JEEMS

TEŊ-LA

JEEMS

SI ŊMUŊSA

¹Mi-na Jeems si ŋaa Wia ari la Tiina Yesu Kirisito tiŋtinna, mii chuɔlɛma Ju̱u tiŋŋaa kala si laa Yesu wiaa dii a pisa a hɛ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa tuɔŋ.

Yarida ari wu-jimiŋ wiaa

²Mi naaŋbiiriŋ, di wu-yiri-na kala nɛ juuma, má leŋ duu ŋaa ma tuɔtɔru. ³Di ma níi na hɛɛŋ wii lɛ aŋ ha ŋaa Wia yarida, ma jaŋ wasa chiŋ ma yarida lɛ a kɛŋ kenyiri. ⁴Má leŋ di ma wuo kɛŋ kenyiri a nyalima mu dɛrɛ, di ma wuo ku ŋaa tuɔ-pul timma a sí kuŋ-kala chɛ ka.

⁵Wiaa deeŋba lɛ, di nuu nɛ hɛ ma tuɔŋ a bi wu-jimiŋ kɛnɛ duu wuo jiŋ wii-la u si jaŋ ŋaa, má leŋ di tiina sul Wia duu pu wu-jimiŋ. U kɛŋ zile a joŋ wu-jimii-la a pi nuu-kala si sulu. U bi ba kuŋ-kala ka kiri. ⁶Ama di ŋ nɛ sul Wia duu piŋ kuŋ, laa dii ari u jaŋ ŋaa wii-la piŋ. Sí tuɔbiinaa balia kɛŋ ari u jaŋ ŋaa koo u bi ŋaa. Nii-la kala si sul Wia chichɛ kuŋ aŋ kɛŋ tuɔbiinaa balia, u nagɛ lii-peliŋ si hɛ fuoŋ tuɔŋ nɛ. Peliŋ yie ŋmobu a kaa mu sipaaŋ, aŋ bira ŋmoo kɔ hariŋ maa. ^7-8Nii-la kala si kɛŋ tuɔbiinaa balia a bi wu-bala lɛ china wii-kala u síi ŋaa lɛ, u tiina sí yiɛlu ari la Tiina Wia jaŋ joŋ kuŋ-kala pu.

Nialiŋ si ŋaa summoo ari nialiŋ si kɛŋ kiaa wiaa

⁹Nii-la si bi lee kɛnɛ dunia lɛ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii tuɔŋ, má leŋ duu tuɔŋ tɔrɛ ari Wia si pu leriŋ. ¹⁰Nii-la ma si ŋaa kiaa tiina nialiŋ si laa Yesu wiaa dii tuɔŋ, má leŋ duu ma tuɔŋ tɔrɛ ari Wia si kɛnu kaa muuri. U bi jaŋ dieni aŋ suu, a nagɛ yaŋ si yie fiilɛ u bí dieni aŋ hihil ŋii. ¹¹Bɛɛ wiaa, wia yie pɔsɛ, leriŋ faasa liŋ. U wulimiŋ ŋaa yaŋ-la hil. U fiilaa yuori. U zɔmuŋ lɛl. Nii-la si kɛŋ kiaa ma nagɛ ŋii nɛ. U ha jaŋ titiŋ u tiŋtiŋŋaa aŋ suu kagɛ.

¹²Wia jaŋ pɛ nii-la wiiŋ si jua lɛ, aŋ ka u wuo nyalimɛ a chiŋ u yarida lɛ. U si wuo nyalimɛ ŋii, Wia jaŋ joŋ miisi-la si bi dɛrɛ a ti̱mu, miisi-la u si si u jaŋ joŋo pi nialiŋ kala si chou.

Ŋii la si jaŋ ŋaa di wii nɛ juula lɛ

¹³Di nuu-kala nɛ juu wii, u bi maga di tiina bul ari Wia nɛ magisu. Nuu-kala bi Wia wuo nyisɛ duu ŋaa wu-bɔŋ, u titia ma bi nuu-kala ka nyisɛ duu ŋaa wu-bɔŋ. ¹⁴Tuɔbiiŋ-bɔmɔ-la si hɛ nuu tuɔŋ nɛ yie nyisɛ nuu-kala duu ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ. Tuɔbiiŋ-bɔmɔ-la nɛ yie kɛnu yeŋŋi. ¹⁵Duu nɛ sɛyɛ duu to tuɔbiiŋ-bɔmɔ-la lɛ, ba yie ŋaa u juu haachɛ lɛ. Haachɛ-la yie ku yugɛ. Duu nɛ ku yugɛ leriŋ kala, u yie ŋaa nii-la suu.

¹⁶Mi naaŋbii-kpianaba, ma sí ma titia nyisu. ¹⁷Ku-zɔŋ-na kala lii Wia teeŋ nɛ. U nɛ ta kialiŋ kala si hɛ wia nyuŋ lɛ a chaanɛ. Ama di ba nɛ jua, birimiŋ yie hɛ dimɛ. Wia titia bi ŋii naga. U bí birimɛ. ¹⁸U tuɔtɔruŋ lɛ nɛ u laa sipaaŋ bul u niiŋ wiaa si ŋaa wutitii a pila di la wuo tutoba, di Wia wuo ŋaa di la ŋaa u biiriŋ. U ŋaa ŋii di la wuo ŋaa u buŋbuŋ biiriŋ, ka di ku-kaanaa-na tuto.

La síi nii wiaa ŋii ari la síi ŋaa wiaa ŋii

¹⁹Ma jiŋ wiaa deeŋba kala nɛ. Ŋii wiaa, má leŋ di nuu-kala ŋaa lima a jegilee nii wiaa niaa teeŋ woruŋ. Di ma níi chɛ ma bul wiaa maa, má fiɛlɛ aŋ-na bul. Di ma chɛ ma na baaniŋ maa, ma sí guu na, ²⁰bɛɛ wiaa nii-la síi na baaniŋ bi jaŋ wuo ŋaa wialiŋ síi to woŋbiiŋ Wia teeŋ. ²¹Ŋii wiaa, má liisɛ ma titia wu-bɔŋ wu-ŋaalaa lɛ a via wu-bɔmɔ-la kala si gollima. Má kɛŋ ma titia muuri Wia sipaaŋ a sɛi Wia niiŋ wialiŋ u si dagɛma. Má laa hɛ ma tuɔŋ lɛ. Wialiŋ kɛŋ doluŋ a wuo laama tita.

²²Ama u maga di ma tuto wialiŋ Wia si si di ma ŋiŋaa nɛ. U bi maga di ma ninii wialiŋ duŋduŋ. Di ma níi nii wialiŋ aŋ bibaa ŋaa, maa nyisɛ ma titia nɛ. ²³Di nuu-kala nɛ nii wialiŋ aŋ bibaa ŋaa, u nagɛ nia si joŋ beenaŋtirɛ a bee na u nagisiŋ nɛ. ²⁴U yie beŋ a na u titia beenaŋtirɛ-la tuɔŋ. Di u nɛ surisa lii, u yu ŋii u si naga. ²⁵U nagɛ ŋii nɛ wialiŋ Wia si leŋe ba ŋmuŋsa bil di niaa tuto tuɔŋ nɛ. Wiaa deeŋba kala nɛ zɔmɔ kiŋkɛŋ. Wu-nyiariŋ bi guolo. Ba wuo laa niaa tita nɛ. Di nuu nɛ na wiaa deeŋba, a nyalima ŋaa wialiŋ u si na, a bí yu aŋ haa ŋaa mumu, Wia jaŋ pɛu lɛ wialiŋ kala u síi ŋaa lɛ.

²⁶Di nuu nɛ joŋ u titia ari u to Wia nɛ, aŋ bi u titia kɛnɛ ari wialiŋ u síi bul lɛ, uu nyisɛ u titia nɛ. U Wii-chuɔluŋ ma ŋaa pɛi nɛ. ²⁷La Nyimma Wia woŋbiiŋ tonuŋ u si daga ari u ŋaa woŋbii-titii nɛ ŋla: Má mu nina biisiŋsiŋ ari yo-haala-la síi na hɛɛŋ a pɛ pipɛba lɛ, aŋ liisɛ ma titia dunia niaa wu-ŋaalaa lɛ di ba disinniŋ síma digu.

Má pɔ di ma sí niaa kaa pupɔrɛ dɔŋɔ lɛ

¹Mi naaŋbiiriŋ, lɛɛlɛ ma laa la Tiina Yesu Kirisito wiaa dii nɛ, u-na yiri-baliŋ Tiina. Ŋii wiaa u bi maga di ma joŋ niaa dɔŋsuŋ jirima aŋ beŋ dɔŋsuŋ maa, ma siaa bibaa su̱, a kɛŋ niaa pupɔrɛ ŋii. ²Má leŋ di la joŋ ari niaa balia nɛ ku juu lee-la nialiŋ si laa Yesu wiaa dii si hilime. Dɔŋɔ kɛŋ kiaa a laalɛ gɛri-zɔŋŋɔɔ a joŋ sɛlimɛ nenii-piraa a kpiɛrɛ u titia. Dɔŋɔ ma ŋaa summu a ma laalɛ gɛri-kɔsumɔɔ. ³Ŋii nɛ ma kɛŋ nii-la si laalɛ gɛri-zɔŋŋɔɔ woruŋ a pu di-hɔŋ-zɔmuŋ u hɔŋ, aŋ bula pi nii-la si laalɛ gɛri-kɔsumɔɔ duu hɔŋ tiŋteeŋ koo duu chiŋ dimɛ. ⁴U ŋii zɔmɔ nɛɛ? Di ma nɛ ŋaa ŋii, ma tuɔbiinaa bi wu-bala lɛ china, maa pɔrɛ niaa nɛ ŋii. Ma yie kɛŋ ma tuɔbiiŋ-lɔrunu-la nɛ a laa niaa wiaa jijiŋ a didagɛba, a kɛŋba pɔrɛ dɔŋɔ lɛ. U ŋii bi zɔŋ. ⁵Mi naaŋbii-kpianaba, má jegile nii mi teeŋ. Nialiŋ si ŋaa summoo dunia deeŋ lɛ nɛ, Wia tuɔsɛ di ba laa u wiaa dii a juu Wia kuorii-la, lee-la u si si nialiŋ si chou jaŋ juu. Ba jaŋ juu a sɛnɛ kuori. ⁶Ama ma bi woruŋ ka ŋaa, ma si yie ŋaa wiaa jujuu summoo lɛ ŋii. Na, kiaa tiŋŋaa nɛ yie gurɛma a didii doluŋ ma ma lɛ a yie fuga kɛŋma mu sariya didiiliŋ. ⁷Ba yie chichei yiri-zɔŋ-la Wia si joŋo hɛ pima.

⁸Ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ a bul ŋla nɛ:

“Cho ŋ dɔŋɔ tiina ari ŋ si cho ŋ titia ŋii.”

Di ma nɛ sɛnɛɛ to niiŋ deeŋ, ma ŋaa woruŋ nɛ. La Kuoro Wia nɛ joŋ niiŋ deeŋ pila. ⁹Di ma nɛ kɛŋ niaa pupɔrɛ a jujoŋ dɔŋsuŋ jirima, aŋ ka ma siiŋ bi dɔŋsuŋ su̱, maa ŋaa haachɛ nɛ. Wialiŋ Wia si leŋe ba ŋmuŋsa bil di niaa tuto daga ari ma tele nɛ. ¹⁰Di nuu nɛ paala tuto wialiŋ kala ba si ŋmuŋsa bil di niaa tuto aŋ chei ba tuɔŋ wu-bala maa, u naga u chei wialiŋ kala nɛ ŋii Wia sipaaŋ. ¹¹Wia-la si si di ma sí niaa haalaa chɛ, u titia nɛ si di ma sí niaa kpu. Di ma nɛ bi niaa haalaa chɛ aŋ kpukpu niaa, ma ha chei Wia niiŋ wialiŋ u si bile nɛ. ¹²Di ma níi bul wiaa aŋ pɛ ŋiŋaa wialiŋ, má liise yi ari Wia jaŋ to ma wu-bulaa ari ma wu-ŋaalaa lɛ nɛ a dii ma sariya. U jaŋ to wialiŋ lɛ nɛ u si leŋe ba ŋmuŋsa bil di niaa tuto a dii ma sariya. Wiaa deeŋba nɛ laa niaa tita. ¹³Di nuu nɛ bi niaa nennige ka fá, Wia ma bi jaŋ fá tiina nennige bua-la lɛ u si jaŋ didii niaa sariya. Ama nii-la si fá niaa nennige bi jaŋ fá wii-kala sariya-la chɛ-diiliŋ.

Ŋii la si jaŋ dagɛ ari laa ŋaa yarida

¹⁴Mi naaŋbiiriŋ, di nuu nɛ si u laa Wia wiaa dii nɛ aŋ bi wialiŋ Wia si cho ka ŋaa, u ŋii zɔmɔɔ? Duu yarida nagɛ ŋla, ma biina Wia jaŋ laau ta koo? ¹⁵Má leŋ di la joŋ ari ma naaŋbie bi gɛri-zɔŋŋɔɔ kɛnɛ a bi u niiŋ kudiilee wuo na dii. ¹⁶Ŋii nɛ ma bula pu a bul, “Wia jaŋ pɛŋ lɛ a piŋ kialiŋ ŋ síi chɛ.” Di ma nɛ ŋaa ŋii aŋ bi sɛyɛ di ma pɛu lɛ ari kialiŋ u síi chɛ, u ŋii zɔmɔɔ? ¹⁷Ŋii wiaa, di nuu nɛ si u laa Wia wiaa dii aŋ bi wialiŋ Wia si cho ka ŋaa, u yarida-la ŋaa pɛi nɛ.

¹⁸Ŋ bi pɔɔ nuu dɔŋ jaŋ hɛ dimɛ a bula piŋ ari u laa Wia wiaa dii nɛ. Dɔŋɔ ma bul duu maa ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ nɛ. Duu nɛ bul ŋla, mi jaŋ piɛsu a bul, “Di ŋ nɛ bi wu-zɔŋŋɔɔ ŋaa aa pɛ ŋ yarida lɛ, ɛɛ nɛ ŋ jaŋ wuo dagɛmi ari ŋ sɛnɛ laa Wia wiaa dii nɛɛ? Mi-na ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ nɛ a dagiŋ ŋii ari mi sɛnɛ laa Wia wiaa dii nɛ.” ¹⁹Ŋ jima ari Wii-bala nɛ hɛ dimɛ koo? Di ŋ nɛ jiŋ ŋii, u ŋaa wu-zɔŋ nɛ. Ama sí yu ari jiŋ-bɔŋŋɔɔ ma jiŋ ŋii lɛ nɛ, ŋii ŋaa fawulluŋ kɛŋba, ba chichel. ²⁰Bɛɛ nɛ tii ma yaarɛ ŋla a biinɛ di nuu jaŋ wuo laa Wia wiaa dii aŋ bi wu-zɔŋŋɔɔ ŋaa pipɛ? Má leŋ di mi dagɛma ari nuu nɛ si u laa Wia wiaa dii nɛ aŋ bi wu-zɔŋŋɔɔ ŋaa pipɛ u yarida-la lɛ, u yarida-la ŋaa pɛi nɛ. ²¹Má liisi la naabalima Abiraham wiaa. Bɛɛ nɛ tii Wia leŋ Abiraham wuo ŋaa tuɔ-pul tiina u sipaaŋ? Wii-la si tii nɛ ŋla: U to Wia niiŋ, Wia si bula pu duu kɛŋ u bie Aizik a kaa mu kpu a pu. Ŋii nɛ u sii kɛŋ Aizik mu di u kpu a pu. ²²Abiraham laa Wia wiaa dii nɛ a faa ŋaa wialiŋ maa Wia si cho. U ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ a pɛ u yarida-la lɛ. Ŋii nɛ u yarida sɛnɛ wasa su̱. ²³U si ŋaa ŋii nɛ, wialiŋ ba fa si ŋmuŋsa Wia teniŋ tuɔŋ ku ŋaa wutitii. Ba fa ŋmuŋsa ari Abiraham laa Wia wiaa dii, ŋii nɛ tii Wia leŋ u wuo ŋaa tuɔ-pul tiina u sipaaŋ. Ŋii wiaa nɛ niaa paala kɛnu yiyirɛ Wia naŋdɔŋ. ²⁴Ŋii daga ari wialiŋ nuu síi ŋaa nɛ yie tii Wia leŋ u wuo ŋaa tuɔ-pul tiina u sipaaŋ. U si laa Wia wiaa dii duŋduŋa-la dee bi tii. ²⁵Ŋla titia nɛ u fa nagɛ Rehab ma lɛ. U fa ŋaa ha-chɔruŋ nɛ. Iziral tiŋŋaa tiŋdaaraa si kɔ u teeŋ, u kɛŋba woruŋ. Ba síi chɛ di ba luɔra lii fá viiri, u dagɛba woŋbii-tanii nɛ ba to a fá lɛl ba diŋdɔŋŋɔɔ nisiŋ lɛ. A tiŋ u si ŋaa ŋii wiaa, Wia leŋ u wuo ŋaa tuɔ-pul tiina u sipaaŋ. ²⁶Di nuhuobiine nɛ bi wiese kɛnɛ, u bi wei. Nii-la saa si laa Wia wiaa dii aŋ bi wu-zɔŋŋɔɔ ŋaa pipɛ u yarida-la lɛ, u tiina ma nagɛ ŋii nɛ. U yarida-la ŋaa pɛi nɛ.

La neŋdelimiŋ si nagɛ ŋii

¹Mi naaŋbiiriŋ, ma tuɔŋ, ma sí chichɛ di ma yugɛ a wiwalimɛ di ma didagɛ ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa si laa Yesu wiaa dii, bɛɛ wiaa ma jima di ba níi dii dunia niaa sariya, ba jaŋ faasa dii la nialiŋ síi dagɛ niaa sariya nɛ a kii la dɔŋsuŋ tiŋŋaa. ²La kala yie ŋaa wiaa piperiki nɛ. Di nuu nɛ bi wiaa bula piperiki, u bi wii-kala kɛnɛ. U wuo kɛŋ u titia nɛ wialiŋ kala u síi ŋaa lɛ. ³Na jaaba, di nuu níi chɛ duu dagu, u yie joŋ jaaba niiŋ koŋ nɛ a hɛ jaaba niiŋ lɛ. Koŋ-la lɛ nɛ u yie kɛŋ, a didagɛ jɔɔ-la u mumu lee-la kala u síi chɛ duu mu. ⁴Bira na liiŋ daborusuŋ maa. Ba ŋaa ku-balaa nɛ. Peli-duoŋ yie lu a kaa vɛŋ. Ama daanyi-bie nɛ hɛ dimɛ. Nii-la si kɛŋ liiŋ daboro-laa vɛŋ, u yie kɛŋ daanyi-bie-la a kaa dagɛ a ŋaa u mumu lee-la kala u síi chɛ. ⁵Ŋii nɛ nuhuobiine neŋdelimiŋ ma nagɛ. U bi wii-kala maga aŋ bubul wu-balaa. Ma jima ari nyiŋ-geliŋ ma bi yugɛ aŋ jaŋ wuo chol giri-baliŋ a diiu kala.

⁶Nuhuobiine neŋdelimiŋ ma nagɛ nyiniŋ nɛ. U jaŋ wuo ŋaa wu-bɔŋ kala si hɛ dunia lɛ. U ŋaa la yaraa sɛmɛ dɔŋɔ nɛ. Ama u wu-bɔŋŋɔɔ u si yie ŋaa yie cheŋ la yaraa kala nɛ u chei. U yie chol nyiniŋ nɛ a dii ŋii halii nuhuobiine miisiŋ kala lɛ. Nyiŋ-la yie lii Sitaani leriŋ nɛ a chol. ⁷Nuhuobiine kɛŋ pusuŋ kala doluŋ nɛ: Baga kiaa ari diibiisiŋ, ari kialiŋ kala síi tuuri tiŋteeŋ, ari liiŋ tuɔŋ kiaa. U kɛŋba kala doluŋ nɛ. ⁸Ama nuu-kala bi neŋdelimiŋ doluŋ kɛnɛ duu kaa bil duu ŋaa fululu. U ŋaa ku-bɔŋ nɛ a kɛŋ huoŋ-la síi kpu niaa. ⁹La yie kɛŋ la neŋdelimee nɛ a kaa didɛnnɛ Wia si ŋaa la Tiina a ŋaa la Nyimma maa, aŋ bira kɛŋ neŋdelime-la titia a kaa tutuusɛ la dɔŋsuŋ tiŋŋaa maa Wia si ŋaa ba nagu. ¹⁰Ni̱i-la titia la si kaa dɛnnɛ Wia, u titia nɛ la kaa tuusɛ niaa. La naaŋbiiriŋ, u bi maga di ŋla ŋiŋaa. ¹¹Lii-bu̱l-sii-bala bi jaŋ wuo bu̱l lii-zɔmuŋ ari lii-lɔruŋ kala. ¹²Tutogo ma bi jaŋ wuo nɛŋ babilaa. Chichuɛŋ ma bi jaŋ wuo nɛŋ tutogo naŋbilaa. Ŋii titia nɛ lii-la si nagɛ yisiŋ ma bi jaŋ wuo birimɛ lii-zɔmuŋ.

Wu-jimii-la si lii Wia teeŋ si nagɛ ŋii

¹³Ma tuɔŋ nialiŋ si kɛŋ wu-jimiŋ, ma siaa ma suri, u maga di ma ŋiŋaa wu-zɔŋŋɔɔ nɛ a kɛŋ ma titia muuri, a dagɛ ŋii ari ma sɛnɛ kɛŋ wu-jimiŋ nɛ. ¹⁴Ama di ma nɛ faasa kɛŋ yaribieriŋ dɔŋɔ lɛ, a chil ma duŋduŋa wiaa, aŋ didagɛ ma titia ari ma kɛŋ wu-jimiŋ, maa nyia nɛ. ¹⁵Wu-jimiŋ deeŋ yiri bi Wia teeŋ lia. U ŋaa dunia wii nɛ a lii dunia niaa tuɔbiinaa lɛ ari Sitaani teeŋ. ¹⁶Di niaa nɛ faasa kɛŋ yaribieriŋ dɔŋɔ lɛ a chil ba titia wiaa duŋduŋa, ba jaŋ kɛŋ nii-liaba, a yuyuo dɔŋɔ, a ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ yuyugɛ. ¹⁷Ama wu-jimii-la si lii Wia teeŋ zɔmɔ kiŋkɛŋ. Wu-bɔŋ kala tuo u lɛ. Nii-la kala si kɛŋ wu-jimiŋ deeŋ, yie hɔŋ nɛ sɔm a kikɛrɛ yuosuŋ, a kɛŋ zile. U yie jegilee nii niaa niiŋ wiaa. U yie fifá niaa nennige ma nɛ woruŋ. U yie ŋiŋaa wu-zɔŋŋɔɔ nɛ. U bi tuɔbiinaa balia ma kɛnɛ a bi nii-sima ma kɛnɛ. ¹⁸Naŋjejeeree yie hɔŋ sɔm nɛ aŋ pɛ niaa ma lɛ di ba ma hɔŋ sɔm, a ŋiŋaa wialiŋ Wia si cho.

La to Wia hariŋ koo la to dunia niaa hariŋ?

¹Bɛɛ nɛ ma yie guraa yuo dɔŋɔ? Wii-la si tii nɛ ŋla: Ma chil ma titia tuɔtɔrɛ wiaa nɛ ma tuɔŋ lɛ a chichɛ di maa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ, ŋii nɛ tii. ²Ma cho di ma kɛŋ kiaa aŋ bi baa na, ŋii nɛ tii ma cho di maa kpu dɔŋɔ aŋ laa. Ma yie hihiɛnɛ kialiŋ aŋ bi wuo na. Ŋii nɛ tii ma guraa yuo dɔŋɔ ŋii. Wii-la si tii ma bi kialiŋ ma si cho kɛnɛ nɛ ŋla: Ma bi Wia sul duu joŋo pima. ³Bua dɔŋɔ ma lɛ ma yie sɛnɛ sulu a chichɛ kiaa. Ama ma yie kɛŋ tuɔbiiŋ-bɔŋŋɔɔ nɛ a sul. Ŋii nɛ tii ma bi laa. ⁴Ma nagɛ haala bira si bi u bala niiŋ ka to nɛ. Ma bi jiŋ ari nii-la kala si joŋ u nyuŋ kala hɛ dunia kiaa lɛ ŋaa Wia diŋdɔŋ nɛɛ? Wutitii, nii-la kala si joŋ u nyuŋ hɛ dunia kiaa lɛ birimɛ Wia diŋdɔŋ nɛ. ⁵Ma biina wialiŋ ba si dagɛ Wia teniŋ tuɔŋ bi bubuɔŋ kɛnɛɛ? Ba ŋmuŋsa ari Wia faasa cho di u duŋduŋa nɛ tii la kala. Di la bi sɛyɛ duu tiila, u didii hadɔruŋ. ⁶Ama Wia fála nennige woruŋ a pipɛla lɛ di la joŋ la titia kala a pu. Ŋii nɛ tii ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ ari Wia via nialiŋ síi bigisi ba titia lɛ aŋ pipɛ nialiŋ si kɛŋ ba titia muuri lɛ. ⁷Ŋii wiaa, má joŋ ma titia a hɛ Wia nisiŋ lɛ. Má joŋ hariŋ yia Sitaani, u jaŋ fá lɛl. ⁸Má surisa mu kpagɛ Wia, u ma jaŋ ku kpagɛma. Má sɔŋ ma nisaa liisɛ wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ a pullɛ ma tuɔŋ, a bira sí tuɔbiiŋ-lɔrunuŋ biinu, bɛɛ wiaa ma kɛŋ tuɔbiinaa balia balia nɛ. ⁹Má leŋ di ma tuɔŋ chei. Máa yel sii-liiriŋ. Má leŋ di ma tuɔtɔruŋ birimɛ tuɔ-cheeŋ. ¹⁰Má kɛŋ ma titia muuri Wia sipaaŋ. Di ma nɛ ŋaa ŋii, u jaŋ kɛŋma chuulɛ.

Má pɔ ma sí ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa wiaa laa jiŋ

¹¹Mi naaŋbiiriŋ, ma sí ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa yiriŋ chei. Nii-la kala si chei u dɔŋɔ tiina yiriŋ koo u bul u teeŋ maa a bul duu cheye nɛ, u naga tiina ma bul wu-bɔŋ nɛ a tigɛ wialiŋ Wia si leŋe ba ŋmuŋsa bil di niaa tuto lɛ nɛ, a bul ari ba bi zɔŋ. Di nuu ma nɛ bira bul di wialiŋ bi zɔŋ, u ma bira bi wialiŋ to. U miira joŋ u titia ari u yuga nɛ a kii wialiŋ Wia si leŋe ba ŋmuŋsa bil. ¹²Wia duŋduŋa nɛ kɛŋ doluŋ duu bil wiaa pi niaa di ba tuto. U duŋduŋa ma nɛ jaŋ wuo dii niaa sariya. U nɛ jaŋ wuo laaba ta, u nɛ jaŋ bira wuo joŋ cheeriŋ piba a ŋaa di ba suu. Kubɛɛ nɛ kama maa, di ma chichei ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa yiriŋ?

Má pɔ ba-bii-bal wiaa ŋaaniŋ

¹³Bee na ma nialiŋ si yie bul ari maachie ma jaŋ mu taŋ deeŋ a yallɛ bayaliŋ a yi jina a na nyuuruŋ, ma paala bi chiemiŋ wiaa jiŋ. ¹⁴Ma miisiŋ bi kuŋ-kala ŋaa. U nagɛ buruŋ si yie tɔ nɛ chichuɔŋ, ka muapilii wia pɔsɛ u lɛl. ¹⁵U fa maga di ma bul ari Wia nɛ sɛyɛ di la kɛŋ miisiŋ, la jaŋ ŋaa ŋla. ¹⁶Ama ma haa ŋmoo ma bɔyɛ lɛ nɛ aa dagɛ ma titia. U ŋii bi zɔŋ. ¹⁷Di nuu nɛ jima ari wii nɛ maga duu ŋaa ka u via duu ŋaa wii-la, u ŋaa haachɛ nɛ.

Wii-la si jaŋ ŋaa nialiŋ si kɛŋ kiaa lɛ

¹Ma nialiŋ si kɛŋ kiaa, má jegile nii mi teeŋ. Máa ŋmoo niiŋ! Bua kubala níi kɔ, bua-la lɛ ma jaŋ faasa na hɛɛŋ. ²Ma ku-daŋ-la suomo chichei nɛ. Mɔguluŋ ma suomo didii ma gɛnniŋ. ³Ma sɛlimɛ kiaa ari ma moribii-biiŋ ma kala nɛ sua. Kialiŋ si sua ŋii daga ari ma bi woruŋ ŋaa. Ma kialiŋ si sua ŋii, ŋii titia nɛ ma yaraa ma jaŋ pua a nagɛ nyiniŋ nɛ die. Lɛɛlɛ dunia kpagɛ didɛriŋ nɛ, aŋ ka ma-na ha paa kiaa fifaa. U bubuɔŋ nɛ bɛɛ? ⁴Ma gurɛ nialiŋ maa, ma si ŋaa ba tiŋ ma bagisiŋ lɛ nɛ. Ba níi ŋaa goŋ ma lɛ. Goŋ-la juu la Tiina Wia digilaa nɛ, nii-la síi beŋ dunia kuŋ-kala. ⁵Ma si hɛ dunia lɛ, ma nii sima a ŋaa ma tuɔtɔrɛ wiaa. Ma si dii kiaa a waa a nɛrɛ ŋii, ma nagɛ nɛsiŋ ba si diɛsa ba nɛrɛ di ba kpu nɛ. Di ba nɛ dii ma sariya, ba jaŋ joŋ cheeriŋ pima di ma suu ŋii titia. ⁶Ma bi woruŋ ŋaa, ma si joŋ cheeriŋ pi nialiŋ si bi wii cheye, ka ma kpuba. Ka ba bi wii ŋaa di ba laa ba titia.

Má kɛŋ kenyiri a chuchuɔlɛ Wia

⁷Mi naaŋbiiriŋ, má kɛŋ kenyiri a gbɛrɛ chɛɛ-la la Tiina Yesu si jaŋ miira kɔ. Má na paara, u si kɛŋ kenyiri ŋii. U yie gbɛrɛ duoŋ-puso. Duonuŋ nii, u du̱u kiaa, a bira kɛŋ kenyiri a gbɛrɛ gbaŋchaaŋ-duonuŋ lɛ u kiaa wasɛ, u ta. ⁸Má ŋaa kukeri a ma kɛŋ kenyiri ŋii. Má nyagɛ ma bɔyɛ woruŋ, bɛɛ wiaa tapulii-la la Tiina Yesu si jaŋ miira kɔ ka kpagɛ nɛ. ⁹Mi naaŋbiiriŋ, ma sí wiaa gurimu dɔŋɔ lɛ, di Wia sí ma sariya dii a joŋ cheeriŋ pima. Na nii-la si jaŋ dii la sariya nɛ chiŋ boiŋniiŋ a ŋaa siri duu juu ŋii. ¹⁰Mi naaŋbiiriŋ, má na nialiŋ síi bul wiaa, la Tiina Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ. Ba na hɛɛŋ woruŋ aŋ ha kɛŋ kenyiri. Má ŋaa kukeri aŋ ma to ba naa-buasuŋ a ma kɛŋ kenyiri. ¹¹Wia pɛ nialiŋ si wuo nyalimɛ ŋii a mu dɛrɛ lɛ woruŋ. Má bira na ŋii baal kubala ba síi yirɛ Job si na hɛɛŋ aŋ nyalimɛ ŋii. U hɛɛ-la hariŋ lɛ la Tiina Wia pɛu lɛ a leŋ u nii sima. Wutitii, la Tiina Wia ka fála nennige kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ.

¹²Mi naaŋbiiriŋ, siifiaŋ wiiŋ nɛ mii chɛ mi bula pima. U nɛ ŋla: Di ma nɛ si ma jaŋ ŋaa wii, ma sí ŋmiɛsu. Ma sí wia nyuŋ kuŋ ŋmiɛsu, ma sí tiŋteeŋ kuŋ ma ŋmiɛsu, koo ma sí kuŋ-kala ŋmiɛsu. Di ma nɛ sɛyɛ, u maga di ma bul, “Oo, la sɛyɛ nɛ.” Di ma nɛ bira bi sɛyɛ maa, u maga di ma bul, “Ai, la bi sɛyɛ,” aŋ sí ŋmiɛsu. Di ma níi ŋaa ŋii, Wia bi jaŋ joŋ cheeriŋ pima bua-la lɛ u si jaŋ dii ma sariya.

¹³Di nuu nɛ hɛ ma tuɔŋ aa na hɛɛŋ, má leŋ duu chuɔlɛ Wia a sulu duu pɛu lɛ. Di nuu ma nɛ hɛ ma tuɔŋ, u tuɔŋ tɔrɛ, má leŋ duu yi yiilaa a dɛnnɛ Wia. ¹⁴Di nuu ma nɛ hɛ ma tuɔŋ a wiwiilɛ, má leŋ duu yirɛ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi ba tuɔŋ kuhiasiŋ di ba kɔ u teeŋ a chuɔlɛ Wia pu. Ba síi chuɔlɛ Wia ŋii, má leŋ ba lɔgɛ nuuŋ a tisu, aŋ sul Wia pu la Tiina Yesu doluŋ lɛ. ¹⁵Di ba nɛ laa dii ari Wia jaŋ sɛnɛ ŋaa wii-la ba si sulu chichɛ, u jaŋ leŋ di nii-la síi wiilu duori a kɛŋ doluŋ. Di u nɛ ŋaa haachɛba maa, Wia jaŋ joŋ ba kala chɛu. ¹⁶Ŋii wiaa, má dagɛ ma titia haachɛba a pi dɔŋɔ a sul Wia a pipi dɔŋɔ, di Wia wuo ŋaa di ma bira kɛŋ doluŋ a duori. Di tuɔ-pul tiina nɛ sul Wia, u Wii-suluŋ yie faasa kɛŋ doluŋ nɛ. Duu nɛ sul Wia a chichɛ wii, wii-la yie sɛnɛ ŋaa nɛ. ¹⁷Má na baal kubala baa yirɛ Ilaaja. U ma fa nagɛ la nɛ. U faasa sul Wia ari siifiɛsiŋ di duonuŋ sí nii. Duonuŋ sɛnɛ bi nia jisiŋ batori ari chɛŋsiŋ balidu. ¹⁸Ŋii hariŋ lɛ nɛ u bira sul Wia a chichɛ duonuŋ. Ŋii nɛ Wia leŋ duonuŋ nii, ba du̱u kiaa, ba kala wasɛ.

¹⁹Mi naaŋbiiriŋ, di ma tuɔŋ nuu nɛ faa to wutitii lɛ aŋ bira leŋ wutitii-la, ka nuu dɔŋ bira kɛnu kaa miira kɔ u tuto wutitii-la, ²⁰u tiina si ŋaa ŋii pɛ haachɛ tiina-la lɛ u leŋ u wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ aŋ miira kɔ a tuto wutitii-la. U jaŋ laa tiina miisiŋ pu. Wia jaŋ chɛsɛ nii-la haachɛba kala ta. U bira bi jaŋ liliisi.

Mi teniŋ didɛriŋ nɛ ŋii.