ROM TIŊŊAA

TEŊ-LA PƆƆL SI ŊMUŊSA PI

ROM TIŊŊAA

¹Mi-na Pɔɔl, si ŋaa Yesu Kirisito tiŋtinna, mi níi ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ a pipi ma Rom tiŋŋaa. Wia nɛ yirɛmi mi ŋaa u naŋzɔɔ. U liisɛmi di mi bul u wu-zɔmɔ-la a pi niaa nɛ. ²Wia to nialiŋ síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ nɛ faafaa kala a bula piba di u jaŋ leŋ di ba bul u wu-zɔmɔ-la a pi niaa. Ba ŋmuŋsɛ ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ. ³Wu-zɔŋŋɔɔ deeŋba tigɛ la Tiina Yesu Kirisito lɛ nɛ. U ŋaa Wia Bii nɛ a ŋaa nuhuobiiŋ maa. U ŋaa la naabalima kuoro Devit nihii nɛ. ⁴Ama Wia si chisu suuŋ lɛ ŋii, u ŋii wuo dagɛ ari u ŋaa Wia Bii nɛ, a kɛŋ doluŋ a kɛŋ Wia Diŋ-zɔŋ-la si kɛŋ tuɔ-pula maa. ⁵U lahɔrimɔ lɛ Wia leŋe mi ŋaa u naŋzɔɔ a bul u wu-zɔmɔ-la wiaa a pi dunia niaa kala, di ba laa dii a to Yesu niiŋ a wuo zil u yiriŋ.

⁶Ma ma Rom tiŋŋaa hɛ niaa deeŋba tuɔŋ nɛ. Wia liisɛma nɛ di Yesu Kirisito tiima. ⁷Ŋii wiaa mi ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ pipi ma nialiŋ kala si hɛ Rom lɛ, ma nialiŋ Wia si cho a liisɛma di ma ŋaa tuɔ-pul tiŋŋaa. La Nyimma Wia ari la Tiina Yesu lahɔrimɔ lɛ, ba jaŋ pɛma lɛ di ma hɔŋ ari yarifiɛlaa.

Pɔɔl sul Wia, Rom tiŋŋaa wiaa

⁸Wii-la mi si kɛnɛ di mi laa sipaaŋ bul nɛ ŋla: Mi to Yesu Kirisito lɛ aa lɔllɛ Wia ma kala wiaa, bɛɛ wiaa dunia nuu-kala nii ma yarida wiaa nɛ. ⁹Wia-la mi si timaa pa ari mi tuɔ-bala aa bul u Bie wu-zɔmɔ-la wiaa, u nɛ ŋaa mi siada tiina ari bua-na kala lɛ di mi níi chuɔlu, mi yie liliisi ma wiaa nɛ. ¹⁰Mi yie sulu a chichɛ woŋbiiŋ di mi ku nama. Duu nɛ sɛyɛ, mi jaŋ ku nama lɛɛlɛ. ¹¹Mi cho di mi ku nama nɛ ari siifiɛsiŋ, a pɛma lɛ ari kialiŋ Wia Diŋ-zɔŋ-la síi chɛ duu joŋo pima di ma dol. ¹²Wii-la mi si bul nɛ ŋla: La jaŋ pipɛ dɔŋɔ lɛ. Mi si ŋaa yarida ŋii jaŋ leŋ di ma nyuŋ nyaasɛ. Ma ma si ŋaa yarida ŋii jaŋ leŋ di mi ma nyuŋ nyaasɛ.

¹³Mi naaŋbiiriŋ, mi cho di ma jiŋ, ari mi walima walima di mi ku nama nɛ, ama wii nɛ yie tii mi bi kɔ. Mi cho di mi ŋaa di niaa lii ma tuɔŋ nɛ a ku to Wia, ari mi si ŋaa ŋii nialiŋ dɔŋsuŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa lɛ. ¹⁴U maga di mi tiŋ Wia tiŋtiŋŋaa niaa tuɔŋ. Giriik tiŋŋaa ari nialiŋ kala si bi Giriik tiŋŋaa ŋaa, wu-jinnaa ari nialiŋ si bi wiaa jiŋ, ba kala tuɔŋ nɛ u maga di mi tiŋ Wia tiŋtiŋŋaa. ¹⁵Ŋii nɛ tii mi cho di mi bul Wia wu-zɔmɔ-la a pi ma nialiŋ si hɛ Rom tiŋteeŋ lɛ.

Wia wu-zɔmɔ-la kɛŋ doluŋ

¹⁶Mi bi hiisiŋ ka fa di mi bul Wia wu-zɔmɔ-la, bɛɛ wiaa u nɛ ŋaa Wia doluŋ. Nialiŋ si ŋaaba yarida, Ju̱u tiŋŋaa ari nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa kala, Wia jaŋ laaba ta. ¹⁷Wia wu-zɔmɔ-la dagɛ ŋii Wia si ŋaa niaa wuo kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. U daga ari nialiŋ si kɛŋ yarida, ba kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, di ba wuo chiŋ ba yarida naaŋ lɛ a mu dɛrɛ. Ba ŋmuŋsɛ ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul,

“Nii-la kala si ŋaa Wia yarida, u tiina ŋaa tuɔ-pul tiina nɛ Wia sipaaŋ,

u jaŋ kɛŋ miisiŋ.”

Wia baaniŋ sii ni-bɔŋŋɔɔ lɛ

¹⁸Wia baaniŋ sii ni-bɔŋŋɔɔ ari nialiŋ si bi u niiŋ wiaa ka to lɛ nɛ, bɛɛ wiaa ba wu-ŋaalaa nyagɛ wutitii-la bil nɛ. ¹⁹Wialiŋ niaa si maga di ba jiŋ a tigɛ Wia lɛ, ba woŋbiiŋ chaasa piŋ nɛ. Wia nɛ dagɛba. ²⁰La bi Wia nagisiŋ wuo jiŋ. Ama la wuo chaasa na ŋii u si kɛŋ dol-la si bi dɛrɛ. U bi nuhuobiine naga. U dagɛla wiaa deeŋba, a suomi bua-la lɛ u si ŋaa dunia a kaa kukɔ jiniŋ. Kialiŋ kala u si ŋaa dagɛla ŋii. Ŋii wiaa ni-bɔŋŋɔɔ deeŋba bi jaŋ wuo bul ari ba bi jiŋ. ²¹Ba jiŋ Wia nɛ, ama ba buu zil ari u ŋaa Wia. Ba buu ka lɔllɛ. Ba tuɔbiinaa kala birima nɛ ba ŋiŋaa wu-liiliŋ. Ba tuɔbiiŋ-lɔrunu-la kɛŋba kaa mu hɛ birimiŋ tuɔŋ. ²²Ba to ba yaariŋ lɛ a bul ari ba kɛŋ wu-jimiŋ nɛ. ²³U fa maga di ba chuchuɔlɛ Wia-la si kɛŋ yiriŋ aŋ bi suu. Ka ba via aŋ miira mɛ kiaa si nagɛ nuhuobiinee a susuu, a bira mɛ kialiŋ si nagɛ diibiisiŋ ari pusuŋ ari kialiŋ síi tuuri tiŋteeŋ, a chuchuɔlɛ.

²⁴Ŋii wiaa Wia joŋba ta ba tuto ba titia tuɔbiiŋ-lɔrunu-la ba síi cho, a ŋiŋaa wu-liiliŋ dɔŋɔ lɛ. ²⁵Wutitii-la ba si jima a tigɛ Wia lɛ, ba joŋu lenni wu-nyiariŋ, a miira chuchuɔlɛ kialiŋ u si ŋaa, aŋ via di ba chuchuɔlɛ Nii-la si ŋaaba. U maga di la didɛnnu a kaa mu wuu. Ami.

²⁶A tiŋ ŋii wiaa, Wia joŋba ta nɛ di baa ŋaa wu-liiliŋ a hihiisɛ ba titia. Haalaa ma via di ba di ba balaba pipiŋ, aŋ pipiŋ ba ha-dɔŋsuŋ teeŋ. ²⁷Ŋii titia nɛ baalaa ma via di ba jaa haalaa ari Wia si si ba ŋaa ŋii, aŋ miira kɛŋ ba ba-dɔŋsuŋ pipiŋ a hihiɛnɛ dɔŋɔ, a ŋiŋaa hiisi wiaa dɔŋɔ lɛ. Ba síi ŋaa ŋii, baa dɔgisɛ ba titia nɛ ŋii. Dɔgisunu-la magɛ ba yaraa lɛ.

²⁸Niaa deeŋba bi sɛi di ba jiŋ Wia. Ŋii nɛ tii Wia leŋba ta ba tuto ba tuɔbiiŋ-bɔŋŋɔ-la hariŋ a ŋiŋaa wialiŋ si bi maga di baa ŋaa. ²⁹Baa ŋaa wu-bɔŋ yiri-yiri-na kala nɛ. Ba kɛŋ niaa kiaa lilaa, aa ŋaa wu-lɔrunuŋ, a kɛŋ yaribieriŋ, a kpukpu niaa, a yuyuo yuosuŋ, a gigirimɛ niaa, a ŋaa wiaa jujuu niaa lɛ, a bubul niaa wiaa. ³⁰Ba ŋaa yiri-cheeree ma nɛ, a bɛrɛ Wia, a ŋaa nii-jigi timma. Ba maa dagɛ ba titia a bibigisi ba titia lɛ. Ba yie chichɛ woŋbii-la ba si jaŋ to a ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ. Ba bi ba nyimmaba ari ba naaŋba niiŋ ka to. ³¹Ba bi wu-jimiŋ kɛnɛ, a bi wutitii ma kɛnɛ. Ba bi niaa cho, a bi dɔŋɔ ma nennige ka fá.

³²Ba jiŋ wialiŋ Wia si bula a tigɛ wu-ŋaalaa deeŋba lɛ nɛ. U bula ari nialiŋ síi ŋaa wiaa deeŋba, ba maga di ba suu nɛ, aŋ ka ba via aŋ ŋiŋaa. Ŋii ma duŋduŋa dee. Ba paala bibɛsɛ nialiŋ ma síi ŋaa wialiŋ lɛ nɛ.

Wia sariya chɛ-diiliŋ

¹Ma bi woruŋ ka ŋaa ma si joŋ cheeriŋ pipi ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa, ka ma nialiŋ síi bul niaa teeŋ a bul di ba cheye nɛ, ma ŋiŋaa wu-bɔmɔ-la titia. Nii-la-na kala ma si ŋaa, di ma níi ŋaa wu-bɔmɔ-la, ma bira bi wii-kala kɛnɛ di ma bul. Ma síi ŋaa ŋii, ma titia laa cheeriŋ nɛ ŋii lɛ. ²Wia si joŋ cheeriŋ pi ma nialiŋ síi ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ deeŋba, la jima ari u kɛŋ wutitii nɛ. ³Ama ma-na si joŋ cheeriŋ pi niaa aŋ ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ deeŋba ma titia lɛ, ma biina ari ma jaŋ wuo fá lɛl Wia nisiŋ lɛ duu sí ma sariya dii koo? ⁴Wia si kɛŋ zile kiŋkɛŋ a kɛŋ kenyiri ŋii, ma bene ari u bi kuŋ ŋaa? Ma bi jiŋ ari Wia si kɛŋ zile ŋii, duu chɛ di ma birima lii ma haachɛba lɛ nɛɛ? ⁵Ma tuɔŋ dolie. Ma via di ma birima lii ma haachɛba lɛ. Ma wasa ŋaa Wia baaniŋ faasa sisii nɛ. Tapulii-la u si jaŋ dii dunia niaa sariya, u jaŋ dii sariya ari wutitii di niaa na. Bua-la lɛ u baaniŋ jaŋ sii ma nyuŋ kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ. ⁶U jaŋ ti̱ŋ nuu-kala u time a magɛ ŋii u si tiŋ u tiŋtiŋŋaa magɛ. ⁷Nialiŋ si kɛŋ kenyiri aa ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ, a ŋaa ŋii a chichɛ di ba na pulumuŋ a laa yiriŋ Wia sipaaŋ, a chichɛ miisi-la si bi dɛrɛ, Wia jaŋ joŋo piba. ⁸Ama nialiŋ síi to ba titia tuɔtɔruŋ lɛ aŋ via wutitii-la, aŋ tuto wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ, Wia jaŋ na baaniŋ ba nyuŋ kiŋkɛŋ di ba na hɛɛŋ. ⁹Nuu-na kala síi ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ, hɛɛŋ jaŋ kɛnu. Hɛɛ-la jaŋ laa sipaaŋ kɛŋ Ju̱u tiŋŋaa nɛ, aŋ-na ku kɛŋ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa maa. ¹⁰Ama nuu-na kala síi ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ, u jaŋ na pulumuŋ Wia sipaaŋ, a laa yiriŋ, a hɔŋ ari yarifiɛlaa, Ju̱u tiŋŋaa nɛ jaŋ laa sipaaŋ, aŋ ka nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa tuto, ¹¹bɛɛ wiaa Wia bi niaa kaa pɔrɛ.

¹²Wiaa nɛ Moosis fa ŋmuŋsa bil di niaa tuto. Nialiŋ si biba jiŋ aŋ ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ, ba jaŋ suu. Di ba nɛ suba, wialiŋ dee Wia jaŋ kaa dii ba sariya. Nialiŋ ma si jiŋ wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto aŋ ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ, di ba ma nɛ suba, Wia jaŋ to wialiŋ lɛ nɛ a dii ba sariya. ¹³Nialiŋ si nii wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, u ŋii bi jaŋ ŋaa di ba kɛŋ tuɔ-pula Wia teeŋ. Ama nialiŋ síi to wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ba nɛ jaŋ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ¹⁴Nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ba bi wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto jiŋ. Ama di ba tuɔbiinaa nɛ daga di ba ŋaa wialiŋ titia Moosis fa si daga di niaa tuto, ba bil niiŋ nɛ ŋii ba titia lɛ, ari ba si bi wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto jiŋ kala. ¹⁵Ŋii daga ari wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ba hɛ ba tuɔbiinaa tuɔŋ nɛ. Ba tuɔbiinaa nɛ dagɛ ŋii. Di ba nɛ cheye, ba tuɔbiinaa yie dagɛba nɛ. Di ba nɛ bira bi cheye maa, ba tuɔbiinaa bira yie dagɛba nɛ. ¹⁶U jaŋ nagɛ ŋii tapulii-la Wia si jaŋ dii niaa sariya. Ba dagɛ ŋii nɛ Wia wu-zɔmɔ-la tuɔŋ mi si bula pima. Chɛɛ-la Wia jaŋ kɛŋ wialiŋ niaa si kaa faa a kaa ku lii pulumuŋ tuɔŋ, a to Yesu Kirisito lɛ a dii ba sariya.

Ju̱u tiŋŋaa nɛ jiŋ wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto

¹⁷Ka ŋ-na nii-la si kɛŋ ŋ titia yiyirɛ Ju̱u tiina a jijegili wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, a bibigisi ŋ titia lɛ ari ŋ jiŋ Wia nɛ, ¹⁸ŋ jiŋ wii-la Wia si cho di ŋ ŋiŋaa nɛ. Ba dagiŋ wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil nɛ, ŋii nɛ tii ŋ jaŋ wuo jiŋ wii-la si zɔmɔ. ¹⁹Ŋ jima ari ŋ nɛ ŋaa nyulimaa daa-kɛnnɛ a wuo pipi nialiŋ ma si hɛ birimiŋ tuɔŋ pulumuŋ. ²⁰Ŋ nɛ ŋaa nii-la síi dagɛ nialiŋ si bi wiaa jiŋ, aa dagɛ haŋbiisiŋ maa. Wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto ŋaa ŋ kɛŋ wu-jimiŋ nɛ a jiŋ wutitii.

²¹Ŋ-na nii-la síi dagɛ niaa, ŋ bi ŋ titia ka dagɛɛ? Ŋŋ dagɛ niaa di ba sí gaa, aŋ titia gigaa. ²²Ŋ-na nii-la si si di niaa sí ba dɔŋsuŋ haalaa chɛ, aŋ titia chichɛ niaa haalaa. Ŋ si ŋ bɛrɛ vuiaa nɛ, aŋ mu gigaa kiaa vuiaa diisiŋ lɛ. ²³Ŋ-na bigisi ŋ titia lɛ ari ŋ jiŋ wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto nɛ, aŋ chichei wialiŋ a hihiisɛ Wia. ²⁴Wia teniŋ tuɔŋ ba ŋmuŋsɛ ŋii nɛ a bul, “A tiŋ ma Ju̱u tiŋŋaa wiaa, nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa tuusɛ Wia joŋŋoo.”

²⁵Di ma níi keri ma penee aŋ tuto wialiŋ kala Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ma penee keriŋ kɛŋ bubuɔŋ nɛ, ama di ma níi chei wialiŋ Moosis si bile, u naga ari ma bi ma penee kere. ²⁶Di nii-la si bi u peniŋ kere níi to wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ma bi jiŋ ari Wia jaŋ benu ari u keri u peniŋ nɛɛ? ²⁷Ŋii wiaa nialiŋ si bi ba penee keri aŋ tuto wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ba jaŋ joŋ cheeriŋ pima. Ma niaa deeŋba jiŋ wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil nɛ a kikeri ma penee maa, aŋ ka ma chichei wialiŋ. ²⁸Ŋ yaraa wu-ŋaalaa dee bi ŋaa ŋ ŋaa Ju̱u tiina. Ŋ si keri ŋ namia ma ta dee bi tii. ²⁹Ama nii-la si ŋaa Ju̱u-titii, u tuɔŋ wu-ŋaalaa lɛ nɛ tii u ŋaa Ju̱u tiina. Nii-la si kɛŋ tuɔ-pula, u nɛ nii-la si keri u peniŋ. Wia Diŋ-zɔŋ-la nɛ jaŋ wuo ŋaa ŋii piŋ, ŋ si keri ŋ yaraa namia ta dee. Wia nɛ jaŋ bɛsɛ u tiina lɛ, nuhuobiine dee bi jaŋ bɛsɛu lɛ.

¹Bɛɛ nɛ saa Ju̱u tiŋŋaa kaa kii nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa? Ba síi keri ba pene-la maa, u bubuɔŋ nɛ bɛɛ? ²Wiaa yuga nɛ Ju̱u tiŋŋaa kaa kii nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa. Wialiŋ kala tuɔŋ wu-baliŋ nɛ ŋla: Ju̱u tiŋŋaa nɛ Wia joŋ u niiŋ wiaa pa. ³Ka di Ju̱u tiŋŋaa dɔŋsuŋ nɛ bi Wia niiŋ wialiŋ yarida ŋaa, u jaŋ wuo leŋ di Wia sí wutitii kɛŋ koo? ⁴Ai. Di niaa kala nɛ paala ŋaa wu-nyiaraa maa, Wia-na jaŋ kɛŋ wutitii. Ba ŋmuŋsɛ ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ a tigɛ Wia lɛ. Ba si,

“U maga di ba na di wialiŋ ŋ síi bul ŋaa wutitii nɛ,

di ba nɛ joŋ cheeriŋ pipiŋ maa, di ŋ kiaa ha siŋ.”

⁵Ka di la wu-bɔmɔ-la la síi ŋaa, di ba níi chɛ di ba dagɛ di Wia kɛŋ wutitii, bɛɛ nɛ laa chɛ di la bul? Mii chɛ di mi bul nuhuobiine tuɔbiinaa wiaa nɛ a piɛsɛ: Di Wia nɛ dɔgisɛla a tiŋ la wu-bɔŋŋɔɔ wiaa, u kiaa bi siŋ u si ŋaa ŋii, koo? ⁶Ŋii dee. Di Wia nɛ fa bi wutitii kɛnɛ, ɛɛ nɛ u fa jaŋ wuo dii dunia niaa sariya? ⁷Ama di mi wu-nyiari-la nɛ wuo leŋ di Wia wutitii-la chaasa chiŋ a laa yiriŋ puu, bɛɛ nɛ tii saa u jaŋ dii mi sariya a bul di mi ŋaa haachɛ tiina nɛ, a joŋ cheeriŋ pimi? ⁸Di ŋii nɛ fa, mi fa jaŋ bul di má leŋ di la ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ a na wu-zɔŋŋɔɔ. Niaa dɔŋsuŋ paala tuusɛla nɛ aŋ bul di la dagɛ di nuu ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ, u jaŋ na wu-zɔŋŋɔɔ. Wia jaŋ joŋ cheeriŋ pi niaa deeŋba. U nɛ ŋaa ŋii, u kiaa jaŋ siŋ.

Nuu-kala bi tuɔ-pul tiina ŋaa Wia sipaaŋ

⁹Ɛɛ nɛ saa? Ma biina la Ju̱u tiŋŋaa kpia nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa nɛɛ? Ai, la biba kpia. Mi laa sipaaŋ bul ari nialiŋ si ŋaa Ju̱u tiŋŋaa ari nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa kala, ba ŋaa haachɛ timma nɛ. ¹⁰Ba ŋmuŋsɛ ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul,

“Nuu-kala bi tuɔ-pul tiina ŋaa Wia sipaaŋ, ni-bala ma bi tuɔ-pul tiina ŋaa.

¹¹Nuu-kala siaa bi suro duu jiŋ Wia wialiŋ bubuɔŋ, nuu-kala ma bi Wia bee chichɛ.

¹²Nuu-kala joŋ hariŋ yia Wia nɛ a kala ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ.

Nuu-kala bi wu-zɔŋ ka ŋaa. Ni-bala ma tuo.

¹³Ba niiŋ wu-bulaa nagɛ buɔ-suruŋ síi suɔrɛ ŋii nɛ.

Ba bul wiaa nyinyisɛ niaa.

Wii-kala ba si yie bul kɛŋ huoŋ nɛ a nagɛ dimiŋ huoŋ.”

¹⁴“Ba yie ŋmiɛsa hihɛ niaa lɛ, a nina baaniŋ niaa nyuŋ kiŋkɛŋ.”

¹⁵“Ba baaniŋ bi diene aŋ sisii. Di ba baaniŋ nɛ sie, ba yie fá lima lima a mu kpukpu niaa.

¹⁶Di ba nɛ mu lee-na kala, ba yie chei lee-la nɛ a ŋaa niaa tuɔsaa chei.

¹⁷Ba bi jiŋ ba si jaŋ ŋaa ŋii di ba di niaa siŋ.”

¹⁸“Ba bi Wia ma ka fá.”

¹⁹La jima ari wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, duu nɛ dagɛ wii-kala, nialiŋ síi to wialiŋ nɛ u daga pipa. Ŋii wiaa nuu-kala bira bi jaŋ wuo bul wii-kala, dunia nuu-kala jaŋ laa cheeriŋ Wia sipaaŋ. ²⁰Nuu-kala bi jaŋ wuo to wialiŋ Moosis si bile lɛ a wuo kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. Wialiŋ Moosis si bile di niaa tuto nɛ dagɛla la jiŋ ari nuu-kalaa ŋaa haachɛ nɛ.

Nuu-kala si laa Yesu wiaa dii kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ

²¹Ama lɛɛlɛ Wia suri woŋbiiŋ nɛ di niaa to a kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. U woŋbii-la bi wialiŋ Moosis si bile lɛ lia. Ama wialiŋ Moosis si bile ari wialiŋ nialiŋ fa si bula, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, ba kala fa bul woŋbii-la wiaa nɛ. ²²Nialiŋ si laa Yesu Kirisito wiaa dii, nialiŋ si ŋaa Ju̱u tiŋŋaa koo nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa kala, ba nɛ jaŋ kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. U biba kaa pɔrɛ, ²³bɛɛ wiaa nuu-kala kɛŋ haachɛ nɛ a bi Wia wuo china kpikpagɛ. ²⁴Ama Wia lahɔrimɔ lɛ ba kɛŋ tuɔ-pula nɛ u sipaaŋ. Yesu Kirisito nɛ laaba ta a ŋaa ba ŋaa tuɔ-pul timma Wia sipaaŋ. U ŋaa ŋii chɔgita nɛ. ²⁵Wia leŋe Yesu Kirisito suu a joŋ u chaliŋ jaasɛ, di Wia joŋ u baaniŋ ta, baaŋ-la u fa si na a tiŋ la haachɛba wiaa, aŋ joŋ la haachɛba a chɛla. Nii-la kala si laa Yesu Kirisito wiaa dii jaŋ laa chɔgita deeŋ. Wia kɛŋ wutitii a dagɛ ŋii ari u fa kɛŋ kenyiri nɛ, a bee kieli nuhuobiinee haachɛ. ²⁶Lɛɛlɛ Wia bira bi ŋii ka ŋaa. U dagɛ niaa kala haachɛba a piba nɛ. Ama u dagɛ duu kɛŋ wutitii, bɛɛ wiaa di nuu-kala nɛ laa Yesu wiaa dii, u jaŋ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ.

²⁷Wu-bɛɛ nɛ saa la jaŋ kaa bigisi la titia lɛ? Wii-kala tuo. Bɛɛ nɛ tii? Wu-zɔmɔ-la la si ŋaa nɛ tii? Ai, ama la yarida nɛ tii la bira bi wii-kala kɛnɛ di la bigisi la titia lɛ. ²⁸La ŋaa yarida ari nuu jaŋ wuo na tuɔ-pula Wia sipaaŋ a tiŋ u si laa Yesu dii lɛ. Di la níi to wialiŋ Moosis si bile, la bi jaŋ wuo kɛŋ tuɔ-pula deeŋ Wia sipaaŋ. ²⁹Ma biina ari nialiŋ si ŋaa Ju̱u tiŋŋaa duŋduŋa nɛ jaŋ wuo to Wia? Ai. Nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ma jaŋ wuo tou. ³⁰Wia si ŋaa kubala, u jaŋ leŋ di nialiŋ síi keri ba penee kɛŋ tuɔ-pula a tiŋ ba si laa Yesu wiaa dii wiaa. Nialiŋ ma si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, u jaŋ leŋ di ba ma kɛŋ tuɔ-pula a tiŋ ba ma si laa Yesu wiaa dii wiaa. ³¹La saa jaŋ wuo joŋ wialiŋ Moosis si bile a ta, a tiŋ la yarida wiaa koo? Ai, la yarida-la leŋe Moosis si bil wialiŋ wasa zɔŋ nɛ.

Abiraham si laa Wia dii nɛ tii u kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ

¹Wu-bɛɛ nɛ saa la kɛŋ di la bul a tigɛ la naabalima Abiraham lɛ, nii-la lɛ la kala si to a ku ŋaa u nihee? ²Di Wia nɛ fa leŋe u kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ a tiŋ u wu-zɔmɔ-la u si ŋaa lɛ, u fa jaŋ wuo bibigisi u titia lɛ, ama Wia teeŋ dee. ³Wia teniŋ tuɔŋ ba bula ari Abiraham laa Wia dii nɛ. U yarida-la nɛ tii Wia ŋaa u kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. ⁴Di nuu nɛ tiŋ tiŋtiŋŋaa, u maga di ba ti̱mu nɛ. Ku-la ba si joŋo ti̱mu, u bi naga ari chɔgita nɛ ba joŋo pu. U tima nɛ a laa. ⁵Ama nii-la si bi wu-zɔŋŋɔɔ ka ŋaa aŋ ŋaa Wia yarida, a laa dii ari Wia jaŋ wuo ŋaa di nii-la si ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ na tuɔ-pula u sipaaŋ, u yarida-la jaŋ ŋaa duu kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ⁶La naabalima Devit ma fa bul ŋii nɛ. U si di Wia nɛ leŋe di nuu kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, ka u bi ŋii ŋaa a tiŋ u tiina wu-zɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ, u tiina tuɔŋ jaŋ tɔrɛ. Ŋla nɛ Devit bul:

⁷“Nialiŋ wu-bɔŋŋɔɔ Wia si joŋo chɛba a kɛŋ ba haachɛba faa,

nuu-kala bira bi na a kaa mu wuu, ba tuɔŋ jaŋ tɔrɛ.

⁸Nii-la ma Wia si bi u haachɛbaa beŋ, u ma tiina tuɔŋ jaŋ tɔrɛ.”

⁹Tuɔtɔruŋ deeŋ wiaa saa Devit si bula, u ŋaa nialiŋ síi keri ba penee duŋduŋa kuŋ nɛɛ? Ai, nialiŋ ma si bi ba penee keri, ba ma tiiu nɛ. La laa sipaaŋ bul ari yarida nɛ tii Abiraham kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ¹⁰Bua bɛɛ lɛ nɛ Wia ŋaa wiiŋ deeŋ Abiraham lɛ? U ŋaa ŋii bua-la lɛ duu keri u peniŋ nɛ koo duu ha bi u peniŋ kere nɛɛ? U ŋaa ŋii duu ha bi u peniŋ kere. ¹¹Abiraham si keri u peniŋ ŋii ŋaa magil nɛ. Uu dagɛ ari u si ŋaa Wia yarida nɛ tii u kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, ka u ha bi u peniŋ kere. U ŋii ŋaa Abiraham ku ŋaa nialiŋ kala si bi ba penee kere naabalima. Nialiŋ si kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a tiŋ ba yarida wiaa, Wia leŋe ba ma ŋaa Abiraham nihee. ¹²U nɛ ŋaa nialiŋ si keri ba penee ma nyimma. Ama u bi naga ba si keri ba penee duŋduŋa wiaa nɛ tii u ŋaa ba nyimma. Ba kɛŋ yarida a pɛ ba penee keriŋ lɛ nɛ, ari Abiraham ma fa si kɛŋ yarida ŋii, aŋ-na keri u peniŋ.

A tiŋ la yarida wiaa, la ma jaŋ wuo kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ

¹³Abiraham ari u doho niaa nɛ Wia fa bula pa di ba jaŋ dii dunia. U bi naga Abiraham fa si to wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto nɛ tii Wia bul ŋii. Ama Abiraham fa si ŋaa Wia yarida nɛ tii Wia leŋ u kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. ¹⁴Di nialiŋ síi to wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto, di ba duŋduŋa nɛ fa jaŋ dii dunia, ŋii-na niaa yarida fa ŋaa pɛi nɛ. Wialiŋ Wia si bula ma fa ŋaa pɛi. ¹⁵Wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto ŋaa Wia baaniŋ sisii niaa nyuŋ nɛ, bɛɛ wiaa ba bi baa to. Di wialiŋ Moosis fa si bile nɛ fa tuo, niaa fa bi wialiŋ ka chei.

¹⁶Wii-la Wia fa si bula ari u jaŋ ŋaa a pi Abiraham ari u doho niaa, u jaŋ joŋo piba chɔgita a tiŋ u síi fába nennige ŋii. Ba yarida wiaa nɛ tii u jaŋ joŋo piba. U bi naga ari u joŋo pi nialiŋ síi to wialiŋ Moosis si bile duŋduŋa nɛ, ama ba di nialiŋ kala si ŋaa yarida ari Abiraham fa si ŋaa yarida ŋii, ba kala nɛ u joŋo pa, nialiŋ si keri ba penee ari nialiŋ si bi ba penee kere kala, bɛɛ wiaa Abiraham nɛ ŋaa la kala nyimma Wia sipaaŋ. ¹⁷Ba fa ŋmuŋsɛ ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ. Wia bula a tigɛ Abiraham lɛ a bul,

“Mi leŋe ŋ ŋaa ta-geŋtisiŋ yugɛ nyimma nɛ.”

Wia-la si wuo leŋ kialiŋ kala si suba, di ba sii suuŋ lɛ a kɛŋ miisiŋ, aŋ bira wuo dagɛ wialiŋ si jaŋ ŋaa aŋ ha bi ŋaa, Wia deeŋ nɛ Abiraham laa dii. ¹⁸Wia fa bula pi Abiraham ari u jaŋ ku ŋaa ta-geŋtisiŋ yugɛ nyimma. U fa bi maga di Abiraham yiyiɛlɛ wiiŋ deeŋ, aŋ ka u via aŋ haa yiɛlɛ. Ŋii wiaa u sɛnɛ ku ŋaa ta-geŋtisiŋ yugɛ nyimma ari Wia fa si bul ŋii pu. Wia fa bula pu a bul di u doho niaa jaŋ yugɛ a magɛ chɛŋwulaa. ¹⁹Bua-la lɛ Wia fa si bul ŋii pi Abiraham, di Abiraham ka mua ka duu yi jisiŋ zɔlɔ. U jima ari u hiɛsa nɛ, u yaraa bira bi doluŋ kɛnɛ. U haala Saara ma ta ŋaa ha-piri nɛ a ma hiɛsɛ, a bi bii wuo lul. Ari u si hiɛsa ŋii kala, u ha kɛŋ yarida. ²⁰Wia si bul ŋii pu, u bi u titia kaa bibegili a leŋ u yarida. U chiŋ u yarida-la lɛ nɛ a kɛŋ doluŋ, a didɛnnɛ Wia. ²¹U paala chaasa kɛŋ yarida nɛ woruŋ ari Wia si si u jaŋ ŋaa wii-la, u jaŋ sɛnɛ ŋaa. ²²A tiŋ u si kɛŋ yarida ŋii wiaa, Wia leŋ u kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. ²³Ba fa si ŋmuŋsa a bul di Wia nɛ leŋ Abiraham kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, Abiraham duŋduŋa wiaa dee ba ŋmuŋsɛ ŋii. ²⁴Ba ŋmuŋsɛ ŋii la ma wiaa nɛ, la nialiŋ si laa dii ari Wia chisɛ la Tiina Yesu suuŋ lɛ. U jaŋ leŋ di la ma kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, ²⁵bɛɛ wiaa u leŋ Yesu suu a tiŋ la haachɛba wiaa nɛ, a bira leŋ u sii suuŋ lɛ di la kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ.

A tiŋ Yesu Kirisito wiaa la di Wia ŋaa sima

¹La si kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a tiŋ la yarida wiaa, Wia to la Tiina Yesu Kirisito lɛ nɛ a leŋ la ŋaa sima. ²A tiŋ u wiaa, la kɛŋ woŋbiiŋ di la mu Wia teeŋ, duu fála nennige a pɛla lɛ. Dimɛ nɛ la hɛ lɛɛlɛ aa juɔsɛ, a kɛŋ yiɛlaa ari la si jaŋ kpaa Wia yiri-la chɛɛ dɔŋ. ³Ŋii ma duŋduŋa dee, la haa juɔsɛ nɛ ari hɛɛ-la kala la ha síi na a tiŋ Kirisito wiaa, bɛɛ wiaa hɛɛ-la jaŋ leŋ di la wuo kɛŋ kenyiri. ⁴Di la nɛ kɛŋ kenyiri, u jaŋ wuo leŋ di la wuo chiŋ la yarida naaŋ lɛ kpaŋ kpaŋ. Di la nɛ chiŋ la yarida naaŋ lɛ kpaŋ kpaŋ, la jaŋ kɛŋ yiɛlaa. ⁵La si kɛŋ yiɛlaa ŋii, la bi jaŋ kɔ di la dii hiisiŋ, bɛɛ wiaa Wia chola nɛ kiŋkɛŋ. U joŋ chonu-la a hɛ la tuɔŋ lɛ nɛ. U ŋaa ŋii u Diŋ-zɔŋ-la u si joŋo pila doluŋ lɛ nɛ.

⁶Bua-la lɛ la fa si bi doluŋ kɛnɛ di la wuo pɛ la titia lɛ, Kirisito laa la haachɛ tiŋŋaa nyuŋ suu nɛ. ⁷U ŋaa wu-haa nɛ ari nuu si jaŋ laa tuɔ-pul tiina nyuŋ suu. Ari ŋii kala, ŋ bi pɔɔ nuu jaŋ kɛŋ nyu-duoŋ a wuo laa ni-pula nyuŋ suu. ⁸Ama Kirisito suu la wiaa nɛ bua-la lɛ la ha si ŋaa haachɛ tiŋŋaa. Wia dagɛla ŋii ari u chola nɛ kiŋkɛŋ. ⁹Kirisito si suu ŋii a leŋ la kɛŋ tuɔ-pula u teeŋ, u jaŋ bira laala tapulii-la u si jaŋ na baaniŋ dunia niaa nyuŋ. ¹⁰La di Wia faa yuo dɔŋɔ nɛ. Ama Wia leŋe la ŋaa sima a tiŋ u Bie si suba wiaa. Lɛɛlɛ Kirisito weye nɛ. Kirisito si weye ŋla, la duu ŋaa sima nɛ, u jaŋ wuo faasa pɛla lɛ, a wuo laala ta tapulii-la lɛ Wia si jaŋ dii dunia niaa sariya. ¹¹Ŋii ma duŋduŋa dee, la to la Tiina Yesu Kirisito lɛ nɛ a na Wia si nagɛ ŋii kala. Ŋii wiaa la tuɔŋ tɔrɛ Wia nyuŋ nɛ. La Tiina Yesu Kirisito nɛ ŋaa la di Wia siŋ.

Adam kɛŋ suuŋ kɔ, Yesu Kirisito nɛ kɛŋ miisiŋ kɔ

¹²Haachɛ to ni-bala lɛ nɛ a ku juu dunia. Haachɛ-la nɛ tii suuŋ juu dunia. Nuu-kala saa si ku ŋaa haachɛ tiina, ŋii nɛ tii suuŋ juu dunia niaa kala a tiŋ haachɛ-la wiaa. ¹³Haachɛ fa hɛ dunia lɛ, di Wia ha bi wialiŋ joŋo pi Moosis di niaa tuto, ama bua-la lɛ ba fa bi cheeriŋ joŋo pi nialiŋ si bi Moosis ni̱i-la jiŋ. ¹⁴A chiŋ Adam bua-la lɛ a kaa kukɔ Moosis ma miisiŋ lɛ, suuŋ nɛ laa dunia kala. Niaa dɔŋsuŋ fa hɛ dimɛ, ba haachɛba bi Adam haachɛ-la naga, ama suuŋ laaba maa. Adam nɛ fa ŋaa nii-la si jaŋ kɔ mimaariŋ.

¹⁵Ama Wia zile ku-la kii Adam haachɛ-la. Niaa yuga nɛ a suu a tiŋ ni-bala haachɛ wiaa. Ama Wia fála nennige a joŋ u zile ku-la pila, u nɛ paala yuga kii haachɛ-la. Yesu Kirisito nɛ ŋaa zile ku-la. U lahɔrimɔ lɛ u pɛ niaa lɛ yugɛ kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ. ¹⁶Haachɛ to ni-bala lɛ nɛ a juu dunia. Wia zile ku-la ma to ni-bala lɛ nɛ a juu dunia. Ama ba balia kala bi kubala ŋaa. A tiŋ ni-bala haachɛ-la wiaa Wia dii la sariya a joŋ cheeriŋ pila. Ama niaa si yuga a ŋaa haachɛ-la wiaa, Wia joŋ u zile ku-la pila a joŋ la haachɛba chɛla, a leŋ la kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. ¹⁷Ni-bala haachɛ wiaa nɛ leŋ suuŋ laa dunia tii. Wialiŋ Yesu Kirisito duŋduŋa si ŋaa pila, ba ha yuga kii ni-bala-la haachɛ-la ti̱miŋ. Wia to Yesu lɛ nɛ a fála nennige woruŋ, a leŋ la kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ chɔgita. Nialiŋ si laa kiaa deeŋba, ba jaŋ kɛŋ miisiŋ (a dii dunia) a tiŋ Yesu Kirisito wiaa.

¹⁸Ni-bala haachɛ si wuo leŋ nuu-kala laa cheeriŋ Wia teeŋ ŋii, ŋii nɛ ni-bala tuɔ-pula wu-ŋaalaa ma jaŋ wuo leŋ di nuu-kala kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a kɛŋ miisiŋ. ¹⁹Ni-bala si via Wia niiŋ nɛ ŋaa niaa yugɛ a ŋaa haachɛ tiŋŋaa. Ŋii titia nɛ ni-bala si to Wia niiŋ nɛ wuo ŋaa niaa yugɛ a kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ²⁰Wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto nɛ ku wasa leŋ haachɛ purikɛ dunia lɛ. Ama haachɛ-la si ku wasa purikɛ, ŋii nɛ Wia ma faasa fála nennige a wasa pɛla lɛ woruŋ. ²¹Haachɛ si kɛŋ doluŋ a laa dunia dii, ŋii nɛ kɛŋ suuŋ kaa kɔ. Wia ma saa kɛŋ la miisiŋ doluŋ a fá dunia niaa nennige a kieli, a pɛba lɛ. U to la Tiina Yesu Kirisito tuɔ-pul wu-ŋaalaa lɛ nɛ a leŋ la kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, a kɛŋ miisi-la si bi dɛrɛ.

Wii-chuɔlɛ liiŋ fonuŋ bubuɔŋ

¹Bɛɛ nɛ saa la jaŋ bul? La haa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ di Wia faasa fifála nennige a pɛla lɛ koo? ²Ai, la si liisɛ la titia wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ ŋii, ɛɛ nɛ la jaŋ bira ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ? ³Ma kala jima ari ba si foma Wii-chuɔlɛ liiŋ Yesu Kirisito doluŋ lɛ ŋii, u si suu ŋii, ma ma suba nɛ. ⁴Ba si fola Wii-chuɔlɛ liiŋ ŋii, u naga la duu kala suba nɛ ba joŋo hugi. Ba ŋaa ŋii di la wuo jiŋ ari Kirisito si sii suuŋ lɛ ŋii u Nyimma doluŋ lɛ, la ma wuo kɛŋ mii-faliŋ a tuto woŋbii dɔŋ.

⁵La duu kala si suba ŋii, la kala ma jaŋ bira sii suuŋ lɛ. ⁶La jima ari ba si kɛŋ Kirisito kpaasɛ daa-gɛsɛɛ nyuŋ ŋii u suu, ba kpaasu ari la wu-bɔŋŋɔɔ kala nɛ. U ŋaa ŋii a wuo yuo dii dol-la la fa si kɛnɛ a ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ nɛ, di la bira sí haachɛ yosuŋ ŋaa. ⁷Di nuu-kala nɛ suba, Wia liisu u haachɛ lɛ nɛ. Nuu-kala bira bi jaŋ joŋ cheeriŋ pu. ⁸La laa dii ari la di Kirisito kala si suba ŋii, la duu kala jaŋ sii suuŋ lɛ a kɛŋ miisiŋ. ⁹La jima ari Wia si chisɛ Kirisito suuŋ lɛ ŋii, u bira bi jaŋ suu, ŋii wiaa suuŋ bira buu wuo. ¹⁰U si suu ŋii, bala duŋduŋ nɛ u suu. U suba duu kɛŋ haachɛ doluŋ nɛ chei. U si sii suuŋ lɛ a kɛŋ miisiŋ ŋii, u joŋ u miisiŋ a pi Wia nɛ. ¹¹Ŋii wiaa u maga di ma biinɛ ma titia lɛ ari ma ma suu haachɛ wiaa nɛ, a joŋ ma miisiŋ a pi Wia, bɛɛ wiaa ma di Kirisito kala ŋaa kubala nɛ.

¹²Ma saa sí leŋe di haachɛ tii ma yaraa, di ma to u niiŋ lɛ a ŋiŋaa ma titia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa. ¹³U bi maga di ma joŋ ma yaraa naŋdaasiŋ dɔŋsuŋ pi haachɛ a kaa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ. Ama má joŋ ma titia pi Wia. Ma-na nagɛ nialiŋ si sii suuŋ lɛ a kɛŋ miisiŋ nɛ. Má saa joŋ ma yaraa naŋdaasiŋ kala a pi Wia duu wuo leŋ di ma ŋaa tuɔ-pul wiaa. ¹⁴Haachɛ bira bima wuo, bɛɛ wiaa Wia lahɔrimɔ lɛ nɛ ma kɛŋ miisiŋ, wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto dee.

La ŋaa Wia yosuŋ nɛ lɛɛlɛ

¹⁵La si kɛŋ miisiŋ Wia lahɔrimɔ lɛ, wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto lɛ dee, u ŋii wiaa saa la ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ koo? Ai, u bi woŋbii ŋaa. ¹⁶Ma jima di ma nɛ joŋ ma titia a pi nuu a tuto u niiŋ lɛ, ma ŋaa nii-la ma síi to yosuŋ nɛ. Di ma nɛ joŋ ma titia a hɛ haachɛ nisiŋ lɛ, ma jaŋ suu. Di ma nɛ biraa to Wia niiŋ ma lɛ, ma jaŋ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ¹⁷Ama laa lɔllɛ Wia ari ma nialiŋ fa si ŋaa haachɛ yosuŋ, ma lɛɛlɛ joŋ ma tuɔŋ kala aa to Wia wialiŋ ba si dagɛma di maa to. ¹⁸Wia si liisɛma haachɛ nisiŋ lɛ ŋii, ma miira ku kɛŋ ma titia a kaa ŋaa tuɔ-pul kɛnnɛ yosuŋ nɛ. ¹⁹Mi si bul yosuŋ wiaa ŋii, u ŋaa wu-kaa-magisii nɛ mi magisɛ, di ŋii dee ma bi u bubuɔŋ wuo jiŋ. Ma fa si joŋ ma titia a hɛ disinniŋ ari wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ, ŋii titia nɛ ma maga di ma lɛɛlɛ joŋ ma naŋdaasiŋ kala a hɛ tuɔ-pul wu-ŋaalaa lɛ, di ma bira sí disinniŋ kɛŋ aŋ kɛŋ tuɔ-pula.

²⁰Bua-la lɛ ma fa si joŋ ma titia hɛ haachɛ nisiŋ lɛ a ŋaa u yosuŋ, ma fa laa ma titia nɛ tuɔ-pul wiaa ŋaaniŋ lɛ. ²¹Wiaa deeŋba ma fa síi ŋaa, nyuuru bɛɛ nɛ ma na? Wialiŋ miira ŋaa hiisiŋ kɛŋma nɛ lɛɛlɛ. Ba didɛriŋ nɛ saa ŋaa suuŋ. ²²Ama lɛɛlɛ Wia laama ta nɛ haachɛ nisiŋ lɛ. Ma ŋaa Wia yosuŋ nɛ lɛɛlɛ. Ma nyuuruŋ nɛ, ma bira si bi disiŋ kala kɛnɛ, ma saa jaŋ kɛŋ miisi-la si bi dɛrɛ. ²³Time-la ba si yie joŋo ti̱ŋ haachɛ nɛ ŋaa suuŋ. Ama Wia zile ku-la u si joŋo pila nɛ ŋaa miisi-la si bi dɛrɛ, a tiŋ la Tiina Yesu Kirisito wiaa.

Wia Diŋ-zɔŋ-la pila doluŋ di la ŋaa wialiŋ síi tɔrɛ Wia tuɔŋ

¹Mi naaŋbiiriŋ, ma ŋaa nialiŋ si jiŋ wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto nɛ. Ma jima ari nuhuobiine yie magɛ duu tuto wialiŋ ba si bile nɛ duu nɛ hɛ u miisiŋ lɛ, see duu suba. ²Di haala nɛ kɛŋ bala, u bala nɛ tiiu. U yie magɛ duu tuto u bala niiŋ nɛ, bua-la lɛ u bala si hɛ u miisiŋ lɛ. Di u bala-la nɛ suba, haal-la laa u titia nɛ u bala nisiŋ lɛ. U bira bi u bala niiŋ to. ³Di u bala nɛ ha hɛ u miisiŋ lɛ, ka u viau aŋ mu jaa baal dɔŋ, u juu baal-la u si via haachɛ lɛ nɛ. Ama di u bala nɛ suba, u laa u titia nɛ u bala-la si suba nisiŋ lɛ. Di u nɛ jaa baal dɔŋ maa, u bira bi u bala-la si suba haachɛ lɛ jua.

⁴Mi naaŋbiiriŋ, ŋii titia nɛ ma ma nagɛ. Ma suu wialiŋ ba si bile di niaa tuto tuɔŋ nɛ, bɛɛ wiaa Kirisito si suu ŋii, ma duu kala nɛ suba. Lɛɛlɛ nuu dɔŋ nɛ tiima, nii-la si sii suuŋ lɛ. U ŋaa ŋii di la wuo tiŋ tiŋtiŋ-zɔŋŋɔɔ a pi Wia nɛ. ⁵Bua-la la síi to la tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa hariŋ, wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto nɛ fa ŋaa di sima kɛŋla di la kɛŋ la yaraa ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ, wialiŋ si jaŋ kɛŋla mu hɛ suuŋ bua lɛ. ⁶Ama lɛɛlɛ Wia liisɛla wialiŋ Moosis fa si bile lɛ di niaa tuto. La tuɔtɔrɛ wu-ŋaala-la fa kɛŋla kaa ŋaa yosuŋ nɛ. Ba lɛ nɛ la suu. Lɛɛlɛ la wuo tuto woŋbii dɔŋ nɛ, a tiŋ tiŋtiŋŋaa aa pi Wia. Wia Diŋ-zɔŋ-la nɛ dagɛla ŋii, wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto dee.

Wialiŋ Moosis fa si bile nɛ dagɛ haachɛ si nagɛ ŋii

⁷Bɛɛ nɛ saa laa chɛ di la bul? Wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto ŋaa haachɛ wiaa nɛɛ? Ai, ŋii dee. Ama wialiŋ Moosis fa si bile nɛ leŋe mi jiŋ haachɛ si nagɛ ŋii. Di wialiŋ Moosis si bile nɛ fa bi daga a bul di la sí wialiŋ ba síi kisu hiɛnu, mi fa bi jaŋ jiŋ ari u ŋaa haachɛ nɛ. ⁸Ama wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto si hɛ dimɛ ŋii, haachɛ na woŋbiiŋ duu nyisɛmi hɛ di mi hihiɛnɛ wialiŋ ba síi kisu. Di wialiŋ Moosis fa si bile wiaa dee, haachɛ-na fa ŋaa ku-suu nɛ. U fa bi dol kɛnɛ. ⁹Bua-la lɛ mi fa ha si bi wialiŋ Moosis fa si bile jiŋ, mi fa hɔnɔ nɛ ari yarifiɛlaa. Ŋii nɛ mi ku jiŋ wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto. Mi si ku jiŋ wialiŋ ŋii, haachɛ fa si nagɛ ni-suuŋ mi teeŋ, u miira ku kɛŋ doluŋ a ŋaa mi miira nagɛ ni-suu. ¹⁰Wialiŋ Moosis fa si bile fa maga di ba leŋ di mi hɔŋ ari yarifiɛlaa, ama ba miira ŋaa mi nagɛ ni-suu nɛ. ¹¹Wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto si hɛ dimɛ ŋii, haachɛ na woŋbiiŋ duu nyisɛmi a hɛ suuŋ bua lɛ. ¹²Wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto saa bi disinniŋ kɛnɛ, wii-la kala si hɛ wialiŋ tuɔŋ ma bi disinniŋ kɛnɛ. Ba kala ŋaa wutitii nɛ a zɔŋ. ¹³Wii-la si ŋaa wu-zɔŋ nɛ saa ŋaa mi suu koo? Ai, ŋii dee. Haachɛ nɛ ŋaa mi suu. U kɛŋ wialiŋ si zɔmɔ nɛ a kaa ŋaa mi suu. U ŋaa ŋii di la wuo jiŋ haachɛ si nagɛ ŋii. Wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa di niaa tuto, ŋaa la jiŋ ari haachɛ bɔmɔ nɛ kiŋkɛŋ.

Wia nɛ laala haachɛ nisiŋ lɛ a tiŋ Yesu wiaa

¹⁴La jima ari wialiŋ Moosis fa si bile ŋaa Wia Diŋ-zɔŋ-la niiŋ wiaa nɛ. Ama mi-na ŋaa nuhuobiiŋ nɛ, nii-la yaraa si jaŋ pua. Haachɛ kɛŋmi nɛ mi ŋaa u yoŋ. ¹⁵Mi bi jiŋ wii-la kala si kɛŋmi, bɛɛ wiaa mi bi wii-la mi si cho di mi ŋaa ka ŋaa, ama wii-la mi si bi cho nɛ mii ŋaa. ¹⁶Mi síi ŋaa wii-la mi si bi cho di mi ŋaa, u daga ari mi sɛyɛ ari wialiŋ Moosis fa si bile zɔmɔ nɛ. ¹⁷Ŋii wiaa mi titia dee bi wii-la ka ŋaa. Haachɛ-la si hɛmi lɛ nɛ níi ŋaa. ¹⁸Mi si kɛŋ nuhuobiine yaraa ŋii, mi jima ari wu-zɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ bimi lɛ hɛ. Mi fa cho di mii ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ nɛ, a ŋaa lulɔl. ¹⁹Wu-zɔmɔ-la mi si cho di mii ŋaa, mi bibaa ŋaa, ama wu-bɔmɔ-la mi si bi cho di mii ŋaa, ba nɛ mii ŋaa. ²⁰Mi si ŋaa wii-la mi si bi cho di mii ŋaa, u naga ari mi dee bi ŋaa, ama haachɛ-la si hɛmi lɛ nɛ ŋaa.

²¹Mi lɛɛlɛ na ari mi nagisiŋ nɛ ŋii. Di mi níi chɛ mi ŋaa wii-la si zɔmɔ, wii-la si bi zɔŋ yie hɛ mi nyuŋ lɛ. U nɛ saa mi yie ŋaa. ²²Mi cho wialiŋ Wia si daga nɛ mi tuɔŋ lɛ, a cho di mii ŋaaba. ²³Ama mi na ari wu-tanii nɛ miira hɛmi lɛ aa tiŋ, a kɛŋ mi tuɔbiiŋ-zɔmɔ-la baa yuo dɔŋɔ. Wiiŋ deeŋ leŋe mi ŋaa haachɛ-la si hɛmi lɛ yoŋ nɛ a tuto u niiŋ wiaa lɛ. ²⁴Mi lɛlɛ nɛ. Wialiŋ si hɛmi lɛ kɛŋmi kaa mu suuŋ bua nɛ. Kubɛɛ nɛ jaŋ laami ba lɛ? Wia nɛ jaŋ wuo laami wiaa deeŋba lɛ a tiŋ la Tiina Yesu Kirisito wiaa. ²⁵Mii lɔllu woruŋ. Mi titia doluŋ lɛ, mi jaŋ to Wia niiŋ wiaa ari mi tuɔbiinaa duŋduŋa, ka di mi yaraa maa to haachɛ niiŋ.

Má leŋ la joŋ la nyuŋ hɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la wiaa lɛ

¹Di la di Kirisito kala nɛ ŋaa kubala, Wia bira bi jaŋ dii la sariya a joŋ cheeriŋ pila. ²La di Yesu Kirisito si ŋaa kubala ŋii, u Diŋ-zɔŋ-la joŋ miisiŋ pila. U laala ta nɛ haachɛ ari suuŋ nisiŋ lɛ. ³Wialiŋ Moosis fa si bile, bila lɛ wuo pɛ, bɛɛ wiaa la yaraa bi doluŋ kɛnɛ. Ama wialiŋ ba si bi wuo ŋaa, Wia wuo ŋaaba nɛ. Ba nɛ ŋla: U si chɛ u liisɛ nuhuobiine haachɛ lɛ, u ta u titia Bie u ku tuu. U yaraa nagɛ la yaraa, duu laa la haachɛba ta. U si ŋaa ŋii, Wia wuo dɔgisɛ haachɛ. ⁴U ŋaa ŋii di la wuo kɛŋ doluŋ a ŋiŋaa wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto. La nialiŋ si bi la yaraa doluŋ lɛ ka to aŋ tuto Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, la wuo ŋaa wutitiiba-la Moosis fa si bile di laa ŋaa. ⁵Nialiŋ kala síi to ba yaraa doluŋ lɛ, ba joŋ ba nyuŋ kala a hɛ ba yaraa wu-ŋaalaa lɛ nɛ, ama nialiŋ kala ma síi to Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, ba ma joŋ ba nyuŋ kala a hɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la si cho wialiŋ lɛ nɛ. ⁶Di la nɛ joŋ la nyuŋ a hɛ la yaraa wu-ŋaalaa lɛ, la jaŋ suu, ama di la nɛ joŋ la nyuŋ a hɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la wu-ŋaalaa lɛ, la jaŋ kɛŋ miisiŋ a hɔŋ ari yarifiɛlaa, ⁷bɛɛ wiaa di nuu nɛ joŋ u nyuŋ kala a hɛ u yaraa doluŋ lɛ, u ŋaa Wia diŋdɔŋ nɛ. U bi chɛ duu to wialiŋ Wia si daga, u paala bi wuo to. ⁸Nialiŋ síi to ba yaraa wu-ŋaalaa lɛ, ba bi wialiŋ Wia si cho wuo ŋaa.

⁹Ama Wia Diŋ-zɔŋ-la si hɛma lɛ ŋii, ma-na bi ma yaraa wu-ŋaalaa lɛ ka to, maa to wialiŋ Wia Diŋ-zɔŋ-la si daga nɛ. Di Wia Diŋ-zɔŋ-la tuo nuu-kala lɛ, u bi Kirisito kuŋ ŋaa. ¹⁰Di Kirisito nɛ hɛma lɛ, ma yaraa namia ha jaŋ suu a tiŋ ma haachɛba wiaa. Ama Wia Diŋ-zɔŋ-la si hɛma lɛ, u nɛ pima miisiŋ, bɛɛ wiaa ma kɛŋ tuɔ-pula nɛ Wia sipaaŋ. ¹¹Wia nɛ chisɛ Yesu suuŋ lɛ. Di u Diŋ-zɔŋ-la nɛ hɛma lɛ, u jaŋ chisɛ ma yara-la si jaŋ pua suuŋ lɛ di ma kɛŋ miisiŋ, ari u si chisɛ Yesu suuŋ lɛ ŋii. U jaŋ to u Diŋ-zɔŋ-la si hɛma lɛ nɛ a ŋaa ŋii.

¹²Ŋii wiaa mi naaŋbiiriŋ, u bi maga di nuu-kala fugɛla di la tuto la yaraa wu-ŋaalaa lɛ. ¹³Di ma nɛ to ma yaraa wu-ŋaalaa lɛ, ma jaŋ suu. Ama di ma nɛ via ma yaraa wu-ŋaalaa, ma jaŋ kɛŋ miisiŋ Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ. ¹⁴Nialiŋ kala síi to Wia Diŋ-zɔŋ-la niiŋ wiaa, ba ŋaa Wia biiriŋ nɛ. ¹⁵Wia bi ŋaa di ma nagɛ yosuŋ a bira fifá fawulluŋ, ama u Diŋ-zɔŋ-la leŋe ma ŋaa u biiriŋ nɛ. Di la níi yiru, la wuo kɛnu yirɛ “la Nyimma”. ¹⁶Wia Diŋ-zɔŋ-la ari la tuɔbiinaa kala yie dagɛ ari la ŋaa Wia biiriŋ nɛ. ¹⁷La si ŋaa Wia biiriŋ ŋii, Wia joŋ kiaa nɛ a billa lɛ, kialiŋ kala Wia si joŋo bil Kirisito lɛ, la ma jaŋ tiiba. Di la di Kirisito kala nɛ na hɛɛŋ, la ma jaŋ laa yiri-la Kirisito si jaŋ laa.

Yiri-la la si jaŋ laa Wia teeŋ

¹⁸Mi bee na ari hɛɛŋ deeŋ mi síi na bi jaŋ wuo kaa magisɛ yiri-la la si jaŋ laa. ¹⁹Dunia kuŋ-kala níi gbɛru a kpil digilaa di ba na bua-la lɛ Wia biiriŋ si jaŋ laa yiriŋ. ²⁰Tiŋtimii-la dunia kiaa si maga di ba tiŋ, ba tima lɔl nɛ. Ba titia tuɔtɔruŋ lɛ dee ba lɔl ŋii, ama Wia nɛ ŋaa ba lɔl. Ari ŋii kala Wia ha leŋe ba kɛŋ yiɛlaa, ²¹bɛɛ wiaa Wia jaŋ laaba ta a liisɛba suuŋ bua lɛ. Wia biiriŋ si jaŋ kɔ a laa yiriŋ ŋii a tii ba titia, ba ma jaŋ tii ba titia ŋii a ma kɛŋ yiriŋ. ²²La jima ari dunia kiaa kala haa huuni nɛ, ari haala síi chɛ duu lul aa huuni ŋii. ²³Dunia kiaa duŋduŋa dee, ama la ma nialiŋ Wia si laa sipaaŋ joŋ u Diŋ-zɔŋ-la hɛla lɛ, la maa huuni nɛ la tuɔŋ lɛ duu kɛŋ la yaraa birimɛ [di la chaasa ŋaa u biiriŋ] a laa yiriŋ.

²⁴Wia si laala ta ŋii, la kɛŋ yiɛlaa. Di la nɛ na wialiŋ la síi yiɛlu, u bira bi maga di la yiyiɛlɛ wii. Di nuu nɛ yiɛlɛ kuŋ, di u nɛ nau, u jaŋ bira yiyiɛlɛ ku-la wiaa? Ai. ²⁵Ama di la níi yiɛlɛ wialiŋ la ha si bi na, la kɛŋ kenyiri a gbigbɛrɛ.

La si yie kɛŋ yiɛlaa ŋii a kɛŋ kenyiri, ²⁶ŋii titia nɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la ma yie kɔ a pɛla lɛ a tiŋ la si bi doluŋ kɛnɛ di la pɛ la titia lɛ. La paala bi jiŋ ŋii u si maga di la chuɔlɛ Wia. Ama Wia Diŋ-zɔŋ-la titia sul Wia a pipila. U si yie susul Wia ŋii aa huuni ŋii, la bi jaŋ wuo kɛŋ niiŋ a dagɛ, ama ²⁷Wia na nuhuobiine tuɔŋ kala nɛ a ma jiŋ Wia Diŋ-zɔŋ-la síi huuni ŋii bubuɔŋ, bɛɛ wiaa Wia Diŋ-zɔŋ-la síi sul Wia a pi Wia niaa ŋii, Wia tuɔtɔruŋ lɛ nɛ u yie susul ŋii.

²⁸Nialiŋ Wia si tuɔsa di ba ŋaa u niaa, ba chou nɛ. Niaa deeŋba teeŋ Wia ŋaa wii-kala birimɛ wu-zɔŋ nɛ a piba. ²⁹Nialiŋ Wia si laa sipaaŋ liisɛ, u liisɛba duu kɛŋba birimɛ di ba nagɛ u titia Bie nɛ, a leŋ u Bie ŋaa ba kala kuhiaŋ. ³⁰Wia yirɛ nialiŋ u fa si laa sipaaŋ liisɛ di ba ŋaa u niaa nɛ. U si yirɛba ŋii, ba kɔ u teeŋ. Ba si kɔ ŋii, u leŋe ba kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. Nialiŋ ma si kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, u leŋe ba ma pɛ laa u yiriŋ.

Kuŋ-kala tuo si jaŋ wuo liisɛmi ŋii Kirisito si chomi lɛ

³¹Di la nɛ jiŋ wiaa deeŋba kala, bɛɛ nɛ bira ka di la bul? Di Wia nɛ chiŋ la hariŋ, kubɛɛ ma nɛ bira kɛŋ doluŋ a kiila? ³²Wia paala bi u titia Bie kaa laa niaa teeŋ. U joŋu hɛ niaa nisiŋ lɛ nɛ di ba kpuu a tiŋ la wiaa. U si wuo ŋaa ŋla, ma bi jiŋ ari u jaŋ wuo chaasa joŋ kuŋ-kala ma pɛ pila koo? ³³Kubɛɛ nɛ saa jaŋ bira joŋ cheeriŋ a pi nialiŋ Wia si liisa? Nuu tuo, bɛɛ wiaa Wia titia nɛ leŋe ba kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. ³⁴Kubɛɛ ma nɛ bira jaŋ wuo dii ba sariya a dɔgisɛba? Nuu tuo, bɛɛ wiaa Kirisito suba nɛ, aŋ bira sii suuŋ lɛ a kɛŋ miisiŋ a hɔŋ Wia sɛmɛ, ni-duoŋ di-hɔnuŋ, a sul Wia pipila duu pɛla lɛ. ³⁵Kirisito si chola ŋii, bɛɛ kuŋ nɛ jaŋ bira ŋaa di Kirisito síla cho? Wahala koo wu-juulaa, koo di ba to la naasiŋ dudɔgisɛla, koo di losuŋ kpula, koo di la bi gɛnniŋ kɛnɛ di la laalɛ, koo di wu-bɔŋ nɛ gbɛrɛla, koo di la nɛ jaŋ suu? Wiaa deeŋba kuŋ-kala bi jaŋ wuo ŋaa di Kirisito bira síla cho. ³⁶Ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul ŋla nɛ:

“A tiŋ ŋ wiaa, laa gbɛrɛ suuŋ nɛ tapulii-na kala.

Ba yie beŋla ari la nagɛ piesee nɛ ba si kaa lii di ba kpu.”

³⁷Ari ŋii kala, di wiaa deeŋba kuŋ-kala nɛ ku juula, la yie wuo yuo dii nɛ a tiŋ nii-la si chola wiaa. ^38-39Wiiŋ deeŋ tuo kaa lɛrɛ, mi jima kuŋ-kala tuo si jaŋ wuo liisɛmi ŋii Kirisito si chomi lɛ. Suuŋ, koo miisiŋ, koo Wia tiŋdaaraa, koo Wia bii-zɔŋŋɔɔ ari Wia bii-bɔŋŋɔɔ, koo kialiŋ kala si hɛ dimɛ lɛɛlɛ, koo kialiŋ si jaŋ to hariŋ kɔ, kialiŋ si hɛ wia nyuŋ a kɛŋ doluŋ, koo kialiŋ si kɛŋ doluŋ a hɛ tiŋteeŋ lɛ. Wia si to la Tiina Yesu Kirisito lɛ a chola ŋii, dunia kuŋ-kala tuo si jaŋ wuo liisɛla chonu-la lɛ.

Wia fa liisɛ Iziral tiŋŋaa di ba ŋaa u niaa

¹Mi síi chɛ di mi bul wii-la ŋaa wutitii nɛ. Mi si ŋaa Kirisito nuu ŋii, mi bi wiaa nyia. Wia Diŋ-zɔŋ-la síi beŋ mi tuɔbiinaa ŋii, u ma leŋe mi jiŋ ari mi bi wiaa ka nyia. ²Mi tuɔŋ faasa chei nɛ a tiŋ mi titia niaa wiaa. Uu walimɛmi kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ. ³Mi fa cho di Wia ŋmiɛsa hɛmi lɛ nɛ a kɛŋmi pɔrɛ Kirisito teeŋ, aŋ laa mi naaŋbiiriŋ ari mi doho niaa kala ta. ⁴Niaa deeŋba nɛ ŋaa Iziral tiŋŋaa, nialiŋ Wia si liisa. U leŋe ba nɛ ŋaa u biiriŋ a laa u yiriŋ. Ba di Wia bil niiŋ a pi dɔŋɔ, Wia leŋ Moosis ŋmuŋsɛ wiaa piba di ba tuto, a dagɛba Wia chuɔluŋ woŋbiiŋ, a bul duu jaŋ ŋaa wiaa pipiba. ⁵Ba nɛ ŋaa la naabalimaba doho niaa Wia si liisa. Ba si lul Kirisito maa, u ma fa ŋaa la naabalimaba doho nuu nɛ. U-na Kirisito nɛ kii kuŋ-kala. Má leŋ di la dɛnnɛ Wia bua-na kala lɛ a kaa mu wuu. Ami.

⁶Ama u bi naga ari Wia si si u jaŋ ŋaa wii-la u via nɛ, bɛɛ wiaa Iziral doho niaa kala dee Wia leŋ ba ŋaa u niaa. ⁷Abiraham doho niaa ma kala dee bi Wia niaa ŋaa, ama Aizik doho niaa duŋduŋa nɛ ŋaa Abiraham doho niaa titia. ⁸Wiiŋ deeŋ daga ari nuu-kala doho bi Wia niaa doho ŋaa, see biiri-la Wia si bula di ba lul, ba nɛ u beŋ ba ŋaa u doho niaa titia. ⁹U fa si bul wiaa a tigɛ bile ba si jaŋ lul lɛ, ŋla nɛ u fa bul:

“Mi jaŋ miira kɔ bua deeŋ titia lɛ hariŋ jina,

di ŋ haala Saara lul baal.”

¹⁰Ŋii ma duŋduŋa dee. Ribɛka ma si lul biiriŋ balia-la, ba nyimma ŋaa kubala nɛ, u nɛ la naabalima Aizik. ^11-12Ka di Ribɛka-na lul daaliɛri-la, biiri-la ha bi wu-zɔŋ koo wu-bɔŋ kala ŋaa, ka Wia bula pu a bul,

“Ŋ si jaŋ lul biiri-la, kuhiaŋ jaŋ tima pipi ku-bie.”

Ŋii daga ari Wia tuɔtɔruŋ lɛ nɛ u yirɛ u niaa a tuɔsɛba, u bi naga ari ba si ŋaa wialiŋ nɛ tii u tuɔsɛba. U si yirɛba nɛ tii ba ŋaa u niaa. ¹³Ba bira ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul ŋla nɛ:

“Mi cho Jekɔb aŋ bɛrɛ Isɔ.”

Wia kɛŋ wutitii nɛ

¹⁴Bɛɛ nɛ saa la jaŋ bul? La jaŋ wuo bul di Wia bi wutitii kɛnɛɛ? Ai. ¹⁵Wia fa bula pi Moosis a bul,

“Nialiŋ mi si liisa di mi pɛba lɛ, mi jaŋ pɛba lɛ.

Nialiŋ ma mi si liisa di mi fába nennige, mi jaŋ fába nennige.”

¹⁶Wiiŋ deeŋ saa bi naga nuhuobiine si cho wialiŋ a wiwalimɛ duu ŋaaba nɛ tii, ama Wia si fála nennige nɛ tii, ¹⁷bɛɛ wiaa ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a tigɛ Feero lɛ ari Wia bula pu a bul,

“Wii-la si tii mi leŋ ŋ dii kuoruŋ nɛ ŋla:

mi ŋaa ŋii di mi wuo toŋ lɛ nɛ a dagɛ mi doluŋ,

di ba yirɛ mi yiriŋ dunia kala lɛ.”

¹⁸Nialiŋ saa Wia si liisa duu fába nennige, uu fába nennige nɛ. Nialiŋ ma u si liisa di ba kɛŋ nyu-duoŋ a tiŋ ba haachɛba wiaa, u leŋe ba ma kɛŋ nyu-duoŋ nɛ.

¹⁹Ma dɔŋɔ saa jaŋ wuo piɛsɛ a bul, “Di Wia níi ŋaa ŋii, ɛɛ nɛ saa u jaŋ wuo joŋ cheeriŋ a pi niaa? Kubɛɛ nɛ saa jaŋ wuo kɛŋ kenyiri di Wia kɛnu birimɛ?”

²⁰Kubɛɛ nɛ kaŋ, ŋ-na nuhuobiine di ŋ laa wiaa bul Wia niiŋ lɛ? Ku-la ba si ŋaa, u jaŋ wuo piɛsɛ nii-la si ŋaau a bul, “Bɛɛ nɛ tii ŋ ŋaami mi nagɛ ŋla?” ²¹Pupoi-mɛɛrɛ jaŋ wuo lɔgɛ churuŋ a kaa mɛ pupoi-zɔmuŋ, a bira wuo lɔgɛ a mɛ pupoi-lɔruŋ. Di pupoi-mɛɛrɛ nɛ cho ŋii, u jaŋ wuo ŋaa. ²²Ŋii titia nɛ Wia ma jaŋ wuo ŋaa niaa lɛ. Niaa dɔŋsuŋ hɛ dimɛ a nagɛ pupoi-kpaaniŋ si maga di ba ŋmoo yɛrɛ, ka Wia kɛŋ kenyiri a nyalimɛ ŋii kala halii. U fa jaŋ wuo na baaniŋ ba nyuŋ a dagɛ u doluŋ, ka u wuo nyalimɛ ²³a tiŋ nialiŋ si nagɛ pupoi-zɔŋŋɔɔ wiaa, niaa deeŋba nennige nɛ u fifá. U laa sipaaŋ liisɛba di ba dii u yiri-bal-la. Ba nɛ u dagɛ u yiri-baliŋ pa. ²⁴La nɛ nialiŋ u si liisa, la kala dee bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, la dɔŋsuŋ ma ŋaa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa nɛ. ²⁵Ba bul ŋla nɛ Wia teniŋ sɛmɛ dɔŋɔ ba síi yirɛ Hoziya a bul,

“Nialiŋ si bi mi niaa ŋaa,

mi jaŋ yirɛba mi niaa.

Nialiŋ ma mi fa si bi cho,

mi jaŋ yirɛba mi ni-chooloo.

²⁶Lee-la titia ba fa si bula pi niaa ari ba bi Wia niaa ŋaa,

lee-la nɛ ba jaŋ yirɛba Wii-titii biiriŋ.”

²⁷Azaaya fa ŋaa nii-la síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ nɛ. U ma fa heele bul a tigɛ Iziral niaa lɛ a bul, “Di Iziral tiŋŋaa nɛ paala faasa yuga a nagɛ hagili-buŋbugulo si piŋ mugi-baliŋ niiŋ, ba tuɔŋ niaa baŋmɛnɛ duŋduŋa nɛ Wia jaŋ laa ta, ²⁸bɛɛ wiaa chɛɛ dɔŋ la Tiina Wia jaŋ ŋaa ŋii u fa si bula pila. U bi jaŋ dieni ka di u chei dunia niaa.” ²⁹Ŋla nɛ Azaaya ma fa bira bul di Wia jaŋ ŋaa maachie. U fa si,

“Di Wia nɛ fa bi la naabalima doho niaa baŋmɛnɛ leŋe,

la kala fa jaŋ suu,

a nagɛ Sɔdɔm ari Gɔmɔra niaa kala si suu ŋii.”

Iziral tiŋŋaa dɔŋsuŋ bi tuɔ-pula kɛnɛ Wia sipaaŋ

³⁰Wii-la didɛriŋ nɛ ŋla: Nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa fa bi chɛ di ba kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. Ba nɛ miira ku kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a tiŋ ba yarida wiaa. ³¹Ka Iziral niaa fa faasaa chɛ di ba kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ aa to wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto. Ama ba bi wialiŋ wuo tuto di ba kɛŋ tuɔ-pula-la Wia sipaaŋ. ³²Bɛɛ nɛ tii ba bi tuɔ-pula-la na? Ba bi yarida kɛnɛ di ba na tuɔ-pula-la Wia sipaaŋ, bɛɛ wiaa ba faa chɛ di ba kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a tiŋ wialiŋ ba síi to nɛ. Ba joŋ ba naasiŋ a ŋmoo tabii-la si ŋaa niaa sisiɛru nɛ. ³³Ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a tigɛ tabii-la lɛ nɛ a bul,

“Bee na, mi joŋ tabii-la si jaŋ leŋ di niaa gɛrɛ

a bil lee-la ba síi yirɛ Zaayɔŋ.

Tabii-la ŋaa buŋ nɛ.

U jaŋ leŋ di niaa gɛrɛ titel.

Ama nuu-na kala si laa nii-la la síi yirɛ buŋ-la, wiaa dii, u bi jaŋ hiisɛ u titia.”

¹Mi naaŋbiiriŋ, mi tuɔŋ lɛ mi faasa cho di Wia laa Ju̱u tiŋŋaa ta nɛ. Mi yie chuɔlɛ Wia piba ari siifiɛsiŋ nɛ. ²Mi jima ari ba joŋ ba nyuŋ kala hɛ Wia lɛ nɛ, ama ba bi Wia woŋbii-titii-la jiŋ. ³Ba bi jiŋ woŋbii-la Wia si yie leŋ ba to a kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, aŋ chichɛ di ba to ba titia woŋbiee. Ŋii nɛ tii ba bi ba titia joŋo hɛ woŋbii-la Wia si yie to a leŋ niaa kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ. ⁴Kirisito nɛ ŋaa wialiŋ kala Moosis fa si ŋmuŋsa di niaa tuto didɛriŋ. Nii-la kala si laa u wiaa dii jaŋ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ.

Nuu-na kala si yirɛ Wia, u jaŋ laau ta

⁵Moosis fa ŋmuŋsa a tigɛ nialiŋ síi to wialiŋ u si bile di niaa to a kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ, di ba nɛ wuo to wialiŋ, ba jaŋ kɛŋ miisiŋ. ⁶Wialiŋ ba si bula Wia teniŋ tuɔŋ a tigɛ nialiŋ si kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a tiŋ ba yarida wiaa nɛ ŋla: Ba si, “Ma sí ma tuɔŋ lɛ biinu a piɛsɛ, ‘Kubɛɛ nɛ jaŋ jil Wia-jaŋ (a kɛŋ Kirisito kaa ku tuu)?’ ⁷Koo ma bira sí piɛsu a bul di kubɛɛ nɛ jaŋ mu lɛliŋ (a kɛŋ Kirisito kaa kɔ)?” ⁸Ba si di Wia wu-zɔmɔ-la kpagɛma nɛ. U hɛ ma niiŋ lɛ a hɛ ma tuɔŋ maa. Wia wu-zɔmɔ-la la síi bul nɛ ŋaa wu-zɔmɔ-la si tigɛ nialiŋ si laa Kirisito wiaa dii a kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ⁹Di ŋ nɛ jaŋ wuo suri ŋ niiŋ a bul ari Yesu nɛ ŋaa ŋ Tiina, a laa dii ari ŋ tuɔŋ ari Wia chisu suuŋ lɛ, Wia jaŋ laaŋ ta, ¹⁰bɛɛ wiaa di la nɛ kɛŋ la tuɔŋ a laa Yesu wiaa dii, la jaŋ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. Di la nɛ kɛŋ la niiŋ ma bul di la laa u wiaa dii, Wia jaŋ laala ta. ¹¹Wia teniŋ tuɔŋ, ŋla nɛ ba bul: “Nuu-na kala si laa u wiaa dii, Wia bi jaŋ hiisu.” ¹²Ju̱u tiŋŋaa ari nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ba kala ŋaa kubala nɛ u teeŋ. U bi ba kaa pɔrɛ. U ŋaa nuu-kala Tiina nɛ. Di nuu-kala nɛ yiru, u jaŋ pɛ u tiina lɛ woruŋ. ¹³Ŋla nɛ ba bul Wia teniŋ tuɔŋ: “Nuu-na kala si yirɛ la Tiina Wia yiriŋ duu laau ta, u jaŋ laau ta.”

¹⁴Ama di ba nɛ bi u wiaa laa dii, ɛɛ nɛ ba jaŋ ŋaa a yirɛ u yiriŋ duu laaba ta? Di ba nɛ bira bi u wiaa nia, ɛɛ nɛ ba jaŋ ŋaa di ba laa u wiaa dii? Di nuu ma nɛ saa bi u wiaa bula piba, ɛɛ nɛ ba jaŋ wuo ŋaa nii? ¹⁵Di Wia nɛ bi niaa tima di ba bul u wiaa, ɛɛ nɛ ba jaŋ wuo ŋaa bul u wiaa? Ba fa ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul, “Nialiŋ síi kɔ di ba bul Wia wu-zɔmɔ-la, ba kɔ woruŋ nɛ.” ¹⁶Nialiŋ kɔ nɛ a bul Wia wu-zɔmɔ-la maa, ama nialiŋ si kɔ jegile nii wialiŋ, ba dɔŋsuŋ bi wialiŋ to. Azaaya fa bira bul wiiŋ deeŋ a bul, “La Tiina Wia, kubɛɛ nɛ hɛ dimɛ si laa wialiŋ la si bula piba dii?” ¹⁷Ŋ yie nii wii nɛ a laa dii. Ba nɛ ŋaa wialiŋ si tigɛ Kirisito lɛ.

¹⁸Ama mi jaŋ piɛsɛ wiiŋ deeŋ: Ba bi Wia wu-zɔmɔ-la niaa? Ba nia nɛ. Ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a tigɛ Wia wu-zɔmɔ-la lɛ a bul,

“Ba bul wiaa deeŋba dunia lee-kala nɛ.

Dunia nuu-kala nɛ nii wiaa deeŋba.”

¹⁹Mi saa jaŋ bira piɛsɛ wiiŋ deeŋ: “Iziral tiŋŋaa si nii wialiŋ, ba bi ba bubuɔŋ jiŋ?” Moosis nɛ fa laa sipaaŋ bul wiiŋ deeŋ a bul di Wia si,

“Mi jaŋ leŋ di niaa yaraa bieri nialiŋ si bi mi niaa ŋaa wiaa.

Mi jaŋ bira leŋ di ma baaniŋ sii nialiŋ si bi wiaa jiŋ wiaa.”

²⁰Azaaya fa chaasa bul wiiŋ deeŋ a bul, Wia si,

“Nialiŋ si bi mii chɛ, ba nami nɛ.

Nialiŋ ma si bi mi wiaa piɛsɛ, mi kɛŋ mi titia dagɛba nɛ.”

²¹Ama u bul ŋla nɛ a tigɛ Iziral tiŋŋaa lɛ:

“Mi kɛŋ mi nisaa chagɛ nɛ a dieni aa yirɛba di ba kɔ mi teeŋ,

ama ba bi sɛyɛ.

Ba viami nɛ. Ba bi sɛi di ba to mi niiŋ.”

Wia jaŋ fá Iziral tiŋŋaa nennige

¹Ŋii-na saa Wia via u niaa nɛ koo? Ai, mi ma titia ŋaa Iziral tiina nɛ, a ŋaa Abiraham doho nuu a lii Bɛŋjamiŋ jaŋ niaa tuɔŋ. ²Wia bi u niaa via, nialiŋ u si laa sipaaŋ liisɛ. Ma bi wialiŋ ba si ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ ka liisii? Wialiŋ ba si ŋmuŋsa a tigɛ Ilaaja lɛɛ? Ba ŋmuŋsa ari Ilaaja fa bul Iziral tiŋŋaa wiaa pi Wia a tiŋ ba haachɛba wiaa. ³U fa si,

“Mi Tiina Wia, ba kpu ŋ nialiŋ síi bul wiaa, ŋ Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ,

a ŋmoo korunu-la ba si saa piŋ a lo.

Mi duŋduŋa nɛ ka,

ba saa walimɛ di ba kpumi ma nɛ.”

⁴Ilaaja si bul ŋii, bɛɛ nɛ Wia bira bula pu? U si,

“Niaa bui balipɛ nɛ mi tii.

Niaa deeŋba kuŋ-kala bi vene-la ba síi yirɛ Baal kpaara.”

⁵Ŋii titia nɛ u nagɛ Iziral tiŋŋaa lɛ bua deeŋ lɛ. Iziral tiŋŋaa baŋmɛnɛ Wia liisɛ a fába nennige a pɛba lɛ. ⁶U si liisɛba a fába nennige a pɛba lɛ ŋii, u bi naga ba tiŋtiŋ-zɔŋŋɔɔ ba si tima wiaa nɛ tii. Di u nɛ tiŋ niaa wu-zɔŋŋɔɔ wiaa aa fába nennige, ŋii-na niaa nennige dee uu fá ŋii.

⁷Bɛɛ nɛ saa? Iziral tiŋŋaa fa síi chɛ kialiŋ, ba biba naa. Ama nialiŋ mua Wia si liisa ba tuɔŋ nɛ naba. Ku-kaanaa tuɔŋ dolie. Wia si yirɛba, ba via nɛ. ⁸Ba bul ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul,

“Wia leŋe ba siaa chuulɛ nɛ.

Ba bi kuŋ-kalaa na,

ba bi wii-kala maa nii a kaa kɔ ari jiniŋ.”

⁹Devit ma fa bula a bul,

“Bua-la lɛ ba tuɔŋ si tɔrɔ, ba ku hilimi di ba dii kiaa,

leŋ di wiaa juuba di ba tel, a nagɛ ba si hɛ bɛrɛ u kɛŋ kua u tel ŋii. Leŋ di ba tel ŋii a ti̱ŋ ŋii chimiŋ.

¹⁰Leŋ di ba siaa tɔ di ba sí kuŋ-kala wuo na,

leŋ di wiaa nyagɛba di ba duduuri wuu.”

¹¹Mi jaŋ piɛsɛ wiiŋ deeŋ: Ba si siɛra tel ŋii, ba tele ŋii di ba wii-wii-kala dɛrɛ nɛ koo? Ai. Ama a tiŋ ba haachɛ wu-ŋaalaa lɛ, Wia laa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ta nɛ. U ŋaa ŋii di Ju̱u tiŋŋaa yaraa bieri, di ba na baaniŋ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa nyuŋ. ¹²Ju̱u tiŋŋaa haachɛba leŋe dunia niaa ŋmoo naa-simiŋ nɛ. Ba si tele ŋii ŋaa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ŋmoo naa-simiŋ nɛ. Di u nɛ nagɛ ŋla saa, bua-la lɛ Ju̱u tiŋŋaa si jaŋ ku laa Wia wiaa dii, dunia nuu-kala jaŋ paala nii sima kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ.

Wii-la si tii Wia laa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ta

¹³Ma nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa nɛ mi lɛɛlɛ chichɛ di mi bul wiaa pa. Wia nɛ tiŋmi di mi ŋaa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa naŋzɔɔ. Mi joŋ tiŋtimiŋ deeŋ u ŋaa tiŋtiŋ-fiaŋ nɛ. ¹⁴Mi síi tiŋ tiŋtimiŋ deeŋ, ŋ bi pɔ u jaŋ wuo leŋ di mi naaŋbiiriŋ Ju̱u tiŋŋaa yaraa bibieri, a wuo leŋ di ba dɔŋsuŋ ma laa Wia wiaa dii, di Wia laaba ta. ¹⁵Ju̱u tiŋŋaa si via Wia wiaa ŋii leŋe dunia ni-kaanaa wuo siŋ nɛ Wia teeŋ. Di Ju̱u tiŋŋaa nɛ bira ku laa Wia wiaa dii, ɛɛ nɛ saa u jaŋ nagɛ? U jaŋ nagɛ ni-suunuŋ si sii suuŋ lɛ nɛ. ¹⁶Di ŋ nɛ bu̱u boroboro munuŋ a laa sipaaŋ lɔgɛ mua a pi Wia, duu nɛ bi disinniŋ kɛnɛ, ku-kaaniŋ ma si ka ma bira bi disinniŋ kɛnɛ. Di tia naapoloo ma nɛ zɔmɔ, u naakelee ma zɔmɔ nɛ.

¹⁷Ju̱u tiŋŋaa saa nagɛ tia-la ba síi yirɛ Oliv nɛ. Ba kɛŋ u nɛnɛɛ a kaa tutugi nuuŋ nɛ. Wia ŋaa u zɔŋ. Ŋii nɛ Wia keri u naakelee dɔŋsuŋ, aŋ kɛŋma kaa mɛrɛ ba leree, ma nialiŋ si nagɛ giriŋ tii-naakelee. U ŋaa ŋii di ma ma pɛ nii Oliv tii-zɔŋ-la naakelee sima nɛ. ¹⁸Ma sí ma titia lɛ bigisu ari ma kpia tia-la naakelee ba si kere ta lɛ. Ma dee bi tia-la naapoloo chaga bil. Tia-la naapoloo nɛ chagɛma bil.

¹⁹Ma jaŋ wuo bul ari Wia keri tia-la naakelee, ka di u kɛŋma nɛ mɛrɛ dimɛ. ²⁰Wutitii nɛ, Wia keri Ju̱u tiŋŋaa ta a tiŋ ba si bi Wia wiaa laa dii wiaa nɛ. Ama ma-na nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ma si laa Wia wiaa dii duŋduŋa wiaa nɛ tii ma chiŋ kpaŋ kpaŋ. Ŋii wiaa ma sí ma titia lɛ bigisu, aŋ kɛŋ ma titia woruŋ. ²¹Wia si bi tia-la naakelee titia nennige fá aŋ keriba ta ŋii, di ma ma nɛ bi ma siaa fiɛla, u jaŋ kerima ma ta ŋii titia. ²²Ma na ŋii Wia si kɛŋ zile aŋ bira tɛrɛ. U tɛrɛ nialiŋ si miiru hariŋ nyuŋ nɛ. Ama u kɛŋ zile ma-na teeŋ, di ma nɛ sɛyɛ di ma tuto u zile-la lɛ ari ma si suomi ŋii. Ŋii dee u jaŋ kerima ma ta. ²³Di Ju̱u tiŋŋaa nɛ paala birima to Wia, Wia jaŋ bira kɛŋba kaa mɛrɛ tii-zɔŋ-la lɛ, bɛɛ wiaa Wia kɛŋ doluŋ duu ŋaa ŋii. ²⁴Ma nialiŋ si paala bi tii-zɔŋ-la naakelee ŋaa aŋ ŋaa giriŋ tuɔŋ tii-naakelee, ka Wia kɛŋma a kaa mɛrɛ tii-zɔŋ-la lɛ, u jaŋ wuo kɛŋ tia-la titia naakelee u si kere ta a kaa mɛrɛ.

Wia ma jaŋ laa Iziral tiŋŋaa ta

²⁵Mi naaŋbiiriŋ, wiaa nɛ hɛ dimɛ Wia fa joŋo faama, mii chɛ di ma jiŋ. Wii-la jaŋ ŋaa di ma sí biina bul ari ma kɛŋ wu-jimiŋ a bibigisi ma titia lɛ. Wii-la nɛ ŋla: Iziral tiŋŋaa si kɛŋ nyu-duo-la, ba bi jaŋ kɛnu wuu. Bua-la lɛ di nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa nɛ ku yugɛ a laa Wia wiaa dii, Iziral tiŋŋaa nyu-duo-la jaŋ dɛrɛ. ²⁶Ŋla lɛ nɛ Wia jaŋ to a laa Iziral tiŋŋaa kala ta. Ba ŋmuŋsɛ ŋii Wia teniŋ tuɔŋ. Ba si,

“La Laataara jaŋ lii Zaayɔŋ.

U jaŋ kiri wu-bɔŋŋɔɔ kala Jekɔb doho niaa tuɔŋ.”

²⁷Ba bira ŋmuŋsa a bul,

“La di ba jaŋ bil niiŋ a pi dɔŋɔ

di mi laa ba haachɛba ta.”

²⁸A tiŋ Ju̱u tiŋŋaa si via Wia wu-zɔmɔ-la wiaa nɛ tii ba ŋaa Wia diŋdɔmɔ, ma nialiŋ saa si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa wiaa nɛ tii. Ama a tiŋ u si liisɛba wiaa nɛ tii ba ŋaa u ni-chooloo, a tiŋ ba naabalimaba wiaa, ²⁹bɛɛ wiaa kialiŋ kala Wia si joŋo piba ari u si liisɛba ŋii, u bira bi jaŋ wuo vɔŋba. ³⁰Ama, ma-na nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ma fa via Wia niiŋ wiaa, ama lɛɛlɛ Wia fáma nennige nɛ a tiŋ Iziral tiŋŋaa ma si via Wia niiŋ wiaa ŋii. ³¹Ŋii titia nɛ Iziral tiŋŋaa ma si bi Wia niiŋ ka to lɛɛlɛ, Wia jaŋ fába ma nennige, ari u si fáma ma nennige ŋii. ³²Nialiŋ kala si bi Wia niiŋ wiaa ka to, ba haachɛba nyagɛba bil nɛ, ŋii nɛ Wia wuo fába nennige.

³³Wia síi fála nennige ŋii ari ŋii u si kɛŋ wu-jimiŋ ari ŋii u si jiŋ wiaa bubuɔŋ, u bi maga kɛnɛ. Kubɛɛ nɛ jiŋ ŋii Wia síi ŋaa wiaa? Nuu-kala bi Wia wu-ŋaalaa jiŋ.

³⁴Kubɛɛ nɛ jaŋ wuo jiŋ Wia tuɔbiinaa?

Kubɛɛ ma nɛ jaŋ wuo dagɛ Wia?

³⁵Kubɛɛ nɛ ha joŋ kuŋ pi Wia aŋ gbɛrɛ di Wia miira joŋ ku-la pu?

³⁶Bɛɛ wiaa Wia nɛ ŋaa kuŋ-kala. U doluŋ lɛ nɛ kuŋ-kala ma hɛ dimɛ. U nɛ tii kuŋ-kala. Má leŋ di Wia yiriŋ yirɛ wuu. Ami.

Wii-chuɔluŋ woŋbii titii-la

¹Ŋii wiaa, mi naaŋbiiriŋ, a tiŋ Wia si faasa fála nennige wiaa, mii sulma di ma joŋ ma miisiŋ kala a pi Wia, ari ba fa si yie kpu pusuŋ a ŋaa sarika a pi Wia ŋii. Ma si joŋ ma titia a pi Wia ŋii, ma bira sí disinniŋ kɛŋ, di Wia wuo laama. Wii-chuɔluŋ woŋbiiŋ titia nɛ ŋii. ²Ma sí sɛi a joŋ ma tuɔŋ kala a hɛ dunia wu-ŋaalaa lɛ. Ama má leŋ di Wia kɛŋ ma tuɔbiinaa birimɛ di ba kala zɔŋ. Ŋii nɛ ma jaŋ wuo jiŋ Wia tuɔtɔruŋ. Ma jaŋ wuo jiŋ wii-la si zɔmɔ aa tɔrɛ Wia tuɔŋ aŋ pɛ zɔŋ ma woruŋ.

³Wia si kɛŋ zile mi teeŋ a pɛmi lɛ ŋii, mii sulma kuŋ-kala di ma sí ma titia kaa yugɛ a kii ŋii ma si maga. Má leŋ di ma siaa fiɛlɛ. Wia pi nuu-kala yarida nɛ. Ama ba kii dɔŋɔ nɛ. Nuu-kala maga duu biinɛ u nyuŋ lɛ a magɛ ŋii Wia si joŋ yarida-la pu nɛ. ⁴Nuhuobiine yaraa ŋaa kubala nɛ, ka u naŋdaasiŋ yugɛ. Naŋdaasi-la kala kɛŋ ba tiŋtimia nɛ. Ba bi tiŋtiŋ-bala ka tiŋ. ⁵Ŋii titia nɛ la ma nagɛ. La yuga nɛ, aŋ ka la kala mɛrɛ Kirisito lɛ a ŋaa kubala. La ŋaa ni-yiri-yiriba nɛ a mɛrɛ dɔŋɔ lɛ a ŋaa yari-bala. ⁶Wia pila kuŋ-kala doluŋ nɛ di la kaa tiŋ tiŋtiŋ-yiri-yiriba. U saa lii ŋii lɛ Wia si fála nennige nɛ a pɛla lɛ. U si joŋ dol-la pila ŋii, má leŋ di la kɛnu kaa tiŋ. Di la nɛ wuo wiaa bula pipi niaa Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, má leŋ duu magɛ ŋii yarida-la Wia si joŋo pila. ⁷Duu nɛ joŋ doluŋ piŋ di ŋ tima pipi niaa, ŋiŋaa ŋii. Duu nɛ joŋ doluŋ piŋ maa di ŋ didagɛ niaa, ŋ ma ŋiŋaa ŋii. ⁸Di ŋ nɛ kɛŋ doluŋ di ŋ wuo didagɛ niaa a leŋ di ba nyuŋ nyinyaasɛ, ŋ ma ŋiŋaa ŋii. Di nuu nɛ kɛŋ zile a pipɛ niaa lɛ, u ma ŋiŋaa ŋii ari tuɔ-bala. Nii-la kala si kɛŋ doluŋ a pipɛ niaa lɛ, u ŋiŋaa ŋii ari siifiɛsiŋ.

Má cho dɔŋɔ ari siifiɛsiŋ

⁹Nii-la si kɛŋ zile a fifá niaa nennige, aa pɛ nennige tiŋŋaa lɛ, u ŋiŋaa ŋii ari tuɔtɔruŋ. Má cho dɔŋɔ ari siifiɛsiŋ. Má bɛrɛ wu-bɔŋŋɔɔ, a joŋ ma titia a hɛ wu-zɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ. ¹⁰Má cho ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa si laa Wia wiaa dii woruŋ ari naaŋbiiriŋ si cho dɔŋɔ ŋii, a fiɛsɛ siiŋ pipi ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa jirima. ¹¹Ma sí yariwiiŋ kɛŋ, ama má faasa joŋ ma nyuŋ kala hɛ Wia tiŋtiŋŋaa lɛ, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ. ¹²Má jujuɔsɛ a tiŋ wialiŋ ma síi yiɛlu lɛ. Di ma níi na hɛɛŋ, má dii kenyiri. Má pɛsɛ a chuchuɔlɛ Wia. ¹³Má pɛ ma naaŋbiiriŋ si laa Wia wiaa dii lɛ ari kialiŋ ba síi chɛ, aa kɛŋ nuhuɔraa woruŋ.

¹⁴Má sul Wia duu pɛ nialiŋ si to naasiŋ dudɔgisɛma lɛ, aŋ sí kaliba hɛba lɛ. ¹⁵Di niaa tuɔŋ nɛ tɔrɔ, má ma pɛba lɛ di ma tuɔŋ tɔrɛ. Di niaa tuɔŋ nɛ cheye, má pɛba lɛ di ma tuɔŋ chei. ¹⁶Má kala kɛŋ nii-bala, ma sí ma titia kaa yugɛ. Má kɛŋ ma titia mɛrɛ nialiŋ si kɛŋ ba titia muuri lɛ. Ma sí biina ari ma kɛŋ wu-jimiŋ. ¹⁷Di nuu nɛ ŋaa wu-bɔŋ ma lɛ, ma-na sí wu-bɔmuŋ joŋo ti̱mu. Ama má-na ŋaa wii-la si zɔmɔ, di nuu-kala jiŋ. ¹⁸Di ma nɛ wuolo, má leŋ di ma di nuu-kala siŋ. ¹⁹Mi bii-chooloo, di niaa nɛ ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ ma lɛ, ma sí ba chimiŋ ti̱ŋ. Wia na baaniŋ ba nyuŋ nɛ, u nɛ jaŋ ti̱ŋ ba chimiŋ. Ba ŋmuŋsɛ ŋii Wia teniŋ tuɔŋ a bul, Wia si,

“Di nuu nɛ ŋaa wu-bɔŋ ma lɛ, mi nɛ jaŋ ti̱ŋ u chimiŋ.

Mi nɛ kɛŋ doluŋ mi si jaŋ wuo ŋaa ŋii.”

²⁰“Ama di losuŋ nɛ kɛŋ ŋ diŋdɔmɔ, ŋaa kudiilee pu.

Di lii-nyuasuŋ ma nɛ kɛnu, ŋaa liiŋ pu duu nyua.

Di ŋ nɛ wuo ŋaa ŋii, hiisiŋ jaŋ kɛnu kiŋkɛŋ.”

²¹Ma sí leŋe di wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ wuoma. Ama má ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ di ba wuo wu-bɔŋŋɔɔ.

Má tuto ma tiŋteeŋ nihiasiŋ niiŋ

¹Nuu-kala maga duu tuto u tiŋteeŋ nihiasiŋ niiŋ nɛ. Nuu-kala bi tiŋteeŋ wuo beŋ, see di Wia liisu a pu doluŋ. Nialiŋ síi beŋ ma tiŋteeŋ ŋaa Wia nɛ liisɛba. ²Ŋii wiaa nii-la kala si via u tiŋteeŋ nihiasiŋ niiŋ, u tiina ma via Wia niiŋ wiaa nɛ. Nii-la kala si ŋaa ŋii, u jaŋ leŋ di Wia dii u sariya a joŋ cheeriŋ pu. ³Nialiŋ síi ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ bi fawulluŋ ka fá ba tiŋteeŋ nihiasiŋ teeŋ, see nialiŋ síi ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ. Di ŋ nɛ bi chɛ di ŋ fifá fawulluŋ tiŋteeŋ nihiaŋ teeŋ, ŋiŋaa wialiŋ si zɔmɔ, duu bibɛsiŋ lɛ. ⁴U ŋaa Wia tiŋtinnu nɛ duu pɛŋ lɛ. Ama di ŋ nɛ ŋaa wu-bɔŋ, fifá u fawulluŋ, bɛɛ wiaa dol-la u si kɛnɛ, u bi dol- pɛi ŋaa. U ŋaa Wia tiŋtinnu nɛ. Nuu-kala si ŋaa wu-bɔmuŋ, Wia na baaniŋ u nyuŋ nɛ. Ŋii nɛ tii nii-la síi beŋ tiŋteeŋ jaŋ wuo dɔgisɛ tiina. ⁵A tiŋ ŋii wiaa, máa to ma tiŋteeŋ kuhiasiŋ niiŋ. Ma sí ŋii ŋaa a tiŋ Wia si jaŋ na baaniŋ ma nyuŋ duŋduŋa wiaa. Ama má ma ŋaa ŋii di ma tuɔbiinaa kala su̱ Wia sipaaŋ. ⁶Wia si liisɛ tiŋteeŋ nihiasiŋ, ŋii wiaa u ma maga di ma ti̱ŋ laŋpoo. Laŋpoo lilaaraa ma ŋaa Wia tiŋtinnaa nɛ a maa tiŋ tiŋtimiŋ deeŋ a pipi Wia. ⁷Má ti̱ŋ nuu-kala chimiŋ ma si kɛnɛ. Má ti̱ŋ laŋpoo a pi laŋpoo lilaaraa. Di ma nɛ yɔɔ kuŋ a kaa lii di-bolii kaa kɔ di ma kaa juu ma tiŋteeŋ, má ti̱ŋ ŋii ma si maga di ma ti̱ŋ aŋ kaa juu. Má fa nialiŋ si maga di ma fá, a pi jirima nialiŋ si maga di ma pi jirima.

Má cho ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa a kaa mu wuu

⁸Sí nuu-kala chiŋ dii. Chiŋ-la duŋduŋa si maga di ŋ dii, ŋ bi jaŋ time dɛrɛ nɛ ŋla: Cho ŋ dɔŋɔ tiina. Nii-la kala si cho u dɔŋɔ tiina ŋaa wialiŋ kala Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto nɛ. ⁹Wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto dɔŋsuŋ nɛ ŋla: “Sí ŋ dɔŋɔ tiina haala chɛ, sí niaa kpu, sí gaa, sí nuu kuŋ kaa laa.” Wiaa deeŋba kala ari wialiŋ dɔŋsuŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ba kala ŋaa wu-bala nɛ. U nɛ ŋla: “Cho ŋ dɔŋɔ tiina ari ŋ si cho ŋ titia ŋii.” ¹⁰Di ŋ nɛ cho ŋ dɔŋɔ tiina, ŋ bi wu-bɔŋ kala jaŋ ŋaau lɛ. Ŋii wiaa di ŋ nɛ cho ŋ dɔŋɔ tiina, ŋŋ to wialiŋ kala Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto nɛ.

¹¹Má ŋaa wiaa deeŋba. Ma paala jiŋ bua deeŋ lɛ la si hɛ si nagɛ ŋii nɛ. Bua-la lɛ ma si jaŋ sii doŋ lɛ yie nɛ. Bua-la lɛ Wia si jaŋ laala ta dunia deeŋ lɛ faasa kpagɛ nɛ. U nɛ kpaga kii bua-la lɛ la si laa sipaaŋ laa Yesu wiaa dii. ¹²Taŋ kpaga puluŋ nɛ. Mua nɛ ka, ka di wia pɔsɛ. Má saa leŋ di la leŋ birimiŋ tuɔŋ wu-ŋaalaa, aŋ paa laali-yuori gɛnniŋ laalɛ a yuo laaliŋ pi Wia, pulumuŋ tuɔŋ. ¹³Má leŋ di la kɛŋ la titia woruŋ ari nialiŋ si hɛ pulumuŋ tuɔŋ. Ma sí leŋe di la faasa gbieli gbieli-tɔɔnuŋ a bubugi, a ŋiŋaa wu-liiliŋ aŋ pɛ ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ. Ma sí dɔŋɔ yuo, ma ma sí leŋe di ma yaraa bibieri dɔŋɔ nyuŋ. ¹⁴Má leŋ di Yesu Kirisito nɛ ŋaa ma laali-yuori gɛriŋ, aŋ sí ma yaraa tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa lɛ hariŋ to. Má joŋ hariŋ yiaba.

Ma sí ma naaŋbiiriŋ si laa Yesu wiaa dii wiaa laa jiŋ

¹Di nuu nɛ hɛ ma tuɔŋ a laa Yesu wiaa dii aŋ bi faasa chiŋ u yarida naaŋ lɛ, duu níi chɛ u juu ma tuɔŋ, má leŋ duu juu di ma kɛnu woruŋ. Ama ma sí ma tuɔbiinaa wiaa kaa lɛrɛ. ²Ma tuɔŋ dɔŋɔ tuɔbiinaa yie ŋaa u didii kuŋ-kala nɛ, ama dɔŋɔ ma hɛ dimɛ, u bi u yarida naaŋ lɛ china woruŋ a ma didii pipaariŋ duŋduŋa. ³Ma sí leŋe di nii-la síi dii kuŋ-kala mumɔŋ nii-la síi kisɛ kialiŋ lɛ. Ma ma sí leŋe di nii-la síi kisɛ lɛ, duu bul nii-la síi dii kuŋ-kala teeŋ ari u bi woruŋ ŋaa, bɛɛ wiaa Wia cho tiina nɛ a leŋ u ŋaa u bii. ⁴Kubɛɛ nɛ kaŋ di ŋ wuo bul di nuu tiŋtinnu cheye nɛɛ? Tiŋtinni-la kuhiaŋ nɛ jaŋ wuo bul duu cheye nɛ koo duu bi cheye. La Kuhiaŋ Yesu jaŋ wuo pɛu lɛ duu chiŋ. U saa jaŋ chiŋ.

⁵Nia dɔŋɔ yie biinɛ ari tapuluŋ dɔŋɔ nɛ kii tapulaa kala. Dɔŋɔ ma biinɛ ari tapulaa kala ŋaa kubala nɛ. U saa maga di nuu-kala chiŋ u tuɔbiinaa lɛ nɛ. ⁶Nii-la si biina ari tapuluŋ dɔŋɔ nɛ kii tapulaa kala, u liisɛ tapulii-la duu zizil la Tiina Yesu nɛ. Nii-la ma síi dii kuŋ-kala, u ma ŋaa ŋii a zizil la Tiina Yesu nɛ, bɛɛ wiaa u síi dii kialiŋ, u yie lɔllɛ Wia nɛ. Nii-la ma síi kisɛ kialiŋ dɔŋsuŋ, u ma ŋaa ŋii aa zil la Tiina Yesu nɛ, bɛɛ wiaa u ma síi dii kialiŋ u si bi kisɛ, u ma yie lulɔllɛ Wia nɛ. ⁷La tuɔŋ kuŋ-kala bi la titia tii. Di la nɛ hɛ la miisiŋ lɛ, la bi la titia tii. Di la nɛ suba maa, la bi la titia tii. ⁸La si hɛ miisiŋ deeŋ lɛ, la joŋ la miisiŋ a hɛ la Tiina Yesu nisiŋ lɛ nɛ. Di la níi chɛ di la suu maa, la joŋ la titia ma a hɛ la Tiina Yesu nisiŋ lɛ nɛ. Di la nɛ weye koo di la nɛ suba, la hɛ la Tiina Yesu nisiŋ lɛ nɛ, ⁹bɛɛ wiaa Kirisito suba aŋ bira sii suuŋ lɛ duu tii ni-weyee ari ni-suunuŋ kala nɛ, a ŋaa ba kala kuhiaŋ. ¹⁰Bɛɛ nɛ saa tii ma tuɔŋ dɔŋɔ bubul u naaŋbie si laa Yesu wiaa dii teeŋ a bul duu bi woruŋ ŋaa? Dɔŋɔ ma bee guguunɛ u naaŋbie si laa Yesu wiaa dii lɛ. La kala jaŋ chiŋ Wia sipaaŋ duu dii la sariya. ¹¹Ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul ŋla nɛ: Wia si,

“Mi si hɛ dimɛ ŋii,

nuu-kala jaŋ kpirimi mi sipaaŋ

a suri u niiŋ a bul ari mi nɛ sɛnɛ ŋaa Wia.”

¹²Bua-la lɛ la tuɔŋ kuŋ-kala jaŋ dagɛ wialiŋ kala u si ŋaa a pu.

Ma sí wialiŋ si jaŋ leŋ di ma naaŋbie juu haachɛ ŋaa

¹³Ŋii wiaa, ma bira sí leŋe di la bubul la dɔŋsuŋ tiŋŋaa teeŋ a bul di ba bi woruŋ ŋaa, ama u maga di ma biina joŋ wiiŋ deeŋ nɛ: Má pupɔ ma sí wii-la si jaŋ bɛrɛ kɛŋ ma naaŋbie hɛ haachɛ lɛ ŋaa. ¹⁴La Tiina Yesu leŋe mi jiŋ ari kudiil kala tuo si kɛŋ disinniŋ. Ama niaa dɔŋsuŋ biina ari kudiilee dɔŋsuŋ kɛŋ disinniŋ nɛ ba kikisɛ. Di ba nɛ dii kialiŋ, ba jaŋ chei ba kisiŋ lɛ. ¹⁵Di kialiŋ ŋ síi dii wiaa nɛ ŋaa ŋ naaŋbie tuɔŋ chei, ŋ bira buu cho. Kirisito suu u wiaa nɛ, ŋii wiaa, sí leŋe di kudiile-la ŋ síi dii wiaa cheiu. ¹⁶Wii-la ŋ si jima duu zɔmɔ, sí leŋe di niaa kaa birimɛ wu-bɔŋ aa bul u wiaa. ¹⁷Kudiile-la la síi dii ari kialiŋ la síi nyua bi siifiaŋ wii ŋaa Wia kuorii-la tuɔŋ. Wialiŋ si ŋaa siifiaŋ wiaa Wia kuorii-la tuɔŋ nɛ ŋla: Di la kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ, a kɛŋ nii-bala, aŋ pɛ kɛŋ tuɔtɔruŋ maa Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ. ¹⁸Nuu-kala si to woŋbiiŋ deeŋ lɛ a tima pi Kirisito, Wia tuɔŋ jaŋ tɔrɛ u nyuŋ, niaa ma tuɔŋ jaŋ tɔrɛ u nyuŋ.

¹⁹Má saa leŋ di la bibiinɛ wialiŋ si jaŋ leŋ di la kɛŋ nii-bala, a wuo pipɛ dɔŋɔ lɛ a kɛŋ doluŋ. ²⁰Ma sí kialiŋ ma síi dii wiaa tima chei Wia tiŋtiŋŋaa. Kudiil kala zɔmɔ nɛ, u bi disinniŋ kɛnɛ di maa kisɛ. Ama di kudiile-la dɔŋsuŋ ma síi dii nɛ jaŋ leŋ di nuu juu haachɛ lɛ, u bi maga di ma diiba. ²¹Wii-la si zɔmɔ nɛ ŋla: U bi maga di maa chaŋ namia, koo di ma nyua siniŋ, koo di maa ŋaa wii-na kala si jaŋ leŋ di ma naaŋbie yeŋŋi u woŋbiiŋ. ²²Di ŋ nɛ laa dii ari wii nɛ zɔmɔ di ŋ ŋaa, leŋ duu hɛ ma di Wia duŋduŋa pɛgɛ. Di nuu nɛ ŋaa wii-la u si laa dii ari u zɔmɔ, di u tuɔbiinaa nɛ buu walimɛ ari u síi ŋaa ŋii, u tuɔŋ jaŋ tɔrɛ. ²³Ama di nuu níi dii kiaa aŋ biinɛ ari u bi maga duu dii, duu nɛ diiba, Wia jaŋ joŋ cheeriŋ pu, bɛɛ wiaa u bi wialiŋ u si laa dii ari ba ŋaa wu-zɔmɔ ka to. Wii-na kala nɛ ŋ ŋiŋaa aŋ bi laa dii ari u maga di ŋ ŋaa, u ŋaa haachɛ nɛ.

Má sí ma titia tuɔtɔrɛ wiaa hariŋ to

¹La nialiŋ si faasa chiŋ la yarida naaŋ lɛ, u maga di la pɛ nialiŋ yarida si bi yugɛ lɛ ari wialiŋ ba si bi ba doluŋ kɛnɛ lɛ. U bi maga di la ŋiŋaa la titia tuɔtɔrɛ wiaa. ²Má leŋ di la kuŋ-kala ŋaa di u dɔŋɔ tiina tuɔŋ tɔrɛ, di la pɛu lɛ ŋii duu kɛŋ doluŋ a chiŋ u yarida lɛ. ³Kirisito ma bi u titia tuɔtɔrɛ wiaa ŋaa. Ba fa ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul ŋla nɛ a tigɛu lɛ:

“Jomo-la kala nialiŋ si tuusɛ ŋ-na Wia,

ba nɛ ba joŋoo tuusɛmi.”

⁴Wialiŋ kala ba fa si ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ, ba ŋmuŋsa di ba dagɛla nɛ, Wia teŋ-la nɛ dagɛla ŋii la si jaŋ ŋaa a kɛŋ kenyiri, a ŋaa la nyuŋ nyaasɛ, di la wuo yiyiɛlɛ kialiŋ si hɛ la sipaaŋ. ⁵Wia nɛ pi niaa kenyiri a wuo ŋaa la nyuŋ nyaasɛ. U jaŋ wuo pɛma lɛ di ma kɛŋ nii-bala a wuo tuto Yesu Kirisito naa-buasuŋ, ⁶di ma kala wuo dɛnnɛ Wia ari nii-bala. U nɛ ŋaa la Tiina Yesu Kirisito Nyimma.

U maga di nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ma nii Wia wiaa

⁷Ŋii wiaa, má sɛi a kɛŋ dɔŋɔ woruŋ, ari Kirisito ma si kɛŋma woruŋ ŋii, di Wia yiriŋ yirɛ. ⁸Mi jaŋ bula pima ari Kirisito ku tiŋ tiŋtiŋŋaa a pi Ju̱u tiŋŋaa, a dagɛ ŋii Wia si kɛŋ wutitii a ŋaa wialiŋ kala u fa si bula pi la naabalimaba ari u jaŋ ŋaa, ⁹a wuo leŋ di nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, di ba dɛnnɛ Wia a tiŋ u si fába nennige ŋii. Ba ŋmuŋsɛ ŋla nɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul,

“Mi jaŋ dɛnniŋ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa tuɔŋ.

Mi ma jaŋ yii yiilaa a dɛnniŋ.”

¹⁰Ba bira ŋmuŋsa a bul ŋla nɛ:

“Ma nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ma di nialiŋ kala Wia si liisa, má juɔsɛ.”

¹¹Ba bira bul ŋla nɛ:

“Ma nialiŋ kala si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa,

má dɛnnɛ ma Tiina Wia, a leŋ di niaa kala ma dɛnnu.”

¹²Azaaya bira bul ŋla nɛ:

“Jɛsi doho niaa dɔŋɔ jaŋ kɔ.

U nɛ jaŋ sii a beŋ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa.

Ba jaŋ joŋ ba yiɛlaa kala hɛu lɛ.”

¹³Wia nɛ leŋe la kɛŋ yiɛlaa. Mii chɛ duu leŋ di ma yarida wuo ŋaa di ma tuɔŋ tɔrɛ, di ma hɔŋ ari yarifiɛlaa, a bira leŋ duu Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ ma yiɛlaa yugɛ.

Wii-la si tii Pɔɔl tiŋ tiŋtiŋŋaa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa tuɔŋ

¹⁴Mi naaŋbiiriŋ, mi chaasa ŋaa yarida ari maa ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ woruŋ, a jiŋ wiaa ma woruŋ, a wuo didagɛ dɔŋɔ. ¹⁵Ama teniŋ deeŋ tuɔŋ mi kɛŋ nyu-duoŋ nɛ di mi wuo liisima wiaa dɔŋsuŋ lɛ a tiŋ dol-la Wia si pimi wiaa, ¹⁶di mi tiŋ Yesu Kirisito tiŋtiŋŋaa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa tuɔŋ. Mi tiŋ ba tuɔŋ a nagɛ nii-la si kpu pusuŋ pipi Wia nɛ, a bul Wia wu-zɔmɔ-la piba. Mi ŋaa ŋii di Wia wuo laa nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ari u si laa pusu-la ba si yie kpu a liisɛ sarika a pu. Wia Diŋ-zɔŋ-la jaŋ piisɛ ba disinniŋ ta di Wia laaba. ¹⁷Yesu Kirisito doluŋ lɛ mi kɛŋ woŋbiiŋ di mi dagɛ mi titia a tiŋ tiŋtimii-la mi si tima pi Wia. ¹⁸Mi bi nyu-duoŋ kɛnɛ di mi bul wii dɔŋ kala, see tiŋtimii-la Kirisito si pɛmi lɛ mi tiŋ, a wuo leŋ di nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ku to Wia niiŋ. Wialiŋ mi si bula ari wialiŋ mi si ŋaa, ¹⁹wu-kpuŋkperisi-la ari wu-magila-la mi si ŋaa Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ nɛ pɛ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa lɛ ba ku to Wia niiŋ ŋii. Mi chaasa bul Kirisito wu-zɔmɔ-la, a suomi Jerusalɛm lɛ a gɔllɛ ŋii kala a mu yi Iliirikam. ²⁰Mi hɛ doluŋ aŋ bul Wia wu-zɔmɔ-la lee-na kala niaa ha si bi Kirisito wiaa nia. Mi bi chɛ di mi mu lee-la niaa si laa sipaaŋ mu a bul Wia wiaa, ŋii nɛ tii mi ŋaa ŋii. ²¹Ba ŋmuŋsɛ ŋla Wia teniŋ tuɔŋ a bul,

“Nialiŋ ha si bi u wiaa nia, ba jaŋ nii.

Ba jaŋ nii a jiŋ wialiŋ bubuɔŋ.”

Pɔɔl chɛ duu mu na Rom tiŋŋaa

²²Mi síi bul Wia wiaa leree dɔŋsuŋ nɛ tii mi bi ma leriŋ wuo kɔ. Mi walima walima di mi kɔ nɛ aŋ lɔl, ²³ama lɛɛlɛ mi bira bi tiŋtimii kɛnɛ tasiŋ deeŋba lɛ di mi tiŋ, ka mi ma paala cho di mi kɔ nama faafaa kala. ²⁴Mii chɛ di mi ku nama bua-la lɛ di mi níi mu Sipeeŋ tiŋteeŋ. Di mi nɛ hɔŋ ma teeŋ a dieni mua, mii chɛ di ma pɛmi lɛ di mi vɛŋ mi woŋbiiŋ. ²⁵Ama lɛɛlɛ-na mii mu Jerusalɛm nɛ di mi pɛ Wia niaa lɛ dimɛ. ²⁶Nialiŋ si laa Wia wiaa dii Masidoonia ari Akaaya tiŋteeŋ lɛ, ba tuɔŋ tɔrɛ nɛ ba si kiɛsɛ moribiee di ba pɛ summo-la si hɛ Wia niaa tuɔŋ Jerusalɛm lɛ. ²⁷Ba titia tuɔŋ nɛ tɔrɔ ba ŋaa ŋii. Ba faa biinɛ di ba pɛba lɛ nɛ a laa ba chimiŋ. Wutitii, Ju̱u tiŋŋaa nɛ leŋe nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ma nii Wia wiaa. Ŋii wiaa u maga di ba ma pɛ Ju̱u tiŋŋaa lɛ ari ba ma ku-chɛɛlɛɛ. ²⁸Di mi nɛ tiŋ tiŋtimiŋ deeŋ dɛrɛ, a kɛŋ moribie-la kala ba si kiɛsa a kaa mu piba, mi jaŋ sii dimɛ a mu Sipeeŋ tiŋteeŋ. Di mi níi mu dimɛ, mi jaŋ ku to nama. ²⁹Mi jima, di mi nɛ kɔ, mi jaŋ wuo pɛma lɛ woruŋ, ari Kirisito si pɛmi lɛ ŋii.

³⁰Mi naaŋbiiriŋ, mii sulma la Tiina Yesu Kirisito doluŋ lɛ, ari dol-la Wia Diŋ-zɔŋ-la si joŋo pila di la cho dɔŋɔ, di ma pɛmi lɛ a chuɔlɛ Wia pimi, ³¹di Wia liisɛmi nialiŋ si via Wia wiaa nisiŋ lɛ a hɛ Judiya tiŋteeŋ lɛ. Má bira sul Wia di u nialiŋ si hɛ Jerusalɛm lɛ, di ba tuɔŋ tɔrɛ ari kialiŋ mi si jaŋ kaa mu piba nyuŋ. ³²Ka di Wia nɛ sɛyɛ, mi jaŋ kɔ ma teeŋ ari tuɔtɔruŋ, a ku wiesi mua ma teeŋ. ³³Wia si wuo ŋaa nuhuobiine kɛŋ yarifiɛlaa, u jaŋ leŋ di ma hɔŋ ari yarifiɛlaa. Ami.

Pɔɔl chuɔlɛ niaa

¹Mii chɛ mi kɛŋ la dihaala Fiibi dagɛma nɛ. U nɛ ŋaa nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi sipaa-laara, a hɛ Kɛŋkiriya lɛ. ²Má kɛnu woruŋ la Tiina Yesu doluŋ lɛ, ari u si maga di Wia niaa kɛŋ dɔŋɔ ŋii, a pɛu lɛ ari kuŋ-kala u síi chɛ ma teeŋ. U pɛ niaa lɛ yugɛ, a pɛmi ma lɛ.

³Má chuɔlɛ Pirisila ari Akuila. La di ba kala nɛ tiŋ tiŋtiŋŋaa aa pi Yesu Kirisito. ⁴Ba joŋ ba miisiŋ a yɔɔ suuŋ nɛ mi wiaa. Ŋii wiaa mii lɔllɛba. Mi duŋduŋa saa dee, la di nialiŋ kala si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa aŋ laa Yesu wiaa dii aa hilimi, la kala níi lɔllɛba. ⁵Má chuɔlɛ nialiŋ ma si laa Yesu wiaa dii a hilimee chuɔlɛ Wia ba diisiŋ lɛ. Má chuɔlɛ mi naŋdɔŋ-chooluŋ Ɛpaniitis maa. U nɛ laa sipaaŋ laa Kirisito wiaa dii Esia tiŋteeŋ lɛ. ⁶Má chuɔlɛ Mɛɛri maa. U faasa tiŋ tiŋtiŋŋaa woruŋ nɛ ma teeŋ. ⁷Má chuɔlɛ Aŋdɔnikas ari Junias maa. Ba ma ŋaa Ju̱u timma nɛ. Ba di la kala hɛ sarika lɛ. Wia naŋzɔɔba-la tuɔŋ ba nɛ paala faasa chiŋ woruŋ. Ba nɛ laa sipaaŋ laa Kirisito wiaa dii mi lɛ. ⁸Má chuɔlɛ Aŋpilaatis maa. U ŋaa mi naŋdɔŋ-choolii nɛ la Tiina Yesu wiaa. ⁹Má chuɔlɛ Abaanis maa, la tiŋtinni-dɔŋɔ Kirisito tiŋtiŋŋaa lɛ. Má chuɔlɛ mi naŋdɔŋ-chooluŋ Sitakis maa. ¹⁰Má chuɔlɛ Apɛlɛs maa, u faasa chiŋ Kirisito wiaa lɛ nɛ woruŋ. Má chuɔlɛ Arisitobalas dia niaa maa. ¹¹Má chuɔlɛ Hɛrɔdiaŋ maa. U ma ŋaa Ju̱u tiina nɛ. Má chuɔlɛ Nasisas dia nialiŋ maa si laa la Tiina Yesu wiaa dii. ¹²Má chuɔlɛ Tafiina ari Tifoosa. Ba maa tiŋ la Tiina Yesu tiŋtiŋŋaa nɛ. Má chuɔlɛ mi naŋdɔŋ-chooluŋ Pɛsis. U ma faasa tiŋ tiŋtiŋŋaa a pi la Tiina Yesu nɛ. ¹³Má chuɔlɛ Rufas maa. U faasa chiŋ la Tiina Yesu wiaa lɛ woruŋ nɛ. Má chuɔlɛ la duu kala naaŋ. ¹⁴Má chuɔlɛ Asiŋkitas, Filɛgɔŋ, Hɛɛmis, Patɔbas, ari Hɛɛmas ari la naaŋbiiri-la kala si hɛ ba teeŋ. ¹⁵Má chuɔlɛ Filɔɔlɔgis, Julia, Niirias ari u dihaala. Má chuɔlɛ Ɔliŋpas maa ari Wia nialiŋ kala si hɛ ba teeŋ. ¹⁶Má guori dɔŋɔ a hɔŋ woruŋ la Tiina Yesu doluŋ lɛ. Nialiŋ kala si laa Kirisito wiaa dii aa hilimi lee-na kala, ba maa chuɔlɛma.

¹⁷Mii sulma nɛ di ma kɛŋ ma titia ari nialiŋ si yie kɛŋ niaa pupɔrɛ lɛ a leŋ ba yiyeŋŋi ba woŋbiiŋ ba síi to lɛ. Má liisɛ ma titia ba lɛ. ¹⁸Niaa deeŋba bi la Tiina Kirisito tiŋtiŋŋaa ka tiŋ, ama ba titia wu-chooloo nɛ baa ŋaa. Ba yie kɛŋ nii-sima a nyisɛ nialiŋ si bi wiaa jiŋ. ¹⁹Nuu-kala nɛ nia ari ma síi to Wia niiŋ wiaa ŋii. U ŋii ŋaa mi tuɔtɔru nɛ, mii juɔsɛ ma wiaa. Mii chɛ di ma paala jiŋ wialiŋ si zɔmɔ aa ŋaaba, aŋ liisɛ ma titia wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ. ²⁰Di ma níi ŋaa ŋii, Wia-la si leŋe niaa kɛŋ yarifiɛlaa, u bi jaŋ dieni, ka di u kɛŋ Sitaani nyaga bil ma naasiŋ bubuɔŋ di ma nuɔsɛ. La Tiina Yesu Kirisito jaŋ fáma nennige a pɛma lɛ.

²¹Timoti mi tiŋtinni-dɔŋɔ, uu chuɔlɛma. Lusias ari Jeesiŋ ari Sɔsiipata maa chuɔlɛma. Ba ma ŋaa Ju̱u timma nɛ.

²²Mi-na Tɛɛtias si ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ, mi maa chuɔlɛma la Tiina Yesu doluŋ lɛ.

²³Gayas ŋaa mi dia tiina nɛ, u dia lɛ nɛ nialiŋ kala si laa Yesu wiaa dii maa hilimi. U maa chuɔlɛma. Irasitas, nii-la síi beŋ moribiee taŋ-la lɛ ari la naaŋbie Kɔɔtɔs, ba maa chuɔlɛma.

[ ²⁴La Tiina Yesu Kirisito jaŋ fáma nennige a pɛma kala lɛ. Ami.]

Ma leŋ di la dɛnnɛ Wia

²⁵Má leŋ di la dɛnnɛ Wia. U nɛ wuo leŋ di ma wasa kɛŋ yarida a tiŋ Wia wu-zɔmɔ-la mi si bula pima a tigɛ Yesu Kirisito lɛ. Wia nɛ ŋaa nii-la si bi suu. U fa joŋ u wu-zɔmɔ-la ²⁶faa, faafaa kala nɛ aŋ lɛɛlɛ kaa ku lii pulumuŋ tuɔŋ. Lɛɛlɛ Wia leŋe ba bula pi dunia kala nɛ di ba laa wialiŋ dii a tutoba. Nialiŋ síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ ma fa ŋmuŋsɛ wiaa a tigɛ wiaa deeŋba lɛ nɛ Wia teniŋ tuɔŋ.

²⁷Má leŋ la to Yesu Kirisito lɛ a dɛnnɛ Wia wuu. U duŋduŋa nɛ kɛŋ wu-jimiŋ. Ami.