GALIISIA NIAA

TEŊ-LA PƆƆL SI ŊMUŊSA PI

GALIISIA

NIAA

¹Mi-na Pɔɔl nɛ ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ aa pi ma nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi Galiisia tiŋteeŋ lɛ. La Nyimma Wia nɛ chisɛ Yesu Kirisito suuŋ lɛ. Ba nɛ liisɛmi di mi ŋaa ba naŋzɔɔ. Nuhuobiinee dee bimi liisa. ²La di la naaŋbiiri-la si hɛ daha níi chuɔlɛma.

³La Nyimma Wia ari la Tiina Yesu Kirisito lahɔrimɔ lɛ, ma jaŋ hɔŋ ari yarifiɛlaa. ⁴Kirisito Yesu suu la wu-bɔŋŋɔɔ wiaa nɛ, duu liisɛla wu-bɔmɔ-la si hɛ dunia lɛ lɛɛlɛ. U to la Nyimma Wia tuɔtɔruŋ lɛ nɛ a ŋaa ŋii pila. ⁵Wia yiriŋ jaŋ yirɛ lɛɛlɛ a kaa mu wuu. Ami.

Wia woŋbii-wogo tuo

⁶Ma bi diene aŋ via nii-la si yirɛma Kirisito lahɔrimɔ lɛ, a bira tuto Wia woŋbii-wogo. Wii-la ŋaa wu-kpuŋkpere mi lɛ. ⁷Wutitii nɛ, Wia woŋbii-wogo kala bira tuo. Mi bul wiiŋ deeŋ, bɛɛ wiaa niaa yuga a hɛ dimɛ aa walimɛma a chichɛ di ba kɛŋ Kirisito wu-zɔmɔ-la kaa birimɛ. ⁸Ama di la nɛ ku bul wu-wogusu, koo Wia tiŋdaara nɛ lii wia nyuŋ a ku bul wu-wogusu, a kɛŋ Kirisito wu-zɔmɔ-la la si bula pima kaa birimɛ, Wia jaŋ kalibɛ hɛba lɛ. ⁹La laa sipaaŋ bul wiiŋ deeŋ nɛ, aŋ bira bubul u titia lɛɛlɛ ŋla. Di nuu-kala nɛ bul Wia woŋbii-wogo pima, ba di wialiŋ la si bula pima bi kubala ŋaa, u maga di Wia kalibɛ hɛu lɛ.

¹⁰Ma biina ari mi bul wiiŋ deeŋ a chichɛ di mi laa yiriŋ Wia teeŋ koo niaa teeŋ nɛɛ? Ma biina ari mii chɛ di niaa zizilmii? Di mi níi chɛ niaa zizilmi, mi fa bi jaŋ ŋaa Kirisito tiŋtinna.

Pɔɔl daga ŋii Yesu Kirisito si yiru duu ku ŋaa u naŋzɔɔ.

¹¹Mi naaŋbiiriŋ, má leŋ di mi bul wiiŋ deeŋ pima. Wia wu-zɔmɔ-la mi si bula pima bi nuhuobiine teeŋ lia. ¹²Nuhuobiinee dee bi bula pimi, nuhuobiinee dee bimi daga. Ama Yesu Kirisito nɛ joŋo dagɛmi. ¹³Nialiŋ bula pima ŋii mi fa si naga bua-la lɛ mi fa síi to Ju̱u tiŋŋaa Wii-chuɔluŋ woŋbiiŋ. Ma jiŋ ŋii mi fa si to naasiŋ a dɔgisɛ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi. Mi ŋaa mi kukeri kala di mi chei ba tiŋtiŋŋaa. ¹⁴La Ju̱u tiŋŋaa Wii-chuɔluŋ woŋbiiŋ lɛ, mi nɛ fa jiŋ wiaa kii mi dɔŋsuŋ tiŋŋaa jesiŋ kala. Mi fa joŋ mi nyuŋ kala a hɛ wialiŋ kala la naabalimaba si dagɛla nɛ. ¹⁵Ama ka ba-na lulmi, Wia liisɛmi di mi tima pu. U lahɔrimɔ lɛ nɛ u ŋaa ŋii mi lɛ. ¹⁶U tuɔtɔruŋ lɛ nɛ u dagɛmi u Bie Yesu Kirisito, di mi wuo bul u wu-zɔmɔ-la a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa. U si ŋaa ŋii, mi bi nuu-kala teeŋ mua duu dagɛmi. ¹⁷Bira mi bi Jerusalɛm mua di mi na nialiŋ si laa sipaaŋ ŋaa Wia naŋzɔɔba mi lɛ. Ama mi mu tiŋtee-la ba síi yirɛ Ariibia nɛ, a lii dimɛ a miira mu ta-bal-la ba síi yirɛ Damaasikas.

¹⁸Jisiŋ batori nɛ kiele, ka mi-na mu Jerusalɛm di mi na Piita, nii-la ba si kaa yirɛ Kiifas. Mi si mu dimɛ, mi hɔŋ u teeŋ tapulaa fii ari banɔŋ nɛ. ¹⁹Mi si hɔŋ dimɛ, mi bi Yesu naŋzɔɔ kala na see Jeems, la Tiina Yesu ŋaana. ²⁰Wialiŋ mi si ŋmuŋsaa pima, Wia teeŋ ba ŋaa wutitiiba nɛ. Mi bi nyia. ²¹Ŋii nɛ mi sii dimɛ, a mu Siiria ari Siliisia tiŋteeŋ. ²²Bua deeŋ kala lɛ nialiŋ kala si laa Yesu wiaa dii aa hilimi Judiya tiŋteeŋ lɛ, ba ha bimi jiŋ. ²³Ba ta nii niaa síi bul mi wiaa nɛ a bul a tigɛmi lɛ, “Nii-la fa si to naasiŋ a dudɔgisɛla nɛ lɛɛlɛ bul Wia wu-zɔmɔ-la wiaa u fa síi chɛ duu chei.” ²⁴Ba dɛnnɛ Wia woruŋ a tiŋ mi wiaa.

Yesu naŋzɔɔba-la sɛi Pɔɔl si bul Wia wiaa a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa teeŋ

¹Jisiŋ fii ari banɛsɛ si kiele, la di Banabas bira miira mu Jerusalɛm. La kɛŋ la naaŋbie Taatis to la hariŋ mu. ²Mi si mu lee-la, Wia nɛ dagɛmi mi mu. La si mua, la di nialiŋ si laa Yesu wiaa dii kuhiasiŋ hilime. Ŋii nɛ mi bula piba wialiŋ mi fa si bula pipi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa a tigɛ Wia wu-zɔmɔ-la. Mi bul ŋii piba di tiŋtimii-la mi fa si tima aŋ haa tiŋ sí pɛi ŋaa. ³Taatis, sii to mi hariŋ. U fa ŋaa Giriik tiina nɛ, ama ba buu fuga duu keri u peniŋ. ⁴Ari ŋii kala, niaa dɔŋsuŋ fa bula di ba keri Taatis peniŋ. Niaa deeŋba fa fugo ari ba ma laa Yesu wiaa dii nɛ a ŋaa la naaŋbiiriŋ. Ba fa ku guoli la tuɔŋ di ba na ari laa to Ju̱u tiŋŋaa naabalimaba woŋbii-la nɛ koo la biba to. La si laa Yesu Kirisito wiaa dii ŋii, ba faa chɛ ba na di la liisɛ la titia Ju̱u tiŋŋaa naabalimaba woŋbiiŋ lɛ. Ba fa cho di la to Ju̱u tiŋŋaa naabalimaba woŋbii-la nɛ a ŋaa yosi u lɛ. ⁵La bi sɛyɛ muapilii maa, di wutitii-la Wia wu-zɔmɔ-la si daga sí chei ma teeŋ. ⁶Mi jaŋ bul ari nialiŋ si ŋaa nihiasiŋ Wia niaa tuɔŋ bi wii bula di mi dagɛ a pɛ Wia wu-zɔmɔ-la lɛ mi si jima. Ama niaa deeŋba di-chiniŋ bi wii ŋaa mi teeŋ. Wia bi niaa kaa pɔrɛ. ⁷Nihiasiŋ deeŋba na ari Wia liisɛmi di mi bul u wu-zɔmɔ-la a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ka di Piita ma bul wu-zɔmɔ-la a pi Ju̱u tiŋŋaa. ⁸Wia nɛ liisɛ Piita a pu doluŋ duu bul wu-zɔmɔ-la a pi Ju̱u tiŋŋaa. Ŋii titia nɛ u yirɛmi ma di mi bul u wiaa a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa. ⁹Jeems ari Piita ari Jɔɔŋ si ŋaa Wia niaa tuɔŋ nihiasi-la na ari wutitii, Wia nɛ liisɛmi di mi tiŋ tiŋtiŋ-fiɛmiŋ deeŋ. Ŋii nɛ ba kɛŋ la di Banabas hɛ ba tuɔŋ, la kala kɛŋ nii-bala. Ba bula ari la di Banabas jaŋ mu bul Wia wu-zɔmɔ-la nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa teeŋ, ka ba ma bul wu-zɔmɔ-la Ju̱u tiŋŋaa teeŋ. ¹⁰Wii-la ba si bula pila duŋduŋa nɛ, di la sí summo-la si hɛ ba tuɔŋ wiaa yu. Mi ma sɛyɛ ari mi jaŋ liliisi ba wiaa.

Pɔɔl kpurisɛ Piita digilaa

¹¹Ama bua kubala Piita sii kɔ Aŋtiɔk. Mi lii u hariŋ a chaasa bul u teeŋ niaa tuɔŋ ari u cheye nɛ. Wii-la si tii mi bul u cheye nɛ ŋla: ¹²U si hɛ Aŋtiɔk lɛ, Jeems tiŋ niaa ba ma kɔ Aŋtiɔk. Ba si kɔ, ba na ari Piita ari nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa aŋ laa Yesu wiaa dii, di ba kala nɛ pɛ dɔŋɔ lɛ didii kiaa. Piita si na nialiŋ Jeems si tima, u liisɛ u nisiŋ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa lɛ, ba di ba bira bi kiaa ka dii. Piita fifá nialiŋ si si u maga di ba keri nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa aŋ laa Yesu wiaa dii penee nɛ. Ŋii nɛ tii u ŋaa ŋii. ¹³Ŋii nɛ Ju̱u timma-la ku-kaana-la ma paala to ba fawul wiaa, ari Piita si ŋaa ŋii. Banabas ma paala to ba fawul wu-ŋaala-la lɛ. ¹⁴Mi si na ari ba bi wutitii-la Wia wu-zɔmɔ-la si daga ka to, ŋii nɛ mi bula pi Piita ba kala sipaaŋ a bul, “Ŋ ŋaa Ju̱u tiina nɛ, aŋ ka ŋ wu-ŋaalaa nagɛ nii-la si bi Ju̱u tiina ŋaa. Ɛɛ nɛ saa ŋ jaŋ wuo ŋaa a fugɛ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa di ba ŋaa wialiŋ Ju̱u tiŋŋaa síi ŋaa?”

Yarida duŋduŋa nɛ jaŋ tii di la kɛŋ tuɔ-pula Wia teeŋ

¹⁵Wutitii nɛ, ba si lulla, la ŋaa Ju̱u tiŋŋaa nɛ. Nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa si ŋaa wu-bɔmɔ-la, la bi baa ŋaa. ¹⁶Ama la jima ari nuu níi to wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto, u ŋii bi jaŋ wuo leŋ di tiina ŋaa tuɔ-pul tiina Wia sipaaŋ. Ama di nuu nɛ laa Yesu Kirisito wiaa dii, u duŋduŋa nɛ jaŋ wuo leŋ duu tiina ŋaa tuɔ-pul tiina Wia teeŋ. Ŋii titia nɛ la ma laa Yesu Kirisito wiaa dii, di Wia leŋ di la ŋaa tuɔ-pul tiŋŋaa u teeŋ, a tiŋ yarida-la la si kɛnɛ Kirisito lɛ. Di nuu níi to wialiŋ Moosis si bile, u ŋii bi jaŋ wuo leŋ di u kɛŋ tuɔ-pula Wia teeŋ. ¹⁷La síi chɛ di la to Kirisito lɛ di Wia leŋ di la ŋaa tuɔ-pul timma, la na ari la nagɛ haachɛ timma nɛ si bi wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil ka to. Ma saa biina ari Kirisito nɛ leŋe la ŋiŋaa haachɛɛ? Ai, u dee!

¹⁸Wialiŋ Moosis fa si bile di la tuto, di mi nɛ viaba ta aŋ bira suomi tutoba, u ŋii daga ari mi ŋaa haachɛ diire nɛ. ¹⁹Wialiŋ Moosis fa si bile di la tuto, u titia nɛ leŋe mi suu. Ama u ŋii ŋaa mi suu Moosis wialiŋ lɛ a wuo kɛŋ miisiŋ Wia teeŋ. ²⁰Mi si kɛŋ miisiŋ Wia teeŋ ŋii, la di Kirisito kala nɛ ba kpaasa mɛrɛ u daa-gɛsɛɛ nyuŋ ŋii. Ama miisi-la mi si kɛnɛ, u bi mi teeŋ lia, u lii Kirisito teeŋ nɛ. Mi si laa Wia Bie wiaa dii nɛ tii mi wuo kɛŋ miisiŋ deeŋ mi si kɛnɛ dunia deeŋ lɛ. Mi bi lahɔrimɔ-la Wia si kɛnɛ la teeŋ via. ²¹Wia Bie Yesu nɛ chomi, a joŋ u miisiŋ a yɔɔ suuŋ mi wiaa. Ama di nuu nɛ jaŋ wuo to wialiŋ Moosis fa si bile lɛ a kɛŋ tuɔ-pula u teeŋ, suu-la Kirisito si suba ŋaa pɛi nɛ.

Yarida koo wialiŋ Moosis si bile

¹Ma Galiisia ni-yaaraa deeŋba! Kubɛɛ nɛ nyisɛma? La si kɔ ma teeŋ, la dagɛma woruŋ ŋii Yesu si suu daa-gɛsɛɛ nyuŋ, ma jiŋ u bubuɔŋ. ²Má leŋ di mi piɛsɛma wiiŋ deeŋ: Wia si joŋ u Diŋ-zɔŋ-la dii zile ma lɛ, u ŋaa ŋii a tiŋ ma síi to wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto, koo a tiŋ ma si nii Wia wu-zɔmɔ-la a laaba dii nɛ tii? ³Bɛɛ nɛ tii ma yaarɛ kiŋkɛŋ ŋla? Wia Diŋ-zɔŋ-la lɛ nɛ ma suomi a kɛŋ miisiŋ deeŋ Kirisito lɛ. Ma saa chɛ di ma na u didɛriŋ nɛ ma titia doluŋ lɛɛ? ⁴Ma na wiaa yugɛ, aŋ ka ba kala ŋaa pɛi ma teeŋ koo? Ai, mi biina ba bi pɛi ŋaa. ⁵Wia joŋ u Diŋ-zɔŋ-la a dii zile ma lɛ, aŋ pɛ ŋiŋaa wu-kpuŋkperisiŋ ma teeŋ. Ma biina ma síi to wialiŋ Moosis si bile nɛ tii u wuo ŋiŋaa ŋii, koo ma si nii Wia wu-zɔmɔ-la a laaba dii nɛ tii u ŋiŋaa ŋii?

⁶Wia teniŋ tuɔŋ ba bula ari Abiraham ŋaa Wia yarida nɛ, ŋii nɛ tii Wia leŋ u kɛŋ tuɔ-pula u teeŋ. ⁷Ŋii wiaa nialiŋ kala si laa Wia wiaa dii ŋaa Abiraham biiriŋ nɛ. ⁸Wia teniŋ tuɔŋ ba na wiiŋ deeŋ faafaa kala nɛ a bul di nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, di ba nɛ ŋaa Wia yarida, u jaŋ leŋ di ba ma kɛŋ tuɔ-pula. Wia na wiiŋ deeŋ nɛ, a bula pi Abiraham faafaa kala a bul, “Ŋ lɛ nɛ mi jaŋ to a pɛ dunia niaa kala lɛ.” ⁹Abiraham nii wiiŋ deeŋ a laa dii. Ŋii nɛ Wia pɛu lɛ. Nialiŋ ma kala si laa wiiŋ deeŋ dii, Wia pɛba ma lɛ ari u si pɛ Abiraham lɛ ŋii.

¹⁰Nialiŋ síi chɛ di ba to wialiŋ Moosis si bile a kɛŋ tuɔ-pula, Wia kaliba hɛba lɛ nɛ, bɛɛ wiaa Wia teniŋ tuɔŋ ba bula ari nii-la kala si bi wialiŋ kala Moosis si ŋmuŋsa bil ka to, Wia kaliba hɛu lɛ nɛ. ¹¹Ama lɛɛlɛ Wia chaasa dagɛ nii-la kala síi to wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil bi jaŋ wuo kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ, bɛɛ wiaa Wia teniŋ tuɔŋ ba bula a bul, “Di nuu nɛ laa Wia wiaa dii, u jaŋ ŋaa tuɔ-pul tiina a kɛŋ miisiŋ Wia teeŋ.” ¹²Yarida dee ba kaa tuto wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto. Ba bul ŋii nɛ Wia teniŋ tuɔŋ. Ba si, “Di nuu nɛ to wialiŋ kala Moosis si ŋmuŋsa bil, wialiŋ u síi to jaŋ ŋaa u kɛŋ miisiŋ.” ¹³Ama Wia si kaliba hɛ nialiŋ si nii wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil aŋ biba wuo tuto, Kirisito liisɛla wiaa deeŋba lɛ. Ba kpaasu mɛrɛ daa-gɛsɛɛ nyuŋ. Ba si ŋaa ŋii, Wia kaliba hɛu lɛ a tiŋ la wiaa nɛ, bɛɛ wiaa ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ tuɔŋ ari nii-la kala ba si kpaasa mɛrɛ daaŋ nyuŋ, Wia kaliba hɛu lɛ nɛ. ¹⁴Wia fa si duu jaŋ to Abiraham lɛ nɛ a pɛ nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa ma lɛ, a joŋ u Diŋ-zɔŋ-la piba. U to Kirisito lɛ nɛ a ŋaa wialiŋ u fa si bula pi Abiraham duu jaŋ ŋaa. Di la nɛ laa Kirisito wiaa dii, u jaŋ to la yarida lɛ a joŋ u Diŋ-zɔŋ-la pila.

Moosis ni̱i-la bi wialiŋ Wia fa si bula pi Abiraham wuo chei

¹⁵Mi naaŋbiiriŋ, wu-magisii nɛ mii chɛ di mi dagɛ. Di niaa balia nɛ vuura di ba ŋaa wii a ŋmiɛsa pi dɔŋɔ, nuu-kala bi jaŋ wuo chei wii-la. Nuu-kala bi jaŋ wuo ŋaa wii pɛ wialiŋ ba si vuura bil lɛ. ¹⁶Wia ma bil u niiŋ nɛ a pi Abiraham ari u doho nuu. U bi u doho niaa kala daga. Ni-bala nɛ u dagɛ. Nii-la u si dagɛ nɛ ŋaa Kirisito. ¹⁷Wii-la mi si bula nɛ ŋla: Wia si bil ni̱i-la a pi Abiraham, u ŋaa jisiŋ zɔ-banɛsɛ ari mara ari fii nɛ, aŋ ka Moosis-na bil wialiŋ di niaa tuto. Ŋii wiaa Moosis si bil wialiŋ bi jaŋ wuo chei wialiŋ Wia si laa sipaaŋ bul. ¹⁸Wii-la Wia si si u jaŋ joŋo pi Abiraham, u bi wialiŋ Moosis si bile lɛ lia. Duu nɛ lii wialiŋ Moosis si bile lɛ, u naga ari Wia bi u niiŋ bile pi Abiraham. Ama Wia nɛ joŋ u Diŋ-zɔŋ-la pila a tiŋ wialiŋ u fa si bula pi Abiraham.

¹⁹Ŋii nɛ saa wialiŋ Moosis si bile di niaa tuto bubuɔŋ nɛ bɛɛ? Moosis si bil wialiŋ di niaa tuto pɛ dagɛ ŋii haachɛ si naga nɛ. Wialiŋ hɛ dimɛ ŋii a mu yi bua-la lɛ Abiraham doho nii-la si kɔ. U lɛ nɛ Wia si u jaŋ to a pɛ niaa lɛ. Wialiŋ Moosis fa si bile, Wia tiŋdaaraa nɛ kaa ku tuu pu. Moosis nɛ saa ŋaa Wia ari niaa sipaa-tooro ŋii. ²⁰Di ni-wogusuŋ balia níi chɛ di ba bil niiŋ a ŋaa wii, see sipaa-tooru hɛ ba pɛgɛ. Ama Wia si ŋaa ni-bala, u bi maga duu kɛŋ sipaa-tooru.

Wii-la si tii Moosis bil ni̱i-la pila

²¹Wialiŋ Moosis si bile, ba saa kɛŋ wii-la Wia si si u jaŋ ŋaa pi Abiraham chei nɛɛ? Ai, di wialiŋ Moosis si bile nɛ faa pi niaa miisiŋ, ŋii-na u fa maga di nialiŋ síi toba kɛŋ tuɔ-pula nɛ. ²²Ama Wia teniŋ tuɔŋ ba bula ari dunia niaa kala ŋaa haachɛ timma nɛ. Wia bul ŋii duu wuo joŋ ku-la wiaa u fa si bula a pi nialiŋ si laa Yesu wiaa dii a tiŋ ba yarida-la wiaa.

²³Ka di bua-la-na yi di la wuo ŋaa Yesu Kirisito yarida, wialiŋ Moosis fa si bile nyagɛla bil nɛ. ²⁴Ŋii wiaa wialiŋ Moosis fa si bile nɛ faa pɔla, a wuo ku yi bua-la lɛ Kirisito si kɔ, di la wuo ŋaau yarida a kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ²⁵Lɛɛlɛ Kirisito si kɔ ŋii, wialiŋ Moosis fa si bile bira bila wuo nyaga bibil. ²⁶A tiŋ yarida-la ma si kɛnɛ Yesu Kirisito lɛ nɛ tii, ma kala ŋaa Wia biiriŋ ŋii. ²⁷Ma nialiŋ kala ba si fo Wii-chuɔlɛ liiŋ Kirisito doluŋ lɛ, ma kala nagɛ Kirisito nɛ. ²⁸Lɛɛlɛ, la bira bi niaa kaa pupɔrɛ. Di ŋ ŋaa Ju̱u tiina koo di ŋ bi ŋaa, di ŋ ŋaa yoŋ koo di ŋ tii ŋ titia, di ŋ ŋaa haal koo baal, ma kala ŋaa kubala nɛ Kirisito Yesu teeŋ. ²⁹Di ma di Kirisito nɛ ŋaa kubala, ŋii-na ma ŋaa Abiraham doho nuu nɛ. Ŋii-na Wia si si u jaŋ ŋaa wii-la a pi Kirisito, Abiraham doho nii-la, u jaŋ ŋaa pima maa.

¹Wii-la mi si jaŋ bul nɛ ŋla: Bile si jaŋ dii dia duu nyimma nɛ suba, di bile nɛ muuro, ba yie ŋiŋaa wiaa bile lɛ ari u ŋaa yoŋ nɛ, ka u nɛ paala tii kialiŋ kala maa. ²Niaa nɛ yie bibenu a didagu wiaa deeŋ deeŋ, u ku waa a mu yi bua-la lɛ u si jaŋ dii u nyimma dia. ³Ŋii nɛ la ma fa nagɛ. La fa si bi Yesu yarida ŋaa, la faa to wialiŋ buŋbuŋ nialiŋ síi to. ⁴Ama bua-la titia si yie, Wia tiŋ u bie. Haal nɛ lulu. U ma faa to Ju̱u tiŋŋaa naabalimaba woŋbii-la nɛ. ⁵U ŋaa ŋii duu wuo laa nialiŋ fa síi to Ju̱u tiŋŋaa woŋbii-la a ta nɛ, di ba di la kala wuo ŋaa Wia biiriŋ. ⁶A tiŋ la si ŋaa Wia biiriŋ nɛ tii u joŋ u Bie Diŋ-zɔŋ-la ku hɛla lɛ. Diŋ-zɔŋ-la si hɛ la tuɔŋ, u yie ŋaa la kɛŋ Wia kaa yirɛ “la Nyimma”. ⁷Ŋii wiaa ma kuŋ-kala bira bi yoŋ ŋaa. Ma ŋaa Wia biiriŋ nɛ. Ma saa si ŋaa u biiriŋ ŋii, Wia jaŋ joŋ kuŋ-kala u si kɛnɛ a pima.

Pɔɔl si chil Galiisia niaa wiaa ŋii

⁸Ama bua dɔŋɔ, ma fa bi Wia jiŋ. Ma faa to vuiaa nɛ a ŋaa ba yosuŋ. ⁹Ama lɛɛlɛ ma si ku jiŋ Wia ŋii, koo mi jaŋ bul ari Wia ku jiŋma nɛ, bɛɛ nɛ saa tii ma cho di ma birimɛ a bira tuto wialiŋ buŋbuŋ nialiŋ fa síi to, wialiŋ si bi doluŋ kɛnɛ di ba wuo laama ta? Bɛɛ nɛ tii ma saa cho di ma bira tutoba a ŋaa ba yosuŋ? ¹⁰Ma yie beŋ ari tapulaa kii dɔŋɔ, chɛŋsiŋ ma kii dɔŋɔ, bua dɔŋɔ kii dɔŋɔ, jisiŋ ma kii dɔŋɔ. ¹¹Ma leŋe fawulluŋ kɛŋmi nɛ ari tiŋtimii-la mi si tiŋ ma teeŋ ŋaa pɛi nɛ.

¹²Mi naaŋbiiriŋ, mii sulma, má nagɛmi. Mi si nagɛma ŋii, má ma nagɛmi. Ma bi wii-kala ŋaa cheimi. ¹³Ma jima, bua-la lɛ mi si bul Wia wu-zɔmɔ-la pima, mi faa wiilɛ nɛ. ¹⁴Ari mi si ŋaa puwuol ma kala, ma bimi via, a bimi bee guunɛ maa. Ama ma kɛŋmi woruŋ ari mi ŋaa Wia tiŋdaari nɛ. Ma kɛŋmi woruŋ ari Yesu Kirisito nɛ. ¹⁵Ma si sɛi Wia wu-zɔmɔ-la, ma tuɔŋ tɔrɔ nɛ woruŋ. Tuɔtɔruŋ deeŋ saa ŋaa pɛi nɛɛ? Mi titia jaŋ wuo bul wiiŋ deeŋ. Di ma nɛ si wuo, ma fa jaŋ wuo chaarɛ ma siaa pimi. ¹⁶Mi saa ŋaa ma diŋdɔŋ nɛ a tiŋ mi si bul wutitii-la pimaa? ¹⁷Nialiŋ síi dagɛ Ju̱u tiŋŋaa woŋbii-la, ba tuɔŋ wiima lɛ nɛ woruŋ, ama ba tuɔbiinaa bi zɔŋ. Ba tuɔbiinaa kala nɛ di ba kɛŋ ma di mi pɔrɛ dɔŋɔ lɛ, di ma tuɔŋ wiiba lɛ ari ba tuɔŋ síi wiima lɛ ŋii. ¹⁸U ŋaa wu-zɔŋ nɛ di la tuɔsaa níi wii dɔŋɔ lɛ di mi nɛ hɛ ma teeŋ koo lee-na kala, ama u maga di ba ŋaa tuɔ-wii-zɔmɔ nɛ. ¹⁹Mi biiriŋ, ma wiaa wiimi nɛ woruŋ, ari haala si yie chichɛ duu lul u luoruŋ wiwii ŋii. Ma wiaa jaŋ wiwiimi lɛ ŋii, see di ma birimɛ a nagɛ Kirisito si nagɛ ŋii. ²⁰Mi fa cho di mi hɛ ma teeŋ nɛ lɛɛlɛ, a wuo jiŋ wii-la mi si jaŋ bul nuu-kala teeŋ. Ma wiaa kperimi nɛ woruŋ.

Pɔɔl bul Heega ari Saara wiaa

²¹Má dagɛmi, ma nialiŋ si cho di ma ha to wialiŋ Moosis si bile lɛ, ma bi ba bubuɔŋ jiŋ? ²²Wia teniŋ tuɔŋ ba bula ari Abiraham fa lul biiriŋ balia nɛ. Dɔŋɔ ŋaa u haala titia bii nɛ, dɔŋɔ ma fa ŋaa Abiraham ha-yomo bii. ²³Abiraham ha-yoŋ-la si lul bile, nuhuobiine woŋbiiŋ lɛ nɛ ba to a lulu. Bile Abiraham haala titia si lula, Wia nɛ bula ari ba jaŋ lulu. ²⁴Wiiŋ deeŋ nagɛ niiriŋ balia nɛ Wia bil. Yoŋ-la yiriŋ nɛ fa Heega. U biiriŋ ŋaa yosi nɛ. Heega nagɛ wialiŋ Wia si joŋo pi Moosis nɛ, peel-la nyuŋ ba síi yirɛ Saana nɛ. ²⁵Heega nagɛ Saana peel-la nɛ. Peel-la hɛ Ariibia tiŋteeŋ lɛ nɛ. Heega nagɛ taŋ-la ba si kaa yirɛ Jerusalɛm lɛɛlɛ. U tuɔŋ niaa ŋaa yosi nɛ. ²⁶Ama Jerusalɛm dɔŋɔ nɛ Wia-jaŋ lɛ. U nɛ tii u titia. U nɛ ŋaa la naaŋ. ²⁷Wia teniŋ tuɔŋ ba si,

“Má leŋ di ha-piriŋ jujuɔsɛ.

Ŋ-na nii-la luoruŋ ha si bi wii na, chiesi ari tuɔtɔruŋ,

bɛɛ wiaa ha-piriŋ jaŋ lul biiriŋ

kii haal-la síi lul.”

²⁸Mi naaŋbiiriŋ, la-na nagɛ Abiraham bie Aizik nɛ. Wia fa si leŋe ba lul Aizik ŋii, ŋii titia nɛ Wia leŋ ba lulla maa. ²⁹Abiraham biiriŋ balia tuɔŋ ku-la ba si to nuhuobiine woŋbiiŋ a lul dɔgisɛ bile ba si lula Wia doluŋ lɛ. Ŋii titia nɛ ba dudɔgisɛla ma lɛɛlɛ. ³⁰Bɛɛ nɛ ba bul Wia teniŋ tuɔŋ? Ba bula, “Kiri yoŋ-la ari u bie ta, di ba lii ŋ dia lɛ, bɛɛ wiaa yomo bie bi jaŋ wuo pɛ haal-la si tii u titia bie lɛ di ba dii ba nyimma dia, duu nɛ suba.” ³¹Ŋii wiaa mi naaŋbiiriŋ, la bi ha-yoŋ-la biiriŋ ŋaa. La ŋaa haal-la si tii u titia biiriŋ nɛ.

Kirisito laala ta nɛ di la tii la titia

¹Kirisito laala ta nɛ di la tii la titia. Má saa chiŋ kpaŋ kpaŋ, a pɔ di nuu-kala bira sí ma kaa ŋaa yosi. ²Má jegile nii. Mi-na Pɔɔl nɛ bul wiiŋ deeŋ pipima. Di ma nɛ leŋe di ba keri ma penee, wii-la Kirisito si ŋaa pima ŋaa wu-pɛi nɛ. ³Mi jaŋ bira bul, di nuu-kala nɛ sɛyɛ di ba keri u peniŋ, u maga di tiina tuto wialiŋ kala Moosis fa si bile nɛ. ⁴Ma nialiŋ síi to wialiŋ Moosis si bile aa walimɛ di ma kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ, ma keri ma titia ta nɛ Kirisito teeŋ. La Tiina Yesu zile-la nɛ ma via ŋii. ⁵Ama Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, la-na laa dii a kɛŋ yiɛlaa ari la jaŋ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ. ⁶Di la di Kirisito nɛ ŋaa kubala, di la keri la penee koo di la bi kere, u bi wii kɛnɛ. Wii-la si ŋaa siifiaŋ wii nɛ, ma si laa Wia wiaa dii a cho niaa maa. ⁷Ma faa ŋaa woruŋ nɛ. Kubɛɛ nɛ saa nyisɛma di ma sí wutitii-la to? ⁸Wia nɛ yirɛma, u bima nyisa di ma leŋ wutitii-la. ⁹Si-buruŋ muapilii nɛ ba yie joŋo hɛ boroboro munuŋ si yuga lɛ, aŋ ka u sii puɔrɛ. ¹⁰Mi ha kɛŋ yarida nɛ ma lɛ. La di ma kala ŋaa kubala nɛ Wia teeŋ. Ŋii wiaa mi jima ari ma bi jaŋ to woŋbii-tanii. Mi saa laa dii ari Wia jaŋ dɔgisɛ nii-la yiri-na kala síi walimɛma. ¹¹Mi naaŋbiiriŋ, di mi nɛ haa bul ari u maga di ma keri ma penee nɛ, aŋ ka di Wia-na laama ta, bɛɛ nɛ tii ba haa to naasiŋ dudɔgisɛmi? Di mi nɛ fa si di nuu-kala maga duu keri u peniŋ, ŋii-na mi fa bi jaŋ na hɛɛŋ a tiŋ mi síi bul Yesu si suu daa-gɛsɛ-la nyuŋ wiaa. ¹²Nialiŋ kala síi walimɛma, mi fa cho di ba lii ma tuɔŋ nɛ a mu feri ba titia.

¹³Ka ma-na mi naaŋbiiriŋ, Wia yirɛma nɛ di ma tii ma titia. Ma saa si tii ma titia ŋii, ma sí leŋe di ma joŋ ŋii a to ma titia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa lɛ. Ama má cho dɔŋɔ a tima pipa dɔŋɔ. ¹⁴Má ŋaa ŋii, bɛɛ wiaa wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto, ba tuɔŋ wu-nyuŋ nɛ ŋla: “Cho ŋ dɔŋɔ tiina ari ŋ si cho ŋ titia ŋii.” ¹⁵Ama di ma wu-ŋaalaa nɛ nagɛ baga kiaa di ma gura kɛŋ dɔŋɔ didii, má pɔ ma titia lɛ, di ŋii dee ma jaŋ kpu dɔŋɔ dɛrɛ.

Má to Wia Diŋ-zɔŋ-la lɛ a kɛŋ miisiŋ

¹⁶Ama wii-la mi síi chɛ di mi bula pima nɛ ŋla: Má to Wia Diŋ-zɔŋ-la niiŋ lɛ aŋ via ma titia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa, ¹⁷bɛɛ wiaa la titia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa bi Wia Diŋ-zɔŋ-la wu-ŋaalaa cho. Wia Diŋ-zɔŋ-la wu-ŋaalaa ma bi la tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa cho. La tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa ari Wia Diŋ-zɔŋ-la saa ŋaa diŋdɔmɔ nɛ, ŋii wiaa, wii-la la síi chɛ la ŋaa, la buu wuo ŋaa. ¹⁸Ama di ma níi to Wia Diŋ-zɔŋ-la niiŋ lɛ, Ju̱u tiŋŋaa naabalimaba fa síi to wialiŋ bira bima wuo. ¹⁹La tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa chaasa chiŋ nɛ. Di nuu nɛ toba, u yie chichɛ haŋtolibiisiŋ, aa ŋaa disinniŋ, aa ŋaa wu-liiliŋ, ²⁰aa kpaarɛ vuiaa, aa ŋaa hil wiaa, aa bɛrɛ niaa, aa hihɛ yuosuŋ, aa kɛŋ yaribieriŋ, a kɛŋ baaniŋ, a chil u duŋduŋa wiaa, a kɛŋ dɔŋɔ pupɔrɛ, a lilii dɔŋɔ hariŋ, ²¹a kɛŋ hadɔruŋ, a nyua siniŋ a bubugi, a gɔllɔɔ nyua siniŋ vuiaa yiriŋ lɛ. Mi laa sipaaŋ kpurisɛ ma digilaa nɛ. Mi saa bira kpurisɛ ma digilaa nɛ ari nialiŋ síi ŋaa wiaa deeŋba bi jaŋ wuo juu Wia kuorii-la tuɔŋ. ²²Ama Wia Diŋ-zɔŋ-la yie ŋaa la cho niaa nɛ, a kɛŋ tuɔtɔruŋ, a fiɛla hɔŋ sɔm, a kɛŋ kenyiri, a kɛŋ zile, a ŋiŋaa wu-zɔŋŋɔɔ, a chiŋ la yarida lɛ, ²³a fiɛlɛ la siaa, a kɛŋ la titia woruŋ. Kisiŋ dɔŋ bira tuo si jaŋ wuo bul di ŋ leŋ wiaa deeŋba. ²⁴Ŋii wiaa, nialiŋ si laa Kirisito wiaa dii, ba titia tuɔtɔruŋ lɛ nɛ ba suu. Ba bira bi ba tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa lɛ ka to. ²⁵Di Wia Diŋ-zɔŋ-la nɛ hɛla lɛ, u maga di la tuto u niiŋ lɛ nɛ. ²⁶Ma sí leŋe di la cho di la bibigisi la titia lɛ, a sí leŋe di la ŋaa di la dɔŋsuŋ tiŋŋaa baaniŋ sisii, a sí yaribieriŋ kɛŋ dɔŋɔ lɛ.

Má ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ a pi nuu-kala

¹Mi naaŋbiiriŋ, di ma dɔŋɔ nɛ juu haachɛ lɛ, ma nialiŋ síi to Wia Diŋ-zɔŋ-la niiŋ lɛ, má dagu ŋii u si jaŋ to a miira lii u haachɛba lɛ. Má chagilu, a sí u lɛ kpia. Ma si ŋaa ŋii, má beŋ ma titia nyuŋ woruŋ, di Sitaani sí wuo nyisɛma maa, di ma juu haachɛ. ²Di ma kuŋ nɛ juu wii, má pɛu lɛ. Di ma níi ŋaa ŋii, maa to Kirisito niiŋ nɛ. ³Di nuu nɛ biina ari u ŋaa nuu nɛ, u bi nuu-kala ŋaa, uu nyisɛ u titia nɛ. ⁴Má leŋ di nuu-kala beŋ u titia wu-ŋaalaa lɛ a na duu to woŋbiiŋ nɛ koo u bi woŋbiiŋ to. Duu to woŋbiiŋ, u jaŋ wuo bigisi u titia lɛ a tiŋ u wu-ŋaalaa lɛ a sí u titia kaa magisɛ u dɔŋsuŋ tiŋŋaa, ⁵bɛɛ wiaa nuu-kala maga duu chuŋ u titia chuga nɛ.

⁶Nii-la ba síi dagɛ Wia niiŋ wiaa, duu nɛ kɛŋ kuŋ-kala, u maga duu ŋaa pi nii-la síi dagu nɛ.

⁷Ma sí ma titia nyisu. Nuu-kala bi Wia wuo mɔŋ. Ku-la ŋ si duo, u titia nɛ ŋ jaŋ kuŋ. ⁸Di nuu-kala nɛ to u tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa hariŋ, u wu-ŋaalaa lɛ nɛ Wia jaŋ to a dɔgisu. Ama di nuu nɛ to Wia Diŋ-zɔŋ-la niiŋ, Wia jaŋ joŋ miisi-la si bi dɛrɛ a ti̱mu. ⁹Ŋii wiaa, ma sí leŋe di la lɔl wu-zɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ. Di la nɛ ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ a lɔl aŋ nyalimɛ, di bua-la nɛ yie, Wia jaŋ ti̱ŋla. ¹⁰Ŋii wiaa, di la nɛ wuolo, la ŋiŋaa wu-zɔŋŋɔɔ nuu-kala lɛ, a wasa nyaŋ la di nialiŋ kala si laa Wia wiaa dii a ŋaa kubala.

Chagiliŋ ari Chuɔlaa

¹¹Ma na mi ŋmuŋsuŋ si barima ŋii. Mi titia nisiŋ nɛ mi kaa ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ a pipima. ¹²Nialiŋ síi chɛ di ba dagɛ ba titia lɛ ari baa to Ju̱u tiŋŋaa woŋbiiŋ, ba níi fugɛma di ma keri ma penee. Ba laa dii ari Kirisito suu daa-gɛsɛɛ nyuŋ ba wiaa nɛ. Ba saa jima ari ba si laa dii ŋii, niaa jaŋ to naasiŋ dɔgisɛba. Ba saa bi ŋii cho, ŋii nɛ tii ba fugɛma di ma keri ma penee. ¹³Nialiŋ titia si keri ba penee, ba bi wialiŋ Moosis fa si bile ka to. Baa chɛ di ma keri ma penee di ba wuo bibigisi ba titia lɛ ari ma maa to Ju̱u tiŋŋaa woŋbii-la nɛ.

¹⁴Ama mi-na, mi jaŋ bigisi mi titia lɛ ari la Tiina Yesu Kirisito si suu daa-gɛsɛ-la nyuŋ duŋduŋa wiaa. A tiŋ u si suu ŋii, u nagɛ ari la duu kala nɛ suba. Ŋii wiaa, mi ta jia nɛ dunia kiaa lɛ. Dunia kiaa ma ta jiami lɛ. ¹⁵U bi wii kɛnɛ di la keri la penee koo di la bi kere. Wii-la si ŋaa siifiaŋ wii nɛ, di la birimɛ a kɛŋ mii-falii-la.

¹⁶Nialiŋ kala si to wiiŋ deeŋ, Wia jaŋ fába nennige a leŋ di ba hɔŋ ari yarifiɛlaa, ba di Wia niaa kala. Ba nɛ ŋaa Iziral tiŋŋaa titia Wia teeŋ. ¹⁷A lii jiniŋ a kaa mumu, nuu-kala bira sími walimu. Fufuunu-la mi si kɛnɛ mi yaraa lɛ, ba níi dagu ari mi ŋaa Yesu nuu nɛ.

¹⁸Mi naaŋbiiriŋ, la Tiina Yesu Kirisito lahɔrimɔ lɛ, ma jaŋ hɔŋ ari yarifiɛlaa. Ami.