WƖYA HƲ YESU KRISITA AA KPAA DAGA GYƆƆŊ
Wɩpiiliye
11 Wɩya hʋ aa we teŋ no tɩyaŋ yaa wɩya Yesu Krisita aa kpaa daga rɛ. Wɩɩsɩ rɛ kpaa ba daga Yesu Krisita dɩ ʋ mɛ kpa daga ʋ hatɩnna, a leŋ dɩ ba gyɩŋ wɩya hʋ aa sɩ yaa kyɛɛ no buloŋ. Ɛɛ rɛ Yesu Krisita mɛ tɩma ʋ malɩka dɩ ʋ ko basɩ wɩya no tɩya mɩyaŋ, ʋ tʋŋtʋnnɩ Gyɔɔŋ. 2 Ŋ mɛ laa wɩya hʋ buloŋ ŋ aa naa, a sabɩ biŋ. Wɩya no yaa duwoso hʋ aa lɩɩ Wɩɩsɩ lee abee wɩtɩɩ hʋ Yesu Krisita aa kpaa daga ŋ nɛ. 3 Nyusʋŋtɩɩna rɛ yaa nal hʋ buloŋ aa karɩmɩ teŋ no a tɩya nala, abee nala hʋ buloŋ aa gyegile nɩɩ wɩya no Wɩɩsɩ aa baa ba sɩ yaa, a laa ba we ba tɩsɩ tɩyaŋ, a kɩ tɩŋ ba, beewɩya saŋa hʋ wɩya no aa sɩ yaa kpaga rɛ.
Gyɔɔŋ kyʋwalɩ Krisitabiisi hʋ aa kɩ laŋŋɩ Esɩya paalʋʋ tɔnɩ bapɛ hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ
4 Mɩyaŋ Gyɔɔŋ nɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa kɩ laŋŋɩ Esɩya paalʋʋ tɔnɩ bapɛ hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. Wɩɩsɩ abee Wiyesi Welii hʋ aa kaŋ de-iriŋma bapɛ abee Yesu Krisita ba bɔnyɛ abee ba fɩyɛlʋʋ sɩ we ma lee. Wɩɩsɩ rɛ yaa nal hʋ aa we doŋ gyɩnaŋ, abee nal hʋ aa we doŋ faafaa buloŋ, abee nal hʋ aa sɩ we doŋ maakyiye buloŋ. Wiyesi Welii hʋ aa kaŋ de-iriŋma bapɛ rɛ yaa nal hʋ aa sɩŋ Wɩɩsɩ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ. 5 Yesu Krisita rɛ yaa Wɩɩsɩ daŋsɩyadiil hʋ aa kaŋ wɩtɩɩ. Ʋ rɛ yaa nal hʋ aa laa sɩya sii sʋʋ tɩyaŋ. Ʋ rɛ yaa dʋnɩya kuworo buloŋ kuwori. Ʋ kyo ma rɛ, a sʋba á wɩya, a lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ. 6 Ʋ rɛ kaŋ ma ko gyʋʋ ʋ koro hʋ tɩyaŋ a leŋ á yaa kuworibiisi abee wɩɩkyʋwal-sɩlaala, a tʋma kɩ tɩya nal hʋ aa yaa ʋ Wɩɩsɩ abee ʋ Kuwo. Yesu Krisita yaa gaŋdaal lɛ abee dee buloŋ tɩɩna a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. Amɩ. 7 Na! Ʋ tɩŋ taala tɩyaŋ nɛ a kɩ ko. Nal buloŋ nɛ sɩ na ʋ, haalɩ abee nala hʋ aa kpaa siye tɔbɔ ʋ hʋ buloŋ. Ʋ koyi no tɩyaŋ nala iriŋ buloŋ aa we dʋnɩya tɩyaŋ sɩ wii. Wɩɩ no rɛ kɔnɩ sɩ yaa. Amɩ.
8 Á Tɩɩna Wɩɩsɩ Dee buloŋ tɩɩna baa, “Mɩyaŋ nɛ yaa wɩɩ buloŋ lipiilii abee wɩɩ buloŋ lɩtenii. Mɩyaŋ nɛ yaa dee buloŋ tɩɩna, nal hʋ aa we doŋ gyɩnaŋ, abee nal hʋ aa we doŋ faafaa buloŋ abee nal hʋ aa sɩ we doŋ maakyiye buloŋ.”
Gyɔɔŋ naa Krisita anɩɩ duwoso tɩyaŋ
9 Mɩyaŋ, ma nɩɩnabiye Gyɔɔŋ nɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ma. Ŋ aa yaa Yesu Krisita hatɩnnɩ wɩya, ŋ beel-ma buloŋ nɛ kaŋ kenyiri a kɩ na tʋwara hʋ nala hʋ aa we ʋ koro hʋ tɩyaŋ aa naa. Ŋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya hʋ abee wɩtɩɩ hʋ Yesu Krisita aa kpaa daga ŋ wɩya rɛ tɩŋ ba kana ŋ kaŋ gyol fuwo mʋ ta fuwokpoŋii kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Paatimɔsɩ tɩyaŋ. 10 Á Tɩɩna kyɛbii kɩdɩgɩ rɛ Wiyesi Welii hʋ ko we ŋ tɩyaŋ a laa ŋ tɩŋa. Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ taabal ŋ hal aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ ba aa mʋʋ kabɩl. 11 Ɛɛ rɛ taal hʋ basɩ tɩya ŋ a baa, “Sabɩ wɩya hʋ buloŋ ɩ aa naa a biŋ teŋ tɩyaŋ, a kpa tɩma dɩ ba kaŋ mʋ tɩya Krisitabiisi hʋ aa kɩ laŋŋɩ tɔnɩ bapɛ hʋ aa we Esɩya paalʋʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. Tɔnɩ hʋ rɛ nyɛ: Ɛfiso, Simɛɛna, Pɛgamɔŋ, Tiyatira, Saadiisi, Filadelfiya abee Lawudisɩya.”
12 Ɛɛ rɛ ŋ mɩɩgɩ galdaasɩ ŋ hal dɩ ŋ na nal hʋ aa basɩ wɩya hʋ tɩya ŋ. Ŋ aa galdaasɩ gɛɛ, ŋ na salma fɩŋtɩŋdaasɩ bapɛ. 13 Ka kɩŋ kɩdɩgɩ sɩŋ ba tʋtʋʋ a kɩɩ gɛɛ anɩɩ nihuwobiŋ, a laalɩ gadoliidolii, ʋ tuu yɩ ʋ naasɩ, ka ʋ kpa salma kɩrɩsa a vʋwa ʋ bembii. 14 Ʋ nyupʋna buloŋ pʋrɩsɩ gɛɛ pogipogi anɩɩ kuluŋ, ka ʋ sɩya kɩ kyol gɛɛ anɩɩ diŋgel. 15 Ʋ naasɩ mɛ fɩyɛsɩ gɛɛ hololo anɩɩ ba aa kpaa hɔgɩ we diŋ. Ʋ taal mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ kyuuribal aa kyuuri. 16 Ka ʋ kol kyɩŋwʋlɩya bapɛ ʋ noduu noŋ tɩyaŋ, ka takoobii aa di ʋ nyʋʋsɩ balɩya buloŋ lɩɩ ʋ nyʋwa tɩyaŋ a ko lɩɩ. Ka ʋ sɩya buloŋ kɩ tʋla gɛɛ anɩɩ wɩɩsɩ aa maga nyutʋtʋʋ gɛɛ.
17 Ŋ aa na ʋ gɛɛ, ŋ tuu tele ʋ sɩya tɩyaŋ, a pɩŋ doŋ gɛɛ anɩɩ ŋ aa sʋba. Ɛɛ rɛ ʋ kpa ʋ noduu noŋ dɔbɔ ŋ tɩyaŋ aŋ basɩ tɩya ŋ abaa, “Ta leŋ kambɩŋ kana ɩ. Mɩyaŋ nɛ yaa wɩɩ buloŋ lipiilii abee wɩɩ buloŋ lɩtenii. 18 Mɩyaŋ nɛ yaa nal hʋ aa weye. Ŋ fa sʋba rɛ, amɛ lagɩlagɩ no ŋ weye rɛ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ, ŋ bɩl bɩ sɩ sʋba. Ŋ kaŋ sʋʋ abee lalɩyabee buloŋ dee rɛ. 19 Ɛɛwɩya, sabɩ wɩya hʋ ɩ aa naa, wɩya hʋ aa yaa lagɩlagɩ no, abee wɩya hʋ aa sɩ maakyiye yaa. 20 Wɩya hʋ ɩ aa naa, ba yaa wɩfaŋɩya rɛ. Kyɩŋwʋlɩya hʋ bapɛ ɩ aa naa ŋ noduu tɩyaŋ abee salma fɩŋtɩŋdaasɩ hʋ bapɛ, ba memii rɛ nyɛ. Kyɩŋwʋlɩya bapɛ hʋ rɛ yaa sɩlaala hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa kɩ laŋŋɩ Esɩya paalʋʋ tɔnɩ bapɛ hʋ tɩyaŋ. Salma fɩŋtɩŋdaasɩ hʋ bapɛ mɛ rɛ yaa Krisitabiisi hʋ aa kɩ laŋŋɩ Esɩya paalʋʋ tɔnɩ bapɛ hʋ tɩyaŋ.”
2Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Ɛfiso tɩyaŋ
1 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Ɛfiso tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa kol kyɩŋwʋlɩya hʋ bapɛ ŋ noduu noŋ tɩyaŋ, a kɩ vala salma fɩŋtɩŋdaasɩ hʋ bapɛ paga tɩyaŋ lee rɛ.
2 Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma aa tʋŋ nɛ abee ma dee buloŋ, a gyɩŋ mala hʋ mɛ ma aa kana. Ŋ gyɩma anɩɩ ma bɩ laa nyʋwa ma bee nɩbɔmɔ kɩ laŋŋɩ dɔmɔŋ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma sʋnnɩ nala hʋ aa baa dɩ ba yaa Yesu kpambɩsɩ a na rɛ, a na anɩɩ ba yaa wɩnyɩyɛla rɛ. 3 Ŋ gyɩma anɩɩ ma kaŋ mala rɛ tʋwara hʋ ma aa naa akuu ma aa laa ŋ di wɩya, amɛ ma bɩ mɩɩgɩ hal. 4 Amɛ wɩɩ kɩdɩgɩ rɛ ma kɩ yaa ʋ bɩ fɩyɛlɩ ŋ teŋ. Kyori hʋ ma fa aa kana saŋa hʋ ma aa buŋ laa ŋ wɩya di, ma kpaa ʋ ta rɛ. 5 Ma liisi mʋ na lee hʋ tɩyaŋ ma fa aa we aŋ na ŋmaa naaŋ? Ma bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ a mɩɩgɩ kɩ yaa wɩya hʋ ma fa aa yaa buŋbuŋ hʋ tɩyaŋ. Dɩ gɛɛ daa, ŋ sɩ ko kaŋ ma fɩŋtɩŋdaaŋ hʋ kpa ʋ lɩsɩnɩɩ. 6 Amɛ wɩɩ kɩdɩgɩ mɛ rɛ ma kɩ yaa a maga dɩ ŋ bigisi ma: Ma haasɩ Nikɔlaata nala hʋ wɩyaalɩya rɛ anɩɩ ŋ mɛ aa haasɩ ba wɩyaalɩya gɛɛ. 7 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basa tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, ŋ sɩ leŋ dɩ ʋ di tɩya hʋ nɔnɔ aa tɩya mɩɩbol aa we Wɩɩsɩ dipolo hʋ tɩyaŋ.”
Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Sɩmɛɛna tɩyaŋ
8 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, “Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Sɩmɛɛna tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa yaa wɩɩ buloŋ lipiilii abee wɩɩ buloŋ lɩtenii lee rɛ. Mɩyaŋ nɛ yaa nal hʋ aa sʋba aŋ bɩl sii sʋʋ tɩyaŋ.
9 Ŋ gyɩŋ wɩgyʋʋlɩya hʋ aa gyʋʋ ma rɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma yaa nyaaba rɛ amɛ Wɩɩsɩ kɛ lee, ma yaa kɩna tɩmma rɛ. Ŋ gyɩŋ wɩbɔmɔ hʋ nala badɔmɔŋ aa kpaa kɩ kyogi ma feŋ nɛ. Nala no kpaa ba tɩɩ anɩɩ ba yaa Gyuuma rɛ aŋ bɩ yaa Gyuuma. Ba yaa Sɩtaanɩ noŋ nala rɛ. 10 Ma ta leŋ dɩ tʋwara kɩdɩgɩ buloŋ ma aa kyɛ dɩ ma na wɩya yaa ma kambɩŋ. Ma gyegili nɩɩ daha! Sɩtaanɩ sɩ leŋ dɩ ba kasɩ ma badɔmɔŋ tɔ dɩɩsɩ tɩyaŋ. Wɩya no buloŋ tɩyaŋ, ʋ aa kyɛ dɩ ʋ magɩsɩ ma na rɛ gɛɛ. Ma sɩ na tʋwara kyɛyɛ fi dʋŋ. Dɩ ba aa rɛ ko kɩ kyɛ dɩ ba kpʋ ma mɛ, ma kɛ ha sɩŋ ŋ hal. Dɩ mamaa rɛ yaa gɛɛ, ŋ sɩ kpa mɩɩbol a siili ma. 11 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basa kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, ʋ bɩ sɩ sʋba sʋʋbʋlɩya hʋ.”
Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Pɛgamɔŋ tɩyaŋ
12 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, “Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Pɛgamɔŋ tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa kaŋ takoobii hʋ nyʋʋsɩ balɩya buloŋ aa di nyamanyama lee rɛ.
13 Ŋ gyɩŋ lee hʋ tɩyaŋ ma aa wee rɛ. Doŋ nɛ yaa lee hʋ Sɩtaanɩ kuworikpasa aa sɩna. Amɛ ma kaŋ wɩtɩɩ rɛ abeel-ŋ. Haalɩ abee saŋa hʋ ba aa kpʋʋ Aŋtɩpasɩ, nal hʋ aa basɩ ŋ wɩya abee wɩtɩɩ buloŋ mɛ, ka ma ha bɩ vɩya ŋ hal tɩŋɩɩ doŋ. 14 Ma aa yaa kuwokeri rɛ, amɛ wɩya baŋmana rɛ ma kɩ yaa ŋ teŋ bɩ fɩyɛla. Nala badɔmɔŋ we ma tɩyaŋ a kɩ tɩŋ wɩya hʋ Baalam gyɩ aa daga. Ʋ gyɩ daga kuwori Balaki rɛ ɛɛ hʋ ʋ aa sɩ mʋrɩ Iziral tɩmma we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, ʋ gyɩ mʋrɩ kaŋ ba we ba kɩ di kɩna ba aa kpaa marɩ vʋga, aŋ kɩ sɔnnɩ mɛ. 15 Ɛɛ tɩɩ rɛ nala badɔmɔŋ we ma tɩyaŋ a mɛ kɩ tɩŋ wɩbɔmɔ hʋ Nikɔlaata nala hʋ aa dagɩ. 16 Ɛɛ wɩya, ma bɩrɩmɩ lɩɩ wɩya no tɩyaŋ, dɩ gɛɛ daa ʋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko ma tɩyaŋ, a kaŋ takoobii hʋ aa lɩɩ ŋ nyʋwa tɩyaŋ, dɩ ŋ bee nala hʋ aa yaa wɩya no kyeŋ dɔmɔŋ. 17 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa wuwo yuwo di Sɩtaanɩ, ŋ sɩ kpa kɩdiiliye hʋ ba aa yɩrɩ mana aa faŋa wɩɩsɩbee tɩyaŋ badɔmɔŋ a tɩya ʋ, a kpa bʋpʋlʋŋ mɛ a tɩya ʋ. Ŋ sɩ sabɩ feŋfalɩɩ a mal bʋyɩ hʋ tɩyaŋ. Nal buloŋ bɩ sɩ gyɩŋ feŋ hʋ, see nal hʋ aa laa bʋyɩ hʋ dʋŋ.”
Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Tiyatira tɩyaŋ
18 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Tiyatira tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ Wɩɩsɩ Biye lee rɛ, mɩyaŋ nal hʋ sɩya aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ diŋgel, ka ŋ naasɩ mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ kɔlɩɩ ba aa waaga ʋ kɩ tʋla kɩŋkaŋ.
19 Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ŋ gyɩŋ kyori hʋ ma aa kana rɛ, abee ɛɛ hʋ ma aa laa ŋ di abee wɩtɩɩ, abee kyiyelii hʋ ma aa kyiyeli dɔmɔŋ. Ŋ gyɩŋ mala hʋ ma aa kana wɩɩ buloŋ tɩyaŋ nɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ nyɛ rɛ ma mɩɩgɩ kɩ yaa kuwokeri a te saŋa hʋ ma aa buŋ laa ŋ wɩya di. 20 Ma aa yaa kuwokeri rɛ. Amɛ wɩya baŋmana rɛ ma kɩ yaa ŋ teŋ bɩ fɩyɛla. Haaŋ kɩdɩgɩ rɛ we ma tɩyaŋ a kɩ daga wɩbɔmɔ, ba kɩ yɩrɩ Gyesibɛl, ka ma bɩ kile ʋ ta. Haaŋ no aa mʋrɩ nala rɛ anɩɩ ʋ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal lɛ. Ʋ aa daga ŋ nala rɛ a mʋrɩ ba we ba kɩ sɔnnɩ aŋ kɩ di vʋga kɩna mɛ. 21 Ŋ tɩya haaŋ no ŋmanɩɩ rɛ dɩ ʋ bɩrɩmɩ lɩɩ ʋ wɩbɔmɔ hʋ tɩyaŋ, ka ʋ vɩya aŋ ha kɩ yaa nɩlaaŋ wɩya. 22 Ɛɛ wɩya, ŋ sɩ leŋ dɩ ʋ pɩŋ wɩɩla. Nala hʋ mɛ buloŋ aa kana ʋ kɩ sɔnnɩ, ŋ sɩ leŋ dɩ ba mɛ na tʋwara yʋga, dɩ ba aa rɛ ko bɩ bɩrɩma lɩɩ ba wɩbɔmɔ hʋ ba aa yaa tɩyaŋ. 23 Ŋ sɩ kpʋ ʋ hatɩnna mɛ buloŋ, dɩ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di buloŋ gyɩma anɩɩ mɩyaŋ nɛ gyɩŋ nal buloŋ hakɩla abee ba tɩbɩɩna, a gyɩma mɛ anɩɩ mɩyaŋ nɛ sɩ tuŋ nal kɩdɩgɩ buloŋ a maga gɛɛ ʋ tɩɩna aa tʋma. 24 Amɛ ma nɩkaalɩya hʋ aa we Tiyatira tɩyaŋ a bee tɩŋ wɩya hʋ haaŋ no aa dagɩ aŋ bɩ gʋnnɩ wɩbɔmɔ hʋ ba aa yɩrɩ Sɩtaanɩ wɩfaŋɩya memiye aa luŋiye, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ kpa kyʋgɩyoho kyʋgɩ ma. Wɩɩ no dʋŋ nɛ ŋ kɩ kyɛ dɩ ŋ kpa tɩya ma: 25 Wɩtɩɩ hʋ ma aa tɩŋ, ma kɩ tɩŋa ʋ weliŋ a mʋ pele kyɛɛ hʋ ŋ aa sɩ ko. 26 Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, aŋ kɩ tɩŋa ŋ kyɛrɩ, a kaŋ kɩ mʋ dʋnɩya lɩtenii, dee hʋ ŋ kuwo aa kpaa tɩya ŋ, ʋ tɩɩ rɛ ŋ mɛ sɩ kpa tɩya ʋ. 27 Ŋ sɩ tɩya ʋ dee dʋnɩya nala buloŋ nyuu tɩyaŋ, dɩ ʋ kɩ deŋ ba abee bembiduwo, a ŋmaa ba warɩ anɩɩ viini. 28 Ŋ sɩ kpa nɔnyʋwa tɩya ʋ. 29 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ.”
3Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Saadiisi tɩyaŋ
1 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Saadiisi tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa kaŋ Wiyesi Welii hʋ aa kaŋ de-iriŋma bapɛ abee kyɩŋwʋlɩya bapɛ hʋ lee rɛ.
Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma kaŋ feŋbal lɛ anɩɩ ma weye rɛ, amɛ ma sʋba rɛ. 2 Ɛɛ wɩya, ma sii sɩŋ bɩŋbaŋ, a marɩ kaŋ wɩkaalɩya hʋ ma aa kana ma laadii tɩyaŋ ba mɛ kɩ kyɛ dɩ ba sʋba hʋ weliŋ, dɩ ba mɛ ta ko sʋba teŋ. Beewɩya ŋ naa anɩɩ ma wɩyaalɩya ha bee su Wɩɩsɩ hʋ ŋ aa tɩŋ sɩɩ. 3 Ɛɛ wɩya, ma liisi wɩya hʋ ba aa daga ma abee wɩya hʋ ma aa nɩya a laa di. Ma kɩ tɩŋ ba weliŋ aŋ bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ. Dɩ mamaa rɛ ko bɩ sii sɩŋ bɩŋbaŋ, ŋ sɩ lʋwɔlɩ ko ma tɩyaŋ anɩɩ gaal. Ma paalɩ bɩ sɩ gyɩŋ saŋa hʋ ŋ aa sɩ ko. 4 Abee gɛɛ buloŋ, nala baŋmana ha we Saadiisi tɩyaŋ a yaa nala aa bɩ leŋ bisiŋ laga ba. Ba aa rɛ sɩ laalɩ gapʋllɩ, a kɩ tɩŋa ŋ hal, beewɩya ba maga gɛɛ rɛ. 5 Nal hʋ buloŋ aa wuwo yuwo di, ʋ tɩɩna mɛ sɩ laalɩ gapʋlʋŋ. Ŋ bɩ sɩ dɩsɩ ʋ feŋ ta Mɩɩbol Teŋ hʋ tɩyaŋ. Ŋ sɩ suri ŋ nyʋwa ŋ Kuwo Wɩɩsɩ abee ʋ malɩkasɩ sɩya tɩyaŋ a basɩ anɩɩ ʋ yaa ŋ nal lɛ. 6 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ.”
Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Filadelfiya tɩyaŋ
7 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Sabɩ wɩɩ no a kaŋ mʋ tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Filadelfiya tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa yaa Tɩpʋlʋŋ tɩɩna abee Wɩtɩɩ tɩɩna lee rɛ. Mɩyaŋ nɛ kol Deviti koro hʋ saafɩɩbii. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko kaŋ ʋ dimbee suri, nal buloŋ bɩ sɩ wuwo kana ʋ tɔ, dɩ mɩyaŋ nɛ ko kaŋ ʋ dimbee tɔ mɛ, nal buloŋ bɩ sɩ wuwo kana ʋ suri.
8 Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma bɩ kaŋ dee yʋga, amɛ ma tɩŋa ŋ nyʋwa rɛ a bɩ tʋwa mɛ anɩɩ ma yaa ŋ nala rɛ saŋa no buloŋ. Ɛɛ nyuniŋ, ŋ kaŋ boro rɛ a suri tɩya ma, nal buloŋ bɩ sɩ wuwo kana ʋ tɔ. 9 Ma gyegili nɩɩ daha! Haŋ Sɩtaanɩ noŋ nala hʋ aa nyɩya wɩya anɩɩ ba yaa Gyuuma rɛ aŋ bɩ yaa Gyuuma hʋ, ŋ sɩ leŋ dɩ ba ko tuu gbinni ma sɩya tɩyaŋ, dɩ ba gyɩma anɩɩ ŋ kyo ma rɛ. 10 Akuu ma aa tɩŋa ŋ nyʋwa a kaŋ mala hʋ ŋ aa baa ma kana wɩya, ŋ mɛ sɩ pɔ ma weliŋ a lɩɩ ma tʋwara hʋ aa sɩ ko dʋnɩya nala buloŋ tɩyaŋ, dɩ ʋ magɩsɩ nala buloŋ aa we dʋnɩya tɩyaŋ na. 11 Ʋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko. Wɩɩ hʋ ma aa kana, ma marɩ kana ʋ weliŋ, dɩ nal buloŋ ta ko kaŋ kuworinyupugi hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ kpa siili ma a fasɩ. 12 Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, ŋ sɩ leŋ dɩ ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ligi Wɩɩsɩ hʋ ŋ aa tɩŋ wɩɩkyʋwaldɩya tɩyaŋ, lee hʋ ʋ aa bɩ sɩ maakyiye lɩɩ. Ŋ sɩ sabɩ Wɩɩsɩ hʋ ŋ aa tɩŋ feŋ a mal ʋ tɩyaŋ, a sabɩ Wɩɩsɩ tɔbal hʋ feŋ mɛ mal ʋ tɩyaŋ. Tɔbal no rɛ yaa Gyerusalɛm falɩɩ hʋ aa sɩ lɩɩ wɩɩsɩbee ko tuu. Ŋ sɩ sabɩ ŋ tɩɩ feŋfalɩɩ mɛ a mal ʋ tɩyaŋ. 13 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ.”
Wɩya hʋ ba aa saba tɩya Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Lawudisɩya tɩyaŋ
14 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Lawudisɩya tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa leŋ Wɩɩsɩ wɩbasɩɩ buloŋ yaa lee rɛ. Mɩyaŋ nɛ yaa Wɩɩsɩ daŋsɩyadiil hʋ aa kaŋ wɩtɩɩ, abee nal hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ aa tɩŋa a ta kɩŋ buloŋ.
15 Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ma kɩɩ pɔlɔ pɔlɔ rɛ. Ma bɩ fɩyɛla, a bɩl bɩ nɩma mɛ. Ŋ fa kyo dɩ ma fɩyɛla koo dɩ ma nɩma rɛ. Amɛ ma kɩɩ pɔlɔ pɔlɔ rɛ, a bɩ fɩyɛla, a bɩl bɩ nɩma mɛ. Ɛɛ wɩya, ŋ sɩ tʋ ma ta ŋ nyʋwa tɩyaŋ. 17 Ma aa daga ma tɩɩ rɛ anɩɩ ma kaŋ kɩna rɛ, a bɩ kyɛ kɩŋ buloŋ kɩ lɔlɔ. Amɛ ma bɩ gyɩma anɩɩ ma yaa nyaaba rɛ, a yaa sikii nala, a yaa nyʋlɩma, a kaŋ teŋ bɩl mɛ. 18 Ɛɛ wɩya, ŋ aa kyagɩlɩ ma rɛ dɩ ma ko ŋ lee a yɔbɔ salɩŋtɩɩma ba aa wasa lɩɩ, a yaa kɩna tɩmma, a yɔbɔ gapʋllɩ mɛ a laalɩ tɔ ma hɩɩsɩ hʋ, a yɔbɔ sɩya luliye mɛ a we ma sɩya a wuwo kɩ na. 19 Nala hʋ ŋ aa kyo, ba aa rɛ ŋ aa basɩ ba sɩya wɩya tɩya, a daga ba dɩ ŋ kaŋ ba sɩgɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ, dɩ ba ko yaa wɩɩ kyogi. Ɛɛ wɩya, ma yaa sɩfɩyaŋ a bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ. 20 Ma na, ŋ sɩŋ dimbeenyʋwa hʋ tɩyaŋ nɛ a kɩ ŋmaa. Nal hʋ buloŋ aa ko nɩɩ ŋ taal a kaŋ boro hʋ suri, ŋ sɩ ko gyʋʋ ʋ lee, dɩ ŋ beel-ʋ buloŋ di kɩna. 21 Nal hʋ aa sɩ wuwo yuwo di, ŋ sɩ tɩya ʋ ŋmanɩɩ dɩ ʋ pɛ hɔŋ ŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ anɩɩ ŋ mɛ aa yuwo di a pɛ hɔŋ ŋ Kuwo kuworikpasa hʋ tɩyaŋ gɛɛ. 22 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ.”
4Gyɔɔŋ naa ba aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ wɩɩsɩbee tɩyaŋ
1 Wɩya no buloŋ aa yaa hal tɩyaŋ, ŋ bɩl deŋe dɩ ŋ naa dɩ dimbeenyʋwa suro wɩɩsɩbee tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ŋ bɩl nɩɩ taal hʋ fa aa laa sɩya basɩ wɩya kɩ tɩya ŋ, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ ba aa mʋʋ kabɩl hʋ. Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, “Ko gyɩŋ daha dɩ ŋ daga ɩ wɩya hʋ aa sɩ yaa wɩya no hal tɩyaŋ.” 2 Haŋ lagɩlagɩbiye hʋ Wiyesi Welii hʋ ko we ŋ tɩyaŋ a laa ŋ tɩŋa, a leŋ ŋ na wɩɩsɩbee, a na Wɩɩsɩ kuworikpasa hʋ dɩ ʋ sɩŋ doŋ, nal hɔŋ ʋ tɩyaŋ. 3 Nal hʋ fa aa hɔŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ kɩ tʋla gɛɛ anɩɩ sɩfɩyaŋ bʋwa badɔmɔŋ ba aa yɩrɩ gyasɩpa abee kanɛɛlɩyaŋ. Ka dosiye mɛ baarɩ kuworikpasa hʋ ko baŋ a kɩ tʋla gɛɛ anɩɩ sɩfɩyaŋ bʋyɩ hʋ ba aa yɩrɩ ɛmaraldi. 4 Ɛɛ rɛ ka ŋ na kuworikpasɩnɩ mɔlɩya abee banaa mɛ dɩ ba sɩŋ gol kuworikpasa hʋ. Nɩhɩyasɩ mɔlɩya abee banaa hɔŋ ba tɩyaŋ, a laalɩ gapʋllɩ, a kyige salma kuworinyupugini. 5 Ɛɛ rɛ ka kuworikpasa hʋ lɩsɩnɩɩ kɩ lɩgɩsɩ anɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ, ka kyagɩŋsɩ mɛ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ aa nɔsɔ lɩɩ kpasa hʋ lee. Ɛɛ rɛ ka fɩŋtɩŋsɩ bapɛ ba aa kyolo mɛ sɩŋ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ. Fɩŋtɩŋsɩ no rɛ yaa Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa kaŋ de-iriŋma bapɛ hʋ. 6 Ka kɩŋ kɩdɩgɩ pɩŋ kuworikpasa hʋ sɩya a kɩɩ gɛɛ anɩɩ mpʋwɔnʋʋ, a pʋrɩsɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋbʋyɩ, aŋ kyaanɩ gɛɛ anɩɩ nyagɩsa.
Ka kɩweye banaa badɔmɔŋ sɩŋ baarɩ kuworikpasa hʋ ko baŋ, ka sɩya tɔ ba hala abee ba sɩya dɩɩlaŋ buloŋ. 7 Kɩweye banaa hʋ kɩdɩgɩ gyɩ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ naakyigi, kɩdɩgɩ mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nɔboliye, kɩdɩgɩ sɩya mɔgɩ mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nihuwobiŋ sɩya, ka kɩdɩgɩ mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ kakyuu aa gyaarɩ. 8 Kɩweye hʋ kɩdɩgɩ buloŋ kaŋ kɩŋkanɩya badʋ badʋ rɛ. Ba kaŋ sɩya ba teŋ logimo buloŋ tɩyaŋ nɛ, haalɩ abee ba kɩŋkanɩya buloŋ tɩyaŋ. Kyɛɛ bee ʋ nyʋwa buloŋ ba aa yaŋ kɩ yɩɩ yɩɩla rɛ a bɩ kpaa kɩ ta abaa:
“Ɩ yaa Tɩpʋlʋŋ Tɩɩna rɛ, Ɩ yaa Tɩpʋlʋŋ Tɩɩna rɛ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ, Dee buloŋ tɩɩna ɩ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ,
ɩ rɛ yaa nal hʋ fa aa we doŋ faafaa buloŋ, abee nal hʋ aa we doŋ gyɩnaŋ, abee nal hʋ aa sɩ we doŋ maakyiye buloŋ.”
9 Saŋa kɛ buloŋ Kɩweye hʋ banaa aa ko yɩɩ yɩɩla a kɩ dannɩ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ a yaa nal aa we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ, a kɩ daga ʋ gaŋdarɩ, a kɩ kpa ʋ yohuŋ aŋ kɩ kyʋwalɩ ʋ aŋgyʋwasʋ gɛɛ, 10 Nɩhɩyasɩ mɔlɩya abee banaa hʋ mɛ aa tuu gbinni ʋ sɩya tɩyaŋ nɛ, a kyʋwalɩ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ, nal hʋ aa we doŋ maakyiye buloŋ, a suri ba kuworinyupugini hʋ biŋ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ, aŋ kɩ yɩɩ yɩɩla a baa,
11 “Á Tɩɩna abee á Wɩɩsɩ, ʋ maga dɩ á kɩ kyʋwalɩ ɩ rɛ,
á kɩ dannɩ ɩ, a kɩ yɩrɩ ɩ feŋ,
Ɩ rɛ yaa Dee buloŋ Tɩɩna. Ɩ rɛ taa kɩŋ buloŋ,
Ɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ɩ ta ba, ba kaŋ mɩɩbol.”
5Teŋkulii hʋ ba aa taara tɔ
1 Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl na dɩ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ, dɩ ʋ kol teŋkulii ʋ noduu noŋ tɩyaŋ. Ba sabɩ kɩna we teŋ hʋ tɩya abee ʋ hal buloŋ tɩyaŋ, aŋ kpa kel taarɩ tɔ teŋ hʋ leye bapɛ tɩyaŋ. 2 Ɛɛ rɛ ŋ na malɩkaduwo kɩdɩgɩ dɩ ʋ heele a kɩ pɩyɛsɩ, “Kɩbee rɛ maga ʋ aa sɩ wuwo kaŋ kelni hʋ ba aa kaŋ taarɩ teŋkulii hʋ tɔ a tɔrɩ, aŋ suri teŋ hʋ?” 3 Amɛ nal buloŋ fa tuwo wɩɩsɩbee tɩyaŋ, koo taŋha nyuu tɩyaŋ koo taŋha memii tɩyaŋ a maga ʋ aa sɩ wuwo suri teŋ hʋ, a deŋ ʋ tɩya. 4 Ŋ aa naa dɩ nal buloŋ tuwo a maga ʋ aa sɩ wuwo suri teŋ hʋ, koo a deŋ ʋ tɩya gɛɛ, ŋ wɩɩ weliŋ. 5 Ɛɛ rɛ nɩhɩyasɩ hʋ kɩdɩgɩ basɩ tɩya ŋ a baa, “Ta kɩ wiye. Deŋ na! Nal hʋ ba aa yɩrɩ Gyuda doho nala Naakyigi hʋ, Deviti nihii hʋ aa yaa nɩbal, ʋ yuwo di rɛ, ɛɛwɩya ʋ aa wuwo ʋ tɔrɩ kelni hʋ bapɛ ba aa kaŋ taarɩ teŋ hʋ tɔ rɛ, aŋ suri ʋ.
6 Ɛɛ rɛ ŋ deŋ a na Pebiye dɩ ʋ sɩŋ kuworikpasa hʋ abee kɩweye hʋ banaa abee nɩhɩyasɩ mɔlɩya bee banaa hʋ tʋtʋʋ, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ ba fa aa kpʋ ʋ. Ʋ fa kaŋ nyɩŋdaasɩ bapɛ rɛ abee sɩya bapɛ. Sɩya hʋ bapɛ rɛ yaa Wiyesi Welii aa kaŋ de-iriŋma bapɛ hʋ Wɩɩsɩ aa taa ʋ ko tuu dʋnɩya logiŋ kɛ buloŋ. 7 Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ mʋ laa teŋ hʋ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ nyuu noduu noŋ tɩyaŋ. 8 Ʋ aa laa teŋ hʋ, kɩweye hʋ banaa abee nɩhɩyasɩ mɔlɩya abee banaa hʋ, ba buloŋ tuu gbinni Pebiye hʋ sɩya tɩyaŋ. Nɩhɩyasɩ mɔlɩya bee banaa hʋ buloŋ kol konima abee salma tahaŋbiisi rɛ. Salma tahaŋbiisi hʋ gyɩ suwo rɛ abee wɩsɩnaaŋ hʋ ba aa nyɔgɔ tɩya Wɩɩsɩ. Wɩsɩnaaŋ no rɛ yaa Wɩɩsɩ nala wɩɩkyʋwalɩ. 9 Ɛɛ rɛ nɩhɩyasɩ hʋ abee kɩweye hʋ yɩɩ yɩɩfalɩɩ a baa:
“Ɩ rɛ maga ɩ aa sɩ laa teŋkulii hʋ ba aa taarɩ tɔ,
a tɔrɩ kelni hʋ ba aa kaŋ taarɩ teŋ hʋ tɔ,
beewɩya ba kpʋ ɩ rɛ, ɩ kpa ɩ kyal a yɔbɔ nihuwobisi a tɩya Wɩɩsɩ.
Nala hʋ ɩ aa yɔbɔ lɩɩ nala iriŋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ nɛ, a kɩ basɩ taanɩ iriŋ iriŋ, a we tɔnɩ iriŋ iriŋ abee taŋhasɩ iriŋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ.
10 Ɩ leŋ nala hʋ ɩ aa yɔbɔ yaa kuwori doho rɛ a yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala a tʋma kɩ tɩya Wɩɩsɩ.
Ba sɩ kɩ deŋ taŋha buloŋ.”
11 Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ malɩkasɩ aa pele tusi tusi aa sɩŋ gol kuworikpasa hʋ abee kɩweye hʋ abee nɩhɩyasɩ hʋ dɩ ba aa yɩɩ yɩɩla ba kɩ gyɩŋ,
12 a baa:
“Pebiye hʋ ba aa kpʋwa rɛ maga dɩ ʋ kaŋ dee.
Ʋ rɛ maga dɩ ʋ kaŋ dʋwa, abee wɩgyʋŋ, abee dee kɩŋ buloŋ tɩyaŋ.
Ʋ rɛ maga dɩ ʋ kaŋ feŋbal, dɩ nala kɩ dannɩ ʋ a kɩ kyʋwalɩ ʋ.”
13 Ɛɛ rɛ ka ŋ nɩɩ kɩna hʋ buloŋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, abee kɩna hʋ buloŋ aa we dʋnɩya tɩyaŋ, abee kɩna hʋ aa we taŋha memii tɩyaŋ, abee kɩna hʋ buloŋ aa we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ, abee kɩŋ kɛ buloŋ aa we doŋ dɩ ba aa yɩɩ yɩɩl a baa,
“Nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ abee Pebiye hʋ,
ba aa rɛ maga dɩ á kɩ kyʋwalɩ ba, a kɩ tɩya ba feŋ, a kɩ dannɩ ba.
Ba aa rɛ kaŋ dee kɩŋ buloŋ nyuu tɩyaŋ, a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ.”
14 Ɛɛ rɛ kɩweye hʋ banaa mɛ yaa amɩ kɩ we, ka nɩhɩyasɩ mɔlɩya bee banaa hʋ mɛ tuu gbinni a kyʋwalɩ ʋ.
6Pebiye hʋ tɔrɩ kelni hʋ ba aa kaŋ taarɩ teŋkulii hʋ tɔ
1 Ɛɛ rɛ ŋ na dɩ Pebiye hʋ kaŋ kelni bapɛ hʋ laasɩya kɩŋ a kaŋ tɔrɩ. Nyɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ kɩweye hʋ banaa kɩdɩgɩ yɩra, ʋ taal kɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ aa nɔsɔ, a baa “ko!” 2 Ɛɛ rɛ ŋ deŋ, a na gyapʋlʋŋ. Nal hʋ aa gyɩna ʋ kol too, ka ba kpa kuworinyupugi tɩya ʋ. Ɛɛ rɛ ʋ lɩɩ mʋ anɩɩ bayuwol aa yuwo kɩ di saŋa buloŋ, dɩ ʋ yuwo yuwo a di ʋ dɔmɔ.
3 Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ bɩl kaŋ kelni hʋ kɩlɩya tɩɩna a kaŋ tɔrɩ. Doŋ nɛ ŋ bɩl nɩɩ dɩ kɩweye hʋ banaa lɩya tɩɩna mɛ yɩra a baa, “ko!” 4 Ɛɛ rɛ gyaagʋ kɩdɩgɩ mɛ ko lɩɩ, a yaa gyafɩyaŋ. Doŋ nɛ ba kpa dee tɩya nal hʋ aa gyɩna ʋ, dɩ ʋ kaŋ yuwo ko dʋnɩya, dɩ nala kɩ yuwo dɔmɔŋ a kɩ kpʋ dɔmɔŋ. Ba gyɩ kpaa takoobibal lɛ a tɩya ʋ.
5 Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ bɩl kaŋ kelni hʋ kɩtoo tɩɩna a kaŋ tɔrɩ. Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ kɩweye hʋ too tɩɩna mɛ yɩra a baa, “Ko!” Ɛɛ rɛ ŋ deŋ, a na gyabiŋ. Nal hʋ aa gyɩna ʋ kol sanɩya ʋ noŋ tɩyaŋ. 6 Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ wɩɩ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ nal taal, a lɩɩ kɩweye hʋ banaa tʋtʋʋ tɩyaŋ, a baa, “Ba sɩ yallɩ nasaarɩmɩya kʋrʋba a maga baadee tʋŋtʋnnɩ kyɛpiliŋ tuno, ka dɩ ba yallɩ mɩkʋrʋba boto mɛ a maga baadee tʋŋtʋnnɩ kyɛpiliŋ tuno. Amɛ ma ta kyogi nʋʋ bee sɩŋ yalɩɩ kɛ nyɛ.”
7 Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ bɩl kaŋ kelni kɩnaa tɩɩna a kaŋ tɔrɩ. Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ kɩweye hʋ kɩnaa tɩɩna mɛ yɩra a baa, “ko!” 8 Ɛɛ rɛ ŋ deŋ a na gyakɔŋ-kpɩlɩlɩ kɩdɩgɩ. Nal hʋ aa gyɩna ʋ feŋ nɛ yaa Sʋʋ, ka lalɩyabee kɩ tɩŋ ʋ hal. Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ tɩya ba dee dɩ ba kpa yuwo abee losi abee wɩɩla abee ɔhɔ-kɩna a kpʋ nihuwobisi buloŋ aa we dʋnɩya ba aa kaŋ kpaa leye banaa lɩdɩgɩ tɩyaŋ.
9 Pebiye hʋ aa kaŋ kelni hʋ kɩnɔɔ tɩɩna a kaŋ tɔrɩ, ɛɛ rɛ ŋ deŋ a na nala ba aa kpʋwa dʋŋsɩ dɩ ba we kogu hʋ ba aa kpaa wɩɩsʋllɩ kɩna kɩ nyɔgɔ memii tɩyaŋ. Nala no fa aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya rɛ abee wɩtɩɩ aŋ bɩ bɩla hal, ɛɛ rɛ tɩŋ ba kpʋ ba. 10 Ɛɛ rɛ ba ŋmaa nyʋwa baŋ baŋ baŋ a baa, “Á Tɩɩna Wɩɩgyoribakɔɔ, Ɩ yaa Tɩpʋlʋŋ Tɩɩna rɛ a kaŋ wɩtɩɩ mɛ, kyɛbee rɛ ɩ tɩɩ sɩ di dʋnɩya nala hʋ aa kpʋ ma sarɩya, a dɔgɩsɩ ba?” 11 Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ kpa gapʋlʋŋ a tɩya ba kɩdɩgɩ buloŋ aŋ basɩ tɩya ba dɩ ba gyegili mʋhʋ tʋlɩɩ, dɩ ba kpʋ ba tʋŋtʋnnɩ-dɔŋtɩŋsɩ abee ba nɩmmabalɩya hʋ badɔmɔŋ mɛ anɩɩ gɛɛ ba aa kpʋʋ ba, a maga gɛɛ Wɩɩsɩ aa magɩlɩ biŋ.
12 Pebiye hʋ aa kaŋ kelni hʋ kɩdʋʋ tɩɩna a kaŋ tɔrɩ, ŋ na dɩ taŋha gyegile yʋga. Ɛɛ rɛ wɩɩpɔsɩɩ buloŋ bil gɛɛ timm anɩɩ gabiŋyohi, pene buloŋ mɛ fɩyɛsɩ gɛɛ anɩɩ kyal. 13 Ka kyɩŋwʋlɩya lɩɩ wɩɩsɩnyuu a ko tuu kɩ tele taŋha anɩɩ puwoduwo aa kyɩrɩ pil-huwoni kɩ lo taŋha gɛɛ. 14 Ɛɛ rɛ wɩɩsɩnyuu buloŋ nyʋgɩsɩ gɛɛ anɩɩ ba aa kaŋ wasa kulo kpa dɩgɩ dʋŋ. Dogiŋsi abee fuwokpoŋiye buloŋ sii ba liweeliye tɩyaŋ. 15 Ɛɛ rɛ dʋnɩya kuworo, abee paalʋʋ didenne, abee laalyuwolhɩyasɩ, abee kɩna tɩmma, abee nɩbala, abee nala buloŋ, yosi abee nala hʋ aa tɩŋ ba tɩɩma, ba buloŋ fá gyʋʋ faŋa dogiŋsi bʋbʋʋsɩ abee bʋpagɩsɩ tɩyaŋ. 16 Aŋ kɩ yɩrɩ dogiŋsi hʋ abee bʋwa hʋ abaa, “Ma tele tɔ ma dɩ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ nyuu ta naa ma, dɩ Pebiye hʋ mɛ ta dɔgɩsɩ ma, 17 Beewɩya kyɛɛ hʋ ba aa sɩ daga ba baaŋ dʋnɩya nala nyuu tɩyaŋ pele rɛ. Nal buloŋ tuwo aa sɩ wuwo sɩŋ ba sɩya.”
7Wɩɩsɩ nala hʋ ba aa magɩla
1 Wɩya no buloŋ hal tɩyaŋ, ŋ bɩl na malɩkasɩ banaa dɩ ba sɩŋ taŋha logimo banaa hʋ tɩyaŋ. Ba fa tɔɔ puwo aa lɩɩ dʋnɩya logimo hʋ banaa buloŋ nɛ, dɩ ʋ ta luro taŋha tɩyaŋ koo mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ koo tɩya buloŋ tɩyaŋ. 2 Ɛɛ rɛ ka ŋ na malɩka kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩpɔsɩɩ dɩɩlaŋ a ko kɩ gyɩŋ wɩɩsɩnyuu, a kol kɩŋ hʋ Wɩɩsɩ hʋ aa weye aa kaŋ magɩlɩ ʋ nala. Ɛɛ rɛ ʋ huwori yɩrɩ malɩkasɩ hʋ banaa Wɩɩsɩ fa aa tɩya ba dee dɩ ba kyogi taŋha abee mpʋwɔnʋʋ hʋ, 3 a basɩ tɩya ba abaa, “Ma ha ta ko kyogi taŋha koo mpʋwɔnʋʋ koo tɩɩsɩ, see dɩ á magɩlɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna ba tilli tɩyaŋ a teŋ.” 4 Ɛɛ rɛ ba daga nala hʋ Wɩɩsɩ aa magɩla nyʋwa a tɩya ŋ. Ba yaa tusi kɔɔ abee tusi mɔllɩ balɩya bee banaa rɛ (144,000). Nala no lɩɩ Iziral tɩmma bekyige fi bee balɩya hʋ tɩyaŋ nɛ. 5 Nala tusi fi abee balɩya (12,000) rɛ ʋ magɩlɩ bekyige hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. Bekyige fi bee balɩya rɛ nyɛ: Gyuda bekyigi nala 12,000 Rubiŋ bekyigi nala 12,000 Gaadi bekyigi nala 12,000 Asira bekyigi nala 12,000 Nafitali bekyigi nala 12,000 Manaasi bekyigi nala 12,000 Simiyɔŋ bekyigi nala 12,000 Levi bekyigi nala 12,000 Isaaka bekyigi nala 12,000 Zebulɔŋ bekyigi nala 12,000 Gyosɛfʋ bekyigi nala 12,000 Bɛngyamin bekyigi nala 12,000
Nɩgyamaa hʋ aa bɩ kaŋ dɩɩsɩɩ
9 Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ ŋ deŋ a na nɩgyamaa badɔmɔŋ nal buloŋ aa bɩ sɩ wuwo dɩɩsɩ. Ba lɩɩ dʋnɩya logiŋ kɛ buloŋ nɛ a lɩɩ taŋhasɩ iriŋ iriŋ buloŋ, abee nihuwobisi doho iriŋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ, a kɩ basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ. Ŋ na dɩ ba sɩŋ kuworikpasa hʋ abee Pebiye hʋ sɩya tɩyaŋ, a laalɩ gapʋlʋŋdoliye doliye, a kol abɛɛ paaponni ba nosi tɩyaŋ. 10 Nɩgyamaa hʋ yaa kyagɩŋsɩ yʋga abaa, “Á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ nyuu abee Pebiye hʋ, ba aa rɛ laa ma ta.” 11 Ka malɩkasɩ hʋ buloŋ sɩŋ gol kuworikpasa hʋ abee nɩhɩyasɩ mɔlɩya bee banaa hʋ abee kɩweye banaa hʋ. Ɛɛ rɛ malɩkasɩ hʋ aa tuu kyige pumpuŋ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ 12 a baa, “Amɩ. Á Tɩɩna Wɩɩsɩ kaŋ dee rɛ abee wɩgyʋŋ abee gaŋdarɩ. Ma leŋ dɩ á kɩ dannɩ ʋ, a kɩ kyʋwalɩ ʋ aŋgyʋwasʋ, a kɩ kpa ʋ yohuŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. Amɩ.”
13 Ɛɛ rɛ nɩhɩyasɩ hʋ kɩdɩgɩ pɩyɛsɩ ŋ a baa, “Kɩbeema rɛ laalɩ gapʋlʋŋdoliye hʋ gɛɛ, lee rɛ ba lɩɩ?” 14 Ɛɛ rɛ ŋ basɩ tɩya ʋ a baa, “Ŋ nɩhɩyawʋ, Ɩ rɛ gyɩma.” Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ŋ a baa, “Nala no rɛ Wɩɩsɩ lɩɩ tʋwarɩbal hʋ tɩyaŋ. Ba aa rɛ sasɩ ba gannɩ Pebiye hʋ kyal tɩyaŋ, ba lɩɩ peretete. 15 Ɛɛ rɛ tɩŋ ba sɩŋ Wɩɩsɩ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ, a tʋma kɩ tɩya ʋ kyɛɛ bee ʋ nyʋwa buloŋ ʋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ. Nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ nɛ sɩ we ba lee a kɩ pɔ ba. 16 Losi bɩl bɩ sɩ kaŋ ba, nɩɩnyʋwasɩ mɛ bɩ sɩ kaŋ ba, wɩɩnʋŋ bɩl bɩ sɩ nyɔgɩ ba, nʋŋ mɛ bɩl bɩ sɩ kaŋ ba. 17 Wɩɩ buloŋ bɩl bɩ sɩ yaa ba, beewɩya Pebiye hʋ aa sɩŋ Wɩɩsɩ kuworikpasa hʋ sɩya rɛ sɩ kɩ deŋ ba nyuu tɩyaŋ, anɩɩ pedaal aa kɩ deŋ ʋ piyese nyuu gɛɛ. Ʋ rɛ sɩ kaŋ ba mʋ nɩɩpaala lee, nɩɩ hʋ aa tɩya mɩɩbol. Wɩɩsɩ mɛ sɩ tɩɩgɩ ba sɩnɩɩl buloŋ ta.”
8Pebiye hʋ kaŋ kelni hʋ kateŋsi tɔrɩ
1 Saŋa hʋ Pebiye hʋ aa kaŋ kelni bapɛ hʋ ba aa kaŋ taarɩ teŋkulii hʋ tɔ kateŋsi tɔrɩ, wɩɩsɩbee buloŋ yaa sɩrɩtɩtɩ a pele miŋti mɔlɩya abee fi. 2 Ɛɛ rɛ ka ŋ na malɩkasɩ hʋ bapɛ aa sɩŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Doŋ nɛ ba kpa kabɩla bapɛ tɩya ba. 3 Malɩka kɩdɩgɩ mɛ ko sɩŋ kogu hʋ logiŋ, a kol salma tahana hʋ ba aa kpaa wɩsɩnaaŋ we a nyɔgɔ kɩ tɩya Wɩɩsɩ. Ɛɛ rɛ ba kpa wɩsɩnaaŋ yʋga tɩya ʋ, dɩ ʋ kpa pɛ Wɩɩsɩ nala wɩɩkyʋwalɩ tɩyaŋ a nyɔgɔ tɩya Wɩɩsɩ. Ʋ sɩ nyɔgɩ ba salma kogu hʋ aa sɩŋ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ nyuu. 4 Ɛɛ rɛ wɩsɩnaaŋ hʋ nyʋwɔsɩ abee Wɩɩsɩ nala wɩɩkyʋwalɩ lɩɩ malɩka hʋ noŋ tɩyaŋ a mʋ Wɩɩsɩ lee. 5 Doŋ nɛ malɩka hʋ kyaanɩ diŋ kogu hʋ nyuu tɩyaŋ a su salma tahana hʋ a kpa yuwo ʋ ko tuu taŋha. Ɛɛ rɛ duwoŋ kɩ nɔsɩ, a kɩ lɩgɩsɩ, ka taŋha kɩ gyigili.
Malɩkasɩ hʋ mʋʋ kabɩla hʋ
6 Ɛɛ rɛ malɩkasɩ hʋ bapɛ aa kaŋ kabɩla bapɛ hʋ yaa siri dɩ ba mʋʋ kabɩla hʋ. 7 Malɩka-buŋbuŋ tɩɩna hʋ mʋʋ ʋ kabɩl. Ɛɛ rɛ ba kpa duwoŋbʋwa abee diŋ aa guwosi kyal tɩyaŋ a yuwo lo taŋha. Ɛɛ rɛ taŋha nyuu buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ buloŋ di diŋ, taŋha nyuu tɩɩsɩ buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ buloŋ mɛ di diŋ, taŋha nyuu ɔfɩyɛla buloŋ mɛ di diŋ.
8 Ɛɛ rɛ malɩka-lɩya hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl. Doŋ nɛ ba kpa kɩŋ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ dogiŋbal aa di diŋ a yuwo we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ. 9 Ɛɛ rɛ mpʋwɔnʋʋ buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ buloŋ bɩrɩmɩ kyal. Kɩwiyesiye buloŋ aa we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ buloŋ mɛ sʋba. Nɩɩduworiborisi iriŋ buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ buloŋ mɛ kyogi.
10 Ɛɛ rɛ malɩka-too hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl. Doŋ nɛ kyɩŋwʋlbal kɩdɩgɩ lɩɩ wɩɩsɩnyuu, a kɩ di gɛɛ anɩɩ fɩŋtɩna, a ko tuu tele fuwoni abee bulli buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ tɩyaŋ. 11 Kyɩŋwʋlɩɩ hʋ feŋ nɛ yaa Kɩhaa. Ʋ aa hayɛ wɩya, nɩɩrɩ hʋ tɩyaŋ ʋ aa tele hʋ mɛ hayɛ, nɩgyamaa yʋga aa nyʋwa nɩɩ hʋ sʋba akuu nɩɩ hʋ aa hayɛ wɩya.
12 Ɛɛ rɛ malɩka-naa hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl. Ɛɛ rɛ ba ŋmaa wɩɩpɔsɩɩ abee pene abee kyɩŋwʋlɩya ba aa kaŋ ba kɩdɩgɩ buloŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ. Ɛɛ rɛ ba kɩdɩgɩ buloŋ pʋlʋŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ buloŋ nyʋgɩsɩ. Ɛɛ rɛ pʋlʋŋ bɩl tuwo sɩgballɩya ba kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ tɩyaŋ, a bɩl tuwo tebine mɛ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ tɩyaŋ.
13 Ɛɛ rɛ ŋ deŋ a na kakyuu dɩ ʋ aa gyaarɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ ka ŋ nɩɩ dɩ ʋ nɔsɔ yʋga abaa, “Owu, Tʋwara! Tʋwara! Tʋwara! Nala hʋ aa we taŋha nyuu tɩyaŋ sɩ na tʋwara saŋa hʋ malɩka-kaalɩya hʋ boto aa sɩ mʋʋ ba kabɩla.”
91 Ɛɛ rɛ malɩka-nɔɔ hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl. Doŋ nɛ ŋ na kyɩŋwʋlɩɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩnyuu a ko tuu tele taŋha. Ba kpa bootogiluŋii hʋ aa bɩ kaŋ lɩtenii saafɩɩbii a tɩya ʋ. 2 Ɛɛ rɛ ʋ kaŋ bootogiluŋii hʋ nyʋwa suri, nyʋwɔsɩ lɩɩ bootogiluŋii hʋ tɩyaŋ a kɩɩ gɛɛ anɩɩ diŋbal nyʋwɔsɩ, a tɔ pʋlʋŋ abee wɩɩsɩnyuu buloŋ, ba bil. 3 Ɛɛ rɛ hʋwa lɩɩ nyʋwɔsɩ hʋ tɩyaŋ a ko tuu taŋha. Ba leŋ ba wuwo kɩ dʋŋ nala gɛɛ anɩɩ nʋʋŋsɩ. 4 Ba bɩ tɩya ba ŋmanɩɩ dɩ ba kyogi ɔhɔ koo tɩɩsɩ koo kɩna hʋ aa nyʋʋ taŋha tɩyaŋ. Amɛ ba tɩya ba ŋmanɩɩ rɛ dɩ ba bɔŋsɩ nal hʋ buloŋ aa bɩ kaŋ Wɩɩsɩ magɩl ʋ tile tɩyaŋ. 5 Ba bɩ tɩya hʋwa hʋ ŋmanɩɩ dɩ ba kpʋ nala no, amɛ dɩ ba dɔgɩsɩ ba peŋsi bɔnɔŋ. Tʋwara hʋ ba aa naa ʋ kɩɩ gɛɛ rɛ nʋʋma aa dʋŋ nal ʋ kɩ wɩɩ gɛɛ. 6 Haŋ saŋa hʋ tɩyaŋ, nala sɩ kɩ kyɛ dɩ ba sʋba, amɛ ba bɩ sɩ wuwo sʋba. Ba sɩ kyo dɩ ba sʋba ka dɩ sʋʋ fá nyʋgɩsɩ ba sɩya tɩyaŋ.
7 Hʋwa hʋ fa kɩɩ gɛɛ anɩɩ gyaaga ba aa kpɩyɛra dɩ ba kaŋ mʋ yuwo. Ba kyige kɩna aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ salma nyupugini rɛ, ka ba sɩya mɔgɩ mɛ kɩɩ gɛɛ nihuwobisi sɩya. 8 Ba nyupʋna mɛ gyɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ haaŋ nyupʋna. Ba nyɩŋa mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ naakyigi nyɩŋa. 9 Kɩna badɔmɔŋ gyɩ tɔɔ ba bembiye rɛ a kɩɩ gɛɛ anɩɩ hɔgɩ ba aa kpa tɔ bembii a kaŋ kɩ yuwo yuwo. Ba kɩŋkanɩya mɛ kɩ yaa kyagɩŋsɩ anɩɩ gyagyamaa aa tarɩ torukusi a fá kɩ mʋ yuwo. 10 Ba gyɩ kaŋ gyosi bee fɩllɩ rɛ anɩɩ nʋʋŋsɩ. Dee hʋ buloŋ ba fa aa kana dɩ ba kaŋ dɔgɩsɩ nala peŋsi bɔnɔŋ hʋ buloŋ, ʋ fa we ba gyosi no tɩyaŋ nɛ. 11 Malɩka hʋ fa aa kol bootogiluŋii hʋ saafɩɩbii hʋ rɛ fa yaa ba kuwori. Gyuuma taal tɩyaŋ ba aa yɩrɩ ʋ Abadaŋ. Giriki tɩmma taal tɩyaŋ mɛ, ba aa yɩrɩ ʋ Apɔliyɔŋ nɛ. (Feŋ no memii rɛ yaa Nal hʋ aa kyogi kyogisi)
12 Laasɩya tʋwara hʋ ba aa sɩ na ʋ lɩtenii rɛ nyɛ. Amɛ tʋwarasɩ balɩya rɛ ha kaa.
13 Ɛɛ rɛ malɩka-dʋʋ hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl. Doŋ nɛ ŋ nɩɩ taal dɩ ʋ lɩɩ salma kogu hʋ aa sɩŋ Wɩɩsɩ sɩya logimo banaa hʋ tɩyaŋ. 14 Ɛɛ rɛ taal hʋ basɩ tɩya malɩka-dʋʋ hʋ tɩɩna hʋ aa kol kabɩl hʋ a baa, “Puri malɩkasɩ hʋ banaa hʋ ba aa vʋwa biŋ Yufireti fuwobal hʋ tɩyaŋ a ta.” 15 Ba fa vʋwa ba biŋ nɛ a yaa siri gbala kyɛɛ no abee pene no abee bɩna no ba aa puri ba ta dɩ ba kpʋ dʋnɩya nala buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto a kaŋ lɩdɩgɩ lɩɩ. 16 Ɛɛ rɛ ba daga bayuwolo hʋ aa gyɩŋ gyaaga hʋ nyʋwa tɩya ŋ. Ba fa pele nala tusi tusi kɔɔsɩ balɩya (200,000,000). 17 Ŋ aa naa gyaaga hʋ abee nala hʋ aa gyɩŋ ba anɩɩ duwoso tɩyaŋ, nyɛ rɛ ba kɩɩ: Hɔgɩnɩ hʋ gyagyɩnna hʋ aa kpa tɔ ba bembiye badɔmɔŋ fɩyɛsa gɛɛ rɛ anɩɩ diŋ, badɔmɔŋ mɛ bil gɛɛ anɩɩ saŋsaŋbiniye badɔmɔŋ mɛ yaa sumuŋ gɛɛ anɩɩ gyɩrɩbʋyɩ. Gyaaga hʋ nyuni kɩɩ gɛɛ anɩɩ naakyige nyuni. Ɛɛ rɛ ka diŋ abee nyʋwɔsɩ abee gyɩrɩbʋyɩ kɩ lɩɩ ba nyʋʋsɩ tɩyaŋ. 18 Balo-kɩna no boto rɛ kpʋʋ nihuwobisi doho nala buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye boto lɩdɩgɩ hʋ. Ba aa rɛ nyɛ: Diŋ abee nyʋwɔsɩ abee gyɩrɩbʋyɩ hʋ aa lɩɩ gyaaga hʋ nyʋʋsɩ tɩyaŋ. 19 Gyaaga hʋ dee buloŋ fa we ba nyʋʋsɩ abee ba gyosi tɩyaŋ nɛ. Ba gyosi gyɩ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ dʋma, a kaŋ nyuni. Kɩna no rɛ ba kaŋ kɩ bɔŋsɩ nala.
20 Dʋnɩya nɩkaalɩya hʋ baloo no aa bɩ kpʋwa, ba mɛ ha bɩ leŋ kɩna hʋ ba tɩɩ aa mara a kɩ kpaarɩ. Ba ha aa tɩŋ gyɩŋbɔmɔ hal lɛ a kɩ marɩ vʋga ba aa kpaa salma koo kpana koo kɔlɩɩ koo bʋwa koo daasɩ a marɩ. Vʋga no bee na, ba bee nɩɩ wɩya, a bɩ wuwo kɩ vala mɛ. 21 Nala no bɩ bɩrɩmɩ ba hakɩllɩ a lɩɩ nala kpʋyɩ, abee hɩrʋ abee sɔŋsɔŋ abee gaal hʋ tɩyaŋ ba aa we.
10Malɩka hʋ aa kol teŋbiye hʋ ba aa kaŋ kulo
1 Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl na malɩkaduwo kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a ko tuu. Taala tɔ ʋ buloŋ gɛɛ anɩɩ ʋ aa laalɩ gadolii, ka dosiye baarɩ ʋ nyuu. Ʋ sɩya mɔgɩ kɩ tʋla gɛɛ anɩɩ wɩɩpɔsɩɩ. Ʋ naasɩ mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ diŋpʋwala. 2 Ka ʋ kol teŋbiye aa suro ʋ noŋ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ʋ kpa ʋ noduu naaŋ a dɔbɔ mpʋwɔnʋʋ nyuu tɩyaŋ, a kpa ʋ nogɔbɔ naaŋ mɛ a sɩgɩ taŋha. 3 Ɛɛ rɛ ʋ nɔsɩ yʋga anɩɩ naakyigi aa gerise gɛɛ. Ʋ aa nɔsɔ gɛɛ, duwoŋ mɛ laa nɔsɩ bʋpɛ. 4 Ɛɛ rɛ ŋ fa kɩ kyɛ dɩ ŋ sabɩ wɩya hʋ duwoŋ hʋ aa nɔsɔ bʋpɛ hʋ a basɩ. Doŋ nɛ ŋ nɩɩ taal dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩnyuu a basɩ tɩya ŋ a baa, “Leŋ dɩ wɩya hʋ duwoŋ hʋ aa nɔsɔ basɩ we ɩ nyuu tɩyaŋ. Ta saba biŋ.” 5 Ɛɛ rɛ ka ŋ na malɩka hʋ, nal hʋ naadɩgɩ aa sɩŋ mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ, ka kɩdɩgɩ mɛ sɩŋ taŋhahɩlɩɩ tɩyaŋ, dɩ ʋ kaŋ ʋ noduu noŋ a yɩya wɩɩsɩnyuu. 6 Ɛɛ rɛ ʋ ŋmɩyɛsɩ nal hʋ aa we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ, nal hʋ aa taa wɩɩsɩnyuu abee kɩna hʋ buloŋ aa we wɩɩsɩnyuu, abee taŋha abee kɩna hʋ buloŋ aa we doŋ, abee mpʋwɔnʋʋ abee kɩna buloŋ aa we ʋ tɩyaŋ. Ʋ ŋmɩyɛsa rɛ a baa, “Wɩɩsɩ bɩl bɩ sɩ gyegili bee wɩɩ hʋ ʋ aa kyɛ dɩ ʋ yaa.” 7 Amɛ kyɛɛ hʋ malɩka-pɛɛ hʋ tɩɩna aa sɩ ko mʋʋ ʋ kabɩl, Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ʋ bampaga hʋ aa yaa wɩfaŋɩya hʋ buloŋ yaa anɩɩ gɛɛ ʋ gyɩ aa basɩ tɩya ʋ tʋŋtʋnna Wɩɩsɩ tɩŋdaala hʋ.
8 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl nɩɩ taal hʋ tɩɩ aa lɩɩ wɩɩsɩnyuu dɩ ʋ basɩ tɩya ŋ a baa, “Mʋ laa teŋbiye hʋ aa suro malɩka hʋ noŋ tɩyaŋ, malɩka hʋ naadɩgɩ aa sɩŋ mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ, ka kɩdɩgɩ mɛ sɩŋ taŋha tɩyaŋ hʋ.” 9 Ɛɛ rɛ ŋ mʋ malɩka hʋ lee a sʋla ʋ dɩ ʋ kpa teŋbiye hʋ tɩya ŋ. Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ŋ abaa “Laa kyaŋ! Ʋ sɩ leŋ dɩ ɩ fuu nyagɩmɩ, amɛ ɩ nyʋwa tɩyaŋ kɛ, ʋ sʋma anɩɩ tʋʋ.” 10 Ɛɛ rɛ ŋ laa teŋbiye hʋ malɩka hʋ noŋ tɩyaŋ a kpa kyaŋ. Ʋ sʋma anɩɩ tʋʋ ŋ nyʋwa tɩyaŋ, amɛ ʋ aa tuu ŋ fuu teŋ, ŋ fuu buloŋ nyagɩmɩ. 11 Ɛɛ rɛ ba basɩ tɩya ŋ a baa, “Ʋ maga dɩ ɩ bɩl basɩ Wɩɩsɩ wɩya rɛ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ a mʋ kɩ tile nihuwobisi iriŋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ, abee paalʋʋ iriŋ iriŋ buloŋ nala, abee nala aa basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ, abee kuworo iriŋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ.”
11Wɩɩsɩ daŋsɩya tɩmma hʋ balɩya
1 Ɛɛ rɛ ba kpa daamagɩsɩɩ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ daatɩgɩɩ a tɩya ŋ, aŋ basɩ tɩya ŋ a baa, “Sii mʋ magɩsɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ abee kogu hʋ aa we ʋ tɩyaŋ, aŋ dɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ doŋ, 2 amɛ ta magɩsɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ gyaŋwuwo kɛ, beewɩya ba kpaa doŋ tɩya nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma rɛ. Ba sɩ ŋmaa ʋ gyebiye lo, a fɩrɩgɩ Wɩɩsɩ tɔbal hʋ peŋsi mɔllɩbalɩya abee balɩya. 3 Ŋ sɩ tɩya ŋ daŋsɩya tɩmma balɩya hʋ dee dɩ ba basɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ. Ba sɩ laalɩ logannɩ aŋ heeli basɩ wɩɩ hʋ ŋ aa kpaa tɩya ba haŋ kyɛyɛ tusi bee kɔɔsɩbalɩya bee mɔllɩ boto hʋ tɩyaŋ.”
4 Daŋsɩya tɩmma no balɩya rɛ yaa Olivi tɩɩsɩ hʋ balɩya abee fɩŋtɩŋdaasɩ hʋ balɩya aa sɩŋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ, nal hʋ aa tɩŋ taŋha, sɩya tɩyaŋ. 5 Dɩ ba dɔŋ buloŋ nɛ ko kɩ kyɛ dɩ ʋ yaa ba wɩbɔŋ diŋ aa lɩɩ ba nyʋʋsɩ tɩyaŋ nɛ a di tɩɩna. Nyɛ rɛ ba aa kpʋ nal hʋ buloŋ aa kyɛ dɩ ʋ yaa ba wɩbɔŋ. 6 Nala no kaŋ dee rɛ ba aa sɩ wuwo kile duwoŋ dɩ ʋ ta nɩya kyɛyɛ hʋ ba aa kyɛ dɩ ba basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, a bɩl kaŋ dee mɛ ba aa sɩ wuwo leŋ dɩ nɩɩ buloŋ bɩrɩmɩ kyal. Ba sɩ wuwo leŋ dɩ baloo iriŋ buloŋ gyʋʋ dʋnɩya nala, saŋa kɛ buloŋ ba aa kyɛ. 7 Dɩ ba aa rɛ ko basɩ wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ba teŋ, ɔhɔ-kɩŋ hʋ aa lɩɩ bootogiluŋii hʋ aa bɩ kaŋ lɩtenii tɩyaŋ ko kɩ lɩɩ, ʋ sɩ ko yuwo di ba a kpʋ ba. 8 Ba sɩ vɩya ba teŋbiye ta dɩ ba pɩŋ haŋ tɔbal hʋ dimbee tɩyaŋ, tɔbal hʋ tɩyaŋ ba aa kpaasɩ ba tɩɩna daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ. Ba kaŋ tɔbal no kɩ yɩrɩ Sodɔm koo Igyipiti rɛ. 9 Nihuwobisi doho iriŋ iriŋ buloŋ nala, aa basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ, a lɩɩ paalʋʋ iriŋ iriŋ, ba buloŋ sɩ deŋ ba kɩsʋʋnɩ kyɛyɛ boto abee kyalɩɩ. Ba bɩ sɩ laa nyʋwa dɩ ba paa ba hogo. 10 Dʋnɩya nala tenni sɩ fɩyɛlɩ akuu ba aa kpʋʋ nala no balɩya wɩya. Ba sɩ kɩ gbɩyalɩ, a kɩ gbɩllɩ dɔmɔŋ, a yaa bɔnyɛ wɩya kɩ tɩya dɔmɔŋ, beewɩya Wɩɩsɩ tɩŋdaala no balɩya fa kaŋ dʋnɩya nala bagɩna tɩyaŋ nɛ. 11 Amɛ kyɛyɛ boto abee faŋ kyɛɛ Wɩɩsɩ mɩɩgɩ tɩya nala no balɩya mɩɩbol lɛ, ba sii sɩŋ ba naasɩ tɩyaŋ. Nala hʋ buloŋ aa naa ba, kambɩŋ kaŋ ba weliŋ. 12 Ɛɛ rɛ ba nɩɩ taal dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a basɩ tɩya nala hʋ balɩya a baa, “Ma ko gyɩŋ daha.” Ʋ aa basɩ gɛɛ teŋ, ba gyʋʋ taal tɩyaŋ a gyɩŋ wɩɩsɩbee. Ba dɔmɔ kɩ deŋ ba ka ba kɩ gyɩŋ. 13 Haŋ saŋa hʋ tɩɩ tɩyaŋ taŋha gyigili yʋga. Tɔbal hʋ dɩɩsɩ buloŋ ba aa kaŋ kpaa leye fi a lɩɩ lɩdɩgɩ tele, a kpʋ nala tusi bapɛ. Ɛɛ rɛ kambɩŋ kaŋ nɩkaalɩya hʋ, ba dannɩ Wɩɩsɩ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ.
14 Tʋwarɩlɩya hʋ lɩtenii rɛ gɛɛ, too hʋ tɩɩna mɛ bɩ sɩ pɩɩsɩ aŋ tɩŋa.
Malɩka-pɛɛ hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl
15 Ɛɛ rɛ malɩka-pɛɛ hʋ tɩɩna mɛ mʋʋ ʋ kabɩl. Doŋ nɛ ŋ nɩɩ taabala dɩ ba aa basɩ wɩya wɩɩsɩbee tɩyaŋ a baa,
“Nyɛ kɛ á Tɩɩna Wɩɩsɩ abee ʋ nal hʋ ʋ aa lɩya dɩ ʋ ko laa dʋnɩya nala ta,
ba laa dʋnɩya buloŋ tɩŋa rɛ a kɩ deŋ,
Á Tɩɩna Wɩɩsɩ sɩ di koro dʋnɩya tɩyaŋ
a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ.”
16 Ɛɛ rɛ nɩhɩyasɩ mɔlɩya abee banaa hʋ aa hɔŋ ba kuworikpasɩnɩ nyuu Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, ba buloŋ tuu kyige pumpuŋ a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ a baa,
17 “Á aa kyʋwalɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ, Gyoribaŋa Bakɔɔ, aŋgyʋwasʋ rɛ,
Ɩ rɛ yaa nal hʋ fa aa we doŋ faafaa buloŋ abee nal hʋ ha aa we doŋ gyɩnaŋ.
Beewɩya, ɩ kpaa ɩ debal,
a piili a kɩ deŋ dʋnɩya rɛ.
18 Dʋnɩya nala hʋ aa bɩ gyɩma ɩ fa naa baaŋ a beel-ɩ rɛ.
Amɛ saŋa hʋ ɩ baaŋ mɛ aa sɩ sii ba nyuu tɩyaŋ pele rɛ,
ka saŋa hʋ tɩɩ ɩ aa sɩ di nala hʋ aa sʋba sarɩya mɛ pele rɛ,
saŋa hʋ ɩ aa sɩ tuŋ ɩ nala mɛ pele rɛ.
ɩ sɩ tuŋ ɩ tʋŋtʋnna nala hʋ aa basɩ ɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ,
abee ɩ nala buloŋ, nala hʋ aa fá ɩ, nɩbala abee nɩbiisi buloŋ,
Saŋa hʋ ɩ aa sɩ kyogi nala hʋ aa kyogi dʋnɩya mɛ pele rɛ.”
19 Ɛɛ rɛ ba kaŋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ boro suri, ŋ na daga hʋ aa yaa Wɩɩsɩ bee ʋ nala nyʋwa hʋ magɩl doŋ. Ɛɛ rɛ duwoŋ kɩ lɩgɩsɩ lee buloŋ, ka duwoŋ kɩ nɔsɩ kpanana kpanana. Taŋha gyigili, ka duwoŋbʋwa ko tuu kɩ tele taŋha yʋga yʋga.
12Haaŋ hʋ abee parinyeŋŋi hʋ
1 Ɛɛ rɛ kɩkperibalbal kɩdɩgɩ ko lɩɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ. Ʋ yaa haaŋ nɛ a vʋwa wɩɩpɔsɩɩ anɩɩ gal, ka pene mɛ we ʋ naasɩ memii, aŋ kyige kuworinyupugi ba aa kaŋ kyɩŋwʋlɩya fi abee balɩya marɩ. 2 Haaŋ hʋ fa kaŋ luwol lɛ, luwol hʋ kɩ wɩɩ, ʋ kɩ kyɛ dɩ ʋ lʋla, a kɩ wɩɩ baŋbaŋ. 3 Ɛɛ rɛ kɩkperii kɩdɩgɩ mɛ bɩl ko lɩɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ parinyeŋŋifiyaŋbalbal, aŋ kaŋ nyuni bapɛ abee nyɩŋdaasɩ fi, aŋ kyige kuworinyupugi nyuni bapɛ hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. 4 Ɛɛ rɛ ʋ kaŋ ʋ gyoho gbaa wɩɩsɩnyuu kyɩŋwʋlɩya ba aa kaŋ kpaa leye boto lɩdɩgɩ, ba ko tuu tele taŋha. Aŋka parinyeŋŋi hʋ mʋ sɩŋ haaŋ hʋ fa aa kyɛ dɩ ʋ lʋla hʋ sɩya a gbala, dɩ ʋ lʋla dɩ ʋ kpa biye hʋ kyaŋ haŋ lagɩlagɩbiye hʋ. 5 Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ lʋl boyoŋbiye, nal hʋ aa sɩ kɩ deŋ dʋnɩya nala buloŋ abee hɔgɩ-kpaasa. Ɛɛ rɛ ba kaŋ biye hʋ fasɩ gyɩŋ mʋ tɩya Wɩɩsɩ ʋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ, 6 aŋka haaŋ hʋ fá gyʋʋ pogo, lee hʋ Wɩɩsɩ aa mara bine ʋ. Ʋ we doŋ ba kɩ deŋ ʋ nyuu tɩyaŋ kyɛyɛ tusi abee kɔɔsɩbalɩya abee mɔllɩboto.
7 Saŋa no tɩyaŋ, yuwo gyɩ sii wɩɩsɩbee tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ malɩkahɩyawʋ Maakɩl bee ʋ malɩkadɔŋtɩŋsɩ abee parinyeŋŋi hʋ bee ʋ hatɩnna kaŋ yuwo sɩgɩ. 8 Maakɩl bee ʋ noŋ nala hʋ yuwo di parinyeŋŋi hʋ bee ʋ hatɩnna. Ɛɛ rɛ ba kil parinyeŋŋi hʋ bee ʋ hatɩnna ta ba lɩɩ wɩɩsɩbee tɩyaŋ. 9 Ɛɛ rɛ ba kpa parinyeŋŋibal hʋ bee ʋ hatɩnna hʋ buloŋ a yuwo ta ba lɩɩ wɩɩsɩbee a ko tuu taŋha. Ʋ rɛ yaa Dʋŋ hʋ aa we doŋ faafaa buloŋ ba kɩ yɩrɩ Feŋkyogil koo Sɩtaanɩ. Ʋ rɛ aa mʋrɩ dʋnɩya nala buloŋ.
10 Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl nɩɩ taabal kɩdɩgɩ wɩɩsɩbee tɩyaŋ dɩ ʋ baa, “Saŋa hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ laa nala ta pele rɛ. Saŋa no tɩyaŋ, Wɩɩsɩ daga ʋ dee abee ʋ koro rɛ. Krisita, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ laa dʋnɩya nala ta mɛ daga anɩɩ ʋ kaŋ dee dʋnɩya nala buloŋ nyuu tɩyaŋ nɛ, beewɩya nal hʋ aa kpaa kyogisi kɩ tɩya á nɩmmabalɩya hʋ Wɩɩsɩ sɩya wɩɩhaa abee tebine buloŋ hʋ, ba kpa ʋ yuwo ta rɛ. 11 Wɩɩsɩ Pebiye hʋ kyal abee Wɩɩsɩ wɩya hʋ á nɩmmabalɩya hʋ aa basɩ, ba aa rɛ ba kpa yuwo di Sɩtaanɩ. Ba mɩɩbol wɩya gyɩ bɩ kyɩl ba yʋga, ba gyɩ yaa siri rɛ dɩ ba sʋba. 12 Ɛɛ wɩya, ma nala hʋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ. Amɛ ma nala hʋ bee kɩna hʋ aa we taŋha nyuu tɩyaŋ abee mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ, baloo sɩ gyʋʋ ma beewɩya Sɩtaanɩ ko tuu ma lee rɛ a kɩ na baaŋ weliŋ, beewɩya ʋ gyɩma anɩɩ ʋ bɩl bɩ sɩ pɩɩsɩ, ka dɩ ba laa ʋ dee.”
13 Parinyeŋŋi hʋ aa naa dɩ ba kpa ʋ yuwo ta ʋ ko tuu taŋha gɛɛ, ɛɛ rɛ ʋ kile tɩŋ haaŋ hʋ aa lʋl boyoŋbiye hʋ hal. 14 Ɛɛ rɛ ba kpa kakyuubal kɩŋkanɩya tɩya haaŋ hʋ, dɩ ʋ wuwo gyaarɩ a gyʋʋ pogo a mʋ lee hʋ Wɩɩsɩ aa mara bine ʋ dɩ parinyeŋŋi hʋ ta wuwo dige ʋ. Doŋ nɛ ʋ we ba kɩ deŋ ʋ nyuu bɩsɩ boto abee faŋ. 15 Ɛɛ rɛ parinyeŋŋi hʋ pʋʋsɩ nɩɩ lɩɩ ʋ nyʋwa tɩyaŋ gɛɛ anɩɩ fuwo, a kile tɩŋ haaŋ hʋ hal dɩ ʋ pallɩ kpa ʋ. 16 Amɛ taŋhahɩlɩɩ pɛ haaŋ hʋ tɩyaŋ a lɔgɔ suri a kpa nɩɩ hʋ aa lɩɩ parinyeŋŋi hʋ nyʋwa tɩyaŋ buloŋ a nyʋwa. 17 Ɛɛ rɛ parinyeŋŋi hʋ na baaŋ haaŋ hʋ nyuu tɩyaŋ a lɩɩ mʋ dɩ ʋ kaŋ haaŋ hʋ doho nɩkaalɩya a yuwo yuwo. Nala no rɛ yaa nala hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, aŋ kaŋ wɩya hʋ Yesu aa daga ba abee wɩtɩɩ. Ɛɛ rɛ parinyeŋŋi hʋ mʋ sɩŋ mpʋwɔnʋʋ nyʋwa tɩyaŋ.
13Ɔhɔ-kɩna hʋ balɩya
1 Ɛɛ rɛ ŋ na ɔhɔ-kɩŋ kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ a ko lɩɩ, a kaŋ nyuni bapɛ abee nyɩŋdaasɩ fi, a fa kyige kuworinyupugi ʋ nyɩŋdaasɩ fi hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. Feŋ hʋ ʋ fa aa kana ʋ nyuni hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ fa aa tʋʋsɩ Wɩɩsɩ rɛ. 2 Ɔhɔ-kɩŋ hʋ ŋ fa aa naa kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ kpeyi, aŋka ʋ naasɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nambugo naasɩ, ʋ nyʋwa mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ naakyigi nyʋwa. Ɛɛ rɛ kɩŋ hʋ aa kɩɩ parinyeŋŋi hʋ kpa ʋ debal hʋ abee ʋ kuworikpasa hʋ a tɩya ɔhɔ-kɩŋ no. 3 Ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ nyuni bapɛ hʋ kɩdɩgɩ gyɩ aa kaŋ dʋgʋlɩbal anɩɩ ba aa ŋmana ʋ bɔŋsɩ tɩya sʋʋ, ka dʋgʋlɩɩ waa. Dʋnɩya nala buloŋ nyʋʋsɩ gyɩ fɩyɛlɩ ʋ wɩya ba sii tɩŋa ʋ hal. 4 Ɛɛ rɛ ba buloŋ tuu gbinni kyʋwalɩ parinyeŋŋi hʋ akuu ʋ aa kpaa ʋ dee tɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ wɩya. Ka ba bɩl kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ, aŋ baa, “Kɩbee rɛ kaŋ dee anɩɩ ɔhɔ-kɩŋ no? Kɩbee rɛ sɩ wuwo kana ʋ kaa kaasɩ?”
5 Ɛɛ rɛ ba tɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ ŋmanɩɩ ʋ basɩ babiibawɩya a kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ. Ɛɛ rɛ ba lem-ʋ, ʋ dɩ dee peŋsi mɔllɩbalɩya abee balɩya. 6 Ʋ piili kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ, a kɩ kyogi Wɩɩsɩ feŋ abee ʋ liweelii, abee nala hʋ buloŋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ. 7 Ɛɛ rɛ ba tɩya ʋ ŋmanɩɩ mɛ ʋ kaŋ Wɩɩsɩ nala a yuwo yuwo, a yuwo di ba. Ba gyɩ tɩya ʋ dee mɛ rɛ ʋ wuwo nihuwobisi doho nala iriŋ iriŋ buloŋ, aa lɩɩ paalʋʋ iriŋ iriŋ buloŋ, a kɩ basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ. 8 Nala hʋ buloŋ fene aa tuwo Wɩɩsɩ Pebiye hʋ ba aa kpʋwa mɩɩbol teŋ hʋ tɩyaŋ a lɩɩ dʋnɩya lipiilii buloŋ, ba mɛ sɩ tuu gbinni ʋ sɩya tɩyaŋ a kyʋwalɩ ʋ. Nala buloŋ aa we dʋnɩya tɩyaŋ sɩ tuu gbinni kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ, see nala hʋ dʋŋ fene aa we Wɩɩsɩ Pebiye hʋ ba aa kpʋwa a lɩɩ dʋnɩya piilii tɩyaŋ buloŋ mɩɩbol teŋ hʋ tɩyaŋ.
9 Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma gyegili nɩɩ wɩɩ no weliŋ.
10 Dɩ nal buloŋ wɩɩdagɩ rɛ daga nɩɩ ba sɩ kana tɔ dɩyaŋ, ba aa kana ba tɔ dɩyaŋ nɛ.
Dɩ nal buloŋ wɩɩdagɩ mɛ rɛ daga anɩɩ takoobii rɛ ba sɩ kpa kpʋ ʋ, takoobii rɛ ba sɩ kɔnɩ kpa kpʋ ʋ tɩɩna.
Wɩɩ no daga anɩɩ Wɩɩsɩ nala buloŋ maga dɩ ba kaŋ kenyiri rɛ a kaŋ wɩya hʋ ba aa laa di weliŋ abee wɩtɩɩ ba wɩgyʋʋlɩya tɩyaŋ.
Ɔhɔ-kɩŋ hʋ aa lɩɩ taŋha tɩyaŋ ko lɩɩ
11 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl na ɔhɔ-kɩŋ kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ taŋha tɩyaŋ ko lɩɩ. Ʋ fa kaŋ nyɩŋdaasɩ balɩya rɛ anɩɩ pebolbiye aŋ kɩ basɩ wɩya gɛɛ anɩɩ kɩŋ hʋ aa kɩɩ gɛɛ nɩɩ parinyeŋŋi hʋ. 12 Ʋ kpa dee hʋ buloŋ laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ aa kana rɛ, a laa ʋ naasɩ sɩŋ a kɩ di dee ʋ sɩya tɩyaŋ, a fɩla dʋnɩya nala buloŋ ba tuu gbinni kɩ kyʋwalɩ laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ, kɩŋ hʋ fa aa kaŋ dʋgʋlɩbal ka ʋ waa hʋ. 13 Ʋ yaa wɩmagɩla bee wɩkperiye rɛ yʋga, haalɩ a paalɩ wuwo leŋ diŋ lɩɩ wɩɩsɩnyuu ko tuu taŋha nal buloŋ na. 14 Akuu wɩmagɩla hʋ ba aa tɩya ʋ dee ʋ laa laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ naasɩ sɩŋ a yaa wɩya, ɔhɔ-kɩlɩya hʋ wuwo mʋrɩ dʋnɩya nala rɛ, a fɩl ba, ba mɔ kɩŋ aa kɩɩ buŋbuŋ ɔhɔ-kɩŋ hʋ a kɩ kpa ʋ yohuŋ, kɩŋ hʋ ba fa aa kyɔgɔ bee takoobii bɔŋsɩ tɩya sʋʋ, ka ʋ bɩ sʋba hʋ. 15 Ɛɛ rɛ ba tɩya ɔhɔ-kɩlɩya hʋ dee ʋ wuwo kpa wiyese tɩya kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ, dɩ ʋ wuwo kɩ basɩ wɩya, aŋ leŋ dɩ ba kpʋ nala hʋ buloŋ aa vɩya ʋ kyʋwalɩɩ. 16 Ɛɛ rɛ ɔhɔ-kɩlɩya hʋ bɩl fɩl nala buloŋ ba leŋ ba magɩlɩ ba, ba noduu nosi tɩyaŋ koo ba tilli tɩyaŋ, nɩbala abee nɩbiisi, kɩna tɩmma abee nyaaba, nala hʋ aa tɩŋ ba tɩɩ abee nala hʋ aa yaa yosi buloŋ. 17 Nal buloŋ bɩ wuwo yɔbɔ kɩŋ buloŋ koo a yallɩ kɩŋ buloŋ, see dɩ ʋ kaŋ laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ magɩl. Magɩl no rɛ yaa ɔhɔ-kɩŋ hʋ feŋ koo ʋ feŋ namba. 18 Dɩ nal buloŋ bɩ kaŋ wɩgyʋŋ, ʋ bɩ sɩ wuwo gyɩŋ wɩɩ no memii. Nal hʋ buloŋ aa kaŋ sʋnna, ʋ dɩɩsɩ a gyɩŋ ɔhɔ-kɩŋ namba hʋ nyʋwa, beewɩya namba hʋ bee nal kɩdɩgɩ feŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Namba hʋ yaa kɔɔsɩbadʋ abee mɔllɩboto bee badʋ rɛ (666).
14Pebiye hʋ bee ʋ nala
1 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl deŋ a na Pebiye hʋ dɩ ʋ sɩŋ Zaayɔŋ dogimo hʋ tɩyaŋ, ʋ bee nala tusi kɔɔ abee tusi mɔllɩbalɩya abee banaa (144,000). Ba sabɩ Pebiye hʋ feŋ abee ʋ Kuwo feŋ a mal nala no tilli tɩyaŋ. 2 Ɛɛ rɛ ka ŋ nɩɩ taal dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a kɩɩ gɛɛ anɩɩ kyuuribal aa kyuuri, a bɩl kɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ aa nɔsɩ, a bɩl kɩɩ gɛɛ anɩɩ koniŋmaala aa ŋmaa konima. 3 Nala no sɩŋ kuworikpasa hʋ abee nɩhɩyasɩ hʋ abee kɩweye hʋ sɩya tɩyaŋ nɛ, a kɩ yɩɩ yɩɩfalɩɩ kɩdɩgɩ. Nal buloŋ fa bɩ wuwo gʋnnɩ yɩɩl hʋ, see nala tusi kɔɔ abee tusi mɔllɩbalɩya abee banaa hʋ dʋŋ, nala hʋ Wɩɩsɩ aa tuŋ laa nihuwobisi doho nala buloŋ tɩyaŋ. 4 Ba aa rɛ bɩ leŋ haana bisiŋ laga ba, beewɩya ba kɩdɩgɩ buloŋ bɩ maakyiye kyɛ haaŋ. Lee hʋ buloŋ Pebiye hʋ ko kɩ mʋ ba aa kɩ tɩŋa ʋ hal lɛ. Ba aa rɛ yaa nala hʋ Wɩɩsɩ aa tuŋ laa nihuwobisi buloŋ tɩyaŋ. Ba kpaa ba tɩya Wɩɩsɩ abee ʋ Pebiye hʋ rɛ anɩɩ nal aa kpaa ʋ panyʋwa laa sɩya kɩna a lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ tɩya Wɩɩsɩ gɛɛ. 5 Ba kɩdɩgɩ buloŋ bɩ maakyiye nyɩya wɩya; ba bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ mɛ.
Malɩkasɩ boto hʋ
6 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl na malɩka kɩdɩgɩ dɩ ʋ aa gyaarɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ, a kol Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ aa we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ, dɩ ʋ kaŋ mʋ basɩ tɩya nal buloŋ aa we dʋnɩya lee buloŋ tɩyaŋ: nihuwobisi iriŋ buloŋ aa we paalʋʋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ a kɩ basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ. 7 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ nɔsɩ abaa, “Ma kɩ fá Wɩɩsɩ, a kɩ kpa ʋ yohuŋ, beewɩya saŋa hʋ ʋ aa sɩ di dʋnɩya nala sarɩya pele rɛ. Ma kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, ʋ rɛ taa wɩɩsɩnyuu abee taŋha nyuu abee mpʋwɔnʋʋ abee bulli buloŋ.”
8 Ka malɩka-lɩya hʋ tɩɩna mɛ tɩŋ laasɩya kɩŋ hʋ tɩyaŋ a kɩ basɩ, “Baabilɔŋ tele rɛ! Baabilɔŋ tele rɛ! Tɔbal hʋ ba aa yɩrɩ Baabilɔŋ tele rɛ! Ʋ rɛ kpa ʋ sɔŋsɔŋbɔŋ hʋ a kyol dʋnɩya nala buloŋ. Ʋ sɔŋsɔŋ hʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ sɩduwo ʋ aa kpaa tɩya dʋnɩya nala buloŋ ba nyʋwa bugo.”
9 Ɛɛ rɛ malɩka-too hʋ mɛ kɩ tɩŋ ba hal, a mɛ kɩ nɔsɩ abaa, “Nala hʋ buloŋ aa kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ abee kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ, aŋ kaŋ ʋ magɩl hʋ ba tilli tɩyaŋ koo ba nosi tɩyaŋ, 10 Wɩɩsɩ sɩ na baaŋ kɩŋkaŋ ba nyuu tɩyaŋ, a dɔgɩsɩ ba kɩŋkaŋ. Ʋ sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ba aa nyʋwa sɩduwo Wɩɩsɩ baaŋ nɩɩnyʋwagbaŋbiye tɩyaŋ. Ba sɩ kpa diŋ bee gyɩrɩbʋyɩ a kɩ dɔgɩsɩ ba malɩkasɩ abee Pebiye hʋ sɩya tɩyaŋ. 11 Nyʋwɔsɩ hʋ aa lɩɩ diŋ hʋ ba aa kpaa kɩ dɔgɩsɩ ba tɩyaŋ sɩ sii kɩ gyɩŋ wɩɩsɩnyuu deŋdeŋ kɩ mʋ. Nala buloŋ aa kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ abee kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ, abee nala hʋ aa kaŋ ʋ feŋ magɩl hʋ, ba bɩ sɩ maakyiye na wiyese wɩɩhaa abee tebine buloŋ.”
12 Ba nyɛ tɩyaŋ ʋ maga dɩ Wɩɩsɩ nala buloŋ kaŋ mala rɛ, nala hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, aŋ kaŋ wɩtɩɩ Yesu tɩŋɩɩ tɩyaŋ. 13 Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee aa baa, “Sabɩ wɩɩ no biŋ: Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa sʋba a lɩɩ gyɩnaŋ kaŋ kɩ mʋ akuu ba aa tɩŋ á Tɩɩna Yesu abee wɩtɩɩ wɩya.” Doŋ nɛ Wiyesi Welii hʋ mɛ laa baa, “Wɩtɩɩ rɛ, ba kɔnɩ yaa nyusʋŋtɩmma rɛ! Ba sɩ wiyesi ba tʋma tɩyaŋ, beewɩya ba wɩyaalɩya sɩ tɩŋ ba hal.”
14 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl deŋ a na taalpʋlʋŋ. Nal aa kɩɩ Nihuwobiŋ hɔŋ taal hʋ tɩyaŋ, a kyige salma kuworinyupugi, aŋ kolo gyasiye aa di nyamanyama ʋ noŋ tɩyaŋ. 15 Ɛɛ rɛ malɩka kɩdɩgɩ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ a ko lɩɩ, a nɔsɩ basɩ tɩya nal hʋ aa hɔŋ taal hʋ tɩyaŋ abaa, “Kpa ɩ gyasiye hʋ a kʋŋ kɩna beewɩya kɩna hʋ kʋmɩɩ saŋa pele rɛ. Dʋnɩya buloŋ bɩya a yaa kʋmɩɩ rɛ.” 16 Ɛɛ rɛ nal hʋ aa hɔŋ taal hʋ tɩyaŋ kpa ʋ gyasiye hʋ a viri kʋma dʋnɩya buloŋ.
17 Ɛɛ rɛ malɩka kɩdɩgɩ mɛ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ a ko lɩɩ, a mɛ kol gyasiye aa dɩ nyamanyama. 18 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ aa deŋ diŋ hʋ nyuu mɛ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal kogu hʋ logiŋ a ko lɩɩ, a yɩrɩ nal hʋ aa kol gyasiye hʋ aa di nyamanyama a nɔsɩ basɩ tɩya ʋ abaa, “Kpa ɩ gyasiye hʋ a keri vaanɩ tɩya hʋ nɔŋ-kyɩga, beewɩya ba bɩya rɛ.” 19 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ kaŋ ʋ gyasiye hʋ a viri taŋha a keri vaanɩ nɔŋ-kyɩga hʋ buloŋ, a paa kaŋ mʋ we bʋwa hʋ ba aa hulo a kɩ kyaga vaanɩ nɔnɔ we a kɩ kyɔ sɩŋ tɩyaŋ. Wɩɩsɩ baaŋ sɩŋbʋwa rɛ. Sɩŋbʋwa no gyɩ we bee hʋ gyaŋhala tɩyaŋ nɛ. Ba aa kyaga tɩɩnɔnɔ hʋ, ba nɩɩ lɩɩ a bɩrɩmɩ kyal, a kɩ pallɩ taŋha gɛɛ anɩɩ fuwo, a doliye pele meeldaasɩ kɔɔsɩ balɩya, ʋ gyɩnɩɩ mɛ maga nɩɩ gyaagʋ dal.
15Malɩkasɩ hʋ aa kol balo-iriŋma bapɛ
1 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl na kɩkperibalbal kɩdɩgɩ bɩla wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ. Ŋ naa malɩkasɩ bapɛ dɩ ba kol balo-iriŋma bapɛ. Baloni no rɛ yaa balo-kateŋse beewɩya dɩ ba aa rɛ ko teŋ, Wɩɩsɩ baaŋ mɛ sɩ fɩyɛlɩ.
2 Ɛɛ rɛ ŋ na kɩŋ kɩdɩgɩ pɩna gɛɛ waŋŋɩlaŋ anɩɩ mpʋwɔnʋʋ a kɩ tʋla gɛɛ anɩɩ nyagɩsa aŋ kɩ kyol diŋ. Ka ŋ na nala hʋ aa yuwo di ɔhɔ-kɩŋ hʋ, ɔhɔ-kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ kɩŋ ʋ kɩɩ ʋ, aŋ kaŋ namba mɛ ʋ kɩ daga ʋ feŋ, dɩ ba sɩŋ mpʋwɔnʋʋ hʋ logiŋ a kol konima Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ba, 3 a kɩ yɩɩ Wɩɩsɩ tʋŋtʋnnɩ Moosi yɩɩl abee Wɩɩsɩ Pebiye hʋ yɩɩl abaa:
“Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, Dee buloŋ tɩɩna,
Ɩ wɩyaalɩya buloŋ yaa wɩkperiye rɛ, a yaa wɩduwoni mɛ.
Dʋnɩya paalʋʋ paalʋʋ buloŋ kuwori.
Ɩ wɩkanɩya buloŋ yaa wɩya aa kpaa ŋmanɩɩ rɛ a yaa wɩtɩɩ mɛ.
4 Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, kɩbee rɛ bɩ sɩ kɩ fá ɩ?
Kɩbee bɩ sɩ kɩ fá ɩ aŋ kɩ kpa ɩ feŋ yohuŋ?
Beewɩya ɩ dʋŋ nɛ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna.
Dʋnɩya nala buloŋ sɩ ko kyʋwalɩ ɩ,
beewɩya ɩ daga anɩɩ ɩ wɩyaalɩya buloŋ kpaa ŋmanɩɩ rɛ.”
5 Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ ŋ bɩl deŋ a na wɩɩsɩbee Wɩɩkyʋwaldɩɩbal dɩya hʋ ba aa yɩrɩ Lɩweliye buloŋ Liwelii, dɩ ʋ suro. 6 Ɛɛ rɛ malɩkasɩ hʋ bapɛ aa kol baloni hʋ bapɛ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal ko lɩɩ, a laalɩ gadolweliye aa tʋl, ka bisiŋ buloŋ bɩ mal ba, aŋ kpaa salma kɩrɩsasɩ a vʋwa ba bembiye tɩyaŋ. 7 Ɛɛ rɛ kɩweye banaa hʋ kɩdɩgɩ kpa salma tahaŋsɩ bapɛ a tɩya malɩkasɩ hʋ bapɛ. Salma tahaŋsɩ no fa suwo rɛ abee dɔgɩsɩ-bɔŋlɔrɩnɩ Wɩɩsɩ aa we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ aa kpa wirisi dʋnɩya nala. 8 Ɛɛ rɛ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ buloŋ tɔ abee nyʋwɔsɩ aa lɩɩ Wɩɩsɩ gaŋdarɩ abee ʋ dee tɩyaŋ. Nal buloŋ bɩ wuwo gyʋʋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ, see saŋa hʋ malɩkasɩ hʋ bapɛ aa ko kpa baloni bapɛ hʋ buloŋ a wirisi dʋnɩya nala teŋ.
161 Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ, a nɔsɩ basɩ tɩya malɩkasɩ hʋ bapɛ abaa, “Ma kaŋ tahaŋsɩ hʋ bapɛ tɩyaŋ Wɩɩsɩ baaŋ aa we, a kaŋ mʋ wirisi dʋnɩya.”
2 Ɛɛ rɛ malɩka buŋbuŋ hʋ tɩɩna kpa balo-kɩna hʋ aa we ʋ tahana hʋ tɩyaŋ, a kaŋ mʋ bɩsɩ we dʋnɩya. Ɛɛ rɛ dʋgʋlɩbɔŋlɔrɩnɩ aa wɩɩ kɩŋkaŋ lɔgɔ nala hʋ buloŋ aa kaŋ ɔhɔ-kɩŋ hʋ magɩl, aŋ kɩ kyʋwalɩ kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ mɛ.
3 Ɛɛ rɛ malɩka-lɩya hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a kaŋ mʋ bɩsɩ we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ. Doŋ nɛ mpʋwɔnʋʋ nɩɩ buloŋ bɩrɩmɩ kyal gɛɛ anɩɩ nihuwobiŋ aa sʋba kyal. Ɛɛ rɛ kɩwiyesii buloŋ aa we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ sʋba.
4 Ɛɛ rɛ malɩka-too hʋ tɩɩna mɛ kaŋ ʋ tahana hʋ kɩna mʋ bɩsɩ we fuwoni abee bulli tɩyaŋ, ba buloŋ bɩrɩmɩ kyal. 5 Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ malɩka hʋ aa deŋ nɩɩ hʋ basa a baa “Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, ɩ dʋŋ nɛ yaa Tɩpʋlʋŋ Tɩɩna, ɩ rɛ we doŋ faafaa buloŋ abee lagɩlagɩ no buloŋ, ɛɛ hʋ ɩ aa dɔgɩsɩ ba, ʋ kpaa ŋmanɩɩ rɛ a maga mɛ,
6 beewɩya ba kpʋʋ ɩ nala abee ɩ tɩŋdaala rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ɩ kpa kyal tɩya ba dɩ ba nyʋwa. Ba pɩwasɩya rɛ aa bil ba nyʋʋsɩ gɛɛ.”
7 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ kogu hʋ nyuu a laa basɩ abaa, “Wɩtɩɩ rɛ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ, dee buloŋ tɩɩna, ɛɛ hʋ ɩ aa dɔgɩsɩ ba, ʋ kpaa ŋmanɩɩ rɛ a maga mɛ.”
8 Ɛɛ rɛ malɩka-naa tɩɩna hʋ mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a bɩsɩ we wɩɩpɔsɩɩ tɩyaŋ. Ɛɛ leŋ wɩɩsɩ pɔsɔ yʋga a kɩ nyɔgɔ nala anɩɩ diŋ. 9 Wɩɩsɩ aa lɩɩ yʋga yʋga a kɩ nyɔgɔ nala gɛɛ, ba kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ, beewɩya ba gyɩma anɩɩ ʋ rɛ kaŋ balo-iriŋ noma buloŋ dee. Amɛ ba bɩ bɩrɩma ba hakɩllɩ a lɩɩ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, aŋ bee kpa Wɩɩsɩ yohuŋ mɛ.
10 Ɛɛ rɛ malɩka-nɔɔ hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a mʋ bɩsɩ we ɔhɔ-kɩŋ hʋ kuworikpasa tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ bilhuu tɔ lee hʋ ʋ aa deŋ buloŋ. Nala hʋ buloŋ aa we doŋ kɩ na tʋwara kɩŋkaŋ, a kɩ dʋŋ ba naŋdelime, 11 a kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, akuu ba dʋgʋlɩya hʋ aa wɩɩ wɩya. Amɛ ba bɩ bɩrɩmɩ ba hakɩllɩ a lɩɩ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ.
12 Ɛɛ rɛ malɩka-dʋʋ hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a mʋ bɩsɩ we Yufireti fuwobal hʋ tɩyaŋ ʋ hɩɩsɩ. Dɩ ɛɛ wuwo leŋ dɩ kuworo hʋ aa lɩɩ wɩɩpɔsɩɩ dɩɩlaŋ na ŋmanɩɩ a tɩŋ fuwo hʋ tɩyaŋ ko. 13 Ɛɛ rɛ ŋ na gyɩŋbɔmɔ boto aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ saŋpɔllɩ dɩ ba lɩɩ parinyeŋŋi hʋ nyʋwa tɩyaŋ, abee laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ nyʋwa tɩyaŋ, abee ɔhɔ-kɩlɩya hʋ aa nyɩya wɩya hʋ nyʋwa tɩyaŋ. 14 Ba yaa gyɩŋbɔmɔ aa yaa wɩmagɩla bee wɩkperiye rɛ. Ba aa rɛ lɩɩ mʋ dʋnɩya kuworo buloŋ lee, dɩ ba kaŋ ba ko pɛ dɔmɔŋ a yuwo yuwo hʋ aa sɩ sii Wɩɩsɩ dee buloŋ tɩɩna Kyɛbal hʋ, kyɛɛ no rɛ yaa kyɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ di dʋnɩya nala sarɩya. 15 Á tɩɩna baa; “Ma na! Ŋ sɩ ko pirigi ma tɩyaŋ anɩɩ gaal. Nyusʋŋtɩɩna rɛ yaa nal hʋ aa barɩ doo, aŋ paa ʋ gannɩ a yaa siri pɔ, dɩ ʋ ta ko kaŋ teŋbil gyamaa tɩyaŋ, dɩ hɩɩsɩ kana ʋ.” 16 Ɛɛ rɛ ba kaŋ dʋnɩya kuworo mʋ laŋŋɩ lee kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Amagadɔŋ Gyuuma taal tɩyaŋ.
17 Ɛɛ rɛ malɩka-pɛɛ hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna bɩsɩ we puwo tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ taal kɩdɩgɩ lɩɩ lee hʋ kuworikpasa hʋ aa sɩna Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ a nɔsɩ basɩ abaa, “Wɩya hʋ lɩtenii rɛ nyɛ.” 18 Ɛɛ rɛ duwoŋ kɩ lɩgɩsɩ, a kɩ nɔsɩ, kyagɩŋsɩ tɔ lee buloŋ, ka taŋha mɛ gyigili yʋga. Nihuwobisi aa we dʋnɩya tɩyaŋ buloŋ, taŋha ha bɩ maakyiye gyigili nyɛ aŋka. 19 Taŋha aa gyegile gɛɛ, ʋ kaŋ tɔbal hʋ kpaa leye boto, ka dʋnɩya paalʋʋ paalʋʋ buloŋ tɔbala mɛ tele teŋ. Doŋ nɛ Wɩɩsɩ liisi tɔbal hʋ baa yɩrɩ Baabilɔŋ wɩya, a dɔgɩsɩ ʋ kɩŋkaŋ abee baaŋ anɩɩ gɛɛ aa maga. Ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ʋ aa nyʋwa sɩh Wɩɩsɩ baaŋ nɩɩnyʋwagbaŋbiye tɩyaŋ. 20 Ɛɛ rɛ taŋhasɩ hʋ nɩɩ aa golo kyige buloŋ nyʋgɩsɩ. Dogiŋsi buloŋ mɛ dɩɩgɩ. 21 Ka duwoŋbʋwa aa yoho gɛɛ gbiŋgbiŋ anɩɩ nɔnnɩ lɩɩ wɩɩsɩnyuu ko tuu kɩ tele nala nyuni tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ nala kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ akuu balo-duwoŋbʋwa hʋ ʋ aa leŋ ba tele kɩ yagɩ ba wɩya.
17Haaŋ hʋ aa yaa sɔŋsɔŋ-kuwori
1 Ɛɛ rɛ malɩkasɩ bapɛ hʋ aa kol tahaŋsɩ hʋ bapɛ kɩdɩgɩ yɩrɩ ŋ a baa, “Ko dɩ ŋ daga ɩ gɛɛ ba aa sɩ dɔgɩsɩ haaŋ hʋ aa yaa sɔŋsɔŋ-kuwori hʋ. Haaŋ no rɛ yaa tɔbal hʋ ba aa saa kpaga fuwogyamaa. 2 Dʋnɩya kuworo kana ʋ kɩ sɔnnɩ rɛ, ka ʋ sɔŋsɔŋ hʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ sɩduwo ʋ kpa mʋrɩ dʋnɩya nala buloŋ ba nyʋwa bugo.”
3 Ɛɛ rɛ Wiyesi Welii hʋ ko laa ŋ tɩŋa, ka malɩka hʋ kpa ŋ gyʋʋ pogi-yiyeŋ kɩdɩgɩ. Doŋ nɛ ŋ na haaŋ kɩdɩgɩ dɩ ʋ hɔŋ ɔhɔ-kɩfɩyaŋ kɩdɩgɩ tɩyaŋ, ba sabɩ feŋgyamaa aa tʋʋsɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ a we ʋ buloŋ tɩyaŋ. Ʋ fa kaŋ nyuni bapɛ rɛ, abee nyɩŋdaasɩ fi. 4 Haaŋ hʋ fa laalɩ gal aa yaa kɩfɩyaŋ bee kyʋkyɔnɩɩ rɛ, aŋ kpa salma abee sɩfɩyaŋbʋwa iriŋ iriŋ abee gyiiŋbiweliye a kpɩyɛrɩ ʋ tɩɩ, aŋ fa kol salma nɩɩnyʋwagbaŋbiye mɛ aa suwo abee sɔkɔsɩ-wɩya abee bisiŋ wɩya hʋ aa lɩɩ ʋ sɔŋsɔŋ hʋ tɩyaŋ, 5 ka ba sabɩ feŋ kɩdɩgɩ memii nal buloŋ aa bɩ gyɩma a mal ʋ tile tɩyaŋ. Feŋ hʋ ba aa sabɩ mal ʋ tile tɩyaŋ hʋ rɛ nyɛ: “Tɔbal Baabilɔŋ! Dʋnɩya sɔŋsɔnnɔ abee bisiŋwɩyaala iriŋ buloŋ nɩɩna.” 6 Ɛɛ rɛ ka ŋ na haaŋ hʋ dɩ ʋ nyʋwa Wɩɩsɩ nala kyal a bugo, nala hʋ ba aa kpʋwa akuu baa tɩŋ Yesu abee wɩtɩɩ wɩya. Ŋ aa na ʋ gɛɛ, ŋ nyʋwa fɩyɛlɩ kɩŋkaŋ.
7 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ pɩyɛsɩ ŋ a baa, “Bekiŋ nɛ tɩŋ ɩ nyʋwa fɩyɛlɩ wɩɩ no wɩya? Wɩɩ hʋ aa leŋ haaŋ hʋ abee ɔhɔ-kɩŋ hʋ ʋ aa gyɩna ʋ kaŋ nyuni bapɛ abee nyɩŋdaasɩ fi hʋ yaa wɩkperii, ŋ sɩ daga ʋ memii tɩya ɩ. 8 Ɔhɔ-kɩŋ hʋ ɩ fa aa naa, ʋ fa we doŋ nɛ, amɛ ʋ bɩl tuwo. Ʋ sɩ mɩɩgɩ lɩɩ bootogiluŋii hʋ aa bɩ kaŋ lɩtenii tɩyaŋ ko lɩɩ dɩ ba kpʋ ʋ ta. Nala hʋ aa we dʋnɩya no tɩyaŋ, ka Wɩɩsɩ bɩ sabɩ ba fene we ʋ mɩɩbol teŋ hʋ tɩyaŋ a lɩɩ dʋnɩya piilii tɩyaŋ buloŋ, dɩ ba aa rɛ ko na ɔhɔ-kɩŋ no, ba nyʋʋsɩ sɩ fɩyɛlɩ kɩŋkaŋ, beewɩya ʋ fa we doŋ nɛ, aŋ bɩl tuwo. Amɛ ʋ bɩl sɩ ko. 9 Dɩ nal lɛ sɩ gyɩŋ wɩɩ no memii, see dɩ ʋ kaŋ wɩgyʋŋ: Nyuni bapɛ hʋ yaa dogiŋsi bapɛ rɛ, haaŋ hʋ hɔŋ ba tɩyaŋ, a yaa kuworo bapɛ mɛ. 10 Kuworo bapɛ hʋ tɩyaŋ, ba bɔnɔŋ sʋba rɛ, kɩdɩgɩ mɛ dɩ koro lagɩlagɩ no, ka kɩdɩgɩ mɛ ha bɩ dii koro. Dɩ ʋ mɛ rɛ ko dɩ koro, ʋ bɩ sɩ we doŋ pɩɩsɩ. 11 Ɔhɔ-kɩŋ hʋ mɛ fa aa we doŋ aŋ bɩl tuwo hʋ, ʋ mɛ yaa kuwori rɛ, a pɛ kuworo hʋ tɩyaŋ ba yaa kyori, amɛ ʋ yaa kuworo bapɛ hʋ kɩdɩgɩ rɛ, a kɩ mʋ dɩ ba kpʋ ʋ ta. 12 Nyɩŋdaasɩ fi hʋ ɩ fa aa naa, ba mɛ yaa kuworo fi rɛ, amɛ ba kɛ ha bɩ dii koro. Ba bee ɔhɔ-kɩŋ hʋ sɩ di koro, amɛ hawa dɩgɩ dʋŋ nɛ ba sɩ di koro hʋ. 13 Kuworo no buloŋ, wɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ ba buloŋ sɩŋ, ba sɩ yaa nyʋʋdɩgɩ a kpa ba dee hʋ ba aa kaŋ kɩ deŋ lee a tɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ. 14 Ba bee ɔhɔ-kɩŋ hʋ sɩ kpa yuwo kyeŋ Pebiye hʋ, amɛ Pebiye hʋ bee ʋ hatɩnna, nala hʋ ʋ aa yɩra, a lɩɩ ba, ba kɩ tɩŋa ʋ abee wɩtɩɩ, ba sɩ yuwo di ba, beewɩya ʋ rɛ yaa nɩbala buloŋ nɩbal abee kuworo buloŋ kuwori.
15 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ bɩl daga fuwoni hʋ tɩyaŋ hasɔŋsɔnnɩ hʋ aa hɔnɔ memii mɛ a tɩya ŋ. Ʋ baa dɩ fuwoni hʋ ŋ aa naa yaa nihuwobisi doho iriŋ iriŋ nala rɛ, a lɩɩ paalʋʋ iriŋ iriŋ buloŋ, a kɩ basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ. 16 Nyɩŋdaasɩ hʋ fi mɛ ŋ aa naa, ba bee ɔhɔ-kɩŋ hʋ sɩ haasɩ hasɔŋsɔnnɩ hʋ. Ba sɩ kaŋ ʋ kɩna buloŋ wuri, ka dɩ ʋ kaŋ teŋbil. Ba sɩ kyaŋ ʋ namɩya aŋ kpa ʋ nyɔgɔ ta. 17 Beewɩya Wɩɩsɩ rɛ kpaa gɛɛ hakɩla we ba tɩyaŋ dɩ ba kpa yaa wɩya hʋ ʋ aa kyɛɛ, a leŋ ba yaa nyʋʋdɩgɩ a kpa ba dee hʋ ba aa kaŋ kɩ deŋ lee a tɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ, dɩ ʋ kɩ deŋ lee a kaŋ kɩ mʋ saŋa hʋ wɩya hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa basa biŋ aa sɩ yaa teŋ. 18 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ bɩl basɩ tɩya ŋ dɩ haaŋ hʋ ŋ aa na rɛ yaa tɔbal hʋ kuwori aa kaŋ dee dʋnɩya kuworo buloŋ nyuu tɩyaŋ.”
18Baabilɔŋ telii
1 Wɩya no buloŋ hal tɩyaŋ, ŋ bɩl naa malɩka kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a ko kɩ tuu. Ʋ fa kaŋ dee rɛ yʋga, ka ʋ gaŋdarɩ kyaanɩ dʋnɩya buloŋ tɩyaŋ. 2 Ɛɛ rɛ ʋ heeli a baa, “Baabilɔŋ tele rɛ! Tɔbal hʋ tele rɛ! Lagɩlagɩ no, sɩtaaŋkɩna iriŋ buloŋ abee gyɩŋbɔmɔ dʋŋ nɛ we ʋ tɩyaŋ, ʋ bɩrɩmɩ gyaalkperiye abee bisiŋgyaala iriŋ kɛ buloŋ lɩgyʋʋlɩɩ rɛ. 3 Beewɩya, ʋ kpaa ʋ sɔŋsɔŋ hʋ kyol dʋnɩya paalʋʋ paalʋʋ buloŋ nala rɛ. Ʋ sɔŋsɔŋ hʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ sɩduwo ʋ aa kpaa mʋrɩ dʋnɩya nala buloŋ ba nyʋwa bugo. Dʋnɩya kuworo mɛ kana ʋ kɩ sɔnnɩ rɛ. Dʋnɩya bayalɩya mɛ tɩŋ ʋ sɔŋsɔŋ-parɩɩ hʋ tɩyaŋ a bɩrɩmɩ kɩna tɩmma.” 4 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a baa,
“Ŋ nala, ma sii lɩɩ Baabilɔŋ tɩyaŋ,
dɩ ma mɛ ta ko kɩ yaa wɩbɔmɔ hʋ ʋ nala aa yaa.
dɩ baloni hʋ aa sɩ gyʋʋ ba ko daagɩ ma mɛ.
5 Beewɩya ʋ wɩbɔmɔ kyʋwara gɛɛ kyurutu a gyɩŋ yɩ wɩɩsɩbee,
ɛɛ wɩya Wɩɩsɩ bɩ yeŋŋi ʋ wɩyaakyogiye.
6 Wɩya hʋ ʋ aa kpaa yaa nala, ma mɛ kpa ba tɩɩ yaa ʋ tuŋ
naaŋsɩɩnyʋwa bʋlɩya.
Gbaha hʋ ʋ aa kaŋ yaa sɩduwo tɩya nala ba nyʋwa,
ma mɛ kaŋ ʋ tɩɩ a yaa sɩŋ aa deye te gɛɛ naaŋsɩɩnyʋwa bʋlɩya tɩya ʋ dɩ ʋ nyʋwa.
7 Ma dɔgɩsɩ ʋ weliŋ, a leŋ dɩ tʋwara bee tɩkyogi gyʋʋ ʋ,
a maga gɛɛ tɩɩ ʋ gyɩ aa daga ʋ gaŋdarɩ,
abee gɛɛ hʋ ʋ gyɩ aa nɩɩ sʋma.
Beewɩya ʋ aa bɩɩnɩ ʋ hakɩla tɩyaŋ nɛ abaa,
‘Ŋ yaa kuwori rɛ,
ŋ bɩ yaa lohaaŋ,
ŋ bɩ sɩ maakyiye wɩɩ loho’
8 Ɛɛ wɩya, kyɛdɩgɩ dʋŋ nɛ baloo sɩ sii gyʋʋ ʋ.
Ʋ nala sɩ sʋba, dɩ ʋ wii. Losi sɩ gyʋʋ ʋ, ka dɩ diŋ kpa ʋ buloŋ di.
Wɩya no buloŋ sɩ yaa,
beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa sɩ di ʋ sarɩya hʋ, ʋ kaŋ wɩɩ buloŋ dee rɛ.
9 Dɩ dʋnɩya kuworo hʋ aa kpaa ba tɩɩ we ʋ sɔŋsɔŋ hʋ tɩyaŋ a kɩ nɩɩ ʋ sʋma hʋ rɛ ko na diŋ hʋ aa di tɔɔ hʋ nyʋwɔsɩ sii kɩ gyɩŋ, ba sɩ kyiyesi a wii weliŋ ʋ wɩya. 10 Ba aa sɩ na tʋwara hʋ aa tele tɔɔ hʋ tɩyaŋ, kambɩŋ sɩ kaŋ ba dɩ sɩŋ libolii bolii aŋ kyiyesi abaa, ‘Owu! Owu! Tɔbalbal Baabilɔŋ, ɩ tɔɔ hʋ aa kaŋ dee yʋga, hawa dɩgɩ dʋŋ paga tɩyaŋ nɛ ba dɔgɩsɩ ɩ nyɛ.’
11 Dʋnɩya bayalɩya sɩ wɩɩ Baabilɔŋ wɩya abee tɩkyogi, beewɩya nal buloŋ bɩl bee yɔbɔ ba kɩyallɩya. 12 Nal buloŋ bɩl bee yɔbɔ ba salma, abee kpana, abee sɩfɩyaŋ bʋwa iriŋ buloŋ, abee gaweliye iriŋ iriŋ buloŋ yalɩɩ aa hayɛ abee ba daatɩɩma yalɩɩ aa hayɛ abee kɩna iriŋ buloŋ ba aa kaŋ daatɩɩma yalɩɩ aa hayɛ marɩ, abee kɩna hʋ buloŋ ba aa kaŋ batu-kaŋa marɩ, abee kɩna ba aa kaŋ kɔlɩɩ marɩ, abee hɔgɩkɩmarɩya, abee kɩna ba aa kyara lɩɩ sɩfɩyaŋbʋduwowelii kɩdɩgɩ tɩyaŋ. 13 Abee kɩna sʋwala aa sʋma iriŋ iriŋ ba aa kpa kɩ we kɩdiiliye tɩyaŋ, koo a kpa kɩ tɩsɩ koo a kpa kɩ nyɔgɔ, abee sɩŋ, abee nʋʋ, abee muŋweliye, abee nasaara mɩya, abee nʋsɩ, abee piyese, abee gyaaga, abee gyaaga torukusi, abee yosi abee nala ba kasa yuwo tɩyaŋ. 14 Bayalɩya hʋ sɩ baa, ‘Kɩweliye hʋ buloŋ ɩ fa aa kyo dɩ ɩ kana, ba buloŋ mʋwa, ɩ dʋwa abee ɩ gaŋdarɩ hʋ buloŋ nyʋgɩsa. Ɩ bɩl bɩ sɩ maakyiye na ba.’ 15 Bayalɩya hʋ buloŋ fa aa yallɩ kɩna Baabilɔŋ tɩyaŋ a na molbiye, kambɩŋ sɩ gyʋʋ ba akuu tʋwara hʋ aa tele ʋ tɩyaŋ wɩya, dɩ ba sɩŋ libolii aŋ kɩ wii bee tɩkyogi a baa, 16 ‘Owu! Owu! Tɔbal no fa weliye rɛ, a kaŋ kɩweliye mɛ. Ʋ fa aa laalɩ gawelii aa yaa kɩfɩyaŋ abee kyʋkyɔnɩɩ rɛ, ka ʋ kpa salma abee sɩfɩyaŋbʋwa iriŋ iriŋ abee gyiiŋbiweliye a kpɩyɛrɩ ʋ tɩɩ. 17 Ka hawa dɩgɩ dʋŋ paga tɩyaŋ ɩ dʋwa no buloŋ kyogi ta nyɛ.’ Ɛɛ rɛ nala hʋ aa yaa nɩɩduworiboribala hʋ aa vala mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ tʋŋtʋnna nɩhɩyasɩ, abee nala hʋ aa kaŋ nɩɩduworiborisi kɩ vala, abee nala hʋ aa gyʋʋ nɩɩduworiborisi kɩ mʋ leye, abee bayalɩya hʋ buloŋ aa kyɛ kɩna mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ, 18 ba buloŋ aa naa nyʋwɔsɩ hʋ aa lɩɩ diŋ hʋ aa di bee tɩyaŋ, ba sɩŋ libolii rɛ aŋ kyiyesi abaa, ‘Tɔbee rɛ fa we dʋnɩya buloŋ tɩyaŋ a kɩɩ tɔbal no?’ 19 Ɛɛ rɛ ba kɩ wii a kɩ kyiyesi a yaa taŋha kɩ we ba nyuni tɩyaŋ (nyɛ aa daga anɩɩ ba tɩsɩ kyogo rɛ) a baa, ‘Owu, owu, tɔbal no tɩyaŋ nɛ nala hʋ buloŋ aa kaŋ nɩɩduworiborisi tɩŋa a yaa kɩna tɩmma. Ka hawa dɩgɩ dʋŋ paga tɩyaŋ ʋ kɩŋ kɩŋ buloŋ kyogi ta nyɛ. 20 Ma nala hʋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, ma kɩ gyʋwɔsɩ Baabilɔŋ aa tele wɩya. Mamaa Wɩɩsɩ nala abee Yesu kpambɩsɩ abee Wɩɩsɩ tɩŋdaala, ma kɩ gyʋwɔsɩ. Wɩya hʋ Baabilɔŋ aa kpaa yaa ma, ba kyɩŋ nɛ Wɩɩsɩ kpa tun-ʋ gɛɛ.’
21 Ɛɛ rɛ malɩka-gaduwogɩ kɩdɩgɩ kpa bʋbal aa maga nɔŋ a yuwo we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ aŋ baa, ‘Nyɛ tɩɩ rɛ ba sɩ yigi tɔbal Baabilɔŋ lo abee dee, dɩ ʋ nyʋgɩsɩ dʋnɩya tɩyaŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. 22 Gɔbɩya bɩl bɩ sɩ maakyiye ŋmaa konima, koo a yɩɩ yɩɩla, koo mʋʋ loŋbiisi koo kabɩla ɩ tɩyaŋ. Tʋŋtʋnna iriŋ kɛ buloŋ bɩl bɩ sɩ maakyiye we ɩ tɩyaŋ. Ba bɩl bɩ sɩ maakyiye nɩɩ nɔŋbii dɔmɔ mɛ ɩ tɩyaŋ. 23 Fɩŋtɩŋsɩ iriŋ kɛ buloŋ bɩl bɩ sɩ maakyiye kyaanɩ ɩ tɩyaŋ. Nal buloŋ bɩl bɩ sɩ maakyiye nɩɩ dɩ baal kpaa haaŋ koo dɩ haaŋ yal bala ɩ tɩyaŋ. Ɩ bayalɩya rɛ fa yaa nɩbala dʋnɩya no tɩyaŋ, ka ɩ kpa daaluliye a mʋrɩ dʋnɩya nala buloŋ. 24 Baabilɔŋ tɩyaŋ nɛ ba kpʋ Wɩɩsɩ tɩŋdaala abee Wɩɩsɩ nala abee nala kɛ buloŋ ba aa kpʋwa dʋnɩya tɩyaŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ ba dɔgɩsɩ ʋ gɛɛ.”’
191 Ɛɛ hal tɩyaŋ, ŋ bɩl nɩɩ dɔmɔ kɩdɩgɩ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ gyamaa aa yaa kyagɩŋsɩ wɩɩsɩbee tɩyaŋ a baa, “Ma dannɩ Wɩɩsɩ! Ʋ rɛ yaa Laataal, a yaa Gaŋdaal abee Dee buloŋ tɩɩna. 2 Ma leŋ dɩ á dannɩ ʋ, beewɩya ɛɛ hʋ ʋ aa dɔgɩsɩ nala, ʋ yaa ŋmanɩɩ rɛ a maga mɛ. Haŋ hasɔŋsɔnnɔ kuwori hʋ fa aa kpa ʋ sɔŋsɔŋ kyol dʋnɩya nala buloŋ hʋ, Wɩɩsɩ di ʋ sarɩya rɛ ʋ tele. Ʋ aa kpʋʋ Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna wɩya rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ mɛ dɔgɩsɩ ʋ tuŋ gɛɛ.”
3 Ɛɛ rɛ ba bɩl yaa kyagɩŋsɩ abaa, “Ma dannɩ Wɩɩsɩ! Diŋ hʋ aa di Baabilɔŋ, ʋ nyʋwɔsɩ sii kɩ gyɩŋ wɩɩsɩnyuu rɛ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ.” 4 Ɛɛ rɛ nɩhɩyasɩ mɔlɩya bee banaa hʋ abee kɩweye banaa hʋ tuu gbinni a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aa hɔŋ ʋ kuworikpasa nyuu tɩyaŋ a baa, “Amɩ! Ma dannɩ Wɩɩsɩ!”
5 Ɛɛ rɛ taal kɩdɩgɩ lɩɩ Wɩɩsɩ kuworikpasa hʋ logiŋ abaa, “Mamaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna buloŋ abee ma nala hʋ buloŋ aa fá Wɩɩsɩ, nɩbala abee nɩbiisi buloŋ, ma leŋ dɩ á dannɩ á Wɩɩsɩ.” 6 Ɛɛ rɛ ŋ bɩl nɩɩ dɔmɔ kɩdɩgɩ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ gyamaa aa yaa kyagɩŋsɩ, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ kyuuri aa dɔŋ, a bɩl kɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ aa nɔsɩ, abaa, “Ma dannɩ Wɩɩsɩ! Beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ dee buloŋ tɩɩna yaa kuwori rɛ. 7 Ma leŋ dɩ á tenni fɩyɛlɩ dɩ á kɩ gyʋwɔsɩ. Ma leŋ dɩ á yɩrɩ ʋ gaŋdaa-feŋ, a dannɩ ʋ weliŋ. Beewɩya saŋa hʋ Pebiye hʋ aa sɩ kpa ʋ haaŋ pele rɛ. Haaŋ hʋ mɛ ʋ aa sɩ kpa yaa siri rɛ, a kɩ gyegili ʋ. 8 Ɛɛ rɛ ba kpa gapʋlʋŋ pogipogi aa tʋl a tɩya haaŋ hʋ dɩ ʋ laalɩ. (Gapʋlʋŋ pogipogi hʋ aa daga Wɩɩsɩ nala tɩpʋlʋŋ wɩyaalɩya rɛ.”)
9 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ basɩ tɩya ŋ a baa, “Sabɩ wɩɩ no! Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ ba aa yɩra dɩ ba ko gbɩyalɩ Pebiye hʋ hafalɩɩ gbɩyala a di kɩna.” Ɛɛ rɛ ka malɩka hʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Wɩɩsɩ nyʋwa wɩbiye tɩɩ rɛ nyɛ.” 10 Ɛɛ rɛ ŋ tuu gbinni dɩ ŋ kyʋwalɩ ʋ. Doŋ nɛ ʋ mɩɩgɩ basɩ tɩya ŋ abaa “Ta yaa gɛɛ, ŋ mɛ yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnnɩ rɛ anɩɩ ɩ abee ɩ dɔŋtɩŋsɩ hʋ buloŋ aa laa Yesu wɩya di, abee nala hʋ buloŋ aa kaŋ wɩtɩɩ hʋ Yesu aa kpaa daga ma weliŋ. Wɩɩsɩ dʋŋ nɛ ʋ maga ɩ kɩ kyʋwalɩ ʋ! Beewɩya wɩtɩɩ hʋ Yesu aa kpaa daga ma, haŋ wɩtɩɩ hʋ rɛ leŋ Wɩɩsɩ nala wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya.”
Nal hʋ aa gyɩŋ gyapʋlʋŋ hʋ
11 Ɛɛ rɛ ŋ na dɩ wɩɩsɩbee suro. Ŋ na gyapʋlʋŋ dɩ nal gyɩna. Nal hʋ aa gyɩna ʋ feŋ nɛ yaa Wɩtɩɩ Tɩɩna. Beewɩya wɩtɩɩ rɛ ʋ kaŋ kɩ di nala sarɩya, a kaŋ wɩtɩɩ mɛ a kɩ yuwo yuwo. 12 Ʋ sɩya buloŋ kɩ kyol a kɩɩ diŋgel, aŋka ʋ kyige kuworinyupugigyamaa ʋ nyuu tɩyaŋ. Ba sabɩ ʋ feŋ mal ʋ tɩyaŋ nɛ, amɛ nal buloŋ bɩ gyɩŋ feŋ hʋ see ʋ dʋŋ. 13 Ka gadolii hʋ ʋ aa laala hʋ buloŋ tɔ abee kyal. Ba kan-ʋ kɩ yɩrɩ Wɩɩsɩ Wɩbii rɛ. 14 Wɩɩsɩbee laalyuwolo mɛ gyɩŋ gyapʋllɩ a kɩ tɩŋa ʋ hal, a laalɩ gapʋlʋŋweliye aa bɩ kaŋ bisiŋ buloŋ. 15 Ɛɛ rɛ takoobii aa di nyamanyama lɩɩ nal hʋ aa gyɩŋ gyaagʋ hʋ nyʋwa tɩyaŋ a ko lɩɩ. Takoobii no rɛ ʋ sɩ kaŋ yuwo yuwo a di dʋnɩya nala buloŋ. Hɔgɩ-kpaasa rɛ ʋ sɩ kaŋ kɩ deŋ dʋnɩya. Ʋ sɩ leŋ dɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ, Dee buloŋ tɩɩna na baaŋ kɩŋkaŋ dʋnɩya nala nyuu tɩyaŋ, a kyaga ba bʋrɩgɩ anɩɩ ba aa kyaga tɩɩnɔnɔ bʋrɩgɩ sɩŋbʋwa tɩyaŋ gɛɛ. 16 Ba sabɩ ʋ feŋ mal gadolii hʋ ʋ aa laala tɩyaŋ nɛ abee ʋ naapuyi tɩyaŋ. Feŋ hʋ rɛ nyɛ: “Kuworo buloŋ Kuwori abee Nɩbala buloŋ Nɩbal.”
17 Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl na malɩka kɩdɩgɩ dɩ ʋ sɩŋ wɩɩpɔsɩɩ tɩyaŋ, a huwori kɩ yɩrɩ digibiisi buloŋ aa gyaarɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ a baa: “Ma ko pɛ dɔmɔŋ a di kɩdibala hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa biŋ ma. 18 Ma ko di kuworo namɩya, abee laalyuwolhɩyasɩ namɩya, abee gaduwogo namɩya, abee gyaaga namɩya, abee gyagyɩnna namɩya, abee nihuwobisi buloŋ namɩya, nala hʋ aa tɩŋ ba tɩɩ abee yosi, nɩbala abee nɩbiisi buloŋ.” 19 Ɛɛ rɛ ŋ na ɔhɔ-kɩŋ hʋ abee dʋnɩya kuworo abee ba laalyuwolo dɩ ba laŋŋa dɩ ba yuwo nal hʋ aa gyɩŋ gyaagʋ hʋ abee ʋ laalyuwolo. 20 Nal hʋ aa gyɩŋ gyaagʋ hʋ bee ʋ laalyuwolo yuwo kaŋ ɔhɔ-kɩŋ hʋ, a yuwo kaŋ nal hʋ aa nyɩya wɩya anɩɩ ʋ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal hʋ mɛ. Ʋ rɛ fa laa ɔhɔ-kɩŋ hʋ nyuu a yaa wɩmagɩla a mʋrɩ nala hʋ ba aa kpaa ɔhɔ-kɩŋ hʋ feŋ a magɩlɩ, abee nala hʋ aa kyʋwalɩ kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ ɔhɔ-kɩŋ hʋ. Ɛɛ rɛ ba kpa nala no balɩya kɩweye a yuwo ta ba ko tuu gyʋʋ gyɩrɩbʋyɩ aa di diŋ aa pɩŋ gɛɛ anɩɩ nɩɩpaal hʋ tɩyaŋ. 21 Ka nal hʋ aa gyɩŋ gyaagʋ hʋ kaŋ takoobii hʋ aa lɩɩ ʋ nyʋwa a kpʋ nɩkaalɩya hʋ buloŋ. Ɛɛ rɛ digibiisi hʋ kpa ba naŋpʋŋ buloŋ di a vɔgɔ parɩ.
20Bɩsɩ tusi hʋ
1 Ɛɛ rɛ ŋ na malɩka dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a ko tuu taŋha, a kol bootogiluŋii hʋ saafɩɩbii abee kyɔrʋŋbal kɩdɩgɩ. 2 Ɛɛ rɛ ʋ kaŋ dʋŋ hʋ aa kɩɩ parinyeŋŋi hʋ, dʋŋ hʋ fa aa we doŋ a lɩɩ piilii hʋ tɩyaŋ buloŋ, a vʋwa ʋ biŋ bɩsɩ tusi. Dʋŋ no rɛ yaa feŋkyogil hʋ koo Sɩtaanɩ. 3 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ kpa dʋŋ hʋ yuwo we bootogi hʋ tɩyaŋ a kaŋ lara, a taarɩ bootogi hʋ nyʋwa tɔ dɩ nal buloŋ ta wuwo suri. Ba kaŋ dʋŋ hʋ tɔ rɛ dɩ ʋ ta bɩl wuwo mʋrɩ dʋnɩya nala, see dɩ bɩsɩ tusi hʋ bana. Dɩ bɩsɩ tusi hʋ rɛ ko baŋ, ba sɩ puri ʋ ta dɩ ʋ we doŋ mʋhʋ tʋlɩɩ.
4 Ɛɛ rɛ ŋ na nala dɩ ba hɔŋ kuworikpasɩnɩ tɩyaŋ. Nala no rɛ ba tɩya ŋmanɩɩ dɩ ba di nala sarɩya. Ɛɛ rɛ ka ŋ na nala dʋŋsɩ mɛ. Nala hʋ dʋŋsɩ ŋ aa naa rɛ yaa nala hʋ nyuni ba aa kere akuu ba aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya aŋ kɩ tɩŋ Yesu abee wɩtɩɩ wɩya. Nala no kɛ fa bee kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ koo kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ. Ba bɩ kaŋ ɔhɔ-kɩŋ hʋ magɩl mɛ ba tilli koo ba nosi tɩyaŋ. Nala no fa sʋba rɛ aŋ sii sʋʋ tɩyaŋ, ba bee Krisita di koro a kɩ deŋ dʋnɩya nala bɩsɩ tusi. 5 Laasɩya sʋʋ tɩyaŋ mɩɩgɩ sii hʋ rɛ nyɛ. (Sʋʋkaalɩya hʋ kɛ buloŋ gyɩ bɩ sii sʋʋ tɩyaŋ, a kaŋ mʋ pele saŋa hʋ bɩsɩ tusi hʋ aa suwo.) 6 Nala hʋ aa pɛ sʋʋnɩ hʋ aa laa sɩya sii sʋʋ tɩyaŋ, ba yaa nyusʋŋtɩmma rɛ a yaa nɩtɩɩma Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Ba kɛ, sʋʋlɩya hʋ bɩl bɩ kaŋ dee ba nyuu tɩyaŋ. Ba sɩ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala a tʋma kɩ tɩya Wɩɩsɩ abee Krisita, ka dɩ ba bee Krisita di koro a kaŋ kɩ mʋ bɩsɩ tusi.
Ba kpaa Sɩtaanɩ we diŋ tɩyaŋ
7 Dɩ bɩsɩ tusi hʋ rɛ ko parɩ, ba sɩ lɩɩ Sɩtaanɩ ʋ daŋsarɩga hʋ tɩyaŋ. 8 Ʋ sɩ ko lɩɩ a mʋ mʋrɩ nala aa we dʋnɩya paalʋʋ paalʋʋ buloŋ tɩyaŋ dɩ ʋ leŋ ba ko pɛ dɔmɔŋ a yuwo yuwo. Ba kaŋ paalʋʋsɩ no kɩ yɩrɩ Gɔgɩ abee Magɔgɩ rɛ. Ba nala yʋga gɛɛ rɛ anɩɩ mpʋwɔnʋʋ nyʋwa bumbugulo. 9 Ba nala talla laa dʋnɩya buloŋ nɛ a mʋ gol tɔɔ hʋ Wɩɩsɩ aa kyo, lee hʋ ʋ nala aa laŋŋa. Amɛ diŋ lɩɩ wɩɩsɩnyuu a ko tuu kpa ba di. 10 Ɛɛ rɛ ba kpa Sɩtaanɩ hʋ aa mʋrɩ ba a yuwo we gyɩrɩbʋyɩ aa di diŋ a pɩŋ gɛɛ anɩɩ nɩɩpaal. Lee hʋ ba gyɩ aa laasɩya kpa ɔhɔ-kɩŋ hʋ abee nal hʋ aa nyɩya wɩya anɩɩ ʋ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal hʋ mɛ yuwo we. Ba sɩ na tʋwara doŋ wɩɩhaa abee tebine buloŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ.
Dʋnɩya sarɩkateŋse hʋ dii
11 Ɛɛ rɛ ka ŋ na kuworikpasɩpʋlʋŋbal dɩ ʋ sɩna, a na nal hɔŋ ʋ tɩyaŋ mɛ. Ɛɛ rɛ ŋ na dɩ taŋha abee wɩɩsɩnyuu buloŋ fáá nyʋgɩsɩ nal hʋ sɩya tɩyaŋ, nal buloŋ bɩl bɩ naa ba. 12 Ɛɛ rɛ ka ŋ na nala hʋ aa sʋba, nɩbala abee nɩbiisi buloŋ, dɩ ba sɩŋ kuworikpasa hʋ sɩya tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ba suri teŋgyamaa, aŋ bɩl suri Mɩɩbol Teŋ hʋ mɛ. Nal buloŋ wɩyaalɩya ba aa saba biŋ tenni no tɩyaŋ, ba aa rɛ ba kpa di ʋ sarɩya. 13 Ɛɛ rɛ mpʋwɔnʋʋ ugo nala hʋ buloŋ aa sʋba ʋ tɩyaŋ ba ko lɩɩ. Sʋʋ bee lalɩyabee mɛ fa aa kaŋ sʋʋnɩ hʋ buloŋ biŋ, ba mɛ kpa ba ta ba ko lɩɩ. Ɛɛ rɛ ba deŋ tenni hʋ tɩyaŋ a na wɩya hʋ buloŋ ba aa yaa dʋnɩya tɩyaŋ a kpa ba di ba sarɩya. 14 Ɛɛ rɛ ka ba kpa sʋʋ abee lalɩyabee a yuwo we diŋbal hʋ aa pɩna gɛɛ anɩɩ nɩɩpaal tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa sɩ gyʋʋ diŋbal no, sʋʋlɩya hʋ rɛ ʋ sʋba gɛɛ. 15 Dɩ nal buloŋ feŋ nɛ ko tuwo Mɩɩbol Teŋ hʋ tɩyaŋ, ba aa kpa ʋ yuwo we diŋbal hʋ aa pɩna gɛɛ anɩɩ nɩɩpaal tɩyaŋ nɛ.
21Dʋnɩfalɩɩ
1 Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ ŋ na wɩɩsɩnyufalɩɩ abee taŋhafalɩɩ. Wɩɩsɩnyuu hʋ abee taŋha hʋ fa aa we doŋ gyɩ nyʋgɩsa rɛ, mpʋwɔnʋʋ mɛ dɩɩgɩ. 2 Ɛɛ rɛ ŋ na Wɩɩsɩ Tɔbal hʋ, Gyerusalɛmfalɩɩ hʋ, dɩ ʋ lɩɩ Wɩɩsɩ lee wɩɩsɩbee tɩyaŋ a ko kɩ tuu. Wɩɩsɩ marɩ ʋ buloŋ gɛɛ rɛ anɩɩ ba aa sal hafalɩɩ a kaŋ kɩ mʋ dɩ ba tɩya ʋ bala gɛɛ. 3 Ɛɛ rɛ ka ŋ nɩɩ taabal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ kuworikpasa hʋ nyuu, a baa, “Ma na! Lagɩlagɩ no Wɩɩsɩ saa ʋ bee nihuwobisi tɩyaŋ nɛ. Ʋ beel-ba sɩ pɛ hɔŋ dɩ ba yaa ʋ nala. Wɩɩsɩ tɩɩ sɩ we ba lee, a yaa ba Wɩɩsɩ. 4 Ʋ sɩ tɩɩgɩ ba sɩnɩɩl buloŋ ta. Sʋʋ koo tɩkyogi koo wiile bɩl bɩ sɩ we doŋ, ba teŋ lee kɩdɩgɩ buloŋ mɛ bɩl bɩ sɩ wɩɩ, beewɩya wɩbɩnɩya buloŋ para rɛ.”
5 Ɛɛ rɛ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ nyuu baa, “Ma na! Lagɩlagɩ no ŋ kaŋ kɩna buloŋ kɩ bɩrɩmɩ kɩfalɩya rɛ.” Aŋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, “Sabɩ wɩya no ŋ aa basa, beewɩya ba yaa wɩtɩɩ rɛ, a maga dɩ nal buloŋ laa ba di.” 6 Ɛɛ rɛ ka ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, “Wɩɩ buloŋ tene rɛ! Mɩyaŋ nɛ yaa Alfa abee Omega, wɩɩ buloŋ lipiilii abee wɩɩ buloŋ litenii. Nal hʋ buloŋ nɩɩnyʋwasɩ a kana, ŋ sɩ yaa nɩɩ bulo hʋ tɩyaŋ nɩɩ hʋ aa tɩya mɩɩbol aa bul a tɩya ʋ waasʋ. 7 Nal hʋ buloŋ aa ko wuwo yuwo di, ʋ rɛ sɩ na kɩna no buloŋ. Ŋ sɩ yaa ʋ Wɩɩsɩ, dɩ ʋ mɛ yaa ŋ biye. 8 Amɛ kambɩnna, abee nala hʋ aa bɩ laa ŋ di, abee nala hʋ aa yaa bisiŋ wɩya, abee nɩkpʋʋla, abee sɔŋsɔnnɔ, abee daaluliye tɩmma, abee vʋgɩmarɩla, abee wɩnyɩyɛla, lee hʋ ba aa sɩ we rɛ yaa gyɩrɩbʋyɩ diŋ hʋ aa pɩna gɛɛ anɩɩ nɩɩpaal tɩyaŋ. Nyɛ rɛ yaa sʋʋlɩya hʋ.”
Gyerusalɛmfalɩɩ hʋ
9 Ɛɛ rɛ malɩkasɩ bapɛ hʋ aa kolo tahaŋsɩ bapɛ hʋ aa suwo abee balo-kateŋse bapɛ hʋ kɩdɩgɩ ko basɩ tɩya ŋ a baa, “Ko dɩ ŋ daga ɩ haaŋ hʋ Pebiye hʋ aa sɩ kpa.” 10 Ɛɛ rɛ Wiyesi Welii hʋ ko laa ŋ tɩŋa, ka malɩka hʋ kpa ŋ kaŋ gyɩŋ dogiŋbal kɩdɩgɩ aa gyɩna yʋga nyuu. Doŋ nɛ ʋ daga ŋ Wɩɩsɩ Tɔbal hʋ ba aa yɩrɩ Gyerusalɛm, Wɩɩsɩ aa leŋ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee ko kɩ tuu. 11 Wɩɩsɩ gaŋdarɩ gyɩ we tɔɔ hʋ tɩyaŋ a leŋ ʋ buloŋ kyaanɩ, a kɩ nyʋlsɩ gɛɛ anɩɩ sɩfɩyaŋ bʋyɩ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ gyasɩpa, aŋ kyaanɩ gɛɛ anɩɩ nyagɩsa. 12 Ba gyɩ saa gyebibal aa gyɩna rɛ a baarɩ tɔɔ hʋ ko baŋ. Gyebii hʋ gyɩ kaŋ pagɩsɩ fi abee balɩya rɛ, malɩkasɩ fi abee balɩya sɩŋ kɩ pɔ pagɩsɩ hʋ, ka ba sabɩ Iziral tɩmma bekyige fi abee balɩya hʋ fene a we pagɩsɩ hʋ borisi tɩyaŋ. 13 Tɩɩmemii dɩɩlaŋ gyɩ kaŋ pagɩsɩ boto rɛ, tɩɩnyuu dɩɩlaŋ mɛ kaŋ pagɩsɩ boto, wɩɩpɔsɩɩ noduu dɩɩlaŋ kaŋ pagɩsɩ boto, ka wɩɩpɔsɩɩ nogɔbɔ dɩɩlaŋ mɛ kaŋ pagɩsɩ boto. 14 Bʋwa fi abee balɩya rɛ ba gyɩ kpa biŋ gyebii hʋ aa barɩ tɔɔ hʋ memii, ka ba sabɩ Pebiye hʋ kpambɩsɩ fi abee balɩya hʋ fene a we bʋwa no tɩyaŋ.
15 Malɩka hʋ aa basɩ wɩya ŋ lee kol salɩŋ daamagɩsɩɩ rɛ dɩ ʋ kaŋ magɩsɩ tɔbal hʋ abee ʋ pagɩsɩ abee ʋ gyebiye buloŋ. 16 Tɔɔ hʋ gyalɩŋ abee ʋ doluŋ buloŋ maga dɔmɔŋ nɛ. Ɛɛ rɛ ʋ magɩsɩ bee hʋ abee salɩŋ daamagɩsɩɩ hʋ dɩ ʋ yaa meeldaasɩ tusi abee kɔɔsɩ bɔnɔŋ (1,500). Ʋ doluŋ abee ʋ gyalɩŋ abee ʋ gyɩnɩɩ buloŋ maga dɔmɔŋ nɛ. 17 Malɩka hʋ gyɩ magɩsɩ bee hʋ gyebii mɛ rɛ anɩɩ nihuwobisi aa magɩsɩ kɩna gɛɛ, dɩ ʋ gyɩnɩɩ yaa naaŋsɩɩnyʋwa kɔɔsɩ balɩya abee fi bee badʋ. 18 Bʋyɩ hʋ ba aa yɩrɩ gyasɩpa rɛ ba kpa saa gyebii hʋ aa baarɩ bee hʋ, aŋka bee hʋ tɩɩ buloŋ kɛ yaa salma, ʋ buloŋ kyaanɩ gɛɛ anɩɩ nyagɩsa. 19 Ba kpaa sɩfɩyaŋ bʋwa iriŋ iriŋ aa weliye rɛ a kpɩyɛrɩ gyebii hʋ aa baarɩ bee hʋ gyememii. Laasɩya bʋyɩ hʋ ba aa kpaa biŋ gyebii hʋ memii feŋ nɛ gyasɩpa, lɩya tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ safaaya, too tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ agɛtɩ, naa tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ ɛmaraldi, 20 nɔɔ tɩɩna hʋ feŋ nɛ onisi, dʋʋ tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ kanɛɛlɩyaŋ, pɛɛ tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ kirisolati, kyori tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ bɛril, nibi tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ topasɩ, fi tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ kirisopirasi, fi bee kɩdɩgɩ tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ gyasinti, fi bee balɩya tɩɩna hʋ mɛ feŋ nɛ amɛtisi. 21 Pagɩsɩ fi bee balɩya hʋ buloŋ yaa gyiiŋbiweliye ba aa yɩrɩ pɛɛlɩsɩ fi bee balɩya rɛ, ba kpa pɛɛl-dɩgɩ a marɩ paga buloŋ. Ŋmaŋbal hʋ aa pɩŋ bee hʋ tɩyaŋ buloŋ mɛ yaa salɩŋtɩɩ dʋŋ nɛ, a kɩ kyaanɩ gɛɛ anɩɩ nyagɩsa.
22 Ŋ fa bɩ naa wɩɩkyʋwaldɩya buloŋ bee hʋ tɩyaŋ beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ, dee buloŋ tɩɩna abee Pebiye hʋ tɩɩtɩɩ we doŋ nɛ ba kɩ kyʋwalɩ ba lee kɛ buloŋ tɩyaŋ. 23 Wɩɩpɔsɩɩ koo pene daa leŋ bee hʋ kyaanɩ, beewɩya Wɩɩsɩ gaŋdarɩ rɛ kyaana kɩ we ʋ tɩyaŋ, Pebiye hʋ mɛ yaa ʋ fɩŋtɩna. 24 Ʋ pʋlʋŋ tɩyaŋ nɛ dʋnɩya nala buloŋ sɩ we. Dʋnɩya kuworo buloŋ mɛ sɩ kaŋ ba dʋwa ko gyʋʋ ʋ tɩyaŋ. 25 Ba bɩ sɩ maakyiye kaŋ bee hʋ paga tɔ kyɛɛ kɩdɩgɩ buloŋ, beewɩya tebine tuwo doŋ. 26 Ba sɩ kaŋ paalʋʋsɩ buloŋ nala dʋwa abee ba gaŋdaa-kɩna ko gyʋʋ doŋ. 27 Amɛ kɩŋ kɛ buloŋ aa kaŋ bisiŋ, koo nal buloŋ aa yaa hɩɩsɩ wɩya koo a kɩ nyɩya wɩya, ba kɩdɩgɩ buloŋ bɩ sɩ maakyiye gyʋʋ bee no, see nala hʋ fene ba aa saba we Pebiye hʋ Mɩɩbol Teŋ hʋ tɩyaŋ.
221 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ bɩl daga ŋ fuwo hʋ nɩɩ aa tɩya mɩɩbol. Ŋ na nɩɩ hʋ dɩ ʋ pʋlla gɛɛ peretete aŋ kyaanɩ gɛɛ anɩɩ nyagɩsa, a pallɩ lɩɩ Wɩɩsɩ abee Pebiye hʋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ, 2 a tɩŋ tɔbal hʋ ŋmaŋbal tʋtʋʋ kɩ tuu, ka Mɩɩbol Tɩya hʋ mɛ sɩŋ fuwo hʋ kyolli balɩya hʋ buloŋ tɩyaŋ. Tɩya hʋ aa nɔnɔ naaŋsɩɩnyʋwa fi bee balɩya rɛ bɩna buloŋ. Ɛɛ daga nɩɩ pene buloŋ, ʋ aa nɔnɔ rɛ. Tɩya hʋ paaponni yaa luliye rɛ paalʋʋsɩ buloŋ nala ba kpa kɩ tɩɩbɩ ba tɩɩ. 3 Kɩŋ kɛ buloŋ aa yaa Wɩɩsɩ sɩna bɩ sɩ we bee no tɩyaŋ. Wɩɩsɩ abee Pebiye hʋ kuworikpasa hʋ sɩ sɩŋ doŋ, ka ʋ nala kɩ kyʋwalɩ ʋ. 4 Ba sɩ na Wɩɩsɩ abee ba sɩbii, ka dɩ ʋ feŋ we ba tilli tɩyaŋ. 5 Tebine bɩl bɩ sɩ we doŋ, dɩ ba bɩl kɩ kyɛ fɩŋtɩŋsɩ koo wɩɩpɔsɩɩ, beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ rɛ sɩ yaa ba pʋlʋŋ, ka dɩ ba di koro a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. 6 Ɛɛ rɛ malɩka hʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, “Wɩya no yaa wɩtɩɩ rɛ, a maga dɩ nal buloŋ laa ba di. Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, nal hʋ aa kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ʋ tɩŋdaala tɩyaŋ, ʋ rɛ tɩma ŋ dɩ ŋ ko basɩ wɩya hʋ aa bɩ sɩ pɩɩsɩ aŋ yaa a tɩya ʋ nala.”
Yesu koyi
7 Yesu baa, “Ma na! Ŋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko! Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa tɩŋ wɩya hʋ ba aa basa teŋ no tɩyaŋ anɩɩ ba sɩ yaa lagɩlagɩ no abee maakyiye.”
8 Mɩyaŋ Gyɔɔŋ nɛ yaa nal hʋ aa nɩɩ aŋ na wɩya no buloŋ. Ŋ aa nɩɩ aŋ na wɩya no buloŋ ko teŋ, ŋ tuu gbinni malɩka hʋ aa kpaa wɩya no daga ŋ sɩya tɩyaŋ, a kɩ kyɛ dɩ ŋ kyʋwalɩ ʋ. 9 Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ŋ abaa, “Ta yaa gɛɛ! Ŋ beel-ɩ, abee ɩ dɔŋtɩŋsɩ Wɩɩsɩ tɩŋdaala abee nala hʋ buloŋ aa tɩŋ wɩya hʋ aa we teŋ no tɩyaŋ, á buloŋ yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna rɛ. Wɩɩsɩ dʋŋ nɛ maga ɩ kɩ kyʋwalɩ ʋ.”
10 Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, “Ta kpaa wɩya no ba aa basa teŋ no tɩyaŋ anɩɩ ba sɩ yaa lagɩlagɩ no abee maakyiye a faŋa, beewɩya saŋa hʋ wɩya no aa sɩ yaa kpaga rɛ. 11 Ɛɛ wɩya, ma leŋ dɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ marɩ kɩ yaa wɩbɔmɔ, a leŋ dɩ nala hʋ aa yaa bisiŋ wɩya mɛ marɩ kɩ yaa bisiŋ wɩya. Ma leŋ dɩ nala hʋ aa yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ mɛ marɩ kɩ yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ, a leŋ dɩ nala hʋ aa kpaa ba tɩɩ tɩya Wɩɩsɩ mɛ marɩ kpa ba tɩɩ tɩya Wɩɩsɩ.”
12 Yesu baa, “Ma na! Ŋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko! Ŋ sɩ ko tuŋ nal buloŋ a maga wɩya hʋ ʋ aa yaa. 13 Mɩyaŋ nɛ yaa Alfa abee Omega, nal hʋ aa laasɩya abee nal hʋ aa laa hal, wɩɩ buloŋ lipiilii abee wɩɩ buloŋ litenii.
14 Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa sasɩ ba gannɩ ba kyaanɩ, dɩ ba na ŋmanɩɩ a tɩŋ tɔbal hʋ pagɩsɩ a gyʋʋ bee hʋ a di mɩɩbol tɩya hʋ nɔnɔ. 15 Amɛ nala no iriŋ kɛ rɛ sɩ sɩŋ bee hʋ gyaŋhal tɩyaŋ. Ba aa rɛ yaa nala hʋ aa yaa bisiŋ wɩya, abee daaluliye tɩmma, abee sɔŋsɔnnɔ, abee nɩkpʋʋla, abee vʋgɩmarɩla, abee nala hʋ buloŋ aa kyo wɩnyɩyɛl a kɩ nyɩya wɩya.”
16 Ɛɛ rɛ Yesu baa, “Mɩyaŋ nɛ tɩma ŋ malɩka ma lee dɩ ʋ ko basɩ wɩya no tɩya nala hʋ aa laa ŋ wɩya di a kɩ laŋŋɩ lee buloŋ tɩyaŋ. Ŋ yaa Deviti doho nal lɛ. Mɩyaŋ nɛ yaa nɔnyʋwa aa kyaanɩ sɩgballɩnyʋwa.”
17 Ɛɛ rɛ Wiyesi Welii hʋ abee haaŋ hʋ Pebiye hʋ aa kyɛ dɩ ʋ kpa basɩ abaa, “Ko.” Nal hʋ buloŋ aa nɩɩ wɩɩ no, ʋ mɛ baa, “Ko.” Nal hʋ buloŋ nɩɩnyʋwasɩ a kana, ʋ ko. Nal hʋ buloŋ mɛ aa kyɛ, ʋ laa nɩɩ hʋ aa tɩya mɩɩbol ba aa kpaa kɩ tɩya waasʋ waasʋ.
Wɩkateŋse
18 Nala hʋ buloŋ aa nɩɩ wɩya hʋ ba aa basa teŋ no tɩyaŋ anɩɩ ba sɩ yaa lagɩlagɩ no abee maakyiye, mɩyaŋ Gyɔɔŋ nɛ basɩ kɩ tɩya ma abee ŋ sɩfɩyasɩ buloŋ dɩ ma gyɩŋ tɩya ma tɩɩ weliŋ abee wɩya no. Dɩ nal buloŋ nɛ ko kpa wɩdʋma pɛ wɩya no tɩyaŋ, Wɩɩsɩ sɩ kpa baloni hʋ wɩya ba aa basa teŋ no tɩyaŋ a pɛ dɔgɩsɩ ʋ. 19 Dɩ nal buloŋ mɛ rɛ ko lɩɩ wɩdɩgɩ ta wɩya no tɩyaŋ, tol hʋ ʋ aa kana Mɩɩbol Tɩya hʋ wɩya ba aa basa teŋ no tɩyaŋ nɔnɔ tɩyaŋ, Wɩɩsɩ sɩ kaŋ ba laa, aŋ bɩ sɩ leŋ dɩ ʋ gyʋʋ Wɩɩsɩ tɔbal hʋ wɩya mɛ ba aa basa teŋ no tɩyaŋ.
20 Nal hʋ aa dii wɩya no buloŋ daŋsɩya, ʋ basa rɛ abaa, “Wɩtɩɩ rɛ! Ŋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko.” Ɛɛ rɛ ŋ baa, “Amɩ! Ko, á Tɩɩna Yesu.”
21 Á Tɩɩna Yesu bɔnyɛ sɩ we Wɩɩsɩ nala buloŋ lee. Amɩ.