TEŊ-BUŊBUŊ-LA PƆƆL SI ŊMUŊSA PI

TIMOTI

1

1Mi-na Pɔɔl nɛ ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ. La Tiina Wia ari Kirisito Yesu tuɔtɔruŋ lɛ nɛ ba liisɛmi di mi ŋaa Kirisito Yesu naŋzɔɔ. Wia nɛ laala tita. Kirisito Yesu lɛ nɛ laa yiɛlɛ.

2Mi ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ a pipi ŋ-na Timoti nɛ. A tiŋ ŋ si laa Kirisito wiaa dii lɛ, ŋ ŋaa mi bii-titii nɛ. La Nyimma Wia ari la Tiina Kirisito Yesu lahɔrimɔ lɛ, ba jaŋ fáŋ nennige a leŋ di ŋ hɔŋ ari yarifiɛlaa.

Má pɔ ma titia lɛ a mu tigɛ nialiŋ síi dagɛ wu-nyiariŋ lɛ

3Bua-la lɛ la fa si hɛ Ɛfɛsis lɛ, mi bula piŋ di ŋ hɔŋ dimɛ, aŋ ka di mi mu Masidoonia tiŋteeŋ. Mi bula piŋ di ŋ hɔŋ dimɛ a wuo pɛ Wia niaa lɛ. Niaa dɔŋsuŋ nɛ hɛ dimɛ aa nyisɛba. Ba bi wutitii joŋoo dagɛba. Mi bula piŋ di ŋ bula pi niaa deeŋba di ba leŋ ba wu-nyiari wialiŋ. 4Mii chɛ di mi bira bula piŋ di ŋ bula piba di ba sí ba suŋsɔgulɔ-la joŋo hɛ ba nyuŋ lɛ, aŋ sí ba naabalimaba doho niaa wiaa si duomo ŋii diisu. Wiaa deeŋba yie ŋaa niaa kɛŋ nii-doluŋ nɛ. Nii-doluŋ ma bi jaŋ pɛba lɛ di ba ŋaa Wia yarida a laa wii-la dii u síi chɛ duu ŋaa pi u niaa. 5Mi bul ŋii piŋ di ŋ bula piba di ba cho ba dɔŋsuŋ tiŋŋaa ari tuɔ-pula, a leŋ di ba tuɔbiinaa chesi, a bira leŋ di ba yarida wasa dol woruŋ. 6Niaa dɔŋsuŋ via wiaa deeŋba nɛ aŋ miiraa bul wu-yaayasiŋ. 7Moosis fa ŋmuŋsɛ wialiŋ bil di niaa tuto nɛ. Niaa deeŋba fa cho di ba dagɛ wiaa deeŋba a pi niaa, ama ba titia bi wialiŋ ba si ŋmuŋsa bubuɔŋ jiŋ. Ba bi wialiŋ ma ba síi bul chaasa jiŋ.

8La jima ari wialiŋ Moosis si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, ba zɔmɔ nɛ, di niaa kɛŋba kaa titiŋ ari ba si dagɛ ŋii. 9U bira maga di la jiŋ ari wialiŋ Moosis fa si ŋmuŋsa bil di niaa tuto, u bi ŋmuŋsa pi tuɔ-pul tiŋŋaa. Ama ba ŋmuŋsa pi nialiŋ síi chei Wia niiŋ wu-bulaa nɛ. U bira ŋmuŋsa pi ni-bɔŋŋɔɔ, ari nialiŋ si bi Wia ka fá, ari haachɛ diiree, ari nialiŋ si bi Wia ka to, ari nialiŋ síi kpu ba nyimmaba ari ba naaŋba, ari ni-kpuuraa. 10Ba bira ŋmuŋsɛ wiaa deeŋba a pi ba-liiliŋ ari ha-liiliŋ nɛ, ari baala-la si gɔllɔ tuu ba dɔŋɔba bubuɔ-niiree, ari nialiŋ si gɔllɔ paa niaa biiriŋ a kaa faa lɛl. Ba bira ŋmuŋsɛ wiaa deeŋba a pi wu-nyiaraa ari daŋsia wu-nyiaraa, ari nialiŋ si bi Wia woŋbii-titii-la ka to. 11Wialiŋ mi si dagɛma lii Wia wu-zɔmɔ-la tuɔŋ nɛ, u si joŋo pimi di mi bula pima. Wia nɛ kɛŋ yiriŋ dunia lɛ.

Pɔɔl lɔllɛ Wia a mu tigɛ nennige-la u si kɛnɛ u lɛ

12Mii lɔllɛ la Tiina Kirisito Yesu, bɛɛ wiaa u nɛ bene di mi maga di mi bul u niiŋ wiaa pi niaa. Ŋii nɛ tii u liisɛmi di mi tima pu. U nɛ pimi doluŋ di mi wuo titiŋ tiŋtimiŋ deeŋ. 13Buŋbuŋ kala nɛ paala mi bul wu-bɔŋŋɔɔ u lɛ a to naasiŋ tutuusu maa. Ka Kirisito ha fámi nennige a liisɛmi di mi timaa pu. Bua-la kala lɛ mi fa síi ŋaa ŋii, mi fa bi jiŋ wii-la mi síi ŋaa. Mi fa bi u wiaa laa dii maa. Ŋii nɛ tii mi faa ŋaa ŋii. 14Aŋ ka la Tiina Wia ha pɛmi lɛ kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ a leŋ mi ŋaa Kirisito Yesu yarida, aŋ pɛ chou. 15Mii chɛ di mi bul wiiŋ nɛ pima. U ŋaa wutitii nɛ. U saa maga di nuu-kala jiŋ wii-la. U nɛ ŋla: Kirisito Yesu ku tuu dunia nɛ duu laa haachɛ diiree ta. Mi nɛ saa paala ŋaa ba tuɔŋ ni-bɔmuŋ. 16Aŋ ka Kirisito Yesu ha fámi nennige, mi-na nii-la si chaasa ŋaa wu-bɔŋŋɔɔ a kii nuu-kala. U ŋaa ŋii a tomi lɛ a dagɛ niaa ŋii u si kɛŋ kenyiri. Ŋii lɛ nɛ niaa dɔŋsuŋ jaŋ to u hariŋ a laa u wiaa dii, a kɛŋ miisi-la si bi dɛrɛ. 17Má leŋ di la dɛnnɛ la Nyimma Wia aŋ pɛ zilu a kaa mu wuu. U nɛ nii-la si dii kuoruŋ a kaa mu deeŋ deeŋ. U-na bi suu. Niaa ma buu ka na. U duŋduŋa nɛ ŋaa Wia. Ami.

18Timoti, mi bii, mii chɛ di mi bul wii nɛ a piŋ. Nialiŋ síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ fa bul wiaa a tigɛŋ lɛ. Sí wialiŋ yu. Ŋ nagɛ laali-yuoru nɛ. Leŋ di wialiŋ ŋaa ŋ laali-yuori kiaa, di ŋ kaa wuo yuo laaliŋ woruŋ. 19Di ŋ níi yuo laal-la, chiŋ ŋ yarida naaŋ lɛ a leŋ di ŋ tuɔbiinaa chesi. Niaa dɔŋsuŋ bira bi ba tuɔbiinaa lɛɛ to, ŋii nɛ tii ba joŋ ba yarida ta. 20Haminiiyas ari Alɛkizaŋda ma hɛ niaa deeŋba tuɔŋ nɛ. Ŋii nɛ mi joŋba hɛ Sitaani nisiŋ lɛ duu dɔgisɛba, di ba gunnɛ wu-jimiŋ, di ba bira sí Wia joŋŋoo tuusu.

2

Woŋbii-la Wia niaa si maga di ba to a chuchuɔlɛ Wia

1Siifiaŋ wii nɛ mii chɛ di mi laa sipaaŋ bula pima. U nɛ ŋla: Má chuɔlɛ Wia aŋ pɛ susulu duu pima kialiŋ ma síi chɛ. Má chuɔlɛ Wia a pipi ma dɔŋsuŋ tiŋŋaa maa, aŋ pɛ lulɔllu. Má bira chuɔlɛ Wia a pipi nuu-kala. 2Má chuɔlɛ Wia pipi kuoroo ari nialiŋ si kɛŋ doluŋ ma lɛ, di la wuo hɔŋ sɔm ari yarifiɛlaa, a wuo tuto Wia a ŋiŋaa wialiŋ kala síi to Wia woŋbiiŋ. 3U ŋii zɔmɔ nɛ a tutɔrɛ la Laataara Wia tuɔŋ. 4U cho duu laa nuu-kala ta nɛ di ba wuo jiŋ wutitii-la si lii u teeŋ. 5U saa maga di nuu-kala jiŋ ari Wia ŋaa Wii-bala nɛ. Ni-bala nɛ hɛ Wia ari nuhuobiine pɛgɛ duu kɛŋba kaa hɛ dɔŋɔ lɛ. Nii-la nɛ ŋaa Kirisito Yesu. U titia ku ŋaa nuhuobiiŋ nɛ. 6U joŋ u miisiŋ yɔɔ suuŋ duu laa nuu-kala ta. U nɛ dagɛla ŋii ari bua-la yie nɛ, di Wia laa nuu-kala ta. 7Ŋii nɛ tii Wia liisɛmi di mi ŋaa u naŋzɔɔ a wuo heele bul wiaa deeŋba a pi nialiŋ si bi Ju̱u tiŋŋaa ŋaa, aŋ pɛ dagɛba di ba laa wialiŋ dii a jiŋ wutitii. (Wutitii nɛ mii bul, mi bi wiaa nyia.)

8Di ma nɛ ku hilimi lee-na kala di ma chuɔlɛ Wia, mii chɛ di baalaa nɛ chuchuɔlɛ Wia, baala-la si joŋ ba titia a pi Wia a bi disinniŋ kɛnɛ, di ba nɛ kɛŋ ba nisaa jee a chuɔlɛ Wia. Di ba níi chuɔlɛ Wia, u bi maga di ba nina baaniŋ. U bi maga di ba bibiinɛ yuosuŋ wiaa maa. 9Mii chɛ di haalaa ma fiɛlɛ ba siaa aŋ pɛ kɛŋ wu-jimiŋ ŋii ba síi laalɛ ba gɛnniŋ lɛ. Gɛnni-la ba si jaŋ laalɛ di niaa bibagisɛ ba yaraa, ma síba laalu. Ma sí leŋe di niaa to ba nyusuŋ vɔɔnuŋ lɛ aa bagisɛma, koo ma sí sɛlimɛ digiliŋkpɛŋsiŋ ari baŋzaliba-la síi tul hɛ di niaa bibagisɛma. 10Ama má leŋ di niaa bibagisɛ haalaa a tiŋ ba wu-zɔmɔ-la lɛ. Ŋii jaŋ dagɛ ari baa to Wia nɛ. 11Haalaa maga di ba fiɛla hɔŋ nɛ a gugunnɛ Wia wiaa, a kɛŋ ba titia muuri, a tuto nialiŋ si kɛŋ doluŋ ba lɛ hariŋ. 12Mi bi haalaa woŋbiiŋ pa di ba didagɛ baalaa, koo di ba kɛŋ baalaa doluŋ a bibeŋba. U maga di ba hɔŋ sɔm nɛ. 13Wii-la si tii nɛ ŋla: Wia fa laa sipaaŋ ta Adam nɛ aŋ-na ta Hawa. 14Sitaani ma bi Adam nyisa. Hawa nɛ u nyisɛ u juu haachɛ lɛ a chei Wia niiŋ wiaa u si bula piba. 15Ari ŋii kala haala-la si jaŋ na hɛɛŋ biiriŋ lulluŋ lɛ, Wia jaŋ pɛba lɛ. Ama u maga di ba laa Wia wiaa dii a cho niaa, aa ŋaa wialiŋ síi tɔrɛ Wia tuɔŋ, a leŋ di ba siaa fiɛlɛ.

3

Wia niaa tuɔŋ kuhiasiŋ si maga di ba nagɛ ŋii

1Mi biraa chɛ di mi bul wiiŋ nɛ a piŋ. Wiiŋ deeŋ ŋaa wutitii nɛ. U maga di niaa sɛi wii-la. Di nuu nɛ fiɛsɛ sii aa chɛ duu ku ŋaa Wia niaa kuhiaŋ, tiŋtiŋ-fiaŋ nɛ u chichɛ ŋii. 2Ŋii wiaa di nuu nɛ ŋaa Wia niaa kuhiaŋ, u tiina maga duu leŋ di u wu-ŋaalaa kala zɔŋ nɛ, di niaa sí u yiriŋ wuo chei. U maga duu jaa ha-bala duŋduŋ nɛ. U maga di u siaa fiɛlɛ. Uu wuo kɛŋ u titia woruŋ di niaa pupu jirima. U bira maga duu wuo laa nuhuɔraa ma bibil u dia lɛ a wuo didagɛ Wia niaa woruŋ. 3U bi maga duu ŋaa si-nyuaru, a sí baaŋ tiina ma ŋaa. Ama u maga duu ŋaa ni-chim-chim nɛ a sí yuosu hɛɛru ma ŋaa. U bira bi maga duu cho moribiee kiŋkɛŋ. 4U maga di u wuo beŋ u dia niaa nyuŋ woruŋ nɛ. Bira, u maga duu wuo leŋ di u haŋbiisiŋ tuto u niiŋ a zizilu wii-kala lɛ, 5bɛɛ wiaa di nuu nɛ bi u dia niaa nyuŋ wuo bibeŋ, u bi nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi nyuŋ ma wuo beŋ. 6Di nuu nɛ ha bi Yesu wiaa laa dii a dieni, u bi maga di u tiina ku ŋaa Wia niaa kuhiaŋ. Di u tiina nɛ ku ŋaa nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi kuhiaŋ, u jaŋ dagɛ u titia. Duu nɛ ŋaa ŋii, u jaŋ tel ari Sitaani si tele ŋii. 7Wia niaa kuhiaŋ maga duu ŋaa ni-zɔŋ nɛ nialiŋ si bi Wia ka chuɔlɛ teeŋ. Di ŋii dee niaa jaŋ wuo chei u yiriŋ, di Sitaani to ŋii lɛ a bɛrɛ kɛnu.

Nialiŋ síi pɛ Wia niaa kuhiasiŋ lɛ

8Nialiŋ síi pɛ Wia niaa kuhiasiŋ ma lɛ, ba maga di ba ma kɛŋ mɛli-zɔŋ nɛ, a sí nii-sima kɛŋ a nyinyisɛ niaa. U bi maga di ba faasa nyua siniŋ koo di ba cho moribiee kiŋkɛŋ. 9U maga di ba kɛŋ tuɔbiiŋ-zɔŋŋɔɔ a laa Wia niiŋ wiaa dii. Wialiŋ fa faa nɛ. Lɛɛlɛ Wia joŋo dagɛla. 10U bira maga di Wia niaa nɛ laa sipaaŋ a beŋ nialiŋ síi chɛ di ba pɛ Wia niaa kuhiasiŋ lɛ, a na di ba maga koo di ba bi maga di ba tiŋ tiŋtiŋŋaa deeŋba. Di ba maga, má leŋ di Wia niaa tuɔsɛba di ba pɛ Wia niaa kuhiasiŋ lɛ. 11Haalaa maa síi pɛ Wia niaa kuhiasiŋ lɛ, u maga di ba kɛŋ mɛli-zɔŋ nɛ a sí niaa hariŋ ma gigaa. U maga di ba fiɛlɛ ba siaa a pɛ kɛŋ wutitii wii-na kala ba síi ŋaa lɛ. 12Baalaa síi pɛ Wia niaa kuhiasiŋ lɛ, u maga di ba jaa ha-bala-bala nɛ. U maga di ba wuo bibeŋ ba haŋbiisiŋ ari ba dia niaa kala nyuŋ nɛ woruŋ. 13Di nialiŋ síi pɛ Wia niaa kuhiasiŋ lɛ níi tiŋ ba tiŋtiŋŋaa woruŋ, niaa jaŋ zizilba. Ba jaŋ wuo kɛŋ nyu-duoŋ a bul wialiŋ ba si laa dii a tigɛ Kirisito Yesu lɛ.

14Mii chɛ di mi ku nama nɛ lɛɛlɛ. Ama mi bi jiŋ di mi jaŋ dieni koo di mi bi jaŋ dieni aŋ-na kɔ. Ŋii wiaa, mi ŋmuŋsɛ teniŋ deeŋ pipima 15di ma jiŋ ari Wia niaa mɛlɛ si maga duu nagɛ ŋii. Wia niaa nɛ ŋaa nialiŋ si laa u wiaa dii aa hilimi. Wia-la si weye nɛ tiiba. Ba chiŋ wutitii-la lɛ Wia si dagɛba nɛ. 16Wutitii-la Wia si dagɛla sɛnɛ ŋaa wu-bal nɛ. Wii-chuɔl-la la síi to fa fáa nɛ. Lɛɛlɛ Wia nɛ joŋo dagɛla. U nɛ ŋla:

Wia birimɛ nuhuobiine nɛ a ku tuu dunia.

Wia Diŋ-zɔŋ-la ma dagɛ duu ŋaa Tuɔ-pul Tiina nɛ. Wia tiŋdaaraa ma nau.

Niaa bul u wiaa dunia sɛmɛ-na kala lɛ.

Dunia niaa laa u wiaa dii nɛ, aŋ ka Wia joŋu kaa jil Wia-jaŋ. U si kɛnu kaa jil Wia-jaŋ, u laa yiriŋ nɛ.

4

Pɔɔl bul wiaa a tigɛ wu-nyiari kerichiba lɛ

1Wia Diŋ-zɔŋ-la paala chaasa bul ari bua-la jaŋ yi di niaa dɔŋsuŋ joŋ ba yarida ta. Ba jaŋ to ni-bɔŋŋɔɔ síi nyisɛ niaa, a bira to wialiŋ Sitaani síi dagu. 2Ba fugo didagɛ Wia wiaa nɛ, ama ba ŋaa wu-nyiaraa nɛ. Ba tuɔbiinaa lɔrɔ nɛ kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ. 3Ni-yiriba-la yie dagɛ ari u bi maga di niaa jijaa haalaa, a bira kikisɛ kudiilee dɔŋsuŋ maa ari namii-yiriba. Ama Wia nɛ ta namia ari kudiilee deeŋba di niaa didii. Nialiŋ si laa Yesu wiaa dii a jiŋ wutitii, ba jaŋ wuo diiba. Ama Wia si pɛba lɛ ŋii ba na kudiile-la, u maga di ba laa sipaaŋ a lɔllu nɛ aŋ-na dii. 4Kuŋ-na kala Wia si ta zɔmɔ nɛ, u bi maga di niaa kikisɛba. U maga di la lɔllɛ Wia nɛ aŋ-na dii kialiŋ kala. Wia teeŋ ba zɔmɔ nɛ, 5bɛɛ wiaa Wia teniŋ tuɔŋ ba bula ari kudiile-la zɔmɔ nɛ. La si chuɔlɛ Wia ŋii aŋ-na dii kudiile-la, ba bi disinniŋ kɛnɛ Wia teeŋ.

Pɔɔl bula pi Timoti duu faasa tiŋ Wia tiŋtiŋŋaa woruŋ

6Di ŋ nɛ joŋ wiaa deeŋba a dagɛ ŋ dɔŋsuŋ tiŋŋaa si laa Yesu wiaa dii, ŋ jaŋ wuo ŋaa Kirisito Yesu tiŋtinni-zɔŋ, ŋ jaŋ ŋaa nii-la si laa wialiŋ dii a joŋo hɛ ŋ nyuŋ lɛ, a kɛŋba kaa titiŋ bua-na kala lɛ. Wia niiŋ wialiŋ nɛ ŋaa wu-zɔmɔ-la la si dagiŋ. La laa dii, ŋ maa toba nɛ. 7Ama pɔ di ŋ sí suŋsɔgulɔ-la si bi Wia woŋbiiŋ ka to gunnu. Viaba ta. Kɛŋ ŋ titia woruŋ, a gunnɛ wiaa a kɛŋ doluŋ Wia woŋbiiŋ lɛ. 8Ŋ jaŋ wuo ŋaa wiaa mua di ŋ yaraa wuo kɛŋ doluŋ. Ama di ŋ nɛ to Wia woŋbiiŋ lɛ, wii-la jaŋ pɛŋ lɛ di ŋ na miisiŋ dunia deeŋ lɛ. Di ŋ nɛ suba maa, ŋ jaŋ kɛŋ miisi-la si bi dɛrɛ. 9Wii-la mi si bula ŋaa wutitii nɛ. U maga di ŋ ma sɛi a laa wialiŋ dii nɛ. 10Laa yiɛlɛ Wia-la si weye lɛ nɛ. Ŋii nɛ tii laa loo a faasaa tiŋ woruŋ. Wia nɛ ŋaa nuu-kala Laataara, a saa wasanyaŋ nialiŋ si laa u wiaa dii.

11Chaasa bul wiaa deeŋba a pipi niaa di ba ŋiŋaa aŋ pɛ didagɛba wialiŋ maa. 12Ŋ ŋaa haŋbie nɛ, ama sí leŋe di nuu-kala bee guguunuŋ. Leŋ di ŋ wu-ŋaalaa ŋaa di niaa na ari wialiŋ kala ŋ si bula ŋaa wutitii nɛ di baa to ŋ naa-buasuŋ. Leŋ di ba na di ŋ cho niaa. Leŋ di ba na di ŋ kɛŋ yarida a kɛŋ tuɔ-pula maa. 13Má hilimi a kikarimɛ Wia wiaa a didagɛ ba bubuɔsaa maa, aŋ pɛ bubul Wia wiaa pipi niaa, aŋ ka di mi-na kɔ. 14Sí Wia Diŋ-zɔŋ-la ku-la via, ku-la u si joŋo dii zile ŋ lɛ. Nialiŋ si laa Wia wiaa dii, kuhiasiŋ nɛ joŋ ba nisaa a daŋ-ŋ lɛ ŋ laa ku-la. Nialiŋ síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ bul u wiaa piŋ nɛ. 15U maga di ŋ ŋiŋaa wiaa deeŋba nɛ. Joŋ ŋ nyuŋ kala hɛba lɛ di nuu-kala wuo na ŋ si hɛ doluŋ wialiŋ lɛ a mu sipaaŋ ŋii. 16Pɔ ŋ titia lɛ a to wialiŋ síi to Wia woŋbiiŋ, a dagɛ niaa maa di baa ŋaa ŋii. Di ŋ níi ŋaa ŋii, ŋ jaŋ laa ŋ titia ta ari nialiŋ síi jegilee nii wialiŋ ŋ síi bul.

5

Ŋii si maga di nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi ŋiŋaa dɔŋɔ lɛ

1Sí nii-la si ŋaa nihiaŋ lɛ kpia, ama chaasa bul wiaa pu, a zilu ari u si ŋaa ŋ nyimma dɔŋɔ tiina ŋii. Bul wiaa a pi baala-la ŋ si hia ari ba si ŋaa ŋ ŋaanaa dɔŋsuŋ tiŋŋaa. 2Bira bul wiaa a pi ha-nihiasiŋ ari ba si ŋaa ŋ naaŋba, a bira bul wiaa a pi haŋtolibiisiŋ maa ari ba si ŋaa ŋ dihaalaa. Di ŋ nɛ ŋaa ŋii, pɔ ŋ sí disinniŋ kɛŋ.

3Yo-haalaa si bi niaa kɛnɛ di ba bibeŋba, zizilba a pipɛba lɛ. 4Ama di yo-haal-la nɛ kɛŋ biiriŋ koo nihee, u maga di ba laa sipaaŋ ŋaa wii-la Wia si si di ba ŋaa nɛ ba dia niaa teeŋ a wuo ti̱ŋ ba niaa ari ba naabalimaba chimiŋ, bɛɛ wiaa ŋii níi tɔrɛ Wia tuɔŋ. 5Haal-la si chaasa ŋaa yo-haal-titii a bi nuu-kala kɛnɛ duu benu, u nɛ joŋ u yiɛlaa kala a hɛ Wia lɛ aa sul Wia duu pɛu lɛ bua-na kala lɛ, titaŋiŋ ari wiihɛyɛ kala. 6Ama yo-haal-la síi to u titia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa lɛ, u-na paala nagɛ u suba nɛ aŋ wei, Wia teeŋ u bi miisiŋ kɛnɛ. 7Chaasa bul wiaa deeŋba a pi Wia niaa, di ba sí wu-cheeli kala kɛŋ niaa teeŋ. 8Di nuu-kala nɛ bi u naaŋbiiriŋ nyuŋ beŋ a wasanyaŋ u dia niaa titia, u yarida ŋaa pɛi nɛ. Nii-la si bi Yesu wiaa laa dii aŋ bibeŋ u naaŋbiiriŋ nyuŋ, u nɛ kpia tiina.

9Sí yo-haal kala yiriŋ ŋmuŋsa hɛ yo-haala-la tuɔŋ, see u tiina yi jisiŋ mahiŋ batori. U tiina maga duu jaa ba-bala duŋduŋ nɛ. 10U maga di u wu-ŋaalaa ma zɔŋ, ka niaa zizilu ari ŋii u si diɛsɛ u biiriŋ, a kikɛŋ nuhuɔraa woruŋ u dia lɛ, aa huɔrɛ Wia niaa woruŋ u dia lɛ, aa pɛ nialiŋ si juu wahala lɛ, a joŋ u titia hɛ wu-zɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ lɛ. 11Ama sí yo-haala-la si ŋaa haŋtolibiisiŋ yiriŋ ŋmuŋsa hɛ yo-haala-la tuɔŋ. Di ba níi tiŋ Kirisito tiŋtiŋŋaa aŋ joŋ hariŋ yia Kirisito, aa chɛ ba ŋaa ba titia tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa, baa chɛ di ba jaa balaba nɛ. 12Di ba nɛ ŋaa ŋii, ba via wii-la ba fa si laa sipaaŋ bul di ba jaŋ ŋaa pi Kirisito nɛ. Di ba nɛ ŋaa ŋii, Wia jaŋ dɔgisɛba. 13Ŋii duŋduŋ ma dee. Ba bira bi sɛi di ba tiŋ tiŋtiŋŋaa aŋ gɔllɔ tuto di-niiriŋ. Di-bɔmuŋ nɛ, ba yie gigaa niaa hariŋ a joŋ ba niiŋ hihɛ niaa wiaa lɛ a bul wialiŋ si bi maga di ba bul. 14Ŋii wiaa, mi jaŋ bul di yo-haala-la si ŋaa haŋtolibiisiŋ, di ba jaa balaba a lulul biiriŋ a bibeŋba, a titiŋ ba dia tiŋtiŋŋaa. Di ba nɛ ŋaa ŋii, la diŋdɔmɔ Sitaani bi jaŋ wuo na woŋbiiŋ a bul wu-bɔŋ kala a tigɛla lɛ. 15Yo-haŋtolibiisiŋ dɔŋsuŋ paala via Kirisito nɛ aŋ miira tuto Sitaani. Ŋii nɛ tii mi bul ŋii. 16Ama haal-na kala si laa Yesu wiaa dii, di yo-haalaa nɛ hɛ u dia niaa tuɔŋ, u maga duu beŋ ba nyuŋ nɛ. U bi maga duu joŋba pi nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi di ba bibeŋba. Nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi, ba maga di ba bibeŋ yo-haala-la si bi niaa kɛnɛ di ba bibeŋba nɛ.

17Wia niaa nihiasi-la síi tiŋ ba tiŋtiŋŋaa woruŋ, u maga di nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi zizilba nɛ. U bira maga di ba zizil ba tuɔŋ nialiŋ si faasa bul Wia wiaa aŋ pɛ didagɛ niaa lɛ, 18bɛɛ wiaa ba bula ŋla nɛ Wia teniŋ tuɔŋ. Ba si,

“Di nɛɛŋ níi ŋmoo miaa piŋ, u bi maga di ŋ vɔɔ u niiŋ tɔ

duu sí dii.”

Ba bira ŋmuŋsa ari tiŋtinna maga duu laa u time nɛ. 19Di nuu nɛ joŋ cheeriŋ a pi nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi ba kuhiasiŋ, sí jegile nii tiina teeŋ, see di niaa balia koo batori ŋaa wii-la daŋsia. 20Wia niaa nihiasiŋ kala saa síi ŋaa haachɛ, bul ba teeŋ nialiŋ si laa Yesu wiaa dii aa hilimi sipaaŋ. Di ŋ ŋaa ŋii, fawulluŋ jaŋ kɛŋ ni-kaanaa. 21Mi bul ŋii piŋ Wia ari Kirisito Yesu ari Wia tiŋdaaraa Wia si liisa sipaaŋ nɛ. Mii suluŋ ari siifiɛsiŋ di ŋ to wiaa deeŋba, a sí niaa kaa pɔrɛ wii-na kala ŋ síi ŋaa lɛ. Joŋba ba kala ŋaa ni-bala ŋ teeŋ. 22Fiɛlɛ ŋ siaa a pɔ di ŋ sí pese liisɛ nuu a joŋ ŋ nisaa daŋu lɛ duu tiŋ Wia tiŋtiŋŋaa. Di tiina nɛ ŋaa haachɛ wii, ka ŋ liisu, ŋ ma jaŋ pɛ juu u haachɛ-la lɛ. Sí disinniŋ ŋaa wiiŋ deeŋ lɛ.

23Bira sí liiŋ duŋduŋ nyua. Ama nyunyua siniŋ mua mua, a tiŋ ŋ luoruŋ si yie wiwii bua-na kala wiaa.

24Di niaa dɔŋsuŋ nɛ ŋaa haachɛ, ba haachɛba yie ku lii pulumuŋ lima lima nɛ. Ba haachɛba-la saa jaŋ dagɛ ari ba jaŋ dii niaa deeŋba sariya. Ama di niaa dɔŋsuŋ nɛ ŋaa haachɛba, ŋ bi jaŋ jiŋ ba wiaa see tapulii-la ba si jaŋ dii ba sariya. 25Ŋii titia nɛ di niaa dɔŋsuŋ nɛ ŋaa wu-zɔŋŋɔɔ, niaa yie naba lima lima. Niaa dɔŋsuŋ wu-zɔŋŋɔɔ ma yie faa nɛ. Ama chɛɛ dɔŋ nɛ ba jaŋ chaasa lii pulumuŋ tuɔŋ.

6

Wu-nyiari kerichiba ari wutitii kerichiba

1Nialiŋ kala si ŋaa yosuŋ, u maga di ba zizil nialiŋ si yɔɔba nɛ. U maga di ba ŋaa ŋii di nuu-kala sí woŋbiiŋ na a wuo bul wu-bɔŋ kala a mu tigɛ Wia yiriŋ lɛ, koo a mu tigɛ wialiŋ la síi dagɛma lɛ. 2Yosu-la si kɛŋ nihiasiŋ ba laa Yesu wiaa dii, u bi maga di ba mimaasɛ ba tiŋŋaa a tiŋ ba kala si laa Yesu wiaa dii lɛ. U paala chaasa magɛ di ba tiŋ tiŋtiŋŋaa woruŋ nɛ a piba, bɛɛ wiaa nialiŋ si laa Yesu wiaa dii, ba nɛ yosu-la cho.

Di ŋ níi dagɛ Wia wiaa, dagɛ wiaa deeŋba kala pi niaa, a chaasa bul wialiŋ kala a piba. 3Nii-la kala si bi wutitiiba-la la Tiina Yesu Kirisito si bul daga aŋ dagɛ wu-tanii, wialiŋ si bi la Wii-chuɔluŋ woŋbiiŋ ka to, 4u tiina kɛŋ u titia duu yugɛ nɛ, ari u jiŋ wiaa aŋ bi wii-kala jiŋ. U cho wu-kaa-lɛriŋ kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ, a ŋiŋaa goŋ wialiŋ si bi siifiaŋ wiaa ŋaa lɛ. Ŋii jaŋ leŋ di nialiŋ síi jegile nii ba teeŋ, di ba kɛŋ yaribieriŋ. Ba yuyuo dɔŋɔ a tutuusɛ dɔŋɔ, a bibiinɛ wu-bɔŋŋɔɔ dɔŋɔ lɛ. 5Niaa deeŋba nyuŋ bira bi tiŋ. Ŋii nɛ tii ba yie kɛŋ wiaa lilɛrɛ ŋii. Ba bira bi wutitii ma jiŋ. Ba biina ba jaŋ chuɔlɛ Wia nɛ a na moribiee. 6Wutitii, di niaa nɛ chuɔlɛ Wia aŋ leŋ di ba tuɔŋ tɔrɛ kialiŋ ba si kɛnɛ nyuŋ, ŋii jaŋ wuo pɛba lɛ woruŋ, 7bɛɛ wiaa la si kɔ dunia, la bi kuŋ-kala kaa kɔ. Ŋii wiaa, di la nɛ suba, la bira bi kuŋ-kala kaa lii dunia lɛ aa mu. 8Di la nɛ kɛŋ kudiilee ari gɛnniŋ, u maga la leŋ di ba magɛla nɛ. 9Ama nialiŋ si cho di ba kɛŋ kiaa dunia deeŋ lɛ, Sitaani yie nyisɛba hɛ bɛrɛ lɛ nɛ. Ba cho di baa to ba tuɔtɔrɛ wu-ŋaalaa lɛ nɛ, wiaa deeŋba jaŋ dɔgisɛba. Ba yie lɛrɛ niaa tuu tiŋteeŋ a chichei ba kala nɛ woruŋ. 10Di niaa nɛ cho moribiee, wu-bɔŋ kala yie ŋiŋaaba lɛ nɛ. Moribiee chonuŋ nɛ ŋaa wu-bɔŋ kala naaluno. Niaa dɔŋsuŋ joŋ ba yarida ta nɛ a tiŋ ba si cho moribiee wiaa. Ba kɛŋ ba titia mu hɛ hɛɛŋ lɛ nɛ ŋii.

Pɔɔl chagilɛ Timoti

11Ama ŋ-na si ŋaa Wia tiŋtinnu, sí wiaa deeŋba kala ŋaa. Leŋ di ŋ siiŋ fiɛsɛ di ŋ ŋiŋaa wialiŋ si ŋaa wutitiiba a tuto Wia woŋbiiŋ, a chiŋ ŋ yarida naaŋ lɛ, a cho niaa, a kɛŋ kenyiri, a kɛŋ ŋ titia muuri niaa sipaaŋ. 12Hɛ doluŋ kiŋkɛŋ a faasa chiŋ ŋ yarida naaŋ lɛ, a nagɛ niaa si yie fá a kɛŋ dɔŋɔ kii ŋii. Hɛ doluŋ di ŋ wuo laa miisi-la si bi dɛrɛ. A tiŋ miisiŋ deeŋ wiaa nɛ Wia yiriŋ. Ŋii ma duŋduŋa dee. Ama bua-la lɛ ŋ si ku laa Yesu wiaa dii, a wuo bubul ŋii niaa sipaaŋ, ŋ chaasa bula piba di ŋ laa wialiŋ si ŋaa wutitii dii nɛ. 13Mii suluŋ Wia sipaaŋ ari Kirisito Yesu ma sipaaŋ di ŋ to wialiŋ kala mi si bula piŋ. Wia nɛ joŋ miisiŋ a pi kuŋ-kala. Kirisito Yesu ma nɛ ŋaa nii-la fa si chiŋ u yarida naaŋ lɛ Pɔŋsɔs Paalit sipaaŋ, nii-la fa si chiŋ Rom kuori-baliŋ nyuŋ Judiya tiŋteeŋ lɛ, a wuo bul wutitii a pu. 14Hɛ doluŋ aŋ to wiaa deeŋba ari tuɔ-bala, di niaa sí wuo joŋ cheeriŋ piŋ. Kɛŋ ŋii naaŋ lɛ a kaa mu yi tapulii-la la Tiina Yesu Kirisito si jaŋ miira kɔ. 15Wia jaŋ leŋ duu kɔ bua-la lɛ u si bene duu maga duu kɔ. U duŋduŋa nɛ ŋaa Wii-baliŋ síi beŋ kuŋ-kala. U nɛ ŋaa kuori-baliŋ a kɛŋ kuoroo kala doluŋ. U nɛ kɛŋ doluŋ duu leŋ di nuu-kala tuɔŋ tɔrɛ. 16U duŋduŋa nɛ bi suu. U hɛ puluŋ-bal tuɔŋ nɛ. Nuu-kala bi dimɛ wuo mu. Nuu-kala ha buu na, nuu ma kala saa buu wuo na. U maga di niaa kala zizilu nɛ. U nɛ kɛŋ doluŋ dunia lɛ a kaa mu wuu. Ami.

17Bula pi nialiŋ si kɛŋ kiaa dunia deeŋ lɛ di ba sí bee guguunɛ nialiŋ si bi kuŋ kɛnɛ, a sí ba yiɛlaa kala joŋo hɛ kialiŋ lɛ, bɛɛ wiaa nuu-kala bi jaŋ wuo jiŋ u dia si jaŋ chiŋ ŋii. Ama u maga di baa yiɛlɛ kialiŋ si hɛ Wia teeŋ nɛ. U nɛ kɛŋ zile a joŋ kuŋ-kala a pila di la kaa ninii sima. 18Bula pi nialiŋ si kɛŋ kiaa di ba wu-zɔŋŋɔɔ ma magɛ kialiŋ ba si kɛnɛ. Leŋ di ba kɛŋ zile a ŋaa siri di ba ŋaa kiaa pipi niaa, di ba kala ninii sima. 19Ŋii nɛ ba jaŋ wuo ŋaa a chɛ kiaa a bil ba titia lɛ Wia-jaŋ lɛ di ba wuo na kialiŋ nyuuruŋ maachie. Ŋla nɛ ba jaŋ wuo laa miisi-la si ŋaa mii-titii.

20Tɔɔ, Timoti, pɔ woruŋ a tiŋ ŋ tiŋtimii-la Wia si joŋo hɛ ŋ nisiŋ lɛ. Sí nialiŋ síi ŋaa goŋ lɛ pɛ, nialiŋ si bul wialiŋ si bi Wia woŋbiiŋ ka to a kɛŋba kaa lɛrɛ. Nialiŋ síi ŋaa ŋii yie nyia wiaa a biinɛ wu-jimii nɛ ŋii. 21Niaa dɔŋsuŋ to wu-jimiŋ deeŋ lɛ nɛ a joŋ ba yarida ta.

Wia lahɔrimɔ lɛ ma jaŋ hɔŋ ari yarifiɛlaa.