TEŊ HƲ PƆƆL AA SABA TƖYA
TITUSI
11 Mɩyaŋ Pɔɔl lɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ɩ Titusi. Ŋ yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnnɩ rɛ, a yaa Yesu Krisita kpambɩya mɛ. Wɩɩsɩ rɛ lɩɩ ŋ, a tɩma ŋ dɩ ŋ ko pɛ nala hʋ ʋ aa lɩya tɩyaŋ, dɩ ba marɩ sɩŋ ba laadii tɩyaŋ, a leŋ dɩ ba gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ buloŋ aa we á wɩɩkyʋwal ŋmanɩɩ hʋ tɩyaŋ. Nyɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ba kɩ yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 2 Dɩ gɛɛ wuwo leŋ dɩ ba kaŋ bayɩyɛla anɩɩ ba sɩ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii. Dʋnɩya ha fa bɩ piili ka Wɩɩsɩ gyɩ we nyʋwa anɩɩ ʋ sɩ kpa mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii a tɩya nala. Wɩɩsɩ mɛ yaŋ bee nyɩya wɩya. Wɩɩsɩ wɩtɩɩ hʋ ba aa gyɩma abee ba laadii no buloŋ dɔbɔ ba bayɩyɛla hʋ ba aa kana anɩɩ Wɩɩsɩ sɩ tɩya ba mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenni tɩyaŋ nɛ. 3 Saŋa hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ aa kyo rɛ, ʋ kpa mɩɩbol no wɩya daga ma ʋ wɩweliye hʋ tɩyaŋ. Wɩɩsɩ á laataal lɛ kpaa wɩɩ no we ŋ nosi tɩyaŋ, dɩ ŋ laa basɩ tɩya nala. 4 Ŋ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ɩ Titusi rɛ. Akuu á buloŋ aa laa Yesu wɩya di wɩya, ɩ yaa ŋ biye tɩɩ rɛ. Á Kuwo Wɩɩsɩ abee á Laataal Yesu Krisita sɩ kyiyeli ɩ a leŋ dɩ ɩ hɔŋ abee laaŋfɩya.
Wɩɩ hʋ Titusi aa maga dɩ ʋ yaa Kiriti paalʋʋ tɩyaŋ
5 Wɩɩ hʋ aa tɩŋ ŋ leme ɩ Kiriti paalʋʋ tɩyaŋ nɛ yaa dɩ ɩ wuwo kaŋ wɩya hʋ fa aa maga dɩ a yaa ka á bɩ wuwo yaa, a pɛ pɛ dɔmɔŋ. Ka dɩ tɔɔ buloŋ tɩyaŋ mɛ dɩ ɩ lɩɩ Krisitabiisi sɩlaala doŋ anɩɩ ŋ aa daga ɩ gɛɛ. 6 Sɩlaal buloŋ maga dɩ ʋ kaŋ gyogiweliye rɛ, a ta kaŋ wɩkyogii buloŋ nala lee. Ʋ maga dɩ tɩɩna kaŋ hadɩgɩ rɛ, ka ʋ biisi mɛ buloŋ laa Yesu Krisita wɩya di. Ʋ maga dɩ ʋ tɩɩna kaŋ gyogiweliye rɛ, a ta leŋ dɩ nal buloŋ basɩ wɩbɔŋ a mʋ kɩ tile ʋ tɩyaŋ, a ta kɩ yaa wɩlaama koo a bee tɩŋ nɩhɩyasɩ nyʋʋsɩ. 7 Wɩɩsɩ tʋŋtʋnnɩ-hɩyawʋ buloŋ yaa nal hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa ʋ tʋma we ʋ nʋsɩ tɩyaŋ nɛ. Ɛɛwɩya ʋ bɩ maga dɩ ʋ tɩɩna kaŋ wɩkyogii buloŋ nala sɩya tɩyaŋ. Ʋ bɩ maga dɩ ʋ kɩ daga ʋ tɩɩ, koo ʋ yaa baaŋtoso tɩɩna, koo ʋ yaa sɩnyʋwal, koo ʋ yaa nal aa kɩɩ girigiri koo nal hʋ aa kyo molbiye wɩya kɩŋkaŋ. 8 Amɛ ʋ maga dɩ ʋ tɩɩna kɩ deŋ nɩhʋwala nyuu weliŋ nɛ, a kyo wɩweliye yayɩ dʋŋ. Ʋ maga dɩ ʋ gyɩŋ ʋ tɩɩ kanɩɩ rɛ, a yaa nɩtɩɩ mɛ. Ʋ maga dɩ ʋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ, a ta kaŋ bisiŋ buloŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, a gyɩma ʋ tɩɩ kanɩɩ weliŋ nala tɩyaŋ. 9 Ʋ maga dɩ ʋ tɩɩna kaŋ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ aa kaŋ wɩtɩɩ weliŋ nɛ anɩɩ á aa daga ʋ gɛɛ, a wuwo daga ʋ dɔŋtɩŋsɩ wɩtɩɩ hʋ ba kɩ tɩŋa. Ʋ bɩl maga dɩ ʋ wuwo daga nala hʋ aa basɩ wɩya kɩ kyogi wɩtɩɩ hʋ á aa tɩŋ, dɩ ba gyɩma anɩɩ ba wɩdagɩya hʋ bɩ yaa wɩtɩɩ.
10 Ʋ maga dɩ ɩ kɩ yaa wɩya no buloŋ nɛ, beewɩya nala yʋga a we ma tɩyaŋ doŋ a kaŋ kalɩŋbaanɩ, a bee kyɛ dɩ ba kɩ tɩŋ nal buloŋ nyʋwa, aŋ gɔllɩ mʋrɩ nala kɩ baŋ abee wɩtɔɔnɩ basɩɩ. Amarɩkpatɩya nala hʋ fa aa tɩŋ Gyuuma wɩɩkyʋwal ŋmanɩɩ hʋ aŋ mɩɩgɩ ko laa Yesu wɩya di. 11 Ʋ maga dɩ ba leŋ wɩya hʋ buloŋ ba aa basɩ rɛ, beewɩya ba aa daga wɩya hʋ aa bɩ maga dɩ ba kɩ daga rɛ, a leŋ gyaŋwuwo pilime nala kpa wɩya hʋ ba aa laa di a kɩ ta. Ba buloŋ mɛ yaŋ, molbiye wɩya rɛ tɩŋ ba kɩ yaa gɛɛ. 12 Kiriti tɩmma vʋgɩl kɩdɩgɩ tɩɩ gba gyɩ basɩ doŋ nala wɩya rɛ a baa, Kiriti tɩmma buloŋ yaa wɩnyɩyɛla rɛ, a yaa nɩbɔmɔ, a yaa naboliŋ tɩmma, a yaa teŋwɩɩ tɩmma mɛ. 13 Wɩɩ hʋ ʋ aa basa yaa wɩtɩɩ rɛ. Ɛɛwɩya, nɔsɩ ba abee sɩfɩyasɩ dɩ ba sɩŋ wɩtɩɩ hʋ ba aa laa di tɩyaŋ weliŋ. 14 Bil basɩ tɩya ba dɩ ba ta kpaa ba nyuni we Gyuuma naabaala wɩkanɩya tɩyaŋ, a ta kɩ tɩŋ nala hʋ aa vɩya Wɩɩsɩ wɩtɩɩ hʋ nyʋwa mɛ. 15 Nala hʋ aa kaŋ tɩpʋlʋŋ, kɩŋ buloŋ mɛ weliye rɛ ba lee. Amɛ bisiŋ tɩmma hʋ aa bɩ laa Wɩɩsɩ wɩya di kɛ lee, kɩŋ buloŋ yaa kɩbɔŋ nɛ. Wɩtɩɩ rɛ, ba tɩsɩ bee ba hakɩllɩ buloŋ nɛ birise. Ba bɩ gyɩŋ wɩbɔŋ buloŋ. 16 Ba aa basɩ anɩɩ ba gyɩŋ Wɩɩsɩ rɛ, amɛ ba wɩyaalɩya daga anɩɩ ba bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ. Ba wɩyaalɩya lɔrɔ, ba bee nɩɩ nal buloŋ nyʋwa, ba paalɩ bɩ sɩ wuwo yaa wɩwelii buloŋ mɛ.
2Wɩtɩɩ hʋ aa maga dɩ ɩ kɩ daga Krisitabiisi hʋ
1 Amɛ ɩ Titusi kɛ maga dɩ ɩ kɩ daga wɩtɩɩ hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ nɛ. 2 Basɩ tɩya banɩhɩyasɩ hʋ aa we ma tɩyaŋ dɩ ba leŋ dɩ ba sɩya fɩyɛlɩ, a kaŋ gyogiweliye, dɩ nala tɩya ba gyɩrɩma, a kaŋ ba tɩɩ weliŋ, a gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ ba aa laa di weliŋ, a kyo nala, a kaŋ mala ba laadii tɩyaŋ. 3 Basɩ tɩya hanɩhɩyasɩ hʋ mɛ dɩ ba kɩ yaa wɩya hʋ aa daga anɩɩ ba aa fá Wɩɩsɩ rɛ. Ʋ bɩ maga dɩ ba kɩ gaa nala hala, koo dɩ ba yaa sɩnyʋwala. Amɛ ʋ maga dɩ ba kɩ daga wɩya hʋ aa weliye rɛ, dɩ gɛɛ wuwo leŋ 4 dɩ ba wuwo daga hatoliye mɛ dɩ ba kyo ba balama abee ba biisi, 5 a wuwo kaŋ ba tɩɩ weliŋ, a ta kɩ yaa wɩlaama, aŋ kɩ deŋ ba dɩya nala nyuu tɩyaŋ weliŋ, a kaŋ bɔnyɛ, a kɩ tɩŋ ba balama nyʋʋsɩ weliŋ, dɩ nal buloŋ ta wuwo basɩ wɩbɔŋ buloŋ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ lugo tɩyaŋ. 6 Basɩ gɛɛ tɩɩ tɩya bapʋwasɩya hʋ mɛ, abee sɩfɩyasɩ dɩ ba mɛ kaŋ ba tɩɩ weliŋ wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ. 7 Ɩ Titusi, wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ, leŋ dɩ nala na ɩ wɩyaalɩya aa weliye dɩ ba kɩ tɩŋa. Wɩya hʋ buloŋ ɩ aa dagɩ tɩyaŋ, leŋ dɩ ba na anɩɩ ɩ kaŋ wɩtɩɩ rɛ abee sɩfɩyasɩ. 8 Leŋ dɩ ɩ wɩbasɩya buloŋ yaa wɩtɩɩ, dɩ nal buloŋ ta wuwo kaŋ wɩɩ tarɩ ba tɩyaŋ. Nyɛ rɛ sɩ leŋ dɩ hɩɩsɩ kaŋ nala hʋ aa bɩ sɩŋ ma kɩŋ tɩyaŋ, beewɩya ba bɩ sɩ na wɩbɔŋ buloŋ á tɩyaŋ a basɩ. 9 Basɩ tɩya yosi mɛ dɩ ba kɩ tɩŋ ba tɩmma nyʋʋsɩ wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ, dɩ ba tɩmma tenni fɩyɛlɩ ba nyuu tɩyaŋ. Ʋ bɩ maga dɩ ba laa wɩya kɩ basɩ ba nyʋʋsɩ tɩyaŋ. 10 Ba ta kɩ gaa ba tɩmma kɩna. Amɛ ba wɩyaalɩya buloŋ tɩyaŋ, ʋ maga dɩ ba leŋ dɩ ba tɩmma laa ba di rɛ anɩɩ ba kaŋ wɩtɩɩ rɛ. Dɩ ba aa rɛ aa yaa gɛɛ, ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ nal buloŋ gyɩma anɩɩ á Laataal Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ yaa wɩya aa kaŋ tɩŋɩɩ rɛ.
11 Ʋ maga dɩ ba kɩ yaa wɩya no buloŋ nɛ, beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ kaŋ ʋ bɔnyɛ dagɩ ma rɛ, dɩ ʋ tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ a laa nal buloŋ ta. 12 Wɩɩsɩ tɩŋ ʋ bɔnyɛ no tɩyaŋ nɛ aa daga ma dɩ á vɩya wɩya hʋ aa bɩ kpaa ŋmanɩɩ ʋ sɩya tɩyaŋ. A bɩl daga ma dɩ á ta kpaa á nyuu we dʋnɩya wɩkanɩya tɩyaŋ, amɛ ʋ maga dɩ á gyɩŋ kaŋ á tɩɩ weliŋ nɛ, a kaŋ wɩtɩɩ mɛ, aŋ kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ dʋnɩya no tɩyaŋ. 13 Á aa we dʋnɩya no tɩyaŋ nyɛ, á aa gyegili haŋ kyɛbal hʋ á Wɩɩbal abee á Laataal Yesu Krisita, aa sɩ ko abee ʋ gaŋdarɩ rɛ. 14 Á wɩya rɛ tɩŋ ʋ sʋba, dɩ ʋ laa ma ta á wɩbɔmɔ buloŋ tɩyaŋ a pɩɩsɩ á bisiŋ buloŋ ta, dɩ á yaa ʋ tɩɩ nala, a yaa nala hʋ aa kpaa ba nyuu we wɩweliye yayɩ dʋŋ tɩyaŋ. 15 Ɛɛwɩya, wɩya no rɛ maga dɩ ɩ kpa kɩ daga nala. Kpa Wɩɩsɩ dee hʋ ʋ aa kpaa tɩya ɩ a basɩ teŋ polli wɩya kɩ tɩya ba, aŋ basɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ mɛ sɩya wɩya kɩ tɩya ba. Ta leŋ dɩ nal buloŋ kpa sɩɩ gyʋʋ ɩ.
3Wɩya hʋ Krisitabiisi aa maga ba kɩ yaa
1 Bɩl marɩ basɩ tɩya Krisitabiisi hʋ anɩɩ ʋ maga dɩ ba kpa ba tɩɩ tɩya ba sɩlaala rɛ abee nala hʋ aa deŋ ba nyuu, a kɩ tɩŋ ba nyʋwa, aŋ yaa siri dɩ ba yaa wɩɩ kɛ buloŋ aa weliye. 2 Basɩ tɩya ba dɩ ba ta kɩ gaa nala hala. Ʋ bɩ maga dɩ ba kyo kaasɩ, amɛ ʋ maga dɩ ba leŋ ba bee nal buloŋ wɩya weliye rɛ, a leŋ dɩ ba sɩya fɩyɛlɩ weliŋ nal buloŋ lee, 3 beewɩya á buloŋ mɛ fa yaa bambugo rɛ, a fa bee nɩɩ nal buloŋ nyʋwa, a fa yaa nɩnyʋgɩsɩya Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ. Á tɩɩ teŋbii wɩkyɛɛlɩya iriŋ kɛ buloŋ fa aa kyɩl ma fa yaa wɩbɔmɔ dɔŋ nɛ, a kaŋ ma bɩrɩmɩ yosi á kɩ tɩŋ ba. Tɩbɩɩŋbɔmɔ abee tɩhɔllɩ dʋŋ nɛ á fa kana abee dɔmɔŋ. Nala fa haasɩ ma rɛ, á mɛ fa haasɩ ba. 4 Amɛ saŋa kɩdɩgɩ aa ko pele, á Laataal Wɩɩsɩ kaŋ ʋ bɔnyɛ abee ʋ kyori daga ma rɛ a laa ma ta. 5 Ʋ bɩ kɩɩ anɩɩ á wɩyaaweliye yayɩ rɛ tɩŋ ʋ laa ma ta. Amɛ ʋ aa fáá á sikii wɩya rɛ tɩŋ ʋ laa ma ta. Ʋ Wiyesi Welii hʋ tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋa a sasɩ á wɩbɔmɔ buloŋ ta, aŋ tɩya ma mɩɩbofalɩɩ anɩɩ ba aa marɩ lʋl ma. 6 Wɩɩsɩ tɩŋ á Laataal Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ a kpa ʋ Wiyesi Welii no we á tɩyaŋ weliŋ. 7 Ʋ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ ʋ leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ, a yaa ʋ balɩya, a kaŋ bayɩyɛla anɩɩ á sɩ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii. 8 Wɩɩ no paalɩ yaa wɩtɩɩ rɛ. Ɛɛwɩya, ŋ aa kyɛ dɩ ɩ marɩ basɩ wɩya no weliŋ nɛ a tɩya nala hʋ aa laa Wɩɩsɩ wɩya di, dɩ ba kpa ba nyuni we wɩweliye yayɩ tɩyaŋ saŋa buloŋ. Beewɩya wɩya no yaa wɩweliye rɛ, a kaŋ tɔnɔ tɩya nihuwobiŋ buloŋ.
9 Amɛ ma ta kaŋ wɩtɔɔnɩ kɩ kpa dɔmɔŋ. Ma ta dɔgɩsɩ ma tɩɩ a kɩ dɩɩsɩ ma naabatuugo ma fene. Ma yaŋ leŋ hɩyawʋ-hɩyawʋ bee dɔmɔŋ, a ta kaŋ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi fa aa saba tɩya ma mɛ wɩya kɩ kaa dɔmɔŋ. Beewɩya, wɩya no buloŋ yaa wɩtɔɔnɩ rɛ, a bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. 10 Dɩ nal buloŋ nɛ we doŋ a bɩ vʋwa dɩ ʋ sɩŋ pɔ wɩtɩɩ hʋ ɩ aa dagɩ, aŋ kpa nyʋʋtaaduwo we nala hʋ tɩyaŋ, dɩ ɩ ko ŋmaa liyesi ʋ anɩɩ bʋlɩya, ka dɩ ʋ ha bɩ nɩɩ tɩya ɩ, ta leŋ dɩ ɩ beel-ʋ bɩl pɛ wɩɩ buloŋ. 11 Gyɩma weliŋ anɩɩ nal no tɩɩna yaa wɩbɔŋyaal lɛ a bee kyɛ wɩtɩɩ. Ʋ tɩɩ wɩyaalɩya di ʋ sarɩya rɛ, ʋ tele.
Wɩkateŋse
12 Ŋ sɩ tʋŋ Atɩmasɩ koo Takikusi dɩ ʋ ko ɩ lee. Dɩ ʋ rɛ ko ko, yaa kuwokeri aŋ ko kyem-ŋ Nikopoli tɩyaŋ, beewɩya ŋ yaa ŋ hakɩla rɛ anɩɩ ŋ sɩ hɔŋ doŋ dɩ puwo saŋa baŋ mʋ. 13 Dɩ Ziina, sarɩdiil hʋ, abee Apolo rɛ ko yaa siri dɩ ba vala ba ŋmanɩɩ hʋ, yaa kuwokeri aŋ pɛ ba tɩyaŋ weliŋ, a tɩya ba kɩŋ hʋ buloŋ ba aa kyɛ. 14 Ʋ maga dɩ Krisitabiisi gyɩŋ gɛɛ hʋ ba aa sɩ kpa ba nyuni we wɩweliye yayɩ tɩyaŋ nɛ, dɩ ba wuwo kɩ pɛ nala hʋ aa maga dɩ ba pɛ tɩyaŋ. Ʋ maga dɩ ba kɩ tʋŋ tʋŋweliye rɛ, dɩ ʋ kaŋ tɔnɔ a tɩya nal buloŋ.
15 Ŋ bee nala hʋ buloŋ aa we daha aa kyʋwalɩ ɩ. Kyʋwalɩ á kyaŋsɩ hʋ buloŋ mɛ aa laa Yesu wɩya di tɩya ma. Wɩɩsɩ sɩ kyiyeli ma buloŋ.