TEŊ-LA PƆƆL SI ŊMUŊSA PI
ƐFƐSIS
NIAA
11Mi-na Pɔɔl nɛ ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ a pipi ma Wia nialiŋ si hɛ Ɛfɛsis lɛ a chiŋ wialiŋ ma si laa dii lɛ a mu tigɛ Kirisito Yesu lɛ. Wia tuɔtɔruŋ lɛ nɛ u liisɛmi di mi ŋaa Kirisito Yesu naŋzɔɔ.
2La Nyimma Wia ari la Tiina Yesu Kirisito lahɔrimɔ lɛ, ma jaŋ hɔŋ ari yarifiɛlaa.
Wia si to Kirisito lɛ a pɛla lɛ
3Má leŋ di la dɛnnɛ Wia. U nɛ ŋaa la Tiina Yesu Kirisito Nyimma. U to Kirisito lɛ nɛ a pɛla lɛ wii-na kala lɛ u Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ. Wii-na kala u si kaa pɛla lɛ lii u jaŋ nɛ. 4U to Kirisito lɛ a liisɛla nɛ, ka u-na suomo ŋaa dunia. U liisɛla di la wuo kɛŋ tuɔ-pula u sipaaŋ, di ba sí cheeriŋ kala joŋo pila. 5Ka di u-na ŋaa dunia, u laa sipaaŋ biina jiŋ ari u jaŋ to Yesu Kirisito lɛ nɛ a leŋ di la ŋaa u biiriŋ. U si chola ŋii, ŋii nɛ tii u fa biinɛ ŋii. U tuɔtɔruŋ lɛ nɛ u ŋaa ŋii. 6U ŋaa ŋii di la wuo dɛnnu, a leŋ di u yiriŋ yirɛ, a tiŋ u si fála nennige. U Bii-chooluŋ lɛ nɛ u to a pɛla lɛ. 7La si mɛrɛ Kirisito lɛ ŋii, u joŋ u chaliŋ jaasɛ a ti̱ŋ la wu-bɔŋŋɔɔ chimiŋ, di Wia joŋ la wu-bɔŋŋɔɔ chɛla. Wia zile yuga nɛ kiŋkɛŋ la teeŋ. 8Ŋii nɛ tii u ŋaa ŋii pila. U fála nennige. 9Wia pila wu-jimii-na kala di la wuo jiŋ wialiŋ kala u si biina ari u jaŋ ŋaa pila bubuɔŋ. Wiaa deeŋba fa faa nɛ. Nuu-kala fa biba jiŋ. Ka u lɛɛlɛ leŋ la jiŋ wialiŋ. Kirisito lɛ nɛ u to a ŋaa ŋii. 10U ŋaa ŋii di bua-la nɛ yie, duu to Kirisito lɛ a kɛŋ kuŋ-kala hɛ dɔŋɔ lɛ nɛ, kialiŋ si hɛ Wia-jaŋ ari kialiŋ si hɛ tiŋteeŋ kala.
11U to Kirisito ma lɛ nɛ a joŋ kiaa billa lɛ di la tiiba. Faafaa kala nɛ u biinɛ ŋii. U yie ŋaa wii-kala u tuɔtɔruŋ lɛ nɛ. 12U ŋaa ŋii di la nialiŋ si laa sipaaŋ joŋ la yiɛlaa hɛ Kirisito lɛ, di la wuo leŋ di u yiriŋ yirɛ. 13Ma nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ma ma nii Wia wialiŋ si ŋaa wutitiiba nɛ. Yesu wu-zɔmɔ-la wiaa nɛ ŋii. Ba nɛ wuo laala ta. Ma ma laa u wiaa dii nɛ. Ma si laa u wiaa dii ŋii, Wia joŋ u Diŋ-zɔŋ-la hɛma lɛ nɛ, ku-la u fa si si u jaŋ joŋo pi nialiŋ si laa u wiaa dii. U magiliŋ nɛ ŋii. 14Wia Diŋ-zɔŋ-la u si joŋo hɛla lɛ sɛnɛ daga ari wutitii, maachie la jaŋ dii ku-daŋ-daŋ-la Wia si ŋaa billa lɛ. Ŋla ŋaa di la wuo leŋ duu yiriŋ yirɛ nɛ.
Pɔɔl chuɔlɛ Wia a pi Ɛfɛsis niaa
15Mi nii ŋii ma si laa la Tiina Yesu wiaa dii ari ŋii ma si cho Wia niaa maa. 16Ŋii wiaa nɛ tii, di mi níi chuɔlɛ Wia-na kala, mi bi ma wiaa yu. Mi yie liisi ma wiaa ma nɛ a chuɔlɛ Wia pipima bua-na kala. 17Mi yie sul Wia, la Tiina Yesu Kirisito Nyimma, nii-la si kɛŋ yiriŋ maa, duu pima wu-jimiŋ, a bira kɛŋ u titia ma kaa dagɛma u Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ di ma wuo jimu. 18Wia si yirɛma di ma wuo juu u kuorii-la tuɔŋ ŋii, mii sulu duu wuo pullɛ ma tuɔŋ di ma wuo jiŋ ku-la ma síi yiɛlu nagisiŋ, a bira jiŋ kialiŋ ma di Wia niaa kala si jaŋ dii ba zɔmuŋ. 19Mi biraa sulu di u wuo leŋ di ma jiŋ u doluŋ si yuga magɛ ŋii, nialiŋ si laa u wiaa dii teeŋ. U yie to u dol-bal-la lɛ nɛ a tiŋ u tiŋtiŋŋaa. 20Dol-la titia nɛ u kaa chisɛ Kirisito suuŋ lɛ a leŋ u hɔŋ Wia sɛmɛ Wia-jaŋ lɛ, ni-duoŋ di-hɔnuŋ. 21U nɛ kii nuu-kala si kɛŋ doluŋ a bibeŋ niaa dunia deeŋ lɛ. U nɛ kɛŋ yiriŋ a kii nuu-na kala si kɛŋ yiriŋ dunia deeŋ lɛ ari dunia-la si jaŋ bira kɔ lɛ. 22Wia joŋ kuŋ-kuŋ-kala doluŋ a hɛ Kirisito nisiŋ lɛ nɛ, a bira leŋ u ŋaa nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi kuhiaŋ maa. 23Nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi nɛ ŋaa Yesu yaraa. Kirisito nɛ bira ŋaa nii-la si joŋ u doluŋ hɛ dunia lee-na kala.
2Wia to Kirisito lɛ a leŋ la kɛŋ miisiŋ
1Ma fa naga ari ma suba nɛ a tiŋ ma wu-bɔŋŋɔɔ ari ma haachɛba wiaa. 2Ma faa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ nɛ a ŋiŋaa ma tuɔtɔrɛ wiaa, bua-la lɛ ma fa síi to Sitaani dunia deeŋ lɛ. Sitaani nɛ leŋe nialiŋ si bi Wia niiŋ wiaa ka to ŋiŋaa wu-bɔŋŋɔɔ. 3La kala kala nɛ faa to la tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa hariŋ a ŋiŋaa wu-lɔrunuŋ, a bira bibiinɛ wu-bɔŋŋɔɔ. La fa síi ŋaa wiaa deeŋba, Wia fa na baaniŋ nɛ la nyuŋ, ari u fa si na baaniŋ dunia niaa nyuŋ ŋii. 4Ama Wia chola nɛ kiŋkɛŋ a fifála nennige, ŋii nɛ tii u leŋ la di Kirisito kala kɛŋ miisiŋ. [U si fála nennige nɛ tii u laala ta.] 5Bua-la lɛ la fa si ŋaa haachɛba nɛ a fa bi miisiŋ kɛnɛ a tiŋ la haachɛba-la wiaa, u laala ta. A tiŋ u si chola nɛ tii u ŋaa ŋii. 6U bira chisɛ la di Kirisito Yesu kala suuŋ lɛ nɛ, a leŋ di la di Kirisito Yesu kala ŋaa kubala a hɔŋ Wia-jaŋ lɛ. 7U to Kirisito lɛ nɛ a leŋ la kɛŋ miisiŋ, duu wuo dagɛla maachie ŋii u si chola ari ŋii u si faasa fála nennige. 8Wia lahɔrimɔ nɛ tii u laama ta, a tiŋ ma si laa u wiaa dii. U bi naga ma titia si kɛŋ doluŋ nɛ tii Wia laama ta, u ŋaa ŋii pima chɔgita nɛ. 9U bi naga ma tiŋtiŋ-zɔŋŋɔɔ wiaa nɛ tii u laama ta. Ŋii wiaa nuu-kala bi maga duu bibigisi u titia lɛ. 10Wia nɛ ŋaala. U ŋaala di la to Kirisito Yesu lɛ nɛ a ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ. U ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ deeŋba billa lɛ di la ŋiŋaaba.
Nuhuobiinee kala ŋaa kubala nɛ Kirisito teeŋ
11Ma nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, ma sí yu ari Ju̱u timma-la fa si keri ba penee ka yirɛ ma nialiŋ si kɛŋ peŋ-puruŋ nɛ. Nialiŋ si keri ba penee fa keri ba yaraa sɛmɛ dɔŋɔ nɛ a ta. 12Ma bira sí yu ari bua kubala lɛ ma fa bi Kirisito jiŋ. Ma di Iziral tiŋŋaa fa bi kubala ŋaa. Wialiŋ Wia fa si bula ari u jaŋ ŋaa pi u niaa, ma-na fa bi jaŋ naba. Ma fa bi kuŋ-kala ka yiɛlɛ, ma bira bi Wia ma kɛnɛ dunia lɛ. 13Ma di Wia pɛgɛ fa bolie nɛ, ama lɛɛlɛ Kirisito joŋ u chaliŋ jaasɛ la wiaa nɛ, di la di Wia kpagɛ dɔŋɔ. 14U nɛ kɛŋ nialiŋ si ŋaa Ju̱u tiŋŋaa ari nialiŋ kala si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa hɛ dɔŋɔ lɛ ba siŋ a ku ŋaa kubala. U nɛ kɛŋla hɛ dɔŋɔ lɛ la bira bi diŋdɔmɔ ŋaa. 15U si suba ŋii, u leŋe wialiŋ Moosis fa si bile di niaa tuto, ba bira bi doluŋ kɛnɛ. U ŋaa ŋii di nialiŋ si ŋaa Ju̱u tiŋŋaa ari nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa kala tou lɛ nɛ a wuo siŋ, a ŋaa kubala maa. U nɛ leŋe ba siŋ. 16Kirisito si suu daa-gɛsɛɛ nyuŋ ŋii, u leŋe ba diŋdɔnnu-la dɛrɛ nɛ. U si ŋaa ŋii, u leŋe ba kala balia tou lɛ a ŋaa kubala nɛ, a kɛŋ ba di Wia hɛ dɔŋɔ lɛ ba siŋ. 17Kirisito nɛ kɔ a bul Wia wu-zɔmɔ-la a pi nialiŋ pɛgɛ fa si bolie ari Wia, ari nialiŋ ma fa si kpagɛ Wia kala, a bula piba di ba siŋ a kɛŋ nii-bala. 18La kala kɛŋ u Diŋ-zɔŋ-la nɛ. U doluŋ lɛ nɛ la kala jaŋ to a mu Wia teeŋ.
19Ma saa bira bi nuhuɔraa ŋaa, a bi duura bibaarɛ maa. Ma di Wia niaa kala ŋaa kubala nɛ a hɛ Wia dia lɛ. 20Ma nagɛ dia-la Wia si saa nɛ. Wia naŋzɔɔba ari nialiŋ síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, ba nɛ ŋaa dia-la geŋtine. Kirisito Yesu titia nɛ ŋaa tiebii-duo-la ba si kaa bil dia-la geŋtine. 21U nɛ chagɛ dia-la kala bil u ku ŋaa Wia-dia, la Tiina Yesu dia-la. 22Ma di Kirisito si ŋaa kubala ŋii, ma di Wia niaa dɔŋsuŋ kala nɛ u kaa saa Wia-dia deeŋ, dimɛ nɛ Wia leŋ u Diŋ-zɔŋ-la jujuu.
3Pɔɔl bul Wia wu-zɔmɔ-la a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa
1Ba kɛŋ mi-na Pɔɔl tɔ dia a tiŋ Kirisito Yesu wiaa nɛ. Mi bira hɛ sarika lɛ a tiŋ ma ma nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa wiaa nɛ. Ŋii wiaa nɛ tii mi yie sul Wia pipima. 2Mi jima ari ma ma nii ŋii Wia si fámi nennige a liisɛmi di mi tiŋ tiŋtimiŋ deeŋ ma teeŋ. 3Teŋ-la mi fa si ŋmuŋsa pipima mi bul wiaa mua, a dagɛ ŋii Wia si kɛŋ wialiŋ fa si faa a kaa dagɛmi. 4Di ma nɛ karimɛ teŋ-la, ma jaŋ na ŋii Wia si leŋe mi jiŋ wialiŋ fa si faa a tigɛ Kirisito lɛ. 5Wia fa bi leŋe di nuu-kala jiŋ wiaa deeŋba, ama lɛɛlɛ u joŋo dagɛ u naŋzɔɔba-la si kɛŋ tuɔ-pula, ari nialiŋ síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ. U leŋe u Diŋ-zɔŋ-la nɛ joŋ wialiŋ dagɛba. 6Wialiŋ nɛ ŋla: Wia to Kirisito Yesu wu-zɔmɔ-la lɛ nɛ a leŋ Ju̱u tiŋŋaa ari nialiŋ ma si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa kala kɛŋ toruŋ kialiŋ Wia si ŋaa billa lɛ. Lɛɛlɛ ba kala ŋaa Kirisito yaraa sɛmɛ dɔŋɔ nɛ a tiŋ Wia wu-zɔmɔ-la wiaa. Ba ma jaŋ pɛ dii kialiŋ Wia si to Kirisito Yesu lɛ a bul di u jaŋ joŋo pila.
7Wia leŋe mi ŋaa u tiŋtinnu nɛ, di mi bul Yesu wu-zɔmɔ-la a pi niaa. U lahɔrimɔ lɛ nɛ u dii zile mi lɛ a joŋ u doluŋ pimi mi kaa titiŋ. 8Wia niaa tuɔŋ kala, mi nɛ ŋaa ba ku-bie, aŋ ka u fámi nennige a liisɛmi di mi bul Wia wiaa a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, di ba wuo jiŋ ari Kirisito kɛŋ kiaa nɛ woruŋ. Nuu-kala bi ba niiŋ wuo jiŋ. 9Wia nɛ nii-la si ta kuŋ-kala. U nɛ leŋe mi bul wiaa deeŋba kala a pi niaa, di ba wuo jiŋ wialiŋ u síi chɛ duu ŋaa a mu tigɛ kialiŋ kala u si joŋo faa faafaa kala lɛ. 10Wia ka chɛ duu to nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi lɛ, a leŋ Wia bii-zɔŋŋɔɔ ari Wia bii-bɔŋŋɔɔ kala si hɛ wia nyuŋ lɛ ku jiŋ Wia si kɛŋ wu-jimiŋ ŋii kiŋkɛŋ. 11Wia fa biinɛ faafaa kala nɛ duu ŋaa wiaa deeŋba. Ama lɛɛlɛ u to la Tiina Yesu Kirisito lɛ nɛ a leŋ di wialiŋ sɛnɛ ku ŋaa wutitii. 12La si laa u wiaa dii ŋii, la bi jaŋ fifá fawulluŋ. La jaŋ kɛŋ nyu-duoŋ a mu u sipaaŋ. 13Mi saa sulma di ma sí leŋe di ma tuɔŋ chei a tiŋ mi síi na hɛɛŋ ŋii wiaa. Mi síi na hɛɛ-la jaŋ leŋ di ma laa yiriŋ.
Pɔɔl bira sul Wia a pi Ɛfɛsis niaa
14Di mi nɛ biinɛ wialiŋ Wia si ŋaa pila, mi yie tuu kpirimi la Nyimma Wia sipaaŋ nɛ. 15U nɛ hɛ doho kala yiriŋ, kialiŋ kala si hɛ Wia-jaŋ ari kialiŋ kala si hɛ tiŋteeŋ lɛ. 16U si kɛŋ yiriŋ kiŋkɛŋ ŋii, mii sulu duu leŋ di u Diŋ-zɔŋ-la pima doluŋ ma tuɔsaa lɛ. 17Mi bira sulu di ma wuo laa Kirisito wiaa dii woruŋ, duu wuo hɛ ma tuɔsaa lɛ a leŋ di ma chiŋ kpaŋ kpaŋ a cho niaa. 18Mi bira sulu duu pima doluŋ, di ma di u niaa kala wuo jiŋ ŋii Kirisito si faasa choma kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ, di ma ku jiŋ chonu-la jaliŋ ari u luŋuŋ ari u duomuŋ kala. 19Ama nuu-kala bi jaŋ wuo jiŋ Kirisito chonu-la si magɛ ŋii. U nɛ kii wialiŋ kala la si wuo jiŋ. Mii sul Wia duu leŋ di ma ma kɛŋ ku-zɔmɔ-la kala u si kɛnɛ.
20U dol-la u si kaa titiŋla lɛ, mii sulu duu leŋ di dol-la faasa titiŋ la tuɔsaa lɛ. U nɛ jaŋ wuo ŋaa kiaa yuga kii kialiŋ kala la si sulu chichɛ ari wialiŋ kala la síi biinu. 21Má leŋ di la nialiŋ kala si laa Yesu wiaa dii aa hilimi to Kirisito Yesu lɛ, a leŋ di u yiriŋ yirɛ a lii lɛɛlɛ a kaa mu wuu.
4Kirisito pila doluŋ di la ŋaa kubala u teeŋ
1Ba kɛŋ mi-na Pɔɔl tɔ dia a tiŋ la Tiina Yesu wiaa. Ma nialiŋ Wia si yira, mii sulma di ma leŋ di ma wu-ŋaalaa joŋ woŋbiiŋ ari Wia síi chɛ ŋii. 2Má leŋ di ma siaa tuu tiŋteeŋ, a pɛ kɛŋ ma titia muuri, a kɛŋ kenyiri, a joŋ wiaa chichɛ dɔŋɔ, a tiŋ ma si cho dɔŋɔ wiaa. Má leŋ ma ŋaa kubala 3Wia Diŋ-zɔŋ-la lɛ. Ma sí leŋe di kuŋ-kala kɛŋma pɔrɛ dɔŋɔ lɛ. Má kɛŋ dɔŋɔ woruŋ a fiɛla hɔŋ sɔm. 4A tiŋ Kirisito wiaa, la kala ŋaa kubala nɛ. Wia Diŋ-zɔŋ-la si hɛla lɛ, ma ŋaa kubala nɛ. Wia si yirɛla ŋii, la kala yiɛlɛ wu-bala nɛ. 5La kala Tiina ŋaa kubala nɛ. Wialiŋ la si laa dii ma ŋaa kubala nɛ. Wii-chuɔlɛ lii-bala nɛ la kala fo. 6La kala Wia ari la kala Nyimma ŋaa kubala nɛ. U nɛ kii kuŋ-kuŋ kala. U hɛ kuŋ-kala lɛ nɛ a titiŋ, a hɛ ma ma tuɔsaa lɛ. 7Kirisito pɛla kuŋ-kala lɛ nɛ a joŋ kiaa pila ari u síi chɛ ŋii. 8Ba ŋmuŋsɛ Wia teniŋ sɛmɛ dɔŋɔ a bul,
“U si yuo dii u diŋdɔŋŋɔɔ dɛrɛ, u jil Wia-jaŋ
aŋ joŋ doluŋ pi niaa di ba kaa titiŋ.”
9Di la nɛ si ari u jil Wia-jaŋ nɛ, ŋii daga ari u laa sipaaŋ lii Wia-jaŋ nɛ a ku tuu tiŋteeŋ. 10Nii-la titia si ku tuu tiŋteeŋ, u nɛ bira jil Wia-jaŋ ŋii a kieli lere-la kala si hɛ wia nyuŋ, duu kɛŋ kuŋ-na kala doluŋ. 11Dol-la u si joŋo pi niaa, u nɛ ŋla: U pi niaa dɔŋsuŋ doluŋ di ba wuo ŋaa Yesu naŋzɔɔba, a leŋ dɔŋsuŋ ma ba wuo bubul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ, a leŋ dɔŋsuŋ maa di ba wuo gɔllɔ bubul Wia wiaa a pi niaa. Dɔŋsuŋ ma bibeŋ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii, ka dɔŋsuŋ ma didagɛ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii. 12U pila doluŋ deeŋ di Wia niaa wuo kaa tiŋ Wia tiŋtiŋŋaa, a wuo pɛ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi lɛ di ba waa wialiŋ ba si laa dii Kirisito teeŋ. 13U pɛla lɛ ŋii a kaa mu yi bua-la lɛ la kala si jaŋ wuo ku chiŋ wialiŋ la si laa dii lɛ, a wuo ku jiŋ Wia Bie si nagɛ ŋii, a ku ŋaa ni-duoru Wia wiaa lɛ, a wuo ku nagɛ Kirisito si nagɛ ŋii wii-kala lɛ. 14Ŋii-na la bira bi jaŋ ŋaa haŋbiisi Wia wiaa lɛ. La bi jaŋ mu sipaaŋ aŋ miirɛ hariŋ maa a tiŋ wu-wogo-la la si nia a tigɛ Wia wiaa lɛ. La bi jaŋ to nialiŋ síi nyia wiaa aŋ pɛ nyinyisɛ niaa, di ba joŋ wialiŋ ba si laa dii ta. 15Ama u maga di la cho dɔŋɔ a bul wutitii bua-na kala. Di la nɛ ŋaa ŋii, la jaŋ wuo waa Wia wiaa lɛ a ku nagɛ Kirisito si nagɛ ŋii. Nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi nagɛ nuhuobiine naŋdaasiŋ nɛ. Kirisito nɛ ŋaa nyuŋ. 16U si ŋaa la kala nyuŋ ŋii, di naŋdaasi-la kala nɛ mɛrɛ dɔŋɔ lɛ a titiŋ ba tiŋtiŋŋaa woruŋ, yara-la jaŋ waa. La wasa kɛŋ yarida aa cho dɔŋɔ woruŋ.
Mii-falii-la la si kɛnɛ Kirisito teeŋ
17Wia doluŋ lɛ mii chɛ di mi bul wii nɛ pima ari siifiɛsiŋ. Wialiŋ nialiŋ si bi Wia jiŋ síi ŋaa aŋ bibiinɛ, ba ŋaa wu-pɛiba nɛ. Ma-na bira sí wialiŋ ŋaa. 18Birimiŋ tɔ ba wu-jimiŋ nɛ. Ba bi jaŋ wuo na miisi-la Wia si joŋo pi niaa, bɛɛ wiaa ba bi wii-kala jiŋ, aŋ kɛŋ tuɔ-hɛɛŋ maa. 19Ba joŋ hiisiŋ chɔmɔ nyua nɛ, aŋ joŋ ba titia hɛ wu-liiliŋ ŋaaniŋ lɛ, aa hihiɛnɛ di ba gɔllɔ ŋaa disiŋ-na kala. 20Ŋii dee Kirisito dagɛma. 21Ma nii Yesu wiaa nɛ. Ba dagɛma u wiaa ma nɛ. Wialiŋ kala saa ŋaa wutitiiba nɛ. 22Ma fa si nagɛ ŋii buŋbuŋ-la, má joŋu ta. Ba fa nyisɛma a cheima nɛ. 23Má leŋ di Wia kɛŋ ma tuɔbiinaa kala birimɛ di ba ŋaa ku-falia. 24Ma tuɔbiiŋ-falia-la nagɛ Wia si nagɛ ŋii nɛ. Wia nɛ joŋo pima. Ŋii wiaa, má to ma tuɔbiinaa deeŋba hariŋ, di ma sɛnɛ kɛŋ tuɔ-pula Wia sipaaŋ a sí disinniŋ ma kɛŋ.
25Ŋii wiaa, ma bira sí wiaa nyinyia. Má leŋ di nuu-kala bul wutitii a pi u dɔŋɔ tiina, bɛɛ wiaa la kala nagɛ naŋdaasiŋ nɛ a ku mɛrɛ dɔŋɔ lɛ a ŋaa kubala. 26Di ma nɛ na baaniŋ, ma sí leŋe di ma baaŋ-la leŋ di ma juu haachɛ lɛ. Ma bira sí leŋe di ma na baaniŋ di wia tuu juu. 27Ma sí leŋe di Sitaani na woŋbiiŋ a nyisɛma di ma ŋaa haachɛ. 28Nii-la kala fa síi gaa, u maga duu leŋ gaariŋ, aŋ kɛŋ u nisaa faasa tiŋ tiŋtiŋ-zɔŋŋɔɔ a wuo na ku-la kala u síi chɛ u titia lɛ, aŋ wuo pɛ summoo ma lɛ. 29Ma sí leŋe di wu-bɔŋ kala lii ma niiŋ lɛ. Má bul wu-zɔmɔ-la síi juu niaa digilaa bua-la lɛ si maga, a leŋ di wialiŋ ma síi bul pɛ nialiŋ lɛ síi jegili wialiŋ. 30Ma sí leŋe di Wia Diŋ-zɔŋ-la tuɔŋ chei. U nɛ Wia joŋo hɛma lɛ. U ŋaa magiliŋ ma lɛ a dagɛ ari Wia jaŋ laama ta tapulii-la Kirisito sí jaŋ miira kɔ. 31Má joŋ wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ kala ta. Di nuu nɛ ŋaa wii juuma lɛ, ma sí joŋo hɛ ma tuɔŋ lɛ. Ma sí tɛru, ma sí baaniŋ na. Ma sí goŋ ŋaa niaa nyuŋ. Ma sí niaa yiriŋ chichei. Ma bira sí wu-bɔŋ kala kala ŋaa. 32Ama má kɛŋ zile dɔŋɔ lɛ, a fifá dɔŋɔ nennige. Má joŋ wiaa chichɛ dɔŋɔ, ari Wia si to Kirisito lɛ a joŋ ma wu-bɔŋŋɔɔ kala chɛma ŋii.
5Ma hɛ Kirisito pulumuŋ tuɔŋ
1Ma ŋaa Wia bii-chooloo nɛ. Ŋii wiaa, má chichesi Wia wu-ŋaalaa. 2Má cho dɔŋɔ ari Kirisito si chola ŋii a suu la wiaa. U joŋ u titia a pi Wia. Ba kpuu ari ba si yie kpu pusuŋ a nyiga pi Wia ŋii, u suɔra siŋ.
3Ma si ŋaa Wia niaa ŋii, u maga di ma liisɛ ma titia ha-chɔruŋ ari ba-chɔruŋ wu-ŋaalaa lɛ, a bira liisɛ ma titia disinniŋ kala lɛ, a sí niaa kiaa lilaa. 4Ma sí wu-liiliŋ ari wu-tɔɔnuŋ ma bubul. Ma sí sisii-tɔɔnuŋ ma sii. U bi maga di Wia niaa ŋiŋaa wiaa deeŋba. Ama u maga di ma lulɔllɛ Wia nɛ bua-na kala lɛ. 5U maga di ma jiŋ woruŋ, ari nialiŋ síi ŋaa ha-chɔruŋ ari ba-chɔruŋ wiaa ari nialiŋ síi ŋaa disinniŋ, ari nialiŋ si kɛŋ niaa kiaa lilaa, niaa deeŋba kala bi jaŋ dii kialiŋ Wia si ŋaa bil u niaa lɛ, u-na Wia ari Kirisito kuorii-la tuɔŋ. 6Ma sí leŋe di nuu-kala bul wu-tɔɔnuŋ a nyisɛma. Wiaa deeŋba nɛ leŋe Wia baaniŋ sisii nialiŋ si bi u niiŋ ka to nyuŋ. 7Ŋii wiaa, má liisɛ ma titia ni-yiri deeŋba lɛ. 8Bua kubala lɛ ma ma fa hɛ birimiŋ tuɔŋ nɛ, ama la Tiina Yesu leŋe ma lɛɛlɛ hɛ pulumuŋ tuɔŋ nɛ. Ŋii wiaa, má leŋ di ma wu-ŋaalaa nagɛ nialiŋ si hɛ pulumuŋ tuɔŋ síi ŋaa ŋii. 9Pulumuŋ tuɔŋ wu-ŋaalaa zɔmɔ nɛ a pɛ ŋaa wutitiiba, aa to Wia woŋbiiŋ. 10U maga di ma gunnɛ wialiŋ ma si jaŋ ŋaa di la Tiina Yesu tuɔŋ tɔrɛ nɛ. 11Birimiŋ tuɔŋ wu-ŋaala-la niaa síi ŋaa, má liisɛ ma titia ba lɛ. Niaa dɔŋsuŋ hɛ birimiŋ tuɔŋ aa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ nɛ. Ama má joŋ ba bubuɔŋ ta a leŋ niaa jiŋ wialiŋ ba síi ŋaa bi zɔŋ. 12U paala kɛŋ hiisiŋ nɛ di la bul wialiŋ ba si luɔraa ŋaa. 13Kuŋ-na kala nɛ hɛ pulumuŋ tuɔŋ, ba yie nau nɛ. Kuŋ-kala síi chaanɛ kɛŋ pulumuŋ nɛ. 14Ŋii wiaa nɛ tii ba bul, “Ma nialiŋ si piŋ doŋ a nagɛ ma suba, má sii doŋ lɛ. Kirisito jaŋ chaana hɛma lɛ.”
15Ŋii wiaa, má pɔ ma titia lɛ ari ma wu-ŋaalaa lɛ. Ma sí ni-yaaraa nagu. Má ŋaa wiaa a nagɛ nialiŋ si kɛŋ wu-jimiŋ. 16Tapulaa deeŋba niaa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ nɛ. Ŋii wiaa bua-na kala lɛ di ma nɛ na woŋbiiŋ, má ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ aa bul wu-zɔŋŋɔɔ. 17Ma sí yaaru, u maga di ma jiŋ wii-la síi tɔrɛ la Tiina Wia tuɔŋ aa ŋaaba. 18Ma sí siniŋ nyua bubugi. Di niaa nɛ nyua siniŋ bugi, ba yie ŋiŋaa wu-liiliŋ nɛ. U jaŋ cheima. Ama má leŋ di Wia Diŋ-zɔŋ-la hɛma lɛ a titiŋ. 19Di ma nɛ ku hilimi a bul wiaa pipi dɔŋɔ, má yiyii yiilaa ba síi yirɛ Saams a didɛnnɛ Wia, a yii yiila-la dɔŋsuŋ maa síi dagɛ Kirisito wiaa. Ma tuɔŋ ma lɛ má yii yiilaa a didɛnnɛ la Tiina Kirisito. 20Bua-na kala lɛ ari wii-na kala lɛ, má lɔllɛ la Nyimma Wia. Má to la Tiina Yesu Kirisito lɛ a ŋaa ŋii.
Haalaa ari baalaa mɛlɛ si maga duu nagɛ ŋii
21La síi fá la Tiina Kirisito wiaa ŋii, u maga di la tuto dɔŋɔba niiŋ wiaa nɛ. 22Haalaa, má tuto ma balaba niiŋ ari ma síi to Kirisito ŋii. 23Haalaa maga di ba ŋaa ŋii nɛ, bɛɛ wiaa baalaa nɛ kɛŋ doluŋ haalaa nyuŋ ari Kirisito si kɛŋ doluŋ ŋii nialiŋ si laa u wiaa dii aa hilimi nyuŋ, ka ba ŋaa u yaraa. U nɛ saa bira ŋaa ba Laataara. 24Nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi síi to Kirisito niiŋ wiaa ŋii, ŋii titia nɛ haalaa ma maga di ba tuto ba balaba niiŋ wiaa. 25Baalaa, má cho ma haalaa, ari Kirisito si cho nialiŋ si laa Wia wiaa dii aa hilimi ŋii, u suu ba wiaa, 26a piisɛ ba disinniŋ ta, a fo ba wu-bɔŋŋɔɔ kala ma ta ari liiŋ, a tiŋ Wia niiŋ wialiŋ ba si nia wiaa. 27U ŋaa ŋii di nialiŋ si laa u wiaa dii aa hilimi, di ba wuo zɔŋ kiŋkɛŋ, a tutul u teeŋ, a sí wu-bɔŋ kala kɛŋ muapilii maa, a bira sí ŋmaamu muapilii maa, a sí wu-bɔŋ kala yiri ma ŋaa, a ŋaa nialiŋ si bi disinniŋ kɛnɛ Wia sipaaŋ a sí wii-kala ŋaa chei. 28Yesu si cho nialiŋ si laa u wiaa dii aa hilimi ŋii, ŋii titia nɛ u maga di baalaa cho ba haalaa, ari ba si cho ba titia ŋii. Baal-la kala si cho u haala, u cho u titia nɛ. 29Nuu-kala bi u titia bɛrɛ, ama u cho u titia a bibeŋ u titia nyuŋ woruŋ, ari Kirisito síi beŋ nialiŋ si laa u wiaa dii aa hilimi nyuŋ ŋii. 30Kirisito yie ŋaa ŋii, bɛɛ wiaa la ma ŋaa u naŋdaasiŋ nɛ a mɛrɛ u yaraa lɛ. 31Wiiŋ deeŋ wiaa nɛ tii baala yie leŋ u nyimma ari u naaŋ, ka ba di u haala mɛrɛ dɔŋɔ lɛ a kɛŋ chal-bala. 32Wu-kpuŋkpere deeŋ ŋaa wu-bal nɛ a faa. Kirisito ari nialiŋ si laa u wiaa dii aa hilimi wiaa nɛ mi bubul ŋii. 33U saa nagɛ ŋii nɛ ma ma lɛ. U maga di nuu-kala cho u haala ari u si cho u titia ŋii, u maga di haala ma pi u bala jirima nɛ.
6Pɔɔl bul haŋbiisiŋ ari ba nyimmaba ari ba naaŋba wiaa
1Haŋbiisiŋ, u maga di ma tuto ma nyimmaba ari ma naaŋba niiŋ. Ŋii níi to Wia woŋbiiŋ. 2Má zizil ma nyimmaba ari ma naaŋba ari ba si bul ŋii Wia teniŋ tuɔŋ. Wialiŋ Wia si dagɛ niaa di ba tuto, ba tuɔŋ deeŋ nɛ kɛŋ time. 3Di ma níi zil ma naaŋba ari ma nyimmaba, Wia jaŋ pɛma lɛ di ma na di-zɔmuŋ, a kɛŋ mii-duduoŋ dunia deeŋ lɛ. 4Ma nyimmaba, ma sí ma biiriŋ walimu kiŋkɛŋ di ba baaniŋ sisii ma nyuŋ. Má beŋba a dagɛba woruŋ, duu nagɛ ari Wia titia nɛ dagɛba woŋbiiŋ ba tuto.
Pɔɔl bul yosuŋ ari ba tiŋŋaa wiaa
5Ma yosuŋ, má tuto nialiŋ si tiima niiŋ dunia deeŋ lɛ. Má zizilba a fifába. Má kɛŋ wutitii a tutoba ari Kirisito nɛ ma tuto. 6Má si leŋe di ma tiŋŋaa beŋma aŋ ka ma-na titiŋ woruŋ, a sí chɛ di ma tiŋ di ba bɛsɛma lɛ. Ama má tiŋ ari ma timaa pi Kirisito nɛ a kɛŋ tuɔ-bala, aa ŋaa wialiŋ Wia si cho. 7Má kɛŋ tuɔtɔruŋ titiŋ ma tiŋtiŋŋaa, ari ma tima pipi Kirisito nɛ, nuhuobiine dee ma timaa pa. 8Ma jiŋ di nuu nɛ tiŋ tiŋtiŋ-zɔŋ, la Tiina Wia jaŋ joŋ ku-zɔŋ a ti̱mu, di tiina ŋaa yomo koo u tii u titia nɛ. 9Ma nialiŋ ma si kɛŋ yosuŋ, má kɛŋba woruŋ, ma síba walimu. Ma jiŋ ari ma kala tiina ŋaa kubala nɛ a hɛ Wia-jaŋ. La kala ŋaa kubala nɛ u teeŋ. U bila kaa pɔrɛ.
Kialiŋ Wia si joŋo pila di la kaa yuo Sitaani
10Wii-la mi síi chɛ mi bul, u wu-kaaniŋ nɛ ŋla: Mii chɛ di ma kɛŋ doluŋ la Tiina Wia teeŋ a wasa kɛnu woruŋ. U jaŋ wuo pima doluŋ deeŋ. 11Sitaani kɛŋ wu-jimiŋ kiŋkɛŋ aa nyisɛ niaa. Ama má kɛŋ ma titia woruŋ a yuo laa ma titia Sitaani teeŋ. Ma nagɛ laali-yuoroo nɛ. Má laalɛ laali-yuori gɛnni-la kala Wia si joŋo pima. 12Ama la bi naga nialiŋ síi yuo nuhuobiinee. Laa yuo Sitaani ari u haritooroo nɛ, ari kuŋ-kala si kɛŋ doluŋ nialiŋ si hɛ birimiŋ tuɔŋ teeŋ. Dunia deeŋ ari dol-bɔmɔ-la kala si hɛ wia nyuŋ, ba nɛ laa yuo. 13Ŋii wiaa, má laalɛ laali-yuori kiaa Wia si joŋo pima, di tapulii-la wu-bɔŋŋɔɔ síi chɛ di ba ŋaama lɛ, di ma wuo ŋaa siri a china gbɛrɛ. 14Má chiŋ kpaŋ kpaŋ, má leŋ di wutitii-la ma si nia nagɛ ma laali-yuori damɛrɛ a vɔɔ ma tiŋa lɛ, a leŋ di tuɔ-pula nagɛ ma hɔɔ-gɛriŋ a tɔ ma hariŋ ari ma sipaaŋ kala, 15a leŋ di Yesu wu-zɔmɔ-la ŋaa ma laali-yuori nɛŋtɛŋŋɛɛ. Yesu wu-zɔmɔ-la pɛ niaa lɛ ba hɔŋ ari yarifiɛlaa. 16U ŋii hariŋ lɛ nɛ má leŋ di ma yarida dol a nagɛ hɔɔ-la laali-yuoroo si joŋo kɛrɛ ba bɔyɛ. Di ma nɛ ŋaa ŋii, ma jaŋ wuo kɛrɛ laa ma diŋdɔŋ hɛŋŋɛɛ kala u si joŋo a yuoma. Hɛŋŋɛɛ deeŋba bieru a nagɛ nyiniŋ síi bieru ŋii nɛ. 17Wia si laama ta ŋii, u maga duu nagɛ nyuŋ-chuulo nɛ di ma joŋo chu, aŋ joŋ tokobii-la si hɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la teeŋ a kori a yuo laaliŋ. Tokobii-la nɛ ŋaa Wia wiaa. 18Má leŋ di Wia Diŋ-zɔŋ-la pima doluŋ di ma chuɔlɛ Wia bua-na kala lɛ a sulu wii-wii-kala. Ma síi ŋaa ŋii, má pɔ woruŋ a sí doŋ diɛgu, aŋ pɛsɛ, aa chuɔlɛ Wia pipi Wia niaa maa. 19Má sul Wia pimi maa di Wia pimi nyu-duoŋ, a wuo dagɛmi ŋii mi si jaŋ to a bul Yesu wu-zɔmɔ-la fa si faa a pi niaa. 20Mi síi bul Kirisito wu-zɔmɔ-la aa pi niaa ŋii, ŋii nɛ tii ba kɛŋmi kaa hɛ chɔrumɔɔ. Má sul Wia pimi di mi wuo bul Wia wiaa ari nyu-duoŋ, ari mi si maga di mi bul ŋii.
Wu-kaaniŋ
21Mii chɛ di ma jiŋ mi si nagɛ ŋii nɛ, a bira jiŋ tiŋtimii-la mi síi tiŋ. Mi naaŋbii-chooluŋ Tikikas si ŋaa la Tiina Yesu tiŋtinni-titii, u jaŋ bul mi wiaa kala, 22di ba wuo leŋ di ma nyuŋ nyaasɛ. Ŋii nɛ tii mi timu ma teeŋ.
23La Nyimma Wia ari la Tiina Yesu Kirisito jaŋ leŋ di la naaŋbiiri-la kala si laa Yesu wiaa dii hɔŋ ari yarifiɛlaa, a kɛŋ yarida, a cho dɔŋɔ. 24Nialiŋ si cho la Tiina Yesu Kirisito a kaa mu deeŋ deeŋ, Wia jaŋ fá niaa deeŋba kala nennige.