hāl siga pa-mmean da. Maka lay du taaka na luu ndooy ni baanan da disu lalla buwat dusa mehe. Song hallom, lay kasambut si Pol suwat lakka mman da. Njawom suwat looy, luu siga tilaw da hāl sitampu maka pasal sumbalian sinongan meꞌ siga kapil ni tuhan-tuhan da.

Dari maksud si Pol nuwat pa mman da man na nampungan siga tilaw da maka naggong sila ni bay pabuwatan da ma yaꞌ mahap. Maka njawom suwat tuu si Pol muwanan sila palbiatan pasal jinisan kapandoyan binilang ladjikiꞌ ma dean Rū Sutsiꞌ ni sukuꞌ si Isa.

Suwat tuu tu hagaan ningkitabi sabap meka palbiatan maka tōꞌ ayad ntuu ma subay inikut meꞌ mimon sukuꞌ si Isa ni batnaa. Maka njawom suwat tuu lay du kitabi pinaintoman subay numbul satu ningkitabi maaseꞌ ni pagkahi tabi manusiyaꞌ (ndaun juran 13).

Ituu bay sinuwatan meꞌ si Pol luu na ga duwampuꞌ-mpat taun paddus si Isa Almasi bay inangkat pa sulgaꞌ.

1 KORIN

¹Ituu itu aku, yana si Pol, bay pineneꞌ leꞌ Tuhan binuwat disu rasul si Isa Almasi. Itu suwat kami ka danganakan tabi si Sostinis ²pa mman bi ma pitsayaꞌ ni si Isa nnaa ni Korin. Kaam ina, lay na lliyun meꞌ Tuhan pa jawom okoman na sampay lay na sinutsiꞌ sabapan pagkatibuuk bi ka si Isa Almasi. Dari lay na kam dari sukuꞌ Tuhan tabeꞌ ni sikamimon jama nnoy-nnoy lahat ma ngisbat si Isa Almasi, yana Papuꞌ da sampay na ningkitabi labbasakayi.

³Kamura-murahan binuwanan na pin kam kasannangan ka barakat meꞌ Mmaꞌ tabi Tuhan ka Papuꞌ tabi si Isa Almasi.

Magsuku si Pol pa Tuhan

⁴Yaꞌ situ bakkat meꞌ ku magsuku pa Tuhan sabapan aseꞌ-tabang bay dean na kaam pagka tibuuk na kam ka si Isa Almasi. ⁵Man sabapan pagkatibuuk bi ka Almasi, lay na kam kaladjikian jinisan supaat. Sangkon luu na pangahati bi ni kabanahan. Maka pandoy na kam mahatiyan jama palman Tuhan, ⁶tandaꞌ pitsayaꞌ na kam ni umanat mahap pasal si Isa Almasi. ⁷Boꞌ na, ni hāl siga ladjikiꞌ ma pamuwan Rū Sutsiꞌ, yaꞌ na luu kulang bi samasakali halloman bi ngagad ni katakka Papuꞌ tabi si Isa Almasi. ⁸Maka ginaosan na pin sina kam meꞌ Tuhan mmeꞌ ni kahandak na ngabut sampay pa katapusan supaya yaꞌ luu susunan njataꞌ bi pag beleng Papuꞌ tabi si Isa Almasi. ⁹Tuhan ina taasahan. Boꞌ iya na sina bay ngaliyun kitabi supaya kitabi kapagrahasiyaꞌ na ka Anak na, yana Papuꞌ tabi si Isa Almasi.

Si Pol nahawi sagannap ma maglangkaw-langkawan siga guru da

¹⁰Na siga danganakan, kalnaꞌ awon Papuꞌ tabi si Isa Almasi, junjung ku na ningkaam, subay kam dambuwaꞌ pamiki. Yaꞌ sikatuwaꞌ bong magsulemaꞌ pamiki bi dambaanan. Subay kam dambuwaꞌ atay sampay dambuwaꞌ angan-angan. ¹¹Kon ku tu mitsala meꞌ naa, siga danganakan, sabap bay ku kaakahan meꞌ siga paglūng si Kaluya luu konoꞌ kam nnaa magjaw-jawap. ¹²Bbuwatan bi konoꞌ, yuk dangan, “Aku mmeꞌ ni si Pol.” Yuk disu na baw, “Bong aku, mmeꞌ ku ni si Apolos.” Yuk disu na baw, “Niyaku la, mmeꞌ ku ni si Pitel.” Kuwan kasohean baw, yuk da konoꞌ, “Ningkami la, ilooy jaꞌ bean kami Almasi.”

¹³Uy la, bitsala meꞌ looy bilay subay tinagongan. Batan sat bi saꞌ māꞌ lay na ga sinalik-salik baran Almasi. Tilaw ta teꞌ kam, ongoy subay na pin aku pinaehe? Saꞌ silay aku bay matoy llansang taꞌ tehang kalnaꞌ kaam. Boꞌ na, kaam ina bay pinandi, saꞌ du ga ni awon ku saula-ula sukuꞌ ta kam. ¹⁴Magsuku pa Tuhan yaꞌ luu nnaa bay tapandi ku sarī man si Kirispus ka si Gayus, ¹⁵taggahaꞌ yuk bi na baw mintu maksud ku mandi jama supaya tumatandaꞌ mmeꞌ sila niyaku. ¹⁶Doꞌ kam beꞌ, lay du baw ba ku kapandi si Estepanas ka siga jama lumaꞌ na, sugaꞌ sarī mandooy, yaꞌ na luu taintom ku bong soy na pin bay tapandi ku. ¹⁷Ndang-ndang saꞌ du mandi jama pabuwatan numbul satu bay sinukuꞌ meꞌ Almasi niyaku. Iya bay sinukuꞌ niyaku masaplag umanat mahap pasal iya.

Na bila ku masaplag, yaꞌ situ ku makoy bitsala gantaꞌ man jama hangaꞌ ni kaalistu ku mitsala. Batan bong ina sila mandang ni kaalistu ku mitsala, taggahaꞌ lungay na baw meꞌ da isi umanat ku pasal kapatoy si Isa taꞌ tehang. Boꞌ inaa du sina umanat ma luu kawasa na moo jama pa jawom kasalamatan.

¹⁸Na umanat pasal kapatoy si Isa taꞌ tehang ina, tuktuk na pinasaplag, bong ni sagannap ma song pa nalkaꞌ, meꞌ da mista, karupangan jaꞌ. Boꞌ ningkitabi itu ma sinalamat, katoonan tabi na njataꞌ umanat mahap luu na dapat manusiyaꞌ ngissa kawasa Tuhan nalamat. ¹⁹Sugaꞌ pasal sagannap ma mista umanat mahap karupangan, tuwaꞌ pa sila na sina palman bay sinuwatan njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan,

“Palahil ku karupangan jama ma mista dī da halul-akka. Pabuwat ku lambiꞌ-lambiꞌ pangahati sagannap ma binilang pandoy.”(1.19) Kitab Nabi Isaya 29.14.

²⁰Sangkon bong inawnan siga jama ma halul-akka atawa jama langkaw iskul da atawa ma pintal mitsala, bong yaꞌ du sila pitsayaꞌ ni Almasi, yaꞌ du luu sōng kapandoyan da. Bong pa Tuhan, karupangan jaꞌ.

²¹Na Tuhan ina tud halul-akka batan ndang bay na ginantaꞌ meꞌ na jalan man manusiyaꞌ salamat. Jalan ma awnan ku ilay siꞌ yana meꞌ manusiyaꞌ pitsayaꞌ ni umanat mahap ma pinasaplag pasal Almasi. Salla na, binilang jaꞌ karupangan meꞌ sagannap ma mangaku halul-akka. Kon na ilay meꞌ looy sabap ndang yaꞌ katoonan da Tuhan. ²²Kuwan siga Yahudi, yaꞌ kuhi pitsayaꞌ bong sila yaꞌ bay ngita sipat kawasa Tuhan. Kuwan bangsa Greek baw, ilooy du piha da ilmuꞌ lawom. ²³Boꞌ kami baw itu, bbuwatan kami masaplag pasal si Isa Almasi bay pinapatoy llansang taꞌ tehang kalnaꞌ manusiyaꞌ. Sugaꞌ bila takale meꞌ siga Yahudi, sarī parasahan da. Kuwan siga bangsa saꞌ Yahudi baw, bila takale da, baꞌ-bāꞌ da na baw karupangan jaꞌ. ²⁴Boꞌ ningkitabi baw tu ma lay na lliyun meꞌ Tuhan binuwat sukuꞌ na, bangsa Yahudi atawa ssaꞌ, tabista tabi na Almasi ngantanan kawasa ka kapandoyan Tuhan. ²⁵Dari san kasohean mista karupangan jaꞌ garaꞌ Tuhan nalamat manusiyaꞌ, daa kam hidjab. Batan san du sina pooy diyoꞌ kapandoyan Tuhan, masi yaꞌ luu pangabut-ngabut kapandoyan manusiyaꞌ. Damikiyan, san du pooy lammaꞌ kawasa Tuhan, masi du yaꞌ luu pangabut-ngabut manusiyaꞌ san du pooy basag kawasa da.

Meꞌ Tuhan meneꞌ yaꞌ sibuꞌ ka manusiyaꞌ

²⁶Siga danganakan, intomun bi doꞌ bay kahalan bi jaman bi yaꞌ gi bay lliyun meꞌ Tuhan binuwat sukuꞌ na. Yaꞌ du silay bay meꞌ noy eka bi halul-akka ni lilingan manusiyaꞌ. Maka yaꞌ du kam bay meka langkaw ntan bi. Damikiyan, yaꞌ du kam bay meka lakka man paglūng balkanan. ²⁷Batan Tuhan ina nabiat meneꞌ jama binuwat sukuꞌ na ma binilang meꞌ manusiyaꞌ yaꞌ pandoy. Maksud na, man na mahinaꞌ sagannap ma mista dī da halul-akka. Maka peneꞌ na jama ma yaꞌ luu kawasa-kapatut da man na mahinaꞌ sagannap ma mista dī da kawasahan. ²⁸Maka peneꞌ Tuhan ga jama ma pilay-pitu, ma lludjum sampay ma yaꞌ luu guna da ni bandingan manusiyaꞌ ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Almasi. Maksud na, man na makitahan jama ma mandang hāl junyaꞌ yaꞌ luu pus na niiya siga pakaradjaan ma hagaan ninsila. ²⁹Kon ilay Tuhan buwat meꞌ looy mari tabista manusiyaꞌ sikamimon yaꞌ luu pataꞌ man da ngabbu ni awpan Tuhan. ³⁰Kahapan man kahandak Tuhan, tibuuk na kitabi ka si Isa Almasi, yana poonan man tabi koleꞌ kapandoyan man Tuhan. Lagiꞌ na, sabapan si Isa Almasi, lay na kitabi initung meꞌ Tuhan intong sampay lay na kitabi dari sukuꞌ Tuhan. Maka sabapan si Isa, lay na kitabi pinaddusan man hukuman ni mimon dusa tabi. ³¹Sangkon, meꞌ halling sambat njawom kitab,

“Bong jama doman ngabbu, gam na pabuwatan Papuꞌ pinag-abbu meꞌ na.”(1.31) Kitab Nabi Jeremaya 9.24.

Si Pol mitsala pasal ehe hagaꞌ kapatoy si Isa

¹Siga danganakan, taintom bi du sina jaman ku bay pilu masaplag umanat Tuhan ma yaꞌ lagi bay binakka maruhuꞌ. Yaꞌ situ ku bay pingkaꞌ makoy bitsala lawom, batan yaꞌ luu maksud ku mailo-ilohan jama ni kaalistu ku mitsala. Damikiyan, yaꞌ du luu maksud ku muhung binilang halul-akka. ²Batan ilooy du ilay bay hagaan niyaku bong pin tapasaplag ku jaꞌ umanat pasal Almasi sampay kapatoy na taꞌ tehang. ³Aku ilay bay pilu masaplag, tud bay tabista ku du yaꞌ luu kawasa ku ni dī ku. Boꞌ agon mipig na ga ku ni kahanggaw ku, taggahaꞌ yaꞌ tapajatu ku pabuwatan ma bay hinalap meꞌ Tuhan niyaku. ^4-5Aku ilay bay masaplag ka magnasihat nnaa, ndang katoonan bi na du, yaꞌ du ku bay makoy alat bitsala. Batan kahandak ku bong kam pitsayaꞌ, subay saꞌ man sabapan kapintal ku mitsalahan kaam. Arapun kainagon ku bong kam pitsayaꞌ, subay man sabapan siga sipat kawasa Tuhan bay tasakup bi maka sabapan Rū Sutsiꞌ bay mukaꞌ puad bi.

Kapandoyan Tuhan

⁶Na kami tu, saꞌ baw ga yaꞌ na kami mōꞌ tōꞌ lawom. Batan tuktuk kami noan sagannap ma taggu iman da, mastiꞌ mōꞌ du kami. Sugaꞌ tōꞌ lawom ma pinasampay meꞌ kami saꞌ ga tōꞌ ma hagaan ni jama ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa. Maka saꞌ du tōꞌ ma hagaan ni siga pa-mmean ni junyaꞌ ma yaꞌ ngisbat Tuhan, yana sagannap ma yaꞌ luu kasongan da. ⁷Arapun tōꞌ ma awnan ku itu yana pasal lawom akka Tuhan ka garaꞌ na ma yaꞌ gi bay pinalahil maruhuꞌ. Yaꞌ gi luu junyaꞌ, ndang luu na garaꞌ Tuhan matabeꞌ kitabi ni kabantugan na. ⁸Sugaꞌ kuwan siga pa-mmean ma ngantanan kapatut ni junyaꞌ tuu, ndang awam sila ni garaꞌ Tuhan. Bong siꞌ ilay sila bay kasayu, yaꞌ bay sohoꞌ da nilansang taꞌ tehang Papuꞌ tabi ma yaꞌ luu sibuꞌ sabanding na. ⁹Kahapan, sabapan kapatoy na, lay na bukisan Tuhan lawang man manusiyaꞌ koleꞌ jinisan supaat. Boꞌ magbēꞌ bana ka bay tunaꞌ njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Luu siga supaat ma ndang bay hinalliꞌ meꞌ Tuhan ni sagannap ma maaseꞌ niiya. Siga supaat looy ilay yaꞌ gi bay pingkaꞌ takita maka yaꞌ gi bay takale sampay yaꞌ san bay taingat meꞌ pamiki manusiyaꞌ.”(2.9) Kitab Nabi Isaya 64.4.

¹⁰Na siga supaat looy ilay siꞌ, lay na pinalahil meꞌ Tuhan ningkitabi man tabang Rū Sutsiꞌ muwanan kitabi pangahati. Batan katoonan Rū Sutsiꞌ mimon-mimon. Minsan hāl ma sinipuk banahan njawom atay Tuhan, katoonan na du. ¹¹Yana meꞌ ilooy njawom pamiki tabi yaꞌ kinatoonan meꞌ manusiyaꞌ sarī man dī tabi, damikiyan, yaꞌ du luu toon njawom pamiki Tuhan sarī man Rū na. ¹²Boꞌ inaa na sina Rū ma bay pinaasok ningkitabi. Sabapan na, yaꞌ na sibuꞌ pamiki tabi ka siga jama ma mandang hāl junyaꞌ. Kon na ilay bay ndean supaya tahati tabi na siga supaat ma bay pamuwan Tuhan ningkitabi ni kaehe aseꞌ na. ¹³Dari pag taabut kami masaplag, yaꞌ kami makoy bitsala ma bay ginuru lakka man manusiyaꞌ. Arapun iya pakoy kami yana bitsala ma lakka man Rū Sutsiꞌ. ¹⁴Sugaꞌ sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Almasi, yaꞌ sila doman pakale ni tōꞌ lakka man Rū Sutsiꞌ sabap kaawran sila kahati. Bong ninsila, karupangan jaꞌ. Yaꞌ tahati da hāl Tuhan sabap yaꞌ luu Rū na njawom atay da muwanan sila pangahati. ¹⁵Boꞌ kitabi itu ma luu na Rū Sutsiꞌ njawom atay tabi, mastiꞌ tahati tabi jaꞌ mimon ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ningkitabi. Salla na, yaꞌ kitabi tahati meꞌ sagannap ma yaꞌ luu Rū Sutsiꞌ ninsila. ¹⁶Meꞌ halling sambat njawom kitab,

“Soy toon njawom pamiki Tuhan? Soy kapagpandoyan iya?”(2.16) Kitab Nabi Isaya 40.13.

Boꞌ kitabi itu, katoonan tabi bong oy njawom pamiki na batan sabapan Rū Sutsiꞌ, luu na ningkitabi pamiki Almasi.

Magsulemaꞌ pamiki sukuꞌ si Isa ndooy ni Korin

¹Na siga danganakan, bay jaman ku ilay nnaa, san kam pitsayaꞌ na ni si Isa, masi gi du hagaan ningkaam hāl junyaꞌ. Sangkon niyaꞌ gi kam bay tatoan ku meꞌ karuha ilooy ma tinōꞌ meꞌ ku ni siga jama ma nabiat na mean kahandak Rū Sutsiꞌ. Pangahati bi ni hāl Tuhan jaman looy sibuꞌ du ka anak-anak bohoꞌ dilaw. ²Sangkon tōꞌ ma bay pasampay ku ningkaam mura jaꞌ hinati. Bong ibaratan makanan, bohoꞌ boheꞌ duruꞌ bay dean ku kaam. Batan yaꞌ gi kam bay kagaos mapaꞌ bong kam buwanan ku sumbalian. Boꞌ ilooy gi laat na, bistahan ku ngabut sampay batnaa, bong kam buwanan ku sumbalian, masi kam yaꞌ kagaos. ³Man ku itu siꞌ halling meꞌ tuu batan masi gi pamiki bi meꞌ jama ma mandang hāl junyaꞌ. Batan taaka ku bbuwatan bi nnaa kasohean sikarangkiꞌ-karangkiꞌ sampay sasaꞌ-manasaꞌ. Sibuꞌ du karuha bi ka jama ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa ⁴batan tinagi kam maglangkaw-langkawan guru. Taaka ku, yuk dangan, “Aku, mmeꞌ ku ni si Pol,” boꞌ yuk dangan na baw, “Bong niyaku, mmeꞌ ku la ni si Apolos.” Pamiki meꞌ looy ilay, subay ga kam saꞌ sukuꞌ si Isa.

⁵Doꞌ kam bi. Soy doꞌ itu kami ka si Apolos? Kami bitu sosohoan sadjaꞌ ma bay mitsalahan kaam supaya kam pitsayaꞌ ni si Isa. Kami itu dangoy na, buwat jaꞌ kami saliꞌ-saliꞌ ma bay sinukuꞌ meꞌ Papuꞌ ningkami. ⁶Pabuwatan kami itu, bong ndalil pa huma, aku meꞌ sapantun disu tindog bay sinukuan naburan bani. Kuwan si Apolos, meꞌ sapantun bay sinukuan nataꞌ. Sugaꞌ mastiꞌ isu-isu Tuhan du masulig. ⁷Sangkon, bong sat ilooy ma nabud atawa ilooy ma nataꞌ, yaꞌ du pataꞌ pinaehe. Ilooy ya pataꞌ pinaehe, isu-isu Tuhan sabap iya masulig.

⁸Ilooy ilay ma nabud sampay ilooy ma nataꞌ, sibuꞌ du maksud da. Maka saliꞌ-saliꞌ du sina mintu sila tinungbasan meꞌ Tuhan magpataꞌ ka bay hulas-sangsāꞌ da. ⁹Sangkon, bong inawnan kami ka si Apolos, sosohoan sadjaꞌ situ kami maglimbang buwat kalnaꞌ Tuhan. Kuwan kaam ina, meꞌ sapantun huma Tuhan inintu meꞌ kami.

Dan jinis meꞌ halling, kaam ina meꞌ sapantun lumaꞌ Tuhan pinabuwat. ¹⁰Kuwan aku, man kapandoyan bay dean Tuhan niyaku, aku meꞌ sapantun disu tukang alistu bay nagnaꞌ buwat lumaꞌ na. Dari ko ngawon, aku bay matangge tehang lumaꞌ na. Hati na, aku bay duhuꞌ masaplagan kaam. Pag-anu, luu na baw pasunuꞌ siga tukang ma nangon kalangkapan ni tehang bay patangge ku. Sugaꞌ sagannap ma pasunuꞌ subay paayad-ayad meꞌ da buwat. ¹¹Subay katoonan da bong inawnan tehang ma lay na patangge ku, yaꞌ dari ginantian. Batan tehang ma awnan ku ilay siꞌ yana si Isa Almasi. ¹²Sagannap ma kanaalla buwat ni lumaꞌ looy ilay, sibuꞌ karuha da ka siga tukang buwat lumaꞌ ma makoy kalangkapan numbul satu meꞌ sapantun mmas, pilak porol, ka palmata hagaan. Sugaꞌ sagannap ma yaꞌ kanaalla ina, sibuꞌ karuha da ka siga tukang buwat lumaꞌ ma makoy jaꞌ kalangkapan simpi-simpi meꞌ sapantun baruti niyug atawa bōꞌ ka parang. ¹³Sugaꞌ kinatoonan du sina ni llaw hukuman bong mamooy tukang buwat lumaꞌ bay kanaalla ni pabuwatan bay hinalap ninsila. Batan pabuwatan da ina mintu ibaratan kalangkapan lumaꞌ, mastiꞌ sinuwayan jaꞌ sina ka api bong natas ka niyaꞌ. ¹⁴Na sagannap ma kanaalla buwat, mastiꞌ yaꞌ sina mintu tutung pabuwatan da. Dari binuwanan sila tungbas ayad. ¹⁵Boꞌ sagannap ma yaꞌ bay kanaalla buwat, mastiꞌ tutung jaꞌ pabuwatan da. Dari mehe kalugian da. Bana na masi sila salamat, sugaꞌ sibuꞌ du sina mintu karuha da ka jama bay pōꞌ man jawom lumaꞌ tutung, yaꞌ san luu oy maka oy na taboo da.

¹⁶Na kaam, sukuꞌ si Isa, subay katoonan bi kaam lumaꞌ Tuhan batan luu na Rū na maglumaꞌ njawom atay bi. ¹⁷Maka lay na kam pinabiddaꞌ meꞌ Tuhan. Sangkon soysoy makaat lumaꞌ Tuhan, mastiꞌ pinakaat du ya meꞌ Tuhan.

¹⁸Na bong luu kam nnaa mista halul-akka kam ni hāl junyaꞌ, boꞌ masi gi kam awam ni hāl Tuhan, ngandupang jaꞌ kam dī bi bong kam manganna halul-akka kam. Gam na kam milang dī bi dupang supaya kam pinabuwat halul-akka meꞌ Tuhan. ¹⁹Batan ilooy ilay ma binilang akka lawom meꞌ jama ma mandang hāl junyaꞌ, bong pa Tuhan, karupangan jaꞌ sina. Boꞌ magbēꞌ du ka suwat njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Sagannap ma mista dī da tud akkahan, akka da na mismu man Tuhan nalloban sila.”(3.19) Kitab Job 5.13.

²⁰Maka yuk suwat njawom kitab,

“Bong pa Tuhan, basta akka manusiyaꞌ ma mandang hāl junyaꞌ, yaꞌ luu kapuspusan na.”(3.20) Kitab Jabul 94.11.

²¹Sangkon, ddong na kam maglangkaw-langkawan siga pa-mmean bi. Batan siga pa-mmean bi ina sampay mimon-mimon lay jaꞌ du ndean meꞌ Tuhan para kaayaran ningkaam sikamimon. ²²Kami pun itu ka ga si Apolos ka si Pitel saliꞌ-saliꞌ bay jaꞌ du ndean meꞌ Tuhan para kaayaran ningkaam. Mimon njawom junyaꞌ tuu, labba man batnaa sampay ni sinōng, kaallum-kapatoy bi, basta mimon-mimon lay na sinukuꞌ para kaayaran ningkaam, ²³batan sukuꞌ Almasi na kam, boꞌ Almasi ina sukuꞌ Tuhan.

Sosohoan Almasi subay kanaalla

¹Dari meꞌ halling sambat ku na siꞌ, kuwan kami ma noan kaam, subay ingatun bi saliꞌ-saliꞌ du kami sosohoan Almasi sadjaꞌ. Maka saliꞌ-saliꞌ du kami bay sinukuan meꞌ Tuhan nohoꞌ masampay kabanahan ma yaꞌ gi bay tumampak kamaatunan na maruhuꞌ.

²Na tiyap-tiyap ina jama bay hinalapan pabuwatan, subay ya kanaalla buwat ilooy ma bay sinukuꞌ niiya. ³Sugaꞌ kaam na ka atawa pun jama sarī, bong ni bandingan bi yaꞌ ku kanaalla buwat ilooy ma bay hinalap meꞌ Tuhan niyaku, yaꞌ du dari oy na niyaku. Minsan aku mismu, yaꞌ du tatantu ku bong tuwaꞌ bandingan ku ni dī ku atawa niyaꞌ. ⁴Minsan yaꞌ luu tasayu ku kasaan ku, yaꞌ du baw tu ku kasiguru katuwaꞌ na sadjaꞌ ku. Isu-isu Papuꞌ kabāꞌ. Iya sa manding bong tuwaꞌ pabuwatan ku atawa niyaꞌ. ⁵Sangkon daa subay na pin kam os-os manding pabuwatan jama. Agarun bi na doꞌ katakka Papuꞌ. Iya sa mungka mimon ma bay sinipuk sampay mimon niyat atay jama. Bong ina mintu mahap du niyat atay da, koleꞌ jaꞌ sina sila saliꞌ-saliꞌ sanglit Tuhan.

⁶Na siga danganakan, aku ilay siꞌ bay nabbut pabuwatan kami ka si Apolos man ku muwanan kaam pamintangan. Maksud ku mari kam yaꞌ palabi man siga tōꞌ njawom kitab. Intong na, ddong na kam mantug disu danganakan saula-ula patingkat ya man kasohean. ⁷Kaam ina nnaa ma tigiꞌ nilang jama, kanna bi mareꞌ luu kam patingkat man pagkahi bi. Tilaw ta teꞌ kam, luu kina kapandoyan bi ma saꞌ lakka man Tuhan? Na pagka yaꞌ luu, ongoy taggahaꞌ subay na pin kam ngabbu saula-ula kapandoyan bi lakka man dī bi?

⁸Uy la, kaam tu, subay ga bitu yaꞌ na luu kulang bi. Subay ga kam sultan langkap-samat na ni jawom pamarinta Tuhan. Boꞌ kami tu, siga rasul si Isa, saula-ula yaꞌ luu pangabut-ngabut kami ningkaam. Kamasaꞌ bong siꞌ ilay bay mattan lay na kam dari pa-mmean ni pamarinta Tuhan, ilooy na karomanan ku mari luu na limbang kami. ⁹Pangandaan ku, meꞌ ga doman sa Tuhan kami siga rasul si Isa ni bukutan. Dari ko ngawon, lay na kami tinakdil meꞌ na diyoꞌ gi man jama mimon. Subay ga kami jama bay binotangan hukuman kapatoy. Labba man manusiyaꞌ sampay siga malaikat, matong kami na jaꞌ saula-ula pabuwatan ag-agan kami. ¹⁰Ni bandingan manusiyaꞌ ina, biddaꞌ na dupang kami sabap meꞌ kami amu-amu masaplag pasal Almasi. Boꞌ kaam baw ina, kanna bi halul-akka na kam ni hāl Almasi. Kami itu, ni bandingan jama, lammaꞌ kawasa kami. Boꞌ kaam baw tu, subay ga kam jama sukup kawasa. Kami itu pinag-udjuꞌ. Gam ina kaam, pinaehe gi. ¹¹Ngabut sampay batnaa, daran gi kami kalingantuhan sampay katohoan kallong. Boꞌ kulang pamakoy lagi kami. Daran kami llagpiꞌ, boꞌ yaꞌ san luu lumaꞌ kami. ¹²Kami tu llum, dī kami mismu maghulas-sangsāꞌ. Bila kami sinumpaan meꞌ jama, gam pin pakuhan kami gi sila supaat. Bila kami nilaugan, tinatasan na jaꞌ meꞌ kami. ¹³Bila kami pinitnahan, pag tampung kami, bitsala mahap na jaꞌ. Ngabut sampay batnaa, meꞌ jama buwat kami, subay ga boboꞌ atawa hamo sadjaꞌ.

¹⁴Na aku lay siꞌ bay nuwat meꞌ looy, yaꞌ du silay ga man ku makiyaꞌ kaam, arapun man ku jaꞌ maintong kaam, batan sibuꞌ na kam ka anak ku, yana kakasi ku. ¹⁵San ina meka bay pingkaꞌ ngayaran kaam mari kam yaꞌ magsiꞌ man Almasi, aku du tabilang mmaꞌ bi. Batan poonan bi bay pitsayaꞌ ni si Isa Almasi sabap aku bay masampay umanat mahap ningkaam. ¹⁶Sangkon, junjung ku na ningkaam, akigun bi jaꞌ kadarihan ku. ¹⁷Dari supaya luu suntuan man bi ngakig aku, sohoꞌ ku sa pilu si Timuti gantiꞌ ku. Iya itu meꞌ anak ku na du, disu kakasi ku ma magkanaalla mean kahandak Papuꞌ. Iya sa maintoman kaam bong pooy kawul-piil ku njawman si Isa Almasi mari taakig bi. Batan kawul-piil ku itu magbēꞌ ka mimon ma pinagtōꞌ meꞌ ku ni siga baanan sukuꞌ si Isa nnoy-nnoy jaꞌ lahat.

¹⁸Kaam ina nnaa kasohean, pannoꞌ na meꞌ abbu batan kanna bi yaꞌ na ku pabeleng pilu. ¹⁹Boꞌ ko, yaꞌ na situ hallom, pilu na du ku bong siꞌ nugut jaꞌ Papuꞌ. Ndaꞌ ku teꞌ sagannap ma ngabbu nnaa bong tud bana du luu kawasa Rū Sutsiꞌ njataꞌ da atawa ni bitsala da sadjaꞌ. ²⁰Bong ina sila bana-bana njawman pamarinta Tuhan, talbuktiꞌ du sina ni siga kawul-piil da man tabang Rū Sutsiꞌ, saꞌ ga ni bitsala da sadjaꞌ. ²¹Sangkon, kaam na mag-atas piki bong tagongan bi na arat bi atawa niyaꞌ. Doman kina kam pag takka ku pilu kasla bitsala ku nahawi kaam atawa pakitahan ta jaꞌ kam aseꞌ ka lammaꞌ pangatayan?

Disu lalla jina

¹Siga danganakan, magpaꞌ-pāꞌ na sina habal luu konoꞌ nnaa ni baanan bi disu lalla jina ka nda mmaꞌ na. Doꞌ kam la, san bina siga laanat yaꞌ du buwat meꞌ naa! ²Boꞌ kaam baw nnaa, sannang jaꞌ kam ngabbu saula-ula kanaalla kam buwat kaintongan. Subay siꞌ gam pin magkasusahan kam. Maka subay siꞌ bay pinōꞌ meꞌ bi lalla looy man baanan bi. ³Boꞌ aku baw tu, tapus na pamiki ku, aku na motangan lalla looy hukuman. Bana na, baran ku mismu yaꞌ luu nnaa, sugaꞌ ingatun bi luu na du ku nnaa, batan atay ku ndang luu na jaꞌ nnaa mman bi. ⁴Dari pag mintu kam kumpo-kumpo balik numba Papuꞌ tabi si Isa, ingatun bi luu na du ku nnaa mman bi. Maka ni kapatut bay ndean kitabi meꞌ Papuꞌ Isa, ⁵pa-ntanun bi na lalla looy pa mman Ibilis supaya pinakaat na baran na. Kawu-kawu pag takissa na meꞌ looy, tawbatan na na du dusa na sampay salamat na nyawa na pag taabut llaw Papuꞌ Isa ngahukum manusiyaꞌ.

⁶Bong ina luu na pin lamud kalalamaan meꞌ naa ni baanan bi, yaꞌ sina sikatuwaꞌ bong kam ngabbu lagi bahasa kaam jama kanaalla mmeꞌ ni kahandak Papuꞌ. Subay siꞌ katoonan bi na bong kinawnan dusa pinabiya, kalamin ni sikamimon. Bong dalil ta pa pasulig, san ina dangkitiꞌ du, lataꞌ na sina man na ngassob. ⁷Sangkon yana meꞌ bangsa Yahudi adil ngalakkahan mimon pasulig man lumaꞌ da padpad yaꞌ gi nagnaꞌ paballangan Ngalingkaꞌ, damikiyan, subay du kam adil ngalakkahan mimon dusa man jawom baanan bi. Meꞌ looy ilay yaꞌ langkat kasutsian bi meꞌ dusa. Saꞌ ba, lay na kam sinutsiꞌ meꞌ Almasi jaman na bay nongan umu na man muwasan dusa tabi? Boꞌ kapatoy na ina, ndang luu na sipat na labba man awwal jaman lagi, yana bili-bili bay sinumbaliꞌ meꞌ siga Yahudi taun-taun ni paballangan Ngalingkaꞌ. ⁸Sangkon daa na takupan tabi kapatoy si Isa kalnaꞌ kitabi. Tikutan tabi na mimon kalaatan ka pabuwatan ma makaat pagkahi tabi manusiyaꞌ. Bogbogan tabi na kasutsian tabi. Maka subay kitabi wā mitsala kabanahan.

⁹Na ni bay suwat ku ilay maruhuꞌ, ndang bay na kam bandaan ku yaꞌ nohoꞌ palamud ni jama ma magjina. ¹⁰Sugaꞌ saꞌ baw silay siga jama ma yaꞌ mmeꞌ ni si Isa sohoꞌ ku inilagan. Batan subay kam lakka man junyaꞌ tuu boꞌ tailag bi jama meꞌ sila ma magjina, ma magnapsu mulakab ni altaꞌ, ma pangalupig, atawa ma numba siga tuhan-tuhan. ¹¹Arapun ilooy ya ilay siꞌ bay maksud ku, yaꞌ ku doman kaam palamud ni siga jama ma mangaku mmeꞌ ni si Isa bong maat pabuwatan da, yana meꞌ sapantun magjina, magnapsu mulakab maka numba siga tuhan-tuhan. Maka ilagan bi du sagannap ma mangaku mmeꞌ ni si Isa bong sila pamitna, palalango ka pangalupig. San mangan, daa na kam palamud ninsila. ^12-13Kuwan sagannap ma yaꞌ mmeꞌ ni si Isa, yaꞌ sina luu kapatut tabi ngalabuan sila hukuman. Tuhan sa motangan sila hukuman. Ilooy du pataꞌ subay kalabuan hukuman meꞌ tabi, yana siga pagkahi tabi sukuꞌ si Isa bong luu buwat maat. Minsan njawom Kitab Tawrat yuk na,

“Poun bi na pagkahi bi ma maat man jawom baanan bi.”(5.12-13) Kitab Tawrat, Duteronomi 17.7.

Meꞌ nalassay palkalaꞌ sukuꞌ si Isa

¹Na bong kam luu nnaa magsaggaꞌ ka pagkahi bi sukuꞌ si Isa, oy kadja bi nohoꞌ hinukum ni jama sarī ma saꞌ sukuꞌ si Isa? Sapatut na, bong luu palkalaꞌ bi, nohoꞌ na jaꞌ kam sinalassay ni sibuꞌ pagkahi bi sukuꞌ si Isa. ²Yaꞌ kina katoonan bi, bbos-bbos kitabi sukuꞌ Tuhan ngahukum mimon manusiyaꞌ ma yaꞌ pitsayaꞌ? Dari bong yaꞌ takaya bi nalassay sat palkalaꞌ dikiꞌ ni baanan siga danganakan bi, pooy na baw mintu meꞌ bi pandoy ngahukum mimon ma saꞌ sukuꞌ Tuhan? ³Bong yaꞌ katoonan bi, sampay siga malaikat, kitabi du sina ngahukum ni sinōng. Pagka meꞌ looy, subay siꞌ labi na saꞌ takaya bi sinalassay sat siga palkalaꞌ pagkahi bi ni junyaꞌ tuu. ⁴Sangkon bong luu palkalaꞌ bi ka pagkahi bi, ongoy subay na pin sohoꞌ bi lagi hinukum ni siga jama sarī ma yaꞌ luu kabigiꞌ-bigian da ningkaam ma mmeꞌ ni si Isa? ⁵Hinaꞌ sina kam bong kam buwat meꞌ naa! Sat bi saꞌ māꞌ yaꞌ kam luu san disu sukuꞌ si Isa sukup akka nalassay palkalaꞌ bi. ⁶Kaam ina, inawnan baw kam danganakan, sugaꞌ kaam na baw pagkahi sipalkalaꞌ-palkalaꞌ! Boꞌ ilooy gi laat na, tuhiyan bi lagi palkalaꞌ bi nohoꞌ hinukum ni siga saraꞌ ma yaꞌ san pitsayaꞌ ni si Isa! ⁷Baan ta kam banahan, bila kam sipalkalaꞌ-palkalaꞌ, tarang-tarang lay na sina kam takoleꞌ meꞌ sasat Ibilis. Sangkon, bong pagkahi bi buwat maat ningkaam atawa ngalupig kaam, pabiyahun bi sadjaꞌ. Gam na kam kuhi llupig. ⁸Boꞌ kaam baw tu kasohean, gam pin kaam ya buwat maat sampay ngalupig. Boꞌ taaku bi lagi sampay ga danganakan bi sukuꞌ si Isa.

⁹Yaꞌ kina katoonan bi, kinawnan jama buwat maat, yaꞌ luu kabigiꞌ-bigian da ni pamarinta Tuhan? Daa kam ngandupang dī bi. Intomun bi, basta ina sagannap ma buwat maat meꞌ sapantun kalalamaan yaꞌ halal kawin, atawa ma numba kajinisan sarī man Tuhan, ma magjina, ma sikameek-kameek lalla ka pagkahi da lalla, atawa danda ka pagkahi da danda, mastiꞌ yaꞌ sina luu sukuꞌ da ni pamarinta Tuhan. ¹⁰Damikiyan, sagannap ma panangkaw, magnapsu mulakab ni altaꞌ, palalango, pamitna, maka pangalupig, mastiꞌ yaꞌ du sina pinatabeꞌ ni pamarinta Tuhan. ¹¹Kaam pun ina maruhuꞌ, meꞌ naa du bay kadarihan bi kasohean. Lipara, lay na kam sinutsiꞌ, maka lay na kam binuwat sukuꞌ Tuhan sampay initung intong. Na mimon kaayaran looy siꞌ, yaꞌ silay bay takoleꞌ bi bong saꞌ sabapan pabuwatan Papuꞌ tabi si Isa Almasi ka Rū Tuhan.

Kawul-piil sukuꞌ si Isa subay moo kabantugan pa Tuhan

¹²Na baꞌ-bāꞌ kasohean, “Pagka njawman sakup Almasi na kitabi, maka saꞌ na kitabi njawman sakup saraꞌ agama, sumunsayaꞌ na kitabi buwat oy-oy karomanan tabi.” Sugaꞌ bong aku, san ku sumunsayaꞌ na njawman Almasi, bong baw pabuwatan gantaꞌ yaꞌ katabang man ku lungbid ka Tuhan, basta ilagan ku baw. Atawa bong pabuwatan gantaꞌ man ku takawum meꞌ napsu ku, malaingkan basta yaꞌ du pabuwat ku.

¹³Luu gi sina kasohean halling, “Kinakan halliꞌ man ngisihan battong, kuwan battong, halliꞌ man ngisi kinakan. Maka hinansu jaꞌ du sina mintu sikaduwa meꞌ Tuhan bbos-bbos.” Na hantak bitsala da ilay siꞌ, dari san lalla ka danda magjina, batan inawnan baran da, mahap-maat bay pakoy da, mastiꞌ hansu jaꞌ du pag patoy da maka yaꞌ du konoꞌ nakka ahirat. Sugaꞌ yaꞌ san tabista da kon ta magbaran, saꞌ ga man ta magjina, arapun man ta moo kabantugan ni Papuꞌ Isa. Papuꞌ Isa pun ina moo kabantugan du ni baran ta. ¹⁴Batan pagka Tuhan bay makallum Papuꞌ Isa pabalik, mastiꞌ kitabi pun ma sukuꞌ na, pinakallum na du ni kaehe kawasa na bbos-bbos.

¹⁵Yaꞌ kina katoonan bi baran tabi binilang na siga kalangkapan baran Almasi? Sangkon meꞌ baran tabi tu sukuꞌ si Isa na, tud yaꞌ dari tinibuuk ka puta. ¹⁶Bong yaꞌ katoonan bi, tiyap-tiyap lalla nibuuk dī na ka puta, binilang na du sila disu baran sa. Pagkatibuuk da ina sibuꞌ du ka jama sitampu. Meꞌ halling sambat njawom kitab pasal jama sitampu, “Bay duwa baran da, lay na tinibuuk pa disu baran sa.”(6.16) Panagnaan ni Awwal Jaman 2.24.¹⁷Sugaꞌ luu gi sina pagkatibuuk labi gi ayad man inaa, yana pagkatibuuk tabi ka Papuꞌ Isa. Batan soysoy ina nibuuk dī na ka Papuꞌ Isa, malaingkan dambuwaꞌ rū na sila.(6.17) Meꞌ jama nibuuk dī da ka Papuꞌ Isa, subay tawbatan da dusa da ka pitsayaꞌ Papuꞌ Isa yana Anak Tuhan bay nongan umu na man muwasan dusa da.

¹⁸Sangkon bong kinawnan magjina, amay-amay ilagan bi. Dusa meꞌ looy ilay pabiddaꞌ man dusa kasohean sabap sagannap ma magjina, ndusa sila sampay ni baran da mismu. ¹⁹Bong yaꞌ katoonan bi, baran tabi itu lumaꞌ Rū Sutsiꞌ ma bay dean Tuhan kitabi. Saꞌ na sina kitabi dapu baran tabi, arapun Tuhan na dapu ²⁰batan biddaꞌ na bay ehe bayad na supaya kitabi dari sukuꞌ na.(6.20) Bayad looy ilay siꞌ yana lahaꞌ si Isa bay tumpa man muwasan mimon dusa tabi. Sangkon pakoyun bi baran bi man bi moo kabantugan niiya.

Palbiatan si Pol hāl meꞌ sitampu

¹Na ni bay suwat bi ilay, bay kam nilaw bong mas mahap lalla yaꞌ handa. Dari ituu tampung ku ningkaam. Luu du baw lay kaayaran na bong lalla yaꞌ handa. ²Sugaꞌ pagka meka kajinahan, gam na kalallahan handa. Damikiyan, gam na karandahan halla.

³Na ni kapasal jama sitampu, subay lalla nganduwan napsu nda na ubay. Damikiyan, subay du danda nganduwan napsu lla na ubay. ⁴Batan jama sitampu ina, danda na ka lalla na ka, baran dangan, saꞌ na sat iya dapu, arapun sikaduwa na du sila dapu. ⁵Sangkon, daa na kam sisaggaꞌ-saggaꞌ ka dawom soheꞌ bi sitampu. Sugaꞌ bong baw luu pagsulutan bi naggaan napsu bi sabap luu san lasa dangoy ngallaw bay pagniyatan bi man maku duwaa, dari san kam yaꞌ na doꞌ sitapit. Sugaꞌ pag lupus waktu meꞌ looy, subay du kam siduwan-duwan dawom, taggahaꞌ yaꞌ na taagak bi dī bi sampay man bi takoleꞌ sinasat meꞌ Ibilis.

⁶Na bitsala ku ilay siꞌ ningkaam saꞌ du baw tu ga panohoan subay kam handa atawa halla, arapun lay jaꞌ man ku muwanan kaam palbiatan. ⁷Sabana na, kainagon ku mimon kalallahan meꞌ aku du kaladjikian tanam san yaꞌ ndahan. Sugaꞌ kaniya-kaniya baw situ kitabi ka ladjikiꞌ ma bay sinukuꞌ meꞌ Tuhan ningkitabi. Kasohean kaladjikian luu soheꞌ da sitampu, kasohean kaladjikian tanam san yaꞌ luu soheꞌ da sitampu.

⁸Na kuwan kaam ma yaꞌ gi bay pingkaꞌ sitampu atawa ma bawu, ituu bāꞌ ku ningkaam: Luu du sina kaayaran ningkaam bong kam meꞌ aku du yaꞌ luu soheꞌ ku sitampu. ⁹Sugaꞌ bong baw yaꞌ tasaggaꞌ bi, mahap gi kam handa atawa halla man bi nnaa tiksaꞌ wā naggaan dawom bi.

¹⁰Na kuwan kaam baw ma ndang luu na soheꞌ bi sitampu, luu du panohoan ningkaam. Panohoan tuu itu saꞌ lakka man aku, arapun man Papuꞌ tabi si Isa Almasi. Meꞌ tuu: Yaꞌ dari danda napean lla na. ¹¹Damikiyan, yaꞌ du dari lalla napean nda na. Sugaꞌ bong hati ndang lai na kam sapeꞌ, yaꞌ kam dari halla atawa handa pa sarī. Bong kam doman luu soheꞌ bi sitampu, gam na kam miha kasalassayan boꞌ bi pabeleng pa mman bay soheꞌ bi sitampu.

^12-13Na kuwan kaam siga danganakan ma luu na soheꞌ bi sitampu boꞌ yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, luu gi situ bāꞌ ku ningkaam san saꞌ na panohoan Papuꞌ Isa. Bong soheꞌ bi sitampu masi doman dambuwaꞌ ka kaam san ya yaꞌ mmeꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, subay yaꞌ sapean bi. ¹⁴Batan bong luu lalla ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, boꞌ nda na pitsayaꞌ, lay na ya pinabiddaꞌ meꞌ Tuhan mari ya hampit ni barakat njataꞌ nda na ma pitsayaꞌ. Danda pun ina ma yaꞌ pitsayaꞌ, lay na du pinabiddaꞌ meꞌ Tuhan mari ya hampit ni barakat njataꞌ lla na ma pitsayaꞌ. Damikiyan, siga anak da pun, lay na du pinabiddaꞌ mari hampit ni barakat njataꞌ disu induꞌ-mmaꞌ da ma pitsayaꞌ. Bong ilay saꞌ meꞌ looy, masi sila binilang meꞌ Tuhan anak kapil.

^15-16Sugaꞌ bong sawpama lla bi atawa nda bi ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Almasi doman pasakkat, daa na kam naggaꞌ. Sugaꞌ kahandak Tuhan ina, bong luu dapat bi, pagbuli-bulihan bi miha kasalassayan ka lla bi atawa nda bi ma yaꞌ pitsayaꞌ. Kawu-kawu kaam ma pitsayaꞌ kaboo soheꞌ bi sitampu pitsayaꞌ mari ya salamat. Sugaꞌ bong tud yaꞌ na kuhi soheꞌ bi magdambuwaꞌ, malaingkan yaꞌ na kam taingkot meꞌ soheꞌ bi sitampu.

Palbiatan si Pol pasal kaadaan sukuꞌ si Isa

¹⁷Na oy-oy kaadaan bi jaman bi bay lliyun meꞌ Tuhan binuwat sukuꞌ na, san daa na halinun bi. Inaa ina yana aturan ma pinagtōꞌ meꞌ ku ni mimon baanan sukuꞌ si Isa. ¹⁸Sawpama bong luu lalla taabut na pitsayaꞌ ni si Isa ndang lay na inislam, daa na ya makilubaꞌ. Damikiyan, bong luu lalla ma yaꞌ bay pingkaꞌ inislam taabut na pitsayaꞌ, san daa na ya nohoꞌ inislam. ¹⁹Batan inislam yaꞌ inislam ina, yaꞌ du luu paluntungan na. Ilooy ya mehe pa Tuhan bong tabi mmeꞌ ni kahandak na. ²⁰Sangkon meꞌ halling sambat ku na siꞌ, oy-oy kaadaan bi jaman bi bay lliyun meꞌ Tuhan, san daa na halinun bi. ²¹Bong kam ndang ata jaman bi bay lliyun mmeꞌ ni si Isa, saba jaꞌ kam. Sugaꞌ bong baw luu na dapat bi pinaddusan man pagkaata bi, pilayun bi. ²²Ituu jaꞌ kannahun bi: San ina kam ata, pagka lay na kam lliyun mmeꞌ ni Almasi, malaingkan luu na kaadaan bi bahau. Batan luu na kasumunsayaan bi ma yaꞌ tasayu jama. Damikiyan, kaam pun ma saꞌ ata, luu na du sina kaadaan bi bahau. Batan pag taabut bi bay lliyun mmeꞌ ni Almasi, lay na kam dari ata na. ²³Pagka Almasi bay nongan umu na bilang bayad mehe banahan man bi lay na dari sukuꞌ Tuhan, subay kahandak Tuhan na duwan bi, saꞌ ga kahandak manusiyaꞌ. ²⁴Sangkon siga danganakan, meꞌ halling sambat ku na siꞌ, oy-oy kaadaan bi takdang bi bay lliyun meꞌ Tuhan, san daa na halinun bi. Ilooy ya pakutuun bi meꞌ bi ngisbat Tuhan.

Palbiatan si Pol ni siga kasubulan ka kabudjangan

²⁵Na pasal kaam ma yaꞌ gi llahan atawa ndahan, luu du situ palbiatan ku ningkaam. Sugaꞌ saꞌ baw tu ga panohoan lakka man Papuꞌ mismu, arapun ituu tu yana palbiatan pamuwan ku ningkaam meꞌ aku disu jama kanaalla ni Papuꞌ sabapan aseꞌ na niyaku. ²⁶Ni bistahan ku, pagka masi sukuꞌ si Isa njawom bahaya mehe, gam na kam yaꞌ ngahalin kaadaan bi. ²⁷Hati na, bong kam yaꞌ gi ndahan-llahan, daa na doꞌ kam miha nda atawa lla. Kuwan kaam baw ma ndang luu na nda bi atawa lla bi, subay kam yaꞌ sapeꞌ. ²⁸Na bong baw luu doman handa atawa halla, yaꞌ du baw na luu laat na. Sat na jaꞌ, bong kam handa atawa halla ni timpu batnaa, nammu na baw sina kam jinisan kasusahan. Boꞌ yaꞌ ku doman bong kam nammu lagi kasusahan.

²⁹Siga danganakan, ituu jaꞌ meꞌ ku ka kaam: Yaꞌ na situ hallom waktu tabi taꞌ junyaꞌ. Sangkon, labba man batnaa, subay Papuꞌ numbul satu pakutuꞌ tabi, luu yaꞌ luu soheꞌ tabi sitampu. ³⁰Kasusahan tabi atawa pun kagakan tabi, daa subay na pin inaa isbat tabi. Bong kitabi tukang maglilitu, daa subay na pin altaꞌ meꞌ punu njawom atay tabi. ³¹Arapun iya subay numbul satu ningkitabi yana hāl meꞌ makutuꞌ kahandak Papuꞌ, saꞌ na hāl junyaꞌ. Batan mimon pakaradjaan njawom junyaꞌ tuu, song lungay jaꞌ du sina.

³²Kon ku ilay siꞌ halling meꞌ looy mari kam sumunsayaꞌ makutuꞌ kahandak Papuꞌ. Bong nnaꞌ ta pa lalla yaꞌ ndahan, yaꞌ luu kasanggalang niiya maghulas-sangsāꞌ kalnaꞌ Papuꞌ ka nulut kahandak na. ³³Boꞌ lalla ma ndahan ina sarī. Meka gi sina kagampangan na ni junyaꞌ batan doman na pin ya magāk nda na. ³⁴Sangkon yaꞌ tattog pamiki na buwat kahandak Tuhan.

Siga karandahan pun ina, bong sila yaꞌ llahan, labba man pamiki da sampay pa sangsāꞌ da, sumunsayaꞌ jaꞌ du sila nulut kahandak Papuꞌ. Boꞌ ilooy ma llahan, gampang gi sina ni hāl junyaꞌ bong pooy meꞌ da magāk lla da. ³⁵San baw ku tu siꞌ bay halling ningkaam meꞌ naa, saꞌ du baw tu ga man ku naggaꞌ kaam yaꞌ nohoꞌ handa atawa halla saumu. Arapun maksud ku maintom jaꞌ para kaayaran ningkaam. Kainagon ku, ilooy jaꞌ bean bi oy-oy ma nulut ni kahandak Tuhan. Yaꞌ ku doman luu gi kasanggalang ningkaam ngisbat iya.

³⁶Sugaꞌ bong sawpama disu lalla luu na danda karomanan na, bong gantaꞌ yaꞌ na tasaggaꞌ na napsu na, subay ya handa na. Yaꞌ du lay luu laat na kinawin. ³⁷Sugaꞌ bong baw ya kasaggaꞌ gi, sampay tapiki na na yaꞌ na doꞌ lawsan na handa, tuwaꞌ na du baw lay san ya yaꞌ handa. ³⁸Dari hantak bitsala ku ilay siꞌ, handa yaꞌ handa, mahap jaꞌ du sikaduwa, sugaꞌ ni timpu batnaa, mas mahap gi bong niyaꞌ na doꞌ.

³⁹Na ni kapasal danda llahan, taingkot gi sina ya halloman lla na llum. Sugaꞌ sawpama lay na matoy lla na, sumunsayaꞌ na ya halla pabalik ni soysoy karomanan na basta mmeꞌ du lla na ni Papuꞌ Isa. ⁴⁰Sugaꞌ kumpas ku, mas mahap niiya bong siꞌ yaꞌ na ya halla pabalik. Na palbiatan ku itu siꞌ, manganna ku lakka man Rū Tuhan.

Palbiatan pasal sumbalian sinongan ni siga tuhan-tuhan

¹Na ni kapasal bay tilaw bi hāl mangan sumbalian ma sinongan meꞌ siga kapil ni siga tuhan-tuhan da, ndang tahati tabi na du bong kinawnan siga tuhan-tuhan, yaꞌ luu kawasa da samasakali. Sugaꞌ paayad-ayad kam, batan mangkin ina pasōng pangahati ta, pasōng du sina abbu ta. Boꞌ abbu ina, yaꞌ kasambu ni nyawa pagkahi ta. Iya kasambu yana aseꞌ. ²Soysoy mista dī na halul-akka, boꞌ yaꞌ luu aseꞌ na, mastiꞌ kulang pangahati na. ³Sugaꞌ soysoy ina maaseꞌ, iya na sina ngantanan pangahati sabanna.

⁴Na balik ta pa hāl sumbalian ma bay sinongan meꞌ kapil pa tuhan-tuhan da, katoonan tabi na du dari du kinakan. Batan bong kinawnan siga tuhan-tuhan, yaꞌ du luu tahal-hāl da batan yaꞌ san llum. Boꞌ na, katoonan tabi du disu du Tuhan, yaꞌ luu sarī. ⁵Labba man taꞌ gumi sampay pa taꞌ langit meka sina pakaradjaan sinumba meꞌ manusiyaꞌ bahasa tuhan da atawa papuꞌ da. ⁶Sugaꞌ bong baw ningkitabi, basta disu du Tuhan, yana Mmaꞌ tabi ma bay mapayak mimon-mimon. Maka danan tabi itu llum kalnaꞌ iya. Damikiyan, disu du Papuꞌ tabi, yana si Isa Almasi ma bay man Tuhan mapayak mimon-mimon. Maka njataꞌ na du sina man tabi koleꞌ kaallum bahau.

⁷Sugaꞌ luu gi du baw sina kasohean pagkahi tabi masi kulang pangahati. Sangka da luu kawasa siga tuhan-tuhan. Meꞌ da mista bong sila mangan sumbalian ma bay sinongan pa disu tuhan-tuhan, sibuꞌ du sila ka bay numba tuhan-tuhan looy, batan ndang inaa na bay kabiyasahan da maruhuꞌ. Dari bong sila alang-kapalang mangan sumbalian meꞌ looy, boꞌ da amu-amu mangan, pangissahan da ndusa sila pa Tuhan, batan nulang sila ni honaꞌ-honaꞌ da. ⁸Sugaꞌ ni sabana na, mangan yaꞌ mangan, bong inawnan makanan, yaꞌ du luu kaboo kitabi palawak man Tuhan. Damikiyan, yaꞌ du luu kaboo kitabi tapit pa Tuhan.

⁹Sugaꞌ san ina kita sumunsayaꞌ na mangan oy maka oy na, subay du kita paayad-ayad taggahaꞌ ndusa siga danganakan ta ma kulang pangahati sabapan ta. ¹⁰Sangkon kaam ma luu na pangahati bi, bong kam bay kinaddoꞌ mmeꞌ mangan ni lumaꞌ man jama numba siga tuhan-tuhan, ilagan bi dī bi. Bong ina kam bay takita meꞌ disu danganakan bi ma kulang pangahati mangan lawuk ma bay sinongan pa tuhan-tuhan, adakala lay na baw ya mintu ngakig san nulang ni honaꞌ-honaꞌ na. ¹¹Dari san tahati bi yaꞌ tagga pa Tuhan mangan sumbalian meꞌ looy, oy pus pangahati bi bong inaa na baw kabinasa ni danganakan bi ma kulang pangahati? Danganakan bi ina, tandaꞌ na hagaan pa Tuhan, lay na ga si Isa Almasi nongan umu na kalnaꞌ iya. ¹²Sangkon subay tasayu bi, bong ina kaam poonan danganakan bi ma kulang pangahati buwat ilooy ma kanna na tagga pa Tuhan, saꞌ silay sat danganakan bi man bi ndusa, arapun sampay ni Almasi. ¹³Sangkon bong niyaku, bong baw man danganakan ku ndusa sabap meꞌ ku bay mangan sumbalian meꞌ looy, yaꞌ na ku mangan meꞌ looy pabalik.

Kapatut si Pol meꞌ iya disu rasul si Isa Almasi

¹Kamasaꞌ, meꞌ aku tu disu jama ma mmeꞌ na ni Almasi, sumunsayaꞌ jaꞌ situ ku mangan oy-oy karomanan ku. Ndang tahati ku hāl meꞌ tuu batan aku disu rasul Almasi. Tandaꞌ aku rasul sabanna, mata ku mismu ma duwa bay ngita iya bay nammuhan aku. Sarī gi, danan bi lay na dari sukuꞌ Almasi sabapan sangsāꞌ ku du. ²Na san kasohean yaꞌ mangaku aku disu rasul si Isa, bong baw ina kaam nnaa ni Korin, basta yaꞌ baw sina luu dapat bi maylu. Njataꞌ bi na sina buktiꞌ mehe aku rasul Papuꞌ Isa batan yaꞌ kam bay dari sukuꞌ na bong saꞌ bay man sabapan ku. ³Dari inaa na sina man ku ngandapitan dī ku ni sagannap ma yaꞌ kuhi makibana aku rasul si Isa.

⁴Na meꞌ kami itu ka si Balnabas magpanoan sukuꞌ Almasi, sapatut na, subay kami binalanjaan meꞌ siga jamaa ma tinoan. ⁵Maka saꞌ ba, luu du kapatut kami handa ni danda ma pitsayaꞌ ni si Isa sampay moo nda kami padisu-padisu lahat? San baw ga si Pitel ka siga rasul si Isa kasohean sampay siga danganakan si Isa moo nda da du. Boꞌ na, sapatut na, siga nda da pun subay du binalanjaan meꞌ siga jamaa. ⁶Salla na, kuwan kasohean, pag ndaꞌ da kami ka si Balnabas amu-amu ngusahān dī kami sasang kami noan sila, kanna da pataꞌ na san kami yaꞌ binalanjaan meꞌ da. Boꞌ ko, yaꞌ baw lay sikatuwaꞌ meꞌ looy. ⁷Ibaratan sundalu, yaꞌ sina luu san disu nganggastusan dī na sasang na magsundalu. Tuwaꞌ pa jama ngabbun anggul, sapatut na, mangan du ya buwaꞌ tinanom na. Damikiyan, tuwaꞌ pa tukang ngipat kambing, sapatut na, koleꞌ du ya kasohean boheꞌ duruꞌ da.

⁸Na siga dalil looy ilay siꞌ ma bay dean ku kaam, yaꞌ silay sat man kapandoyan manusiyaꞌ sadjaꞌ, batan magbēꞌ du bana ka tōꞌ njawom kitab. ⁹Batan luu bay sinuwatan njawom saraꞌ Nabi Musa, ilooy ma yuk Tuhan, “Daa saggaun bi sapiꞌ bi mangan jawom na binadjaan.”(9.9) Kitab Tawrat, Duteronomi 25.4;1 Timuti 5.17-18. Na njawom saraꞌ looy ilay siꞌ, saꞌ silay sat tuwaꞌ pa sapiꞌ inawnan meꞌ Tuhan, ¹⁰arapun sampay pa sagannap kitabi ma maghulas-sangsāꞌ kalnaꞌ Papuꞌ Isa. Intong na, yana meꞌ siga tukang madjaꞌ atawa tukang ngattom ngaholat koleꞌ hasil, damikiyan, siga jama pun ma magtuyuꞌ kalnaꞌ Papuꞌ Isa, pataꞌ du ngaholat binuwanan hasil ni bay hulas-sangsāꞌ da. ¹¹Dari pagka kami bay muwanan kaam balanjaꞌ nyawa bi, saꞌ ba, sapatut na, subay du kam muwanan kami san lasa balanjaꞌ baran kami?

¹²Bong pataꞌ guru bi ilooy kasohean binalanjaan meꞌ bi, labi na kami. Sugaꞌ kami baw tu, san sakayi, yaꞌ du kami bay maku hasil san luu kapatut kami. Gam pin lay jaꞌ kami natasan katiksaan ngusahān dī kami bay jaman kami nnaa noan kaam. Ilooy ilagan kami taggahaꞌ luu gi kasanggalang ningkaam pitsayaꞌ ni umanat mahap pasal Almasi. ¹³Sugaꞌ san itu kami bay mangatas buwat meꞌ looy, pataꞌ du baw silay bong kami bay koleꞌ hasil. San baw siga jama ma tukang ngayaran langga mehe ndooy ni Jerusalem, binalanjaan du meꞌ siga jamaa ndooy. Siga imam pun ma tukang numbaliꞌ kulban, mastiꞌ luu jaꞌ du bahagiꞌ da. ¹⁴Boꞌ sikatuwaꞌ du silay ka tōꞌ Papuꞌ Isa. Batan ndang bay ya māꞌ sagannap ma masaplag umanat mahap subay koleꞌ gastus man da llum man jama ma pitsayaꞌ ni umanat da.

¹⁵Sugaꞌ san meꞌ looy, yaꞌ du ku bay makoy kapatut ku nohoꞌ ginastusan ningkaam. Boꞌ na, yaꞌ du situ luu maksud ku njawom suwat tuu nagid-nagid kaam supaya ku kabuwanan. Gam na ku matoy kabobowan, basta yaꞌ baw situ ku maku hasil ningkaam. Batan inaa kabantugan ma yaꞌ ku doman maglumba njawom atay ku. ¹⁶Bong ni hāl meꞌ ku masaplag umanat mahap, yaꞌ du ku tu kabantug dī ku sabap inaa pabuwatan bay hinalap meꞌ Tuhan niyaku. Bong baw tu yaꞌ pabuwat ku, malaingkan tud mehe sasso ku bbos-bbos.

¹⁷Na bong itu ku masaplag ni gasad bayaꞌ ku, malaingkan luu tungbas man Tuhan niyaku. Sugaꞌ bong itu saꞌ ni gasad bayaꞌ ku, talpaksaꞌ du ku masi masaplag sabap inaa pabuwatan bay hinalap meꞌ Tuhan niyaku. ¹⁸Na tungbas ma awnan ku ilay siꞌ, yana kagakan takissa ku bay masampay umanat mahap ni jama yaꞌ mabayad sila. Sangkon, yaꞌ ku doman makoy kapatut ku nohoꞌ binalanjaan.

¹⁹Dari meꞌ tuu situ kahalan ku: San ku saꞌ ata soy maka soy na, lay gi ku buwat dī ku subay ga ata sikamimon bangsa. Atas ku buwat meꞌ tuu kawu-kawu paeka na pin jama taboo ku mmeꞌ ni Papuꞌ Isa. ²⁰Bila ku njawom baanan bangsa ku Yahudi, meꞌ ku buwat dī ku subay ga ata da. Mmeꞌ jaꞌ ku ni saraꞌ agama da. Minsan ku saꞌ na njawman saraꞌ da, atas ku na doꞌ mmeꞌ ninsila bong pin luu jaꞌ taboo ku mmeꞌ ni Papuꞌ Isa. ²¹Damikiyan, bila ku njawom siga bangsa ma yaꞌ san toon saraꞌ Yahudi, mmeꞌ du ku ni arat kabiyasahan da bong pin luu jaꞌ taboo ku mmeꞌ ni Papuꞌ Isa. Sugaꞌ bong baw ndaꞌ ku tagga pabuwatan da pa Tuhan, mastiꞌ yaꞌ du ku mmeꞌ, batan wā ku mean tōꞌ Almasi. ²²Maka bila ku njawom siga sukuꞌ si Isa ma kulang gi pangahati da pasal kasumunsayaan da njawman si Isa, pabiya ku na doꞌ kasumunsayaan ku bong pin pakale jaꞌ sila ni bitsala ku. Dari meꞌ halling sambat ku na siꞌ, san gi oy ntan jama atawa bangsa da, atas ku mmeꞌ meꞌ uwahan da bong pin luu jaꞌ taboo ku pa jawom kasalamatan. ²³Dari aku ilay siꞌ buwat meꞌ looy supaya pasōng na pin eka pagkahi ku pitsayaꞌ ni umanat mahap maka supaya ku hampit ni siga supaat njataꞌ da ma pitsayaꞌ.

²⁴Kitabi itu ma mmeꞌ ni si Isa, subay pupusan tabi basag tabi makutuꞌ kahandak na meꞌ karuha jama maglumbaꞌ sonse mupusan basag da pin koleꞌ jaꞌ haddiya numbul satu. Na tiyap-tiyap jama maglumbaꞌ ina, disu du koleꞌ haddiya numbul satu. Sangkon subay kam kanaalla makutuꞌ kahandak Papuꞌ mari takoleꞌ bi haddiya ma puhung bi. ²⁵Jama lalumbaan ina, sabuli-buli na nganad baran na. Inagak meꞌ na napsu na bong pin takoleꞌ na jaꞌ haddiya numbul satu. Sugaꞌ haddiya ma tuyuan na samantalaꞌ du sina. Boꞌ ilooy ma pinagtuyuan meꞌ tabi natas saumu-umu. ²⁶Sangkon yana meꞌ jama lalumbaan mulan basag na mari kaā, aku pun pulan ku du basag ku kalnaꞌ Tuhan. Ibaratan jama panuntuk, yaꞌ ku nuntuk baliyu sadjaꞌ. ²⁷Maka iyakinan ku dī ku. Yaꞌ ku nganduwan napsu ku, taggahaꞌ aku gi bay noan jama bong pooy meꞌ da koleꞌ haddiya numbul satu, aku na baw ya mintu yaꞌ koleꞌ oy maka oy na.

Pamintangan pasal jama yaꞌ mmeꞌ ni kahandak Tuhan

¹Siga danganakan, paintoman ta doꞌ kam salsila kabboꞌ-bboan kami Yahudi ka Nabi Musa bay jaman da pinaddusan man jawom pamarinta bangsa Ejip. Mimon sila bay pinagmundaan meꞌ Tuhan ka disu tayiꞌ baliyu ni duhuan da. Maka man tabang Tuhan, lay na ga pasihaꞌ dilawut man da bay palintas sikamimon pa dambilaꞌ. ²Dari kahalan da ilay siꞌ ni tayiꞌ baliyu looy ka dilawut looy, tabilang lay sila pinandi tandaꞌ da mmeꞌ ni Nabi Musa. ³Maka sikamimon sila lay kakakan makanan lakka man Tuhan. ⁴Sampay saliꞌ-saliꞌ sila lay kainum boheꞌ ma bay pinapōꞌ meꞌ Tuhan man jawom disu batu. Na batu looy ilay yana sipat ni Almasi ma bay ngunungan sila. ⁵Sugaꞌ san meꞌ looy na siꞌ ehe tabang Tuhan ninsila, kuwan kaekahan ninsila, amu-amu yaꞌ mmeꞌ ni kahandak na. Dari tud yaꞌ bay kasulutan Tuhan ninsila. Pag toklas na, kaekahan sila yaꞌ na bay ngabut lahat ma tiniluꞌ meꞌ da. Lay na jaꞌ sila magsunuꞌ-sunuꞌ matoy ni sikaliput lahat lau-lau yaꞌ maglumaꞌ man da bay pingkaꞌ.(10.5) Ndaun Kitab Tawrat, Siga Numbul 14.29-30.

⁶Na ilooy ilay siꞌ ma bay talingkaꞌ meꞌ siga kabboꞌ-bboan kami, yana pamintangan ningkitabi mari kitabi yaꞌ ngakig sila maabak kalaatan. ⁷Kasohean, kalaatan da, bay sila numba siga tuhan-tuhan. Meꞌ bay sinuwatan njawom kitab, “Lay sila ballang, nginum-mangan ka maglami-lami njawom da numba tuhan-tuhan da.”(10.7) Kitab Tawrat, Kalakka 32.6. Sangkon amay-amay, daa na kitabi mmeꞌ meꞌ uwahan da numba siga tuhan-tuhan. ⁸Maka daa na kitabi ngikut sila kasohean bay magjina. Bistahun bi doꞌ, sabapan kalaatan da meꞌ looy, njawom dangallaw du, duwampuꞌ-tallu libu sila bay matoy. ⁹Maka daa na kitabi hangat maruga Papuꞌ yaꞌ ngasip niiya. Ilooy na silay kon kabboꞌ-bboan kami kasohean lay matoy tininduk meꞌ siga sō. ¹⁰Maka daa na du kitabi magdubdub meꞌ bay jaman da kasohean. Sabapan da bay buwat meꞌ looy, lay sila sohoꞌ Tuhan pinapatoy ni malaikat na.

¹¹Na ilooy ilay ma bay katuwaꞌ ni kabboꞌ-bboan kami bay sinuwatan man mandaan kitabi ni timpu batnaa na, yana timpu man siga tunaꞌ njawom kitab pasal Almasi binakbul. ¹²Sangkon, soysoy kam nnaa mista takkoꞌ banahan pangando bi pa Tuhan, paayad-ayad kam, taggahaꞌ bong yaꞌ iyakinan bi dī bi, lay du kam mintu kapabuwat dusa meꞌ karuha sila du mattoꞌ. ¹³Intomun bi, oy-oy ina sasat ma tuwaꞌ ningkitabi, sibuꞌ du sina ka siga sasat ma tuwaꞌ ni manusiyaꞌ sikamimon. Kahapan, kanaalla du Tuhan nabangan kitabi. Yaꞌ du sina ya mabiya kitabi njawom sasat ma gantaꞌ yaꞌ takaya tabi. Oy-oy ina sasat njataꞌ tabi, binuwanan du sina tabi meꞌ na gaos supaya kitabi katatas ngilagan dusa.

¹⁴Na siga kakasi ku, bong kinawnan numba siga tuhan-tuhan, daa na kitabi palamud. ¹⁵Kaam ina, luu du kam ka honaꞌ-honaꞌ bi. Sangkon bong ina kam mindoga paayad, tabista bi du sina bana bitsala ku. ¹⁶Katoonan bi na du, tuktuk tabi nginum tubaꞌ anggul bilang pangintoman ni lahaꞌ Almasi, mangaku kitabi tibuuk ka iya. Maka muwan tabi pagsukuhan pa Tuhan. Damikiyan, tuktuk tabi mangan tinapay ma pinong-pōng meꞌ tabi, mangaku du kitabi dambuwaꞌ baran ka iya. ¹⁷Na pagka saliꞌ-saliꞌ kitabi mangan tinapay looy dambatang, hati na, san kitabi meka, ingat tabi dī tabi disu baran du.

¹⁸Mamintang jaꞌ kam ni arat bangsa Israil. Tuktuk da mangan sumbalian kulban ma bay sinongan pa Tuhan, magtibuuk sila numba Tuhan. Siga kapil pun ina, tuktuk da mangan sumbalian kulban ma bay sinongan ni tuhan-tuhan da, magtibuuk du sila numba tuhan-tuhan da. ¹⁹Sugaꞌ saꞌ baw silay hantak bitsala ku ga luu kawasa-kapatut siga tuhan-tuhan. Tud yaꞌ sina luu. Maka kulban pun ma sinongan ni tuhan-tuhan, yaꞌ du luu sōng na. ²⁰Arapun awnan ku, tuktuk siga kapil nongan kulban da, ilooy ya sinumba meꞌ da siga seytan, saꞌ ga Tuhan. Boꞌ aku tu, bong kinawnan siga seytan, karomanan ku yaꞌ luu lamud bi ninsila. ²¹Yaꞌ sina dari bosbos mmeꞌ kam nginum-mangan para pangintoman ni kapatoy Papuꞌ, bosbos mmeꞌ na baw kam ni siga kapil nginum-mangan taabut da numba siga seytan. ²²Ongoy, doman kam maruga Tuhan? Uy, bistahan bi kaatu manusiyaꞌ pa Tuhan?

²³Sugaꞌ sambat kasohean, “Pagka sukuꞌ Almasi na kitabi, sumunsayaꞌ na situ kitabi buwat oy-oy karomanan tabi.” Bana du baw silay, sugaꞌ saꞌ baw lay mimon pabuwatan kasampulnaꞌ ningkitabi. ²⁴Sangkon, oy-oy pabuwat ta, pamikihan ta doꞌ duhuꞌ bong kasampulnaꞌ ni pagkahi ta atawa niyaꞌ. Daa isu-isu pabuwat ta ma karomanan ta sadjaꞌ.

²⁵Na balik ta pa sumbalian, oy-oy jaꞌ sumbalian pinaballihan ni tabuꞌ, takakan bi jaꞌ sina. San kam yaꞌ na nilaw bong bay sinongan pa siga tuhan-tuhan. ²⁶Katoonan bi du sina, junyaꞌ tuu sampay mimon-mimon njawom na, Tuhan du dapu. Sangkon, meꞌ kitabi sukuꞌ na, dari san tabi mangan oy-oy lawuk. ²⁷Dari bong kam bay kinaddoꞌ mangan ni lumaꞌ jama ma yaꞌ pitsayaꞌ ni si Isa, boꞌ doman du kam mmeꞌ, pilayun bi jaꞌ. Mangan jaꞌ kam oy-oy pinaawop ningkaam. San kam yaꞌ na nilaw bong bay sinongan pa siga tuhan-tuhan. ²⁸Sugaꞌ bong baw luu pagkahi bi ndooy, boꞌ yuk na, “Lawuk tuu bay pingkaꞌ sinongan pa tuhan-tuhan,” daa na kam mangan kalnaꞌ iya, taggahaꞌ lingog na baw pamiki na bong ya ngita kaam mangan. ²⁹Dari san yaꞌ nulang ni honaꞌ-honaꞌ ta mangan lawuk meꞌ looy, bong tabista ta kalingog ni pamiki pagkahi ta, subay kita yaꞌ mangan.

Na adakala yuk kasohean, “Ongoy subay na pin ku naggaan dawom ku mangan sukat kanna soheꞌ ku maat niyaku mangan? Ndang-ndang, sumunsayaꞌ du ku njawman Almasi. ³⁰Bong ina lawuk ndang lay na pagsukuhan ku pa Tuhan, mastiꞌ yaꞌ du luu laat ku ni bandingan Tuhan bong kakan ku. Sangkon batōy ku bong jama mista dari dusa niyaku bong ku mangan?”

³¹Sugaꞌ ituu baw meꞌ ku ka jama ma mitsala meꞌ looy: Oy-oy kakan bi ka inum bi atawa oy-oy pabuwat bi, subay kaboo kabantugan pa Tuhan maksud bi. ³²Sangkon, iyakinan bi dī bi mari kam yaꞌ kapabuwat oy maka oy na ma kaboo jama yaꞌ doman pitsayaꞌ ni si Isa. Bangsa Yahudi atawa ssaꞌ, sukuꞌ si Isa atawa ssaꞌ, daa kam buwat man da nuwak si Isa. ³³Aku pun itu, inaa du aturan bean ku. Wā ku ngilag oy-oy pabuwatan ma binista meꞌ jama maat. Batan yaꞌ ku muhung kaayaran ni dī ku. Arapun ilooy ya puhung ku, kaayaran ni pagkahi ku manusiyaꞌ bong pin sila nammu jaꞌ kasalamatan.

¹Kainagon ku, yana meꞌ ku ngakig Almasi, akigun bi jaꞌ ku.

²Na siga danganakan, sanglit ku baw ningkaam sabap yaꞌ takupan bi suntuan bay takita bi njataꞌ tangge-tingkōꞌ ku. Maka yaꞌ kam halin man siga tōꞌ ma bay pinasampay meꞌ ku ningkaam. ³Sugaꞌ luu gi situ disu tōꞌ ku ningkaam pasal kapatut. Dari meꞌ tuu: Mimon kalallahan, takōk da yana Almasi. Kuwan karandahan, takōk da yana kalallahan. Kuwan Almasi, takōk na, yana Tuhan.

⁴Sangkon, bila kam kumpo-kumpo numba, boꞌ luu lalla maku duwaa atawa masampay umanat ma bay pinalahil meꞌ Tuhan niiya, subay ya yaꞌ turung. Batan bong lalla turung sasang na numba, inaa na sipat takōk na manusiyaꞌ sadjaꞌ. Dari sibuꞌ du ya ka madiyoꞌ takōk na, yana Almasi. ^5-7Lalla ina bay pinapayak ni limbagan arat-tabiat Tuhan supaya ya kaboo kabantugan pa Tuhan. Sangkon, yaꞌ sina sikatuwaꞌ bong limbagan Tuhan, yana lalla, turung, saula-ula manusiyaꞌ magtakokan iya.

Boꞌ karandahan ina, pataꞌ ninsila turung bila sila maku duwaa atawa masampay umanat man Tuhan njawom baanan bi. Kon da ina subay turung man da muwan sipat luu manusiyaꞌ magtakokan sila, yana lla da atawa mmaꞌ da. Bong sila yaꞌ turung, kadiyoꞌ ni takōk da. Sibuꞌ du karuha da ka danda lay kuku pōꞌ pa jawom mayran. Bong danda yaꞌ kuhi turung, gam na pongan na na bū takōk na. Sugaꞌ pagka kaiyaan ni karandahan mongan bū takōk da atawa kuku, gam na sila turung. Dari yana meꞌ lalla bay pinapayak man moo kabantugan pa Tuhan, danda pun lay du sinukuꞌ ninsila moo kabantugan ni kalallahan. ⁸Kon na ilay meꞌ looy, batan jaman manusiyaꞌ pinapayak, danda bay lakka man lalla, saꞌ ga silay lalla bay lakka man danda. ⁹Maka saꞌ du lalla bay pinapayak kalnaꞌ danda, arapun danda ya bay pinapayak kalnaꞌ lalla. ¹⁰Sangkon danda ina subay turung bong maku duwaa njawom baanan bi supaya luu sipat sampay ni siga malaikat iya ndiyoan kapatut lalla.

¹¹Sugaꞌ saꞌ baw ina hantak bitsala ku diyoꞌ hagaꞌ danda man lalla. Batan bong ningkitabi sukuꞌ Papuꞌ Isa, lalla na ka danda na ka, sibuꞌ-sibuꞌ hagaꞌ tabi maka saliꞌ-saliꞌ kitabi siguna-guna. ¹²Batan san ina danda bay lakka man lalla, yaꞌ na baw sina pasampun kalallahan bong saꞌ sabapan karandahan. Sugaꞌ mimon-mimon lakka man Tuhan.

¹³Na kaam ina, luu du ka honaꞌ-honaꞌ bi. Sangkon bandingun bi doꞌ paayad bong pataꞌ danda maku duwaa yaꞌ bay turung bila kam kumpo-kumpo numba. ¹⁴Kadiyoan silay ni karandahan meꞌ looy. Sibuꞌ du karuha kadiyoan da ka ilooy ni kalallahan bong tahaꞌ dūn kōk da. ¹⁵Boꞌ danda ina, bong tahaꞌ dūn kōk na, dorogan inandaꞌ. Ndang bay sinukuꞌ meꞌ Tuhan dūn kōk tahaꞌ ni karandahan man muwan lingkat ninsila. Sugaꞌ san meꞌ naa, subay du sila turung bila sila mmeꞌ numba.

¹⁶Na bong luu doman nganjawap aku pasal tōꞌ tuu, subay tabista da ndang ituu tabiat pinag-ikut meꞌ kami sampay na mimon baanan sukuꞌ Tuhan nnoy-nnoy jaꞌ.

Tōꞌ si Pol pasal pangintoman ni Papuꞌ Isa

¹⁷Na pasunuꞌ bitsala ku, yaꞌ na ku la pandoy nanglitan kaam, batan bila kam kumpo-kumpo numba, yaꞌ luu toklas na pa kaayaran, gam pin pa kalaatan. ¹⁸Duhuꞌ-duhuꞌ, bay taaka ku bila kam kumpo-kumpo numba, magsulemaꞌ pamiki bi dambaanan. Boꞌ kira ku mura mawjud. ¹⁹Kanna bi mareꞌ subay na pin kam magsulemaꞌ pamiki boꞌ tumatandaꞌ bong mamooy kam man Tuhan kasulutan.

²⁰Boꞌ ilooy gi laat na, bila kam kumpo-kumpo ngikut tabiat tabi mangan tinapay ka nginum tubaꞌ anggul para pangintoman ni Papuꞌ Isa, saꞌ ga iya kinanna meꞌ bi. Ilooy ya hagaan ningkaam yana dī bi. Meꞌ ga mas mehe gi ningkaam meꞌ bi magpaasso. ²¹Batan kasohean kam magti mangan san yaꞌ lagi kam kumpo labbasakayi. Dari kasohean sso na sampay lango na ga. Kuwan ma dambuli bay takka, lingantu na ga sabap yaꞌ san bay kaambanan. ²²Subay siꞌ sagannap ma doman magpaasso, ndang mangan na doꞌ sila ni lumaꞌ. Bong siꞌ ilay bean bi meꞌ looy, malaingkan yaꞌ na kam buwat siga pagkahi bi sukuꞌ Tuhan subay ga jama yaꞌ luu hagaꞌ na. Bong ina luu pagkahi bi yaꞌ san bay kaambanan, saꞌ ga bina oy, tud yaꞌ luu maltabat bi ninsila. Yaꞌ na ku la pandoy bong pooy lagi meꞌ ku mitsalahan kaam. Tud yaꞌ sina kam pataꞌ sinanglitan meꞌ ku bila kam buwat meꞌ naa.

²³Batnaa, paintoman ta doꞌ kam bay tōꞌ ku ningkaam pasal pangintoman ni kapatoy Papuꞌ Isa. Ituu tu bay sinohoꞌ meꞌ Papuꞌ Isa inikut niyaku. Ni sangom man na bay tinipu, buwatan na, lay ya ngaddoꞌ dambatang tinapay, ²⁴boꞌ pinagsukuhan pa Tuhan. Pag lupus, pinong-pōng meꞌ na, boꞌ na halling, “Ingatun bi tinapay tuu yana baran ku ma song paglillaꞌ ku kalnaꞌ kaam. Buwat kam tabiat meꞌ tuu bilang pangintoman bi niyaku.” ²⁵Damikiyan, pag lupus da mangan, lay na baw ya ngaddoꞌ mbuwaꞌ sawan tubaꞌ anggul, boꞌ na halling, “Ingatun bi inuman tuu yana lahaꞌ ku ma muwan kasāhan ni pagsulutan bahau antaraꞌ Tuhan ka manusiyaꞌ. Buwat kam tabiat nginum meꞌ tuu bilang pangintoman bi niyaku.”

²⁶Sangkon siga danganakan, tuktuk bi mangan tinapay meꞌ looy ka nginum tubaꞌ anggul meꞌ looy, sibuꞌ du ka bay pinamahalayak meꞌ bi kapatoy Papuꞌ Isa ngabut sampay masa man na pabeleng. ²⁷Sugaꞌ bong ina kam mmeꞌ nginum-mangan meꞌ looy, boꞌ saꞌ ni jalan ma sikatuwaꞌ ka maksud bi ngisbat Papuꞌ, dapat dusa sina kam niiya. Batan sat bi saꞌ māꞌ yaꞌ luu pus baran Papuꞌ bay pinakaat ka lahaꞌ na bay tumpa.

²⁸Sangkon, tuktuk bi mangan tinapay ka nginum tubaꞌ anggul meꞌ looy, paliksaun bi doꞌ duhuꞌ kawul-piil bi bong tuwaꞌ meꞌ bi buwat pagkahi bi atawa niyaꞌ. Bong ndaꞌ bi yaꞌ tuwaꞌ pabuwatan bi, nawbat na doꞌ kam duhuꞌ, boꞌ bi mangan ka nginum. ²⁹Batan bong ina kam ngikut tabiat mangan ka nginum ni pangintoman meꞌ looy, boꞌ yaꞌ kam ngaddoꞌ-ngaddoꞌ pa lassa ni pagkahi bi ma dambuwaꞌ baran ka kaam njawman Almasi, sibuꞌ du kam ka nohoꞌ dī bi pinidjalaꞌ ni Tuhan. ³⁰Boꞌ inaa na sina ngkon kam meka nnaa saki ka kulang anggawtaꞌ sampay lay na ga matoy kasohean. ³¹Sugaꞌ bong siꞌ ina paliksaꞌ bi doꞌ duhuꞌ kawul-piil bi sampay labbahan bi na pabuwatan bi ma yaꞌ tuwaꞌ, malaingkan yaꞌ na kam kalabuan pidjalaꞌ meꞌ looy. ³²Sugaꞌ bong ina yaꞌ labbahan ta kalaatan ta, mastiꞌ pinidjalaꞌ jaꞌ sina kita meꞌ Tuhan. Sugaꞌ kon na ilay midjalaꞌ kita mari kita insap supaya yaꞌ na kita pinatabeꞌ ni hukuman ma llabuꞌ njataꞌ sagannap ma saꞌ sukuꞌ na bbos-bbos.

³³Sangkon siga danganakan, bila kam kumpo-kumpo nginum-mangan para pangintoman Papuꞌ Isa, siagad-agad kam. ³⁴Bong hati kam ndang lingantu na, mangan na doꞌ kam duhuꞌ ni lumaꞌ. Ngilag kam, taggahaꞌ yaꞌ na baw mintu taagak bi dī bi sampay man bi na baw pinidjalaꞌ meꞌ Tuhan.

Na ni kapasal bay tilaw bi kasohean, noy ku takka na pilu boꞌ bi baan ku.

Siga ladjikiꞌ ma ndean meꞌ Rū Sutsiꞌ ni sukuꞌ si Isa

¹Batnaa siga danganakan, pahatiyan ta doꞌ kam pasal jinisan kapandoyan bilang ladjikiꞌ ndean meꞌ Rū Sutsiꞌ ningkitabi. Yaꞌ ku doman kaam awam ni hāl meꞌ tuu. Sugaꞌ duhuꞌ doꞌ ku muwanan kaam pindoga man bi ngila guru palsu. ²Batan bay jaman bi ina yaꞌ gi pitsayaꞌ ni si Isa Almasi, katoonan bi du, bay jaꞌ kam taboo-boo numba siga tuhan-tuhan yaꞌ san kabitsala. ³Dari meꞌ tuu meꞌ bi mindoga bong guru pataꞌ binean atawa niyaꞌ. Soysoy ina malaat Papuꞌ Isa, malaingkan bitsala na yaꞌ lakka man Rū Sutsiꞌ. Sugaꞌ soysoy ina māꞌ si Isa yana Papuꞌ, malaingkan pinagmundaan ya meꞌ Rū Sutsiꞌ.

⁴Na balik ta pa hāl kapandoyan bilang ladjikiꞌ ma ndean sukuꞌ si Isa, meka sina jinisan na, sugaꞌ disu du poonan da, yana Rū Sutsiꞌ. ⁵Damikiyan, kajinisan du pabuwatan sinukuꞌ ningkitabi man masambu nyawa pagkahi tabi, sugaꞌ disu du Papuꞌ tabi saliꞌ-saliꞌ. ⁶Maka kajinisan jalan man tabi nabangan pagkahi tabi manusiyaꞌ, sugaꞌ disu du nganggaosan kitabi sikamimon, yana Tuhan.

⁷Kitabi itu saliꞌ-saliꞌ binuwanan ladjikiꞌ meꞌ Rū Sutsiꞌ pa kaayaran ni sikamimon pagkahi tabi. ⁸Kasohean kitabi kaladjikian meꞌ Rū Sutsiꞌ mōꞌ pangahati lawom. Kuwan kasohean, kaladjikian maan jama hāl ma isu-isu Tuhan toon. ⁹Kasohean kaladjikian meꞌ Rū Sutsiꞌ pangando basag ni kawasa Tuhan. Kuwan kasohean, kaladjikian ngulian jama sakihan. ¹⁰Maka kasohean, kaladjikian mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan man kawasa Tuhan. Kuwan kasohean, kaladjikian masampay siga umanat ma bay pinalahil meꞌ Tuhan ninsila. Kasohean kaladjikian nilang bong bitsala jama bana-bana lakka man Rū Sutsiꞌ atawa niyaꞌ. Kuwan kasohean, kaladjikian mitsala ni jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan da. Boꞌ luu gi kasohean kaladjikian muwan maana ni siga pallun meꞌ looy. ¹¹Mimon siga ladjikiꞌ tuu siꞌ, saliꞌ-saliꞌ disu du poonan da, yana Rū Sutsiꞌ ma muwanan kitabi kaniya-kaniya ka gantaan na.

Siga sukuꞌ si Isa Almasi binilang disu baran

¹²Na san yaꞌ sibuꞌ-sibuꞌ ladjikiꞌ bay ndean kitabi, masi du sina kitabi tibuuk. Mamintang kam ni baran jama. Tiyap-tiyap disu baran, san meka kalangkapan na, disu baran du ya masi. Damikiyan, kitabi pun itu, san kitabi meka, binilang disu baran du, batan ginalla kitabi baran Almasi. ¹³Lay na kitabi tinibuuk meꞌ Tuhan pa disu baran sa batan lay na kitabi saliꞌ-saliꞌ pinaasokan disu Rū, yana Rū Sutsiꞌ. Kasohean kitabi bangsa Yahudi, kasohean ssaꞌ, kasohean ata, kasohean ssaꞌ, sugaꞌ saliꞌ-saliꞌ kitabi bay pinaasokan Rū Sutsiꞌ.

¹⁴Na tiyap-tiyap disu baran, meka sina kalangkapan na, saꞌ sat disu. Boꞌ gunahan labbasakayi. ¹⁵Sangkon bong sawpama yuk battis, “Yaꞌ luu lamud ku ni baran tuu sabap saꞌ ku tangan,” magsāꞌ ya batan luu jaꞌ sina kapansahaliyan na ni baran. ¹⁶Atawa bong yuk tinga, “Yaꞌ luu lamud ku ni baran tuu sabap saꞌ du ku mata,” damikiyan, magsāꞌ du ya batan luu jaꞌ du sina kapansahaliyan na ni baran. ¹⁷Bong ina labbasakayi kalangkapan baran baanan mata sadjaꞌ, pooy gi meꞌ na kale? Atawa bong ina labbasakayi kalangkapan baanan tinga sadjaꞌ, pooy gi meꞌ na kaūk? ¹⁸Lipara, mimon kalangkapan baran saliꞌ-saliꞌ ndang lay na pinagsibatuk-batuk meꞌ Tuhan meꞌ ndang karomanan na. ¹⁹Bong ilay bay danjinis du mimon kalangkapan baran, yaꞌ silay taawnan baran, ²⁰sabap tiyap-tiyap ina disu baran, meka jaꞌ jinisan kalangkapan na.

²¹Sangkon, yaꞌ dari mata halling ni tangan, “Yaꞌ ko gunahan niyaku.” Damikiyan kōk pun, yaꞌ du dari halling ni battis, “Yaꞌ ko gunahan niyaku,” ²²batan mimon kalangkapan baran hagaan. San siga kalangkapan baran ma bantuk yaꞌ mehe kapansahaliyan da, mastiꞌ luu jaꞌ du guna da. ²³Minsan siga kalangkapan baran ma kaiyaꞌ-iyaꞌ bong takita, yaꞌ du pabiya tabi, gam pin tinambunan meꞌ tabi paayad. ²⁴Boꞌ siga kalangkapan baran kasohean, san yaꞌ na meꞌ noy meꞌ ngayaran sila. Tuhan ilay bay mapayak baran manusiyaꞌ, ndang bay ginantaꞌ meꞌ na subay inayaran banahan sagannap kalangkapan ma mura binasa. ²⁵Dan jinis meꞌ halling, siga kalangkapan baran ina bay pinagsibatuk-batuk meꞌ Tuhan supaya sila sama-sama sitabang-tabang, saꞌ ga supaya sila magsaw-saggaꞌ. ²⁶Bong ina disu kalangkapan baran tabi kapaddihan, ngissa du sina kalangkapan sikamimon. Damikiyan, bong disu kalangkapan binantug, gāk du sina kalangkapan sikamimon.

²⁷Na hantak bitsala ku siꞌ, mimon kitabi ma pitsayaꞌ ni Almasi binilang disu baran, yana baran Almasi. Maka saliꞌ-saliꞌ kitabi binilang kalangkapan ni baran na. ²⁸Na meꞌ kitabi itu njawom sakup Almasi na, luu jinisan pabuwatan bay sinukuꞌ ningkitabi. Duhuꞌ, luu bay kawakilan leꞌ Tuhan binuwat siga rasul si Isa. Kaduwa na, kasohean bay kawakilan masampay siga umanat ma bay pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila. Ni katallu na, kasohean bay kawakilan binuwat siga guru. Sarī man inaa, luu gi sina bay kaladjikian mōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan man kawasa Tuhan. Kuwan kasohean, kaladjikian ngulian jama. Kasohean kaladjikian basag nabang, kasohean tukang magmalim maka luu gi kasohean kaladjikian mitsala ni jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan da. ²⁹Na baran Almasi ina, yaꞌ kuhi langkap bong danjinis du kalangkapan na labbasakayi. Sangkon, saꞌ du kitabi mimon bay pineneꞌ binuwat rasul na atawa binuwat tukang masampay siga umanat Tuhan. Maka saꞌ du kitabi mimon guru atawa kapōꞌ pabuwatan kahaylan-haylan man kawasa Tuhan. ³⁰Maka saꞌ du situ kitabi mimon bay binuwanan kawasa ngulian jama. Maka saꞌ du kitabi mimon kapōꞌ jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan tabi atawa kabuwan maana ni siga pallun meꞌ looy. ³¹Sugaꞌ san meꞌ naa, subay du kam magkainagon banahan ni siga ladjikiꞌ ma kabuwan kaayaran mehe ni mimon pagkahi bi. Sugaꞌ batnaa, luu gi situ bāꞌ ku ningkaam pasal disu pakaradjaan ma patingkat man mimon ladjikiꞌ, yana aseꞌ.

Aseꞌ numbul satu

¹San kita sawpama pandoy mitsala kajinisan pallun manusiyaꞌ sampay pallun siga malaikat, bong kita yaꞌ du pandoy maaseꞌ ni pagkahi ta manusiyaꞌ, yaꞌ du luu pūs ta. Bong yaꞌ luu aseꞌ ta, sibuꞌ du hagaꞌ bitsala ta ka agung pinepek yaꞌ biddaꞌ atawa sembal pinagsipangkiꞌ manunsāp. ²Damikiyan, san sawpama kita lay kaladjikian masampay siga umanat Tuhan, boꞌ katoonan ta lagi mimon ilmuꞌ ma yaꞌ gi bay pinalahil ni manusiyaꞌ, bong yaꞌ du luu aseꞌ ta ni jama, yaꞌ du luu pūs ta. Damikiyan, san sawpama yaꞌ luu kulang pangahati ta ni mimon-mimon, boꞌ sukup lagi pangando ta pa Tuhan sampay takaya ta nohoꞌ punu paenseg, bong yaꞌ du luu aseꞌ ta ni jama, yaꞌ du luu pūs ta. ³San gi dean ta mimon altaꞌ ta jama miskin, maka san gi atas ta baran ta tinunu kalnaꞌ si Isa, bong yaꞌ du luu aseꞌ ta ni jama, yaꞌ du luu sōng na.

⁴Na arat jama ina maaseꞌ meꞌ tuu: Tahaꞌ pasensiya na, manimbang ni pagkahi na manusiyaꞌ, yaꞌ dangkiꞌ, yaꞌ ngabbu atawa malangkaw dī na ⁵maka yaꞌ ya halipulu. Yaꞌ ya nabiat miha kaayaran ni dī na sadjaꞌ. Yaꞌ ya mura dugahan, maka yaꞌ ya ngannaꞌ njawom atay na dusa jama niiya. ⁶Bong jama maaseꞌ, yaꞌ gāk ni oy-oy pabuwatan maat. Ilooy ya kagakan na, bong jama buwat kaintongan. ⁷Bong jama maaseꞌ, tatasan na jaꞌ sina salla arat pagkahi na manusiyaꞌ. Maka tattap jaꞌ pangando na ka holat na. San gi oy katuwaꞌ niiya, natas na jaꞌ ya.

⁸Na mimon ladjikiꞌ meꞌ sapantun masampay siga umanat Tuhan atawa pun mitsala ni jinisan pallun ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan na, ahi maka ahi na, luu jaꞌ du sina ka katapusan da. Sampay ilmuꞌ, bbos-bbos tamban du sina. Boꞌ aseꞌ, yaꞌ luu masa na. ⁹Batnaa tu, pangahati tabi bohoꞌ sabahagiꞌ batan yaꞌ gi sukup. Maka bila tabi masampay siga umanat Tuhan, bohoꞌ du sabahagiꞌ, batan meka gi sina yaꞌ bay pinalahil ningkitabi. ¹⁰Sugaꞌ pag ina mintu taabut na llaw man magjatu na maksud Tuhan labbasakayi, yaꞌ na luu guna siga ladjikiꞌ looy siꞌ. ¹¹Batan meꞌ tuu karuha na: Bay jaman tabi ina anak-anak, bitsala tabi ka pamiki tabi meꞌ ni anak-anak du. Maka akka tabi pun, akka anak-anak du. Sugaꞌ pag lay jaꞌ sangkad ehe tabi, lay na labbahan tabi bay akka tabi jaman tabi anak-anak.

¹²Batnaa, kulang gi pangahati tabi. Pangandaan tabi hāl Tuhan sibuꞌ du karuha na ka jama ngandaꞌ lingu na ni jawom sammin ginagat. Sakayi ina sukup pangahati tabi, noy mintu kitabi sitammu na ka Tuhan balharapan. Batnaa itu, bohoꞌ sabahagiꞌ pangahati tabi, sugaꞌ bbos-bbos, yaꞌ na luu kulang na, sibuꞌ na du ka pangahati Tuhan pasal kitabi.

¹³Dari luu situ tallu pakaradjaan subay tattap kinanna meꞌ tabi, yana pangando pa Tuhan ka holat ni siga janjiꞌ Tuhan sampay aseꞌ pa Tuhan ka pagkahi tabi manusiyaꞌ. Sugaꞌ ni ituu siꞌ sikatallu, ilooy patingkat hagaan, yana aseꞌ.

Palbiatan si Pol pasal ladjikiꞌ lakka man Rū Sutsiꞌ

¹Siga danganakan, pakutuun bi na meꞌ bi sikaaseꞌ-kaaseꞌ. Maka subay kam magkainagon banahan ni siga kapandoyan bilang ladjikiꞌ ma lakka man Rū Sutsiꞌ, labi na hāl kapandoyan masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ. ^2-4Kaam ina, katoonan ku meka kam doman kaladjikian mitsala ni siga pallun ag-agan ma yaꞌ san bay pingkaꞌ kapandoyan bi. Sugaꞌ soysoy ina mitsala ni pallun ag-agan, isu-isu nyawa da dī da pasambu da. Saꞌ sina ga manusiyaꞌ pakalehan da. Iya pakalehan da, yana Tuhan, batan isu-isu iya kahati ni bitsala da. Sangkon, gam na kam magkainagon kaladjikian masampay siga umanat man Rū Sutsiꞌ sabap kasambu ni nyawa sikamimon ni baanan bi. Boꞌ na, ladjikiꞌ meꞌ naa ina mataggu iman pagkahi bi lagi sampay magamgaman atay da. ⁵Sugaꞌ yaꞌ baw tu ku kabāꞌ ga yaꞌ luu guna na mitsala ni siga pallun ag-agan. Gam pin kainagon ku mimon kam nnaa kaladjikian mōꞌ siga pallun meꞌ looy. Sat na jaꞌ, mas mehe tabang ni baanan bi bong kam kaladjikian masampay siga umanat man Rū Sutsiꞌ. Kamasaꞌ, bong baw ina luu du kam nnaa kaladjikian muwan maana ni siga pallun ag-agan, malaingkan kasambu du ni nyawa sikamimon njawom baanan bi.

⁶Siga danganakan, bong sawpama bay ku pilu, boꞌ bbuwatan ku mitsala ni siga pallun ag-agan, pooy meꞌ bitsala ku katabang ni baanan bi? Sugaꞌ bong ina ku makoy pallun tabi mismu man ku masampay umanat ma bay pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ niyaku, mastiꞌ katabang jaꞌ sina ningkaam. Damikiyan, bong ku makoy pallun tabi mismu man noan kaam ilooy ma katoonan ku pasal Tuhan atawa pun magnasihat, mastiꞌ katabang jaꞌ du sina ningkaam sikamimon. ⁷Boꞌ kaam ina ma kaladjikian mitsala ni siga pallun ag-agan, bong yaꞌ du luu ni baanan bi tukang muwan maana, yaꞌ du katabang. Sibuꞌ du karuha bi ka suling tiniyup saꞌ biddaꞌ atawa biyulla kinehet saꞌ biddaꞌ. Batan bong ina yaꞌ du tahilaliꞌ laggoꞌ na, oy pūs na? ⁸Sibuꞌ du sina karuha bi ka tabuliꞌ tiniyup saꞌ biddaꞌ man ninyalan siga sundalu ni bonoꞌ mehe. Dari pagka yaꞌ tahilaliꞌ da halling na, yaꞌ tasinyal da bong sila nohoꞌ pasōng atawa pasuhut. ⁹Kaam pun ina, bong kam mitsala, boꞌ saꞌ du ni pallun ma tahati, oy takoleꞌ-koleꞌ pagkahi bi? Bitsala bi ina sibuꞌ du ka baliyu pingkaꞌ jaꞌ ni tinga jama.

¹⁰Na ni junyaꞌ tuu itu, meka jinisan pallun. Maka labbasakayi luu jaꞌ sina ka hatiyan da. ¹¹Sugaꞌ bong sabagay luu disu pagkahi ku bay mitsala niyaku ka pallun ma yaꞌ tahati ku, pangissahan ku jama sampi ya. Iya pun ina, bong ku bay mitsala niiya ka pallun yaꞌ tahati na, pangissahan na sampi du ku. ¹²Sangkon, pagka kam magkainagon ni siga ladjikiꞌ man Rū Sutsiꞌ, ilooy pakuhun bi, yana siga ladjikiꞌ ma kasambu ni nyawa mimon pagkahi bi sukuꞌ si Isa.

¹³Sangkon, soysoy bay kaladjikian mitsala ni siga pallun ag-agan, subay du sila maku pa Tuhan mari sila binuwanan kapandoyan muwan maana ni pallun meꞌ looy. ¹⁴Na bong ina kita maku duwaa ni pallun ag-agan, inaa jalan man nyawa ta sadjaꞌ maku duwaa, sugaꞌ yaꞌ baw luu tahati ta. ¹⁵Dari pagka meꞌ looy, aku itu, bong ku maku duwaa, tamūd maku ku duwaa ni pallun nyawa ku ma ag-agan, maka tamūd makoy ku pallun ku ma tahati meꞌ sikamimon. Damikiyan, bong ku ngalang kalangan pudji, tamūd makoy du ku pallun nyawa ku maka tamūd makoy ku pallun ku ma tahati. ¹⁶Dari bong ina kam mudji atawa muwan pagsukuhan pa Tuhan njawom baanan bi, boꞌ kam makoy isu-isu pallun nyawa bi, malaingkan yaꞌ du luu san disu kahati. Maka yaꞌ du luu dapat jama ngaminan kaam. ¹⁷San gi pooy ayad meꞌ bi bay muwan pagsukuhan pa Tuhan, bong ina ni pallun ma yaꞌ tahati leꞌ pagkahi bi, yaꞌ du kasambu ni nyawa da.

¹⁸Na san ku ilay siꞌ bay halling meꞌ looy, daa kam mista ga yaꞌ luu guna na niyaku siga pallun ag-agan. Gam pin, magsuku gi ku pa Tuhan lay ku kaladjikian mitsala ni siga pallun meꞌ looy. Maka bistahan ku basag gi ku makoy pallun meꞌ looy man kaam sikamimon. ¹⁹Sugaꞌ bong baw sasang ku njawom baanan siga jamaa, gam na ku makoy san lasa lima kabtang jaꞌ ma tahati mari pasōng pangahati jama man ku nnaa mōꞌ sapū libu kabtang ni pallun ma yaꞌ tahati. Boꞌ kaam baw ina, ilooy ya ladjikiꞌ patingkat ningkaam yana mitsala ni siga pallun ag-agan. ²⁰Siga danganakan, kaam ina ma bay kaladjikian mitsala ni siga pallun ag-agan, sibuꞌ du karuha bi ka anak-anak luu kuli-kulihan na bahau tud kinasengan meꞌ na. Sugaꞌ ddong na kam ngakig pamiki anak-anak. Akigun bi na siga matatoa patong pamiki da. Luu baw beꞌ disu pakaradjaan ma pataꞌ man bi ngantanan pamiki anak-anak dikiꞌ, yana hāl meꞌ da yaꞌ kapiki nulun-nulun kalaatan.

²¹Intomun bi doꞌ palman looy ma bay sinuwatan njawom kitab, ilooy ma yuk Tuhan,

“Bbos-bbos, sohoꞌ ku pilu jama man bangsa sarī ka pallun sarī mitsala ni ga jama looy ma yaꞌ ngasip ni siga panohoan ku. Sugaꞌ san meꞌ looy, masi du sila yaꞌ kuhi pakale niyaku.”(14.21) Kitab Nabi Isaya 28.11-12.

²²Dari bong tabi mindoga man bitsala looy siꞌ, tahati tabi na bong inawnan siga pallun ag-agan, yana sipat kawasa Tuhan para sagannap ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Almasi. Boꞌ ladjikiꞌ masampay siga umanat ma pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ina, yana sipat kawasa Tuhan para sagannap ma pitsayaꞌ.

²³Sugaꞌ ni kapasal siga pallun ag-agan, minsan inaa sipat kawasa para jama ma yaꞌ pitsayaꞌ, bong ina man gundalaꞌ pamiki da ngita kaam, yaꞌ du sina sila koleꞌ kaayaran njataꞌ bi. Nnaꞌ ta na, luu paasok ni baanan bi jama ma yaꞌ pitsayaꞌ ni Almasi atawa ma kulang pangahati ni hāl Tuhan, bong ina ndaꞌ da labbasakayi na kam mitsala ni jinisan pallun ag-agan, mastiꞌ panganna da bilawan na baw kam, saꞌ ba? ²⁴Sugaꞌ bong ina luu paasok jama meꞌ looy sasangan bi masampay siga umanat man Rū Sutsiꞌ ni pallun ma tahati da, halin sina parasahan da. Batan man sabapan umanat bi, tabista da na sina baldusa sila. Maka tumatandaꞌ na ninsila pataꞌ sila kalabuan hukuman Tuhan. ²⁵Lagiꞌ na, tabista da na katoonan Tuhan mimon ma bay sinipuk njawom atay da. Dari pahangkop na sina sila numba Tuhan maka yuk da ina ningkaam, “Tumatandaꞌ na la ningkami tud inunungan du kam meꞌ Tuhan.”

Palbiatan ni sukuꞌ si Isa bila sila kumpo-kumpo numba

²⁶Na siga danganakan, bila kam kumpo-kumpo numba, ituu palbiatan ku ningkaam. Mahap sina bong kasohean ngalang kalangan pudji pa Tuhan; maka mahap du bong kasohean nganasihat maka kasohean masampay umanat ma bay pinalahil meꞌ Rū Sutsiꞌ ninsila. Maka mahap du bong kasohean mitsala ni siga pallun ag-agan, basta luu jaꞌ tukang muwan maana. Sugaꞌ junjung ku na ningkaam, oy-oy pabuwat bi, subay kasambu ni siga nyawa sikamimon njawom baanan bi.

²⁷Maka bong luu kam mitsala ni siga pallun ag-agan, subay ga duwa-tallu jaꞌ kam. Maka subay kam magsing-sīng mitsala. Yaꞌ dari sama-sama. Maka subay du luu nnaa ma pandoy muwan maana. ²⁸Bong gantaan yaꞌ du luu nnaa ma pandoy muwan maana, gam na kam yaꞌ mōꞌ pallun meꞌ looy. Bong hati kam doman makoy pallun meꞌ looy, subay gantaꞌ yaꞌ takale sarī man dī bi maka Tuhan.

²⁹Ni kapasal jama ni baanan bi ma bay kaladjikian masampay siga umanat lakka man Tuhan, bong sila masampay, sapatut na subay meꞌ looy du siꞌ ga duwa-tallu jaꞌ du sila. Maka umanat da subay binanding paayad meꞌ sikamimon bong magbēꞌ du ka tōꞌ si Isa atawa niyaꞌ. ³⁰Bong sasang disu masampay umanat meꞌ looy, boꞌ luu na baw disu bay kabuwanan umanat man Tuhan, ngagad na doꞌ ya. Noy lupus na ilooy ma bay duhuꞌ mitsala boꞌ na pasīng. ³¹Batan bong ina kam siagad-agad ka ira bi masampay umanat man Tuhan, malaingkan mahap jaꞌ sina meꞌ sikamimon kale. Dari luu na dapat mimon pagkahi bi koleꞌ pangahati. Boꞌ na, pataggu lagi iman da. ³²Kitabi itu ma lay na kaladjikian masampay siga umanat man Tuhan, yaꞌ pataꞌ bong kitabi sitaban-taban mitsala. Subay kitabi ngagak dī tabi ³³batan kahandak Tuhan ina, subay hatu meꞌ tabi numba iya. Yaꞌ ya doman hipos njawom baanan tabi.

Na kuwan karandahan ma mmeꞌ numba, subay akig da tabiat inikut meꞌ mimon baanan sukuꞌ Papuꞌ Isa. ³⁴Hati na, subay sila diyam-diyam sasang baanan bi numba. Yaꞌ sila dari hibuk. Maka subay sila lillaꞌ ni kalallahan meꞌ ndang bay tinōꞌ njawom kitab. ³⁵Bong hati luu tilaw da, agad da na doꞌ takka lumaꞌ boꞌ da nilaw ni lla da. Batan tampalasa sina bong sila hibuk sasang siga jamaa numba.

³⁶Na bong luu nnaa yaꞌ kasulutan ni palbiatan tuu siꞌ, intomun bi, saꞌ silay kaam bay duhuꞌ-duhuꞌ mōꞌ umanat Tuhan. Maka daa kam mista isu-isu kaam bay tapasampayan umanat man Tuhan. ³⁷Soysoy kam nnaa mista kaam tukang masampay umanat man Tuhan sampay tattap ngasip ni Rū Sutsiꞌ, bong ina bana du, tabista bi jaꞌ sina ituu ma sinuwatan meꞌ ku ningkaam tud lakka man panohoan Papuꞌ Isa. ³⁸Sugaꞌ bong baw ina luu nnaa tud yaꞌ kuhi ngahasi bitsala ku, labi na bitsala da yaꞌ dari hinasi.

³⁹Dari siga danganakan, subay kam magkainagon banahan ni ladjikiꞌ hāl meꞌ masampay siga umanat man Tuhan. Sugaꞌ daa na baw taggahun bi siga pagkahi bi mitsala ni siga pallun ag-agan. ⁴⁰Maka intomun bi. Bila kam kumpo-kumpo numba, oy-oy pabuwat bi, subay hatu sampay pataꞌ ka kaam inawnan sukuꞌ si Isa.

Umanat mahap pasal Almasi pinakallum pabalik

¹Na siga danganakan, katoonan ku du tud hilas kam bay pitsayaꞌ ni umanat mahap ma bay pasaplag ku ningkaam. Boꞌ masi du bean bi ngabut sampay batnaa. Sugaꞌ paintoman ta doꞌ kam isi umanat mahap ²batan inaa sina poonan bi salamat, basta yaꞌ jaꞌ labbahan bi. Bong ina labbahan bi, yaꞌ du luu kapuspusan bi bay pitsayaꞌ.

³Kaam ina, ndang lay na pasampayan ku siga tōꞌ ma hagaan banahan ni umanat mahap ma bay pinalahil niyaku. Duhuꞌ, yana si Isa Almasi bay nongan umu na supaya tatanggung na dusa tabi, meꞌ ndang bay tinunaꞌ njawom kitab. ⁴Ni kaduwa na, lay na ya kinubu. Pag taabut ni katallu ngallaw, lay na ya pinakallum. Boꞌ sikatuwaꞌ bana ka ilooy ma bay tinunaꞌ njawom kitab. ⁵Pag-anu, llum jaꞌ siꞌ ya pabalik, lay gi ya patammu ni si Pitel, boꞌ na bay nammuhan siga rasul na ilooy kasohean. ⁶Paddus mandooy, lay gi ya patammu ni baanan siga danganakan tabi labi lima hatus eka da. Sila ilay siꞌ, agon masi gi llum sikamimon ngabut sampay batnaa. Sugaꞌ luu du baw kasohean, lay na duhuꞌ-duhuꞌ. ⁷Pag-anu, lay na baw ya patammu ni si Yaꞌkub, boꞌ na patammu pabalik ni siga rasul na sikamimon. ⁸Dambuli banahan, bay tammuhan na, yana aku na situ. Boꞌ na, meꞌ ku bay dari rasul na, tud bay ag-agan maka talkadjut. Aku itu meꞌ sapantun anak-anak bay pinamaddihan yaꞌ gi sukup buwan na. ⁹Meꞌ ku ngingat, aku na pinakadiyoꞌ ni rasul si Isa sikamimon. Yaꞌ san ku tawop inawnan rasul na sabap bay ku ngalaugan sagannap ma pitsayaꞌ niiya. ¹⁰Sugaꞌ san meꞌ looy, lay gi ku dari rasul man sabapan aseꞌ Tuhan niyaku. Boꞌ aseꞌ na ina yaꞌ du bay pasensengan ku sabap labi gi tuyuꞌ ku maghulas-sangsāꞌ kalnaꞌ si Isa man mimon pagkahi ku rasul na. Sugaꞌ saꞌ du baw silay ni kabasag gaos ku, arapun man gaos Tuhan ni jataꞌ ku. ¹¹Kamasaꞌ, saꞌ baw tu ga mehe niyaku bong soy kami basag banahan masaplag. Ilooy ya hagaan banahan niyaku, basta lay jaꞌ kami kapasaplag sampay lay na kam pitsayaꞌ ni umanat kami.

Sukuꞌ si Isa pinakallum pabalik

¹²Na jaman kami bay masaplag umanat mahap pasal Almasi ningkaam, saꞌ ba, bay halling kami, pus Papuꞌ Isa bay pinapatoy, lay na ya pinakallum pabalik? Pagka meꞌ looy, ongoy baw taggahaꞌ luu gi kasohean kam nnaa māꞌ yaꞌ luu masa jama ma lay na matoy pinakallum pabalik? ¹³Uy! Bong bilay bana jama matoy yaꞌ na pinakallum, malaingkan sampay Almasi yaꞌ na du bay pinakallum. ¹⁴Maka bong ilay siꞌ Almasi yaꞌ bay pinakallum, senseng jaꞌ sangsāꞌ kami masaplag. Boꞌ na, pangando bi pun niiya yaꞌ du luu pūs na. ¹⁵Maka bong siꞌ ilay bana jama matoy yaꞌ na pinakallum pabalik, malaingkan dustaꞌ jaꞌ bitsala kami pasal Tuhan. Batan bbuwatan kami māꞌ Tuhan bay makallum Almasi. ¹⁶Dari meꞌ halling sambat ku na siꞌ, bong ilay jama matoy yaꞌ na pinakallum pabalik, malaingkan sampay Almasi yaꞌ na du bay pinakallum pabalik. ¹⁷Maka bong siꞌ ilay mattan Almasi yaꞌ bay pinakallum pabalik, meꞌ halling sambat ku na siꞌ, yaꞌ du luu pūs pangando bi niiya maka masi du yaꞌ puwas dusa bi. ¹⁸Boꞌ na, bong siꞌ ilay bay mawjud meꞌ looy, malaingkan siga danganakan tabi sukuꞌ Almasi pun ma lay na matoy, yaꞌ na du luu katimbuhan nyawa da. ¹⁹Sarī gi, bong bana yaꞌ du luu taholat meꞌ tabi njataꞌ Almasi paddus man kaallum tabi ntuu ni junyaꞌ, malaingkan yaꞌ luu manusiyaꞌ ni junyaꞌ tuu kaluuy-luuy labi man kitabi.

²⁰Sugaꞌ ni sabana na, lai na silay Almasi pinakallum pabalik. Na pagka iya bay duhuꞌ-duhuꞌ pinakallum pabalik, inaa na buktiꞌ mimon sukuꞌ na ma lay na matoy pinakallum du pabalik bbos-bbos.

²¹Na manusiyaꞌ ina, kon da matoy, sabapan pabuwatan disu jama, yana Boꞌ Adam. Damikiyan, kon tabi pinakallum pabalik, sabapan pabuwatan disu jama du, yana Almasi. ²²Dan jinis meꞌ halling, yana meꞌ tabi sikamimon matoy sabap meꞌ tabi panubuꞌ Boꞌ Adam, damikiyan, pinakallum du kitabi pabalik sabap meꞌ tabi tibuuk na ka Almasi. ²³Sugaꞌ hāl meꞌ tabi pinakallum itu, luu kitabi ka ira tabi. Almasi doꞌ bay duhuꞌ pinakallum, boꞌ pasunuꞌ sukuꞌ na pag takka na. ²⁴Pus meꞌ looy, pina-ntan na meꞌ Almasi pamarinta na pa mman Mmaꞌ na Tuhan. Sugaꞌ subay lay doꞌ duhuꞌ katis talloban Almasi mimon banta na, yana mimon kawasa-kapatut ka ga panghuluꞌ ma naggaꞌ pamarinta na. ²⁵Batan ndang bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan subay Almasi marinta ngkod-ngkoran yaꞌ gi katis inannaꞌ mimon banta na ndiyoꞌ pāt battis na. ²⁶Na banta na ina ma dambuli tinalloban, yana kapatoy. ²⁷Boꞌ magbēꞌ du bana ka suwat njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Mimon-mimon inannaꞌ meꞌ Tuhan ndiyoan kawasa Almasi.”(15.27) Kitab Jabul 8.6.

Sugaꞌ ni ayat looy ilay, subay tallak ningkitabi yaꞌ baw lay tabeꞌ Tuhan ni diyoan kawasa Almasi. Batan kawasa-kapatut ma luu ni Almasi, Tuhan mismu bay ngandean. ²⁸Pag katis jaꞌ ina mimon-mimon inannaꞌ ndiyoan kawasa Almasi, pina-ntan na meꞌ Almasi dī na ndiyoan kawasa Tuhan supaya Tuhan sa patingkat langkaw magtakōk ni mimon-mimon.

²⁹Balik ta pa hāl jama llum pabalik. Bong ilay bana jama ma lay na matoy yaꞌ na pinakallum, oy sabap kasohean nohoꞌ pinandi para pagkahi da ma lay na matoy? Oy pus da buwat meꞌ looy bong yaꞌ na du pinakallum pabalik siga pagkahi da? ³⁰Maka kami pun itu, oy tud kami subay lagi narapan umu kami mitsalahan jama nohoꞌ mmeꞌ ni Almasi bong mattan jama matoy yaꞌ na du pinakallum? ³¹Baan ta kam banahan, llaw-llaw situ ku nontongan kapatoy. Kanaalla situ bitsala ku. Subay yaꞌ bana kagakan ku ni pagkatibuuk ku ka Papuꞌ tabi si Isa Almasi, boꞌ yaꞌ bana bay bitsala ku.

³²Ntuu tu ni Epesus, tandaꞌ ehe duga jama niyaku, subay ga sila baanan sattuwa tawun meꞌ da bay magkanaman aku. Na bong mattan yaꞌ du luu masa jama pinakallum pabalik, oy tud ku amu-amu masaplag? Gam na tagongan ku, boꞌ ku mmeꞌ ni sagannap ma magsambatan, “Tu kam. Nginum-mangan jaꞌ kitabi maglami-lami, taggahaꞌ matoy na kitabi sumawung.” ³³Sugaꞌ daa kam ngandupang dī bi ngakig pamiki meꞌ looy. Arapun ituu kannahun bi: Bong ina tabi samod ka jama maat, song hallom kalakkotan du tabi meꞌ kadarihan da. ³⁴Sangkon, mamiki doꞌ kam paayad. Pakutuun bi na kaintongan maka tagongan bi na meꞌ bi buwat dusa. Batan kaam ina nnaa ma amu-amu buwat dusa, tumatandaꞌ na masi gi kam awam pasal Tuhan. Kon ku halling meꞌ tuu mari kam iyaꞌ.

Karuha baran jama ma pinakallum pabalik

³⁵Na adakala luu na baw nilaw, “Pooy meꞌ Tuhan makallum jama matoy? Pooy bantuk baran tabi pag taabut tabi pinakallum pabalik?” ³⁶Na jama ma nilaw meꞌ looy ilay, yaꞌ san bay pakoy da honaꞌ-honaꞌ da. Subay siꞌ mindoga doꞌ kam ni karuha bigi tinanom. Yaꞌ sina tomoꞌ bong yaꞌ doꞌ bay duhuꞌ llabbong, boꞌ tinambunan meꞌ kadari jama matoy.

³⁷Pamintangan bi na bigi gandum. Bila ina bay na tinanom, pag tomoꞌ na, mehe na pagbiddaan bantuk na ka jaman na bay llabbong. ³⁸Pag sangkad na, luu na ya ka bantuk ma ndang bay ginantaꞌ meꞌ Tuhan niiya. Maka mimon jinisan bigi, kaniya-kaniya ka hantang na pag sulig da.

³⁹Damikiyan, meꞌ looy du silay karuha siga balnyawa ntuu ni junyaꞌ. San sila sibuꞌ-sibuꞌ balnyawa ma luu lahaꞌ da ka isi da, magjinisan du baran da. Luu manusiyaꞌ, kahayop-hayopan, siga manuk-manuk ka daying, boꞌ yaꞌ sibuꞌ-sibuꞌ baran da. ⁴⁰Maka sarī man jinisan baran ntuu ni junyaꞌ, luu du jinisan baran taꞌ langit. Boꞌ yaꞌ du sibuꞌ lingkat siga baran taꞌ langit ka siga baran ntuu ni junyaꞌ. ⁴¹Boꞌ na, siga baran taꞌ langit ina, yaꞌ du sibuꞌ sahayaꞌ da. Sahayaꞌ mataallaw yaꞌ sibuꞌ ka sahayaꞌ buwan. Siga potean pun, sarī du sahayaꞌ da, boꞌ kaniya-kaniya du ka jinisan sahayaꞌ da.

⁴²Dari yana meꞌ siga baran taꞌ langit lawak pagbiddaan na ka siga baran ntuu ni junyaꞌ, damikiyan, meꞌ naa du sina pagbiddaan baran tabi ma kuhi gi matoy ka baran tabi ma llum saumu-umu. Kuwan baran tabi ma kuhi gi matoy, pag llabbong, ngahansu. Sugaꞌ taabut tabi pinakallum, luu na baran tabi ma yaꞌ na kuhi matoy saumu-umu. ⁴³Baran tabi itu ma llabbong, sallahan maka kulang basag. Sugaꞌ pag taabut tabi ina pinakallum, luu na baran tabi ma sukup kabantugan ka kawasa. ⁴⁴Maka baran tabi itu ma llabbong, yana baran biyasa ma mandang ni hāl junyaꞌ. Sugaꞌ pag taabut tabi ina pinakallum, luu na baran tabi ma tattap mandang hāl Tuhan. Batan tiyap-tiyap ina luu baran ma mandang ni hāl junyaꞌ, mastiꞌ luu du baran ma mandang ni hāl Tuhan. ^45-47Baran biyasa ina, ilooy ma luu isi na ka lahaꞌ na, luu bay sinuwatan njawom kitab bong pooy meꞌ na bay pinapayak. Baran sibuwa ina yana tanaꞌ bay pinabuwat meꞌ Tuhan lalla, boꞌ na bay pinakallum. Boꞌ ilooy na silay Boꞌ Adam ma ginalla Adam Sibuwa lakka man tanaꞌ junyaꞌ. Sugaꞌ hallom maka hallom na, luu na baw bay lahil Adam ni kaduwa, ginalla Adam Dambuli yana Almasi lakka man sulgaꞌ. Boꞌ luu gi sina pagbiddaan da mehe, batan Adam Sibuwa ilay bay binuwanan kaallum. Boꞌ Adam Dambuli, lay ya dari Rū ma muwan kaallum ma natas saumu-umu. Sangkon, ndang mastiꞌ luu doꞌ duhuꞌ baran ma mandang ni hāl junyaꞌ, boꞌ pasunuꞌ baran ma mandang ni hāl Tuhan. ⁴⁸Pagka meꞌ looy, yana meꞌ mimon manusiyaꞌ nutu lalla looy ma bay pinapayak lakka man tanaꞌ, damikiyan, sagannap ma sukuꞌ Tuhan nutu na lalla looy ma bay lakka man sulgaꞌ. ⁴⁹Dan jinis meꞌ halling, sibuwa arat-tabiat lalla looy ma bay pinapayak lakka man tanaꞌ tutu tabi. Pag batnaa, arat-tabiat lalla looy na ma lakka man sulgaꞌ tutu tabi.

⁵⁰Siga danganakan, hantak bitsala ku ilay siꞌ, baran tabi itu ma luu isi na ka lahaꞌ na, yaꞌ luu lamud na ni pamarinta Tuhan. Batan baran tabi itu ma kuhi gi matoy sampay ngahaluꞌ, yaꞌ luu kabigiꞌ-bigian na ni hāl ma yaꞌ luu masa na.

⁵¹Batnaa baan ta doꞌ kam hāl ma yaꞌ gi bay pinalahil meꞌ Tuhan maruhuꞌ. Ni katakka Almasi ina bbos-bbos, kasohean sukuꞌ na yaꞌ gi bay matoy, sugaꞌ mimon kitabi, ma llum ma matoy, pinabahauwan na. ⁵²Ilooy ilay mintu binakbul meꞌ looy sakayi mata pakiraw du, magsabtan ka tabuliꞌ ma dambuli tiniyup. Kuwan mimon sukuꞌ Almasi ma ndang lay na matoy, pinakallum na pabalik sampay luu na baran da bahau. Boꞌ yaꞌ na kuhi matoy maka yaꞌ na kuhi ngahaluꞌ. Kuwan sagannap ma masi llum, pinabahauwan na du baran da. ⁵³Batan baran tabi itu ma kuhi gi matoy sampay ngahaluꞌ mastiꞌ ginantian na ka ilooy ma yaꞌ na kuhi matoy ka yaꞌ na ngahaluꞌ saumu-umu. ⁵⁴Dari pag ina mintu luu na baran tabi ma yaꞌ kuhi matoy, bohoꞌ na sina mintu binakbul na suwat njawom kitab, ilooy ma yuk na,

“Lay na ā kapatoy.(15.54) Kitab Nabi Isaya 25.8.

⁵⁵Yaꞌ na luu dapat na makaat kitabi. Sampay yaꞌ na luu kawasa na njataꞌ tabi.”(15.55) Kitab Nabi Hoseya 13.14.

⁵⁶Na kon ilay manusiyaꞌ matoy sabapan dusa. Ilooy man da yaꞌ kailag buwat dusa sabapan saraꞌ. Batan tiyap-tiyap luu saraꞌ, mastiꞌ tomoꞌ jaꞌ napsu manusiyaꞌ ngalangga. ⁵⁷Sugaꞌ mehe meꞌ tabi magsuku pa Tuhan sabapan pabuwatan Papuꞌ tabi si Isa Almasi. Sabapan Papuꞌ Isa, tumanjataꞌ jaꞌ kitabi man dusa sampay kapatoy.

⁵⁸Sangkon siga danganakan ku, kakasi ku, pahallotun bi pangando bi ni Papuꞌ Isa maka daa kam kuhi pinagsian. Gam pin pakutuun bi meꞌ bi maghulas-sangsāꞌ kalnaꞌ iya. Ndang-ndang katoonan bi na du, yaꞌ du senseng oy-oy pabuwat bi kalnaꞌ iya.

Sīn inannaꞌ man nabangan siga sukuꞌ si Isa

¹Na pasal meꞌ bi ngumpo sīn halliꞌ ni pagkahi tabi sukuꞌ Tuhan ma sigpit ndooy ni Yahudiya, akigun bi jaꞌ meꞌ ilooy ma bay sohoꞌ ku ni siga baanan ma mmeꞌ ni si Isa ndooy ni Galatiya. ²Ahad-ahad subay kam saliꞌ-saliꞌ ngannaꞌ sīn gantaꞌ tawop ka usaha bi. Boꞌ nnaun bi jaꞌ supaya pag takka ku pilu, san ku yaꞌ na maku mman bi sabap ndang sakap na tulung bi. ³Bong ina ku mintu luu na nnaa, kuwan sagannap ma peneꞌ bi masampay tulung bi pilay pa Jerusalem, buwanan ku sa sila suwat man makila sila ni siga danganakan tabi ndooy. ⁴Maka bong baw bistahan bi pataꞌ subay ku mmeꞌ ninsila, malaingkan hongan ku sa sila.

⁵Batnaa maru situ ku pilay pa Masidunya. Lakka ku mandooy, boꞌ sa ku pilu ngandaꞌ-ngandaꞌ kaam. ⁶Pag takka ku pilu pa mman bi, mura du situ ku hallom-hallom nnaa. Marean ta abut ku gi sampay paddus timpu tanne. Pag ku mintu sakap na palanja pa lahat sarī, bong ina ku tatabangan bi du ni biyahi ku, bilang mahap. ⁷Bong itu nugut du Papuꞌ, yaꞌ ku doman sat pahas-hās jaꞌ nnaa ni lahat bi. Kainagon ku hallom-hallom doꞌ ku nnaa mman bi.

⁸Batnaa, ntuu na doꞌ ku ni Epesus ngabut sampay paddus paballangan Pentekos,(16.8) Ndaun futnot ni Salsila siga Rasul si Isa Almasi 2.1.⁹batan luu na lawang mehe man ku masaplag ntuu. San meka ntuu naggaꞌ aku, meka du baw doman pakale ni umanat ku sampay pitsayaꞌ.

¹⁰Na bong mintu bay takka pilu si Timuti, hasiyun bi sa paayad supaya yaꞌ luu loman na ningkaam. Iya ilay, meꞌ aku du, magtuyuꞌ maghulas-sangsāꞌ kalnaꞌ Papuꞌ. ¹¹Sangkon subay ya pag-aratan bi. Maka pag lakka na man lahat bi, tulungun bi sa ya supaya sannang pamiki na lān na pitu pa mman ku. Iya ilay ka siga danganakan tabi ma soheꞌ na ndang inagad meꞌ ku.

¹²Na kuwan danganakan tabi si Apolos, sabuli-buli ku situ bay nganjunjung iya nohoꞌ mmeꞌ ni siga danganakan tabi pilu ngandaꞌ-ngandaꞌ kaam, sugaꞌ yaꞌ gi ya konoꞌ kasakap. Bāꞌ na, pilu sa ya bong luu na dapat na.

Katapusan bitsala si Pol

¹³Na katapusan bitsala ku, daa kam kuhi usik man umanat mahap ma kinapitsayaan meꞌ tabi. Iyakin kam mari kam yaꞌ taboo magsiꞌ. Subay kam bahani mōꞌ kabanahan. Maka patagguhun bi iman bi. ¹⁴Ni mimon kahalan bi, ilooy subay isbatun bi meꞌ bi maasean jama.

¹⁵Na nnaa ina ni Akaya, katoonan bi na du ga si Estepanas sampay na jama lumaꞌ na bay duhuꞌ pitsayaꞌ ni Papuꞌ Isa. Sila ina basag nabangan siga sukuꞌ Tuhan. Sangkon na siga danganakan, junjung ku na ningkaam, ¹⁶ngasip jaꞌ kam ni jama meꞌ sila sampay ni soysoy meꞌ karuha sila maghulas-sangsāꞌ kalnaꞌ Papuꞌ.

¹⁷Batnaa, tud gāk ku luu na takka ga si Estepanas, si Portunatus ka si Akikus man lahat bi. Dari san kam yaꞌ luntuu, sila na gantiꞌ bi mari kulang intom ku ningkaam. ¹⁸Tud bay sila magāk atay ku. Nnaa pun ni lahat bi, katoonan ku du lay du sila magāk atay bi. Jama meꞌ sila itu pataꞌ pinakale.

¹⁹Batnaa, pasampay ku doꞌ ningkaam salam duwaa siga baanan sukuꞌ si Isa ni kakawum-kawman ntuu ni Asiya. Si Akila ka si Prisila pun sampay mimon sukuꞌ si Isa ma mmeꞌ numba ni lumaꞌ da, lay du nohoꞌ masampay salam duwaa da ningkaam. ²⁰Sampay mimon danganakan tabi ntuu ni Epesus, lay du nohoꞌ masampay salam duwaa da pa mman bi.

Na bila kam sitammu-tammu, jara-jara kam meꞌ ndang tabiat jama sikaaseꞌ-kaaseꞌ.

²¹Ni katapusan suwat tuu, aku na situ si Pol, nuwat salam duwaa ku ningkaam ka tangan ku mismu.(16.21) Tabiat si Pol tuktuk na nuwat pa mman sukuꞌ si Isa, luu sohoꞌ na tukang nuwatan iya. Sugaꞌ tuktuk ni katapusan bitsala na, iya na mismu nuwat.

²²Kamura-murahan soysoy yaꞌ luu aseꞌ na ni Papuꞌ Isa sinumpaan du meꞌ Tuhan. Kamura-murahan takka na Papuꞌ deꞌ-dēꞌ.

²³Dambuli man inaa, barakat ningkaam man Papuꞌ tabi si Isa Almasi. ²⁴Tud mehe aseꞌ ku ningkaam sikamimon pagkahi ku ma tibuuk ka si Isa Almasi.

Wassalam